ৱিকিউৎস aswikisource https://as.wikisource.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A4 MediaWiki 1.47.0-wmf.14 first-letter মাধ্যম বিশেষ বাৰ্তা সদস্য সদস্য বাৰ্তা ৱিকিউৎস ৱিকিউৎস বাৰ্তা চিত্ৰ চিত্ৰ বাৰ্তা মিডিয়াৱিকি মিডিয়াৱিকি আলোচনা সাঁচ সাঁচ বাৰ্তা সহায় সহায় বাৰ্তা শ্ৰেণী শ্ৰেণী বাৰ্তা লেখক লেখক আলোচনা পৃষ্ঠা পৃষ্ঠা আলোচনা সূচী সূচী আলোচনা প্ৰকাশক প্ৰকাশক আলোচনা TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 2 74720 256933 256513 2026-08-07T07:39:58Z BabulB 104 256933 wikitext text/x-wiki # Hanging indent [[পৃষ্ঠা:ৰমণী গাভৰু.pdf/১০৮]] # Overfloat left [[পৃষ্ঠা:পদ্মা-পুৰাণ (ভাইঠেলি খণ্ড).pdf/৪৯]] # Float left [[পৃষ্ঠা:শান্তি-দূত.pdf/১১]] # dtpl template (index) [[পৃষ্ঠা:ইন্দীবৰ বৰুৱা.pdf/৭]] # ভুল শুধৰণি [[পৃষ্ঠা:ৰমণী গাভৰু.pdf/১১০]]# # বিজ্ঞাপন (ঈশান) [[পৃষ্ঠা:লৱণ-দৈত্যবধ.djvu/২২]] # জাননী [[পৃষ্ঠা:শিশু লীলা.djvu/৪০]] #কলাম/সূচী [[পৃষ্ঠা:কবিতা-পুথি.pdf/১১]] #সূচী [[পৃষ্ঠা:সাহিত্য - ষষ্ঠ ভাগ.pdf/৭]] #নাটকৰ চৰিত্ৰ [[পৃষ্ঠা:লৱ-কুশ.pdf/৫]] # Overfloat image [[পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/৩]] # image flot: পাতা:ভারতবর্ষের ইতিহাস - হেমলতা দেবী (১৯১৩).pdf/২৩ # Rotation: [[পৃষ্ঠা:মিত্ৰ-লাভ.pdf/১]] # Pline: [https://w.wiki/PNH3] # Note: পাতা:গৌড়লেখমালা (প্রথম স্তবক).djvu/১০৯ # কুসুমমালা [[পৃষ্ঠা:তাম্ৰেশ্বৰীৰ মন্দিৰ.pdf/২৫]] # Family tree: [[পৃষ্ঠা:কৰ্মবীৰ চন্দ্ৰনাথ.pdf/১১]] #Overfloat image: [[পৃষ্ঠা:মাতৃ (উপন্যাস).pdf/৫]] #hws/hwe [[পৃষ্ঠা:সেউজী পাতৰ কাহিনী.pdf/১৫৬]] * বাংলা প্ৰচ্ছদ পৃষ্ঠা https://w.wiki/JHAS * বাংলা সূচী https://w.wiki/JHAn * স্থানীয়ভাবে ফাইল আপলোড https://w.wiki/GSe6 * সুজাতা খেলাঘৰ https://w.wiki/JEvJ *প্ৰতিযোগিতাৰ ফলাফল https://wscontest.toolforge.org/c/371 * তালিকা [[পৃষ্ঠা:উদ্‌ভিদ বিবৰণ.pdf/৭৪]] *চাইটনটিচ [[মিডিয়াৱিকি:Sitenotice]] * [[শ্ৰেণী:অনুজ্ঞাপত্ৰ সাঁচ]] * [https://as.wikisource.org/wiki/ৱিকিউৎস:কেন্দ্ৰীয়_আলোচনা#সংশোধনৰ_কেইটামান_প্ৰস্তাৱ সংশোধনৰ কেইটামান প্ৰস্তাৱ] চাইটনটিচৰ নমুনা <div style="text-align: center; font-weight: color: #006400; background: #f8f8f8; padding: 8px; border: 1px solid #ccc;"> অসমীয়া ৱিকিউৎসত '''[[ৱিকিউৎস:মুদ্ৰণ সংশোধন মেলা, মাৰ্চ ২০২৬|মুদ্ৰণ সংশোধন প্ৰতিযোগিতা, মাৰ্চ ২০২৬]]''' আৰম্ভ হৈছে। এই প্ৰতিযোগিতা '''১৫ মাৰ্চ, ২০২৬ৰ পৰা ১৫ এপ্ৰিল, ২০২৬'''লৈ চলিব। আপুনিও ইয়াত অংশগ্ৰহণ কৰক আৰু ন-পুৰণি অসমীয়া গ্ৰন্থৰ মুদ্ৰণ সংশোধনেৰে অসমীয়া সমল বৃদ্ধি কৰাত সহভাগী হওক। </div> {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" width="80%" |- | width="50%" | | width="10%" style="text-align:right" | |- |বনফুল || … || | style="text-align:right" |১ |} ==মুদ্ৰন সংশোধন কৰা গ্ৰন্থ== [[ওমৰ তীৰ্থ]], [[কোঁৱৰ বিদ্ৰোহ]], [[আসাম বুৰঞ্জী]] ==মুদ্ৰন সংশোধন হাতত লোৱা গ্ৰন্থ== # দিল্লী দায়েৰী মহাত্মা গান্ধী #ৰাম-নবমী নাটক ===ট্ৰেঞ্চক্লুচন কৰিবলগীয়া=== #মাতৃ (উপন্যাস) ==তৈয়াৰ কৰা সংস্কৰণ পৃষ্ঠাবোৰ== # [[আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকনৰ জীৱন চৰিত্ৰ (বৰুৱা)]] (completed) # [[গাওঁবুঢ়া (গোহাঞিবৰুৱা)]] # [[ভানুমতী (গোহাঞিবৰুৱা)]] # [[লাহৰী (গোহাঞিবৰুৱা)]] ;যিবোৰ গ্ৰন্থ ট্ৰেন্সক্লুচন হোৱা নাই, কিন্তু ৱিকিডাটা তৈয়াৰ হৈছে # [[সূচী:মহাপুৰুষ শঙ্কৰদেৱৰ বাণী.pdf]] # [[সূচী:অসমীয়া ব্যাকৰণ আৰু ভাষাতত্ত্ব.djvu]] ;ট্ৰেন্সক্লুচন হোৱা গ্ৰন্থ, কিন্তু প্ৰুফৰিড সম্পূৰ্ণ হোৱা নাই # [[বুদ্ধদেৱ]] ==প্ৰকাশকৰ তথ্য নথকা পৃষ্ঠা== # [[চিকাৰ কাহিনী]] #[[সূচী:কাম-ৰূপ - ডিম্বেশ্বৰ নেওগ.djvu]] # [[সাধনা]] # [[নিবেদন]] # [[বৈদেহী-বিচ্ছেদ]] # [[আসাম বুৰন্‌জি পুথি]] # [[অমূল্য ৰত্ন]] ==মই ট্ৰান্সক্লুড কৰা গ্ৰন্থ== #[[অৰণ্য কাণ্ড]] #[[গল্প সংকলন]] #[[শকুনিৰ প্ৰতিশোধ]] ==সদ্যহতে চোৱাচিতা কৰিবলগীয়া গ্ৰন্থ== # [[সূচী:আদৰণি সম্ভাষণ.pdf]] # [[সূচী:অসমীয়া লরার মিত্র - আনন্দরাম ঢেকিয়াল ফুকন (১৮৭৮)]] # [[সূচী:অসমীয়া লরার মিত্র - আনন্দরাম ঢেকিয়াল ফুকন (১৮৭৭)]] 90fgjzdhutjf86rricde372ol967v34 104 80067 256951 225917 2026-08-07T11:48:53Z BabulB 104 256951 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="হানিফ আলী" /></noinclude> {{center|{{Xx-larger|সূচীপত্ৰ}}}} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" width="80%" |- | width="10%" | | width="50%" | | width="10%" style="text-align:right" | |- |১। || বনফুল || … || … | style="text-align:center" |১ |- |২। || জীৱন মহিমা || … || … | style="text-align:right" |৩ |- |৩। || দুৰনিৰ সুৰ || … || … | style="text-align:right" |৫ |- |৪। || সমৰ্পণ || … || … | style="text-align:right" |৬ |- |৫। || তুমি মোৰ নাভাঙিবা ভুল || … || … | style="text-align:right" |৯ |- |৬। || শিলৰ সপোন || … || … | style="text-align:right" |১০ |- |৭। || শিলটিৰো সপোন ভাগিল || … || … | style="text-align:right" |১২ |- |৮। || এটি উৰি যোৱা ৰাজহাঁহলৈ || … || … | style="text-align:right" |১৫ |- |৯। || অতীত ভৱিষ্যত || … || … | style="text-align:right" |১৮ |- |১০। || আন্ধাৰৰো আছে তেনে মান || … || … | style="text-align:right" |১৯ |- |১১। || নোহোৱা সমল || … || … | style="text-align:right" |২১ |- |১২। || চিৰ লগৰীয়া || … || … | style="text-align:right" |২২ |- |১৩। || মেলানিৰ দান || … || … | style="text-align:right" |২৪ |- |১৪। || এই বাটে নাহিবা || … || … | style="text-align:right" |২৬ |- |১৫। || দূৰৰ যাত্ৰী || … || … | style="text-align:right" |২৯ |- |১৬। || নাৱৰিয়া যায় ভাটিয়াই || … || … | style="text-align:right" |৩০ |- |১৭। || মোৰ দীপালী || … || … | style="text-align:right" |৩৩ |- |১৮। || সামৰণী || … || … | style="text-align:right" |৩৬ |- |১৯। || শেহৰ আহুতি || … || … | style="text-align:right" |৩৭ |- |২০। || স্মৃতি যুগমীয়া || … || … | style="text-align:right" |৩৯ |- |২১। || সৰাপাত || … || … | style="text-align:right" |৪১ |- |২২। || তোমালৈ || … || … | style="text-align:right" |৪২ |- |২৩। || মোহনা মুখত || … || … | style="text-align:right" |৪৫ |}<noinclude></noinclude> 70cuo9l7i36h093a95aufuz52wo803t 256952 256951 2026-08-07T11:49:28Z BabulB 104 256952 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="হানিফ আলী" /></noinclude> {{center|{{Xx-larger|সূচীপত্ৰ}}}} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" width="80%" |- | width="10%" | | width="50%" | | width="10%" style="text-align:right" | |- |১। || বনফুল || … || … | style="text-align:right" |১ |- |২। || জীৱন মহিমা || … || … | style="text-align:right" |৩ |- |৩। || দুৰনিৰ সুৰ || … || … | style="text-align:right" |৫ |- |৪। || সমৰ্পণ || … || … | style="text-align:right" |৬ |- |৫। || তুমি মোৰ নাভাঙিবা ভুল || … || … | style="text-align:right" |৯ |- |৬। || শিলৰ সপোন || … || … | style="text-align:right" |১০ |- |৭। || শিলটিৰো সপোন ভাগিল || … || … | style="text-align:right" |১২ |- |৮। || এটি উৰি যোৱা ৰাজহাঁহলৈ || … || … | style="text-align:right" |১৫ |- |৯। || অতীত ভৱিষ্যত || … || … | style="text-align:right" |১৮ |- |১০। || আন্ধাৰৰো আছে তেনে মান || … || … | style="text-align:right" |১৯ |- |১১। || নোহোৱা সমল || … || … | style="text-align:right" |২১ |- |১২। || চিৰ লগৰীয়া || … || … | style="text-align:right" |২২ |- |১৩। || মেলানিৰ দান || … || … | style="text-align:right" |২৪ |- |১৪। || এই বাটে নাহিবা || … || … | style="text-align:right" |২৬ |- |১৫। || দূৰৰ যাত্ৰী || … || … | style="text-align:right" |২৯ |- |১৬। || নাৱৰিয়া যায় ভাটিয়াই || … || … | style="text-align:right" |৩০ |- |১৭। || মোৰ দীপালী || … || … | style="text-align:right" |৩৩ |- |১৮। || সামৰণী || … || … | style="text-align:right" |৩৬ |- |১৯। || শেহৰ আহুতি || … || … | style="text-align:right" |৩৭ |- |২০। || স্মৃতি যুগমীয়া || … || … | style="text-align:right" |৩৯ |- |২১। || সৰাপাত || … || … | style="text-align:right" |৪১ |- |২২। || তোমালৈ || … || … | style="text-align:right" |৪২ |- |২৩। || মোহনা মুখত || … || … | style="text-align:right" |৪৫ |}<noinclude></noinclude> j94h4y10lzxb3qlwf5pdw3xpot9r9xq 104 93359 256929 255791 2026-08-07T07:06:07Z Rumi Borah~aswiki 1522 /* বৈধকৰণ হৈছে */ 256929 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Rumi Borah~aswiki" />{{rh|১২|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>টকৌ প্ৰভৃতি), লতানীয়া (ডিঙ্গাৰ লতা, কেচাই খোৱা আলু প্ৰভৃতি), ভূমিস্থ (বনকপাহী, যুতী প্ৰভৃতি) আৰু উৰ্দ্ধগা (পান, কোমোৰা প্ৰভৃতি) ঠাৰি। {{gap}}৩। গাৰ অৱস্থা অনুসাৰে—নিমজ (মজ, কৰৈ প্ৰভৃতি), খহটা (আম, কদম প্ৰভৃতি), শুঙ্গাল; চোৰাট, ৰিহা প্ৰভৃতি) আৰু কাঁইটীয়া; শিমলু মদাৰ প্ৰভৃতি) ঠাৰি। {{gap}}৪। বিস্তাৰ অনুসাৰে—বহুঠলীয়া (কঁঠাল, আঁহত আদি), কমঠলীয়৷ (শাল আদি; ওলোমা ঠলীয়া (অৰ্জ্জুন আদি) আৰু থিয়ঠলীয়া (নাহৰ প্ৰভৃতি)। {{gap}}৫। বাহ্যিক গঠনানুসাৰে—গোলাকাৰ, তিনি শিৰীয়া, চাৰিশিৰীয়া আৰু বহুশিৰীয়া। {{gap}}৬। উচ্চতা অনুসাৰে—গছ, সৰুগছ, গুল্ম আৰু সৰু গুল্ম। {{center|{{larger|লতা।}}}} {{gap}}লতা শ্ৰেণীৰ উদ্‌ভিদৰ ভিতৰত যিবিলাক মাটিত বগাই ফুৰে আৰু ঠাৰিৰ গাঁঠিবিলাকৰ পৰা জটা শিপ৷ ওলাই মাটিৰ পৰা ৰস টানে সেইবিলাকৰ ঠাৰিক লতানীয়া ঠাৰি বোলে। যেনে কেচাই খোৱা আলুৰ ঠাৰি। {{gap}}এনে কিছুমান লতা আছে, সিহঁত নিজে থিয় হব নোৱাৰে কিন্তু আন কোনো আশ্ৰয় অবলম্বন কৰি ওপৰলৈ উঠে। এই বিলাক লতাক উৰ্দ্ধগা লতা বোলে। যেনে পান, লাও, উৰহী প্ৰভৃতি। {{nop}}<noinclude></noinclude> kpcjyql37xh1ginueawq0y4jlwpd9fv 104 93360 256930 255792 2026-08-07T07:11:56Z Rumi Borah~aswiki 1522 /* বৈধকৰণ হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 256930 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Rumi Borah~aswiki" />{{rh||ঠাৰি (গা-গছ) বা কাণ্ড|১৩}}</noinclude>উৰ্দ্ধগা লতাবিলাক তিনি ভাগে বিভক্ত—(১) নখীয়া, (২) পৰিবেষ্টিকা (৩) আকৰ্ষিকা। {{gap}}(১) কিছুমান উৰ্দ্ধগা লতাৰ ঠাৰিৰ গাঁঠিৰ পৰা জট৷ শিপা ওলাই আশ্ৰয়গছৰ ছালত খামুচি ধৰে আৰু তাৰ পৰা ৰস টানে। এই শিপাবোৰক মানুহে নখ বোলে আৰু এইবিধ লতাক নখীয়া লতা বোলে। যেনে পান, জালুক প্ৰভৃতি। {{gap}}(২) কোনো কোনো লতাই আশ্ৰয় বৃক্ষাদিক সোঁহাতে বা বাওঁহাতে মেঢ়াই বা বেস্টন কৰি ওপৰলৈ উঠে বাবে এই বিলাক লতাক পৰিবেষ্টিকা লতা বোলা হয়। যেনে উৰহী, কাঠআলু প্ৰভৃতি। সচৰাচৰ এপতীয়া পাত থকা লতাই সোঁহাতে আৰু বহুপতীয়া পাত থকা লতাই বাওঁহাতে মেঢ়োৱা দেখা যায়। {{gap}}(৩) যিবিলাক লতা আকৰ্ষণী সূতাৰ সহায়েৰে ওপৰলৈ উঠে সেইবিলাকক আকৰ্ষিকা লতা বোলা যায়। যেনে কোমোৰা, মতৰ প্ৰভৃতি। {{gap}}আকৰ্ষণী সূতাৰ অৱস্থা অনুসাৰে—আকৰ্ষিকা লতাক গা-সূতীয়া আৰু পাতসূতীয়া নামে দুভাগত ভগাব পৰা যায়। লাও, কোমোৰা প্ৰভৃতি তিঁয়হ জাতীয় লতাৰ পাতৰ গুৰিৰ পৰা সূতা ওলাই আশ্ৰয়ক মেঢ়ায়। এই শ্ৰেণীৰ লতাক গা-সূতীয়া আৰু মতৰ জাতীয় লতাৰ পাতৰ আগেদি সুতা ওলায় বাবে এই শ্ৰেণীক পাত-সুতীয়া লতা বোলা যায়। তলত লতাৰ শ্ৰেণীবিভাগৰ নক্‌চা এখন দিয়া হল।{{nop}}<noinclude></noinclude> saij2wnup7pz15r2hv65e5gzbo7xux4 106 93447 256905 255785 2026-08-06T15:34:22Z BabulB 104 256905 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=উদ্‌ভিদ বিবৰণ |Language=as |Volume= |Edition= |Author=ধনিৰাম দত্ত |Co-author1= |Co-author2= |Co-author3= |Translator= |Co-translator1= |Co-translator2= |Editor= |Co-editor1= |Co-editor2= |Illustrator= |Publisher=ধনিৰাম দত্ত |Address= |Year= |Key= |ISBN= |DLI= |IA= |NLI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=OCR |Pages=<pagelist 1="বেটুপাত" 2="প্ৰকাশন" 3="—" 4="—" 5to6="পাতনি" 7to8="সূচীপত্ৰ" 9="1" 75="—" 76="বিজ্ঞাপন"/> |Volumes= |Remarks={{Scrollpane|height=600px| {{পৃষ্ঠা:উদ্‌ভিদ বিবৰণ.pdf/৭}} {{পৃষ্ঠা:উদ্‌ভিদ বিবৰণ.pdf/৮}} }} |Notes= |Width= |Css= |Header= |Footer= }} am05pi4ur6ixgwk4h2ym1ryzr0age19 104 93457 256884 255686 2026-08-06T14:47:57Z BabulB 104 256884 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dipankar Das" />{{center|৷৵৹}}</noinclude>{{block center|width=400px| '''[[উদ্‌ভিদ বিবৰণ/চতুৰ্থ আধ্যা|চতুৰ্থ আধ্যা]]''' {{dtpl | |{{gap}}ফুল| ৩৪ | dottext = ...{{gap|5em}}...{{gap|5em}}...}} {{dtpl | |{{gap}}ফুলৰ বিভাগ| ৩৭ | dottext = ...{{gap|5em}}...{{gap|5em}}...}} {{dtpl | |{{gap}}ফুলৰ কাম| ৩৮ | dottext = ...{{gap|5em}}...{{gap|5em}}...}} {{dtpl | |{{gap}}ফলোৎপত্তি| ৩৮ | dottext = ...{{gap|5em}}...{{gap|5em}}...}} {{dtpl | |{{gap}}পাতৰ পৰিবৰ্ত্তন| ৪১ | dottext = ...{{gap|5em}}...{{gap|5em}}...}} '''[[উদ্‌ভিদ বিবৰণ/পঞ্চম আধ্যা|পঞ্চম আধ্যা]]''' {{dtpl | |{{gap}}ফল| ৪২ | dottext = ...{{gap|5em}}...{{gap|5em}}...}} {{dtpl | |{{gap}}স্ফোটক ফল| ৪৩ | dottext = ...{{gap|5em}}...{{gap|5em}}...}} {{dtpl | |{{gap}}অস্ফোটক ফল| ৪৪ | dottext = ...{{gap|5em}}...{{gap|5em}}...}} {{dtpl | |{{gap}}যুক্ত ফল| ৪৬ | dottext = ...{{gap|5em}}...{{gap|5em}}...}} {{dtpl | |{{gap}}বীজ| ৪৮ | dottext = ...{{gap|5em}}...{{gap|5em}}...}} {{dtpl | |{{gap}}ফলৰ কাম| ৪৯ | dottext = ...{{gap|5em}}...{{gap|5em}}...}} {{dtpl | |{{gap}}অঙ্কুৰোৎপত্তি| ৫১ | dottext = ...{{gap|5em}}...{{gap|5em}}...}} '''[[উদ্‌ভিদ বিবৰণ/ষষ্ঠ আধ্যা|ষষ্ঠ আধ্যা]]''' {{dtpl | |{{gap}}উদ্‌ভিদৰ উষ্ণতা| ৫৩ | dottext = ...{{gap|5em}}...{{gap|5em}}...}} {{dtpl | |{{gap}} " টোপনি| ৫৪ | dottext = ...{{gap|5em}}...{{gap|5em}}...}} '''[[উদ্‌ভিদ বিবৰণ/সপ্তম আধ্যা|সপ্তম আধ্যা]]''' {{dtpl | |{{gap}}অপুস্পক উদ্‌ভিদ| ৫৬ | dottext = ...{{gap|5em}}...{{gap|5em}}...}} {{dtpl | |{{gap}}১। শিখৰোপচয় শ্ৰেণী| ৫৬ | dottext = ...{{gap|5em}}...{{gap|5em}}...}} {{dtpl | |{{gap}}{{gap}}(১) ফাৰ্‌ণ (fern)| ৫৭ | dottext = ...{{gap|5em}}...{{gap|5em}}...}} {{dtpl | |{{gap}}{{gap}}(২) শেলাই| ৫৯ | dottext = ...{{gap|5em}}...{{gap|5em}}...}} {{gap}}২। ছত্ৰকী শ্ৰেণী {{dtpl | |{{gap}}{{gap}}(১) কাঠফুলা| ৬০ | dottext = ...{{gap|5em}}...{{gap|5em}}...}} {{dtpl | |{{gap}}{{gap}}(২) বেঙছাতি| ৬০ | dottext = ...{{gap|5em}}...{{gap|5em}}...}} {{gap}}{{gap}}[[উদ্‌ভিদ বিবৰণ/ওপৰঞ্চি|ওপৰঞ্চি—]] {{dtpl | |{{gap}}{{gap}}(১) সাৰপ্ৰদ উদ্‌ভিদ| ৬২ | dottext = ...{{gap|5em}}...{{gap|5em}}...}} {{dtpl | |{{gap}}{{gap}}(২) মাটিৰ উপাদান আৰু সাৰ| ৬৪ | dottext = ...{{gap|5em}}...{{gap|5em}}...}} }}<noinclude></noinclude> o3lp7digmvbdrc9yg2iy1qyv7qxfz5r 104 93474 256931 255795 2026-08-07T07:16:17Z Rumi Borah~aswiki 1522 /* বৈধকৰণ হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 256931 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Rumi Borah~aswiki" />{{rh||ঠাৰি (গা-গছ) বা কাণ্ড।|১৫}}</noinclude>{{gap}}উদ্‌ভিদৰ মজাৰ বাহিৰে এবিধ আঁহে মজাক আগুৰি থাকে। এই আঁহবোৰ ফোপোলা। ইয়াৰ ভিতৰত ঘাইকৈ বতাহ আৰু কেতিয়াবা এবিধ পনীয়া বস্তু থাকে। উদ্‌ভিদৰ এই তৰপৰ নাম মজাকোষ। {{center|{{larger|কাঠ।}}}} {{gap}}ঠাৰিত যিবোৰ কাঠৰ আঁহ থাকে সেইবোৰে নতুন অৱস্থাত উদ্‌ভিদ ৰস পাতলৈ টানি নিয়ে। পাতত গৈ সেই ৰস উদ্‌ভিদৰ পোষণোপযোগী হয়। কি প্ৰণালীত উদ্‌ভিদ ৰস প্ৰস্তুত হয় তাক পাতৰ কথা লেখোঁতে কোৱা হব। ঠাৰিত থকা কাঠৰ আঁহবোৰ বুঢ়া হলে তাৰ মাজৰ সৰু বিন্ধা (ফোঁপ) বোৰ মাৰ গৈ আঁহবোৰ টান হয়; তেতিয়া তাৰ ভিতৰেদি আৰু ৰস যাব নোৱাৰে। সেই সময়তে সেই টান হোৱা আঁহবোৰৰ ওপৰত আৰু এতৰপ নতুন আঁহ ওলাই ৰস টনা কাম চলায়। এই দৰে গছত নতুন কাঠ উৎপন্ন আৰু পুৰণি কাঠ টান হয়। এনেকৈ হোৱা নতুন কাঠক পলস আৰু পুৰণি কাঠক সাৰ বোলে। সাধাৰণতঃ গছত প্ৰতি বছৰে একো তৰপকৈ কাঠ বাঢ়ে। এতেকে কোনো কটাগছৰ ভিতৰৰ কাঠৰ তৰপ চাই সেই গছৰ বয়স থিৰ কৰিব পৰা যায়। {{gap}}বহুতে জানে যে, আম, কঁঠাল, নাহৰ প্ৰভৃতিৰ সাৰ ঠাৰিৰ ভিতৰত আৰু তামোল, নাৰিকল প্ৰভৃতি তালজাতীয় উদ্‌ভিদৰ সাৰ ঠাৰিৰ বাহিৰত থাকে। এইবাবে প্ৰথম বিধক ভিতৰসৰীয়া আৰু দ্বিতীয় বিধক বাহিৰসৰীয় উদ্‌ভিদ বোলে।{{nop}}<noinclude></noinclude> tqi89xoddx3v6cqhwuviikghphqmkxg 104 93519 256881 256862 2026-08-06T14:42:48Z BabulB 104 /* বৈধকৰণ হৈছে */ 256881 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="BabulB" />{{rh|৬২|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude><section begin="A" />{{gap}}বাৰিষা জোতাৰ ওপৰত, কিতাপৰ মলাটত, কাঠৰ বাকচত এবিধ বগা বস্তু (যাক মানুহে ভেঁকুৰা বোলে) দেখা যায়। এই বগা বস্তুবোৰো বেঙছাতি জাতীয় অতি সৰু সৰু অপুষ্পক গছ। {{gap}}বেঙছাতিৰ যে কিমান জাতি আছে তাক গণি শেষ কৰিব নোৱাৰি। পচা খোৱা বস্তু, বাহি পাওৰুটী, আৰু পচা ফলৰ গাত যে নোমৰ দৰে অতি সৰু সৰু ফুল ধৰে, সেইবিলাকো বেঙছাতিৰে জ্ঞাতি কুটুম। {{gap}}ওপৰত কোৱা সকলো বিধ অপুষ্পক গছ ৰেণুৰ পৰা হয়। ইহঁতৰ ৰেণুকোষবিলাক ইমান সৰু যে, সিহঁত সকলো সময়তে বতাহত উৰি ফুৰে। এনেকৈ ফুৰোতে অলপমান পচা বস্তু থকা জেকা ঠাই পালেই তাতে লাগি ধৰে আৰু অঙ্কুৰিত হয়। {{Dhr|1em}} {{Rule|3em}} <section end="A" /> <section begin="B" />{{center|{{xx-larger|ওপৰঞ্চি।}}}} {{center|{{larger|( ১ )}}}} {{center|{{larger|সাৰপ্ৰদ উদ্‌ভিদ্।