ৱিকিউৎস aswikisource https://as.wikisource.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A4 MediaWiki 1.47.0-wmf.11 first-letter মাধ্যম বিশেষ বাৰ্তা সদস্য সদস্য বাৰ্তা ৱিকিউৎস ৱিকিউৎস বাৰ্তা চিত্ৰ চিত্ৰ বাৰ্তা মিডিয়াৱিকি মিডিয়াৱিকি আলোচনা সাঁচ সাঁচ বাৰ্তা সহায় সহায় বাৰ্তা শ্ৰেণী শ্ৰেণী বাৰ্তা লেখক লেখক আলোচনা পৃষ্ঠা পৃষ্ঠা আলোচনা সূচী সূচী আলোচনা প্ৰকাশক প্ৰকাশক আলোচনা TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 104 74130 255846 204712 2026-07-18T11:36:46Z Himashree Borah 3591 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 255846 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Himashree Borah" />{{rh||বিপ্লৱৰ সীৰলুত উদ্ভূত বীজাণু|১৩৯}}</noinclude> 'আপোনালোক এক চিকুট ইফাল-সিফাল নকৰিব।’আনটোকো সি নিৰ্দেশ দিলে,'তই,চাই থাক।' {{gap}}সি ভিতৰলৈ সোমাই গ'ল। হুৰমূৰকৈ আলমাৰি আৰু ট্ৰাংকবোৰ খুলিবলৈ ধৰিলে। {{gap}}‘হৈ!” শান্তটোৱে বহাৰ পৰা মাত দিলে, বেছি উৎপাত নকৰিবলৈ সি সকীয়াই দিলে। {{gap}}অলপ সময়ৰ পাছত হাতত বন্দুক লৈ উগ্ৰটো ওলাই আহিল। বিপুলকো ভিতৰলৈ লৈ গ'ল। {{gap}}খোলা আলমাৰি আৰু ট্ৰাংককেইটাৰ কাপোৰ-কানিবোৰ থানবানকৈ মাটিত পৰি আছে। তাৰ ওপৰেৰে বিপুলক খোজ কঢ়াই সি বন্ধ আলমাৰি-ট্ৰাংককেইটাৰ ছাবিবোৰ ল'লে। পুনৰ বন্দুক টোঁৱাই বিপুলক বহুৱাই থৈ গ'লহি। {{gap}}কেউফালে নিস্তব্ধ। নিশাৰ চৰাই এটাৰো মাত নাই, বাক্‌কৈ কোনোবা একোটাই চিঞৰি গৈছে যদিও সুকন্যাহঁতৰ কাণত নোসোমাল। মাথোঁ ভিতৰৰ কোঠাটোৰ শব্দবোৰ বাজি আছে। জুনুক-জানাক শব্দ এটাও সুকন্যাৰ কাণত পৰিলহি। তাই বুজিলে, গহণাবোৰ সেয়া জেপত ভৰালে। {{gap}}ভিতৰত ল'ৰাটোৱে বহু সময় লগাইছে। 'কি কৰি আছে সি?' বিপুল-সুকন্যা দুয়োটাই ক্ষণ গণিলে। ইমান অনিশ্চিত ক্ষণ সিহঁতে ক'তো কোনোদিন পোৱা নাছিল, এবুকু পানীতো অহা নাছিল। {{gap}}ল'ৰাটো ওলাই আহিল। বিপুল-সুকন্যাই তাৰ ফালে চালে। সি তল মূৰকৈ আহি বহিল। এবাৰ মূৰ তুলি আনটোৰ সৈতে চকুৱে চকুৱে কিবা পাতিলে। সুকন্যাৰ ভয় লাগিল, 'ভিতৰততো টকা-পইচা একোৱেই নাই, আলমাৰিত পৰা কাগজৰ তলত সাঁচতীয়া কেইশমান ওলাব পাৰে, একো নাপাই মানুহকেইটাক কাটি থৈ নাযায়তো? কাকো চিঞৰিবলৈ উপায় নাই, চিঞৰা মানে কোনোবা অহাৰো আশা নাই, চিঞৰ নুশুনেও চাগে কোনেও। চিঞৰিলে মানুহকেইটাক মৰাটো খাটাং।’ {{gap}}'নবৌ, চাহ কৰকগৈ যাওক। চাহ খাওঁ।’উগ্ৰটোৱে কোৱা শুনি সুকন্যাই সম্বিৎ ঘুৰাই পালে। ‘হয় কথাটো! আলহী আহিছে, ইমান পৰ হ'ল, চাহ কৰিবলৈ ম‍ই ভবাই নাই!”এনেকুৱা এটা ধৰণ দেখুৱাই তাই ক'লে— ‘অ’ আনো, ৰ'ব, ৰ’ব।' তাই পাকঘৰলৈ সোমাই গ'ল। গা নোধোৱাকৈ তাই চাহ কৰিব নোৱাৰিলেহেঁতেন, ‘এতিয়া নিয়মৰ চিন্তা কৰাৰ সময় নহয়!’ ছেকেণ্ডতে চাহ উতলাই দিব বিচৰা দৰে তাই কামত ধৰিলে। {{gap}}আটায়ে চুপ হৈ থাকিল। {{gap}}সুকন্যাই চাহ আনি দিলেহি।<noinclude></noinclude> 69g37xfzva6h1b9yti6o9edw0uuw3bz 104 83999 255829 226062 2026-07-18T04:50:41Z Jyoti Chiring 2949 /* বৈধকৰণ হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 255829 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Jyoti Chiring" />{{center|সেউজী পাতৰ কাহিনী}}</noinclude>গিৰিয়েকৰ মুখখন মছি কলে, “কি চাইছ? ইমান বছৰ চাই চাই হেপাহ পলোৱা নাইনে?” তিনিকুৰি পাৰ হৈ যোৱা সুখৰামে সোলামুখ মেলি ঢেক্‌-ঢেক্‌কৈ হাঁহিলে। ওচৰতে বহি থকা নৰেশ্বৰলৈ চাই আলোমণিয়ে কলে, “দেখিছ, আমাৰ বুঢ়াৰ এতিয়াও তেজ গৰম। পাৰিলে আজিও তিৰোতাৰ ওপৰত জপিয়ায়।” কথাষাৰ শেষ কৰিয়েই বুঢ়াৰ গাল দুখনত চপৰিয়াই দুই হাতেৰে মূৰটো বুকুৰ ওখ মাংসপিণ্ড দুখণ্ডৰ মাজত সুমুৱালে। গালে মুখে অজস্ৰ চুমা দি হাত দুখনৰ স্নেহৰ বান্ধটো লাহে লাহে মুকলি কৰি দিলে। মাকৰ বুকুৰপৰা মূৰ তোলা সন্তানৰ দৰে সুখৰামে আলোমণিলৈ চালে। আধা চোবোৱা পিঠাখনৰ আকৃতিৰ জোনৰ পোহৰত গিৰিয়েকৰ মিনতি ভৰা চকু দুটালৈ লক্ষ্য কৰি আলোমণিয়ে সুধিলে, “হেপাহ পলোৱা নাই?” মাকে সন্তানৰ গালত ঘঁহাৰ দৰে বুঢ়াৰ দুই গালত মৰমত মুখখন ঘঁহি দিহে। বেলি নোহোৱা বতৰতো সূৰ্য্যমুখী ফুল ফুলাৰ দৰে সেই বয়সতো আলোমণিৰ দেহ-মন যৌৱনৰে উদ্ভাসিত হল। {{gap}}“যাৱনে কি?” আলোমণিৰ হাতত নিজৰ হাতখন ফুৰাই সুখৰামে সুধিলে। {{gap}}“হিংসা হৈছে?” গিৰিয়েকৰ হাতটো লাহে লাহে থপৰিয়াই কলে। {{gap}}“কেতিয়াবা জানো হিংসা কৰিছোঁ? তই মোক যি দিছে—সেয়ে মোৰ মহা ভাগ্য। হিংসা কৰি কেলৈ নিজে ডেই পুৰিম-<noinclude>{{center|১৬০}}</noinclude> tbhccfwlpqgpwdeaah9krwcoddyhdpu 104 84001 255830 226065 2026-07-18T04:56:47Z Jyoti Chiring 2949 /* বৈধকৰণ হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 255830 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Jyoti Chiring" />{{center|সেউজী পাতৰ কাহিনী}}</noinclude>তোকো অসুখী কৰিম?” বুঢ়াই আলোমণিৰ হাতটো নিজৰ মুখত লগাই দিলে স্নেহৰ উষ্ণতা অনুভৱ কৰিবলৈ। {{gap}}“বুঢ়াই দেখোন বৰ মৰমৰ কথা কবলৈ শিকিছ?” সুখৰামৰ মুখত ঘপহকৈ চুমা এটা খাই আলোমণি সাউত কৰে ওচৰৰ মানুহ জুমৰ মাজলৈ আঁতৰি গ’ল। {{gap}}কাষতে বহি থকা নৰেশ্বৰে বুঢ়া-বুঢ়ীৰ কথা-কাণ্ড কাণ-চকু সজাগ কৰি উৎসুকভাৱে শুনিছিল। বুঢ়া হোৱা সত্ত্বেও এই মানুহবোৰৰ দেহৰ উদ্দাম উত্তেজনাৰ কথা ভাবি সি তবধ মানিছিল। বতাহ আৰু পোহৰৰ দৰে একমাত্ৰ ভালপোৱাই ইহঁতৰ জীৱন সেউজীয়া কৰি ৰাখিছে। একেথৰে তালৈ চাই থকা দেখি সুখৰামে নিজেই নৰেশ্বৰক ওচৰলৈ আহিবলৈ সংকেত কৰিলে। নৰেশ্বৰ বুঢ়াৰ কাষ চাপিল। সুখৰামে খেক্ কৰে ডিঙিৰপৰা খেকাৰ খিনি উলিয়াই কলে, {{gap}}“এয়া কি নাচ দেখিছ? এটা নাচ মাৰিয়েই সকলো ভাগৰি পৰিল। আমাৰ যোৱান কালত এটা কৰমৰ নাচ শেষ কৰোঁতে সোঁফালৰ জোন বাওঁ পিনে বাগৰি পৰিছিল।” {{gap}}আকৌ এবাৰ জিভাৰ আগৰে মুখৰ খেকাৰ খিনি পেলাই কলে, “আজিকালি কুলিয়ে নিজৰ গীত-মাত দেশ-দস্তুৰ সব এৰি অসমীয়া হ’ল।” {{gap}}মাদলত পুনৰ চাপৰ পৰিল। এটা দুটাকৈ ডেকা-গাভৰু থিয় হল। হাৰিয়াৰ নিছাই মাদলৰ গীতে সুখৰামকো তাৰ অতীত জীৱন উজ্বলাই দিলে। সুখৰামে নৰেশ্বৰক আৰু<noinclude>{{center|১৬১}}</noinclude> 5egarcpc464pog8xb1sibgz5zvlh9s1 104 84002 255831 226066 2026-07-18T05:04:39Z Jyoti Chiring 2949 /* বৈধকৰণ হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 255831 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Jyoti Chiring" />{{center|সেউজী পাতৰ কাহিনী}}</noinclude>কাষলৈ আহিবলৈ ইঙ্গিত কৰিলে। নিজৰ জীৱন কাহিনী আনে উৎসাহৰে কাণ দিলে বুঢ়ামানুহে জীৱনৰ সকলো গোপন কথা দ্বিধা সংকোচ নোহোৱাকৈ প্ৰকাশ কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰে। নৰেশ্বৰে তাকে শুনিবলৈ বুঢ়াৰ গাত গা লগাই বহিল। {{gap}}“আলোমণিৰ নাচ দেখিলি?” {{gap}}নৰেশ্বৰে সমৰ্থনত মূৰ জোকাৰিলে। {{gap}}“আলোমণিৰ আজি কি নাচ? গোটেই নিশাটো তাই একেৰাহে নাচিব পাৰিছিল। মাদল বজাই ৰজাই বুধু ভাগৰি পৰে—বুধুৰ দেহা ঘামত জুৰুলি-জুপুৰি হলেও আলোমণিৰ ভাগৰ নাই৷” অলপ পৰ ৰৈ বুঢ়াই পুনৰ কলে, “দুয়োটাৰে বেচ মনৰো মিল হৈছিল। আলোমণিক মই কতবাৰ কৈছিলোঁ— বুধুৰ লগত ঘৰ সংসাৰ পাতিবলৈ। তাই কোনো পধ্যেই ৰাজী নহল। তাই বোলে দেহটোহে বুধুক দিছে — মনটোৰে মোক বান্ধি থৈছে। হয়ো, এদিনলৈকে তাই মোৰ মনত দুখ দিয়া নাই। কলঘৰৰ চিলিঙৰ পৰা পৰি কঁকাল ভাঙি কাম কৰিব নোৱাৰাৰ পিছৰ পৰাই তাই মোক কোলাৰ কেচুৱাৰ দৰে খুৱাই পিন্ধাই জীয়াই ৰাখিছে। ম‍ই বাৰু কিহৰ জগৰত আপোনপেটীয়া হম? তাইক নিজে যি সুখ দিব নোৱাৰোঁ, সেই সুখ আনৰ পৰা লবলৈ গলে বেজাৰ কিয় পাম? তৃপ্তি যি দিব পাৰে, তিৰোতাই জানো তাৰে সঙ্গ নিবিচাৰিব?” {{gap}}সুখৰামৰ নিচিনা সাধাৰণ কুলিৰ মুখত এইবোৰ কথা শুনি নৰেশ্বৰ বিস্ময়ত অভিভূত হল। নুবুজিলেও বাপেকৰ<noinclude>{{center|১৬২}}</noinclude> tryv0158d4vofbdnpmp6np359sfjh9w 104 84003 255832 226067 2026-07-18T05:22:16Z Jyoti Chiring 2949 /* বৈধকৰণ হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 255832 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Jyoti Chiring" />{{center|সেউজী পাতৰ কাহিনী}}</noinclude>গীতা-শাস্ত্ৰ ব্যাখ্যা সি বহুদিন শুনিছিল। কিন্তু মতা-তিৰোতাৰ সম্বন্ধ ব্যাখ্যা কৰা কথা কোনো দিন নৰেশ্বৰে বাপেকৰ মুখত শুনা নাছিল। হিন্দুৰ শাস্ত্ৰ মানুহৰ কথা বাদ দি ৰচনা কৰা; দেৱ-দেৱীৰ কাহিনীৰেই হিন্দুৰ শাস্ত্ৰ ভৰপূৰ—নৰেশ্বৰে মনে মনে চিন্তা কৰিলে। সুখৰাম প্ৰত্যেকটো কথাই অন্তৰ ভেদি ওলোৱা মানুহৰ মৰ্ম্মবাণী। {{gap}}নৰেশ্বৰে মনোযোগেৰেই শুনিলে, মূৰ দুপিয়াই সমৰ্থন জনোৱাৰ বাহিৰে অন্য উত্তৰ সি বিচাৰি নাপালে। বুঢ়াই ক্ষন্তেক নিস্তব্ধ থাকি আকৌ কলে, “তাইৰ পৰা মাকৰ দৰে যি মৰম পাইছোঁ— সেয়ে মোৰ ভাগ্য। ভোগ কৰিব নোৱাৰা বস্তু বিচাৰি অসন্তোষ কৰিম কিয়?” {{gap}}নৰেশ্বৰে শুনিছেনে নাই তালৈ বিশেষ লক্ষ্য নকৰি বুঢ়াই কৈ গ’ল, “গৰুৰ খোজত বোকা হবলৈ মানুহৰ শৰীৰটো জানো ডোবাৰ পানী? মা-গঙ্গাত স্নান কৰি মানুহ কৰবাত অশুচি হয়নে?” {{gap}}সুখৰামে আত্মতৃপ্তিৰ চাহনিৰে নৰেশ্বৰলৈ চালে। বুঢ়াৰ সকলো কথা বুজিবলৈ নৰেশ্বৰৰ বয়স, অভিজ্ঞতা, জ্ঞান একোৱেই নাছিল। কেইদিনমানৰ বাগিছাৰ জীৱনে কিছু কথা বুজাওঁ বুজাওঁ কৰে—ঠিক জানিবা কঠিন