Wikipedia
avwiki
https://av.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B5%D1%82%D3%80%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D0%B3%D1%8C%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%80
MediaWiki 1.47.0-wmf.6
first-letter
Медиа
Хъулухъалъулаб
БахӀс
ГӀахьалчи
ГӀахьалчиясул бахӀс
Википедия
Википедиялъул бахӀс
Файл
Файлалъул бахӀс
MediaWiki
MediaWiki-ялъул бахӀс
Халип
Халипалъул бахӀс
Кумек
Кумекалъул бахӀс
Категория
Категориялъул бахӀс
TimedText
TimedText talk
Модуль
Обсуждение модуля
Event
Event talk
Ленин, Ильял Владимир
0
6595
97545
97060
2026-06-12T03:13:45Z
InternetArchiveBot
12052
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
97545
wikitext
text/x-wiki
{{Пачалихъалъул хІалтІухъан
|цІар = Ильичил Владимир Ленин (Ульянов)
|аслияб цІар = {{мацI+ru|Владимир Ильич Ленин}}
|сурат =Vladimir Lenin in July 1920 by Pavel Zhukov.jpg
|гІеблъи = 280px
|сураталда гъоркь хъвай-хъвагІай = Ленин. 1920 соназ.
|хъулухъ = [[СССР]]алъул халкъиял комиссаразул шураялъул председатель
|тартиб = 1
|байрахъ = Coat of arms of the Soviet Union (1923–1936).svg
|хъулухъ байбихьи = [[6 июл]] [[1923]] сон
|хъулухъ лъугІи =[[21 январ]] [[1924]] сон
|цеве вукІарав = хъулухъ гIуцIцIана
|хадув вачІарав = [[Рыков, Иванил Алексей|Алексей Рыков]]
|хъулухъ_2 = [[РСФСРалъул халкъиял комиссаразул шураялъул председатель]]
|тартиб_2 = 1
|байрахъ_2 = Emblem of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1920).svg
|хъулухъ байбихьи_2 = [[8 ноябр]] [[1917]] сон
|хъулухъ лъугІи_2 = [[21 январ]] [[1924]] сон
|цеве вукІарав_2 = хъулухъ гIуцIцIана
|хадув вачІарав_2 = [[Рыков, Иванил Алексей|Алексей Рыков]]
|гьавураб къо-моцІ = 22.04.1870
|гьавураб бакІ = Симбирск (гьанже Ульяновск), [[Россиялъул империя]]
|хвараб къо-моцІ = 21.01.1924
|хвараб бакІ = [[Ленинскиял Горкаби]], [[Москваялъул губерния]]лда, [[РСФСР]], [[СССР]]
|вукъун вуго = [[Ленинил мавзолей|Ленинил мавзолеялда]]
|эмен = [[Ульянов, НикIалаил Илья|Ульянов Илья]]
|эбел = [[Ульянова, Александрил Мария|Ульянова Мария]]
|лъади = [[Крупская, Константинил Надежда|Надежда Крупская]]
|лъимал = рукIинчIо
|миллат = [[ГӀурусал|ГӀурусав]]
|дин = [[Атеизм]]
|партия = [[РСДЖП]] → [[РКП(б)]] → [[ВКП(б)]]
|лъай = [[Казаналъул пачалихъияб университет|Казаналъул университет]], [[Петербургалъул университет]]
|гІелмияб даража = [[юрист]]
|гъулбас = Unterschrift_Lenins.svg
}}
'''Ильичил Владимир Ленин (Ульянов)''' ({{мацI+ru|Владимир Ильич Ленин}}). Гьавуна 22 апрелалъ 1870 соналъ, [[Ульяновск|Симбирск]]алда) - хвана [[21 январ]]алъ [[1924 сон|1924 соналъ]] [[Ленинскиял Горкабазда]], [[Москваялъул губерния]]лда)<ref>{{Cite web |title=Ленин, Владимир Ильич |url=https://ru.wikipedia.org/wiki/%CB%E5%ED%E8%ED,_%C2%EB%E0%E4%E8%EC%E8%F0_%C8%EB%FC%E8%F7 |access-date=2014-07-11 |archive-date=2015-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150513051609/https://ru.wikipedia.org/wiki/%CB%E5%ED%E8%ED,_%C2%EB%E0%E4%E8%EC%E8%F0_%C8%EB%FC%E8%F7 |url-status=хвараб }}</ref>.