}}}} {{gap}}মাহ জাতীয় (যিবিলাক উদ্‌ভিদৰ বীজ ছেঁইৰ ভিতৰত থাকে) যি কোনো গছ এডাল উভালিলে তাৰ শিপাত কিছুমান মেৰুণ (Nodule) দেখিবলৈ পোৱা যায়। এই মেৰুণবিলাক ভালকৈ ধুই পিঁহিলে দেখা যায় যে, তাৰপৰা এবিধ বীজলীয়া ৰস ওলায় ৷ এই ৰস অণুবীক্ষণ যন্ত্ৰেৰে পৰীক্ষ৷ কৰিলে জনা <section end="B" /><noinclude></noinclude> 42ka7otwmnexeuaqp6pb8x3l940w7o2 104 93521 256885 256868 2026-08-06T15:03:21Z BabulB 104 256885 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="BabulB" />{{rh|৬৪|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>মাটিৰ তলত দলৈ সোমায় বাবে ইহঁতৰ দ্বাৰা ভালে খিনি তললৈ মাটি উৰ্ব্বৰা হয় ; তদুপৰি এই দুই উদ্‌ভিদৰ পাতেও মাটি সাৰুৱা কৰে। গবর্ণমেণ্ট কৃষি বিভাগৰ পৰা সাৰ স্বৰূপে ধইঞ্চাৰ সঁচ দিয়ে। {{center|⸻}} {{center|(২)<br/> মাটিৰ উপাদান আৰু সাৰ।}} {{gap}}গছৰ ডাল-পাত, গোবৰ, প্ৰাণীৰ হাড় মঙ্গহ প্রভৃতি উদ্‌ভিজ্জ আৰু প্রাণীজ বস্তুবিলাক পচি সূক্ষ্ম সূক্ষ্ম অনুত পৰিণত হৈ মাটিৰ লগত মিহলি হয়। এই বস্তুবোৰক জৈবিক বস্তু বোলে। যি মাটিত যিমানে জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে সেই মাটি তিমানে বেচি উৰ্ব্বৰা বা সাৰুৱা ৷ মাটিৰ ওপৰ ভাগত অর্থাৎ চাহনি ভাগত তলভাগতকৈ জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে। জৈবিক বস্তুত বাজেও মাটিত কিছুমান উদ্‌ভিদ পোষণ- কাৰী ৰাসায়নিক বস্তু আছে। তলত পৰিমাণৰ ক্ৰম অনুসাৰে মাটিৰ উপাদানবোৰৰ নাম দিয়া হল । {| {{ts|wa|mc}} | width=30% |বালি (Silica)<br>বোকাপাৰ | width=3% rowspan=2| {{brace2|3|r}} | {{ts|ar}} |<center>=মাটি</center>{{gap|1em}} |} {{gap}}বালি (Silica)<br/> {{gap}}বোকাপাৰ ( Aluminium )<br/> {{gap}}যক্ষাৰজান ( Nitrogen )<br/> {{gap}}ফস্ ফৰাস্ ( Phosphorus )<br/> {{gap}}খাৰ ( Potash )<br/> {{gap}}চূণ<br/> =মাটি<noinclude></noinclude> ew7ppig99t9hulsmyfpgwz8zhj9zga7 256886 256885 2026-08-06T15:03:54Z BabulB 104 256886 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="BabulB" />{{rh|৬৪|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>মাটিৰ তলত দলৈ সোমায় বাবে ইহঁতৰ দ্বাৰা ভালে খিনি তললৈ মাটি উৰ্ব্বৰা হয় ; তদুপৰি এই দুই উদ্‌ভিদৰ পাতেও মাটি সাৰুৱা কৰে। গবর্ণমেণ্ট কৃষি বিভাগৰ পৰা সাৰ স্বৰূপে ধইঞ্চাৰ সঁচ দিয়ে। {{center|⸻}} {{center|(২)<br/> মাটিৰ উপাদান আৰু সাৰ।}} {{gap}}গছৰ ডাল-পাত, গোবৰ, প্ৰাণীৰ হাড় মঙ্গহ প্রভৃতি উদ্‌ভিজ্জ আৰু প্রাণীজ বস্তুবিলাক পচি সূক্ষ্ম সূক্ষ্ম অনুত পৰিণত হৈ মাটিৰ লগত মিহলি হয়। এই বস্তুবোৰক জৈবিক বস্তু বোলে। যি মাটিত যিমানে জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে সেই মাটি তিমানে বেচি উৰ্ব্বৰা বা সাৰুৱা ৷ মাটিৰ ওপৰ ভাগত অর্থাৎ চাহনি ভাগত তলভাগতকৈ জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে। জৈবিক বস্তুত বাজেও মাটিত কিছুমান উদ্‌ভিদ পোষণ- কাৰী ৰাসায়নিক বস্তু আছে। তলত পৰিমাণৰ ক্ৰম অনুসাৰে মাটিৰ উপাদানবোৰৰ নাম দিয়া হল । {| {{ts|wa|mc}} | width=30% |:::বালি (Silica)<br>{{gap}}বোকাপাৰ | width=3% rowspan=2| {{brace2|3|r}} | {{ts|ar}} |<center>=মাটি</center>{{gap|1em}} |} {{gap}}বালি (Silica)<br/> {{gap}}বোকাপাৰ ( Aluminium )<br/> {{gap}}যক্ষাৰজান ( Nitrogen )<br/> {{gap}}ফস্ ফৰাস্ ( Phosphorus )<br/> {{gap}}খাৰ ( Potash )<br/> {{gap}}চূণ<br/> =মাটি<noinclude></noinclude> jyah6bg0hzifw8dmtlshg3bdcjnsm04 256887 256886 2026-08-06T15:08:40Z BabulB 104 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ 256887 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="BabulB" />{{rh|৬৪|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>মাটিৰ তলত দলৈ সোমায় বাবে ইহঁতৰ দ্বাৰা ভালে খিনি তললৈ মাটি উৰ্ব্বৰা হয়; তদুপৰি এই দুই উদ্‌ভিদৰ পাতেও মাটি সাৰুৱা কৰে। গবর্ণমেণ্ট কৃষি বিভাগৰ পৰা সাৰ স্বৰূপে ধইঞ্চাৰ সঁচ দিয়ে। {{Dhr|1em}} {{Rule|3em}} {{Dhr|1em}} {{center|(২)}} {{center|{{larger|মাটিৰ উপাদান আৰু সাৰ।}}}} {{gap}}গছৰ ডাল-পাত, গোবৰ, প্ৰাণীৰ হাড় মঙ্গহ প্রভৃতি উদ্‌ভিজ্জ আৰু প্রাণীজ বস্তুবিলাক পচি সূক্ষ্ম সূক্ষ্ম অনুত পৰিণত হৈ মাটিৰ লগত মিহলি হয়। এই বস্তুবোৰক জৈবিক বস্তু বোলে। যি মাটিত যিমানে জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে সেই মাটি তিমানে বেচি উৰ্ব্বৰা বা সাৰুৱা ৷ মাটিৰ ওপৰ ভাগত অর্থাৎ চাহনি ভাগত তলভাগতকৈ জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে। জৈবিক বস্তুত বাজেও মাটিত কিছুমান উদ্‌ভিদ পোষণকাৰী ৰাসায়নিক বস্তু আছে। তলত পৰিমাণৰ ক্ৰম অনুসাৰে মাটিৰ উপাদানবোৰৰ নাম দিয়া হল । {| {{ts|wa|mc}} | width=30% |{{gap}}বালি (Silica)<br>{{gap}}বোকাপাৰ | width=3% rowspan=2| {{brace2|3|r}} | {{ts|ar}} |<center>=মাটি</center>{{gap|1em}} |} {{gap}}বালি (Silica)<br/> {{gap}}বোকাপাৰ (Aluminium)<br/> {{gap}}যবক্ষাৰজান (Nitrogen)<br/> {{gap}}ফস্‌ফৰাস্‌ (Phosphorus)<br/> {{gap}}খাৰ (Potash)<br/> {{gap}}চূণ<noinclude></noinclude> kc1t8ogpxmjuskxlgkq4caw5nmrpnb2 256888 256887 2026-08-06T15:09:26Z BabulB 104 256888 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="BabulB" />{{rh|৬৪|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>মাটিৰ তলত দলৈ সোমায় বাবে ইহঁতৰ দ্বাৰা ভালে খিনি তললৈ মাটি উৰ্ব্বৰা হয়; তদুপৰি এই দুই উদ্‌ভিদৰ পাতেও মাটি সাৰুৱা কৰে। গবর্ণমেণ্ট কৃষি বিভাগৰ পৰা সাৰ স্বৰূপে ধইঞ্চাৰ সঁচ দিয়ে। {{Dhr|1em}} {{Rule|3em}} {{Dhr|1em}} {{center|(২)}} {{center|{{larger|মাটিৰ উপাদান আৰু সাৰ।}}}} {{gap}}গছৰ ডাল-পাত, গোবৰ, প্ৰাণীৰ হাড় মঙ্গহ প্রভৃতি উদ্‌ভিজ্জ আৰু প্রাণীজ বস্তুবিলাক পচি সূক্ষ্ম সূক্ষ্ম অনুত পৰিণত হৈ মাটিৰ লগত মিহলি হয়। এই বস্তুবোৰক জৈবিক বস্তু বোলে। যি মাটিত যিমানে জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে সেই মাটি তিমানে বেচি উৰ্ব্বৰা বা সাৰুৱা ৷ মাটিৰ ওপৰ ভাগত অর্থাৎ চাহনি ভাগত তলভাগতকৈ জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে। জৈবিক বস্তুত বাজেও মাটিত কিছুমান উদ্‌ভিদ পোষণকাৰী ৰাসায়নিক বস্তু আছে। তলত পৰিমাণৰ ক্ৰম অনুসাৰে মাটিৰ উপাদানবোৰৰ নাম দিয়া হল । {| {{ts|wa|mc}} | width=30% |{{gap}}বালি (Silica)<br>{{gap}}বোকাপাৰ | width=3% rowspan=2| {{brace2|2|r}} | {{ts|ar}} |<center>=মাটি</center>{{gap|1em}} |} {{gap}}বালি (Silica)<br/> {{gap}}বোকাপাৰ (Aluminium)<br/> {{gap}}যবক্ষাৰজান (Nitrogen)<br/> {{gap}}ফস্‌ফৰাস্‌ (Phosphorus)<br/> {{gap}}খাৰ (Potash)<br/> {{gap}}চূণ<noinclude></noinclude> ftc9i8c7196npfd6y0bq9647bsrorvm 256889 256888 2026-08-06T15:12:00Z BabulB 104 256889 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="BabulB" />{{rh|৬৪|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>মাটিৰ তলত দলৈ সোমায় বাবে ইহঁতৰ দ্বাৰা ভালে খিনি তললৈ মাটি উৰ্ব্বৰা হয়; তদুপৰি এই দুই উদ্‌ভিদৰ পাতেও মাটি সাৰুৱা কৰে। গবর্ণমেণ্ট কৃষি বিভাগৰ পৰা সাৰ স্বৰূপে ধইঞ্চাৰ সঁচ দিয়ে। {{Dhr|1em}} {{Rule|3em}} {{Dhr|1em}} {{center|(২)}} {{center|{{larger|মাটিৰ উপাদান আৰু সাৰ।}}}} {{gap}}গছৰ ডাল-পাত, গোবৰ, প্ৰাণীৰ হাড় মঙ্গহ প্রভৃতি উদ্‌ভিজ্জ আৰু প্রাণীজ বস্তুবিলাক পচি সূক্ষ্ম সূক্ষ্ম অনুত পৰিণত হৈ মাটিৰ লগত মিহলি হয়। এই বস্তুবোৰক জৈবিক বস্তু বোলে। যি মাটিত যিমানে জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে সেই মাটি তিমানে বেচি উৰ্ব্বৰা বা সাৰুৱা ৷ মাটিৰ ওপৰ ভাগত অর্থাৎ চাহনি ভাগত তলভাগতকৈ জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে। জৈবিক বস্তুত বাজেও মাটিত কিছুমান উদ্‌ভিদ পোষণকাৰী ৰাসায়নিক বস্তু আছে। তলত পৰিমাণৰ ক্ৰম অনুসাৰে মাটিৰ উপাদানবোৰৰ নাম দিয়া হল । {| {{ts|wa|mc}} | width=30% |{{gap}}বালি (Silica)<br>{{gap}}বোকাপাৰ | width=3% rowspan=2| {{brace2|2|r}} | {{ts|ar}} |=মাটি |} {{gap}}বালি (Silica)<br/> {{gap}}বোকাপাৰ (Aluminium)<br/> {{gap}}যবক্ষাৰজান (Nitrogen)<br/> {{gap}}ফস্‌ফৰাস্‌ (Phosphorus)<br/> {{gap}}খাৰ (Potash)<br/> {{gap}}চূণ<noinclude></noinclude> ckqjbhrxhd6cfisfs4yznhabg7glvnq 256890 256889 2026-08-06T15:14:02Z BabulB 104 256890 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="BabulB" />{{rh|৬৪|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>মাটিৰ তলত দলৈ সোমায় বাবে ইহঁতৰ দ্বাৰা ভালে খিনি তললৈ মাটি উৰ্ব্বৰা হয়; তদুপৰি এই দুই উদ্‌ভিদৰ পাতেও মাটি সাৰুৱা কৰে। গবর্ণমেণ্ট কৃষি বিভাগৰ পৰা সাৰ স্বৰূপে ধইঞ্চাৰ সঁচ দিয়ে। {{Dhr|1em}} {{Rule|3em}} {{Dhr|1em}} {{center|(২)}} {{center|{{larger|মাটিৰ উপাদান আৰু সাৰ।}}}} {{gap}}গছৰ ডাল-পাত, গোবৰ, প্ৰাণীৰ হাড় মঙ্গহ প্রভৃতি উদ্‌ভিজ্জ আৰু প্রাণীজ বস্তুবিলাক পচি সূক্ষ্ম সূক্ষ্ম অনুত পৰিণত হৈ মাটিৰ লগত মিহলি হয়। এই বস্তুবোৰক জৈবিক বস্তু বোলে। যি মাটিত যিমানে জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে সেই মাটি তিমানে বেচি উৰ্ব্বৰা বা সাৰুৱা। মাটিৰ ওপৰ ভাগত অর্থাৎ চাহনি ভাগত তলভাগতকৈ জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে। জৈবিক বস্তুত বাজেও মাটিত কিছুমান উদ্‌ভিদ পোষণকাৰী ৰাসায়নিক বস্তু আছে। তলত পৰিমাণৰ ক্ৰম অনুসাৰে মাটিৰ উপাদানবোৰৰ নাম দিয়া হল। {| {{ts|wa|mc}} | width=30% |{{gap}}বালি (Silica)<br>{{gap}}বোকাপাৰ | width=3% rowspan=2| {{brace2|2|r}} | {{ts|ar}} |={{Left|মাটি}} |} {{gap}}বালি (Silica)<br/> {{gap}}বোকাপাৰ (Aluminium)<br/> {{gap}}যবক্ষাৰজান (Nitrogen)<br/> {{gap}}ফস্‌ফৰাস্‌ (Phosphorus)<br/> {{gap}}খাৰ (Potash)<br/> {{gap}}চূণ<noinclude></noinclude> 7hbk52blntl5xv815zy3834ajh0840e 256891 256890 2026-08-06T15:14:29Z BabulB 104 256891 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="BabulB" />{{rh|৬৪|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>মাটিৰ তলত দলৈ সোমায় বাবে ইহঁতৰ দ্বাৰা ভালে খিনি তললৈ মাটি উৰ্ব্বৰা হয়; তদুপৰি এই দুই উদ্‌ভিদৰ পাতেও মাটি সাৰুৱা কৰে। গবর্ণমেণ্ট কৃষি বিভাগৰ পৰা সাৰ স্বৰূপে ধইঞ্চাৰ সঁচ দিয়ে। {{Dhr|1em}} {{Rule|3em}} {{Dhr|1em}} {{center|(২)}} {{center|{{larger|মাটিৰ উপাদান আৰু সাৰ।}}}} {{gap}}গছৰ ডাল-পাত, গোবৰ, প্ৰাণীৰ হাড় মঙ্গহ প্রভৃতি উদ্‌ভিজ্জ আৰু প্রাণীজ বস্তুবিলাক পচি সূক্ষ্ম সূক্ষ্ম অনুত পৰিণত হৈ মাটিৰ লগত মিহলি হয়। এই বস্তুবোৰক জৈবিক বস্তু বোলে। যি মাটিত যিমানে জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে সেই মাটি তিমানে বেচি উৰ্ব্বৰা বা সাৰুৱা। মাটিৰ ওপৰ ভাগত অর্থাৎ চাহনি ভাগত তলভাগতকৈ জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে। জৈবিক বস্তুত বাজেও মাটিত কিছুমান উদ্‌ভিদ পোষণকাৰী ৰাসায়নিক বস্তু আছে। তলত পৰিমাণৰ ক্ৰম অনুসাৰে মাটিৰ উপাদানবোৰৰ নাম দিয়া হল। {| {{ts|wa|mc}} | width=30% |{{gap}}বালি (Silica)<br>{{gap}}বোকাপাৰ | width=3% rowspan=2| {{brace2|2|r}} | {{ts|ar}} |={{Left|=মাটি}} |} {{gap}}বালি (Silica)<br/> {{gap}}বোকাপাৰ (Aluminium)<br/> {{gap}}যবক্ষাৰজান (Nitrogen)<br/> {{gap}}ফস্‌ফৰাস্‌ (Phosphorus)<br/> {{gap}}খাৰ (Potash)<br/> {{gap}}চূণ<noinclude></noinclude> cgt788kkso41xft8r7qmxrsr14evvdq 256892 256891 2026-08-06T15:14:52Z BabulB 104 256892 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="BabulB" />{{rh|৬৪|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>মাটিৰ তলত দলৈ সোমায় বাবে ইহঁতৰ দ্বাৰা ভালে খিনি তললৈ মাটি উৰ্ব্বৰা হয়; তদুপৰি এই দুই উদ্‌ভিদৰ পাতেও মাটি সাৰুৱা কৰে। গবর্ণমেণ্ট কৃষি বিভাগৰ পৰা সাৰ স্বৰূপে ধইঞ্চাৰ সঁচ দিয়ে। {{Dhr|1em}} {{Rule|3em}} {{Dhr|1em}} {{center|(২)}} {{center|{{larger|মাটিৰ উপাদান আৰু সাৰ।}}}} {{gap}}গছৰ ডাল-পাত, গোবৰ, প্ৰাণীৰ হাড় মঙ্গহ প্রভৃতি উদ্‌ভিজ্জ আৰু প্রাণীজ বস্তুবিলাক পচি সূক্ষ্ম সূক্ষ্ম অনুত পৰিণত হৈ মাটিৰ লগত মিহলি হয়। এই বস্তুবোৰক জৈবিক বস্তু বোলে। যি মাটিত যিমানে জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে সেই মাটি তিমানে বেচি উৰ্ব্বৰা বা সাৰুৱা। মাটিৰ ওপৰ ভাগত অর্থাৎ চাহনি ভাগত তলভাগতকৈ জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে। জৈবিক বস্তুত বাজেও মাটিত কিছুমান উদ্‌ভিদ পোষণকাৰী ৰাসায়নিক বস্তু আছে। তলত পৰিমাণৰ ক্ৰম অনুসাৰে মাটিৰ উপাদানবোৰৰ নাম দিয়া হল। {| {{ts|wa|mc}} | width=30% |{{gap}}বালি (Silica)<br>{{gap}}বোকাপাৰ | width=3% rowspan=2| {{brace2|2|r}} | {{ts|ar}} |{{Left|=মাটি}} |} {{gap}}বালি (Silica)<br/> {{gap}}বোকাপাৰ (Aluminium)<br/> {{gap}}যবক্ষাৰজান (Nitrogen)<br/> {{gap}}ফস্‌ফৰাস্‌ (Phosphorus)<br/> {{gap}}খাৰ (Potash)<br/> {{gap}}চূণ<noinclude></noinclude> c93xmh95wqadewoahi3g1kqcpdzbvkz 256893 256892 2026-08-06T15:15:14Z BabulB 104 256893 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="BabulB" />{{rh|৬৪|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>মাটিৰ তলত দলৈ সোমায় বাবে ইহঁতৰ দ্বাৰা ভালে খিনি তললৈ মাটি উৰ্ব্বৰা হয়; তদুপৰি এই দুই উদ্‌ভিদৰ পাতেও মাটি সাৰুৱা কৰে। গবর্ণমেণ্ট কৃষি বিভাগৰ পৰা সাৰ স্বৰূপে ধইঞ্চাৰ সঁচ দিয়ে। {{Dhr|1em}} {{Rule|3em}} {{Dhr|1em}} {{center|(২)}} {{center|{{larger|মাটিৰ উপাদান আৰু সাৰ।}}}} {{gap}}গছৰ ডাল-পাত, গোবৰ, প্ৰাণীৰ হাড় মঙ্গহ প্রভৃতি উদ্‌ভিজ্জ আৰু প্রাণীজ বস্তুবিলাক পচি সূক্ষ্ম সূক্ষ্ম অনুত পৰিণত হৈ মাটিৰ লগত মিহলি হয়। এই বস্তুবোৰক জৈবিক বস্তু বোলে। যি মাটিত যিমানে জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে সেই মাটি তিমানে বেচি উৰ্ব্বৰা বা সাৰুৱা। মাটিৰ ওপৰ ভাগত অর্থাৎ চাহনি ভাগত তলভাগতকৈ জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে। জৈবিক বস্তুত বাজেও মাটিত কিছুমান উদ্‌ভিদ পোষণকাৰী ৰাসায়নিক বস্তু আছে। তলত পৰিমাণৰ ক্ৰম অনুসাৰে মাটিৰ উপাদানবোৰৰ নাম দিয়া হল। {| {{ts|wa|mc}} | width=30% |{{gap}}বালি (Silica)<br>{{gap}}বোকাপাৰ | width=3% rowspan=2| {{brace2|2|r}} | {{ts|ar}} |{{Left|মাটি}} |} {{gap}}বালি (Silica)<br/> {{gap}}বোকাপাৰ (Aluminium)<br/> {{gap}}যবক্ষাৰজান (Nitrogen)<br/> {{gap}}ফস্‌ফৰাস্‌ (Phosphorus)<br/> {{gap}}খাৰ (Potash)<br/> {{gap}}চূণ<noinclude></noinclude> h8v8l1mhmjfqlo8ih4k7iaoywem7c85 256894 256893 2026-08-06T15:15:32Z BabulB 104 256894 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="BabulB" />{{rh|৬৪|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>মাটিৰ তলত দলৈ সোমায় বাবে ইহঁতৰ দ্বাৰা ভালে খিনি তললৈ মাটি উৰ্ব্বৰা হয়; তদুপৰি এই দুই উদ্‌ভিদৰ পাতেও মাটি সাৰুৱা কৰে। গবর্ণমেণ্ট কৃষি বিভাগৰ পৰা সাৰ স্বৰূপে ধইঞ্চাৰ সঁচ দিয়ে। {{Dhr|1em}} {{Rule|3em}} {{Dhr|1em}} {{center|(২)}} {{center|{{larger|মাটিৰ উপাদান আৰু সাৰ।}}}} {{gap}}গছৰ ডাল-পাত, গোবৰ, প্ৰাণীৰ হাড় মঙ্গহ প্রভৃতি উদ্‌ভিজ্জ আৰু প্রাণীজ বস্তুবিলাক পচি সূক্ষ্ম সূক্ষ্ম অনুত পৰিণত হৈ মাটিৰ লগত মিহলি হয়। এই বস্তুবোৰক জৈবিক বস্তু বোলে। যি মাটিত যিমানে জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে সেই মাটি তিমানে বেচি উৰ্ব্বৰা বা সাৰুৱা। মাটিৰ ওপৰ ভাগত অর্থাৎ চাহনি ভাগত তলভাগতকৈ জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে। জৈবিক বস্তুত বাজেও মাটিত কিছুমান উদ্‌ভিদ পোষণকাৰী ৰাসায়নিক বস্তু আছে। তলত পৰিমাণৰ ক্ৰম অনুসাৰে মাটিৰ উপাদানবোৰৰ নাম দিয়া হল। {| {{ts|wa|mc}} | width=30% |{{gap}}বালি (Silica)<br>{{gap}}বোকাপাৰ | width=3% rowspan=2| {{brace2|2|r}} | {{ts|ar}} |{{Left|=মাটি}} |} {{gap}}বালি (Silica)<br/> {{gap}}বোকাপাৰ (Aluminium)<br/> {{gap}}যবক্ষাৰজান (Nitrogen)<br/> {{gap}}ফস্‌ফৰাস্‌ (Phosphorus)<br/> {{gap}}খাৰ (Potash)<br/> {{gap}}চূণ<noinclude></noinclude> c93xmh95wqadewoahi3g1kqcpdzbvkz 256895 256894 2026-08-06T15:17:43Z BabulB 104 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ 256895 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="BabulB" />{{rh|৬৪|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>মাটিৰ তলত দলৈ সোমায় বাবে ইহঁতৰ দ্বাৰা ভালে খিনি তললৈ মাটি উৰ্ব্বৰা হয়; তদুপৰি এই দুই উদ্‌ভিদৰ পাতেও মাটি সাৰুৱা কৰে। গবর্ণমেণ্ট কৃষি বিভাগৰ পৰা সাৰ স্বৰূপে ধইঞ্চাৰ সঁচ দিয়ে। {{Dhr|1em}} {{Rule|3em}} {{Dhr|1em}} {{center|(২)}} {{center|{{larger|মাটিৰ উপাদান আৰু সাৰ।}}}} {{gap}}গছৰ ডাল-পাত, গোবৰ, প্ৰাণীৰ হাড় মঙ্গহ প্রভৃতি উদ্‌ভিজ্জ আৰু প্রাণীজ বস্তুবিলাক পচি সূক্ষ্ম সূক্ষ্ম অনুত পৰিণত হৈ মাটিৰ লগত মিহলি হয়। এই বস্তুবোৰক জৈবিক বস্তু বোলে। যি মাটিত যিমানে জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে সেই মাটি তিমানে বেচি উৰ্ব্বৰা বা সাৰুৱা। মাটিৰ ওপৰ ভাগত অর্থাৎ চাহনি ভাগত তলভাগতকৈ জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে। জৈবিক বস্তুত বাজেও মাটিত কিছুমান উদ্‌ভিদ পোষণকাৰী ৰাসায়নিক বস্তু আছে। তলত পৰিমাণৰ ক্ৰম অনুসাৰে মাটিৰ উপাদানবোৰৰ নাম দিয়া হল। {| {{ts|wa|mc}} | width=30% |{{gap}}বালি (Silica)<br>{{gap}}বোকাপাৰ | width=3% rowspan=2| {{brace2|2|r}} | {{ts|ar}} |{{Left|<noinclude>=</noinclude>মাটি}} |} {{gap}}বালি (Silica)<br/> {{gap}}বোকাপাৰ (Aluminium)<br/> {{gap}}যবক্ষাৰজান (Nitrogen)<br/> {{gap}}ফস্‌ফৰাস্‌ (Phosphorus)<br/> {{gap}}খাৰ (Potash)<br/> {{gap}}চূণ<noinclude></noinclude> 01l7g7cd4qcjl2lre1any6b1jj5lmqr 256896 256895 2026-08-06T15:18:10Z BabulB 104 256896 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="BabulB" />{{rh|৬৪|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>মাটিৰ তলত দলৈ সোমায় বাবে ইহঁতৰ দ্বাৰা ভালে খিনি তললৈ মাটি উৰ্ব্বৰা হয়; তদুপৰি এই দুই উদ্‌ভিদৰ পাতেও মাটি সাৰুৱা কৰে। গবর্ণমেণ্ট কৃষি বিভাগৰ পৰা সাৰ স্বৰূপে ধইঞ্চাৰ সঁচ দিয়ে। {{Dhr|1em}} {{Rule|3em}} {{Dhr|1em}} {{center|(২)}} {{center|{{larger|মাটিৰ উপাদান আৰু সাৰ।