অঙ্কৰ উত্তৰ উলিওৱাৰ পূৰ্বৰ অৱস্থা। {{gap}}প্ৰথম দিনৰপৰা নৰেশ্বৰে উপলব্ধি কৰিছে যে গাৱঁৰ সমাজৰ পৰা লাইনৰ বনুৱাৰ ৰীতি-নীতি সম্পূৰ্ণ বিপৰীত—গাৱঁৰ<noinclude>{{center|১৬৩}}</noinclude> os387ncd2e9jjhxd80r0gwn6fzcd5xk 104 84004 255835 226068 2026-07-18T05:36:39Z Jyoti Chiring 2949 /* বৈধকৰণ হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 255835 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Jyoti Chiring" />{{center|সেউজী পাতৰ কাহিনী}}</noinclude>মানুহৰ দৰে সমাজৰ ভয়ত বাহিৰত স্বামী-স্ত্ৰীৰ সম্বন্ধ দেখুৱাই কুলি তিৰোতাই ভালপোৱাৰ ভাও নোজোৰে; মিছাক ঢাকিবলৈ গোপন চেষ্টাও নকৰে। অসতী তিৰোতা গাৱঁত নোহোৱা নহয়; কিন্তু নিজৰ স্বামীৰ সমুখত পৰপুৰুষক ভালপোৱা দেখুৱাবলৈ কেইজনী তিৰোতাই সাহ কৰিব পাৰে? কেইজন পুৰুষৰেই বা ঈৰ্ষা-দ্বেষ এৰি নিজৰ বিবাহিতা তিৰোতাক সেই তিৰোতাই ভালপোৱা জনৰ হাতত সমৰ্পণ কৰিবলৈ শক্তি আছে? তিৰোতাৰ ওপৰত সৰ্ব্বস্বত্ত্ব সংৰক্ষণ নীতিৰেই গাৱঁৰ সমাজ চিৰদিন চলি আছে। বাগিছাৰ মানুহবোৰ চলি আছে আদিম মানুহৰ দৰে জীৱনৰ মূল ধৰ্ম্মটোক আশ্ৰয় কৰি। পদে পদে পাপ-পুণ্যৰ বিচাৰ কৰি চলিবলৈ হলে জীৱনৰ মাধুৰ্য্যই মৰহি যাব। সুখ সঙ্গ আনন্দ উৎসৱ লৈয়েতো জীৱন— এইবোৰৰ অস্বীকাৰ কেৱল মূৰ্খতা নহয়—মৃত্যু। আউল লগা সূঁতাৰ জত ভাঙ্গিবলৈ চেৰেকিত লোৱাৰ দৰে নৰেশ্বৰে পাপ-পুণ্যৰ কথা মনত পাগুলি থাকোঁতেই চনিয়াই কৰবাৰ পৰা আহি তাৰ পিঠিত ঢকা এটা মাৰিলেহি। নৰেশ্বৰৰ চিন্তাত ব্যাঘাত পৰিল। {{gap}}“এই, ইয়াত জুপুকা মাৰি কি কৰিছ? নিছা লাগিছে হবলা?” ওচৰত বহি চনিয়াই শুধিলে। {{gap}}“মধুৰ নিছা নহয়,—আলোমণিৰ নিছাহে।” অলপ আঁতৰৰ পৰা আদবয়সীয়া এজনীয়ে মাদকতা ভৰা শৰীৰটো হলাই নিজৰ ৰসিকতাৰে খিল্‌-খিল্‌কৈ হাঁহি মাত দিলে। {{gap}}“আলোমণিৰ নিছাত মাতাল হলি?” কথাৰ লগে লগে<noinclude>{{center|১৬৪}}</noinclude> nfqftqoswaad6owx33wy96lotbcmdf5 104 84005 255836 226071 2026-07-18T05:51:08Z Jyoti Chiring 2949 /* বৈধকৰণ হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 255836 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Jyoti Chiring" />{{center|সেউজী পাতৰ কাহিনী}}</noinclude>কৌতুকত চনিয়াৰ চকু দুটা আন্ধাৰ নিশা জোনাকী পৰুৱাৰ দৰে তিৰবিৰাই উঠিল। {{gap}}“ধ্যেৎ কি কথা কৱ!” সুখৰামৰ কাষৰপৰা নৰেশ্বৰে কিছু আঁতৰি আহি কলে, “দুকুৰীয়া বছৰীয়া তিৰোতা!” {{gap}}“দুকুৰী বছৰীয়া হলে কি হব? কুৰি বছৰীয়া গাভৰুতকৈ আলোমণিয়ে বেছি মতলীয়া কৰিব। মুখত খোৱা ধপাতৰ দৰে পুৰণি হলেহে তিৰোতাৰ চোক বেচি; বুজিছ?” ওচৰৰ তিৰোতা গৰাকীয়ে হাৰিয়াৰ ৰাগীত ঢলি ঢলি উপযাচিয়েই মাতিলে। বুঢ়ীৰ কথাত মন নিদি চনিয়াৰ লগত কথা-বতৰা আৰম্ভ কৰাত তাই হাঁহি হাঁহি আকৌ কলে,–“তোৰ চনিয়াকহে পছন্দ হৈছে? চনিয়াৰে তোৰে ৰঙৰ মিল আছে। ভিন গছৰ ভিন পাত। চনিয়া চাহপাত নহয় নিমপাত। চনিয়াৰ নিছাই তোক তিতা লগাব।” বয়সৰ হেতু বহু তিৰোতাই প্ৰেম কৰিবলৈ অক্ষম; সেই তিৰোতাই প্ৰেমৰ প্ৰসঙ্গ উত্থাপন কৰি সঙ্গম সন্তোষ লাভ কৰিবলৈ বিচাৰে। উপযাচি কথা কোৱা জনী সেই জাতৰ। {{gap}}“তিতা লগাম নে মিঠা লগাম নৌ খাওঁতেই সি কেনেকৈ বুজিব?” কথাৰ লগে লগে চনিয়াই নৰেশ্বৰক ঠেলামাৰি অকস্মাতে চেউৰীৰ দৰে চেকুৰি অন্তৰ্দ্ধান হ'ল। বনৰীয়া হৰিণীৰ দৰে চনিয়াৰ স্বভাৱ, চলাৰ ভঙ্গীও শৃঙ্খলাশূন্য। তাইৰ ব্যৱহাৰত নৰেশ্বৰৰ খং নুঠিল; ওচৰতে অনাহকতে লেবলেবাই থকা তিৰোতাজনীলৈ চাই সি মাথোন হাঁহিলে। সেই হাঁহিৰ আশ্বাসত তিৰোতা গৰাকীয়ে<noinclude>{{center|১৬৫}}</noinclude> leou0fiziu31k60hyxov0damptyaemr 104 84007 255837 252848 2026-07-18T05:59:07Z Jyoti Chiring 2949 /* বৈধকৰণ হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 255837 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Jyoti Chiring" />{{center|সেউজী পাতৰ কাহিনী}}</noinclude>নৰেশ্বৰৰ ওচৰলৈ চুচৰি আহি কলে, – “চনিয়া চাহাবৰ চৰাই; আমাৰ লাইনৰ সজাত তাইক কেনেকৈ সুমুৱাই ৰাখিবি? আজি নহয়, কালিলৈ ভুৰুং কৰে কাৰবাৰ লগত উৰি যাব। পাৰ যদি তোৰে সজাত ভৰাই থ।” ৰাগীৰ মাত্ৰা বুঢ়ীৰ চৰিল; মুখৰপৰা লেলাৱতি বাগৰিছিল; কথাই কথাই হাঁহি মাটিত বাগৰিলে। {{gap}}পুনৰ মাদলত চাপৰ পৰিল। বুঢ়া-ডেকা এপিনে— বুঢ়ী- গাভৰু অন্য পিনে দুশাৰী হৈ সমুখা-সমুখিকৈ থিয় হ’ল—যুদ্ধৰ ভঙ্গিমাত। কোনো কোনো ডেকাৰ হাতত ধনু-কাড়; কোনো জনৰ হাতত লাঠি; আনবোৰৰ হাত ধনু ধৰাৰ ভঙ্গিমাত। দুৰ্জ্জন চৰ্দ্দাৰে পাগুৰি মৰা কাপোৰখন কান্ধৰপৰা কঁকাললৈকে নমাই চুকিয়া-চুকিকৈ বান্ধি জাপি নাচৰ কাৰণে সাজু হ’ল। মাদলৰ শব্দৰ লগত মিলাই তিনি জাপ মাৰি দুৰ্জ্জন চৰ্দ্দাৰে বিলম্বিত সুৰত গীতৰ ধুৱা জুৰিলে। মাদলৰ ছেৱে ছেৱে চিকাৰ যাত্ৰাৰ ভঙ্গীত নাচ-গীত আৰম্ভ হল। ভৰিৰ খোজত বনৰীয়া জন্তুৰ পিছে পিছে খেদি যোৱাৰ তাল, হাতত ধনু আৰু বৰ্শা নিক্ষেপণৰ ভঙ্গি, কাৰো কাৰো মুখত ভয়লগা মুখা; নাচৰ লগে লগে কণ্ঠত কণ্ঠ মিলা সমস্বৰৰ গীত ধ্বনিত হল— {{Block center|<poem> গাৰা গাৰাতে লাংদো বিয়ানা বয়ানা ভাই {{gap|6em}}বিয়ানা বয়না। লাই লাইতে দোবাদো তিপাৰা {{gap|6em}}তোপোৰা ভাই {{gap|9em}}তিপাৰা তোপোৰা৷</poem>}}<noinclude>{{center|১৬৬}}</noinclude> 8296v1llm06koylh0t376byou9censl 104 84161 255838 226749 2026-07-18T06:10:26Z Jyoti Chiring 2949 /* বৈধকৰণ হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 255838 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Jyoti Chiring" />{{center|সেউজী পাতৰ কাহিনী}} {{Block center/s}}</noinclude>{{Block center|<poem> তেৰা তুনিপে লাংদো বিয়ানা {{gap|8em}}বয়না ভাই {{gap|10em}}বিয়ানা বয়না। তেৰা তেৰাঙ্গিপে দোৰাদো তিপাৰা {{gap|8em}}তোপোৰা ভাই {{gap|10em}}তিপাৰা তোপোৰা। তেৰা তুইকি লাংদো বিয়ানা বয়না ভাই {{gap|10em}}বিয়ানা বয়না। তেৰা থগে জান চুতিমা কানাচোৰ ভাই {{gap|8em}}চুতিমা কানাচোৰ {{gap|6em}}ভাই চুতিমা কানাচোৰ তেৰা থোগিজান দোৰাদো ছুৰামাচেৰম {{gap|8em}}ৰে ভাই ছুৰামাচেৰম ৰে। তেৰা মাইংকে দেলকা বুৰুৰে ভাই {{gap|8em}}দেলকা বুৰুৰে। </poem>}} {{Block center/e}} {{gap}}মাদলত চাপৰ দ্ৰুত হোৱাৰ লগে লগে উত্তেজনা বাঢ়িল— দুৰ্জ্জন চৰ্দ্দাৰৰ জাপৰ উচ্চতাও ওখ হল। নৰেশ্বৰে সেই সমদল নৃত্য বিস্ময়ে বিমুগ্ধভাৱে চাই ৰল। হঠাতে পিঠিত কেচুৱা বন্ধা তিৰোতা এগৰাকী নৰেশ্বৰৰ সমুখ হল; নৰেশ্বৰৰ মুখলৈসমুখখন আগবঢ়াই দিয়াত মূৰমুৱে (নাকৰ আঙঠিটোয়ে) নৰেশ্বৰৰ মুখত স্পৰ্শ কৰিলে। ৰূপৰ খাৰুৰে লানী পাতি থকা নাচোনৰ<noinclude>{{center|১৬৭}}</noinclude> if5tmov67xa6v60s0c3i5gygy586ghk 104 84163 255839 226751 2026-07-18T06:18:01Z Jyoti Chiring 2949 /* বৈধকৰণ হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 255839 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Jyoti Chiring" />{{center|সেউজী পাতৰ কাহিনী}}</noinclude>ভঙ্গিত আগবঢ়াই দিয়া হাত দুখনে সাপৰ ফেটৰ দৰেহে যেন খুটিবলৈ আহিল। {{gap}}“বহি বহি কি চাইছ? তই চাহাবনে বাবু? চিকাৰ কৰিবলৈ ভয় কৰিছ?” কোমল বতাহত মুখৰ চাৰিওপিনে সিচঁৰতি হৈ পৰা চুলিবোৰ আঁতৰাই মাদলৰ চেৱে চেৱে ভৰি চলাই কলে,—“সেইয়া, কি গাইছে, বুজিছ? আমাৰ মানুহ সব চিকাৰলৈ গৈছে। দেখিছে লাং চৰাই ( ম’ৰা চৰাই ); তাৰ নেজটো দীঘল আছে। এটা মানুহে কৈছে—যি পিনে বহুত মানুহ আছে, সেই পিনে লাং পলাইছে; মাৰ মাৰ চিঞঁৰিছে; তীৰ মাৰিছে। পাখিত লাগিল—মানুহে চিঞঁৰিছে— লাগিলে, লাগিলে। কত পৰিল সুধিছে। বিচাৰি যাওঁতে পাইছে মাটীৰ ঢেলা—তাতে তেজ। তেজৰ চিনে চিনে গৈ পালে চৰাইটো।” কথা খিনি কৈ কিছু ক্ষান্ত হৈ নৰেশ্বৰৰ হাতটো আজুৰিলে, “আহ্ আহ্ মধু খাবি—আমাৰ লগত নাচিবি আহ্।” বাপেকৰ বহুদিনৰ উপদেশ নৰেশ্বৰৰ মনত পৰিল – যাবনলগীয়া ঠাইলৈ গলে মানুহে কষ্ট পায়। কিন্তু এতিয়া সি কৰিব কি? এনেতে ৰাধুৰ মাকে তাইক ঠেলা মাৰি কলে, “এই দুম্কী তোৰ বেচি নিছা লাগিছে; ঘৰলৈ যাগৈ। তাক কেলৈ টানিছ?” {{gap}}“টনা নাই নহয়, ইলি (মধু) খাবলৈহে মাতিছোঁ।” দুম্কীয়ে নাচি নাচি গুণ-গুণাই গাই আঁতৰি গল— {{Block center|<poem>এলোৰে দোলাৰে সেতাইতানা ৰিচি লেকাচিৰেমে আচুলিঙা</poem>}}<noinclude>{{center|১৬৮}}</noinclude> m8dpqq8p8mhs8831uglpvb7wklckp92 104 84164 255840 252849 2026-07-18T06:24:22Z Jyoti Chiring 2949 ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 255840 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Jyoti Chiring" />{{center|সেউজী পাতৰ কাহিনী}}</noinclude>{{Block center|<poem> ৰিচি গেদাং বোলে তেতেঙ্গাৰো ওমাই আঙ্গচিবোলে তেতেঙ্গা ওমাই।