'''Ильи́чил Влади́мир Улья́нов''' (ургъараб цIар - '''Ле́нин''') — [[Россиялъул империя]]лъул ва гьединго [[СССР]]алъул пачалихъияб ва сиясияб хъулухъалъул хIалтIухъан, [[революционер]], [[Россиялъул (большевиказул) социал-демократияб хIалтIухъабазул партия]] гIуцIцIарав чи, [[Октябралъул революция|1917 соналъул Октябралъул революциялъул]] цIевехъан ва гьеб цIебе билъине гьабурав чи, [[РСФСРалъул халкъиял комиссаразул шура|хIукуматалъул халкъиял комиссаразул шураялъул]] председатель, тIоцебе [[ТIолабго гIаламалъул тарих|тIолабго гIаламалъул тарихалда]]го жаниб [[социализм|социалистическияб]] [[пачалихъ|пачалихъ]] гIуцIарав чи<ref>[http://dic.academic.ru/dic.nsf/enc_philosophy/608/%D0%9B%D0%95%D0%9D%D0%98%D0%9D (Ульянов) Владимир Ильич (1870—1924) -один из создателей марксизма-ленинизма, первый руководитель тоталитарного коммунистического советского гос-ва.]</ref>.
== Биография ==
[[Файл:Fligelhouse.JPG|thumb|200пкс|Ленин гьавураб рукъ]]
{{БутІа хІадури}}
=== Октябралъул революция ===
{{Аслияб|Октябралъул революция}}
[[Файл:Lenin.gif|мини|300пкс|справа|В. И. Ленин митингалда хитІаб гьабулев]]
== Личность ==
Ленинил хІакъалъулъ [[Эйнштейн, Альберт|Альберт Эйнштейница]] 1929 соналъ хъвана:
{{Цитата|«Я уважаю в Ленине человека, который всю свою силу с полным самопожертвованием своей личности использовал для осуществления социальной справедливости. Его метод кажется мне нецелесообразным. Но одно несомненно: люди, подобные ему, являются хранителями и обновителями совести человечества»<ref name="автоссылка2" />}}
== Творчество ==
<gallery class="center">
Файл:Ленин Владимир Ильич, партийный билет № 527.jpg|Партийный билет № 527, начало 1920 года
Файл:Ленин Владимир Ильич, партийный билет № 224332.png|Партийный билет № 224332, после сентября 1920 года
Файл:Ленин Владимир Ильич, партийный билет № 114482.jpg|Партийный билет № 114482, 1922 год
</gallery>
== Аслиял идеял ===
{{Аслияб|Ленинизм}}
{{БутІа хІадури}}
== ЖамгІиял хиса-басиял ==
{{БутІа хІадури}}
== Асарал ==
=== Библиография ===
==== Документазул сборникал ====
* {{книга
|автор = Ленин, В. И.
|часть =
|заглавие =Неизвестные документы. 1891—1922 гг
|оригинал =
|ссылка = http://leninism.su/index.php?option=com_content&view=category&id=99:v-i-lenin-neizvestnye-dokumenty-1891-1922&Itemid=53&layout=default
|издание =
|ответственный =
|место = М.
|издательство = [[РОССПЭН (издательство)|РОССПЭН]]
|год = 2000
|том =
|страницы =
|страниц = 607
|серия =
|isbn = 5-8243-0154-9
|тираж =
}}
* Ленин В. И. [http://docs.historyrussia.org/ru/nodes/27595-v-i-lenin-neizvestnye-dokumenty-1891-1922 Неизвестные документы. 1891—1922] / Федер. архив. агентство, Рос. гос. архив соц.-полит. истории.; ред. [[Амиантов, Юрий Николаевич|Ю. Н. Амиантов]], [[Ахапкин, Юрию Александрович|Ю. А. Ахапкин]], [[Логинов, Владлен Терентьевич|В. Т. Логинов]]. — 2-е изд. — М.: Политическая энциклопедия (РОССПЭН), 2017. — 671 с. ISBN 978-5-8243-2108-1. (Пер. с нем. писем В. И. Ленина к Каутскому, Ф. Мерингу и К. Цеткин C. А. Гаврильченко)
==== Асарал ====
* {{книга
|автор = Ленин В. И.
|заглавие = Полное собрание сочинений (в формате PDF)
|ссылка =
|издание = 5-е изд
|место = {{М.}}
|издательство = Издательство политической литературы
|год = 1967
|архив = https://web.archive.org/web/20101230035234/http://politazbuka.ru/biblioteka/marksizm/562-lenin-vladimir-polnoe-sobranie-sochineniy-5-izdanie.html
|архив дата = 2010-12-30
|deadlink = yes
}} {{Wayback|url=http://politazbuka.ru/biblioteka/marksizm/562-lenin-vladimir-polnoe-sobranie-sochineniy-5-izdanie.html |date=20101230035234 }}
* {{книга
|автор = Ленин В. И.
|заглавие = Полное собрание сочинений (постранично)
|ссылка = http://uaio.ru/vil/vilall.htm
|издание = 5-е изд
|место = {{М.}}
|издательство = Издательство политической литературы
|год = 1967
}}
* {{книга
|автор = Ленин В. И.