}}}} {{gap}}গছৰ ডাল-পাত, গোবৰ, প্ৰাণীৰ হাড় মঙ্গহ প্রভৃতি উদ্‌ভিজ্জ আৰু প্রাণীজ বস্তুবিলাক পচি সূক্ষ্ম সূক্ষ্ম অনুত পৰিণত হৈ মাটিৰ লগত মিহলি হয়। এই বস্তুবোৰক জৈবিক বস্তু বোলে। যি মাটিত যিমানে জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে সেই মাটি তিমানে বেচি উৰ্ব্বৰা বা সাৰুৱা। মাটিৰ ওপৰ ভাগত অর্থাৎ চাহনি ভাগত তলভাগতকৈ জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে। জৈবিক বস্তুত বাজেও মাটিত কিছুমান উদ্‌ভিদ পোষণকাৰী ৰাসায়নিক বস্তু আছে। তলত পৰিমাণৰ ক্ৰম অনুসাৰে মাটিৰ উপাদানবোৰৰ নাম দিয়া হল। {| {{ts|wa|mc}} | width=30% |{{gap}}বালি (Silica)<br>{{gap}}বোকাপাৰ | width=3% rowspan=2| {{brace2|2|r}} | {{ts|ar}} |{{Left|=মাটি}} |} {{gap}}বালি (Silica)<br/> {{gap}}বোকাপাৰ (Aluminium)<br/> {{gap}}যবক্ষাৰজান (Nitrogen)<br/> {{gap}}ফস্‌ফৰাস্‌ (Phosphorus)<br/> {{gap}}খাৰ (Potash)<br/> {{gap}}চূণ<noinclude></noinclude> 2mq5on399vetqj7lhqne0zsnsygnmta 256897 256896 2026-08-06T15:18:59Z BabulB 104 256897 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="BabulB" />{{rh|৬৪|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>মাটিৰ তলত দলৈ সোমায় বাবে ইহঁতৰ দ্বাৰা ভালে খিনি তললৈ মাটি উৰ্ব্বৰা হয়; তদুপৰি এই দুই উদ্‌ভিদৰ পাতেও মাটি সাৰুৱা কৰে। গবর্ণমেণ্ট কৃষি বিভাগৰ পৰা সাৰ স্বৰূপে ধইঞ্চাৰ সঁচ দিয়ে। {{Dhr|1em}} {{Rule|3em}} {{Dhr|1em}} {{center|(২)}} {{center|{{larger|মাটিৰ উপাদান আৰু সাৰ।}}}} {{gap}}গছৰ ডাল-পাত, গোবৰ, প্ৰাণীৰ হাড় মঙ্গহ প্রভৃতি উদ্‌ভিজ্জ আৰু প্রাণীজ বস্তুবিলাক পচি সূক্ষ্ম সূক্ষ্ম অনুত পৰিণত হৈ মাটিৰ লগত মিহলি হয়। এই বস্তুবোৰক জৈবিক বস্তু বোলে। যি মাটিত যিমানে জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে সেই মাটি তিমানে বেচি উৰ্ব্বৰা বা সাৰুৱা। মাটিৰ ওপৰ ভাগত অর্থাৎ চাহনি ভাগত তলভাগতকৈ জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে। জৈবিক বস্তুত বাজেও মাটিত কিছুমান উদ্‌ভিদ পোষণকাৰী ৰাসায়নিক বস্তু আছে। তলত পৰিমাণৰ ক্ৰম অনুসাৰে মাটিৰ উপাদানবোৰৰ নাম দিয়া হল। {| {{ts|wa|mc}} | width=30% |{{gap}}বালি (Silica)<br>{{gap}}বোকাপাৰ | width=3% rowspan=2| {{brace2|2|r}} | {{ts|ar}} |{{Left|<nowiki>=</nowiki>মাটি}} |} {{gap}}বালি (Silica)<br/> {{gap}}বোকাপাৰ (Aluminium)<br/> {{gap}}যবক্ষাৰজান (Nitrogen)<br/> {{gap}}ফস্‌ফৰাস্‌ (Phosphorus)<br/> {{gap}}খাৰ (Potash)<br/> {{gap}}চূণ<noinclude></noinclude> imxongv4prr2f649nq3v9pe68j7odjt 256898 256897 2026-08-06T15:25:18Z BabulB 104 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ 256898 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="BabulB" />{{rh|৬৪|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>মাটিৰ তলত দলৈ সোমায় বাবে ইহঁতৰ দ্বাৰা ভালে খিনি তললৈ মাটি উৰ্ব্বৰা হয়; তদুপৰি এই দুই উদ্‌ভিদৰ পাতেও মাটি সাৰুৱা কৰে। গবর্ণমেণ্ট কৃষি বিভাগৰ পৰা সাৰ স্বৰূপে ধইঞ্চাৰ সঁচ দিয়ে। {{Dhr|1em}} {{Rule|3em}} {{Dhr|1em}} {{center|(২)}} {{center|{{larger|মাটিৰ উপাদান আৰু সাৰ।}}}} {{gap}}গছৰ ডাল-পাত, গোবৰ, প্ৰাণীৰ হাড় মঙ্গহ প্রভৃতি উদ্‌ভিজ্জ আৰু প্রাণীজ বস্তুবিলাক পচি সূক্ষ্ম সূক্ষ্ম অনুত পৰিণত হৈ মাটিৰ লগত মিহলি হয়। এই বস্তুবোৰক জৈবিক বস্তু বোলে। যি মাটিত যিমানে জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে সেই মাটি তিমানে বেচি উৰ্ব্বৰা বা সাৰুৱা। মাটিৰ ওপৰ ভাগত অর্থাৎ চাহনি ভাগত তলভাগতকৈ জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে। জৈবিক বস্তুত বাজেও মাটিত কিছুমান উদ্‌ভিদ পোষণকাৰী ৰাসায়নিক বস্তু আছে। তলত পৰিমাণৰ ক্ৰম অনুসাৰে মাটিৰ উপাদানবোৰৰ নাম দিয়া হল। {| {{ts|wa|mc}} | width=30% |{{gap}}বালি (Silica)<br>{{gap}}বোকাপাৰ | width=3% rowspan=2| {{brace2|2|r}} | {{ts|ar}} |{{Left|<nowiki>=</nowiki>মাটি}} |} {{gap}}বালি (Silica)<br/> {{gap}}বোকাপাৰ (Aluminium)<br/> {{gap}}যবক্ষাৰজান (Nitrogen)<br/> {{gap}}ফস্‌ফৰাস্‌ (Phosphorus)<br/> {{gap}}খাৰ (Potash)<br/> {{gap}}চূণ<noinclude></noinclude> 2n35a758vv4kexkz6zlcry0zr06yh4p 256901 256898 2026-08-06T15:28:44Z BabulB 104 256901 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="BabulB" />{{rh|৬৪|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>মাটিৰ তলত দলৈ সোমায় বাবে ইহঁতৰ দ্বাৰা ভালে খিনি তললৈ মাটি উৰ্ব্বৰা হয়; তদুপৰি এই দুই উদ্‌ভিদৰ পাতেও মাটি সাৰুৱা কৰে। গবর্ণমেণ্ট কৃষি বিভাগৰ পৰা সাৰ স্বৰূপে ধইঞ্চাৰ সঁচ দিয়ে। {{Dhr|1em}} {{Rule|3em}} {{Dhr|1em}} {{center|(২)}} {{center|{{larger|মাটিৰ উপাদান আৰু সাৰ।}}}} {{gap}}গছৰ ডাল-পাত, গোবৰ, প্ৰাণীৰ হাড় মঙ্গহ প্রভৃতি উদ্‌ভিজ্জ আৰু প্রাণীজ বস্তুবিলাক পচি সূক্ষ্ম সূক্ষ্ম অনুত পৰিণত হৈ মাটিৰ লগত মিহলি হয়। এই বস্তুবোৰক জৈবিক বস্তু বোলে। যি মাটিত যিমানে জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে সেই মাটি তিমানে বেচি উৰ্ব্বৰা বা সাৰুৱা। মাটিৰ ওপৰ ভাগত অর্থাৎ চাহনি ভাগত তলভাগতকৈ জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে। জৈবিক বস্তুত বাজেও মাটিত কিছুমান উদ্‌ভিদ পোষণকাৰী ৰাসায়নিক বস্তু আছে। তলত পৰিমাণৰ ক্ৰম অনুসাৰে মাটিৰ উপাদানবোৰৰ নাম দিয়া হল। {| {{ts|wa|mc}} | width=30% |{{gap}}বালি (Silica)<br>{{gap}}বোকাপাৰ | width=3% rowspan=2| {{brace2|2|r}} | {{ts|ar}} |{{Left|<nowiki>=</nowiki>মাটি}} |} {{gap}}বালি (Silica) {{gap}}বোকাপাৰ (Aluminium) {{gap}}যবক্ষাৰজান (Nitrogen)<br/> {{gap}}ফস্‌ফৰাস্‌ (Phosphorus)<br/> {{gap}}খাৰ (Potash)<br/> {{gap}}চূণ{{nop}}<noinclude></noinclude> tk48hhv9adp6yi8951sh7ssr92bhhta 256902 256901 2026-08-06T15:29:35Z BabulB 104 256902 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="BabulB" />{{rh|৬৪|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>মাটিৰ তলত দলৈ সোমায় বাবে ইহঁতৰ দ্বাৰা ভালে খিনি তললৈ মাটি উৰ্ব্বৰা হয়; তদুপৰি এই দুই উদ্‌ভিদৰ পাতেও মাটি সাৰুৱা কৰে। গবর্ণমেণ্ট কৃষি বিভাগৰ পৰা সাৰ স্বৰূপে ধইঞ্চাৰ সঁচ দিয়ে। {{Dhr|1em}} {{Rule|3em}} {{Dhr|1em}} {{center|(২)}} {{center|{{larger|মাটিৰ উপাদান আৰু সাৰ।}}}} {{gap}}গছৰ ডাল-পাত, গোবৰ, প্ৰাণীৰ হাড় মঙ্গহ প্রভৃতি উদ্‌ভিজ্জ আৰু প্রাণীজ বস্তুবিলাক পচি সূক্ষ্ম সূক্ষ্ম অনুত পৰিণত হৈ মাটিৰ লগত মিহলি হয়। এই বস্তুবোৰক জৈবিক বস্তু বোলে। যি মাটিত যিমানে জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে সেই মাটি তিমানে বেচি উৰ্ব্বৰা বা সাৰুৱা। মাটিৰ ওপৰ ভাগত অর্থাৎ চাহনি ভাগত তলভাগতকৈ জৈবিক বস্তু সৰহ থাকে। জৈবিক বস্তুত বাজেও মাটিত কিছুমান উদ্‌ভিদ পোষণকাৰী ৰাসায়নিক বস্তু আছে। তলত পৰিমাণৰ ক্ৰম অনুসাৰে মাটিৰ উপাদানবোৰৰ নাম দিয়া হল। {| {{ts|wa|mc}} | width=30% |{{gap}}বালি (Silica)<br>{{gap}}বোকাপাৰ | width=3% rowspan=2| {{brace2|2|r}} | {{ts|ar}} |{{Left|<nowiki>=</nowiki>মাটি}} |} {{gap}}বালি (Silica)<br/> {{gap}}বোকাপাৰ (Aluminium)<br/> {{gap}}যবক্ষাৰজান (Nitrogen)<br/> {{gap}}ফস্‌ফৰাস্‌ (Phosphorus)<br/> {{gap}}খাৰ (Potash)<br/> {{gap}}চূণ{{nop}}<noinclude></noinclude> 0llhxyyj06i044jqkafakmxxnblxalt 104 93522 256932 255692 2026-08-07T07:37:43Z BabulB 104 256932 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="BabulB" />{{rh|৬৬|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>উদ্ভিদ বিষৰণ । এই পাঁচ শ্ৰেণীৰ সাৰৰ ভিতৰত ফৰিকায়, ঘৱক্ষাৰজান আৰু খাৰ অতি আৱশ্যকীয়। প্রথমবিধ অর্থাৎ সাধাৰণ সাৰ ব্যৱহাৰ কৰিলে সকলোবিধ উপাদানকে পোৱা যায় । ফফৰিকায়ই উদ্‌ভিদৰ ফুল ফল বঢ়ায়, ফল মিঠা কৰে আৰু সোনকালে পকুৱায়, ৰৱক্ষাৰজানৰ প্ৰধান গুণ এই যে, উদ্‌ভদৰ পাত ওলোৱাত সহায় কৰে; পটাশে পাত ধৰায় আৰু শ্বেতসাব গোটায় । কিছুমান সাধাৰণ সাৰ বা জৈবিক বস্তুত কি পরিমাণে যৱস্কাৰজান, ফফৰিকায় মাৰু পটাশ এই তিনিবিধ আৱশ্যকীয় উপাদান আছে, তাৰ তালিকা তলত দিয়া হল । {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" width="80%" |- | width="30%" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | |- |১। || বনফুল || k || k || |- |১। || বনফুল || k || k || |} বস্ত যৱস্কাৰজান কবি কাজ পটাশ মানুহৰ মলমূত্র .*2 কেচা গোবৰ • ১৪ .38. +2* পচা গোবৰ ৮ .. গৰুৰ মুত ১-৫০ ..> ১.৬০ .90 .*. ছাগলিৰ মৃত 3.30 হাইপাৰৰ ও .. .03 পঙ্গুৰ পাছ >.58 • ১১ ধান খেৰ -00 -> -OR বন +8 গোবর খুঁটিৰ ছাই ১০৪৮ .48 । DISTRICT LIBRARY (HEM BARUA COLLECTION)<noinclude></noinclude> nuw5yhau7vsii5rnjl7cjvpzqm4lroy 256934 256932 2026-08-07T07:44:31Z BabulB 104 ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 256934 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="BabulB" />{{rh|৬৬|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>উদ্ভিদ বিষৰণ। এই পাঁচ শ্ৰেণীৰ সাৰৰ ভিতৰত ফৰিকায়, ঘৱক্ষাৰজান আৰু খাৰ অতি আৱশ্যকীয়। প্ৰথমবিধ অৰ্থাৎ সাধাৰণ সাৰ ব্যৱহাৰ কৰিলে সকলোবিধ উপাদানকে পোৱা যায়। ফফৰিকায়ই উদ্‌ভিদৰ ফুল ফল বঢ়ায়, ফল মিঠা কৰে আৰু সোনকালে পকুৱায়, ৰৱক্ষাৰজানৰ প্ৰধান গুণ এই যে, উদ্‌ভদৰ পাত ওলোৱাত সহায় কৰে; পটাশে পাত ধৰায় আৰু শ্বেতসাব গোটায়। কিছুমান সাধাৰণ সাৰ বা জৈবিক বস্তুত কি পৰিমাণে যৱস্কাৰজান, ফফৰিকায় মাৰু পটাশ এই তিনিবিধ আৱশ্যকীয় উপাদান আছে, তাৰ তালিকা তলত দিয়া হল। {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" width="80%" |- | width="30%" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | |- |{{gap}}বস্তু || || || || |- |মানুহৰ মলমূত্ৰ || || || || |- | কেচা গোবৰ|| || || || |- |পচা গোবৰ || || || || |- |গৰুৰ মূত || || || || |- |ছাগলীৰ লাদ || || || || |- |ছাগলীৰ মূত || || || || |- |হাঁহপাৰৰ গু || || || || |- |পলুৰ লাদ || || || || |- | ধান খেৰ|| || || || |- |ঘাঁহ বন || || || || |- |গোবৰ খুঁটিৰ ছাই || || || || |} {{Dhr|1em}} {{center|{{X-larger|অন্ত}}}}<noinclude></noinclude> g7w47f4c191kxdkeb0m9cjsjbfmk9am 256935 256934 2026-08-07T07:45:15Z BabulB 104 256935 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="BabulB" />{{rh|৬৬|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>{{gap}}এই পাঁচ শ্ৰেণীৰ সাৰৰ ভিতৰত ফৰিকায়, ঘৱক্ষাৰজান আৰু খাৰ অতি আৱশ্যকীয়। প্ৰথমবিধ অৰ্থাৎ সাধাৰণ সাৰ ব্যৱহাৰ কৰিলে সকলোবিধ উপাদানকে পোৱা যায়। ফফৰিকায়ই উদ্‌ভিদৰ ফুল ফল বঢ়ায়, ফল মিঠা কৰে আৰু সোনকালে পকুৱায়, ৰৱক্ষাৰজানৰ প্ৰধান গুণ এই যে, উদ্‌ভদৰ পাত ওলোৱাত সহায় কৰে; পটাশে পাত ধৰায় আৰু শ্বেতসাব গোটায়। কিছুমান সাধাৰণ সাৰ বা জৈবিক বস্তুত কি পৰিমাণে যৱস্কাৰজান, ফফৰিকায় মাৰু পটাশ এই তিনিবিধ আৱশ্যকীয় উপাদান আছে, তাৰ তালিকা তলত দিয়া হল। {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" width="80%" |- | width="30%" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | |- |{{gap}}বস্তু || || || || |- |মানুহৰ মলমূত্ৰ || || || || |- | কেচা গোবৰ|| || || || |- |পচা গোবৰ || || || || |- |গৰুৰ মূত || || || || |- |ছাগলীৰ লাদ || || || || |- |ছাগলীৰ মূত || || || || |- |হাঁহপাৰৰ গু || || || || |- |পলুৰ লাদ || || || || |- | ধান খেৰ|| || || || |- |ঘাঁহ বন || || || || |- |গোবৰ খুঁটিৰ ছাই || || || || |} {{Dhr|1em}} {{center|{{X-larger|অন্ত}}}}<noinclude></noinclude> mel4bzc2iu5n0jlv1t5vdyzfag7d7i7 256936 256935 2026-08-07T07:49:47Z BabulB 104 256936 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="BabulB" />{{rh|৬৬|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>{{gap}}এই পাঁচ শ্ৰেণীৰ সাৰৰ ভিতৰত ফস্‌ফৰিকাম্ল, ঘৱক্ষাৰজান আৰু খাৰ অতি আৱশ্যকীয়। প্ৰথমবিধ অৰ্থাৎ সাধাৰণ সাৰ ব্যৱহাৰ কৰিলে সকলোবিধ উপাদানকে পোৱা যায়। {{gap}}ফস্‌ফৰিকাম্লই উদ্‌ভিদৰ ফুল ফল বঢ়ায়, ফল মিঠা কৰে আৰু সোনকালে পকুৱায়, যৱক্ষাৰজানৰ প্ৰধান গুণ এই যে, উদ্‌ভিদৰ পাত ওলোৱাত সহায় কৰে; পটাশে পাত ধৰায় আৰু শ্বেতসাৰ গোটায়। {{gap}}কিছুমান সাধাৰণ সাৰ বা জৈবিক বস্তুত কি পৰিমাণে যৱক্ষাৰজান, ফস্‌ফৰিকাম্ল মাৰু পটাশ এই তিনিবিধ আৱশ্যকীয় উপাদান আছে, তাৰ তালিকা তলত দিয়া হল। {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" width="80%" |- | width="30%" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | |- |{{gap}}বস্তু ||যৱক্ষাৰজান ||ফস্‌ফৰিকাম্ল || পটাশ |- |মানুহৰ মলমূত্ৰ || || || |- | কেচা গোবৰ|| || || |- |পচা গোবৰ || || || |- |গৰুৰ মূত || || || |- |ছাগলীৰ লাদ || || || |- |ছাগলীৰ মূত || || || |- |হাঁহপাৰৰ গু || || || |- |পলুৰ লাদ || || || |- | ধান খেৰ|| || || |- |ঘাঁহ বন || || || |- |গোবৰ খুঁটিৰ ছাই || || || |} {{Dhr|1em}} {{center|{{X-larger|অন্ত}}}}<noinclude></noinclude> jdolsxfyv9drhogg5jxcvd2megq41qt 256937 256936 2026-08-07T07:51:07Z BabulB 104 256937 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="BabulB" />{{rh|৬৬|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>{{gap}}এই পাঁচ শ্ৰেণীৰ সাৰৰ ভিতৰত ফস্‌ফৰিকাম্ল, ঘৱক্ষাৰজান আৰু খাৰ অতি আৱশ্যকীয়। প্ৰথমবিধ অৰ্থাৎ সাধাৰণ সাৰ ব্যৱহাৰ কৰিলে সকলোবিধ উপাদানকে পোৱা যায়। {{gap}}ফস্‌ফৰিকাম্লই উদ্‌ভিদৰ ফুল ফল বঢ়ায়, ফল মিঠা কৰে আৰু সোনকালে পকুৱায়, যৱক্ষাৰজানৰ প্ৰধান গুণ এই যে, উদ্‌ভিদৰ পাত ওলোৱাত সহায় কৰে; পটাশে পাত ধৰায় আৰু শ্বেতসাৰ গোটায়। {{gap}}কিছুমান সাধাৰণ সাৰ বা জৈবিক বস্তুত কি পৰিমাণে যৱক্ষাৰজান, ফস্‌ফৰিকাম্ল মাৰু পটাশ এই তিনিবিধ আৱশ্যকীয় উপাদান আছে, তাৰ তালিকা তলত দিয়া হল। {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" width="80%" |- | width="30%" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | |- |{{gap}}বস্তু ||যৱক্ষাৰজান ||ফস্‌ফৰিকাম্ল || পটাশ |- |মানুহৰ মলমূত্ৰ ||.৭২ ||.৬২ ||.২১ |- | কেচা গোবৰ|| .১৪|| .১৫||.২৫ |- |পচা গোবৰ ||.৫৮ ||.৩০ ||.৫০ |- |গৰুৰ মূত || || || |- |ছাগলীৰ লাদ || || || |- |ছাগলীৰ মূত || || || |- |হাঁহপাৰৰ গু || || || |- |পলুৰ লাদ || || || |- | ধান খেৰ|| || || |- |ঘাঁহ বন || || || |- |গোবৰ খুঁটিৰ ছাই || || || |} {{Dhr|1em}} {{center|{{X-larger|অন্ত}}}}<noinclude></noinclude> otooipoenqihyja98hhase6wb923o8s 256938 256937 2026-08-07T07:52:10Z BabulB 104 256938 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="BabulB" />{{rh|৬৬|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>{{gap}}এই পাঁচ শ্ৰেণীৰ সাৰৰ ভিতৰত ফস্‌ফৰিকাম্ল, ঘৱক্ষাৰজান আৰু খাৰ অতি আৱশ্যকীয়। প্ৰথমবিধ অৰ্থাৎ সাধাৰণ সাৰ ব্যৱহাৰ কৰিলে সকলোবিধ উপাদানকে পোৱা যায়। {{gap}}ফস্‌ফৰিকাম্লই উদ্‌ভিদৰ ফুল ফল বঢ়ায়, ফল মিঠা কৰে আৰু সোনকালে পকুৱায়, যৱক্ষাৰজানৰ প্ৰধান গুণ এই যে, উদ্‌ভিদৰ পাত ওলোৱাত সহায় কৰে; পটাশে পাত ধৰায় আৰু শ্বেতসাৰ গোটায়। {{gap}}কিছুমান সাধাৰণ সাৰ বা জৈবিক বস্তুত কি পৰিমাণে যৱক্ষাৰজান, ফস্‌ফৰিকাম্ল মাৰু পটাশ এই তিনিবিধ আৱশ্যকীয় উপাদান আছে, তাৰ তালিকা তলত দিয়া হল। {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" width="80%" |- | width="30%" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | |- |{{gap}}বস্তু ||যৱক্ষাৰজান ||ফস্‌ফৰিকাম্ল || পটাশ |- |মানুহৰ মলমূত্ৰ ||{{center|.৭২}} ||.৬২ ||.২১ |- | কেচা গোবৰ|| .১৪|| .১৫||.২৫ |- |পচা গোবৰ ||.৫৮ ||.৩০ ||.৫০ |- |গৰুৰ মূত || || || |- |ছাগলীৰ লাদ || || || |- |ছাগলীৰ মূত || || || |- |হাঁহপাৰৰ গু || || || |- |পলুৰ লাদ || || || |- | ধান খেৰ|| || || |- |ঘাঁহ বন || || || |- |গোবৰ খুঁটিৰ ছাই || || || |} {{Dhr|1em}} {{center|{{X-larger|অন্ত}}}}<noinclude></noinclude> l0tghm1mcpgnrulsvl9fvgkoookmc2u 256939 256938 2026-08-07T07:52:37Z BabulB 104 [[Special:Contributions/BabulB|BabulB]] ([[User talk:BabulB|আলোচনা]])-ই কৰা [[Special:Diff/256938|256938]] নম্বৰ সম্পাদনাটো বাতিল কৰা হৈছে 256939 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="BabulB" />{{rh|৬৬|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>{{gap}}এই পাঁচ শ্ৰেণীৰ সাৰৰ ভিতৰত ফস্‌ফৰিকাম্ল, ঘৱক্ষাৰজান আৰু খাৰ অতি আৱশ্যকীয়। প্ৰথমবিধ অৰ্থাৎ সাধাৰণ সাৰ ব্যৱহাৰ কৰিলে সকলোবিধ উপাদানকে পোৱা যায়। {{gap}}ফস্‌ফৰিকাম্লই উদ্‌ভিদৰ ফুল ফল বঢ়ায়, ফল মিঠা কৰে আৰু সোনকালে পকুৱায়, যৱক্ষাৰজানৰ প্ৰধান গুণ এই যে, উদ্‌ভিদৰ পাত ওলোৱাত সহায় কৰে; পটাশে পাত ধৰায় আৰু শ্বেতসাৰ গোটায়। {{gap}}কিছুমান সাধাৰণ সাৰ বা জৈবিক বস্তুত কি পৰিমাণে যৱক্ষাৰজান, ফস্‌ফৰিকাম্ল মাৰু পটাশ এই তিনিবিধ আৱশ্যকীয় উপাদান আছে, তাৰ তালিকা তলত দিয়া হল। {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" width="80%" |- | width="30%" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | |- |{{gap}}বস্তু ||যৱক্ষাৰজান ||ফস্‌ফৰিকাম্ল || পটাশ |- |মানুহৰ মলমূত্ৰ ||.৭২ ||.৬২ ||.২১ |- | কেচা গোবৰ|| .১৪|| .১৫||.২৫ |- |পচা গোবৰ ||.৫৮ ||.৩০ ||.৫০ |- |গৰুৰ মূত || || || |- |ছাগলীৰ লাদ || || || |- |ছাগলীৰ মূত || || || |- |হাঁহপাৰৰ গু || || || |- |পলুৰ লাদ || || || |- | ধান খেৰ|| || || |- |ঘাঁহ বন || || || |- |গোবৰ খুঁটিৰ ছাই || || || |} {{Dhr|1em}} {{center|{{X-larger|অন্ত}}}}<noinclude></noinclude> otooipoenqihyja98hhase6wb923o8s 256940 256939 2026-08-07T07:52:59Z BabulB 104 256940 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="BabulB" />{{rh|৬৬|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>{{gap}}এই পাঁচ শ্ৰেণীৰ সাৰৰ ভিতৰত ফস্‌ফৰিকাম্ল, ঘৱক্ষাৰজান আৰু খাৰ অতি আৱশ্যকীয়। প্ৰথমবিধ অৰ্থাৎ সাধাৰণ সাৰ ব্যৱহাৰ কৰিলে সকলোবিধ উপাদানকে পোৱা যায়। {{gap}}ফস্‌ফৰিকাম্লই উদ্‌ভিদৰ ফুল ফল বঢ়ায়, ফল মিঠা কৰে আৰু সোনকালে পকুৱায়, যৱক্ষাৰজানৰ প্ৰধান গুণ এই যে, উদ্‌ভিদৰ পাত ওলোৱাত সহায় কৰে; পটাশে পাত ধৰায় আৰু শ্বেতসাৰ গোটায়। {{gap}}কিছুমান সাধাৰণ সাৰ বা জৈবিক বস্তুত কি পৰিমাণে যৱক্ষাৰজান, ফস্‌ফৰিকাম্ল মাৰু পটাশ এই তিনিবিধ আৱশ্যকীয় উপাদান আছে, তাৰ তালিকা তলত দিয়া হল। {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" width="80%" |- | width="30%" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | |- |{{gap}}বস্তু ||যৱক্ষাৰজান ||ফস্‌ফৰিকাম্ল || পটাশ |- |মানুহৰ মলমূত্ৰ ||{{center|.