</poem>}} {{gap}}[মতাই সুধিছে, মোৰ ঘৰলৈ যাবি? নেযাওঁ; তোৰ ঘৰলৈ গলেনো কি দিবি? চৰায়ে যেনেকৈ মাইকীজনীক মুখত টোপ খুৱাই দিয়ে—সেই লেখীয়াকৈ তই মোক খুৱাবিনেকি?] {{gap}}দুমকী আঁতৰি যোৱাৰ লগে লগে বাধুৰ মাকে চুচৰি নৰেশ্বৰৰ কাষ চাপিল; চাৰ্কাচৰ বাঘিনীৰ দৰে চকুত টোপনি। চকুৰ পতা দুটা জোৰ কৰি মেলি বুঢ়ীয়ে নৰেশ্বৰলৈ চাই অস্পষ্ট সুৰৰে কলে, “দুমকী জনী দুষ্ট নহয়, নিছাহে কৰে বেছি। নিছা নকৰি বা খাব কি? কম বয়সতে বিয়া সোমাইছে। বছৰে বছৰে পেটত কেচুৱা—চাহ গছৰ যেন কুঁহিপাত। বিয়া হোৱাৰ পাচ বছৰত পাচোটা লৰা-ছোৱালী পাইছে। এপাল কুকুৰা পোৱালিক খুৱাব কি? সপ্তাহত যি পাই পাচদিন খাই— বাকী দিন নিছা কৰে।” {{gap}}নাচ-গীতৰ কোলাহলত বুঢ়ীৰ কিছু কথা কাণত পৰিছে— কিছু নৰেশ্বৰে অনুমানতে বুজিলে। লাহে লাহে মাদল- নাগেৰাৰ দ্ৰুত তাল ধীৰ হল; সৰহ-ভাগেই ভাগৰি পৰি এজন দুজনকৈ নাচৰপৰা আঁতৰি ঠায়ে ঠায়ে পূৰ্ব্বৰ দৰে জুম পাতি বহিলগৈ। নাচৰ স্থলত চাৰি পাচজন ডেকা-গাভৰুহে মাদলৰ শেষ চাপৰলৈকে হাত ধৰা-ধৰিকৈ নাচি আছে—মুখৰ গীত অৱশ্যে কিছু পৰৰ পৰা নোহোৱা হল। মাদল স্তব্ধ হল; হিৰ-হিৰ-হিৰ কিৰিলি পাৰি চিঞঁৰি ডেকা-গাভৰু কেইজন<noinclude>{{center|১৬৯}}</noinclude> 7jwqvvgtxybyk4n692oxxsserb1mehf 104 84165 255841 226754 2026-07-18T06:32:47Z Jyoti Chiring 2949 /* বৈধকৰণ হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 255841 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Jyoti Chiring" />{{center|সেউজী পাতৰ কাহিনী}}</noinclude>চিটিকি পৰিল। লখু নৰেশ্বৰৰ কাষত ধোপোচকৈ পৰিলহি। ভৰি দুখন আগলৈ আগ বঢ়াই পিছ পিনে ধোকাৰ দৰে দিয়া হাত দুখনৰ ওপৰত দেহ-মূৰৰ ভৰটো এৰি দিলে। বাবৰি কটা চুলি কোছাৰ ওপৰত নিশাৰ স্নিগ্ধ বতাহে ঢৌ খেলিলে। ডিঙিত বন্ধা কলা ডোলশাৰীৰ মাদলিৰপৰা জোনৰ পোহৰৰ টোপালৰ দৰে টপ্-টপ্ কৈ ঘাম বলে। জুৰুলি জুপুৰি হোৱা লখুৰ বলিষ্ঠ কান্ধত নৰেশ্বৰে হাতটো থৈ তেলেতীয়া তেলেতীয়া লগাত আঁতৰাই কলে, “তেল তেল লাগিছে।” {{gap}}“নাচত তেল নোলাই তেজ ওলাব লাগেনেকি?” বাবৰি চুলিকোছাৰ মাজত আঙুলি কেইটা সুমুৱাই লখুয়ে উত্তৰ দিলে। {{gap}}“ভাগৰ লাগিছে? আৰু নাচিবি?” নৰেশ্বৰে প্ৰশ্ন কৰিলে৷ {{gap}}“ধেত্তেৰি, ভাগৰ লাগিবলৈ কিবা বাগিছাত ডবল কোৰ মাৰিলোনে? ভাগৰ মাৰিবলৈহে নাচ।” কপালৰ ঘাম বাওঁ- হাতেৰে মছি সোঁহাতটো নৰেশ্বৰৰ সন্মুখলৈ আগবঢ়াই দি কলে, “দে দে, চিগাৰেট দে।” {{gap}}নৰেশ্বৰে জেপৰ পৰা হাতী মাৰ্কা চিগাৰেট এটা উলিৱাই লখুৰ দুই ওঠৰ মাজত সুমুৱাই দিলে; দিয়াচলাই কাঠীটো মাৰি লগায়ো দিলে। সোঁহাতটোৰে চিগাৰেটটো মুখৰপৰা উলিৱাই লখুয়ে কলে,—“চাহাবৰ চিগাৰেট, গোন্ধতেই গম পাইছোঁ। চাহাবৰ দৰে আৰাম কৰি খাওঁ দে।” চিগাৰেটটো পুনৰ ওঁঠত লৈ চকু জপাই আৰামত দীঘল হোপা মাৰিলে। “এই লখু, নাচ আৰু চলিবনে কি?”<noinclude>{{center|১৭০}}</noinclude> pzly0fq4fuxzssuhxw790uuwfkqpbud 104 92626 255816 253527 2026-07-17T12:59:58Z নৰুনা বৰুৱা 4110 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 255816 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="নৰুনা বৰুৱা" />{{rh||দীন-দুখী|৪৯}}</noinclude> আচৰিত হৈ পৰিছিল। আন দিয়া ইমানপৰে মেয়ৰে নাই-বুলিও দুবাৰ আহি যায়। তাতে ফঁটিনৰ অন্তিম সময়। {{gap}}অলপ পৰৰ পিচতে ফঁটিনে লাহেকৈ মূৰ দাঙি সকৰুণ স্নিগ্ধ দৃষ্টিৰে দুৱাৰ মুখৰ ফালে চাবলৈ ধৰিলে। যেন সেই পৰম গভীৰ সুদূৰ-গামী দৃষ্টিৰে কিবা এটা সুঁৱৰিবলৈ বিচাৰিছে। হঠাৎ পাহৰণিৰ সোঁৱৰণিত ফটিনৰ মুখখন উজ্জ্বল হৈ উঠিল। মৰ্ম্মস্পৰ্শী কৰুণ সুৰেৰে গুণ-গান কৰি এটা ধাই-নাম গাই গ'ল। এই নামটি গাই ফটিনে এদিনা কেচুৱা কজেটক নিচুকনি দিছিল। কজেটৰ পৰা আঁতৰি থকা এই পাঁচ বছৰৰ পিচত সেইদিনা প্ৰথম মনত পৰিল এই নামটি। লগে লগে বিস্মৃতিৰ কুঁৱলীয়ে আবৰি থোৱা কতনো কাহিনী ফটফটীয়াকৈ এটি এটিকৈ মনত পৰিল! সুৰ কঁপি উঠিল— দুগালে দুধাৰি মমতাৰ টোপাল বৈ গ'ল। নামটিৰ মূৰ্চ্ছনাই পুত্ৰ-কণ্যা-হীনা, সন্ন্যাসিনী চিম্পলিচৰ হৃদয়ো স্পৰ্শ কৰিলে। চিম্পলিচৰ হৃদয়ো ফঁটিনৰ লগতে ব্যথাত বাজি গ'ল, বেজাৰত কান্দি উঠিল। {{gap}}লিগিৰীয়ে ফুচ-ফুচাই চিম্পলিচৰ কাণে কাণে কবলৈ ধৰিলে – “পুৱা মানুহে মেয়ৰ ডাঙৰীয়াক আৰাচৰ ফালে যোৱা দেখি আহিছে। কেইজনমানে তেওঁক পেৰিৰ বাটত লগ পাইছিল। তেওঁ ক'লৈ গৈছে, কাৰো আগত একো কোৱা নাই। চাকৰ-নাকৰ বিলাকক মাথোন ৰাতিলৈ নাহে ইয়াকেহে কৈ গৈছে।” {{gap}}ভগ্নী চিম্পলিচ আৰু লিগিৰীৰ ফুচ-ফুচোৱা শুনি ফঁটিনে চিঞৰ মাৰি উঠিল, “তোমালোকে মেয়ৰৰ কথা পাতিছা?” ফুচ-ফুচাইছা কিয়? তেওঁ কি কৰিছে? অহা নাই কেলেই?” {{gap}}লিগিৰীয়ে কওঁ-নকওঁকৈ উত্তৰ দিলে “দুৱৰীয়ে কৈছিল, তেখেত হেনো আজি আহিব নোৱাৰিব।” {{gap}}চিম্পলিচে ফঁটিনক উত্তেজিত হোৱা যেন দেখি মূৰত আল-ফুলকৈ হাত ফুৰাই মাত দিলে, “শুই থাকা মোৰ বাছা, শুই থাকা।”<noinclude></noinclude> ormhdcgmavd4a3kroifc149ze5dyyfi 104 92627 255817 253528 2026-07-17T13:05:03Z নৰুনা বৰুৱা 4110 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 255817 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="নৰুনা বৰুৱা" />{{rh|৫০|দীন-দুখী|}}</noinclude> {{gap}}ফঁটিনে বেছি উত্ৰাৱল ভাবে কবলৈ ধৰিলে “তেখেত আহিব নোৱাৰিব,—কিয় নোৱাবিব, তোমালোকে জানানে? তোমালোকে ফুচফুচাই কোৱা-কুৱি কৰিছা, মোক কবই লাগিব।” {{gap}}চিম্পলিচে মাত লগালে— “মেয়ৰ আজি নগৰৰ বাহিৰ হৈ গৈছে।” {{gap}}ফঁটিন ঘপৰাই বিছনাৰ ওপৰত আঠু কাঢ়ি বহি পৰিল। বিপুল আবেগত উচ্ছল সঙ্গীত-স্ৰোত তাইৰ বুকৰ মাজেদি বৈ গ'ল। আপোন-পাহৰা হৈ তাই হাঁহি হাঁহি কবলৈ ধৰিলে—“অ'! তেখেত কজেটক আনিবলৈ গৈছে!” এই বুলি তাই ওপৰলৈ হাত- দুখন দাঙি কিছুমানপৰ নিতাল মাৰি আকৌ কবলৈ আৰম্ভ কৰিলে,—“তোমালোকে এতিয়া যিহকে কোৱাঁ মই তাকে শুনিম। মোক তোমালোকে নিমাত হৈ শুই থাকিবলৈ কৈছা! মই পৰি থাকিম। এতিয়া ম‍ই বৰ দুষ্ট হৈছিলোঁ। মই আৰু একো দুষ্টালি নকৰোঁ। মেয়ৰে ম’ফেয়াৰমেলৰ পৰা কজেটক আনিবলৈ গৈছে। কোৱা—সেয়ে সঁচা হক? ঈশ্বৰ দয়ালু! মেয়ৰ দয়ালু!” {{gap}}ফঁটিনে কথা কোৱাৰ লগে লগে বেছি উত্তেজিত হৈ উঠিল। চিম্পলিচে ধৰি বিছনাত শুৱাই দি কলে – “কথা নকবা ফঁটিন। তুমি মনে মনে থাকাচোন।” {{gap}}“তুমি মোক কথা কবলৈ হাক নিদিবা। আজি পাঁচ বছৰে মই কজেটক দেখা নাই। নেজানা, তুমি নেজানা – মই এই পাঁচ বছৰ কেনেকৈ কটাইছোঁ। এতিয়া তাই চাগৈ কিযে শুৱনী হৈছে! অ' এতিয়া তাই বৰ এজনী! মেয়ৰৰ কি মৰম! এতিয়া জাৰ নহয়নে? মেয়ৰে লগত গৰম কাপোৰ নিছে চাগৈ। তেখেত কাইলৈ পাবহি! কাইলৈ মোক টুপীটো পিন্ধিবলৈ সোৱঁৰাই দিবাহে। ম’ফেয়াৰমেল বহুত দূৰৈ যদিও সেইফালৰ গাড়ীবোৰ বেগেৰে আহিব পাৰে। মেয়ৰে কজেটক লৈ এইখিনি কাইলৈকে ওলাবহি।”<noinclude></noinclude> bterm5kugs6vh0sh7290y3t2knek3of 104 93031 255833 254459 2026-07-18T05:26:22Z নৰুনা বৰুৱা 4110 ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 255833 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="নৰুনা বৰুৱা" />{{rh||আৰম্ভণ।|৩}}</noinclude> কৰিব লাগিব; তেওঁৰ সংস্কৃত সাহিত্যত অনুৰাগ ইমান প্ৰৱল আছিল, আৰু সেই লুপ্তপ্ৰায় দেৱভাষাৰ কাৰণে কৰিব লগীয়া ইমান কাম আছিল বুলি তেওঁ ভাবিছিল যে আন কোনো মেধাবী মানুহে সংস্কৃত-চৰ্চ্চা এৰি আনৰ চৰ্চাত ধৰিলে তেওঁ বেয়া পাইছিল। ৰাষ্ট্ৰনীতিৰ প্ৰতি প্ৰকৃত অৱজ্ঞাভাবৰ পৰা এই কথাষাৰ ওলোৱা নাই, ই তেওঁৰ সংস্কৃত সাহিত্যলৈ অতুলন অনুৰাগৰ পৰাহে ওলোৱা। যি উলাহত আনন্দৰাম বৰুৱাই এবাৰ চিয়ঁৰি উঠিছিল -- “মোৰ . পক্ষে সংস্কৃত ভাষাৰ নিচিনা মৰমৰ ভাষা আন একো নাই”, এই কথাষাৰো সেই উলাহৰ পৰা ওলোৱা। {{gap}}তাৰ পাচত আনন্দৰাম বৰুৱা আছিল বঙ্গদেশত, ইমান ব্যস্ত হৈ থাকিব লগা মাজিষ্ট্ৰেটৰ কাম কৰিছিল, আৰু ইমান চেষ্টা গবেষণা কৰি গ্ৰন্থ লিখিছিল, ইয়াৰ ভিতৰত দেশৰ উপকাৰ কৰিবলৈ তেওঁ অৱসৰ পায় ক'ত? স্বৰ্গীয় ৰমেশচন্দ্ৰ দত্তই চিভিলিয়ান হৈও দেশৰ উপকাৰ কৰিবলৈ সময় পাইছিল, এসময়ত কংগ্ৰেচৰ সভাপতিও হব পাৰিছিল, চিভিলিয়ান চাৰ কৃষ্ণগোবিন্দ গুপ্তই দেশৰ সেৱা কৰি ফুৰিছে, এনে স্থলত চিভিলিয়ান আনন্দৰাম বৰুৱাই নোৱাৰিলে কিয়? কিন্তু আমি কওঁ এওঁলোকে চকাৰী কামৰ পৰা আজৰি লৈহে দেশসেৱাত মন পাৰিছে। আনন্দৰাম বৰুৱাক কিন্তু নিঠুৰ কালে অকালতে হৰি নিলে। দেশৰ বৰেণ্য-স্বৰূপে আনন্দৰামক আমি দেখা নাপালোঁ, বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভাইচ চেঞ্চেলাৰ হৈ চিনেটৰ মিটিঙত সভাপতিৰ আসন গ্ৰহণ কৰা তেওঁক দেখা নাপালোঁ, নাইট উপাধি লৈ বিলাতৰ ইণ্ডিয়া-কাউন্সিলত তেওঁ স্থান নাপালে। কিন্তু এইবোৰ সম্মান তেওঁৰ কাৰণে স্থগিত আছিল। নিষ্ঠুৰ কালৰ গৰ্ভত সকলো লোপ পালে! আনন্দৰাম বৰুৱাৰ অস্তিত্বৰ পৰা জগতৰ যিখিনি প্ৰাপ্য আছিল, তাৰ আধাখিনিও উছল নহল; তেওঁৰ গাত থকা ‘চুপাৰমেন’ বা অতিমানৰ বিকাশ মুকুল অৱস্থাতে সমাপ্ত হল।<noinclude></noinclude> 2erbtmk7pimi5h02eena2poktu1cl5e 255834 255833 2026-07-18T05:26:57Z নৰুনা বৰুৱা 4110 255834 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="নৰুনা বৰুৱা" />{{rh||আৰম্ভণ।