|заглавие = Полное собрание сочинений (в формате DOC)
|ссылка = http://libelli.ru/marxinew/len_new.htm
|издание = 5-е изд
|место = {{М.}}
|издательство = Издательство политической литературы
|год = 1967
}}
[[Файл:Lenin' family.jpg|мини|Ленин хъизангун. Кремль, хаслихълъи, 1920 сон]]
== Хъизан ва гІагарлъи ==
[[Ульяновазул хъизан]]алда гьавуна. Эбел ва эмен: [[Ульянов, Илья Николаевич|Ильи Николаевича Ульянова]] (1831—1886) ва [[Ульянова, Мария Александровна|Марии Александровны Ульяновой]] (1835—1916).Хъизаналда гьаруна 8 лъимер (кІиго гьитІинго хвана). Ленинил вацал ва яцал:
* [[Елизарова-Ульянова, Анна Ильинична|Анна Ильинична Елизарова-Ульянова]] (1864—1935),
* [[Ульянов, Александр Ильич|Александр Ильич Ульянов]] (1866—1887),
* [[Ульянова, Ольга Ильинична|Ольга Ильинична Ульянова]] (1871—1891),
* [[Ульянов, Дмитрий Ильич|Дмитрий Ильич Ульянов]] (1874—1943),
* [[Ульянова, Мария Ильинична|Мария Ильинична Ульянова]] (1878—1937).
1898 соналдаса байбихьун ва хвел щвезегІан Владимир Ленин вукІана ригьиналда [[Крупская, Надежда Константиновна|Надежда Крупскаягун]] (1869—1939).
== РакІалде щвей ==
* Ленинил цІар кьунбуго астероид [[(852) Владилена]]ялъе ва гьединго гІемер къватІазе ва майданазе.
== ХІужаби ==
{{хІужаби}}
== Адабият ==
{{refbegin|2}}
;ГІурус мацІалда
* [http://publ.lib.ru/ARCHIVES/L/LENIN_Vladimir_Il'ich/_Lenin_V._I..html ''Воспоминания о Владимире Ильиче Ленине: в 10 томах (вышло 8 томов)''.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070108232817/http://publ.lib.ru/ARCHIVES/L/LENIN_Vladimir_Il%27ich/_Lenin_V._I..html |date=2007-01-08 }} — М.: [[Политиздат]], 1989—1991.
* [http://leninism.su/index.php?option=com_content&view=category&id=25&Itemid=2 Подборка воспоминаний о В. И. Ленине] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304232837/http://leninism.su/index.php?id=25&itemid=2&option=com_content&view=category |date=2016-03-04 }}
* {{книга |автор=[[Бессонов, Борис Николаевич|Бессонов Б. Н.]] |заглавие=Владимир Ленин — собиратель земель Русских |оригинал= |ссылка= |викитека= |ответственный= |издание= |место=М. |издательство=[[Алгоритм (издательство)|Алгоритм]] |год=2007 |страниц= |серия=Великий Октябрь |isbn=978-5-9265-0440-5 |тираж=4000 |ref=Бессонов}}
* {{книга|автор = Авторский коллектив Института марксизма-ленинизма |заглавие = Биографическая хроника Ленина |ссылка = http://leninism.su/biograficheskie-xroniki-lenina.html |издание = 1-е |ответственный = |место = М. |издательство = [[Политиздат]] |год= 1970 |том = 1—12 |страниц= |серия = |тираж =}}
* {{книга |автор=[[Бонч-Бруевич, Владимир Дмитриевич|Бонч-Бруевич В. Д.]] |заглавие=Воспоминания о Ленине |ссылка= |ответственный= |место=М. |издательство=[[Наука (издательство)|Наука]] |год=1969 |страниц=544 |серия= |isbn= |тираж= |ref=Бонч-Бруевич}}
* {{книга |автор=[[Валентинов, Николай Владиславович|Валентинов Н. В.]] |заглавие= Малознакомый Ленин |оригинал= |ссылка= |ответственный= |издание= |место=М. |издательство="Мансарда", "СМAPT" |год= 1991 |страницы= |страниц=161 |серия= |isbn=5-7078-0146-4 |isbn2= |тираж= |ref=Валентинов}}
* {{книга |автор=[[Валентинов, Николай Владиславович|Валентинов Н. В.]] |заглавие=О Ленине |ссылка= |ответственный= |издание= |место=М. |издательство=Телекс |год= 1991 |страниц=460 |серия= |isbn=0-938181-24-6 |тираж= |ref=Валентинов}}
* {{книга |автор=[[Валентинов, Николай Владиславович|Валентинов Н. В.]] |заглавие=Недорисованный портрет… |оригинал= |ссылка= |викитека= |ответственный= |издание= |место=М |издательство=[[Терра (издательство)|Терра]] |год=1993 |страниц=560 |серия= |isbn=5-85255-333-6 |тираж=10000 |ref=Валентинов}}
* {{книга|автор=[[Волкогонов, Дмитрий Антонович|Волкогонов Д. А.]]|заглавие=Ленин. Политический портрет. В 2-х книгах|ссылка=|место=М.|издательство=[[Агентство печати «Новости»|Новости]]|год=1994|страницы=480 + 512|isbn=5-7020-0866-9}}
* ''[[Гейфман, Анна|Гейфман А.]]'' [http://www.kouzdra.ru/page/texts/geifman/ Революционный террор в России, 1894—1917] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160216015512/http://www.kouzdra.ru/page/texts/geifman/ |date=2016-02-16 }} / Пер. с англ. [[Дорман, Елена Юрьевна|Е. Ю. Дорман]]. — {{М.}}: КРОН-ПРЕСС, 1997. — 448 с. — (Серия «Экспресс») — ISBN 5-232-00608-8.