৭২}} ||.৬২ ||.২১ |- | কেচা গোবৰ|| .১৪|| .১৫||.২৫ |- |পচা গোবৰ ||.৫৮ ||.৩০ ||.৫০ |- |গৰুৰ মূত || || || |- |ছাগলীৰ লাদ || || || |- |ছাগলীৰ মূত || || || |- |হাঁহপাৰৰ গু || || || |- |পলুৰ লাদ || || || |- | ধান খেৰ|| || || |- |ঘাঁহ বন || || || |- |গোবৰ খুঁটিৰ ছাই || || || |} {{Dhr|1em}} {{center|{{X-larger|অন্ত}}}}<noinclude></noinclude> l0tghm1mcpgnrulsvl9fvgkoookmc2u 256941 256940 2026-08-07T07:53:47Z BabulB 104 256941 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="BabulB" />{{rh|৬৬|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>{{gap}}এই পাঁচ শ্ৰেণীৰ সাৰৰ ভিতৰত ফস্‌ফৰিকাম্ল, ঘৱক্ষাৰজান আৰু খাৰ অতি আৱশ্যকীয়। প্ৰথমবিধ অৰ্থাৎ সাধাৰণ সাৰ ব্যৱহাৰ কৰিলে সকলোবিধ উপাদানকে পোৱা যায়। {{gap}}ফস্‌ফৰিকাম্লই উদ্‌ভিদৰ ফুল ফল বঢ়ায়, ফল মিঠা কৰে আৰু সোনকালে পকুৱায়, যৱক্ষাৰজানৰ প্ৰধান গুণ এই যে, উদ্‌ভিদৰ পাত ওলোৱাত সহায় কৰে; পটাশে পাত ধৰায় আৰু শ্বেতসাৰ গোটায়। {{gap}}কিছুমান সাধাৰণ সাৰ বা জৈবিক বস্তুত কি পৰিমাণে যৱক্ষাৰজান, ফস্‌ফৰিকাম্ল মাৰু পটাশ এই তিনিবিধ আৱশ্যকীয় উপাদান আছে, তাৰ তালিকা তলত দিয়া হল। {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" width="80%" |- | width="30%" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | |- |{{gap}}বস্তু ||যৱক্ষাৰজান ||ফস্‌ফৰিকাম্ল || পটাশ |- |মানুহৰ মলমূত্ৰ ||.৭২ ||.৬২ ||.২১ |- | কেচা গোবৰ|| .১৪|| .১৫||.২৫ |- |পচা গোবৰ ||.৫৮ ||.৩০ ||.৫০ |- |গৰুৰ মূত || || || |- |ছাগলীৰ লাদ || || || |- |ছাগলীৰ মূত || || || |- |হাঁহপাৰৰ গু || || || |- |পলুৰ লাদ || || || |- | ধান খেৰ|| || || |- |ঘাঁহ বন || || || |- |গোবৰ খুঁটিৰ ছাই || || || |} {{Dhr|1em}} {{center|{{X-larger|অন্ত}}}}<noinclude></noinclude> otooipoenqihyja98hhase6wb923o8s 256942 256941 2026-08-07T08:02:02Z BabulB 104 256942 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="BabulB" />{{rh|৬৬|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>{{gap}}এই পাঁচ শ্ৰেণীৰ সাৰৰ ভিতৰত ফস্‌ফৰিকাম্ল, ঘৱক্ষাৰজান আৰু খাৰ অতি আৱশ্যকীয়। প্ৰথমবিধ অৰ্থাৎ সাধাৰণ সাৰ ব্যৱহাৰ কৰিলে সকলোবিধ উপাদানকে পোৱা যায়। {{gap}}ফস্‌ফৰিকাম্লই উদ্‌ভিদৰ ফুল ফল বঢ়ায়, ফল মিঠা কৰে আৰু সোনকালে পকুৱায়, যৱক্ষাৰজানৰ প্ৰধান গুণ এই যে, উদ্‌ভিদৰ পাত ওলোৱাত সহায় কৰে; পটাশে পাত ধৰায় আৰু শ্বেতসাৰ গোটায়। {{gap}}কিছুমান সাধাৰণ সাৰ বা জৈবিক বস্তুত কি পৰিমাণে যৱক্ষাৰজান, ফস্‌ফৰিকাম্ল মাৰু পটাশ এই তিনিবিধ আৱশ্যকীয় উপাদান আছে, তাৰ তালিকা তলত দিয়া হল। {| style="margin-left: auto; margin-center: auto; border: none;" width="90%" |- | width="30%" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | |- |{{gap}}বস্তু ||যৱক্ষাৰজান ||ফস্‌ফৰিকাম্ল || পটাশ |- |মানুহৰ মলমূত্ৰ ||.৭২ ||.৬২ ||.২১ |- | কেচা গোবৰ|| .১৪|| .১৫||.২৫ |- |পচা গোবৰ ||.৫৮ ||.৩০ ||.৫০ |- |গৰুৰ মূত || || || |- |ছাগলীৰ লাদ || || || |- |ছাগলীৰ মূত || || || |- |হাঁহপাৰৰ গু || || || |- |পলুৰ লাদ || || || |- | ধান খেৰ|| || || |- |ঘাঁহ বন || || || |- |গোবৰ খুঁটিৰ ছাই || || || |} {{Dhr|1em}} {{center|{{X-larger|অন্ত}}}}<noinclude></noinclude> e76a3okuiiwkhjhw5coxxie76lv4rs1 256953 256942 2026-08-07T11:51:33Z BabulB 104 256953 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="BabulB" />{{rh|৬৬|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>{{gap}}এই পাঁচ শ্ৰেণীৰ সাৰৰ ভিতৰত ফস্‌ফৰিকাম্ল, ঘৱক্ষাৰজান আৰু খাৰ অতি আৱশ্যকীয়। প্ৰথমবিধ অৰ্থাৎ সাধাৰণ সাৰ ব্যৱহাৰ কৰিলে সকলোবিধ উপাদানকে পোৱা যায়। {{gap}}ফস্‌ফৰিকাম্লই উদ্‌ভিদৰ ফুল ফল বঢ়ায়, ফল মিঠা কৰে আৰু সোনকালে পকুৱায়, যৱক্ষাৰজানৰ প্ৰধান গুণ এই যে, উদ্‌ভিদৰ পাত ওলোৱাত সহায় কৰে; পটাশে পাত ধৰায় আৰু শ্বেতসাৰ গোটায়। {{gap}}কিছুমান সাধাৰণ সাৰ বা জৈবিক বস্তুত কি পৰিমাণে যৱক্ষাৰজান, ফস্‌ফৰিকাম্ল মাৰু পটাশ এই তিনিবিধ আৱশ্যকীয় উপাদান আছে, তাৰ তালিকা তলত দিয়া হল। {| style="margin-left: auto; margin-center: auto; border: none;" width="90%" |- | width="30%" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | |- |{{gap}}বস্তু |style="text-align:center" |যৱক্ষাৰজান |ফস্‌ফৰিকাম্ল | পটাশ |- |মানুহৰ মলমূত্ৰ ||.৭২ ||.৬২ ||.২১ |- | কেচা গোবৰ|| .১৪|| .১৫||.২৫ |- |পচা গোবৰ ||.৫৮ ||.৩০ ||.৫০ |- |গৰুৰ মূত || || || |- |ছাগলীৰ লাদ || || || |- |ছাগলীৰ মূত || || || |- |হাঁহপাৰৰ গু || || || |- |পলুৰ লাদ || || || |- | ধান খেৰ|| || || |- |ঘাঁহ বন || || || |- |গোবৰ খুঁটিৰ ছাই || || || |} {{Dhr|1em}} {{center|{{X-larger|অন্ত}}}}<noinclude></noinclude> t55q2jdm0q1ipfnfg89abed6lh312nx 256954 256953 2026-08-07T11:52:45Z BabulB 104 256954 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="BabulB" />{{rh|৬৬|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>{{gap}}এই পাঁচ শ্ৰেণীৰ সাৰৰ ভিতৰত ফস্‌ফৰিকাম্ল, ঘৱক্ষাৰজান আৰু খাৰ অতি আৱশ্যকীয়। প্ৰথমবিধ অৰ্থাৎ সাধাৰণ সাৰ ব্যৱহাৰ কৰিলে সকলোবিধ উপাদানকে পোৱা যায়। {{gap}}ফস্‌ফৰিকাম্লই উদ্‌ভিদৰ ফুল ফল বঢ়ায়, ফল মিঠা কৰে আৰু সোনকালে পকুৱায়, যৱক্ষাৰজানৰ প্ৰধান গুণ এই যে, উদ্‌ভিদৰ পাত ওলোৱাত সহায় কৰে; পটাশে পাত ধৰায় আৰু শ্বেতসাৰ গোটায়। {{gap}}কিছুমান সাধাৰণ সাৰ বা জৈবিক বস্তুত কি পৰিমাণে যৱক্ষাৰজান, ফস্‌ফৰিকাম্ল মাৰু পটাশ এই তিনিবিধ আৱশ্যকীয় উপাদান আছে, তাৰ তালিকা তলত দিয়া হল। {| style="margin-left: auto; margin-center: auto; border: none;" width="90%" |- | width="30%" | | width="20%" | width="20%" | width="20%" |- |{{gap}}বস্তু |style="text-align:center" |যৱক্ষাৰজান |ফস্‌ফৰিকাম্ল | পটাশ |- |মানুহৰ মলমূত্ৰ ||style="text-align:center" |.৭২ |.৬২ | .২১ |- | কেচা গোবৰ|| .১৪|| .১৫||.২৫ |- |পচা গোবৰ ||.৫৮ ||.৩০ ||.৫০ |- |গৰুৰ মূত || || || |- |ছাগলীৰ লাদ || || || |- |ছাগলীৰ মূত || || || |- |হাঁহপাৰৰ গু || || || |- |পলুৰ লাদ || || || |- | ধান খেৰ|| || || |- |ঘাঁহ বন || || || |- |গোবৰ খুঁটিৰ ছাই || || || |} {{Dhr|1em}} {{center|{{X-larger|অন্ত}}}}<noinclude></noinclude> 5a4dz4qd54jzeffhtvjex52c7dbt1dt 256955 256954 2026-08-07T11:53:11Z BabulB 104 [[Special:Contributions/BabulB|BabulB]] ([[User talk:BabulB|আলোচনা]])-ই কৰা [[Special:Diff/256954|256954]] নম্বৰ সম্পাদনাটো বাতিল কৰা হৈছে 256955 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="BabulB" />{{rh|৬৬|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>{{gap}}এই পাঁচ শ্ৰেণীৰ সাৰৰ ভিতৰত ফস্‌ফৰিকাম্ল, ঘৱক্ষাৰজান আৰু খাৰ অতি আৱশ্যকীয়। প্ৰথমবিধ অৰ্থাৎ সাধাৰণ সাৰ ব্যৱহাৰ কৰিলে সকলোবিধ উপাদানকে পোৱা যায়। {{gap}}ফস্‌ফৰিকাম্লই উদ্‌ভিদৰ ফুল ফল বঢ়ায়, ফল মিঠা কৰে আৰু সোনকালে পকুৱায়, যৱক্ষাৰজানৰ প্ৰধান গুণ এই যে, উদ্‌ভিদৰ পাত ওলোৱাত সহায় কৰে; পটাশে পাত ধৰায় আৰু শ্বেতসাৰ গোটায়। {{gap}}কিছুমান সাধাৰণ সাৰ বা জৈবিক বস্তুত কি পৰিমাণে যৱক্ষাৰজান, ফস্‌ফৰিকাম্ল মাৰু পটাশ এই তিনিবিধ আৱশ্যকীয় উপাদান আছে, তাৰ তালিকা তলত দিয়া হল। {| style="margin-left: auto; margin-center: auto; border: none;" width="90%" |- | width="30%" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | |- |{{gap}}বস্তু |style="text-align:center" |যৱক্ষাৰজান |ফস্‌ফৰিকাম্ল | পটাশ |- |মানুহৰ মলমূত্ৰ ||.৭২ ||.৬২ ||.২১ |- | কেচা গোবৰ|| .১৪|| .১৫||.২৫ |- |পচা গোবৰ ||.৫৮ ||.৩০ ||.৫০ |- |গৰুৰ মূত || || || |- |ছাগলীৰ লাদ || || || |- |ছাগলীৰ মূত || || || |- |হাঁহপাৰৰ গু || || || |- |পলুৰ লাদ || || || |- | ধান খেৰ|| || || |- |ঘাঁহ বন || || || |- |গোবৰ খুঁটিৰ ছাই || || || |} {{Dhr|1em}} {{center|{{X-larger|অন্ত}}}}<noinclude></noinclude> t55q2jdm0q1ipfnfg89abed6lh312nx 256956 256955 2026-08-07T11:54:42Z BabulB 104 256956 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="BabulB" />{{rh|৬৬|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>{{gap}}এই পাঁচ শ্ৰেণীৰ সাৰৰ ভিতৰত ফস্‌ফৰিকাম্ল, ঘৱক্ষাৰজান আৰু খাৰ অতি আৱশ্যকীয়। প্ৰথমবিধ অৰ্থাৎ সাধাৰণ সাৰ ব্যৱহাৰ কৰিলে সকলোবিধ উপাদানকে পোৱা যায়। {{gap}}ফস্‌ফৰিকাম্লই উদ্‌ভিদৰ ফুল ফল বঢ়ায়, ফল মিঠা কৰে আৰু সোনকালে পকুৱায়, যৱক্ষাৰজানৰ প্ৰধান গুণ এই যে, উদ্‌ভিদৰ পাত ওলোৱাত সহায় কৰে; পটাশে পাত ধৰায় আৰু শ্বেতসাৰ গোটায়। {{gap}}কিছুমান সাধাৰণ সাৰ বা জৈবিক বস্তুত কি পৰিমাণে যৱক্ষাৰজান, ফস্‌ফৰিকাম্ল মাৰু পটাশ এই তিনিবিধ আৱশ্যকীয় উপাদান আছে, তাৰ তালিকা তলত দিয়া হল। {| style="margin-left: auto; margin-center: auto; border: none;" width="90%" |- | width="30%" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | |- |{{gap}}বস্তু |style="text-align:center" |যৱক্ষাৰজান |ফস্‌ফৰিকাম্ল | পটাশ |- |মানুহৰ মলমূত্ৰ |style="text-align:center" |.৭২ |style="text-align:center" |.৬২ |style="text-align:center" |.২১ |- | কেচা গোবৰ|| .১৪|| .১৫||.২৫ |- |পচা গোবৰ ||.৫৮ ||.৩০ ||.৫০ |- |গৰুৰ মূত || || || |- |ছাগলীৰ লাদ || || || |- |ছাগলীৰ মূত || || || |- |হাঁহপাৰৰ গু || || || |- |পলুৰ লাদ || || || |- | ধান খেৰ|| || || |- |ঘাঁহ বন || || || |- |গোবৰ খুঁটিৰ ছাই || || || |} {{Dhr|1em}} {{center|{{X-larger|অন্ত}}}}<noinclude></noinclude> io7ltz2ef92m7gjjknz9es2fg3agydr 256957 256956 2026-08-07T11:55:34Z BabulB 104 256957 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="BabulB" />{{rh|৬৬|উদ্‌ভিদ বিবৰণ|}}</noinclude>{{gap}}এই পাঁচ শ্ৰেণীৰ সাৰৰ ভিতৰত ফস্‌ফৰিকাম্ল, ঘৱক্ষাৰজান আৰু খাৰ অতি আৱশ্যকীয়। প্ৰথমবিধ অৰ্থাৎ সাধাৰণ সাৰ ব্যৱহাৰ কৰিলে সকলোবিধ উপাদানকে পোৱা যায়। {{gap}}ফস্‌ফৰিকাম্লই উদ্‌ভিদৰ ফুল ফল বঢ়ায়, ফল মিঠা কৰে আৰু সোনকালে পকুৱায়, যৱক্ষাৰজানৰ প্ৰধান গুণ এই যে, উদ্‌ভিদৰ পাত ওলোৱাত সহায় কৰে; পটাশে পাত ধৰায় আৰু শ্বেতসাৰ গোটায়। {{gap}}কিছুমান সাধাৰণ সাৰ বা জৈবিক বস্তুত কি পৰিমাণে যৱক্ষাৰজান, ফস্‌ফৰিকাম্ল মাৰু পটাশ এই তিনিবিধ আৱশ্যকীয় উপাদান আছে, তাৰ তালিকা তলত দিয়া হল। {| style="margin-left: auto; margin-center: auto; border: none;" width="90%" |- | width="30%" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | | width="20%" style="text-align:center" | |- |{{gap}}বস্তু |style="text-align:center" |যৱক্ষাৰজান |style="text-align:center"|ফস্‌ফৰিকাম্ল |style="text-align:center"| পটাশ |- |মানুহৰ মলমূত্ৰ |style="text-align:center" |.৭২ |style="text-align:center" |.৬২ |style="text-align:center" |.২১ |- | কেচা গোবৰ|| .১৪|| .১৫||.২৫ |- |পচা গোবৰ ||.৫৮ ||.৩০ ||.৫০ |- |গৰুৰ মূত || || || |- |ছাগলীৰ লাদ || || || |- |ছাগলীৰ মূত || || || |- |হাঁহপাৰৰ গু || || || |- |পলুৰ লাদ || || || |- | ধান খেৰ|| || || |- |ঘাঁহ বন || || || |- |গোবৰ খুঁটিৰ ছাই || || || |} {{Dhr|1em}} {{center|{{X-larger|অন্ত}}}}<noinclude></noinclude> gsrg4rqfe5onf4p3uxjquhqqul3mg5m 104 93538 256871 256774 2026-08-06T13:13:28Z BabulB 104 256871 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="BabulB" />{{rh||উদ্‌ভিদৰ উষ্ণতা।|৫৩}}</noinclude><section begin="A" />{{gap}}(২) বায়ু সোমোৱাত বাধা নপৰে অথচ উষ্ণতা আৰু আৰ্দ্ৰতা ওলাই যাব নোৱাৰে এনেকৈ ওপৰৰ মাটি ভালকৈ গুড়ি কৰি দিব লাগে। {{gap}}(৩) উপযুক্ত পানী আৰু গৰম পোৱাৰ উপায় কৰি দিব লাগে। {{gap}}(৪) সৰু বীজতকৈ ডাঙ্গৰ বীজ মাটিৰ বেচি তলত পচাব লাগে। {{gap}}(৫) খদলা আৰু টান ছালৰ বীজ—পালংশাক, গোমধান, কেৰেলা, পানীলাও প্ৰভৃতিৰ বীজ পচোৱাৰ আগেয়ে পানীত তিয়াই ৰাখিব লাগে। {{Dhr|1em}} {{Rule|3em}} {{Dhr|1em}} <section end="A" /> <section begin="B" />{{center|{{Xx-larger|ষষ্ঠ আধ্যা।}}}} {{center|{{larger|উদ্‌ভিদৰ উষ্ণতা আৰু গতি।}}}} {{center|{{X-larger|উদ্‌ভিদৰ উষ্ণতা।}}}} {{gap}}আগেয়ে বীজ অঙ্কুৰিত হবৰ সময়ত তাপ জন্মে বুলি কোৱা হৈছে। ইয়াত বাজে উদ্ভিদৰ আন আন অংশৰো তাপ জন্মোৱা শক্তি আছে। ৰাতিপুৱা আৰু জাৰকালি গছৰ তললৈ গলে আন ঠাইতকৈ গৰম পোৱা যায়। কিন্তু দুপৰীয়া আৰু জহকালি আন ঠাইতকৈ গছৰ তলত চেঁচা পোৱা যায়। ইয়াৰ <section end="B" /><noinclude></noinclude> q920t60nl1p8bgwr7l4f98z8pegcndx 104 93551 256870 256804 2026-08-06T13:11:15Z BabulB 104 /* বৈধকৰণ হৈছে */ 256870 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="BabulB" />{{rh||উদ্‌ভিদৰ উষ্ণতা। |৫৫}}</noinclude>নাই—আছে কেৱল পাত। সেই বাবে প্ৰাণীয়ে টোপনী গলে চকু মুদে, গছে মুদে পাত। {{gap}}গছবিলাকৰ শোৱাৰ প্ৰণালী একে ৰকমৰ নহয়। ভিন ভিন গছে ভিন ভিন নিয়মে পাত মুদি শোৱে। শিৰিষ আৰু লজ্জাৱতীৰ টোপনিৰ সময়ত পাত জাঁপ খোৱাৰ লগে লগে পাতঠাৰিও ওলমি পৰে। কিন্তু টেঙ্গেচি শাক, আমলখী, তেঁতেলি প্ৰভৃতি গছৰ পাতঠাৰি ওলমি নপৰে কেৱল পাতহে মুদ যায়। {{gap}}ডাৱৰীয়া বতৰত কোনো কোনো এলেহুৱা মানুহ দিনত শোৱে। গছবিলাকৰ ভিতৰতো এনে এলেহুৱা বাবুগছ আছে। বৰষুণ হলে লজ্জাৱতী আৰু সৰু মেদেলুৱা গছ দিনতে পাতমুদি শুই থাকে। বৰষুণ এৰিলে উঠি পাত মেলে। {{gap}}ৰাতি হলে যে কেৱল বহুপতীয়া পাত থকা গছবোৰ হে শোৱে এনে নহয়। প্ৰায় সকলো গছে শোৱে। এপতীয়া পাত থকা গছবিলাকৰ পাতবোৰ ৰাতি হলে অলপ নহয় অলপ হালি পৰে। {{gap}}বৈজ্ঞানিকসকলে কয় যে, পাতঠাৰিৰ গাঁঠিৰ কিছুমান সৰু সৰু বিন্ধা পনীয়া বস্তুৰে ভৰিলে ওচৰৰ কিছুমান বিন্ধা একেবাৰে শুদা হয়। এই কাৰণে কোনো ঠাই ফিকে আৰু কোনো ঠাই কোঁচ খায়। কোঁচ খোৱা ঠাইত পাতঠাৰি বেঁকা হৈ পৰে।<noinclude></noinclude> 4jgwvhhd83h5fe473zvzi5t9ro0or6j 104 93552 256873 256805 2026-08-06T13:18:49Z BabulB 104 /* বৈধকৰণ হৈছে */ 256873 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="BabulB" /></noinclude>{{center|{{Xx-larger|সপ্তম আধ্যা।}}}} {{Dhr|1em}} {{center|{{x-larger|অপুষ্পক উদ্‌ভিদ।}}}} {{gap}}এতিয়ালৈকে আমি যিবিলাক উদ্‌ভিদৰ বিষয় আলোচনা কৰিলোঁ, সেইবিলাকৰ ফুল হয়; ফুলৰপৰা ফল, ফলৰপৰা বীজ আৰু বীজৰপৰা অঙ্কুৰ হয়। কিন্তু এনেকুৱা উদ্‌ভিদো অনেক আছে, যিবিলাকৰ ফুল নহয় আৰু ফলো নহয়। এনেকুৱা উদ্‌ভিদবোৰক অপুষ্পক উদ্ভিদ বোলা হয়। পৃথিবীতে প্ৰায় এক লক্ষ ৰকমৰ অপুষ্পক গছ আছে। {{gap}}অপুষ্পক উদ্ভিদৰ শিপা অপ্ৰকৃত। ইহঁত ফলৰ পৰা উৎপন্ন নহয় বাবে বীজত শাহ নাই। এই কাৰণে ইহঁতক অশহীয়া গছো বুলিব পৰা যায়। অপুষ্পক গছ প্ৰধানতঃ দুই শ্ৰেণীৰ আছে। এক শ্ৰেণৰ ঠাৰিৰ মূৰত নতুন বস্তুৰ বৃদ্ধি হয় বাবে ঠাৰি অতি কম পৰিমাণে বাঢ়ে, আৰু আন শ্ৰেণীৰ আকৃতি প্ৰায়ে ছাতিৰ দৰে হয় আৰু ঠাৰি, পাতৰ প্ৰভেদ কৰিব নোৱাৰি। পণ্ডিতসকলে প্ৰথম বিধক শিখৰোপচয় আৰু দ্বিতীয় বিধক ছত্ৰকী বুলিছে। {{center|{{larger|১। শিখৰোপচয় শ্ৰেণী।}}}} {{gap}}এই শ্ৰেণীৰ অপুষ্পক গছৰ সাতোটা জাতি আছে। তাৰ<noinclude></noinclude> mnlvffgd15dzj4c1tsj2tbwry8gyj5s 104 93553 256874 256815 2026-08-06T13:24:36Z BabulB 104 /* বৈধকৰণ হৈছে */ 256874 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="BabulB" />{{rh||অপুষ্পক উদ্ভিদ।|৫৭}}</noinclude>ভিতৰত কেৱল দুই জাতি আমাৰ দেশত পৰিচিত। এক জাতিৰ নাম ফাৰ্ণ (Fern) আৰু আন জাতি শেলাই। {{center|(১) ফাৰ্‌ণ(Fern)}} {{gap}}ফাৰ্‌ণ কথাটো ইংৰাজী। আমাৰ দেশত ইয়াৰ সাধাৰণ নাম ঢেঁকীয়া। এই জাতিৰ বহু বিধ গছ আছে। তাৰে কোনো কোনো বিধৰ কোমল থোৰ আমি শাকৰূপে খাওঁহঁক। বিহলঙ্গনী, ঢেকীয়ালতা প্ৰভৃতি এই জাতিৰ গছ। বিহলঙ্গনী বা বিহ ঢেঁকীয়াক চাহাবসকলে ‘লেডি ফাৰ্‌ণ্‌ (Lady fern) বোলে। ফাৰ্‌ণ্‌ জাতিৰ গছ আমাৰ দেশৰ চেচুকীয়া ঠাইত, পুৰণী পকিঘৰৰ দেওৱালত, পকাকুৱাৰ গাত, দেখিবলৈ পোৱা যায়। ইহঁতৰ যদিও ফুল নাই, কিন্তু পাতবিলাক বৰ ধুনীয়া। সেই কাৰণে চাহাব সকলৰ বঙ্গলাত বহুবিধ ফাৰ্‌ণ্‌ ৰোৱে। ইয়াৰ ঠাৰি সংযুক্ত গোটাকন্দ ৰূপে মাটিৰ তলত থাকে। একো জোপা খেজুৰ গছৰ সমান ডাঙ্গৰ ফাৰ্‌ণ্‌ গছো আছে। এইবিধৰ নাম গছফাৰ্‌ণ্‌। পৃথিবীৰ দক্ষিণ দেশবিলাকত ভাৰত বৰ্ষৰ দাজিলিং পাহাড়ত আসামৰ কোনো কোনো পাহাড় আৰু টিলাত গছফাৰ্‌ণ্‌ জন্মে। {{gap}}ফাৰ্‌ণ্‌ গছৰ ফুল আৰু ফল নহয়। ইয়াৰ পাতৰ তল পিঠিত আৰু দাঁতিত এক প্ৰকাৰ সৰু সৰু মেৰুণ থাকে। এই মেৰুণবোৰৰ বৰণ সেউজীয়া। মেৰুণবিলাকৰ ভিতৰত ফুলৰ পৰাগতকৈও সৰু হাজাৰ বিজাৰ ৰেণু থাকে। এই বাবে<noinclude></noinclude> r512iiyzvhue3mhpcf1w4jpp5fz2xnx 104 93554 256875 256852 2026-08-06T13:32:35Z BabulB 104 /* বৈধকৰণ হৈছে */ 256875 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="BabulB" />{{rh|৫৮|উদ্‌ভিদ বিবৰণ।|}}</noinclude>এই মেৰুণবোৰক ৰেণুকোষ বুলিব পৰা যায় । ৰেণুকোষৰ ভিতৰৰ ৰেণু পুষ্ট হলে তাৰপৰা ফাৰ্‌ণ্‌ পুলি গজে। গছৰ বীজত শাহপাত আৰু গছৰ অঙ্কুৰ থাকে, কিন্তু ফাৰ্‌ণ্ ৰেণুত সেইবিলাক একো নাথাকে বাবে সেইবিলাকক বীজ বুলিব নোৱাৰি। ইংৰাজী ভাষাত ইয়াক ‘স্পোৰ’ (Spore) বোলে । আমি ৰেণু বুলিছোঁ। {{gap}}পাতৰ তলপিঠিৰ বা দাঁতিৰ কোষত থাকি যেতিয়া ৰেণুবিলাক পূৰঠ হৈ পকে, তেতিয়া সেই কোষৰ ঢাকনি আপোনা আপুনি মুকলি হয় আৰু তাৰপৰা ৰেণু ওলাই চাৰিওফালে সিঁচৰতি হৈ পৰে। {{gap}}চৰাইবিলাকে একেবাৰে পোৱালি নিদিয়ে। আগে কণি পাৰে, পাচত কণিৰ পৰা পোৱালি জগে। এই দৰে দুবাৰ ওপজে বাবে চৰাইবিলাকক দ্বিজ বোলা হয় । ফাৰ্‌ণ্‌ জাতীয় গছো যেন দ্বিজ গছ। ইহঁতৰ ৰেণুৰ পৰা ফাৰ্‌ণ গছ নগজি আগে সেউজীয়া পাতৰ এবিধ অতি সৰু গছ ওপজে। এই নতুন গছৰ পাতৰ তলপিঠিত দুই ৰকমৰ সৰু সৰু কোষ থাকে। এক ৰকম অলপ দীঘলীয়া আৰু আন ৰকম গোল। দীঘলীয়া বোৰ মাতৃকোষ আৰু গোলবোৰ পিতৃকোষ। পিতৃকোষৰ পৰা এবিধ ৰস আহি মাতৃকোষত সোমালে মাতৃকোষৰ পৰা ফাৰণ্‌ গছ গজে। এই কোষবিলাক ইমান সৰু যে, ভাল অণুবীক্ষণ যন্ত্র নহলে দেখা নাযায়। {{gap}}খাল, বিল আৰু পুখুৰীৰ জেকা মাটিত চাজেৰিটেঙ্গা শাকৰ<noinclude></noinclude> 5wreemq0odslzenvd8ff90201pkq5vy 256876 256875 2026-08-06T14:16:40Z BabulB 104 256876 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="BabulB" />{{rh|৫৮|উদ্‌ভিদ বিবৰণ।