|৩}}</noinclude> কৰিব লাগিব; তেওঁৰ সংস্কৃত সাহিত্যত অনুৰাগ ইমান প্ৰৱল আছিল, আৰু সেই লুপ্তপ্ৰায় দেৱভাষাৰ কাৰণে কৰিব লগীয়া ইমান কাম আছিল বুলি তেওঁ ভাবিছিল যে আন কোনো মেধাবী মানুহে সংস্কৃত-চৰ্চ্চা এৰি আনৰ চৰ্চাত ধৰিলে তেওঁ বেয়া পাইছিল। ৰাষ্ট্ৰনীতিৰ প্ৰতি প্ৰকৃত অৱজ্ঞাভাবৰ পৰা এই কথাষাৰ ওলোৱা নাই, ই তেওঁৰ সংস্কৃত সাহিত্যলৈ অতুলন অনুৰাগৰ পৰাহে ওলোৱা। যি উলাহত আনন্দৰাম বৰুৱাই এবাৰ চিয়ঁৰি উঠিছিল -- “মোৰ পক্ষে সংস্কৃত ভাষাৰ নিচিনা মৰমৰ ভাষা আন একো নাই”, এই কথাষাৰো সেই উলাহৰ পৰা ওলোৱা। {{gap}}তাৰ পাচত আনন্দৰাম বৰুৱা আছিল বঙ্গদেশত, ইমান ব্যস্ত হৈ থাকিব লগা মাজিষ্ট্ৰেটৰ কাম কৰিছিল, আৰু ইমান চেষ্টা গবেষণা কৰি গ্ৰন্থ লিখিছিল, ইয়াৰ ভিতৰত দেশৰ উপকাৰ কৰিবলৈ তেওঁ অৱসৰ পায় ক'ত? স্বৰ্গীয় ৰমেশচন্দ্ৰ দত্তই চিভিলিয়ান হৈও দেশৰ উপকাৰ কৰিবলৈ সময় পাইছিল, এসময়ত কংগ্ৰেচৰ সভাপতিও হব পাৰিছিল, চিভিলিয়ান চাৰ কৃষ্ণগোবিন্দ গুপ্তই দেশৰ সেৱা কৰি ফুৰিছে, এনে স্থলত চিভিলিয়ান আনন্দৰাম বৰুৱাই নোৱাৰিলে কিয়? কিন্তু আমি কওঁ এওঁলোকে চকাৰী কামৰ পৰা আজৰি লৈহে দেশসেৱাত মন পাৰিছে। আনন্দৰাম বৰুৱাক কিন্তু নিঠুৰ কালে অকালতে হৰি নিলে। দেশৰ বৰেণ্য-স্বৰূপে আনন্দৰামক আমি দেখা নাপালোঁ, বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভাইচ চেঞ্চেলাৰ হৈ চিনেটৰ মিটিঙত সভাপতিৰ আসন গ্ৰহণ কৰা তেওঁক দেখা নাপালোঁ, নাইট উপাধি লৈ বিলাতৰ ইণ্ডিয়া-কাউন্সিলত তেওঁ স্থান নাপালে। কিন্তু এইবোৰ সম্মান তেওঁৰ কাৰণে স্থগিত আছিল। নিষ্ঠুৰ কালৰ গৰ্ভত সকলো লোপ পালে! আনন্দৰাম বৰুৱাৰ অস্তিত্বৰ পৰা জগতৰ যিখিনি প্ৰাপ্য আছিল, তাৰ আধাখিনিও উছল নহল; তেওঁৰ গাত থকা ‘চুপাৰমেন’ বা অতিমানৰ বিকাশ মুকুল অৱস্থাতে সমাপ্ত হল।<noinclude></noinclude> iqady7pwvgga7k0elhqk5mogmyz1r2j 104 93033 255845 254461 2026-07-18T10:29:07Z নৰুনা বৰুৱা 4110 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 255845 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="নৰুনা বৰুৱা" />{{rh||আৰম্ভণ।|৫}}</noinclude> স্বনামখ্যাত ৰমেশ্চন্দ্ৰ দত্ত, কবি নবীনচন্দ্ৰ সেন, বোম্বেৰ সুপুত্ৰ কালে, আপ্তে, কেম্ব্ৰিজৰ চেচিল বেণ্ডেল, মিঃ জে-ডি এণ্ডাৰ্‌চন্, অক্সফোৰ্ডৰ ভট্ট মোক্ষমূলাৰ আৰু থিম্নদাব গোল্ড ষ্টীকাৰ প্ৰমুখ্যে পূব আৰু পশ্চিমৰ জ্ঞানৰ অধিনায়কসকলে আনন্দৰাম বৰুৱাৰ বিশেষভাবে মোল বুজিছিল, আৰু তেওঁৰ অকাল মৃত্যুত সংস্কৃত সাহিত্যৰ যে কিমান ক্ষতি হৈছে তাক মুক্তকণ্ঠে স্বীকাৰ কৰিছিল। {{gap}}পৌৰাণিক যুগৰ পৰা আৰম্ভ কৰি বৰ্ত্তমান কাললৈকে তিনিজনা অসমীয়া মহাত্মাই সৰ্ব্বভাৰতব্যাপী আন্দোলন বা চৰ্চাত খ্যাতি লাভ কৰিছে। কামৰূপেশ্বৰ ভগদত্তই যেতিয়া চীন আৰু কিৰাত সৈন্য লৈ কৌৰৱ-পাণ্ডৱৰ মহাযুদ্ধত উপস্থিত হলগৈ, তেতিয়া উভয় পক্ষৰ বিপুল সৈন্য-বাহিনীৰ দৃষ্টিবিচিত্ৰ সমৰসজ্জাত বিভূষিত গজহস্তী পৰিবেষ্টিত অসমীয়া সৈন্যৰ ওপৰত নিপতিত হন। কুৰুক্ষেত্ৰ মহাযুদ্ধৰ লগে লগে ভগদত্ত নৃপতিৰ নাম গোটেই ভাৰতময় বিয়পি পৰিল। খৃষ্টীয় সপ্তম শতিকাত চীন পৰিব্ৰাজক হিউৱেনচাঙ্গে যেতিয়া ভাৰত পৰিভ্ৰমণ কৰে, তেওঁ কামৰূপত বহুত দিন বাস কৰি নানা শাস্ত্ৰ অধ্যয়ন কৰে। তেতিয়া কামৰূপৰ ভিতৰত নানা শিক্ষাকেন্দ্ৰ আছিল, আৰু দেশৰ সমৃদ্ধি আন দেশৰ চকুত লগা আছিল। তেতিয়াৰ কামৰূপেশ্বৰ কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্ম্মাৰ আতিথ্য আৰু কামৰূপী পণ্ডিতৰ পাণ্ডিত্যত মুগ্ধ হৈ চীনপৰিব্ৰাজকে এই দেশ এৰি যাবলৈ সহজে ইচ্ছা নকৰিছিল। তাৰ পাচত থানেশ্বৰৰ নৃপতি উত্তৰ ভাৰতৰ একচ্ছত্ৰ সম্ৰাট হৰ্ষবৰ্দ্ধনৰ বিশেষ চেষ্টাত কুমাৰ ভাস্কৰবৰ্ম্মাই হিউৱেনছাঙ্গক উক্ত সম্ৰাটৰ ওচৰলৈ পঠিয়াই দিয়ে। গৌড়ৰাজ শশাঙ্কৰ বিৰুদ্ধে হৰ্ষবৰ্দ্ধনৰ যিবোৰ যুদ্ধ হয় সেইবোৰত কুমাৰ ভাস্কৰবৰ্ম্মী সম্ৰাট প্ৰধান সহায় আছিল। তাৰ পাচত সম্ৰাটৰ সকলো শোভাযাত্ৰাত কুমাৰ ভাস্কৰবৰ্ম্মা অগ্ৰগণী আছিল। হিৱেনচাঙ্গৰ ভাৰত ভ্ৰমণ কাহিনী, বাণভট্ট হৰ্ষচৰিত আদি গ্ৰন্থই কুমাৰ ভাস্কৰবৰ্ম্মাক ভাৰতব্যাপী খ্যাতি দান কৰিছে।<noinclude></noinclude> bsr955dbwri53q5l5vwdyhixskl5mzh 104 93473 255818 255800 2026-07-17T14:58:25Z দিব্য দত্ত 575 255818 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dipankar Das" />{{rh|১৪|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>{{Tree chart/start|align=center}} {{Tree chart|||||||||||||||A1 |A1=লতা|}} {{Tree chart||||||||||,|-|-|-|-|-|^|-|-|.|}} {{Tree chart|||||||||B1|||||||B2|B1=লতানীয়া|B2=উদ্ধৰ্গা৷|}} {{Tree chart|||||||||||,|-|-|-|v|-|-|-|^|.|}} {{Tree chart||||||||||C1||C2|||C3||C1=নখীয়া৷|C2=পৰিবেষ্টিকা৷|C3=আকৰ্ষিকা৷|}} {{Tree chart||||||||||||||||||,|-|^|-|.|}} {{Tree chart|||||||||||||||||D1||D2|D1=গাসুতীয়া৷|D2=পাতসুতীয়া৷|}} {{Tree chart/end}} {{center|{{larger|ঠাৰিৰ কাম।}}}} গছৰ গাৰ (কাণ্ডৰ) কাম তিনি প্ৰকাৰ:— {{gap}}(১) ই আন আন পোষণ যন্ত্র অর্থাৎ পাত আদি আৰু জননেন্দ্রিয় অর্থাৎ ফুল ধাৰণ কৰে। {{gap}}(২) ইয়াৰ ভিতৰেদি উদ্‌ভিদ ৰস (শিপাই মাটিৰ পৰা টানি লোৱা ৰস, ওপৰলৈ যায় আৰু সেই ৰস উদ্‌ভিদৰ পোষণোপযোগী হৈ পাতৰ পৰা নামি আহে। {{gap}}(৩) উদ্‌ভিদৰ পোষণোপযোগী বস্তুবোৰ (শ্বেতসাৰ চেনি প্রভৃতি) আৰু আঠা প্রভৃতি ধাৰণ কৰে। {{gap}}পুলিগছৰ মজাত এবিধ কোমল বস্তু প্রায় পনীয়া অৱস্থাত থাকে। এই বস্তুৰে গছপুলিৰ আন আন অংশবোৰ প্ৰতিপালিত হয়। কিছুদিনৰ পাচত মজাত আৰু সেই বস্তু নোহোৱা হয়। শেষত মজাত থকা সৰু বিন্ধাবোৰ উদ্‌ভিদৰ ব্যৱহাৰৰ নিমিত্তে তাৰ পোষণোপযোগী বস্তুৰে ভৰে।<noinclude></noinclude> tjlulcce2ckmpty00w53xz6bt0pp46l 255819 255818 2026-07-17T15:12:47Z BabulB 104 255819 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dipankar Das" />{{rh|১৪|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>{{Tree chart/start|align=center}} {{Tree chart|||||||||||||||A1 |A1=লতা|}} {{Tree chart||||||||||,|-|-|-|-|-|^|-|-|.|}} {{Tree chart|||||||||B1|||||||B2|B1=লতানীয়া|B2=উৰ্দ্ধগা৷|}} {{Tree chart|||||||||||,|-|-|-|v|-|-|-|^|.|}} {{Tree chart||||||||||C1||C2|||C3||C1=নখীয়া৷|C2=পৰিবেষ্টিকা৷|C3=আকৰ্ষিকা৷|}} {{Tree chart||||||||||||||||||,|-|^|-|.|}} {{Tree chart|||||||||||||||||D1||D2|D1=গাসুতীয়া৷|D2=পাতসুতীয়া৷|}} {{Tree chart/end}} {{center|{{larger|ঠাৰিৰ কাম।}}}} গছৰ গাৰ (কাণ্ডৰ) কাম তিনি প্ৰকাৰ:— {{gap}}(১) ই আন আন পোষণ যন্ত্র অর্থাৎ পাত আদি আৰু জননেন্দ্রিয় অর্থাৎ ফুল ধাৰণ কৰে। {{gap}}(২) ইয়াৰ ভিতৰেদি উদ্‌ভিদ ৰস (শিপাই মাটিৰ পৰা টানি লোৱা ৰস, ওপৰলৈ যায় আৰু সেই ৰস উদ্‌ভিদৰ পোষণোপযোগী হৈ পাতৰ পৰা নামি আহে। {{gap}}(৩) উদ্‌ভিদৰ পোষণোপযোগী বস্তুবোৰ (শ্বেতসাৰ চেনি প্রভৃতি) আৰু আঠা প্রভৃতি ধাৰণ কৰে। {{gap}}পুলিগছৰ মজাত এবিধ কোমল বস্তু প্রায় পনীয়া অৱস্থাত থাকে। এই বস্তুৰে গছপুলিৰ আন আন অংশবোৰ প্ৰতিপালিত হয়। কিছুদিনৰ পাচত মজাত আৰু সেই বস্তু নোহোৱা হয়। শেষত মজাত থকা সৰু বিন্ধাবোৰ উদ্‌ভিদৰ ব্যৱহাৰৰ নিমিত্তে তাৰ পোষণোপযোগী বস্তুৰে ভৰে।<noinclude></noinclude> h9517fnxwlhrskzzc7aiup8lngq3v49 255820 255819 2026-07-17T15:13:30Z BabulB 104 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ 255820 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="BabulB" />{{rh|১৪|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>{{Tree chart/start|align=center}} {{Tree chart|||||||||||||||A1 |A1=লতা|}} {{Tree chart||||||||||,|-|-|-|-|-|^|-|-|.|}} {{Tree chart|||||||||B1|||||||B2|B1=লতানীয়া|B2=উৰ্দ্ধগা৷|}} {{Tree chart|||||||||||,|-|-|-|v|-|-|-|^|.|}} {{Tree chart||||||||||C1||C2|||C3||C1=নখীয়া৷|C2=পৰিবেষ্টিকা৷|C3=আকৰ্ষিকা৷|}} {{Tree chart||||||||||||||||||,|-|^|-|.|}} {{Tree chart|||||||||||||||||D1||D2|D1=গাসুতীয়া৷|D2=পাতসুতীয়া৷|}} {{Tree chart/end}} {{center|{{larger|ঠাৰিৰ কাম।}}}} গছৰ গাৰ (কাণ্ডৰ) কাম তিনি প্ৰকাৰ:— {{gap}}(১) ই আন আন পোষণ যন্ত্র অর্থাৎ পাত আদি আৰু জননেন্দ্রিয় অর্থাৎ ফুল ধাৰণ কৰে। {{gap}}(২) ইয়াৰ ভিতৰেদি উদ্‌ভিদ ৰস (শিপাই মাটিৰ পৰা টানি লোৱা ৰস, ওপৰলৈ যায় আৰু সেই ৰস উদ্‌ভিদৰ পোষণোপযোগী হৈ পাতৰ পৰা নামি আহে। {{gap}}(৩) উদ্‌ভিদৰ পোষণোপযোগী বস্তুবোৰ (শ্বেতসাৰ চেনি প্রভৃতি) আৰু আঠা প্রভৃতি ধাৰণ কৰে। {{gap}}পুলিগছৰ মজাত এবিধ কোমল বস্তু প্রায় পনীয়া অৱস্থাত থাকে। এই বস্তুৰে গছপুলিৰ আন আন অংশবোৰ প্ৰতিপালিত হয়। কিছুদিনৰ পাচত মজাত আৰু সেই বস্তু নোহোৱা হয়। শেষত মজাত থকা সৰু বিন্ধাবোৰ উদ্‌ভিদৰ ব্যৱহাৰৰ নিমিত্তে তাৰ পোষণোপযোগী বস্তুৰে ভৰে।<noinclude></noinclude> katgcd4r8nsdpuxth7edf1928wja2xq 255821 255820 2026-07-17T15:25:28Z দিব্য দত্ত 575 255821 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="BabulB" />{{rh|১৪|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>{{chart/start}} {{chart| | | | | | |AA|AA=লতা}} {{chart| |,|-|-|-|-|-|^|-|-|-|.}} {{chart|AA| | | | | | | |AB|AA=লতানীয়া|AB=উদ্ধৰ্গা৷}} {{chart| | | |,|-|-|-|v|-|-|-|^|.}} {{chart| | |AA| |AB| | |AC|AA=নখীয়া৷|AB=পৰিবেষ্টিকা৷|AC=আকৰ্ষিকা৷}} {{chart| | | | | | | | | | |,|-|^|-|.}} {{chart| | | | | | | | | |AA| | |AB|AA=গাসুতীয়া৷|AB=পাতসুতীয়া৷}} {{chart/end}} {{center|{{larger|ঠাৰিৰ কাম।