* ''[[Данилкин, Лев Александрович|Данилкин Л. А.]]'' Ленин. Пантократор солнечных пылинок. — М.: [[Молодая гвардия (издательство)|Молодая гвардия]], 2017. — («[[Жизнь замечательных людей]]»)
* {{книга |автор= |заглавие=Жизнь Владимира Ильича Ленина. Вопросы и ответы |оригинал= |ссылка= |викитека= |ответственный=В. А. Перфилов и др.; отв. ред.: В. М. Костягина; ОГУК «[[Ульяновский музей-мемориал В. И. Ленина|Ленинский мемориал]]» |издание=3-е изд., перераб. и доп |место=Ульяновск |издательство=Корпорация технологий продвижения |год=2012 |том= |страницы= |столбцы= |страниц= 287 |серия= |isbn= |тираж=5000 |ref=}}
* {{БСЭ3|статья=Ленин, Владимир Ильич|автор=[[Зевин, Владимир Яковлевич|Зевин В. Я.]]|том=14|страницы=294–300|ref=Зевин}}
* {{статья |автор=[[Иглтон, Терри|Иглтон Т.]] |заглавие=Ленин в эпоху постмодернизма |оригинал= |ссылка=http://scepsis.net/library/id_2531.html |автор издания= |издание=интернет-журнал «[[Рабкор.ру]]» |тип= |место= |издательство= |год=25/04/2015 |том= |выпуск= |номер= |страницы= |isbn= |issn= |doi= |bibcode= |arxiv= |pmid= |язык= |ref= |archiveurl= |archivedate=}} (Lenin Reloaded: Toward a Politics of Truth. Durham and L.: Duke University Press, 2007. P. 42-58)
* {{книга |автор=[[Каганова, Раиса Юльевна|Каганова Р. Ю.]] |заглавие=Ленин во Франции. Декабрь 1908 — июнь 1912. Революционер, теоретик, организатор |оригинал= |ссылка=http://istmat.info/node/29882 |викитека= |ответственный= |издание=Изд. 2-е, доп |место=М. |издательство= [[Мысль (московское издательство)|Мысль]] |год=1977 |том= |страницы= |столбцы= |страниц=380 |серия= |isbn= |тираж= |ref=Каганова}}
* ''[[Кара-Мурза, Сергей Георгиевич|Кара-Мурза С. Г.]]'' [http://www.situation.ru/app/rs/books/articles/verdug.html «Проект Ленина» — путь к обрыву или к спасению?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041108171412/http://www.situation.ru/app/rs/books/articles/verdug.html |date=2004-11-08 }} // «[[Наш современник]]». — 2000. — № 4.
* ''[[Кара-Мурза, Сергей Георгиевич|Кара-Мурза С. Г.]]'' [http://www.situation.ru/app/rs/books/articles/ns10_99k-m.html Плодотворные ошибки Ленина] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050405183120/http://www.situation.ru/app/rs/books/articles/ns10_99k-m.html |date=2005-04-05 }} // «[[Наш современник]]». — 1999. — № 10.