|}}</noinclude>এই মেৰুণবোৰক ৰেণুকোষ বুলিব পৰা যায় । ৰেণুকোষৰ ভিতৰৰ ৰেণু পুষ্ট হলে তাৰপৰা ফাৰ্‌ণ্‌ পুলি গজে। গছৰ বীজত শাহপাত আৰু গছৰ অঙ্কুৰ থাকে, কিন্তু ফাৰ্‌ণ্ ৰেণুত সেইবিলাক একো নাথাকে বাবে সেইবিলাকক বীজ বুলিব নোৱাৰি। ইংৰাজী ভাষাত ইয়াক ‘স্পোৰ’ (Spore) বোলে । আমি ৰেণু বুলিছোঁ। {{gap}}পাতৰ তলপিঠিৰ বা দাঁতিৰ কোষত থাকি যেতিয়া ৰেণুবিলাক পূৰঠ হৈ পকে, তেতিয়া সেই কোষৰ ঢাকনি আপোনা আপুনি মুকলি হয় আৰু তাৰপৰা ৰেণু ওলাই চাৰিওফালে সিঁচৰতি হৈ পৰে। {{gap}}চৰাইবিলাকে একেবাৰে পোৱালি নিদিয়ে। আগে কণি পাৰে, পাচত কণিৰ পৰা পোৱালি জগে। এই দৰে দুবাৰ ওপজে বাবে চৰাইবিলাকক দ্বিজ বোলা হয় । ফাৰ্‌ণ্‌ জাতীয় গছো যেন দ্বিজ গছ। ইহঁতৰ ৰেণুৰ পৰা ফাৰ্‌ণ গছ নগজি আগে সেউজীয়া পাতৰ এবিধ অতি সৰু গছ ওপজে। এই নতুন গছৰ পাতৰ তলপিঠিত দুই ৰকমৰ সৰু সৰু কোষ থাকে। এক ৰকম অলপ দীঘলীয়া আৰু আন ৰকম গোল। দীঘলীয়া বোৰ মাতৃকোষ আৰু গোলবোৰ পিতৃকোষ। পিতৃকোষৰ পৰা এবিধ ৰস আহি মাতৃকোষত সোমালে মাতৃকোষৰ পৰা ফাৰণ্‌ গছ গজে। এই কোষবিলাক ইমান সৰু যে, ভাল অণুবীক্ষণ যন্ত্র নহলে দেখা নাযায়। {{gap}}খাল, বিল আৰু পুখুৰীৰ জেকা মাটিত চাঙ্গেৰিটেঙ্গা শাকৰ<noinclude></noinclude> q72ipq6gfopfamfasn5hacme2jb9i88 256877 256876 2026-08-06T14:17:08Z BabulB 104 256877 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="BabulB" />{{rh|৫৮|উদ্‌ভিদ বিবৰণ।|}}</noinclude>এই মেৰুণবোৰক ৰেণুকোষ বুলিব পৰা যায়। ৰেণুকোষৰ ভিতৰৰ ৰেণু পুষ্ট হলে তাৰপৰা ফাৰ্‌ণ্‌ পুলি গজে। গছৰ বীজত শাহপাত আৰু গছৰ অঙ্কুৰ থাকে, কিন্তু ফাৰ্‌ণ্ ৰেণুত সেইবিলাক একো নাথাকে বাবে সেইবিলাকক বীজ বুলিব নোৱাৰি। ইংৰাজী ভাষাত ইয়াক ‘স্পোৰ’ (Spore) বোলে । আমি ৰেণু বুলিছোঁ। {{gap}}পাতৰ তলপিঠিৰ বা দাঁতিৰ কোষত থাকি যেতিয়া ৰেণুবিলাক পূৰঠ হৈ পকে, তেতিয়া সেই কোষৰ ঢাকনি আপোনা আপুনি মুকলি হয় আৰু তাৰপৰা ৰেণু ওলাই চাৰিওফালে সিঁচৰতি হৈ পৰে। {{gap}}চৰাইবিলাকে একেবাৰে পোৱালি নিদিয়ে। আগে কণি পাৰে, পাচত কণিৰ পৰা পোৱালি জগে। এই দৰে দুবাৰ ওপজে বাবে চৰাইবিলাকক দ্বিজ বোলা হয় । ফাৰ্‌ণ্‌ জাতীয় গছো যেন দ্বিজ গছ। ইহঁতৰ ৰেণুৰ পৰা ফাৰ্‌ণ গছ নগজি আগে সেউজীয়া পাতৰ এবিধ অতি সৰু গছ ওপজে। এই নতুন গছৰ পাতৰ তলপিঠিত দুই ৰকমৰ সৰু সৰু কোষ থাকে। এক ৰকম অলপ দীঘলীয়া আৰু আন ৰকম গোল। দীঘলীয়া বোৰ মাতৃকোষ আৰু গোলবোৰ পিতৃকোষ। পিতৃকোষৰ পৰা এবিধ ৰস আহি মাতৃকোষত সোমালে মাতৃকোষৰ পৰা ফাৰণ্‌ গছ গজে। এই কোষবিলাক ইমান সৰু যে, ভাল অণুবীক্ষণ যন্ত্র নহলে দেখা নাযায়। {{gap}}খাল, বিল আৰু পুখুৰীৰ জেকা মাটিত চাঙ্গেৰিটেঙ্গা শাকৰ<noinclude></noinclude> 1etllhrzrwthi2u3t10hue39551xb04 104 93555 256878 256855 2026-08-06T14:21:27Z BabulB 104 /* বৈধকৰণ হৈছে */ 256878 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="BabulB" />{{rh||অপুষ্পক উদ্‌ভিদ। |}}</noinclude>দৰে এবিধ গছ হয়। চাঙ্গেৰিটেঙ্গাৰ এটা পাতত তিনিটাকৈ খুদপাত থাকে, কিন্তু এইবিধ গছৰ পাতত খুদপাত থাকে চাৰিটা। চাঙ্গেৰিটেঙ্গাৰ ফুল আৰু ফল হয়, ইয়াৰ হলে ফুল, ফল নহয়; পাতৰ তল পিঠিত ৰেণুকোষ থাকে। ইও ফাৰ্‌ণ্‌ জাতিৰ গছ। {{gap}}পানী বন্ধ হৈ থকা খাল, পুখুৰী আদিত যে কণাপুণীবোৰ দেখা যায় সেইবিলাকো ফাৰ্‌ণ্‌ জাতীয় গছ। ইহঁতৰো ফুল, পাতৰ তলত যি ৰেণু থাকে তাৰেই ফল আৰু বীজ নহয়। পাতৰ তলত যি ৰেণু থাকে তাৰেই কণাপুণীৰ বংশৰক্ষা হয়। {{center|(২) শেলাই।}} {{gap}}বাৰিষা সোঁত নথকা বা কম সোঁত থকা পানীত চুলিতকৈও মিহি দীঘল সেউজীয়া বৰণৰ কিছুমান পিছল আঁহ যেন বস্তু দেখা যায়; ঘৰৰ চোতালত বা পানীৰ ঘাটত এবিধ পিছল বস্তু আৰু জেকা চোতাল, ঘৰৰ পিৰালি, ডাঙ্গৰ গছৰ গা আৰু শিলত এবিধ সেউজীয়া বস্তু দেখা যায়। এইবিলাক বস্তুক মানুহে সাধাৰণতে শেলাই বা শেলুৱাই বোলে। পণ্ডিতসকলে এইবিলাককো অপুষ্পক শ্ৰেণীৰ গছ বুলি স্থিৰ কৰিছে। {{gap}}ফাৰ্‌ণৰ ৰেণু যেনেকৈ পাতৰ তলপিঠিত থাকে, শেলাইৰ তেনেকৈ নাথাকে। গছ পূৰঠ হলে প্ৰতি ডালৰপৰা এটা এটা শীহ ওলায়। আৰু তাৰ মূৰত ৰেণুকোষ জন্মে। {{Dhr|1em}} {{Rule|3em}}<noinclude></noinclude> 4smhs9l968tn2pdilinmmfu8gk1bmlj 104 93556 256879 256856 2026-08-06T14:26:31Z BabulB 104 /* বৈধকৰণ হৈছে */ 256879 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="BabulB" />{{rh|৬০|উদ্‌ভিদ বিবৰণ।|}}</noinclude>{{center|{{larger|(২) ছত্ৰকী শ্ৰেণী।}}}} {{center|(১) কাঠফুলা।}} {{gap}}পচা কাঠ, বাঁহ আৰু জেকামাটিত কাঠফুলা জন্মে। কাঠফুলা সকলোৱে চিনে। কোনো কোনো ঠাইত ইয়াক লাফু বোলে। ইয়াৰ কিছুমানৰ বৰণ গাখীৰৰ দৰে বগা, কিছুমান আকৌ হালধীয়া বা বাদামী ৰঙৰ। ইয়াত বাজে ক’লা, ৰঙ্গা আৰু নীল বৰণীয়া কাঠফুলাও দেখা যায়। কিন্তু সেউজীয়া বৰণৰ কাঠফুল৷ মোটেই নাই। এই কাঠফুলাবিলাকো এক প্ৰকাৰ গছ। কিন্তু ইহঁতৰ ফুল ফল নহয়। ইহঁতৰ গাত যি ৰেণু জন্মে তাৰপৰা নতুন কাঠফুলা উৎপন্ন হয়। {{gap}}আগেয়ে কোৱা হৈছে গছৰ পাতত থকা পত্ৰহৰিতে সূৰ্য্যৰ পোহৰৰ সাহায্যত গছৰ খাদ্য তৈয়াৰ কৰে। কাঠফুলাৰ গাত পত্ৰহৰিৎ অকনো নাই। সেই বাবে ইহঁতে খাদ্য তৈয়াৰ কৰিব নোৱাৰে। পচা কাঠ, বাঁহত কাঠফুলা জন্মে। এই পচা বস্তুবিলাকেই ইহঁতৰ খাদ্য, আৰু এতেকে ইহঁতে নতুনকৈ খাদ্য তৈয়াৰ কৰিব নালাগে আৰু জীয়াই থাকিবলৈ পোহৰৰ আৱশ্যক নকৰে। {{center|(২) বেঙছাতি।}} {{gap}}বাৰিষা পচা গোবৰ আদি থকা ঠাইত ছাতিৰ আকৃতিৰ এবিধ বস্তু গজে। ইয়াৰ আকৃতি ছাতিৰ দৰে আৰু বাৰিষা যেতিয়া বেঙবিলাকে মাতিব ধৰে, সেই সময়ত এইবিলাক<noinclude></noinclude> r3toto153131pxdpnpwfprbcm8ip72i 256883 256879 2026-08-06T14:46:26Z BabulB 104 256883 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="BabulB" />{{rh|৬০|উদ্‌ভিদ বিবৰণ।|}}</noinclude>{{Dhr|1em}} {{center|{{larger|(২) ছত্ৰকী শ্ৰেণী।}}}} {{center|(১) কাঠফুলা।}} {{gap}}পচা কাঠ, বাঁহ আৰু জেকামাটিত কাঠফুলা জন্মে। কাঠফুলা সকলোৱে চিনে। কোনো কোনো ঠাইত ইয়াক লাফু বোলে। ইয়াৰ কিছুমানৰ বৰণ গাখীৰৰ দৰে বগা, কিছুমান আকৌ হালধীয়া বা বাদামী ৰঙৰ। ইয়াত বাজে ক’লা, ৰঙ্গা আৰু নীল বৰণীয়া কাঠফুলাও দেখা যায়। কিন্তু সেউজীয়া বৰণৰ কাঠফুল৷ মোটেই নাই। এই কাঠফুলাবিলাকো এক প্ৰকাৰ গছ। কিন্তু ইহঁতৰ ফুল ফল নহয়। ইহঁতৰ গাত যি ৰেণু জন্মে তাৰপৰা নতুন কাঠফুলা উৎপন্ন হয়। {{gap}}আগেয়ে কোৱা হৈছে গছৰ পাতত থকা পত্ৰহৰিতে সূৰ্য্যৰ পোহৰৰ সাহায্যত গছৰ খাদ্য তৈয়াৰ কৰে। কাঠফুলাৰ গাত পত্ৰহৰিৎ অকনো নাই। সেই বাবে ইহঁতে খাদ্য তৈয়াৰ কৰিব নোৱাৰে। পচা কাঠ, বাঁহত কাঠফুলা জন্মে। এই পচা বস্তুবিলাকেই ইহঁতৰ খাদ্য, আৰু এতেকে ইহঁতে নতুনকৈ খাদ্য তৈয়াৰ কৰিব নালাগে আৰু জীয়াই থাকিবলৈ পোহৰৰ আৱশ্যক নকৰে। {{center|(২) বেঙছাতি।}} {{gap}}বাৰিষা পচা গোবৰ আদি থকা ঠাইত ছাতিৰ আকৃতিৰ এবিধ বস্তু গজে। ইয়াৰ আকৃতি ছাতিৰ দৰে আৰু বাৰিষা যেতিয়া বেঙবিলাকে মাতিব ধৰে, সেই সময়ত এইবিলাক<noinclude></noinclude> ldql5yy96rrjfrpwr7p305jy7j6z3ty 104 93557 256880 256860 2026-08-06T14:37:13Z BabulB 104 /* বৈধকৰণ হৈছে */ 256880 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="BabulB" />{{rh||অপুষ্পক উদ্ভিদ ।|}}</noinclude>বেচিকৈ গজে দেখি মানুহে ইয়াক বেঙছাতি বোলে। ই এবিধ অপুস্পক গছ। ইয়াৰ বৰণ সাধাৰণতঃ বগা। সেউজীয়া ৰঙত বাজে আন ৰঙৰ বেঙছাতিও আছে। প্ৰথমে ই এটা বগা লাৰু মূৰতলৈ ওলায়, পাচত সেই লাৰুটো মেলখাই এটা ছাতিৰ দৰে হয়। ইয়াৰ ঠাৰি আৰু পাত নাই। ই সোনকালে বাঢ়ে। বেঙছাতি এৰাতিৰ ভিতৰতে চাৰি পাঁচ ইঞ্চি ওখ হোৱা দেখা গৈছে। যেতিয়া ছাতি মেল খাই যায়, তেতিয়া ছাতিৰ তলপিঠিত ৰেণুকোষ জন্মে। {{gap}}আমাৰ দেশৰ কোনো কোনো মানুহে কোনো কোনোবিধ কাঠফুলা আৰু বেঙছাতিৰ আঞ্জা খায়। আমাৰ দেশৰ মানুহে যেনেকৈ শাক পাচলিৰ খেতি কৰে, আমেৰিকা আৰু ফ্ৰান্স দেশৰ মানুহে তেনেকৈ বেঙছাতিৰ খেতি কৰে, আৰু আদৰ কৰি খায়। কিন্তু সকলো কাঠফুলা আৰু বেঙছাতি মানুহৰ খাদ্য নহয়। কোনো কোনোবিধ কাঠফুলা আৰু বেঙছাতি বৰ বিষাক্ত। যিবিলাক বিষাক্ত নহয় সেইবিলাকৰ ভিতৰত যথেষ্ট পৰিমাণে মাংস সাৰ থাকে। সেই বাবে সেইবিলাক পুষ্টিকৰ। {{gap}}পৰীক্ষা কৰিলে দেখা যায় আন গছৰ দৰে বেঙছাতিৰ শিপা নাই, কেৱল সূতাতকৈও সৰু কিছুমান দীঘল বগা আঁহ মাটিৰ তলত জালৰ দৰে পৰা থাকে। এই আঁহবোৰেই আচল গছ। ইহঁতে মাটিৰ তলৰ পচা বস্তু খাই পুষ্ট হয়। ফুল, ফল প্ৰভৃতি যেনে গছৰ বিশেষ বিশেষ অঙ্গ বেঙছাতিও তেনেকুৱাই।<noinclude></noinclude> k1vaiz5xtoctmaqbhje9xdxs11xtw3b 104 93558 256899 255744 2026-08-06T15:27:50Z BabulB 104 256899 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dipankar Das" />{{rh||মাটিৰ উপাদান আৰু সাৰ।|৬৫}}</noinclude>{{gap}}ম্যাগনিশিয়া (Magnesia)<br/> {{gap}}(লো)<br/> {{gap}}গন্ধক (Sulphur)<br/> {{gap}}ম্যাঙ্গোনিজ (Manganese) জৈবিক বস্তুত উদ্‌ভিদ শোষণকাৰী সকলো উপাদান কম বেচি পৰিমাণে বিদ্যমান আছে। এই কাৰণে ইয়াক ( জৈবিক বস্তুক ) সাধারণ সাৰ বোলে। উদিত ঘাইকৈ যৰক্ষাৰজ্ঞান আৰু খাৰ থাকে । হাড়ত থাকে ঘাইকৈ ফসফাস আৰু চূ মহ আৰু প্ৰাণীৰ মলমূৰত সকলোধি উপাদান থাকে। সাৰক মুঠতে পাঁচ ভাগে ভগাৰ পৰা যায় ৷— সাধাৰণ বা জৈবিক সাৰ। সকলোবিধ উদ্‌ভা আৰু প্ৰাণীজ বস্তু এই শ্ৰেণীৰ মাৰ । ২। ফফাস্ গটিভ সাব অর্থাৎ যাত শতকরা ৫ ভাগ- তকৈ ৰৌচ কৰিকায় থাকে। জন্তুৰ হাড় এই শ্ৰেণীৰ সাৰ । 10 যৰক্ষাৰ ঘটিত সাৰ অৰ্থাৎ যাত শতকৰা ৫ ভাগ- তকৈও বেচি ষৱক্ষাৰজান থাকে। যথাৰ, কপাহগুটা প্রভৃতি এই শ্ৰেণীৰ ভিতৰত ৷ ৪। খাৰ বা পটাশ অর্থাৎ যি সাত শতকৰা ? ভাগতকৈ সৰহ খাৰ বা পটাশ থাকে। সকলোবিধ ছাই এই শ্ৰেণীৰ সাৰ ৷ ৫। চুণ খাৰ ষাত শতকৰা ৫ ভাগতকৈ বেছি আচল চূর্ণ থাকে। শামুক, শঙ্খ প্রভৃতি এই শ্ৰেণীৰ সাৰ ৷ a<noinclude></noinclude> pcoiuxpsp7pxuu8qbj04hyswuh8ne7y 256900 256899 2026-08-06T15:28:10Z BabulB 104 256900 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dipankar Das" />{{rh||মাটিৰ উপাদান আৰু সাৰ।|৬৫}}</noinclude>{{gap}}ম্যাগনিশিয়া (Magnesia)<br/> {{gap}}লো<br/> {{gap}}গন্ধক (Sulphur)<br/> {{gap}}ম্যাঙ্গোনিজ (Manganese) জৈবিক বস্তুত উদ্‌ভিদ শোষণকাৰী সকলো উপাদান কম বেচি পৰিমাণে বিদ্যমান আছে। এই কাৰণে ইয়াক ( জৈবিক বস্তুক ) সাধারণ সাৰ বোলে। উদিত ঘাইকৈ যৰক্ষাৰজ্ঞান আৰু খাৰ থাকে । হাড়ত থাকে ঘাইকৈ ফসফাস আৰু চূ মহ আৰু প্ৰাণীৰ মলমূৰত সকলোধি উপাদান থাকে। সাৰক মুঠতে পাঁচ ভাগে ভগাৰ পৰা যায় ৷— সাধাৰণ বা জৈবিক সাৰ। সকলোবিধ উদ্‌ভা আৰু প্ৰাণীজ বস্তু এই শ্ৰেণীৰ মাৰ । ২। ফফাস্ গটিভ সাব অর্থাৎ যাত শতকরা ৫ ভাগ- তকৈ ৰৌচ কৰিকায় থাকে। জন্তুৰ হাড় এই শ্ৰেণীৰ সাৰ । 10 যৰক্ষাৰ ঘটিত সাৰ অৰ্থাৎ যাত শতকৰা ৫ ভাগ- তকৈও বেচি ষৱক্ষাৰজান থাকে। যথাৰ, কপাহগুটা প্রভৃতি এই শ্ৰেণীৰ ভিতৰত ৷ ৪। খাৰ বা পটাশ অর্থাৎ যি সাত শতকৰা ? ভাগতকৈ সৰহ খাৰ বা পটাশ থাকে। সকলোবিধ ছাই এই শ্ৰেণীৰ সাৰ ৷ ৫। চুণ খাৰ ষাত শতকৰা ৫ ভাগতকৈ বেছি আচল চূর্ণ থাকে। শামুক, শঙ্খ প্রভৃতি এই শ্ৰেণীৰ সাৰ ৷ a<noinclude></noinclude> 3w0ji1aelyst0zyoljnwsrwe3hrmk74 256903 256900 2026-08-06T15:31:22Z BabulB 104 256903 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dipankar Das" />{{rh||মাটিৰ উপাদান আৰু সাৰ।|৬৫}}</noinclude>{{gap}}ম্যাগনিশিয়া (Magnesia)<br/> {{gap}}লো<br/> {{gap}}গন্ধক (Sulphur)<br/> {{gap}}ম্যাঙ্গোনিজ (Manganese) {{gap}}জৈবিক বস্তুত উদ্‌ভিদ শোষণকাৰী সকলো উপাদান কম বেচি পৰিমাণে বিদ্যমান আছে। এই কাৰণে ইয়াক ( জৈবিক বস্তুক ) সাধারণ সাৰ বোলে। উদিত ঘাইকৈ যৰক্ষাৰজ্ঞান আৰু খাৰ থাকে । হাড়ত থাকে ঘাইকৈ ফসফাস আৰু চূ মহ আৰু প্ৰাণীৰ মলমূৰত সকলোধি উপাদান থাকে। {{gap}}সাৰক মুঠতে পাঁচ ভাগে ভগাৰ পৰা যায় ৷— {{gap}}১।সাধাৰণ বা জৈবিক সাৰ। সকলোবিধ উদ্‌ভা আৰু প্ৰাণীজ বস্তু এই শ্ৰেণীৰ মাৰ । {{gap}}২। ফফাস্ গটিভ সাব অর্থাৎ যাত শতকরা ৫ ভাগ- তকৈ ৰৌচ কৰিকায় থাকে। জন্তুৰ হাড় এই শ্ৰেণীৰ সাৰ । {{gap}}৩।যৰক্ষাৰ ঘটিত সাৰ অৰ্থাৎ যাত শতকৰা ৫ ভাগ- তকৈও বেচি ষৱক্ষাৰজান থাকে। যথাৰ, কপাহগুটা প্রভৃতি এই শ্ৰেণীৰ ভিতৰত ৷ {{gap}}৪। খাৰ বা পটাশ অর্থাৎ যি সাত শতকৰা ? ভাগতকৈ সৰহ খাৰ বা পটাশ থাকে। সকলোবিধ ছাই এই শ্ৰেণীৰ সাৰ ৷ {{gap}}৫। চুণ খাৰ ষাত শতকৰা ৫ ভাগতকৈ বেছি আচল চূর্ণ থাকে। শামুক, শঙ্খ প্রভৃতি এই শ্ৰেণীৰ সাৰ ৷ {{nop}}<noinclude></noinclude> cpsieo395le9tuvesfkiao15jk9fsuy 256928 256903 2026-08-07T03:26:44Z BabulB 104 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 256928 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="BabulB" />{{rh||মাটিৰ উপাদান আৰু সাৰ।|৬৫}}</noinclude>{{gap}}ম্যাগনিশিয়া (Magnesia)<br/> {{gap}}লো<br/> {{gap}}গন্ধক (Sulphur)<br/> {{gap}}ম্যাঙ্গেনিজ (Manganese) {{gap}}জৈবিক বস্তুত উদ্‌ভিদ শোষণকাৰী সকলো উপাদান কম বেচি পৰিমাণে বিদ্যমান আছে। এই কাৰণে ইয়াক (জৈবিক বস্তুক) সাধাৰণ সাৰ বোলে। উদ্‌ভিদত ঘাইকৈ যবক্ষাৰজান আৰু খাৰ থাকে। হাড়ত থাকে ঘাইকৈ ফস্‌ফৰাস আৰু চূণ; মঙ্গহ আৰু প্ৰাণীৰ মলমূত্ৰত সকলোবিধ উপাদান থাকে। {{gap}}সাৰক মুঠতে পাঁচ ভাগে ভগাব পৰা যায়।— {{gap}}১।সাধাৰণ বা জৈবিক সাৰ। সকলোবিধ উদ্‌ভিজ্জ আৰু প্ৰাণীজ বস্তু এই শ্ৰেণীৰ সাৰ। {{gap}}২। ফস্‌ফৰাস্ ঘটিত সাৰ অৰ্থাৎ যাত শতকৰা ৫ ভাগতকৈও বেচি যবক্ষৰজান থাকে। জন্তুৰ হাড় এই শ্ৰেণীৰ সাৰ। {{gap}}৩।যবৰক্ষাৰ ঘটিত সাৰ অৰ্থাৎ যাত শতকৰা ৫ ভাগতকৈও বেচি যৱক্ষাৰজান থাকে। যখাৰ, কপাহগুটী প্ৰভৃতি এই শ্ৰেণীৰ ভিতৰত। {{gap}}৪। খাৰ বা পটাশ অৰ্থাৎ যি সাৰত শতকৰা ৫ ভাগতকৈ সৰহ খাৰ বা পটাশ থাকে। সকলোবিধ ছাই এই শ্ৰেণীৰ সাৰ। {{gap}}৫। চুণ খাৰ যাত শতকৰা ৫ ভাগতকৈ বেছি আচল চূণ থাকে। শামুক, শঙ্খ প্ৰভৃতি এই শ্ৰেণীৰ সাৰ। {{nop}}<noinclude></noinclude> 7xom0i6v08qqj206zkdy22i6jtjhexf 104 93559 256904 255745 2026-08-06T15:32:48Z BabulB 104 /* লিখা নথকা */ 256904 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="BabulB" /></noinclude><noinclude></noinclude> b43rr2jowf39j7n00bvknd5piln9lww 106 93597 256926 256339 2026-08-06T18:52:03Z JyotiPN 1603 256926 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=বিপ্লবী বাহিনী |Language=as |Volume= |Edition=১ ম |Author=প্ৰেমনাৰায়ণ দত্ত |Co-author1= |Co-author2= |Co-author3= |Translator= |Co-translator1= |Co-translator2= |Editor= |Co-editor1= |Co-editor2= |Illustrator= |Publisher=মণিমাণিক প্ৰকাশ |Address=গুৱাহাটী |Year=1953 |Key= |ISBN= |DLI= |IA= |NLI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=OCR |Pages=<pagelist 1="বেটুপাত" 2="-" 3="প্ৰথম পৃষ্ঠা" 4="প্ৰকাশন" 5="উছৰ্গা" 6="পাতনি" 7="1" 151="-" 152="বিজ্ঞাপন" /> |Volumes= |Remarks={{সূচীপত্ৰসাধাৰণ|||<small>মূল গ্ৰন্থত নাই</small>}} {{center|{{x-larger|'''সূচীপত্র।'''}}}} {{সূচীপত্ৰসাধাৰণ||[[বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩)/এক|এক]]|১-৯}} {{সূচীপত্ৰসাধাৰণ||[[বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩)/দুই| দুই]]|১০-১৭}} {{সূচীপত্ৰসাধাৰণ||[[বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩)/তিনি|তিনি]]|১৮-২৩}} {{সূচীপত্ৰসাধাৰণ||[[বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩)/চাৰি|চাৰি]]|২৪-৩১}} {{সূচীপত্ৰসাধাৰণ||[[বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩)/পাঁচ|পাঁচ]]|৩২-৪০}} {{সূচীপত্ৰসাধাৰণ||[[বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩)/ছয়|ছয়]]|৪১-৪৯}} {{সূচীপত্ৰসাধাৰণ||[[বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩)/সাত|সাত]]|৫০-৫৬}} {{সূচীপত্ৰসাধাৰণ||[[বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩)/আঠ|আঠ]]|৫৭-৬৩}} {{সূচীপত্ৰসাধাৰণ||[[বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩)ন|ন]]|৬৪-৭০}} {{সূচীপত্ৰসাধাৰণ||[[বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩)দহ|দহ]]|৭১-৭৮}} {{সূচীপত্ৰসাধাৰণ||[[বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩)/এঘাৰ|এঘাৰ]]|৭৯-৮৭}} {{সূচীপত্ৰসাধাৰণ||[[বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩)/বাৰ|বাৰ]]|৮৮-৯৭}} {{সূচীপত্ৰসাধাৰণ||[[বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩)/তেৰ|তেৰ]]|৯৮-১০৪}} {{সূচীপত্ৰসাধাৰণ||[[বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩)চৈধ্য|চৈধ্য]]|১০৫-১১০}} {{সূচীপত্ৰসাধাৰণ||[[বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩)/পোন্ধৰ|পোন্ধৰ]]|১১১-১১৬}} {{সূচীপত্ৰসাধাৰণ||[[বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩)/ষোল্ল|ষোল্ল]]|১১৭-১২৭}} {{সূচীপত্ৰসাধাৰণ||[[বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩)/সোতৰ|সোতৰ]]|১২৮-১৩১}} {{সূচীপত্ৰসাধাৰণ||[[বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩)/ওঠৰ|ওঠৰ]]|১৩২-১৪৪}} |Notes={{GLAMNSJ}} |Width= |Css= |Header={{rh|{{{PAGENUM}}}|বিপ্লবী বাহিনী|{{{PAGENUM}}}}} |Footer= }} [[শ্ৰেণী:উপন্যাস]] [[শ্ৰেণী:প্ৰেমনাৰায়ণ দত্তৰ সাহিত্যকৰ্ম]] m90gjw6ki7sxal7ufk8i85fh2hkjwto 10 93773 256869 256859 2026-08-06T13:03:02Z BabulB 104 256869 wikitext text/x-wiki * {{ডাউনলোড|সীতা-স্বয়ম্বৰ}} ''[[সীতা-স্বয়ম্বৰ]]'' ; [[লেখক:প্ৰসন্নচন্দ্ৰ বৰুৱা|লেখক:প্ৰসন্নচন্দ্ৰ বৰুৱা]] (১৯১১) * {{ডাউনলোড|মিচিং নাৰীকণ্ঠ}} ''[[মিচিং নাৰীকণ্ঠ]]''; [[লেখক:তৰুণ লয়িং|লেখক:তৰুণ লইং]] (২০১৯) * {{ডাউনলোড|নাগালেণ্ডৰ পৰ্য্যটন আৰু অন্যান্য}} ''[[নাগালেণ্ডৰ পৰ্য্যটন আৰু অন্যান্য]]''; [[লেখক:তৰুণ লয়িং|লেখক:তৰুণ লইং]] (২০২০) * {{ডাউনলোড|ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰেক্ষাপটত যোৰহাট কলেজৰ এন. এচ. এচ}} ''[[ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰেক্ষাপটত যোৰহাট কলেজৰ এন. এচ. এচ]]''; [[লেখক:তৰুণ লয়িং|লেখক:তৰুণ লইং]] (২০২১) [[শ্ৰেণী:নতুন লেখাৰ সংৰক্ষণ]] mpeffv9mz2fg24nqjoppefi33w06sco 104 93774 256910 256861 2026-08-06T16:43:18Z প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ 3437 /* বৈধকৰণ হৈছে */ 256910 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ" />{{rh||বিপ্লবী বাহিনী|৪৫}}</noinclude>{{gap}}“তাৰ কাৰণ নিশ্চয় আছে।” বুলি মিঃ ডেভিডে উত্তৰ দিলে “কওঁ শুনা, দলপতিয়ে পঠোৱা নিৰ্দিষ্ট মানুহৰৰ হাতত টকাবোৰ ছমজাই দি সিহঁতক উজনি অসমলৈ যোৱাৰ হুকুম দিয়া দেখি আমি বুজিলো যে সিহঁতে ডিক্টেটৰক দেখা কৰিব নোৱাৰে। কাৰণ হয়তো কোনোবাই সিহঁতক ‘ফলো’ কৰি আহিলে নিশ্চয় আড্ডাৰ অনুসন্ধান পাব। অথবা দলৰে মানুহে বিৰুদ্ধাচৰণ কৰিলে আড্ডাৰ কথা কৈ দিব পাৰে। কিবা কাৰণত যদি এইকেজন ধৰাও পৰে সিহঁতৰ নিজৰ বাহিৰে ঘাইজনৰ কোনো অনিষ্ট নহয়।” {{gap}}“তেনেহলে বুজা গ’ল যে সিহঁতৰ অনুচৰ বহুত আৰু দলপতিয়ে ওচৰতে ক’ৰবাত নিৰ্বিঘ্নে বাস কৰে......” মিঃ হেলেমে ক’লে। {{gap}}“ঠিক বুজিছা” বুলি ফুকনে মাত লগালে “মই ভাবোঁ যে গুৱাহাটী, পাণ্ডু অথবা ইয়াৰ ওচৰে-পাজৰে সিহঁতৰ প্ৰধান অফিচ আছে। সেই জোপাহে ঘাইগছ। বাকীবোৰ ঠাল-ঠেঙুলি আৰু শিপা। এই শিপাবোৰ উঘলাৰ পৰা বিশেষ লাভ নহয়। ঘাইগছডাল বিচাৰি উলিয়াই যদি উঘালিব পাৰা তেতিয়াহে আচল সমাধান হব। মূলোৎপাদন নহলে গছ নমৰে জানিবা।” {{gap}}মিঃ ডেভিডে ক’লে “তোমাৰ কথা ঠিক বন্ধু। সম্প্ৰতি আমাৰ প্ৰধান আৰু প্ৰথম সমস্যা হল ঘাইশিপাডাল বিচাৰি উলিওৱা......” {{gap}}শ্ৰীযুত ফুকনে ক’লে “প্ৰধান সমস্যা হলেও সেইটো প্ৰথম কৰ্ত্তব্য বুলি মই সমৰ্থন নকৰোঁ মিঃ ডেভিড। কিয়নো মই যিমান দুৰ বুজিব পাৰিছো উজনি বিশেষকৈ ডিগবইত কিবা এটা ধ্বংসমূলক কামৰ যড়যন্ত্ৰ ইহঁতে কৰিছে তাৰ প্ৰমাণ এই নিৰ্দ্দেশ পত্ৰখন। ইয়াত নতুনকৈ অহা তিনিজনক আদেশ দিয়া আছে যে যোৱা নিশাতে সিহঁতে গৈ সেই কামত যোগ দিব লাগে।” {{gap}}“ধন্যবাদ মিঃ ফুকন।” বুলি মিচেচ্‌ ডেভিডে আচৰিত হৈ সুধিলে “এই বোৰ কাকত ময়ো পঢ়িছিলো। কিন্তু তেনেকুৱা কোনো নিৰ্দ্দেশ আবিষ্কাৰ কৰিব নোৱাৰিলো; অনুগ্ৰহ কৰি বুজাই দিবানে বন্ধু?” {{gap}}তেওঁৰ মুখলৈ চাই ফুকনে এবাৰ হাঁহিলে মাথোন। মিঃ ডেভিডে কপালৰ ঘামবোৰ মচি ক’লে “এই কাৰণেই মিঃ ফুকনক ‘স্পেচিয়েল ৰিকুৱেষ্ট’ কৰিমাতি<noinclude>{{Left|{{gap}}৪}}</noinclude> ru7ufpfjizqn1vjm07nmr7g3h4345dy 104 93775 256911 256864 2026-08-06T16:45:36Z প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ 3437 /* বৈধকৰণ হৈছে */ 256911 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ" />{{rh|৪৬|বিপ্লবী বাহিনী|}}</noinclude>আনিছোঁ। ইতিপূৰ্ব্বে বহুত বাৰ জটিল কেচ কিছুমানত তেওঁ আমাক অমূল্য উপদেশ দি সমাধান কৰাত উজু কৰি দিছিল। তেওঁৰ ঋণ ইহ জনমত........” {{gap}}বাধা দি ফুকনে ক’লে “যদি বাজে কথা কবলৈ আৰম্ভ কৰা তেনেহলে মই বিদায় লবলৈ বাধ্য হম মিঃ ডেভিড...” {{gap}}“ক্ষমা কৰিবা প্ৰিয় বন্ধু। জানো যে তুমি গুণ বখনা শুনিবলৈ ভাল নোপোৱা। সেইবোৰ কথা এৰিলো বাৰু। এইবোৰত নো কি ফুট পালা অনুগ্ৰহ কৰি বুজাই দিয়া চোন?” মিঃ ডেভিডে ক’লে। {{gap}}কাকতবোৰৰ ভিতৰৰ পৰা এখন উলিয়াই মিঃ ডেভিডৰ সম্মুখত থৈ ফুকনে ক’লে “এয়া চোৱা, প্ৰথমে দেখাত এইখন তেনেই নিৰৰ্থক কাকত যেন দেখি, নহয়নে? কিন্তু এই লেখাখনৰ বাক্যবোৰ তলৰ ফালে আৰম্ভ কৰি গেটেইখনৰ মাজেৰে ঘূৰাই পকাই শব্দবোৰ ওলট-পালটকৈ লিখি প্ৰথমৰ ফালে অৰ্থাৎ ওপৰৰ ফালে শেষ কৰিছে। ওপৰে ওপৰে চালে ইয়াৰ কোনো অৰ্থও নহয় আৰু গুৰুত্ব থকা বুলিও ধৰিব নোৱাৰি। কিন্তু এয়া চোৱা, নতুনকৈ অহা তিনিজনৰ নাম সংক্ষিপ্ত ভাবে লিখিছে— মালসুলোখি, অৰ্থাৎ ‘মাল—’, ‘সুলো—’ আৰু ‘অখি—’........” {{gap}}“হাউ ইণ্টাৰেষ্টিং!” মিচেচ্‌ ডেভিডে ক’লে। {{gap}}লগে লগে মিঃ ডেভিডে ক’লে “এণ্ড হাউ ডেঞ্জাৰাচ্‌ ....” {{gap}}বাধা দি ফুকনে ক’লে “তাৰ পিচত চোৱা, এৰা এঠাইত আছে আপাৰ আৰু আন এঠাইত আছে অসম আৰু আন এঠাইত আছে ‘ইবগডি...’। কোনোবাই কিবা অৰ্থ বুজিলানে?" {{gap}}“ওঁহো...” ‘আটাইবোৰে উচ্চাৰিলে। {{gap}}“তেনেহলে শুনা” ফুকনে ক’লে “ইবগডি’ শব্দ পৃথিবীৰ কোনো ভাষাতে নাই বুলি ম‍ই জানো। কিন্তু চোৱা, এই শব্দটো যদি শেষৰ ফালৰ পৰা মাতোঁ তেনেহলে অৰ্থ হয়গৈ ডিগবই...” {{gap}}“মাৰ্ভেলাচ...”{{nop}}<noinclude></noinclude> j4bqf3licse58swxigixz6386ii3qnj 104 93776 256906 256865 2026-08-06T16:23:05Z প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ 3437 /* বৈধকৰণ হৈছে */ 256906 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ" />{{rh|৪২|বিপ্লবী বাহিনী|}}</noinclude>{{gap}}দুয়োজনে অফিচ ঘৰত সোমাই বহিলত মিঃ ডেভিডে চিঠিখন খুলিলে। চিঠিৰ লগত আন কিছুমান কাকতো আছিল। সকলোবোৰত এবাৰ চকু ফুৰাই চাই টেলিফোনেৰে প্ৰথমে মিঃ হেলেম আৰু তাৰ পিচত ফুকন আৰু ডাওৰাক এতিয়াই আহিবলৈ কৈ চিন্তিত মনেৰে চিগাৰেট হুপিবলৈ ধৰিলে। মিচেচ্ ডেভিডে সেইবোৰ তুলি লৈ পঢ়ি শেষ কৰাৰ লগে লগে মিঃ হেলেম সোমাই আহিল। {{gap}}নিৰ্দ্দেশ মতে বহি চিগাৰেট এটা জ্বলাই লৈ মিঃ হেলেমে ক’লে “শ‍ইকীয়াৰ অৱস্থা দেখি মনত বৰ দুখ পাইছোঁ মিঃ ডেভিড। আনহাতে বিপ্লবীহঁতৰ কৰ্ম্মপন্থা দেখি তবধ মানিছোঁ। এতিয়াই ম‍ই শ‍ইকীয়াৰ ওচৰৰ পৰা আহিলো। ডাক্তৰে অৱস্থাৰ উন্নতি হোৱা বুলি কোৱাত কিছু পৰিমাণে আশ্বস্ত হৈছোঁ।” {{gap}}“ধন্যবাদ, মিঃ হেলেম। শ‍ইকীয়াৰ অৱস্থাৰ উন্নতি হোৱা শুনি সুখী হলো।” বুলি মিঃ ডেভিডে ক’লে “সেই বিষয়ে কৰিবলৈ আমাৰ একো নাই আৰু সেই কাৰণে তোমাক মতা নাই। কিন্তু বিপ্লবীহঁতে বৰ চিন্তাত পেলালে। সিহঁতে ইয়াত বহুত দ’ লৈ শিপাইছে। অতিশীঘ্ৰে সিহঁতক নিৰ্ম্মূল কৰিব নোৱাৰিলে বিপ্লবৰ ঢৌৱে দেশ লণ্ডভণ্ড কৰি দেশত হাহাকাৰ লগাব।” {{gap}}“আৰু কিবা নতুন শুংসূত্ৰ পালা নে সিহঁতৰ কিবা গুপ্ত সংবাদ পাইছা মিঃ ডেভিড?” {{gap}}চিগাৰেটেত দীঘলকৈ এহোপা মাৰি মিঃ ডেভিডে উত্তৰ দিলে “সিহঁতৰ কাৰ্য্যপন্থাৰ চমু আভাস এটা এতিয়াই পালোঁ। সেই কাৰণে তোমালোকক মাতিছো...” বুলি কৈ বাহিৰত মটৰৰ শব্দ শুনি নিজে উঠি গৈ শ্ৰীযুত ফুকনক ভিতৰলৈ আদৰি আনিলে। ডাওৰাও পিছে পিছে সোমাই আহিল। {{gap}}সকলোৱে বহাত মিঃ ডেভিডে এতিয়াই পোৱা চিঠি আৰু কাকতবোৰ দেখুৱালে। শ্ৰীযুত ফুকনে পঢ়িবলৈ ধৰিলে। চিঠিত লিখা আছিল— ‘প্ৰিয় মিঃ ডেভিড, আমি ভালকৈ গম পাইছোঁ যে দেশত অশান্তিৰ দাবাগ্নি জ্বলিবলৈ বেছি দিন নাই। এই কথা তোমাৰ দৰে বিচক্ষণ বুদ্ধিৰ মানুহে নিশ্চয় ভালদৰে বুজি পাইছা কিন্তু এতিয়ালৈকে তাৰ প্ৰতিকাৰ কৰিব নোৱাৰি নিজৰ অকৰ্ম্মণ্যতাৰ পৰিচয় দিছা। এইদৰে গাফিলতি কৰি বহি থাকিলে অৱস্থা আয়ত্বাধীন কৰিবলৈ<noinclude></noinclude> 9s9b1tpw6soen5jxwiieqy3hqjl4td1 104 93777 256907 256866 2026-08-06T16:25:13Z প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ 3437 /* বৈধকৰণ হৈছে */ 256907 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ" />{{rh||বিপ্লবী বাহিনী|৪৩}}</noinclude>তোমাৰ শক্তিয়ে নুকুলাব বুলি আমি ডাঠি কব পাৰোঁ। তাৰ প্ৰমাণ ইয়াৰ লগত পঠোৱা কাকতবোৰ পঢ়িলে ভালকৈ পাবা। তোমাৰ চকুত আঙুলি দি দেখুৱাব নালাগে। তোমালোকে আইনৰ মালিক। দেশৰ আৰু দহৰ বিৰুদ্ধে কৰা ষড়যন্ত্ৰবোৰ কঠোৰ হাতেৰে দমন কৰিব লাগে বুলি তুমি জানা আৰু কৰ্ত্তব্য বুদ্ধি তোমাৰ আছে গতিকে সেই বিষয়ে আমি কোনো উপদেশ নিদিওঁ। {{gap}}‘তোমালোকৰ চকুৰ আগৰ পৰা যোৱা নিশা আমি পাচজনক বন্দী কৰি আনি আমাৰ অধীনত ৰাখিছো। বুজিব পৰা গৈছে যে ইহঁত কোনো ৰাজনৈতিক দলৰ নহয়। মানুহ খুন কৰা, বেঙ্ক লুটপাত কৰা, আৰু জেলৰ পৰা পলোৱা পুৰণি দাগী অপৰাধী কিছুমানে লগহৈ বিপ্লবী নাম লৈ অবাধে বিচৰণ কৰি নানা অন্যায় আৰু অপকৰ্ম্ম কৰি অশান্তিৰ সৃষ্টি কৰিছে। {{gap}}‘আমিয়েই সিহঁতক সমুলি নিৰ্ম্মূল কৰিব পাৰোঁ। কিন্তু আইন আৰু শান্তিৰক্ষাৰ ভাৰ তোমালোকৰ হাতত। এতেকে ইয়াৰ প্ৰতিকাৰ তোমালোকে কৰা দেখিবলৈ ৰৈ থাকিলোঁ। {{gap}}‘যোৱা নিশা আমি হেতা-ওপৰা কৰাৰ কাৰণ—বোম্বেৰ বেঙ্ক এটা লুটপাত কৰি অনা ধনবোৰ কালি সিহঁতৰ চৰ্দ্দাৰৰ হাতলৈ পঠোৱাৰ কথা আছিল। সেই ধনবোৰ আমি নিৰ্ব্বিঘ্নে হাত কৰিছো। বন্দীহঁতক দুদিনৰ ভিতৰত তোমাক মজাই দিম। {{gap}}‘সম্প্ৰতি আমি দূৰৰ পৰাই সিহঁতৰ আৰু তোমালোকৰ কাৰ্য্যকলাপ চাই থাকিম। কোনো সক্ৰিয় অংশ গ্ৰহণ নকৰোঁ যদিও দৰ্কাৰমতে উপদেশ দি বন্ধুৰ কাম কৰিম জানিবা। এই ক্ষেত্ৰত আমাক তৃতীয় পক্ষ আৰু পুৰণি বন্ধু বুলি জ্ঞান কৰিব পাৰা। ইতি’ {{Right|—‘তৃতীয় পক্ষ’—}} {{gap}}চিঠি পঢ়া হলত মিঃ হেলেমে সুধিলে “এইটোনো আকৌ কোন তৃতীয় পক্ষ ওলাল মিঃ ডেভিড?” {{gap}}হঠাৎ মিচেচ্‌ ডেভিডে মাত লগালে “নুবুজিলা মিঃ হেলেম? পুৰণি বন্ধু হ’লে পা-ফু নহয় জানো?” {{nop}}<noinclude></noinclude> cf523qplpype50e13u63x1yt9jc0er0 104 93778 256909 256867 2026-08-06T16:39:59Z প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ 3437 /* বৈধকৰণ হৈছে */ 256909 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ" />{{rh|৪৪|বিপ্লবী বাহিনী|}}</noinclude>{{gap}}“যেয়ে নহওক, সিহঁত যে আমাৰ বন্ধুস্থানীয়, এই কথা ঠিক।” মিঃ ডেভিডে ক’লে। {{gap}}মিচেচ্‌ ডেভিডে মাত লগালে “আৰু এই কথাও ঠিক যে সিহঁতে তোমালোকক ভাল শিক্ষা এটা দিলে। হাবাথুৰি খায়ো যি সন্ধান পোৱা নাছিলা সেইবোৰৰ সম্ভেদ সিহঁতে আগধৰিয়ে ভালকৈ পাইছে......” {{gap}}হাঁহি মাৰি ফুকনে ক’লে “আমাৰ প্ৰিয় বান্ধবী কেৱল ডিটেক্‌টিভ্‌ প্ৰবৰৰ ‘ছুইট হাৰ্টেই’নহয়, এগৰাকী ডিটেক্‌টিভ্‌ আৰু সুমন্ত্ৰীও বুলি মই ভালকৈ প্ৰমাণ পাইছোঁ। মিঃ ডেভিড ভাগ্যৱান......” {{gap}}“ধন্যবাদ প্ৰিয় বন্ধু” বুলি হাঁহিমাৰি মিচেচ্‌ ডেভিডে ক’লে “তুমিও এগৰাকী বিচাৰি লোৱা যেয়ে আইনৰ মেৰপেচবোৰ আঙুলিয়াই দি সহায় কৰিব পাৰিব।” {{gap}}গম্ভীৰ হৈ মিঃ ডেভিডে ক’লে “সেইবোৰ কথা এৰা। তোমালোকক এটা বিশেষ পৰামৰ্শ কৰিবলৈহে মই মাতিছোঁ। এতিয়া শুনা, তৃতীয় পক্ষই পঠোৱা কাকতৰ ভিতৰত সাংঘাতিক নিৰ্দ্দেশ আছে, বোধহয় দেখিছা?” {{gap}}মিঃ হেলেমে উত্তৰ দিলে “এৰা দেখিছোঁ হয়, কিন্তু মুঠেই বুজিব পৰা নাই...” {{gap}}“কওঁ শুনা,” বুলি মিঃ ডেভিডে ক'লে “এই দলটোৱে কিবা কিছুমান ডাঙৰ ডাঙৰ ষড়যন্ত্ৰত লিপ্ত আছে। এই কাকতবোৰত তাৰ সংক্ষিপ্ত আভাস এটা আছে। অৰ্থাৎ যি তিনিজন মানুহ কালি আহি অসমত সোমাইছে সিহঁতে বহুত টকা বম্বে আৰু কলিকতাৰ পৰা লৈ আহিছিল। সেই টকাবোৰ ছমজাই দি সিহঁত কালি নিশাতেই উজনি অসমলৈ যোৱাৰ আদেশ পাইছিল।” {{gap}}মিঃ হেলেমে সুধিলে “তেনেহলে যি তিনিজন কালি আহি পাইছে সেই তিনিজন দলৰ নেতা নহয় আৰু সিহঁতৰ ওপৰত কোনোবা আছে বুলি বুজিছা নেকি?” {{gap}}“নিশ্চয় আছে। আৰু সেইজনেই সিহঁতৰ ডিক্টেতৰ, সেনাপতি, দলপতি নাইবা চৰ্দ্দাৰ বুলি বুজিব পাৰিছোঁ। এইবোৰ সৈনিক। সেনাপতিৰ হুকুমমতে চলাফুৰা কৰে। কিন্তু সেনাপতিৰ লগত দেখা সাক্ষাৎ কৰাৰ অধিকাৰ ইহঁতৰ নাই।” {{gap}}“কেলেই নাই?” {{nop}}<noinclude></noinclude> 1lct4qanh3fgp7u3bufaqxzgc3emfig 0 93779 256872 2026-08-06T13:15:00Z BabulB 104 "{{header | title = উদ্‌ভিদ বিবৰণ | author = ধনিৰাম দত্ত | year = | translator = | section = | previous = [[উদ্‌ভিদ বিবৰণ/পঞ্চম আধ্যা|পঞ্চম আধ্যা]] | next = [[উদ্‌ভিদ বিবৰণ/সপ্তম আধ্যা|সপ্তম আধ্যা]] | notes = | c..." দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল 256872 wikitext text/x-wiki {{header | title = উদ্‌ভিদ বিবৰণ | author = ধনিৰাম দত্ত | year = | translator = | section = | previous = [[উদ্‌ভিদ বিবৰণ/পঞ্চম আধ্যা|পঞ্চম আধ্যা]] | next = [[উদ্‌ভিদ বিবৰণ/সপ্তম আধ্যা|সপ্তম আধ্যা]] | notes = | categories = }} <pages index="উদ্‌ভিদ বিবৰণ.pdf" from=61 to=63 fromsection="B" /> [[শ্ৰেণী:ধনিৰাম দত্তৰ সাহিত্যকৰ্ম]] gs35pryi1vdivb10af82b7zs17hpqhr 0 93780 256882 2026-08-06T14:45:45Z BabulB 104 "{{header | title = উদ্‌ভিদ বিবৰণ | author = ধনিৰাম দত্ত | year = | translator = | section = | previous = [[উদ্‌ভিদ বিবৰণ/ষষ্ঠ আধ্যা|ষষ্ঠ আধ্যা]] | next = [[উদ্‌ভিদ বিবৰণ/ওপৰঞ্চি|ওপৰঞ্চি]] | notes = | categories = }} <pages ind..." দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল 256882 wikitext text/x-wiki {{header | title = উদ্‌ভিদ বিবৰণ | author = ধনিৰাম দত্ত | year = | translator = | section = | previous = [[উদ্‌ভিদ বিবৰণ/ষষ্ঠ আধ্যা|ষষ্ঠ আধ্যা]] | next = [[উদ্‌ভিদ বিবৰণ/ওপৰঞ্চি|ওপৰঞ্চি]] | notes = | categories = }} <pages index="উদ্‌ভিদ বিবৰণ.pdf" from=64 to=70 tosection="A" /> [[শ্ৰেণী:ধনিৰাম দত্তৰ সাহিত্যকৰ্ম]] ragyjkq10ndkmk60pml9xp9v6g80k1q 104 93781 256908 2026-08-06T16:29:24Z JyotiPN 1603 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 256908 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="JyotiPN" />{{rh||বিপ্লবী বাহিনী|৪৭}}</noinclude>{{gap}}বাধা দি ফুকনে ক’লে “আকৌ চোৱা, Yadnus বোলা শব্দটো শেষৰ ফালৰ পৰা মাতিলে পোৱা কি?” {{gap}}মিচেচ্ ডেভিডে চিঞৰি উঠিল “Sunday...দেওবাৰ...” {{gap}}“My God!... “মিঃ ডেভিডে ক’লে “আপাৰ অসম! ডিগবই!! চানডে!!! নিশ্চয় কিবা ষড়যন্ত্ৰ...কিবা এটা ডাঙৰ প্লেন... বাকীবোৰৰ বিষয়ে কিবা পাইছানে মিঃ ফুকন? তুমি জিনিয়াচ...” {{gap}}“আকৌ বাজে কথা আৰম্ভ কৰিলা?” বুলি ফুকনে উত্তৰ দিলে “চিঠিখন বুলিম নে এইটো অৰ্ডাৰকে বুলিম মই এতিয়াও বুজিব পৰা নাই। কিয়নো গোটেই খনৰ পাঠোদ্ধাৰ কৰিবলৈ কিটিপ মই এতিয়াও বাহিৰ কৰিব পৰা নাই। এই কথা ঠিক যে লিখক বা হুকুম চলোৱাজন নাইবা চৰ্দ্দাৰ অথবা ঘাইগছ ডালে ইয়াত গুৰুজী বুলি চহী কৰিছে...।” {{gap}}আটাইবোবে মনোযোগেৰে আকৌ কাকতখনলৈ লক্ষ্য কৰিলে কিন্তু কোনেও শব্দটো বিচাৰি উলিয়াব নোৱাৰি মুখ মেলি চাই ৰ’ল দেখি হাঁহিমাৰি ফুকনে ক’লে “সাধাৰণতে চিঠিত যত ঠাইৰ নাম আৰু তাৰিখ লিখে তাতে চোৱা, ঠাইৰ নামৰ পৰিবৰ্ত্তে গুৰুজী লিখা আছে। গুৰুজী বোলা কোন ঠাইৰ নাম মই জনাত নাই গতিকে প্ৰেৰকৰ নাম বুলি মই কব খোজোঁ।” {{gap}}“বাইট্‌ ইউ, ঠেঙ্কচ্...মেনী ঠেঙ্কচ্। প্ৰিয় বন্ধু তুমি মোৰ অন্তৰত যি পোহৰ দিলা তাৰেই নিশ্চয় আশাতিৰিক্ত কৃতকাৰ্য্য হব পাৰিম। অৱশ্যে চিঠিখনৰ সম্পূৰ্ণ পাঠোদ্ধাৰ যদি সোণকালে কৰিব পাৰা তেনেহলে হয়তো কিছুমান কথাৰ কাৰণে এন্ধাৰত খেপিয়াই ফুৰিব নলগা হব। কিন্তু......” {{gap}}বাধা দি ফুকনে ক’লে “মই নিশ্চয় চেষ্টা কৰিম আৰু কিটিপটো বিচাৰি উলিয়াই সম্পূৰ্ণ পাঠোদ্ধাৰ কৰিব পাৰিম বুলিও বিশ্বাস। কিন্তু সময় লাগিব...” {{gap}}“সময় যিমান লাগে লাগক, কোনো কথা নাই। সম্প্ৰতি তুমি দিয়া পোহৰৰ তলতে আমি বহুত দূৰলৈ আগবাঢ়িব পাৰিম। এতিয়া আমাৰ প্ৰধান কৰ্ত্তব্য হ’ল এই—দেওবাৰ পৰহিলৈ। সেই দিনা ডিগবইত কিবা অঘটন ঘটাবলৈ কিবা পৰিকল্পনা সিহঁতে কৰিছে। কিন্তু কি গোলমাল কেনে ধৰণে কৰিব এতিয়া<noinclude></noinclude> 718gy68js5b90sezutovbdwlw652meo 256913 256908 2026-08-06T16:48:06Z প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ 3437 /* বৈধকৰণ হৈছে */ 256913 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ" />{{rh||বিপ্লবী বাহিনী|৪৭}}</noinclude>{{gap}}বাধা দি ফুকনে ক’লে “আকৌ চোৱা, Yadnus বোলা শব্দটো শেষৰ ফালৰ পৰা মাতিলে পোৱা কি?” {{gap}}মিচেচ্ ডেভিডে চিঞৰি উঠিল “Sunday...দেওবাৰ...” {{gap}}“My God!... “মিঃ ডেভিডে ক’লে “আপাৰ অসম! ডিগবই!! চানডে!!! নিশ্চয় কিবা ষড়যন্ত্ৰ...কিবা এটা ডাঙৰ প্লেন... বাকীবোৰৰ বিষয়ে কিবা পাইছানে মিঃ ফুকন? তুমি জিনিয়াচ...” {{gap}}“আকৌ বাজে কথা আৰম্ভ কৰিলা?” বুলি ফুকনে উত্তৰ দিলে “চিঠিখন বুলিম নে এইটো অৰ্ডাৰকে বুলিম মই এতিয়াও বুজিব পৰা নাই। কিয়নো গোটেই খনৰ পাঠোদ্ধাৰ কৰিবলৈ কিটিপ মই এতিয়াও বাহিৰ কৰিব পৰা নাই। এই কথা ঠিক যে লিখক বা হুকুম চলোৱাজন নাইবা চৰ্দ্দাৰ অথবা ঘাইগছ ডালে ইয়াত গুৰুজী বুলি চহী কৰিছে...।” {{gap}}আটাইবোৰে মনোযোগেৰে আকৌ কাকতখনলৈ লক্ষ্য কৰিলে কিন্তু কোনেও শব্দটো বিচাৰি উলিয়াব নোৱাৰি মুখ মেলি চাই ৰ’ল দেখি হাঁহিমাৰি ফুকনে ক’লে “সাধাৰণতে চিঠিত যত ঠাইৰ নাম আৰু তাৰিখ লিখে তাতে চোৱা, ঠাইৰ নামৰ পৰিবৰ্ত্তে গুৰুজী লিখা আছে। গুৰুজী বোলা কোন ঠাইৰ নাম মই জনাত নাই গতিকে প্ৰেৰকৰ নাম বুলি মই কব খোজোঁ।” {{gap}}“ৰাইট্‌ ইউ, ঠেঙ্কচ্...