}}}} গছৰ গাৰ (কাণ্ডৰ) কাম তিনি প্ৰকাৰ:— {{gap}}(১) ই আন আন পোষণ যন্ত্র অর্থাৎ পাত আদি আৰু জননেন্দ্রিয় অর্থাৎ ফুল ধাৰণ কৰে। {{gap}}(২) ইয়াৰ ভিতৰেদি উদ্‌ভিদ ৰস (শিপাই মাটিৰ পৰা টানি লোৱা ৰস, ওপৰলৈ যায় আৰু সেই ৰস উদ্‌ভিদৰ পোষণোপযোগী হৈ পাতৰ পৰা নামি আহে। {{gap}}(৩) উদ্‌ভিদৰ পোষণোপযোগী বস্তুবোৰ (শ্বেতসাৰ চেনি প্রভৃতি) আৰু আঠা প্রভৃতি ধাৰণ কৰে। {{gap}}পুলিগছৰ মজাত এবিধ কোমল বস্তু প্রায় পনীয়া অৱস্থাত থাকে। এই বস্তুৰে গছপুলিৰ আন আন অংশবোৰ প্ৰতিপালিত হয়। কিছুদিনৰ পাচত মজাত আৰু সেই বস্তু নোহোৱা হয়। শেষত মজাত থকা সৰু বিন্ধাবোৰ উদ্‌ভিদৰ ব্যৱহাৰৰ নিমিত্তে তাৰ পোষণোপযোগী বস্তুৰে ভৰে।<noinclude></noinclude> jkyf6lm2lkczhx40tanld01ykz4k4op 255822 255821 2026-07-17T15:42:02Z BabulB 104 255822 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="BabulB" />{{rh|১৪|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>{{chart/start}} {{chart| | | | | | |AA|AA=লতা}} {{chart| |,|-|-|-|-|-|^|-|-|-|.}} {{chart|AA| | | | | | | |AB|AA=লতানীয়া|AB=উদ্ধৰ্গা৷}} {{chart| | | |,|-|-|-|v|-|-|-|^|.}} {{chart| | |AA| |AB| | |AC|AA=নখীয়া।|AB=পৰিবেষ্টিকা।|AC=আকৰ্ষিকা।}} {{chart| | | | | | | | | | |,|-|^|-|.}} {{chart| | | | | | | | | |AA| | |AB|AA=গাসুতীয়া।|AB=পাতসুতীয়া।}} {{chart/end}} {{center|{{larger|ঠাৰিৰ কাম।}}}} গছৰ গাৰ (কাণ্ডৰ) কাম তিনি প্ৰকাৰ:— {{gap}}(১) ই আন আন পোষণ যন্ত্র অর্থাৎ পাত আদি আৰু জননেন্দ্রিয় অর্থাৎ ফুল ধাৰণ কৰে। {{gap}}(২) ইয়াৰ ভিতৰেদি উদ্‌ভিদ ৰস (শিপাই মাটিৰ পৰা টানি লোৱা ৰস, ওপৰলৈ যায় আৰু সেই ৰস উদ্‌ভিদৰ পোষণোপযোগী হৈ পাতৰ পৰা নামি আহে। {{gap}}(৩) উদ্‌ভিদৰ পোষণোপযোগী বস্তুবোৰ (শ্বেতসাৰ চেনি প্রভৃতি) আৰু আঠা প্রভৃতি ধাৰণ কৰে। {{gap}}পুলিগছৰ মজাত এবিধ কোমল বস্তু প্রায় পনীয়া অৱস্থাত থাকে। এই বস্তুৰে গছপুলিৰ আন আন অংশবোৰ প্ৰতিপালিত হয়। কিছুদিনৰ পাচত মজাত আৰু সেই বস্তু নোহোৱা হয়। শেষত মজাত থকা সৰু বিন্ধাবোৰ উদ্‌ভিদৰ ব্যৱহাৰৰ নিমিত্তে তাৰ পোষণোপযোগী বস্তুৰে ভৰে।<noinclude></noinclude> qipftg0bugtd83v1tohwx0q0r9q710f 255823 255822 2026-07-17T15:42:29Z দিব্য দত্ত 575 255823 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="BabulB" />{{rh|১৪|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>{{chart/start}} {{chart| | | | | | |AA|AA=লতা}} {{chart| |,|-|-|-|-|-|^|-|-|-|.}} {{chart|AA| | | | | | | |AB|AA=লতানীয়া|AB=উদ্ধৰ্গা৷}} {{chart| | | |,|-|-|-|v|-|-|-|^|.}} {{chart| | |AA| |AB| | |AC|AA=নখীয়া।|AB=পৰিবেষ্টিকা।|AC=আকৰ্ষিকা।}} {{chart| | | | | | | | | | |,|-|^|-|.}} {{chart| | | | | | | | | |AA| | |AB|AA=গাসূতীয়া।|AB=পাতসূতীয়া।}} {{chart/end}} {{center|{{larger|ঠাৰিৰ কাম।}}}} গছৰ গাৰ (কাণ্ডৰ) কাম তিনি প্ৰকাৰ:— {{gap}}(১) ই আন আন পোষণ যন্ত্র অর্থাৎ পাত আদি আৰু জননেন্দ্রিয় অর্থাৎ ফুল ধাৰণ কৰে। {{gap}}(২) ইয়াৰ ভিতৰেদি উদ্‌ভিদ ৰস (শিপাই মাটিৰ পৰা টানি লোৱা ৰস, ওপৰলৈ যায় আৰু সেই ৰস উদ্‌ভিদৰ পোষণোপযোগী হৈ পাতৰ পৰা নামি আহে। {{gap}}(৩) উদ্‌ভিদৰ পোষণোপযোগী বস্তুবোৰ (শ্বেতসাৰ চেনি প্রভৃতি) আৰু আঠা প্রভৃতি ধাৰণ কৰে। {{gap}}পুলিগছৰ মজাত এবিধ কোমল বস্তু প্রায় পনীয়া অৱস্থাত থাকে। এই বস্তুৰে গছপুলিৰ আন আন অংশবোৰ প্ৰতিপালিত হয়। কিছুদিনৰ পাচত মজাত আৰু সেই বস্তু নোহোৱা হয়। শেষত মজাত থকা সৰু বিন্ধাবোৰ উদ্‌ভিদৰ ব্যৱহাৰৰ নিমিত্তে তাৰ পোষণোপযোগী বস্তুৰে ভৰে।<noinclude></noinclude> 2qkz8wtpcjjui0ueu6lszoguxkqvolg 255824 255823 2026-07-17T15:42:55Z BabulB 104 255824 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="BabulB" />{{rh|১৪|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>{{chart/start}} {{chart| | | | | | |AA|AA=লতা।}} {{chart| |,|-|-|-|-|-|^|-|-|-|.}} {{chart|AA| | | | | | | |AB|AA=লতানীয়া|AB=উৰ্দ্ধগা।৷}} {{chart| | | |,|-|-|-|v|-|-|-|^|.}} {{chart| | |AA| |AB| | |AC|AA=নখীয়া।|AB=পৰিবেষ্টিকা।|AC=আকৰ্ষিকা।}} {{chart| | | | | | | | | | |,|-|^|-|.}} {{chart| | | | | | | | | |AA| | |AB|AA=গাসূতীয়া।|AB=পাতসূতীয়া।}} {{chart/end}} {{center|{{larger|ঠাৰিৰ কাম।}}}} গছৰ গাৰ (কাণ্ডৰ) কাম তিনি প্ৰকাৰ:— {{gap}}(১) ই আন আন পোষণ যন্ত্র অর্থাৎ পাত আদি আৰু জননেন্দ্রিয় অর্থাৎ ফুল ধাৰণ কৰে। {{gap}}(২) ইয়াৰ ভিতৰেদি উদ্‌ভিদ ৰস (শিপাই মাটিৰ পৰা টানি লোৱা ৰস, ওপৰলৈ যায় আৰু সেই ৰস উদ্‌ভিদৰ পোষণোপযোগী হৈ পাতৰ পৰা নামি আহে। {{gap}}(৩) উদ্‌ভিদৰ পোষণোপযোগী বস্তুবোৰ (শ্বেতসাৰ চেনি প্রভৃতি) আৰু আঠা প্রভৃতি ধাৰণ কৰে। {{gap}}পুলিগছৰ মজাত এবিধ কোমল বস্তু প্রায় পনীয়া অৱস্থাত থাকে। এই বস্তুৰে গছপুলিৰ আন আন অংশবোৰ প্ৰতিপালিত হয়। কিছুদিনৰ পাচত মজাত আৰু সেই বস্তু নোহোৱা হয়। শেষত মজাত থকা সৰু বিন্ধাবোৰ উদ্‌ভিদৰ ব্যৱহাৰৰ নিমিত্তে তাৰ পোষণোপযোগী বস্তুৰে ভৰে।<noinclude></noinclude> 8mno1hgs4pybgavsnckp0bw6av4evwy 255825 255824 2026-07-17T16:06:30Z দিব্য দত্ত 575 /* বৈধকৰণ হৈছে */ 255825 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="দিব্য দত্ত" />{{rh|১৪|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>{{chart/start}} {{chart| | | | | | |AA|AA=লতা।}} {{chart| |,|-|-|-|-|-|^|-|-|-|.}} {{chart|AA| | | | | | | |AB|AA=লতানীয়া|AB=উৰ্দ্ধগা।৷}} {{chart| | | |,|-|-|-|v|-|-|-|^|.}} {{chart| | |AA| |AB| | |AC|AA=নখীয়া।|AB=পৰিবেষ্টিকা।|AC=আকৰ্ষিকা।}} {{chart| | | | | | | | | | |,|-|^|-|.}} {{chart| | | | | | | | | |AA| | |AB|AA=গাসূতীয়া।|AB=পাতসূতীয়া।}} {{chart/end}} {{center|{{larger|ঠাৰিৰ কাম।}}}} গছৰ গাৰ (কাণ্ডৰ) কাম তিনি প্ৰকাৰ:— {{gap}}(১) ই আন আন পোষণ যন্ত্র অর্থাৎ পাত আদি আৰু জননেন্দ্রিয় অর্থাৎ ফুল ধাৰণ কৰে। {{gap}}(২) ইয়াৰ ভিতৰেদি উদ্‌ভিদ ৰস (শিপাই মাটিৰ পৰা টানি লোৱা ৰস, ওপৰলৈ যায় আৰু সেই ৰস উদ্‌ভিদৰ পোষণোপযোগী হৈ পাতৰ পৰা নামি আহে। {{gap}}(৩) উদ্‌ভিদৰ পোষণোপযোগী বস্তুবোৰ (শ্বেতসাৰ চেনি প্রভৃতি) আৰু আঠা প্রভৃতি ধাৰণ কৰে। {{gap}}পুলিগছৰ মজাত এবিধ কোমল বস্তু প্রায় পনীয়া অৱস্থাত থাকে। এই বস্তুৰে গছপুলিৰ আন আন অংশবোৰ প্ৰতিপালিত হয়। কিছুদিনৰ পাচত মজাত আৰু সেই বস্তু নোহোৱা হয়। শেষত মজাত থকা সৰু বিন্ধাবোৰ উদ্‌ভিদৰ ব্যৱহাৰৰ নিমিত্তে তাৰ পোষণোপযোগী বস্তুৰে ভৰে।<noinclude></noinclude> g8l3kh43u2jxrywg6iepladtg929q7z 255828 255825 2026-07-18T02:54:44Z দিব্য দত্ত 575 255828 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="দিব্য দত্ত" />{{rh|১৪|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>{{chart/start}} {{chart| | | | | | |AA|AA=লতা।}} {{chart| |,|-|-|-|-|-|^|-|-|-|.}} {{chart|AA| | | | | | | |AB|AA=লতানীয়া৷|AB=উৰ্দ্ধগা।}} {{chart| | | |,|-|-|-|v|-|-|-|^|.}} {{chart| | |AA| |AB| | |AC|AA=নখীয়া।|AB=পৰিবেষ্টিকা।|AC=আকৰ্ষিকা।}} {{chart| | | | | | | | | | |,|-|^|-|.}} {{chart| | | | | | | | | |AA| | |AB|AA=গাসূতীয়া।|AB=পাতসূতীয়া।}} {{chart/end}} {{center|{{larger|ঠাৰিৰ কাম।}}}} গছৰ গাৰ (কাণ্ডৰ) কাম তিনি প্ৰকাৰ:— {{gap}}(১) ই আন আন পোষণ যন্ত্র অর্থাৎ পাত আদি আৰু জননেন্দ্রিয় অর্থাৎ ফুল ধাৰণ কৰে। {{gap}}(২) ইয়াৰ ভিতৰেদি উদ্‌ভিদ ৰস (শিপাই মাটিৰ পৰা টানি লোৱা ৰস, ওপৰলৈ যায় আৰু সেই ৰস উদ্‌ভিদৰ পোষণোপযোগী হৈ পাতৰ পৰা নামি আহে। {{gap}}(৩) উদ্‌ভিদৰ পোষণোপযোগী বস্তুবোৰ (শ্বেতসাৰ চেনি প্রভৃতি) আৰু আঠা প্রভৃতি ধাৰণ কৰে। {{gap}}পুলিগছৰ মজাত এবিধ কোমল বস্তু প্রায় পনীয়া অৱস্থাত থাকে। এই বস্তুৰে গছপুলিৰ আন আন অংশবোৰ প্ৰতিপালিত হয়। কিছুদিনৰ পাচত মজাত আৰু সেই বস্তু নোহোৱা হয়। শেষত মজাত থকা সৰু বিন্ধাবোৰ উদ্‌ভিদৰ ব্যৱহাৰৰ নিমিত্তে তাৰ পোষণোপযোগী বস্তুৰে ভৰে।<noinclude></noinclude> eqz10bla57uow2q5nrtafx2hf8sae5u 104 93477 255842 255630 2026-07-18T09:53:17Z BabulB 104 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 255842 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="BabulB" /></noinclude>{{center|{{Xx-larger|তৃতীয় আধ্যা।}}}} {{center|{{X-larger|পাত।}}}} {{gap}}উদ্‌ভিদৰ পাত কাক বোলে তাক সকলোৱে জানে। পাত ঠাৰিত কি নিয়মে লাগি থাকে আৰু তাৰ আকৃতি, কাৰ্য্য প্ৰভৃতিৰ কথা এই আধ্যাত কিছু আলোচনা কৰা হৈছে। {{center|{{larger|পাতৰ আকৃতি।}}}} {{gap}}ভিন ভিন উদ্‌ভিদত ভিন ভিন আকৃতিৰ পাত দেখিবলৈ পোৱা যায়। বাঁহ, আম, কঁঠাল প্ৰভৃতি গছৰ এডাল পাত ঠাৰিত এটা মাথোন পাত থাকে এনেকৈ এটা মাথোন পাত থকা পাতক এপতীয়া পাত বোলা যায়। {{gap}}বেল, মেদেলুৱা, গোলাপ, তেঁতেলি, পমা, নিমু প্ৰভৃতি গছৰ পাত ঠাৰি এডালত এটাতকৈ সৰহ পাত থাকে। এনেবিধ পাতক বহুপতীয়া পাত বোলে। বহুপতীয়৷ পাতৰ এটা এটা সৰু পাতক খুদ পাত বোলা যায়। বেলৰ পাতত সচৰাচৰ তিনিটা খুদ পাত থাকে। তেঁতেলি পাতত সকলো পাতৰে খুদ পাতৰ সংখ্যা সমান নহয়। খুদ পাত সজোৱা নিয়ম সকলো বহুপতীয়া পাতৰ একে নহয়। ভিন ভিন গছৰ খুদপাত বেলেগ বেলেগ নিয়মে সজোৱা থকা দেখা যায়। {{nop}}<noinclude></noinclude> dvq9p9338zpcxgof4xxprz7ek0ygcak 104 93478 255843 255631 2026-07-18T10:01:58Z BabulB 104 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ 255843 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="BabulB" />{{rh||পাত।