* {{книга |автор=[[Крупская, Надежда Константиновна|Крупская Н. И.]] |заглавие=Воспоминания о Ленине |оригинал= |ссылка= |викитека= |ответственный= |издание=3-е изд |место=М. |издательство=[[Политиздат]] |год= 1989 |том= |страницы= |столбцы= |страниц=494 |серия= |isbn= 5-250-00308-7 |тираж= |ref=Крупская}}
* {{книга |автор=[[Крупская, Надежда Константиновна|Крупская Н. И.]] |заглавие=Мой муж - Владимир Ленин |оригинал= |ссылка= |викитека= |ответственный= |издание= |место=М. |издательство=Алгоритм |год= 2013 |том= |страницы= |столбцы= |страниц=432 |серия= Наследие кремлёвских вождей |isbn= 978-5-4438-0520-7 |тираж= 2000 |ref=Крупская2}}
* {{книга |автор=Крутов В., Верес Л. |часть="Отцы-основоположники" коммунистического рабства (групповой портрет) |ссылка часть=http://profilib.com/chtenie/102245/v-krutov-vozhd-lenin-kotorogo-my-ne-znali.php |заглавие=Вождь: Ленин, которого мы не знали |оригинал= |ссылка= |викитека= |ответственный=Сост. [[Сидоровнин, Геннадий Павлович|Г. П. Сидоровкин]] |издание= |место=Саратов |издательство=[[Приволжское книжное издательство|Приволж. книжное издательство]] |год= 1991 |том= |страницы= 230—265 |столбцы= |страниц=288 |серия= |isbn=5-7633-0614-7 |тираж=50000 |ref=Крутов, Верес}}
* {{книга |автор= |заглавие= Ленин как философ |оригинал= |ссылка=http://sovphil.narod.ru/person/person056.rar |викитека= |ответственный=Под ред. [[Розенталь, Марк Моисеевич|М. М. Розенталя]] |издание= |место=М. |издательство=[[Политиздат]] |год=1969 |том= |страницы= |столбцы= |страниц=446 |серия= |isbn= |тираж= |ref=}}
* {{книга|автор = [[Логинов, Владлен Терентьевич|Логинов В. Т.]] |часть = Послесловие |ссылка часть=https://scepsis.net/library/id_1577.html |заглавие =Ленин В. И. Неизвестные документы. 1891—1922 гг |ссылка = https://archive.org/details/isbn_5824301549|ответственный = |место = М. |издательство = [[РОССПЭН (издательство)|РОССПЭН]] |год = 2000 |страницы = [https://archive.org/details/isbn_5824301549/page/n582 581]—590 |страниц = 607 |серия = |isbn = 5-8243-0154-9 |тираж= |ref=Логинов}}
* {{книга |автор= [[Логинов, Владлен Терентьевич|Логинов В. Т.]] |заглавие=Владимир Ленин. Выбор пути. Биография |оригинал= |викитека= |ответственный= |издание= |место= М. |издательство= [[Республика (издательство)|Республика]] |год=2005 |том= |страницы= |столбцы= |страниц=447 |серия= |isbn= |тираж= |ref=Логинов}}
* {{книга|автор = [[Логинов, Владлен Терентьевич|Логинов В. Т.]] |заглавие = Неизвестный Ленин |ссылка = http://leninism.su/index.php?option=com_content&view=article&id=3686:neizvestnyj-lenin&catid=30:library&Itemid=37 |издание = |ответственный = |место = М. |издательство = [[Эксмо]], [[Алгоритм (издательство)|Алгоритм]] |год = 2010 |том = |страницы= |страниц = 576 |серия = Гении и злодеи |isbn= 978-5-699-41148-1 |тираж= |ref=Логинов}}
* {{книга |автор=[[Лукач, Дьёрдь|Лукач Д.]] |заглавие=Ленин. Исследовательский очерк о взаимосвязи его идей |оригинал= |ссылка= |викитека= |ответственный=Авт. вступ. статей С. Н. Земляной |издание= |место=М. |издательство= [[Международные отношения (издательство)|Международные отношения]] |год=1990 |том= |страницы= |столбцы= |страниц=141 |серия= |isbn=5-7133-0356-X |тираж= |ref=Лукач}}
* Лятиев Г. [http://magazines.russ.ru/october/1999/11/panoram03.html 56-й том СС] // [[Октябрь (журнал)|Октябрь]]. — 1999. — № 11
* {{книга |автор=[[Майсурян, Александр Александрович|Майсурян А. А.]] |заглавие=Другой Ленин |оригинал= |ссылка=http://leninism.su/index.php?option=com_content&view=article&id=3599:drugoj-lenin&catid=30:library&Itemid=37 |викитека= |ответственный= |издание= |место=М. |издательство=[[Вагриус]] |год= |том= |страницы= |столбцы= |страниц= 480 |серия= |isbn=5-9697-0292-7 |тираж= |ref=Майсурян}}
* {{книга |автор= [[Московский, Павел Владимирович|Московский П. В.]], [[Семёнов, Виктор Георгиевич (историк)|Семёнов В. Г.]] |заглавие=Ленин в Италии, Чехословакии, Польше |оригинал= |ссылка=http://istmat.info/node/29943 |викитека= |ответственный= |издание= |место=М. |издательство= [[Политиздат]] |год= 1986 |том= |страницы= |столбцы= |страниц=173 |серия=Памятные места |isbn= |тираж= |ref=Московский, Семёнов}}
* {{книга |автор=[[Московский, Павел Владимирович|Московский П. В.]], [[Семёнов, Виктор Георгиевич (историк)|Семёнов В. Г.]] |заглавие=Ленин во Франции, Бельгии и Дании |оригинал= |ссылка=http://istmat.info/node/29942 |викитека= |ответственный= |издание= |место=М. |издательство= [[Политиздат]] |год=1986 |том= |страницы= |столбцы= |страниц=173 |серия= Памятные места |isbn= |тираж= |ref=Московский, Семёнов}}
* {{книга|автор= [[Николаевский, Борис Иванович|Николаевский Б. И.]] |заглавие= Тайные страницы истории |часть=К истории «Большевистского центра» |место= М. |издательство= Издательство гуманитарной литературы |год= 1995 |страниц= 512 |isbn=5-87121-007-4 |тираж= 2000 |ref=Николаевский}}
* {{статья |автор=Новосёлова Е. |заглавие=Деньги на колыбель революции |оригинал= |ссылка=http://www.rg.ru/2014/04/22/lenin.html |автор издания= |издание="[[Российская газета]]" — Федеральный выпуск |тип= |место= |издательство= |год=22.04.2014 |том= |выпуск= |номер=6363 (91) |страницы= |isbn= |issn= |doi= |bibcode= |arxiv= |pmid= |язык= |ref=Новосёлова |archiveurl= |archivedate=}}
* ''[[Протасенко, Зоя Михайловна|Протасенко З. М.]]'' Ленин как историк философии. — Л.: [[ЛГУ имени А. А. Жданова]], 1969. — 110 с.