মেনী ঠেঙ্কচ্। প্ৰিয় বন্ধু তুমি মোৰ অন্তৰত যি পোহৰ দিলা তাৰেই নিশ্চয় আশাতিৰিক্ত কৃতকাৰ্য্য হব পাৰিম। অৱশ্যে চিঠিখনৰ সম্পূৰ্ণ পাঠোদ্ধাৰ যদি সোণকালে কৰিব পাৰা তেনেহলে হয়তো কিছুমান কথাৰ কাৰণে এন্ধাৰত খেপিয়াই ফুৰিব নলগা হব। কিন্তু......” {{gap}}বাধা দি ফুকনে ক’লে “মই নিশ্চয় চেষ্টা কৰিম আৰু কিটিপটো বিচাৰি উলিয়াই সম্পূৰ্ণ পাঠোদ্ধাৰ কৰিব পাৰিম বুলিও বিশ্বাস। কিন্তু সময় লাগিব...” {{gap}}“সময় যিমান লাগে লাগক, কোনো কথা নাই। সম্প্ৰতি তুমি দিয়া পোহৰৰ তলতে আমি বহুত দূৰলৈ আগবাঢ়িব পাৰিম। এতিয়া আমাৰ প্ৰধান কৰ্ত্তব্য হ’ল এই—দেওবাৰ পৰহিলৈ। সেই দিনা ডিগবইত কিবা অঘটন ঘটাবলৈ কিবা পৰিকল্পনা সিহঁতে কৰিছে। কিন্তু কি গোলমাল কেনে ধৰণে কৰিব এতিয়া<noinclude></noinclude> 98hesvi8rof566z0xhhf49yx4neu4g0 104 93782 256912 2026-08-06T16:47:39Z JyotiPN 1603 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 256912 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="JyotiPN" />{{rh|৪৮|বিপ্লবী বাহিনী|}}</noinclude>লৈকে আমি মুঠেই গম ধৰিব পৰা নাই। সিহঁতৰ ষড়যন্ত্ৰ নিশ্চয় ব্যৰ্থ কৰিব লাগিব অথচ আমাৰ হাতত কাইলৈৰ দিনটোহে অৰ্থাৎ শনিবাৰটোহে আছে। এই বিষয়ে কিবা সদুপদেশ দিব পাৰানে মিঃ ফুকন?” {{gap}}হাঁহিমাৰি ফুকনে উত্তৰ দিলে “ক্ষমা কৰিবা প্ৰিয় বন্ধু। ব্যাসক বেদ শিকাব নোৱাৰোঁ। তোমাৰ দৰে বিচক্ষণ বুদ্ধিৰ নামজ্বলা ডিটেকটিভ প্ৰৱৰক দিহা দিয়াৰ জোখাৰে বুদ্ধি মোৰ পেটত নাই। ম‍ই ভালকৈ জানো যে তুমি এই ৰহস্য অতি শীঘ্ৰে আৰু সহজতে সমাধান কৰিব পাৰিবা।” {{gap}}“ঠেঙ্ক ইউ মিঃ ফুকন, এৰা পাৰিম হয়। কিন্তু......” বুলি অলপ ৰৈ মিঃ ডেভিডে আকৌ ক’লে “কাকতখন আকৌ এবাৰ পঢ়ি চোৱাচোন। নতুন কিবা আবিষ্কাৰ কৰিব পাৰা নেকি......” {{gap}}ফুকনে মনোযোগেৰে আকৌ এবাৰ কাকতখন পঢ়ি চাই অলপ সময় তলমুৰকৈ ভাবিলে। তাৰ পিচত চিগাৰেট এটা জ্বলাই লৈ কেইহোপামান মাৰি ক’লে “দুটা শব্দ পাওঁ, মিঃ ডেভিড। তাৰে এটা হৈছে অফিচ আৰু আনটো কামিনী।” {{gap}}“কিন্তু আগৰ শব্দৰ লগত কেনেবাকৈ খাপ খায়নে?” {{gap}}“বুজিব নোৱাৰোঁ। অফিচৰ অৰ্থ সকলোৱে জানা। কামিনী মানে নাৰী অৰ্থাৎ তিৰোতা মানুহ আৰু কামিনী নামৰ ফুলো আছে। তাৰোপৰি কামিনী নামে কোনোবা মানুহো হব পাৰে। এতেকে আগৰ শব্দৰ লগত কিবা খাপ খায়নে নাথায় এতিয়াও বুজিব পৰা নাই। এই দুটা শব্দৰ বাহিৰে অইন কোনো শব্দৰ অৰ্থ এতিয়াও চকুত পৰা নাই।” {{gap}}“ধন্যবাদ মিঃ ফুকন, অসংখ্য ধন্যবাদ। যিখিনি দিলা সেয়েই অমূল্য। বাকী কৰ্ত্তব্য মই নিজেই স্থিৰ কৰিব পাৰিম। বৰ দুখৰ কথা যে শ‍ইকীয়াৰ দৰে চোকা বুদ্ধিৰ এজনৰ পৰা সহায় নাপাম তথাপি ‘মই’ ডাওৰাৰে সৈতে গৈ সিহঁতৰ ষড়যন্ত্ৰ ব্যৰ্থ কৰিবলৈ সক্ষম হম বুলিয়েই বিশ্বাস। কিন্তু মিঃ হেলেম......?” {{gap}}মিঃ হেলেমে উত্তৰ দিলে “য়েচ্‌ স্যৰ ......?” {{nop}}<noinclude></noinclude> b9exuqjerp36vhjdm98jh3h2igu2i0a 256914 256912 2026-08-06T16:49:38Z প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ 3437 /* বৈধকৰণ হৈছে */ 256914 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ" />{{rh|৪৮|বিপ্লবী বাহিনী|}}</noinclude>লৈকে আমি মুঠেই গম ধৰিব পৰা নাই। সিহঁতৰ ষড়যন্ত্ৰ নিশ্চয় ব্যৰ্থ কৰিব লাগিব অথচ আমাৰ হাতত কাইলৈৰ দিনটোহে অৰ্থাৎ শনিবাৰটোহে আছে। এই বিষয়ে কিবা সদুপদেশ দিব পাৰানে মিঃ ফুকন?” {{gap}}হাঁহিমাৰি ফুকনে উত্তৰ দিলে “ক্ষমা কৰিবা প্ৰিয় বন্ধু। ব্যাসক বেদ শিকাব নোৱাৰোঁ। তোমাৰ দৰে বিচক্ষণ বুদ্ধিৰ নামজ্বলা ডিটেকটিভ প্ৰৱৰক দিহা দিয়াৰ জোখাৰে বুদ্ধি মোৰ পেটত নাই। ম‍ই ভালকৈ জানো যে তুমি এই ৰহস্য অতি শীঘ্ৰে আৰু সহজতে সমাধান কৰিব পাৰিবা।” {{gap}}“ঠেঙ্ক ইউ মিঃ ফুকন, এৰা পাৰিম হয়। কিন্তু......” বুলি অলপ ৰৈ মিঃ ডেভিডে আকৌ ক’লে “কাকতখন আকৌ এবাৰ পঢ়ি চোৱাচোন। নতুন কিবা আবিষ্কাৰ কৰিব পাৰা নেকি......” {{gap}}ফুকনে মনোযোগেৰে আকৌ এবাৰ কাকতখন পঢ়ি চাই অলপ সময় তলমুৰকৈ ভাবিলে। তাৰ পিচত চিগাৰেট এটা জ্বলাই লৈ কেইহোপামান মাৰি ক’লে “দুটা শব্দ পাওঁ, মিঃ ডেভিড। তাৰে এটা হৈছে অফিচ আৰু আনটো কামিনী।” {{gap}}“কিন্তু আগৰ শব্দৰ লগত কেনেবাকৈ খাপ খায়নে?” {{gap}}“বুজিব নোৱাৰোঁ। অফিচৰ অৰ্থ সকলোৱে জানা। কামিনী মানে নাৰী অৰ্থাৎ তিৰোতা মানুহ আৰু কামিনী নামৰ ফুলো আছে। তাৰোপৰি কামিনী নামে কোনোবা মানুহো হব পাৰে। এতেকে আগৰ শব্দৰ লগত কিবা খাপ খায়নে নাখায় এতিয়াও বুজিব পৰা নাই। এই দুটা শব্দৰ বাহিৰে অইন কোনো শব্দৰ অৰ্থ এতিয়াও চকুত পৰা নাই।” {{gap}}“ধন্যবাদ মিঃ ফুকন, অসংখ্য ধন্যবাদ। যিখিনি দিলা সেয়েই অমূল্য। বাকী কৰ্ত্তব্য মই নিজেই স্থিৰ কৰিব পাৰিম। বৰ দুখৰ কথা যে শ‍ইকীয়াৰ দৰে চোকা বুদ্ধিৰ এজনৰ পৰা সহায় নাপাম তথাপি ‘মই’ ডাওৰাৰে সৈতে গৈ সিহঁতৰ ষড়যন্ত্ৰ ব্যৰ্থ কৰিবলৈ সক্ষম হম বুলিয়েই বিশ্বাস। কিন্তু মিঃ হেলেম......?” {{gap}}মিঃ হেলেমে উত্তৰ দিলে “য়েচ্‌ স্যৰ ......?” {{nop}}<noinclude></noinclude> g0ulrw1wlrj1n1jj67tzi3tguows2r3 104 93783 256915 2026-08-06T16:54:55Z JyotiPN 1603 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 256915 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="JyotiPN" />{{rh||বিপ্লবী বাহিনী|৪৯}}</noinclude>{{gap}}মিঃ ডেভিডে ক’লে “এইটো ঠিক যে ঘাই শিপাডাল নিশ্চয় তোমাৰ জুৰিচ্ডিকশানতে আছে। তাক বিচাৰি উলিয়াবলৈ কিবা দিহা কৰিব পাৰিবানে?” {{gap}}“বিচাৰি পাওঁনে নাপাওঁ সঠিক কৈ কব নোৱাৰিলো যদিও নিশ্চয় অহোপুৰুষাৰ্থ কৰিম স্যৰ।” মিঃ হেলেমে উত্তৰ দিলে। {{gap}}“সেই কথাকে কৰা; কিন্তু বৰ গোপনে কৰিবা। যদি কিবা শুংসূত্ৰ পোৱা পিছ নেৰিবা। গোপনে লক্ষ্য ৰাখিবা। আৰু বিশেষ কাৰণ নঘটিলে মই উভতি নাহোঁ মানে কেতিয়াও নোজোকাবা। আশা কৰে। মোৰ উপদেশ মনত থাকিব?” {{gap}}“থাকিব স্যৰ।” {{gap}}“ধন্যবাদ মিঃ হেলেন।” বুলি ডাওৰালৈ চাই মিঃ ডেভিডে মাতিলে “ডাওৰা?” {{gap}}“য়েচ স্যৰ, হুকুম কৰক স্যৰ...” {{gap}}“অশো কৰোঁ সকলো কথা বুজি পাইছা?” {{gap}}“পাইছোঁ স্যৰ।” {{gap}}“তেনেহলে আজি সন্ধিয়া ডিনাৰ খাই উঠি আমি ডিগবইলৈ ৰাওনা হম। অন্যান্য আলোচনা যাওতে বাটত কৰিম।” {{gap}}“ভাল স্যৰ। ম‍ই সাজ লগাৰ লগে লগে সাজু হৈ আহিম।” {{gap}}এনেতে টেলিফোনৰ বেল বাজিল—ক্ৰিং... ক্ৰিং... ক্ৰিং... মিঃ ডেভিডে ৰিচিভাৰ লৈ মাতিলে “হেল্লো... okay, ধন্যবাদ।” ৰিচিভাৰ থৈ ক’লে শ‍ইকীয়াই চকু মেলিছে। এতিয়াই আমি এবাৰ চাই আহোঁগৈ ব’লা।” {{gap}}আটাইবোৰ ওলাই গ’ল। {{dhr}} {{Rule|5em}}<noinclude></noinclude> ogdknv9er2cgq9rmeygfpjphrcwjed5 104 93784 256916 2026-08-06T17:08:03Z JyotiPN 1603 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 256916 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="JyotiPN" />{{rh||বিপ্লবী বাহিনী|৫৩}}</noinclude>{{gap}}“সকলো উপদেশ মনত থাকিব স্যৰ।” {{gap}}দিহা-পৰামৰ্শ দিয়া শেষ কৰি মিঃ ডেভিডে মিঃ হেলেম আৰু ডাওৰাৰ সৈতে ওলাই গৈ মটৰত উঠি বহিল। মটৰে চেকুৰ মাৰিলে। {{center|<nowiki>*</nowiki>{{gap|4em}}*{{gap|4em}}*{{gap|4em}}*}} {{gap}}একে সময়তে। মোক্ষ মন্দিৰত। গুৰুজী আৰু বাদলে অতিথিশালাৰ ওপৰ মহলাত গুৰুজীৰ কোঠালীৰ খিৰিকিৰ ওচৰত বহি কথা পাতি আছিল। খিৰিকি খনেৰে দক্ষিণফালে বহুত দূৰলৈ দেখা যায়। মাজে মাজে দুয়োজনে উদাস দৃষ্টিৰে বাহিৰলৈ চাই ৰৈ এটাৰ পিছত আনটোকৈ ঘনাই চিগাৰেট হুপিছিল। আকৌ দুই এষাৰ কথা পাতিছিল। এনেতে দূৰৈত জীপ গাড়ী এখন আহিব ধৰা দেখি বাদলে ক’লে “সিহঁত দুজন উভতি আছিল গুৰুজী....” {{gap}}গুৰুজীয়েও দেখিছিল। বাদলৰ কথাৰ কোনো উত্তৰ নিদি সেই ফাললৈ চাই ৰৈ থাকিল। প্ৰায় এমিনিট মানৰ পিচতে মন্দিৰৰ ওচৰত জীপখন {{SIC|ৰখই|ৰখাই}} থৈ নৰসিং আৰু বেনিয়ে তাৰপৰা নামি আহি পোনে পোনেই গুৰুজীৰ কোঠালীলৈ গৈ অলপ দূৰত থিয় হ’ল। গুৰুজীয়ে, এবাৰ মাথোন দুয়োজনৰ মুখলৈ চাই সকলো কথা অনুমানতে বুজিব পাৰি কোনো প্ৰশ্ন নকৰি চিন্তিত ভাবেৰে আকৌ বাহিৰলৈ চাই চিগাৰেট হুপিবলৈ ধৰিলে। {{gap}}বাদলে সুধিলে “বোধ হয় কোনো শুংসূত্ৰ নাপালা নহয় নে বেনি ...?” {{gap}}সিহঁতে উত্তৰ দিয়াৰ পূৰ্ব্বেই হিংস্ৰ জন্তুৰ দৰে গুৰুজীয়ে গোজৰণি মাৰিলে “অপদাৰ্থ ......” {{gap}}বাধা দি বেনিয়ে মাত লগালে “কিন্তু গুৰুজী......” {{gap}}“চুপকৰ হতভগা....। সৰু সুৰা বস্তু নহয়, মানুহ। এজন নহয় দুজন নহয় পাচজন। কোনোৱে মোনাত সুমুৱাই লুকুৱাই ৰাখিব নোৱাৰে আৰু গাঁতত পুতি থবও নোৱাবে। যদি বন্দী কৰিছে তেনেহলে নিশ্চয় কোনোবা বন্দীশালত থৈছে। আৰু যদিহে বন্দী কৰাৰ পূৰ্ব্বেই সিহঁতে মৃত্যু বৰণ কৰিছে<noinclude></noinclude> 8hvhugxfz9qtd8hsvw13be89inr2qhq 104 93785 256917 2026-08-06T17:16:23Z JyotiPN 1603 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 256917 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="JyotiPN" />{{rh||বিপ্লবী বাহিনী|৫১}}</noinclude>অফিচাৰ জনক সুধিছিল বোলে কোৱাৰীত পুলিচ পহৰাবোব যে ৰাখিছে কি গোলমাল হৈছে?” {{gap}}হঠাতে ডাওৰাই মাত লগালে “সেই দুজনেই নিশ্চয়......” {{gap}}“তুমি চুপ্‌কৰা ডাওৰা।” বুলি মিঃ ডেভিডে দাৰোগাক সুধিলে “তেওঁ কি উত্তৰ দিছিল?” {{gap}}দাৰোগাই উত্তৰ দিলে “সিহঁতৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰত তেওঁ সুধিছিল বোলে ‘পহৰা দিয়াত আপোনালোকৰ মিচনৰ কামত কিবা ব্যাঘাত হৈছে নেকি?’ তাকে শুনি মানুহ দুজনে উত্তৰ দিছিল বোলে মিচনৰ কামত ব্যাঘাত হোৱাৰ বাবে নহয়। পাহাৰ এখনত পুলিচ পহৰা দেখিলে ঘটনাটো জানিবলৈ সকলোৰে কৌতুহল হোৱা স্বাভাৱিক।” {{gap}}মিঃ হেলেমে মাত লগালে “কৌতুহল ভালকৈ তৃপ্তি কৰিব পৰা গ’লহেঁতেন, তেতিয়াই দুয়োজনকে এৰেষ্ট কৰি......” {{gap}}বাধা দি মিঃ ডেভিডে ক’লে “এৰেষ্ট নকৰাত ভালহে হৈছে। সিহঁত গেঙৰ মানুহ বুলি আমি বুজিছো যদিও সিহঁতে গম পোৱা নাই। যি হওক বাৰু, তাৰ পিচত?” {{gap}}দাৰোগাই উত্তৰ দিলে “সিহঁতে হেনো বাৰে বাৰে সুধিছিল কিবা বাঘ-ভালুক ওলাইছেনে কি হৈছে?” বাৰে বাবে কথা সোধাত আমাৰ এওঁ গগৈয়ে ৰুদ্ৰমূৰ্ত্তি ধৰি ক’লে বোলে ‘ৰামকৃষ্ণ মিচনৰ চেলা হলেও মই খাতিৰ নকৰো। হাজতত বন্ধ কৰি থম।’ তাকে শুনি থতমত খাই দুয়োজনে উভতি গৈছে স্যৰ।” {{gap}}“আৰু কিবা আছে নেকি?” মিঃ ডেভিডে সুধিলে। {{gap}}“হয় স্যৰ আছে। ঠিক, দহ বজাৰ লগে লগে এজন ভদ্ৰলোক ৰিক্সা এখনত উঠি আহিছিল। তেতিয়া ম‍ই থানাত উপস্থিত আছিলোঁ। নানা ৰকমৰ কথা পাতিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল কিন্তু সুবিধা কৰিব নোৱাৰিলে। সি হেনো কলিকতাৰ পৰা আজি আহি পাইছে। ইয়াত কাৰো লগত পৰিচয় নাই। কোনোবা এটা কোম্পানীৰ কেনভাচাৰ ইত্যাদি। তাৰ মুখলৈ মই বৰকৈ লক্ষ্য কৰা দেখি<noinclude></noinclude> j723qzqeu5fvsynf4k9so8s0yo7ym7x 104 93786 256918 2026-08-06T18:00:07Z JyotiPN 1603 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 256918 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="JyotiPN" />{{rh|৫২|বিপ্লবী বাহিনী|}}</noinclude>অলপ নাৰ্ভাচ হোৱা যেন দেখিছিলো। বোধহয় সেই কাৰণেই সি তৎক্ষণাত বিদায় লৈ গুছি গ’ল। তাক ফলো কৰিবলৈ গগৈক পঠিয়াইছিলো। তেওঁ ঘুৰি আহি বাতৰি দিলে বোলে সি টেক্সি এখনত উঠি পাণ্ডুৰ ফাললৈ গৈছিল। গগৈয়ে পাণ্ডু পোৱাৰ পূৰ্ব্বেই সি হয়তো ক’ৰবাত লুকাইছিল। তেওঁ তাক বিচাৰি নাপালে।” {{gap}}“নিশ্চয় তিনিও অনেই দলৰ মানুহ।” বুলি মিঃ ডেভিডে আকৌ ক’লে “সিহঁতে আচল খবৰ জানিবলৈ অতিকৈ ব্যস্ত হৈছে কিন্তু কোনোপধ্যেই সম্ভেদ পোৱা নাই। বোধহয় আমাৰ চিপাহী চন্তৰিবোৰৰ লগতো কথা পাতিছে আৰু হয়তো বহুত ৰকমে চেষ্টা কৰিও চাব। কিন্তু আচল ঘটনাৰ কথা অইনৰ কথাকে নকওঁ আমাৰ বৰ্ম্মণেও নাজানে যেতিয়া প্ৰকাশ হোৱাৰ সম্ভাৱনা মুঠেই নাই, নহয়নে মিঃ হেলেম?" {{gap}}“হয় স্যৰ।” {{gap}}“তেনেহলে আচল বাতৰিটো আমি তিনিজনৰ মাজতে গোপনে আবদ্ধ থকা ভাল। তেতিয়া হলে হেজাৰ চেষ্টা কৰিলেও সিহঁতে ঘটনাৰ শুংসূত্ৰ লব নোৱাৰে। কিন্তু তোমালোকে সচেতন হৈ থাকিবা, `যদি কোনোবাই আকৌ আহি কিবা খা-খবৰ লবলৈ চেষ্টা কৰে তেনেহলে তেতিয়াই এৰেষ্ট কৰিবা।” {{gap}}“ভাল স্যৰ, আপোনাৰ আদেশ মনত থাকিব।” {{gap}}“আৰু শুনা মিঃ হেলেম, মোৰ বিশ্বাস আহত হোৱা দুজনৰ ...” {{gap}}অ’, চিয়ে কলে “তাবে এজন ঢুকাইছে স্যৰ।” {{gap}}“হয় নেকি? " বুলি মিঃ ডেভিডে সুধিলে “আৰু বাকী জনৰ বিষয়ে ডাক্তৰে কিবা কৈছে নেকি?” {{gap}}“হয় স্যৰ। ডাক্তৰে কৈছে যে সিয়ো বাচিব বুলি এতিয়াও আশা কৰিব নোৱাৰে......” {{gap}}“কওঁ শুনা” বুলি মিঃ ডেভিডে কলে “মোৰ বিশ্বাস আজি নিশা দস্যুহঁতে নিশ্চয় এই দুজনক জীয়ন্তে বা সিহঁতৰ মৃত লাচ চুৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিব। এতেকে তোমালোকে আগধৰিয়ে সাজু হৈ থাকিবা। সন্দেহৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি জেলখানাতো সিহঁতে আক্ৰমণ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিব পাৰে।” {{nop}}<noinclude></noinclude> b5heodlc73g5v9vgrmoqb4ucrmtj9mc 104 93787 256919 2026-08-06T18:06:37Z JyotiPN 1603 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 256919 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="JyotiPN" />{{rh|৫৪|বিপ্লবী বাহিনী|}}</noinclude>তেনেহলে নিশ্চয় লাচবোৰ নি মৰ্গোত থৈছে। এই অতি সাধাৰণ কথা দুটাৰ কোনটা সচা সেই খবৰটোকে তহঁতে আজিৰ দিনটো ধৰিও আনিব নোৱাৰিলি। তহঁতৰ দৰে নিৰ্ব্বোধ গাধ মই ক’তো দেখা নাই......” {{gap}}নৰসিং আৰু বেনিয়ে ইজনে সিজনৰ মুখলৈ চালে। খঙতে দুয়োজনৰ চকু মুখ ৰঙা পৰিল। মুখত হিংস্ৰভাব বিৰিঙি ওলাল। সিহঁতৰ বিকৃত মুখলৈ চাই গুৰুজীৱে বুজিবলৈ বাকী নাথাকিল যে সিহঁত তেওঁৰ কথাত বৰ উত্তেজিত হৈছে। তেওঁ কোমল সুৰত আৰম্ভ কৰিলে “তোমালোকে খং কৰাৰ কাৰণ নাই, আৰু মই জানো যে বিপদৰ গুৰুত্ব বুজি পালে নিশ্চয় খং নকৰিলা হেঁতেন। তোমালোকে শক্তি অনুসাৰে চেষ্টা কৰা বুলি মই বুজিব পাৰিছোঁ কিন্তু তথাপিও মই কঠোৰ ব্যৱহাৰ কৰাৰ কাৰণ নিশ্চয়....” {{gap}}বাদলে মাত লগালে, “আপোনাৰ মনৰ অৱস্থা নিশ্চয় বুজিছো গুৰুজী। আনহাতে এওঁলোকৰ বিষয় কবলৈ হলে কব লাগিব যে এওঁলোকেও সাধ্যানুযায়ী চেষ্টা কৰিছে। এওঁলোকৰ গাত দোষ নাই। ম‍ই অনুমান কৰো যে সিহঁত তিনিজন মিহিৰ আৰু দীপেনক লৈ পলাই গ’ল।” {{gap}}গুৰুজীয়ে গৰ্জ্জি উঠিল “পলাই যাব কিয়? কলৈ আৰু কেনেকৈ? সেই কাম তেনেই অসম্ভৱ কিয়নো ভাৰতত এনে কোনো ঠাই নাই য’ত সিহঁতে নিৰাপদে বাস কৰিব পাৰিব। প্ৰকাশ্যভাবে চলাফুৰা কৰিব নোৱাৰে পদে পদে বিপদ অনিবাৰ্য্য। এতেকে তেনে মূৰ্খামি কৰিব বুলি ম‍ই ভাবিবই নোৱাৰোঁ৷ তাৰোপৰি দলৰ আইন মানি নচলিলে সিহঁতৰ এসাজ চাউলো দুনীয়াত নাই বুলি বুজিবা........” {{gap}}“কিন্তু গুৰুজী, সিহঁত যদি পাকিস্থানলৈ পলাই যায় তেতিয়া হলে......” {{gap}}বাধা দি গুৰুজীয়ে ক’লে “তাতো সিহঁতৰ বিপদ কম নহয়। কিয়নো তাৰপৰা এবাৰ সিহঁতে পলাই আহিছিল। আনহাতে আমাৰ দলৰ মানুহ তাতো আছে। যদি চৰকাৰৰ হাতত ধৰা নপৰে আমাৰ দলৰ হাতত নিধন হব।” {{gap}}ইমান সময়ৰ মূৰত বেনিয়ে মাত লগালে “তেনেহলে সিহঁতৰ কি হল?<noinclude></noinclude> 6ipp8a2gm4xn2zpzu2pg6zw6e4aonyv 104 93788 256920 2026-08-06T18:18:13Z JyotiPN 1603 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 256920 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="JyotiPN" />{{rh||বিপ্লবী বাহিনী|৫৫}}</noinclude>আমি স্থিৰ নিশ্চিত হৈ আহিছো যে সিহঁত গুৱাহাটীৰ পুলিচ হাজত নাইবা জেলত নাই......” {{gap}}“তেনেহলে গ’ল কলৈ?” বুলি গুৰুজীয়ে অলপ ভাবি আকৌ ক’লে “সিহঁত পাচজন মৰিলেও কোনো কথা নাছিল। কিন্তু ধনবোৰ মোৰ বৰ দৰকাৰ। অলপ অচৰপ নহয় প্ৰায় ছলাখ টকা। কাৰ হাতলৈ গ’ল? কোনে নিলে? কেনেকৈ পুনৰ উদ্ধাৰ কৰা যায়? ...... বোমা তৈয়াৰ কৰা দুজন মৰিছে, আপদ গৈছে। সিহঁতৰ বাবে ভাবিবলগীয়া একো নাই। সিহঁতক ম‍ই ধন্যবাদ দিছোঁ যে ধৰা নপৰি সিহঁতে মৃত্যু বৰণ কৰিছে। ইহঁতেও যদি সেই কাম কৰিলেহেঁতেন তেনেহলে কোনো চিন্তা নাছিল, কিন্তু.......” {{gap}}“শুনক গুৰুজী,” বুলি বাদলে ক’লে “মোৰ দৃঢ় বিশ্বাস যে সিহঁতে ধনেৰে সৈতে পলাই গৈ ক’ৰবাত পাহাৰৰ মাজত লুকাই আছে। দিনৰ পোহৰত ওলাবলৈ সাহ কৰা নাই। নিশাৰ এন্ধাৰত হয়তো ওলাবহি পাৰে।” {{gap}}“তেনেকথা বিশ্বাস কৰিবলৈ যদিও টান পাওঁ তথাপি তাকেই সঁচা বুলি ভাবি নিশালৈকে বাটচাম। কিন্তু যদি নাহে বা ধৰা পৰিছে তেতিয়া হলে সিহঁতৰ অভাৱত ডিগবইৰ কামৰ ব্যাঘাত হব। পৰহিলৈ ৰবিবাৰ। তাত সকলো বন্দবস্ত সেই দিনালৈ ঠিক হৈছে। আমাৰ হাতত কাইলৈ অৰ্থাৎ শনিবাৰৰ দিনটোহে আছে। ম‍ই স্থিৰ কৰিছোঁ যে কাম পেলাই থব নোৱাৰোঁ। এতেকে সিহঁতৰ অভাৱত বাদলে ডিগবইৰ কামৰ ভাৰ লৈ আমাৰ কাম সমাধা কৰি আহিবগৈ লাগিব। কি কৰিব লাগিব সকলো দিহা পৰামৰ্শ ম‍ই দিম।” {{gap}}“আনন্দেৰে সন্মতি জানাইছো, গুৰুজী। মই দক্ষভাবে সকলো কাম শেষ কৰি উলটি আহিম জানিব।” বাদলে উত্তৰ দিলে। {{gap}}গুৰুজীয়ে অলপ সময়লৈ মৌন হৈ থাকি কলে “শুনা বাদল, তুমি মোৰ সোঁহাত। তোমাক ডিগবইলৈ পঠাই মই তাৰে কামৰ কাৰণে নিশ্চিন্ত হব পাৰিম যদিও কালিৰ ঘটনা আৰু টকাবোৰৰ চিন্তাত ম‍ই অস্থিৰ হৈ পৰিছোঁ। অৱশ্যে তোমাৰ কথামতে এটা ক্ষীণ আশা এতিয়াও আছে যে সিহঁতে ধনেৰে সৈতে হয়তো ক’ৰবাত লুকাই আছে। যদি আজি নিশাৰ ভিতৰত কিবা {{hws|বা|বা-বাতৰি}}<noinclude></noinclude> i6l39ygbqaqvcvdt3dv8ppcocm4216q 104 93789 256921 2026-08-06T18:22:04Z JyotiPN 1603 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 256921 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="JyotiPN" />{{rh|৫৬|বিপ্লবী বাহিনী|}}</noinclude>{{hwe|বাতৰি|বা-বাতৰি}} পাওঁ ভালেই, নাপালে কাইলৈ ৰাতিপুৱাৰ পৰা অন্যপথ অৱলম্বন কৰিম বুলি ভাবিছোঁ......” {{gap}}“আপুনি নিশ্চিন্ত মনেৰে বিশ্ৰাম কৰক গুৰুজী।” বুলি বাদলে ক’লে “মিছা কথাত চিন্তা কৰি মগজু ঘোলা কৰাৰ কাৰণ নাই। দেওবাৰে নিশা সুকলমে কাম সমাধা কৰি মই সোমবাৰে নিশ্চয় উলটিম। নতুন পথ কিবা লবলগীয়া হ’লে তেতিয়া আলোচনা কবি লোৱাহে ভাল হব বুলি ভাবো।” {{gap}}“এৰা, তোমাৰ সু-পৰামৰ্শৰ আৱশ্যক নিশ্চয় হব। এতেকে তোমাৰ দিহামতে এই দুদিন মই বাট চাম বাৰু। এতিয়া তুমি যোৱাৰ কাৰণে সাজু হোৱাগৈ।” {{dhr}} {{Rule|5em}}<noinclude></noinclude> egrz90yfm0hnur3ejk4kvp70u2fzz5r 104 93790 256922 2026-08-06T18:41:36Z JyotiPN 1603 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 256922 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="JyotiPN" />{{rh||বিপ্লবী বাহিনী|৬৩}}</noinclude>ভাবে পুলিচক সহায় কৰিলে আমাৰ উদ্দেশ্যও সিদ্ধ হব, কি কোৱা ভাই সকল?” {{gap}}সকলোৱে সন্মতি দিলে “ঠিক কথা গোসাই, ইয়াতকৈ ভাল বন্দোবস্ত হব নোৱাৰে।” {{gap}}দলপতিয়ে সকলোৰে মুখলৈ একোবাৰ চকুফুৰাই হাঁহি মাৰি ক’লে “ধন্যবাদ ভাই সকল। এতিয়া আমি সভাভঙ্গ কৰাৰ পূৰ্ব্বে আন এটা কৰ্ত্তব্য আছে।” {{gap}}হাত যোৰ কৰি সকলোৱে ক’লে “আদেশ কৰক, ককাইদেও।" {{gap}}“শুনা,” দলপতিয়ে আৰম্ভ কৰিলে “আমাৰ ন-ভকতে দস্যুহতৰ গোপন ষড়যন্ত্ৰৰ যি ব্যাখ্যা কৰিলে সেইখিনি কথা এতিয়া মিঃ ডেভিডৰ হাত পোৱাবগৈ লাগে।” {{gap}}কেপ্তেনে সুধিলে “এতিয়া কেনেকৈ সম্ভৱ হব ককাইদেও? মিঃ ডেভিড আৰু ডাওৰা এতিয়া মাজ বাটত......” {{gap}}“তেওঁলোকে শেহ নিশা অথবা ৰাতিপুৱাহে ডিগবই পাবগৈ বুলি আশা কৰা যায়। তাৰ পূৰ্ব্বেই এই কাকতখনেৰে সৈতে এখন চিঠি পঠিয়াবলৈ কোনোক দিহা কৰিব নোৱাৰোনে?" বুলি দলপতিয়ে উগ্ৰগতিৰ মুখলৈ চালে। {{gap}}দলপতিৰ মনোভাব বুজি উগ্ৰগতিৰে হাত যোৰ কৰি ক’লে “আপোনাৰ আদেশ বুজিছো গোসাই। যদি সুবিধা হয় মাজ বাটতে নহলে নিশ্চয় ডিগবইত এই কাকত তেওঁৰ হাতত তুলি দিম গৈ। আপুনি নিশ্চিন্ত হৈ থাকক।” {{gap}}“ধন্যবাদ ভাইটি। তুমি উপযাচি গাত লৈছা যেতিয়া নিশ্চিন্ত হলো। কিন্তু সাৱধান, যাতে বেছি বাহাদুৰি কৰিবলৈ গৈ বিপদত নপৰা .....” {{gap}}“আপোনাৰ আদেশ মনত থাকিব গোসাই।” উগ্ৰগতিয়ে ক’লে। {{gap}}দলপতিয়ে ক’লে “তেনেহলে কেপ্তেনে সৈতে দিহা কৰি তোমাৰ যাত্ৰাৰ আয়োজন কৰা। আজিৰ পৰামৰ্শ ইমানতে শেষ। এতিয়াৰ পৰা আমাৰ কৰ্ত্তব্য হ’ল বিপ্লবী বাহিনীৰ গুপ্ত আড্ডা আবিষ্কাৰ আৰু সকলো খা-খবৰ সংগ্ৰহ কৰা। যুটীয়া ভাবে হওক বা গুটীয়া ভাবে হওক সকলোৱে তাৰে চেষ্টা কৰিবা।” {{center|সভা ভঙ্গ হ’ল।}} {{dhr}} {{Rule|৫em}}<noinclude></noinclude> lf7ufov4sn7ohwicj0rvasahvnacicw 256949 256922 2026-08-07T09:21:35Z JyotiPN 1603 256949 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="JyotiPN" />{{rh||বিপ্লবী বাহিনী|৬৩}}</noinclude>ভাবে পুলিচক সহায় কৰিলে আমাৰ উদ্দেশ্যও সিদ্ধ হব, কি কোৱা ভাই সকল?” {{gap}}সকলোৱে সন্মতি দিলে “ঠিক কথা গোসাই, ইয়াতকৈ ভাল বন্দোবস্ত হব নোৱাৰে।” {{gap}}দলপতিয়ে সকলোৰে মুখলৈ একোবাৰ চকুফুৰাই হাঁহি মাৰি ক’লে “ধন্যবাদ ভাই সকল। এতিয়া আমি সভাভঙ্গ কৰাৰ পূৰ্ব্বে আন এটা কৰ্ত্তব্য আছে।” {{gap}}হাত যোৰ কৰি সকলোৱে ক’লে “আদেশ কৰক, ককাইদেও।" {{gap}}“শুনা,” দলপতিয়ে আৰম্ভ কৰিলে “আমাৰ ন-ভকতে দস্যুহতৰ গোপন ষড়যন্ত্ৰৰ যি ব্যাখ্যা কৰিলে সেইখিনি কথা এতিয়া মিঃ ডেভিডৰ হাত পোৱাবগৈ লাগে।” {{gap}}কেপ্তেনে সুধিলে “এতিয়া কেনেকৈ সম্ভৱ হব ককাইদেও? মিঃ ডেভিড আৰু ডাওৰা এতিয়া মাজ বাটত......” {{gap}}“তেওঁলোকে শেহ নিশা অথবা ৰাতিপুৱাহে ডিগবই পাবগৈ বুলি আশা কৰা যায়। তাৰ পূৰ্ব্বেই এই কাকতখনেৰে সৈতে এখন চিঠি পঠিয়াবলৈ কোনোক দিহা কৰিব নোৱাৰোনে?" বুলি দলপতিয়ে উগ্ৰগতিৰ মুখলৈ চালে। {{gap}}দলপতিৰ মনোভাব বুজি উগ্ৰগতিৰে হাত যোৰ কৰি ক’লে “আপোনাৰ আদেশ বুজিছো গোসাই। যদি সুবিধা হয় মাজ বাটতে নহলে নিশ্চয় ডিগবইত এই কাকত তেওঁৰ হাতত তুলি দিম গৈ। আপুনি নিশ্চিন্ত হৈ থাকক।” {{gap}}“ধন্যবাদ ভাইটি। তুমি উপযাচি গাত লৈছা যেতিয়া নিশ্চিন্ত হলো। কিন্তু সাৱধান, যাতে বেছি বাহাদুৰি কৰিবলৈ গৈ বিপদত নপৰা .....” {{gap}}“আপোনাৰ আদেশ মনত থাকিব গোসাই।” উগ্ৰগতিয়ে ক’লে। {{gap}}দলপতিয়ে ক’লে “তেনেহলে কেপ্তেনে সৈতে দিহা কৰি তোমাৰ যাত্ৰাৰ আয়োজন কৰা। আজিৰ পৰামৰ্শ ইমানতে শেষ। এতিয়াৰ পৰা আমাৰ কৰ্ত্তব্য হ’ল বিপ্লবী বাহিনীৰ গুপ্ত আড্ডা আবিষ্কাৰ আৰু সকলো খা-খবৰ সংগ্ৰহ কৰা। যুটীয়া ভাবে হওক বা গুটীয়া ভাবে হওক সকলোৱে তাৰে চেষ্টা কৰিবা।” {{center|সভা ভঙ্গ হ’ল।