|১৯}}</noinclude>{{gap}}শিমলু, বেল, অৰহৰ প্ৰভৃতি উদ্‌ভিদৰ পাত ঠাৰিৰ এঠাইৰ পৰা খুদ পাতবোৰ ওলায়। এইবিলাক পাত দেখোতে হাতৰ আঙ্গুলি মেলি থকা যেন দেখা যায়। এই বাবে এনে পাতক ‘কৰতলাকাৰ’ পাত নাম দিয়া হৈছে। {{gap}}তেঁতেলি, আমলখি, মেদেলুৱা, পমা, গোলাপ, থৰিয়া প্রভৃতি গছৰ খুদ পাতবোৰ পাতৰ ঘাই শিৰৰ দুয়োফালে সজোৱা থাকে বাবে পাতক চৰাইৰ পাখিৰ নিচিনা দেখা যায়। এনে পাতক ‘পক্ষাকাৰ' পাত বোলা যায়। {{gap}}তেঁতেলি, শিৰিষ, লাটুমণি, মেদেলুৱা প্রভৃতি উদ্‌ভিদৰ খুদ পাতবোৰ ঘাইশিৰৰ একে ঠাইৰ পৰা শোঁৱে বাৱে জোৰে জোৰে ওলোৱা। কিন্তু আমলখি, অমৰা, নাৰ্জ্জি, পমা প্রভৃতি গছৰ খুদ পাতবোৰ ঘাইশিৰৰ একে ঠাইৰ পৰা ওলোৱা নহয়। সেই বাবে প্রথম বিধক 'জোৰ পক্ষাকাৰ' আৰু শেষৰ বিধ 'বিজোৰ পক্ষাকাৰ' পাত বোলা যায়। বিজোৰ পক্ষাকাৰ পাতৰ আগত এটা আগ খুদ পাত থাকে। {{gap}}কৃষ্ণচূড়া, শিৰিষ প্রভৃতি বহুত গছৰ পাতৰ ঘাইশিৰৰ দুয়োকাষে ডালৰ নিচিনা যিবিলাক শিৰ ওলায়, তাতে খুদ পাতবোৰ সজোৱা থাকে। এইবিলাক পাতে দুবাৰ পক্ষাকাৰ ধাৰণ কৰিছে বাবে এইবিলাক পাতক 'দ্বিপক্ষাকাৰ' পাত বোলা যায়। {{gap}}সজিনা, ভাতঘিলা (টকুনা), কৰিঙ্গা (কছক) প্ৰভৃতি কিছুমান গছৰ পাতে তিনিবাৰ পঞ্চাকাৰ ধাৰণ কৰে। অৰ্থাৎ ঘাইঠাৰিৰ পৰা যিবিলাক পঞ্চাকাৰ ডাল ওলায় তাৰপৰা আকৌ পক্ষাকাৰে<noinclude></noinclude> 7m8b7e479bvo0iw4yr19vxndtkauz1c 104 93479 255844 255632 2026-07-18T10:08:20Z BabulB 104 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 255844 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="BabulB" />{{rh|২০|উদ্‌ভিদ বিবৰণ।|}}</noinclude>যিবিলাক সৰু ডাল ওলায় তাতেহে খুদ পাত বোৰ সজোৱা থাকে। এই বিধি পাতক 'ত্ৰি-পক্ষাকাৰ' পাত বোলা যায়। {{gap}}আটাই পাতাৰ গঢ় একে নহয়। গঢ়ৰ হীন দেঢ়ি অনুসাৰে পাতৰ বেলেগ বেলেগ নাম আছে। ধান, উলু, কাঁহি, যৱ প্ৰভৃতিৰ পাত যিমান দীঘল সেই হিচাপে বহল অতি কম হোৱা বাবে পাতক এটা ৰেখাৰ নিচিনা দেখা যায়। এই কাৰণে এইবিলাক পাতক 'ৰৈখিক' পাত বোলা যায়। ঘাঁহ জাতীয় সকলো উদ্‌ভিদৰে পাত ৰৈখিক। পাতভাগ শলাৰ নিচিনা হলে সেই পাতক 'শলাকাৰ' পাত বোলে। যেনে ঝাওঁ গছৰ পাত। যিবিলাক পাতৰ আগ গুৰি দুয়োফাল মাজ ভাগতকৈ ক্ৰমে ঠেক সেইবিলাক পাতক ‘শূলাকাৰ' পাত বোলা যায়। আম, আতলচ, টগৰ প্ৰভৃতিৰ গছত এই আকৃতিৰ পাত দেখিবলৈ পোৱা যায়। {{gap}}প্ৰায় ভাগ উদ্‌ভিদৰ পাতৰ ঠাৰি গোটা। কিন্তু অমৃতা, এৰা প্ৰভৃতি কিছুমান গছৰ পাতৰ ঠাৰি ফোঁপোলা। এইবিলাক পাতক 'নলঠৰীয়৷' পাত বোলে। {{gap}}পনৰুৰ পাতৰ নিচিনা দীঘল, ঘূৰণীয়া আৰু ফোঁপোলা পাতৰ নাম 'নলাকাৰ' পাত। {{gap}}ঠিক বৃত্তাকাৰ পাত প্ৰায় দেখা নাযায়, কিন্তু গোলাকাৰ পাত বহুতো আছে। বগৰিৰ পাত গোলাকাৰ, কিন্তু ঠিক বৃত্তাকাৰ নহয়। পদুম, কটৰা, কাঞ্চন, নিষাৰি প্ৰভৃতিৰ পাতো গোলাকাৰ।{{nop}}<noinclude></noinclude> leiy1p0c1ql5sz58y6chgg92sctf168 104 93582 255807 2026-07-17T11:59:18Z নৰুনা বৰুৱা 4110 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ "ওপৰঞ্চি। 203 accurate literary knowledge of the latter language. No one will require, in this or in any other country to use the Sanskrit language for business purposes. It is clear, therefore, that Mr. Borooah has much increased the value of the Dictionary by his frequent references to Sanskrit literature. It is pleasant to find one of our native Civilians employing his few leisure moments in this occuption. T..." দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল 255807 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="নৰুনা বৰুৱা" /></noinclude>ওপৰঞ্চি। 203 accurate literary knowledge of the latter language. No one will require, in this or in any other country to use the Sanskrit language for business purposes. It is clear, therefore, that Mr. Borooah has much increased the value of the Dictionary by his frequent references to Sanskrit literature. It is pleasant to find one of our native Civilians employing his few leisure moments in this occuption. The charge originally brought against them is that they despise the literature and customs of their fore- fathers. Mr. A. Borooah has shown that his mastery of Western thought by no means disqualifies him for the most minute and painstaking study of the ancient literature of his native land. At the same time he has learnt in the west that the object of all study is enlightment, not obscuration, and he is not ashamed to furnish Mlecchas with the means of clothing their barbarous ideas in elegant Sanskrit. Now that the improve- ment of the language which is the only key to Hindu customs and Hindu ideas is thoroughly recognised in Europe, we may anticipale that Mr. Borooah's work will obtain all the recognition it deserves. to us to be far more perfect in its way than the It seems English-Sanskrit vocabularies which aided, or rather worried the students of twenty years ago. The only fault which we can find in the copious English-Sanskrit Dictionary is that the author seems to feel himself bound to give a Sanskrit equivalent for every English word without stopping to enquire whether the idea which<noinclude></noinclude> 4ey0zb6eacx7lvj0u862g143s524w0h 104 93583 255808 2026-07-17T11:59:41Z নৰুনা বৰুৱা 4110 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ "১৯২ আনন্দৰাম বৰুৱা। book. A third work was completed by Vaduya in 1877, and appeared in 1878, viz., his "Companion to the Calcutta Sanskrit-reading Undergraduates of the University." This consists of criticisms on the commen- taries of the two set portions of Kavyas in the University curriculum for 1878; and forms with the works last mentioned, Vaduya's sole contribution to the criticism of Ka..." দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল 255808 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="নৰুনা বৰুৱা" /></noinclude>১৯২ আনন্দৰাম বৰুৱা। book. A third work was completed by Vaduya in 1877, and appeared in 1878, viz., his "Companion to the Calcutta Sanskrit-reading Undergraduates of the University." This consists of criticisms on the commen- taries of the two set portions of Kavyas in the University curriculum for 1878; and forms with the works last mentioned, Vaduya's sole contribution to the criticism of Kavya literature. But small in bulk though it is, I cannot but consider it an important contribution to Sanskrit scholarship. European editions of Sanskrit classics generally consist of text with, occasionally, a few original explanatory notes, and at best more or less meagre extracts from the great native commentators. Indian editors, on the other hand, do not really elucidate either text or commentary, but compose a learned case of super-commentary, which is often, as in the case Táránátha on the Siddhanta-Kaumudi obscurer than the work professed to be explained. Vaduya takes a most useful middle-course, and without being carried away by the authority of Mallinatha or even by that of Amarsingha or Panini, explains both commentary and text. This is most useful to the European student. There are plenty of helps for Kalidasa and Manu themselves; but for the due understanding of Malli- natha, Govindarája or Kulluka, to what work can one refer a pupil? My own acquaintance, such as it is, with these important scholiasts was first derived, in orthodox fashion, from the mouth of my 'áchárya' (Vaduya's teacher too, at Presidency College by the by), who himself was instructed by duly qualified<noinclude></noinclude> i2wpw779v158o4o46btp2r314ju2b4r 104 93584 255809 2026-07-17T12:00:00Z নৰুনা বৰুৱা 4110 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ "ওপৰঞ্চি। ১৯৩ Brahmins; but I question whether the average European student is in a positiou to study these writers as they deserve. Here, then, was a good and new departure worthy of imitation by Sanskritists, in all lands, and especially in India. com- Vaduya's remaining works are devoted to the sides of Sanskrit study in which he