* {{книга|автор = [[Пушкарёв, Сергей Германович|Пушкарёв С. Г.]] |заглавие = Ленин и Россия. Сборник статей |оригинал= |ссылка= http://lenin-rus.narod.ru/index.htm |издание = 1-е |ответственный = |место = Франкфурт-на-Майне |издательство= [[Посев (издательство)|Посев]] |год= 1976 |страниц = |серия = |isbn = |тираж = |ref=Пушкарёв}}
* ''[[Розин, Эльхон Львович|Розин Э. Л.]]'' [http://www.kursach.com/biblio/0010024/000.htm Ленинская мифология государства] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180918123626/http://www.kursach.com/biblio/0010024/000.htm |date=2018-09-18 }}. — М.: Юристъ, 1996. — 320 с.
* ''Сахаров В. А.'' Политическое завещание Ленина. Реальность истории и мифы политики. М.: [[Издательство Московского университета|Издательство МГУ]], 2003
* {{книга|автор=[[Сервис, Роберт|Сервис Р.]] |заглавие=Ленин. Биография |ответственный=Пер. с англ. Г. И. Левитан |место=М. |издательство=[[Попурри (издательство)|Попурри]] |год=2002 |страниц=624 |серия= |isbn=985-438-591-4 |тираж= |ref= Сервис}}
* ''[[Смирнов, Илья Викторович|Смирнов И. В.]]'' [https://www.svoboda.org/a/132015.html Биография Ленина в новом ракурсе] // [[Радио Свобода]], 17.02.2006
* {{книга |автор=[[Соломон, Георгий Александрович|Соломон Г. А.]] |заглавие=Ленин и его семья (Ульяновы) |оригинал= |ссылка= |викитека= |ответственный= |издание= |место= Париж |издательство=Издательство "Мишень" |год= 1929—1931 |том= |страницы= |столбцы= |страниц= |серия= |isbn= |тираж= |ref=Соломон}}
* ''[[Солоухин, Владимир Алексеевич|Солоухин В. А.]]'' [http://rus-sky.com/history/library/reading.htm Читая Ленина] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120201063822/http://rus-sky.com/history/library/reading.htm |date=2012-02-01 }} // Солоухин В. А. «Последняя ступень» М.: Издательство АО «Деловой центр», 1995. — 352 с. ISBN 5-88406-055-6
* ''[[Солоухин, Владимир Алексеевич|Солоухин В. А.]]'' [http://lib.ru/PROZA/SOLOUHIN/bylight.txt При свете дня]. — М. : Б. и., 1992. — 222 с.
* {{книга |автор=[[Троцкий, Лев Давидович|Троцкий Л. Д.]] |заглавие=О Ленине. Материалы для биографа |оригинал= |ссылка=http://leninism.su/index.php?option=com_content&view=article&id=3581:o-lenine&catid=30:library&Itemid=37 |викитека= |ответственный= |издание= |место=М. |издательство= Грифон-М |год=2005 |том= |страницы= |столбцы= |страниц=128 |серия= |isbn= |тираж= |ref=Троцкий}}
* {{книга|автор= [[Штейн, Михаил Гиршевич|Штейн М. Г.]]|заглавие= Ульяновы и Ленины. Тайны родословной и псевдонима|место= СПб.|издательство= ВИРД|год= 1997|isbn= 5895590128}}
* [http://elib.ngonb.ru/jspui/bitstream/NGONB/6616/2/021.pdf Ежедневная газета «Советская Сибирь» № 21 (1263). Суббота 26 января 1924 год. Ново-Николаевск] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304081958/http://elib.ngonb.ru/jspui/bitstream/NGONB/6616/2/021.pdf |date=2016-03-04 }}
* {{cite web
|author = Алексей Паевский, Анна Хоружая.
|authorlink =
|coauthors =
|url = https://snob.ru/entry/184683/
|title = «Странная болезнь» семьи Ульяновых. От чего умер Ленин
|subtitle =
|lang =
|format =
|website = // snob.ru
|publisher =
|date = 2019-11-04
|description =
|quote = Отрывок из книги Алексея Паевского и Анны Хоружей «Смерть замечательных людей. Сделано в СССР
|doi =
|accessdate = 2019-11-15
|deadlink =
|archiveurl =
|archivedate =
}}
;Цогидал мацІазда
* ''Louis Fischer''. The Life of Lenin. — Weidenfeld & Nicolson History. 2001. — ISBN 1-84212-230-4
* ''Helen Rappaport'' Conspirator. Lenin in Exile. — Hutchinson, 3 Sep 2009.