}} {{dhr}} {{Rule|5em}}<noinclude></noinclude> k2umix7shw9oancie1rk1k921tmzkmc 104 93791 256923 2026-08-06T18:44:50Z JyotiPN 1603 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 256923 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="JyotiPN" />{{rh|৭০|বিপ্লবী বাহিনী|}}</noinclude>কিবা এটা সিদ্ধান্ত কৰা ভাল হব। ইয়াৰ পৰা পলালেও তুমি যেন নিজৰ ঘৰৰপৰা বাহিৰ নোহোৱা বা কোনো ৰকম পাগলামি নকৰা।” {{gap}}“ময়ো তাকে কওঁ৷” বুলি ফুকনে উচ্চাৰণ কৰাৰ লগে লগে ডাক্তৰ আৰু নাৰ্চ সোমাই আহিল। বাকী তিনিজনে ওলাই যাবলৈ থিয় হ’ল। {{gap}}হাঁহিমাৰি সকলোকে বিদায় সম্ভাষণ কৰি ডাক্তৰ চাহাবে সুধিলে “আশা কৰো তেওঁক ভালদৰে বুজাই বঢ়াই......” {{gap}}“আপোনাৰ পেচেণ্টৰ ভাৰ আপোনাৰ ওপৰত।” বুলি ফুকনে উত্তৰ দিলে। তেওঁলোক ওলাই গ’ল। {{dhr}} {{Rule|5em}}<noinclude></noinclude> m6skf2ex8qwwoy82kgykxzy8bap2igw 0 93792 256924 2026-08-06T18:47:39Z JyotiPN 1603 "{{header | title = বিপ্লবী বাহিনী | author = প্ৰেমনাৰায়ণ দত্ত | year = ১৯৫৩ | translator = | section = | previous = [[বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩)/পাঁচ|পাঁচ]] | next = বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়..." দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল 256924 wikitext text/x-wiki {{header | title = বিপ্লবী বাহিনী | author = প্ৰেমনাৰায়ণ দত্ত | year = ১৯৫৩ | translator = | section = | previous = [[বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩)/পাঁচ|পাঁচ]] | next = [[বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩)/সাত|সাত]] | notes = | categories = }} <pages index="বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩).pdf" from=47 to=55/> [[শ্ৰেণী:প্ৰেমনাৰায়ণ দত্তৰ সাহিত্যকৰ্ম]] 9w7rgb4ss6b26i3tfdd1k5ox6qagsw8 0 93793 256925 2026-08-06T18:50:20Z JyotiPN 1603 "{{header | title = বিপ্লবী বাহিনী | author = প্ৰেমনাৰায়ণ দত্ত | year = ১৯৫৩ | translator = | section = | previous = [[বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩)/ছয়|ছয়]] | next = বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (..." দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল 256925 wikitext text/x-wiki {{header | title = বিপ্লবী বাহিনী | author = প্ৰেমনাৰায়ণ দত্ত | year = ১৯৫৩ | translator = | section = | previous = [[বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩)/ছয়|ছয়]] | next = [[বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩)/আঠ|আঠ]] | notes = | categories = }} <pages index="বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩).pdf" from=56 to=62/> [[শ্ৰেণী:প্ৰেমনাৰায়ণ দত্তৰ সাহিত্যকৰ্ম]] tu7tnm17ql0xyt4ma4te6rz7izxetkp 104 93794 256927 2026-08-06T18:55:00Z JyotiPN 1603 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 256927 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="JyotiPN" />{{rh|৭৮|বিপ্লবী বাহিনী|}}</noinclude>{{gap}}এচ, পি লৈ চাই মিঃ ডেভিডে সুধিলে “নতুন আৰু ভাল মটৰ এখন পোৱা যাবনে মিঃ বৰবৰা?” {{gap}}বৰবৰাই উত্তৰ দিলে “মোৰ আগৰ মটৰখন সলনি কৰি কালি সৌখন লৈছো স্যৰ। এতিয়ালৈ নম্বৰ প্লেট লগোৱাই নাই......” {{gap}}“অতি উত্তম হব। ধন্যবাদ মিঃ বৰবৰা। আহক, এতিয়া ডাক বঙলালৈ গৈ আলোচনা কৰোগৈ।” {{gap}}দাৰোগাক এৰি বাকী তিনিজন ডাক বঙলালৈ গ’ল। {{dhr}} {{Rule|5em}}<noinclude></noinclude> tk42wicrkcy0v8tg2lpf058rs4t6q64 104 93795 256943 2026-08-07T08:42:02Z JyotiPN 1603 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 256943 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="JyotiPN" />{{rh|৫৮|বিপ্লবী বাহিনী|}}</noinclude>দলৰ সৈতে ৰবিবাৰে নিশা তেল কোম্পানী ধংস কৰিব লাগে। কিন্তু তাৰ পূৰ্ব্বে চাহাববোৰক শেষ কৰি বেঙ্ক আৰু কোম্পানীৰ ভৰাল লুটপাত কৰিব লাগে...” {{gap}}“অতি ভয়ঙ্কৰ আৰু জঘন্য কথা” বুলি দলপতিয়ে সুধিলে “তাৰ পিছত?” {{gap}}“তাৰ পিছত সিহঁতে লিডুলৈ গৈ তাবে কোনোবা কানাই নামৰ এজনৰ লগত থাকিবলৈ আদেশ দিয়া আছে। আৰু তাতেই আকৌ নতুন আদেশ পোৱাৰ কথা......... {{gap}}সকলোৱে অলপ সময়লৈ স্তব্ধ হৈ ৰৈ থাকিল। তাৰ পিছত দলপতিয়ে সুধিলে “উপস্থিত ক্ষেত্ৰত আমাৰ কিবা কৰ্ত্তব্য আছে বুলি ভাবা নেকি ভাই সকল?” {{gap}}বাকীবোবে উল্লাসেৰে একেলগে মাত লগালে “নিশ্চয় আছে ককাইদেও...” {{gap}}দলপতিয়ে সুধিলে “কি কৰ্ত্তব্য কোৱাচোন ভাইচাহাব?” {{gap}}কেপ্তেনে উত্তৰ দিলে “কওঁ শুনক গোঁসাই, এই ইতৰ দলটোৰ উদ্দেশ্য আপুনি ভালকৈয়ে বুজিছে। সিহঁত কোনো ৰাজনৈতিক দলৰ নহয়। ৰাজ্যৰ খুনী-আচামী আৰু দাগী অপৰাধী আদি নানা ৰকমৰ দুৰ্ব্বৃত্ত দস্যু কিছুমানে ডাঙৰদল গঠন কৰি সৰ্ব্বসাধাৰণৰ মাজত আতঙ্কৰ সৃষ্টি কৰিছে। এতেকে ইহঁতক আমি কঠোৰ হাতেৰে চূৰ্ণ কৰি দেশৰ উপকাৰ সাধন কৰিব লাগিব।” {{gap}}মালতীয়ে মাত লগালে “ময়ো এষাৰ কথা কব খোজো; ককাইদেও .....” {{gap}}দলপতিয়ে ক’লে “অনুমতিৰ আৱশ্যক নকৰে। আমাৰ দলৰ সকলোটি ইয়াত উপস্থিত আছোঁ। এইখন পৰামৰ্শ সভা গতিকে সকলোৱে নিজৰ নিজৰ অভিমত প্ৰকাশ কৰিবৰ অধিকাৰ আছে।” {{gap}}“মই ভাবো” বুলি মালতীয়ে আৰম্ভ কৰিলে “যে বিপ্লবী বাহিনীটো আমাৰ তথা দেশৰ যেনেকৈ শত্ৰু, চৰকাৰ নাইবা পুলিচৰো তেনে শত্ৰু। আমি বলেৰে সিহঁতৰ পাচজনক বন্দী কৰি আনি পৰাক্ৰম দেখুৱাইছো আৰু ধনবোৰ কাঢ়ি আনি আমাৰ উদ্দেশ্য সাধন কৰিছোঁ। এতিয়া সিহঁতক নিৰ্ম্মূল কৰাৰ দায়িত্ব পুলিচৰ ওপৰত। মোব মনেবে এতিয়া আমি সক্ৰিয় অংশ গ্ৰহণ নকৰি দূৰৈৰ পৰা তেওঁলোকৰ কামলৈ লক্ষ্য কৰিলেই হব।” {{gap}}মাধবে মাত লগালে “কিন্তু পুলিচে যদি কৃতকাৰ্য্য হব নোৱাৰে তেতিয়া সিহঁতে<noinclude></noinclude> k13050u977hq30lsiesnl5n7njoypqu 104 93796 256944 2026-08-07T08:49:49Z JyotiPN 1603 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 256944 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="JyotiPN" />{{rh|৫৯|বিপ্লবী বাহিনী|৫৯}}</noinclude>আমাৰ চকুৰ আগতে দেশৰ সৰ্ব্বনাশ নকৰিবনে? ‘পা-ফু’ দল জীয়াই থকাত কোনো বিদেশী দলে আহি অসমত প্ৰভুত্ব কৰা আমি সমুলি সহ্য নকৰোঁ...” {{gap}}মালতীয়ে সুধিলে “পুলিচে নোৱাৰে বুলি সন্দেহ কৰাৰ কিবা কাৰণ আছে নেকি?” {{gap}}মাধবে উত্তৰ দিলে “এৰা নিশ্চয় আছে। এতিয়ালৈকে ঘাইশিপাডালকে সিহঁতে বিচাৰি পোৱা নাই......” {{gap}}“এতিয়ালৈকে পোৱা নাই বুলিয়েই ভবিষ্যতেও বিচাৰি নাপাব বুলি ভবাৰ কোনো অৰ্থ নাই। তাৰ প্ৰমাণ আমি সিহঁতক আবিষ্কাৰ কৰাৰ লগে লগে পুলিচেও শুংসূত্ৰ পাইছিল। আৰু আমি হেতা ওপৰা নকৰাহেঁতেন সিহঁতক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি ধনবোৰ উদ্ধাৰ কৰিলেহেঁতেন।” মালতীয়ে কলে। {{gap}}“শুন৷” বুলি পাৰ্থসিঙে মাত লগালে “ তোমালোকৰ উভয়ৰে কথাত যুক্তি আছে। ধনো কাঢ়ি আনিলো আৰু পাচজনক বন্দীও কৰিলো। সেই হিচাবে আমাৰ কৰ্ত্তব্যৰ ওৰ পৰিছে, কিন্তু পুলিচে যদি দক্ষতা দেখুৱাব নোৱাৰে তেতিয়া হলে সিহঁতৰ দলটোৱে ৰাইজ তথা দেশৰ সৰ্ব্বনাশ কৰিবলৈ বেছি সময় নালাগিব। এতেকে আমি......” {{gap}}তেওঁক কথা শেষ কৰিবলৈ সুবিধা নিদি হেমিল্টনে কলে “আগবাঢ়ি গৈ সিহঁতৰ পুলিয়ে পোথায়ে উঘালিব লাগে.....” {{gap}}নকুল ৰায়ে গম্ভীব ভাবেৰে মাত লগালে “যিমান সহজতে কৈ পেলালা সিমান উজু কাম কেতিয়াও নহয় জানিবা।” {{gap}}“উজু কাম নহব পাৰে ডাক্তৰ ককাইদেও” বুলি উগ্ৰ গতিয়ে কলে “কঠিন কাম বুলি ভাবি আমি লেজ কোঁচাই বহি থাকিম নে? আমাৰ কোনটো কৰ্ত্তব্য নো উজু? এতেকে মোব মনেৰে ৰণলৈ সাজু হোৱা ভাল। আমাৰ কৰ্ত্তব্য আমি কৰিম। পুলিচৰ কৰ্ত্তব্য সিহঁতে কৰক। আমি তালৈ বাট চাই কিয় সুযোগ হেৰুৱাম?” {{gap}}গম্ভীৰ ভাবেৰে কেপ্তেনে মাত লগালে “ৰ’বা, উগ্ৰ ভাইটি। সকলোৰে কথা সাৰুৱা আৰু যুক্তিপূৰ্ণ কিন্তু উপস্থিত ক্ষেত্ৰত কোন পথ উত্তম হব তাক স্থিৰ কৰা<noinclude></noinclude> ric0zwxmnfolxd04rfblfzm4e3rol20 104 93797 256945 2026-08-07T08:59:09Z JyotiPN 1603 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 256945 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="JyotiPN" />{{rh|৬০|বিপ্লবী বাহিনী|}}</noinclude>মুঠেই উজু কাম নহয়। গতিকে ককাইদেৱে এটা নিষ্পত্তি কৰি দিয়া উচিত। তেখেতে কি কয় সকলোৱে শুনা...” বুলি কোৱাত তেতিয়াহে সকলোৱে দলপতিৰ মুখলৈ চাই আগ্ৰহেৰে ৰৈ থাকিল। {{gap}}দলপতিয়ে যেন একান্ত মনেৰে ধ্যানহে কৰিছিল। তেওঁৰ মুখ দেখি কোনোৱে অন্তৰৰ ভাব বুজিব নোৱাৰিলে। ভীমসেনৰ কথাৰ কোনো উত্তৰ নিদিয়া দেখি সকলোৱে তেওঁৰ মুখলৈ চাই ৰৈ থাকিল। আৰু কিছু সময়লৈ তেওঁ সেইদৰে ৰৈ থাকি উচ্চাৰণ কৰিলে “হুঁ......তুমি কি ক’লা ভাই চাহাব?” {{gap}}হাতযোৰ কৰি কেপ্তেন উত্তৰ দিলে “আপোনাৰ আদেশ শুনিবলৈ আমি সকলোৱে ৰৈ আছোঁ, গোসাই......” {{gap}}আকৌ এটা দীঘল হুমুনিয়াহ কাঢ়ি দলপতিয়ে উত্তৰ দিলে “তোমালোকৰ সকলোৰে মতৰ লগত মোৰ মতৰ মিল আছে। নিজৰ কোনো মত ম‍ই শুনাব নোৱাৰো। এই কথা ঠিক যে আমি যি ক্ষিপ্ৰতাৰে সিহঁতক বিচাৰি উলিয়াই বাধা জন্মাব পাৰিম তেনেকুৱা ক্ষিপ্ৰভাবে পুলিচে হয়তো নোৱাৰিব পাৰে। সেই ক্ষেত্ৰত বিপ্লবী বাহিনীয়ে যদি বেছি সময় পায় তেতিয়া হলে সিহঁতৰ আড্ডা সলনি কৰিব পাৰে অথবা পলাই যাবও পাবে। কিয়নো দুবাৰৰ পৰাজয়ে নিশ্চয় সিহঁতৰ মনত ঘোৰ আতঙ্কৰ সৃষ্টি কৰিব......” {{gap}}“দুবাৰ কেনেকৈ হ’ল ককাইদেও?” নকুল ৰায়ে সুধিলে। {{gap}}দলপতিয়ে উত্তৰ দিলে “প্ৰথম বাৰ কালি আমাৰ হাতত। আৰু মোৰ বিশ্বাস দ্বিতীয় বাৰ পৰহিলৈ পুলিচৰ হাতত ডিগবইত কেইজনমান ধৰা পৰিব পাৰে......” {{gap}}কেপ্তেনে ক’লে “আপোনাৰ কথা ঠিক ককাইদেও। মই গোপন বাতৰি সংগ্ৰহ কৰিছো যে মিঃ ডেভিড ডাওৰাৰ সৈতে ডিগবইলৈ ৰাওণা হৈছে।” {{gap}}উগ্ৰগতিয়ে ক’লে “কিন্তু ককাইদেও, মিঃ ডেভিডে এইবাৰ কৃতকাৰ্য্য নহবও পাৰে। বিশেষকৈ তেওঁৰ সোঁহাত স্বৰূপ শ‍ইকীয়া লগত নথকাত ......” {{gap}}বাধা দি দলপতিয়ে ক’লে “শুনা উগ্ৰগতি, তুমি যদি মিঃ ডেভিডৰ বল-বুদ্ধি বা কল-কৌশলৰ বিষয়ে এতিয়াও আচল ধাৰণা কৰিব পৰা নাই অথবা জানি<noinclude></noinclude> 31vj3sh5oetpj0ugo5apj9t75h603zb 104 93798 256946 2026-08-07T09:10:12Z JyotiPN 1603 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 256946 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="JyotiPN" />{{rh||বিপ্লবী বাহিনী|৬১}}</noinclude>শুনিও উপযুক্ত মূল্য দিবলৈ নিশিকি অৱজ্ঞা কৰিছা তেনেহলে তোমাক নিৰ্ব্বোধ বুলিহে কম। তেওঁৰ নিচিনা সৰ্ব্বগুণ সম্পন্ন আৰু সুদক্ষ অফিচাৰ ম‍ই দুজন দেখা নাই। তাৰোপৰি ম‍ই বুজিছো যে ডাওৰাৰ সম্পৰ্কে তুমি ভুল ধাৰণা কৰিছা। তেওঁ যেনেকুৱা বলশালী তেনেকুৱা বুদ্ধিমানো। তেওঁৰ গাত হাতীৰ বল আৰু মগজুত শিয়ালৰ বুদ্ধি আছে জানিবা। কিন্তু বাহিৰত প্ৰকাশ নকৰে দেখি দূৰৈৰ পৰা অকৰা যেন দেখা যায়। গতিকে ভবিষ্যতলৈ তোমাৰ সিদ্ধান্তৰ সলনি কৰি সাৱধান হবা বুলি আশা কৰিলো।” {{gap}}হাতযোৰ কৰি উগ্ৰগতিয়ে ক’লে “মোক ক্ষমা কৰিব গোসাই। সচাকৈৰে ম‍ই নিৰ্ব্বোধ। ভবিষ্যতলৈ আপোনাৰ আদেশ শিৰোধাৰ্য্য কৰি ৰাখিলো।” {{gap}}“ধন্যবাদ। তেতিয়াহলে বহুত বিপদৰ পৰা হাত সাৰিব পাৰিবা।” বুলি দলপতিয়ে ক’লে “এতিয়া সকলোৱে মনোযোগেৰে শুনা—এইবাৰৰ ঘটনাৰ গুৰুত্বলৈ লক্ষ্য কৰি মই অইন এটা পথ বিচাৰি উলিয়াইছো। তোমালোকে বিবেচনা কৰি মতামত জনালে সুখ পাম।” {{gap}}“কওক ককাইদেও” বুলি কেপ্তেনে ক’লে “আপনাৰ সিদ্ধান্তৰ ওপৰত আসোঁৱাহ উলিয়াবলৈ আমাৰ শক্তিয়ে নুকুলাব বুলি খাতাংকৈ জানো। গতিকে আপোনাৰ আদেশ মতে বিনা বিচাৰে আমি সকলো কাম কৰিম।” {{gap}}“কিন্তু কেপ্তেন, বিনা বিচাৰে কৰিবলৈ সম্মত হোৱাত মোৰ আপত্তি আছে। যি হওক বাৰু, প্ৰথমে মোৰ কথা শুনা—আমি পূৰ্ব্বতে স্থিৰ কৰা মতে সিহঁতৰ পৰা কাঢ়ি অনা ধনবোৰ দেশৰ আৰু দহৰ সেৱাত খৰচ কৰিম। কিয়নো এইবোৰ ধন দুৰ্দান্ত দস্যুহঁতে চুৰি-ডকাইতি কৰি সংগ্ৰহ কৰিছিল।” {{gap}}“এই কথাত আমাৰ সকলোৰে সম্মতি আছে গোসাই।” {{gap}}“তাৰ পিছত কওঁ শুনা, বিপ্লবী দস্যু নামৰ দুৰ্দ্দান্ত দলটো নিৰ্ম্মূল কৰিবলৈ আমি নিজাকৈ কোনো পথ অৱলম্বন নকৰি অলক্ষে থাকি মিত্ৰ ভাবেৰে পুলিচক সহায় কৰিম। পুলিচে সিহঁতক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি শাস্তি দিলেই দেশৰ মঙ্গল হব।” {{gap}}নকুল ৰায়ে মাত লগালে “কিন্তু ককাইদেও .....” {{gap}}বাধা দি দলপতিয়ে ক'লে “কোনো কিন্তু নাই, ডাঃ ৰায়। কিয়নো আমাৰ দুটা<noinclude>{{Left|{{gap}}৫}}</noinclude> bdvd56ubgylf9xymyudqvbxs51nyyso 104 93799 256947 2026-08-07T09:18:21Z JyotiPN 1603 /* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল। 256947 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="JyotiPN" />{{rh||বিপ্লবী বাহিনী|৬২}}</noinclude>উদ্দেশ্যৰ ভিতৰত প্ৰথমটো সিদ্ধ হৈছে। দ্বিতীয় উদ্দেশ্য হ’ল সিহঁতক নিৰ্ম্মূল কৰি দেশত ধ্বংসমূলক কাম বন্ধ কৰি জনসাধাৰণকে। আতঙ্কৰ পৰা ৰক্ষা কৰা, নহয়নে বাৰু?” {{gap}}“হয় ককাইদেও।” {{gap}}“তেনেহলে এইটো চৰকাৰৰ হে কৰ্ত্তব্য। আৰু সেই কৰ্ত্তব্য পালন কৰিবলৈ পুলিচে যৎপৰোনাস্তি চেষ্টা কৰিছে।” {{gap}}দলপতিৰ কথা শুনি আটাইবোৰ যেন অলপ অসন্তুষ্ট হ’ল। কিন্তু মুখেৰে মাতিবলৈ সাহ নকৰিলে। সেই ভাব বুজি পাই দলপতিয়ে হাঁহিমাৰি ক’লে “তোমালোকৰ মনৰ ভাব বুজি তোমালোকক ম‍ই ধন্যবাদ দিছো ভাইসকল। মই জানো—তোমালোকৰ সিৰে সিৰে পূৰ্ব্বপুৰুষ সকলৰ শৌৰ্য্য-বীৰ্য্য প্ৰবাহিত হৈ ৰণহুঙ্কাৰ তুলি যুঁজলৈ উদগনি দিব লাগিছে। কিন্তু ভাই সকল, অকল বীৰৰসেৰে ৰণ জিনিব নোৱাৰি। লগতে বুদ্ধি-কৌশলো লাগে। আমাৰ দৈহিক আৰু মনোবল অপৰ্য্যাপ্ত আছে যদিও এই কথা স্বীকাৰ নকৰি নোৱাৰা যে জনবল কম। আনহাতে আমি যিমান দূৰ প্ৰমাণ পাইছো তাৰপৰা বুজিছো যে এই দস্যুবাহিনীৰ জনবল বহুত বেছি।” {{gap}}কেপ্টেনে ক’লে “এই বিষয়ত আমি নিঃসন্দেহ, গোসাই।” {{gap}}তেনেহলে এইকথা সহজতে অনুমান কৰিব পাৰি যে পাণ্ডু আৰু গুৱাহাটীৰ ভিতৰত কম পক্ষেও চল্লিশ, পঞ্চাশ জন দুৰ্ব্বৃত্তৰ দল এটা সিহঁতৰ নিশ্চয় আছে। কিয়নো এইটো সিহঁতৰ হেড অফিচ বা প্ৰধান আড্ডা।” {{gap}}মাধবে ক’লে “বেছি নহলেও তাতকৈ কম হব নোৱাৰে ককাইদেও।” {{gap}}“এতিয়া শুনা—এনেকুৱা দুৰ্ব্বৃত্ত দল এটাৰ লগত সম্মুখ সমৰত আমি তেনেই নগণ্য। কিয়নো আমাৰ দলত সাতজনৰ বেছি সৈনিক নাই। তাৰোপৰি প্ৰকাশ্যভাবে যুঁজ কৰিবলৈ আমি আত্মপ্ৰকাশ কৰিব নোৱাৰো।” {{gap}}“উচিত কথা গোসাই।” মালতীয়ে ক’লে। {{gap}}“এতেকে মই ভাবো যে সম্মুখ সমৰখন পুলিচে কৰক। তেতিয়া হলে সিহঁতৰ নিশ্চয় পতন হব। আনহাতে আমাৰ ক্ষুদ্ৰ জনবল অটুট ৰাখি অদৃশ্য<noinclude></noinclude> d5zlm7fdhdyxql7wzrvygzif3pyfaxf 256948 256947 2026-08-07T09:18:49Z JyotiPN 1603 256948 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="JyotiPN" />{{rh|৬২|বিপ্লবী বাহিনী|}}</noinclude>উদ্দেশ্যৰ ভিতৰত প্ৰথমটো সিদ্ধ হৈছে। দ্বিতীয় উদ্দেশ্য হ’ল সিহঁতক নিৰ্ম্মূল কৰি দেশত ধ্বংসমূলক কাম বন্ধ কৰি জনসাধাৰণকে। আতঙ্কৰ পৰা ৰক্ষা কৰা, নহয়নে বাৰু?” {{gap}}“হয় ককাইদেও।” {{gap}}“তেনেহলে এইটো চৰকাৰৰ হে কৰ্ত্তব্য। আৰু সেই কৰ্ত্তব্য পালন কৰিবলৈ পুলিচে যৎপৰোনাস্তি চেষ্টা কৰিছে।” {{gap}}দলপতিৰ কথা শুনি আটাইবোৰ যেন অলপ অসন্তুষ্ট হ’ল। কিন্তু মুখেৰে মাতিবলৈ সাহ নকৰিলে। সেই ভাব বুজি পাই দলপতিয়ে হাঁহিমাৰি ক’লে “তোমালোকৰ মনৰ ভাব বুজি তোমালোকক ম‍ই ধন্যবাদ দিছো ভাইসকল। মই জানো—তোমালোকৰ সিৰে সিৰে পূৰ্ব্বপুৰুষ সকলৰ শৌৰ্য্য-বীৰ্য্য প্ৰবাহিত হৈ ৰণহুঙ্কাৰ তুলি যুঁজলৈ উদগনি দিব লাগিছে। কিন্তু ভাই সকল, অকল বীৰৰসেৰে ৰণ জিনিব নোৱাৰি। লগতে বুদ্ধি-কৌশলো লাগে। আমাৰ দৈহিক আৰু মনোবল অপৰ্য্যাপ্ত আছে যদিও এই কথা স্বীকাৰ নকৰি নোৱাৰা যে জনবল কম। আনহাতে আমি যিমান দূৰ প্ৰমাণ পাইছো তাৰপৰা বুজিছো যে এই দস্যুবাহিনীৰ জনবল বহুত বেছি।” {{gap}}কেপ্টেনে ক’লে “এই বিষয়ত আমি নিঃসন্দেহ, গোসাই।” {{gap}}তেনেহলে এইকথা সহজতে অনুমান কৰিব পাৰি যে পাণ্ডু আৰু গুৱাহাটীৰ ভিতৰত কম পক্ষেও চল্লিশ, পঞ্চাশ জন দুৰ্ব্বৃত্তৰ দল এটা সিহঁতৰ নিশ্চয় আছে। কিয়নো এইটো সিহঁতৰ হেড অফিচ বা প্ৰধান আড্ডা।” {{gap}}মাধবে ক’লে “বেছি নহলেও তাতকৈ কম হব নোৱাৰে ককাইদেও।” {{gap}}“এতিয়া শুনা—এনেকুৱা দুৰ্ব্বৃত্ত দল এটাৰ লগত সম্মুখ সমৰত আমি তেনেই নগণ্য। কিয়নো আমাৰ দলত সাতজনৰ বেছি সৈনিক নাই। তাৰোপৰি প্ৰকাশ্যভাবে যুঁজ কৰিবলৈ আমি আত্মপ্ৰকাশ কৰিব নোৱাৰো।” {{gap}}“উচিত কথা গোসাই।” মালতীয়ে ক’লে। {{gap}}“এতেকে মই ভাবো যে সম্মুখ সমৰখন পুলিচে কৰক। তেতিয়া হলে সিহঁতৰ নিশ্চয় পতন হব। আনহাতে আমাৰ ক্ষুদ্ৰ জনবল অটুট ৰাখি অদৃশ্য<noinclude></noinclude> 2p8thzljxwuawlxm1imfdsftn65r87v 0 93800 256950 2026-08-07T09:21:46Z JyotiPN 1603 "{{header | title = বিপ্লবী বাহিনী | author = প্ৰেমনাৰায়ণ দত্ত | year = ১৯৫৩ | translator = | section = | previous = [[বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩)/সাত|সাত]] | next = বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (..." দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল 256950 wikitext text/x-wiki {{header | title = বিপ্লবী বাহিনী | author = প্ৰেমনাৰায়ণ দত্ত | year = ১৯৫৩ | translator = | section = | previous = [[বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩)/সাত|সাত]] | next = [[বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩)/ন|ন]] | notes = | categories = }} <pages index="বিপ্লবী বাহিনী - প্ৰেমনাৰায়ণ (১৯৫৩).pdf" from=63 to=69/> [[শ্ৰেণী:প্ৰেমনাৰায়ণ দত্তৰ সাহিত্যকৰ্ম]] 885u3bjk9qsefyxi6l6dho4wi9sdbsj