evidently felt most interest, lexicography, grammar and ars poetica. To th..." দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল 255809 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="নৰুনা বৰুৱা" /></noinclude>ওপৰঞ্চি। ১৯৩ Brahmins; but I question whether the average European student is in a positiou to study these writers as they deserve. Here, then, was a good and new departure worthy of imitation by Sanskritists, in all lands, and especially in India. com- Vaduya's remaining works are devoted to the sides of Sanskrit study in which he evidently felt most interest, lexicography, grammar and ars poetica. To the first mentioned class belongs the work which he was publishing at the time of his death, a new edition of the Amarkosha, with several unpublished mentaries, while with the second and third we may rank his Dhatu-Vritti-Sara published in 1886, his collections of and the extensive work on Prosody which he published in 1882, under the somewhat eccentric title of Volume the Tenth of a projected Comprehensive Sanskrit Grammar. These substantial volumes, each carefully planned and worked out, might well have occupied the leisure of even a far less busy man for a good twenty years. But it is not only on the extent of this good scholar's work that I would insist. There is something also in its method and spirit that demand our attention. We often hear complaints of the effect of Western education in India; that the old learning is passing away and giving place to an ungodly and bastard veneer of European instruction (I fear I must proudly call it education), tending to replace the grand old figure of the Pandit of old, by that terrible production of the nineteenth century known as the Bábù, the butt of ১৩<noinclude></noinclude> ejstcbhsqnsf3il7v23rc2xjk7ty5vj 104 93585 255810 2026-07-17T12:00:12Z নৰুনা বৰুৱা 4110 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ "১৯৪ আনন্দবান বৰুৱা। satire both European and native as well. Yet Anundo- ram Vaduyá, born near, and educated in Bengal, the hot-bed of 'Bábu-dom', a secker and a successful seeker of Government employ, the chief prize of this curious educational compromise, never lost his interest in the problems of Sanskrit scholarship. Evidently well-grounded in Panini (and where, I would ask the advocates..." দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল 255810 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="নৰুনা বৰুৱা" /></noinclude>১৯৪ আনন্দবান বৰুৱা। satire both European and native as well. Yet Anundo- ram Vaduyá, born near, and educated in Bengal, the hot-bed of 'Bábu-dom', a secker and a successful seeker of Government employ, the chief prize of this curious educational compromise, never lost his interest in the problems of Sanskrit scholarship. Evidently well-grounded in Panini (and where, I would ask the advocates of English education for India, can we find a finer educational instrument then the great Indian Grammars studied in the light of modern research?) Vaduya brought to bear on the criticism of Sanskrit texts, something of the spirit of what we understand by classical scholarship. He neither discus- ses the old scholiasts and grammarians with the slavish obsequiousness of a mere follower of tradition nor yet ignores them like the uninitiated foreign critic, but rather weighs one with another and adjusts the results by the standard of modern research. Such seems to me the character of Vaduya's work, and it is because I so strongly feel the value of his example to all of us oriental students, whether European or native, that I have ventured to draw out this notice to greater length than I had at first intended. Notes and Postscript. Dhatu-Vritti-Sara.- The title-page of this work is somewhat obscure. It runs thus: Dhatu- Vritti-Sara with extracts from Ramanatha's Monorama-from the Dhatukosa of Anudoram Borooah. What is this Dhatukosha? A<noinclude></noinclude> j78tjtdq4wtmvpvx8vg7enhrmkxmyl6 104 93586 255811 2026-07-17T12:00:27Z নৰুনা বৰুৱা 4110 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ "ওপৰঞ্চি। ১৯৭ projected work of Anudoram's? It is curious that neither the Sanskrit title-page, nor the colophon of the book mentions it. I should be obliged if any friend of the deceased Scholar would inform me on this point, in order that the work may be properly catalogued in the "Supplementary Sanskrit Catalogue," which I am preparing for the British Museum. A post card sent to me at the British Museum..." দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল 255811 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="নৰুনা বৰুৱা" /></noinclude>ওপৰঞ্চি। ১৯৭ projected work of Anudoram's? It is curious that neither the Sanskrit title-page, nor the colophon of the book mentions it. I should be obliged if any friend of the deceased Scholar would inform me on this point, in order that the work may be properly catalogued in the "Supplementary Sanskrit Catalogue," which I am preparing for the British Museum. A post card sent to me at the British Museum, London, or to the Editor of this Journal would be of service. Cannot Anuudo- ram's friend also let us know in what condition his unfinished works and other papers have been left? Babu.- Europen readers, who do not know what a 'Babu' is (and I have been often asked) should read the exqui- sitely humorous discription of him im Aberigh Mackay's "Twenty-one Days in India" or Jiva Chandra Basu's "The Hindoos As They Are." How little other Hindus covet the title may be seen from a postscript to a business letter coming from a Bombay correspondent, whom I had wrongly addressed as "Babu"-"Please do not address me as Babu, I ain not a Bengali." (Sd.) Cecil Bendall, British Museum, July 1889. 4. The Lahore Tribune, the 19th. August 1887. Mr. Boronah's Sanskrit scholarship is as profound and accurate as it is extensive. We are proud of him as a nation and we earnestly hope and trust that our brightest youths may follow his noble, though very arduous path.<noinclude></noinclude> od4cz1phhxoey8l1r79p3l1whhx9wew 104 93587 255812 2026-07-17T12:00:48Z নৰুনা বৰুৱা 4110 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ "APPENDIX-NO III. Obituary Notices on Mr. Borooah. ২। মিঃ বৰুৱাৰ মৃত্যুৰ পাচত শোকপ্ৰকাশক মন্তব্য। 1. Mr. Romesh Chunder Dutt, I. c. s, C. I. E. in the Preface to his "Civilisation of Ancient India."- "Amongst my countrymen the great reformer Raja Ramamohan Ray and Dayananda Saraswati turned their attention to Sanskrit Literature.........and lastly m..." দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল 255812 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="নৰুনা বৰুৱা" /></noinclude>APPENDIX-NO III. Obituary Notices on Mr. Borooah. ২। মিঃ বৰুৱাৰ মৃত্যুৰ পাচত শোকপ্ৰকাশক মন্তব্য। 1. Mr. Romesh Chunder Dutt, I. c. s, C. I. E. in the Preface to his "Civilisation of Ancient India."- "Amongst my countrymen the great reformer Raja Ramamohan Ray and Dayananda Saraswati turned their attention to Sanskrit Literature.........and lastly my learned friend Mr. Anundoram Borooah of the Bengal Civil Service has published a handy and excellent English-Sanskrit Dictionary and is now engaged in a Sanskrit Grammar of formidable size and erudition. -13-8-1888. Mr. Dutt adds in a footnote to this passage.- Since the above lines were written, the author has received the sad intelligence of the death of the talented scholar. His untimely death is a loss to Sanskrit Scholarship in this country which will not be easily remedied. To the present writer the sorrow is of a personal nature, as he enjoyed the friendship of the deceased for twenty years, and more,-since the old College days in this country and in England. 