* Gründer einer Diktatur in «Illustrierte Lexicon der Welt Geschichte» Family Encyclopedia of World History. — London. 1996.; Das beste GmbH -Stuttgart,Zürich, Wien. 1999 — ISBN 3-87070-825-5.
{{refend}}
== РегІелал ==
{{Навигация
| Портал = СССР
| Викицитата = Владимир Ильич Ленин
| Викимактаб = Владимир Ильич Ленин
}}
* {{cite web|url=http://lenin.rusarchives.ru/|title=Виртуальная выставка «Ленин»|publisher=[[Федеральное архивное агентство]]}}{{Хвараб регӀел|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.rtr.spb.ru/Radio_ru/First_Person/news_detail_v.asp?id=1267 «Штрихи к портрету Ленина»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190130221107/http://www.rtr.spb.ru/Radio_ru/First_Person/news_detail_v.asp?id=1267 |date=2019-01-30 }} Исторический клуб «Радио России» (Санкт-Петербург)
* [http://www.marx2mao.com/Lenin/Index.html Lenin Internet Library]
* [http://www.marxists.org/archive/lenin/bio/index.htm Lenin Internet Archive Biography] includes interviews with Lenin and essays on the leader
* {{Gutenberg author | id=Lenin,+Vladimir+Ilyich}}
* [http://www.themoscowtimes.com/news/article/lenins-popularity-highest-in-years-on-revolutionarys-144th-birthday/498708.html Lenin’s Popularity Highest in Years on Revolutionary’s 144th Birthday]. ''[[The Moscow Times]],'' 22 April 2014.
* [http://www.bbc.co.uk/programmes/p00546pv «Lenin»], ''In Our Time'', BBC Radio 4 discussion with Robert Service and Vitali Vitaliev (16 March 2000).
* {{cite web|url=http://lenininart.tilda.ws|title=Вирутальная выставка «Театральная лениниана. Взгляд из XXI века»|publisher=[[Российская государственная библиотека искусств]]}}
{{КЪР}}
{{СССРалъул бутІрул}}
{{Россиялъул премьер-министрал}}
{{Марксизм}}
[[Категория:Владимир Ленин| ]]
[[Категория:Ленинизм]]
[[Категория:Ленинистал| ]]
[[Категория:СиясатчагІи-эмигрантал]]
[[Категория:Симбирскалъул гимназиялъул выпускникал]]
[[Категория:Россиялъул революционерал]]
[[Категория:Сибиралда ритІарал]]
[[Категория:Марксизмалъул теоретикал]]
[[Категория:Большевикал]]
[[Категория:Инсульт сабаблъун хварал]]
[[Категория:Ленинил хъизан]]
[[Категория:СССРалъул философал]]
[[Категория:XIX гІасруялъул публицистал]]
[[Категория:XX гІасруялъул публицистал]]
[[Категория:Россиялъул империялъул публицистал]]
[[Категория:СССРалъул публицистал]]
[[Категория:Сиясиял философад]]
[[Категория:Россиялъул политологал]]
[[Категория:Мумияби]]
[[Категория:XX гІасруялъул сиясатчагІи]]
[[Категория:Пачалихъ гуцІунчагІи]]
[[Категория:Персоналиял:Атеизм]]
1m6s4zdhlo6y3izcu2q7ittyw0d4qpq
МухӀарамхур мухъ
0
8096
97546
88141
2026-06-12T03:57:22Z
InternetArchiveBot
12052
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
97546
wikitext
text/x-wiki
{{Мухъ
| магІарул мацІалъ цІар = МухӀарамхур мухъ {{байрахъ|Дагъистан}}
| эбелаб мацІалъ цІар = {{lang-lez|Мегьарамдхуьруьн район}}
| пачалихъ = Россия
| герб = Герб Магарамкендского района.jpg
| статус = {{s|[[Муниципалияб мухъ]]}}
| гъорлъе уна =[[Дагъистан]]алда
| гъорлъе бачуна = 22 муниципалияб гІуцІцІи
| административияб центр = [[МухӀарамхур]]
| бетІер = Ахмедов Загидинил Фарид
| кьучІ лъураб къо-моцІ = [[1943]] сон
| халкъалъул къадар = {{цІикІкІен}} 62 081<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/Main.htm Численность населения Российской Федерации по городам, поселкам городского типа и районам на 1 января 2010 года]</ref>
| хъвай-хъвагІай гьабураб сон = 2015
| гъунки = 93
| ракь = 654,6
| широта =
| долгота =
| карта = Magaramkentsky district locator map.png
| хъвай-хъвагІай = МухӀарамхур мухъ Дагъистаналъул картаялда
| миллатал = [[лезгиял]]
| мацІ = [[лезгин мацI|лезгин]] ва [[ГІурус мацI|гІурус]] мацІал
| динал = [[Ислам]]
| сагІтил рачел = UTC+3
| телефоналъул код = +7 87235
| почалъул индекс =
| автомашинаялъул код = 05
| сайт = http://adminmr.ru/
|сайталъул мацІ = ru
}}
'''МухӀарамхур мухъ''' ({{lang-ru|Магарамкентский район}}; {{lang-lez|Мегьарамдхуьруьн район}}) — [[Дагъистан]]алъул район.