2. Dr. Gurudas Banerjee, M. A. D. L. as Vice- Chancellor of the Calcutta University, in his Convocation Speech, 1890.- During the year under review we lost by death or retirement eleven of our colleagues in the Senate and the brief retrospect of the past would be incomplete if I were<noinclude></noinclude> dyxtl33zx3lqw695jjnx46b8qyw55yw 104 93588 255813 2026-07-17T12:01:05Z নৰুনা বৰুৱা 4110 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ "ওপৰঞ্চি। 200 (6) Prof. V. S. Apte. in the Preface to his English- Sanskrit Dictionary. The Dictionary of this sort are two in number. One by Mr. Monier Williams and the other by Mr. A. Borooah of Calcutta. Their prices are prohibitively high. Mr. A. Borcoah's work is eminently practical: it abounds with quotations from several standard authors; the readings are generally happy and the work has at least a classi..." দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল 255813 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="নৰুনা বৰুৱা" /></noinclude>ওপৰঞ্চি। 200 (6) Prof. V. S. Apte. in the Preface to his English- Sanskrit Dictionary. The Dictionary of this sort are two in number. One by Mr. Monier Williams and the other by Mr. A. Borooah of Calcutta. Their prices are prohibitively high. Mr. A. Borcoah's work is eminently practical: it abounds with quotations from several standard authors; the readings are generally happy and the work has at least a classical appearance. The fondness for giving quotations has induced the writer to give several quota- tions for illustrating such words as ,,, etc. of the meaning of which there is no doubt nor is any confirmation needed. But one great defect of his otherwise very useful work is that it gives too few equivalents. He has pursued the course of referring one word to another, but, this is in some cases, carried to such an extent that when a word as directed is referred to another, that again is referred to some other word of a synonymous nature, which in its turn is referred to another, till the reader returns to the original word apparently without having his labour rewarded. A study of Mr. A. Borooah's work is a good treat for an advanced scholar, but will not, I believe, satisfy the student. From consideration like that I thought I should be doing some service to the Sanskrit reading public if I compiled an English-Sanskrit Dictionary adapted to the wants of the students....... It now remains for me to do the grateful duty of acknowledging my obligations to those that have assisted me in the preparation of the Dictionary in one form or another.<noinclude></noinclude> 7824jzhdg5somdcxhutsl7bwtg4ryut 104 93589 255814 2026-07-17T12:01:26Z নৰুনা বৰুৱা 4110 ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 255814 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="নৰুনা বৰুৱা" /></noinclude>2.8 আনন্দৰাম বৰুৱা | Foremost amongst them stand the work of Mr. Borooah and Prof. Williams both of which I have most fre- quently consulted. Monier Williams' Dictionary though inferior in several respects to Mr. Borooah's, has several happy readings of short words and expressions, especially where ideas purely English have to be clothed in a Sanskrit grab, and I have freely referred to the learned Prof's valuable renderings. But my acknowledgements are chiefly due to Mr. Borooah from whose work I have derived much substantial assistance, in the suggestions of equivalent words and phrases, more particularly from his numerous quotations, from such works as were not accessible, to me or being accessible I had no time to go through them. 2. On Mr. Borooah's edition of Bhavabhuti's Mahaviracharitam. (1) Mahamahopadhye Mohes Ch. Nyaratna C. I. E. Principal, Sanskrit College, Bengal. I have carefully gone over the first two acts of the drama and I can honestly say that the manner in which you have discharged the duties of Editor and Commen- tator has afforded me the greatest pleasure. Your notes are full of the most interesting matter, and display an amount of Sanskrit learning that would be credible to any Sanskrit scholar. There are some points in which I can-not agree with you and there are also what I consider to be minor blemishes in the book. But I can have no hesitation in saying that your edition of 'Virácharita' is the most valuable that we possess. I have this year introduced<noinclude></noinclude> jpe9hwzaxahtodw61bz9tti9ozzftxr 104 93590 255815 2026-07-17T12:01:43Z নৰুনা বৰুৱা 4110 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ "ওপৰঞ্চি। 200 Vira-Charita' into the first-year class of the Sanskrit College, principally because the students will have the advantage of reading the play from your edition. (2) Pandit Ramanath Saraswati M. A. Your Vira-Charita' is capital and of the first water, It deserves to be made a text-book in the F. A. Exami- nation instead of Bhattikavya at present badly selected ( 3 ) Rev. Dr. Krisnamohan Banerji D, I..." দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল 255815 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="নৰুনা বৰুৱা" /></noinclude>ওপৰঞ্চি। 200 Vira-Charita' into the first-year class of the Sanskrit College, principally because the students will have the advantage of reading the play from your edition. (2) Pandit Ramanath Saraswati M. A. Your Vira-Charita' is capital and of the first water, It deserves to be made a text-book in the F. A. Exami- nation instead of Bhattikavya at present badly selected ( 3 ) Rev. Dr. Krisnamohan Banerji D, I., It is very nicely got up. (4) Mr. C. E. Bernard C. S. 1. Secretary to the Govt. of India. It will by reason of its explanation of the Prakrit passages and of its full commentary, be of much value to learners of Sanskrit. 3. On A Companion to the Sanskrit-Reading Undergraduates. (1) সোমপ্ৰকাশ। ৬ই চৈত্ৰ ১১৮৪ সাল। এখানি সংস্কৃত ও ইংৰাজী ভাষায় লিখিত। লেখক একজন প্ৰসিদ্ধ কৃতবিদ্য লোক। ইনি ইউৰোপেৰ বিজ্ঞজনসমাজে বিশেষ পৰিচিত। উপস্থিত গ্ৰন্থথানি অত্যুৎকৃষ্ট হইয়াছে। (2) হিন্দুহিতৈষিণী। ক্ষুদ্ৰ পুস্তকখণ্ডে যতদূৰ সামঞ্জস্য হইতে পাৰে তাহাৰ ত্ৰুটি হয় নাই। ইহাতে মেঘদূত, কুমাৰসম্ভব, ৰঘুবংশ, অভিজ্ঞান শকুন্তলা এবং ভট্টিৰ টীকাকাৰদিগেৰ সমালোচনা আছে। ইহাৰ তৰ্কসকল অতি সাৰগৰ্ভ ও যুক্তিসিদ্ধ। 4. On Bhavabhuti and his place in Sanskrit- Literature.<noinclude></noinclude> brvplfq1b1mqg9l4df5zn32zqnpvktm 0 93591 255826 2026-07-17T17:20:53Z BabulB 104 "{{header | title = উদ্‌ভিদ বিবৰণ | author = ধনিৰাম দত্ত | year = | translator = | section = | previous = [[উদ্‌ভিদ বিবৰণ/প্রথম আধ্যা|প্রথম আধ্যা]] | next = [[উদ্‌ভিদ বিবৰণ/তৃতীয় আধ্যা|তৃতীয় আধ্যা]] | notes =..." দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল 255826 wikitext text/x-wiki {{header | title = উদ্‌ভিদ বিবৰণ | author = ধনিৰাম দত্ত | year = | translator = | section = | previous = [[উদ্‌ভিদ বিবৰণ/প্রথম আধ্যা|প্রথম আধ্যা]] | next = [[উদ্‌ভিদ বিবৰণ/তৃতীয় আধ্যা|তৃতীয় আধ্যা]] | notes = | categories = }} <pages index="উদ্‌ভিদ বিবৰণ.pdf" from=16 to=25 fromsection="B" /> [[শ্ৰেণী:ধনিৰাম দত্তৰ সাহিত্যকৰ্ম]] elrzmw2g80amwdqk4aday2p0kpmi46d 255827 255826 2026-07-17T17:31:10Z BabulB 104 255827 wikitext text/x-wiki {{header | title = উদ্‌ভিদ বিবৰণ | author = ধনিৰাম দত্ত | year = | translator = | section = | previous = [[উদ্‌ভিদ বিবৰণ/প্রথম আধ্যা|প্রথম আধ্যা]] | next = [[উদ্‌ভিদ বিবৰণ/তৃতীয় আধ্যা|তৃতীয় আধ্যা]] | notes = | categories = }} <pages index="উদ্‌ভিদ বিবৰণ.pdf" from=16 to=25 fromsection="B" /> {{page break|label=}} {{smallrefs|85%}} [[শ্ৰেণী:ধনিৰাম দত্তৰ সাহিত্যকৰ্ম]] cy5ze07xays4438mkacnjfzjr6ufrkp