ГIадамазул къадар бахуна 62 081 чиясда<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/Main.htm Численность населения Российской Федерации по городам, поселкам городского типа и районам на 1 января 2010 года]</ref>
[[Административияб марказ]] — [[МухӀарамхур]].
== Ракьхъвай ==
Мухъалъул гӀорхъода руго [[СтІал-Сулайманил мухъ|СтІал-Сулайманил]], [[КъурахІ мухъ|КъурахІ]], [[Ахтиб мухъ|Ахтиб]] ва [[Докузпара мухъ|Докузпара]] районал, машрикъияб рахъ [[Каспий ралъад|Каспий ралъадалда]] шола. [[Азарбижан|Азарбижаналъулги]] [[Россия]]лъулги гӀорхъода аскӀоб ккола гьеб<ref>{{Cite web |title=Магарамкентский район |url=http://dagestan.roskazna.ru/news/6090/6841 |access-date=2015-07-08 |archive-date=2010-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100202221741/http://dagestan.roskazna.ru/news/6090/6841 |url-status=хвараб }}</ref>.
Ракьалъул площад — 654,6 км².
== Миллияб рикьи ==
2010 cоналъул хъвай-хъвагIаязда рекъон<ref>{{Cite web |title=Перепись 2010 года. Дагстат. Том 3 |url=http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/cafa4e00421f0cb8805fcc2d59c15b71/%D0%92%D0%9F%D0%9D+%D1%82%D0%BE%D0%BC3.rar |access-date=2015-07-08 |archive-date=2017-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011191513/http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/cafa4e00421f0cb8805fcc2d59c15b71/%D0%92%D0%9F%D0%9D+%D1%82%D0%BE%D0%BC3.rar |url-status=хвараб }}</ref>:
{|class="standard sortable"
|-
!Миллат
!Къадар, <br />чел.
!%
|-
|[[Лезгиял]]
| align="right" | 59768
| align="right" | 96,09 %
|-
|[[Падарал]]
| align="right" | 1021
| align="right" | 1,64 %
|-
|[[Газалал]]
| align="right" | 504
| align="right" | 0,81 %
|-
|[[ГIурусал]]
| align="right" | 172
| align="right" | 0,27 %
|-
|[[Табасаранал]]
| align="right" | 24
| align="right" | 0,03 %
|-
|[[Агъулал]]
| align="right" | 18
| align="right" | 0,02 %
|-
|[[Даргинал]]
| align="right" | 17
| align="right" | 0,02 %
|-
|[[МагIарулал]]
| align="right" | 10
| align="right" | 0,01 %
|-
|цогидал
| align="right" | 22
| align="right" | 0,03 %
|-
|киналго
| align="right" | 62195
| align="right" | 100,00 %
|}
== Росаби ==
Мухъалда жаниб уна 22 [[муниципалияб гӀуцӀи|муниципалияб гӀуцӀи]] (бицатаб шрифталъ рихьизарун руго [[Административияб марказ|административиял марказал]]):<ref>[http://pravo.levonevsky.org/bazazru/texts06/txt06121.htm ЗАКОН РЕСПУБЛИКИ ДАГЕСТАН ОТ 13.01.2005 N6 О СТАТУСЕ И ГРАНИЦАХ МУНИЦИПАЛЬНЫХ ОБРАЗОВАНИЙ РЕСПУБЛИКИ ДАГЕСТАН]</ref>
# [[Азадугъли росдал бо|«Азадугъли»]] росдал бо — '''[[Азадугъли]]'''
# [[Билбилахур росдал бо|«Билбилахур»]] росдал бо — '''[[Билбилахур-Къазмаляр]]''', [[Приморск (Дагъистан)|Приморск]]
# [[Бутахур-Къазмаляр росдал бо|«Бутахур-Къазмаляр»]] — '''[[Бутахур-Къазмаляр]]'''
# [[Гарагъар росдал бо|«Гарагъар»]] росдал бо — '''[[Гарагъар]]''', [[Макар-Къазмаляр]]
# [[Гъебцех росдал бо|«Гъебцех»]] росдал бо — '''[[Гъебцех]]'''
# [[Гилияр росдал бо|«Гилияр»]] росдал бо — '''[[Гилияр]]'''
# [[Капир-Къазмаляр росдал бо|«Капир-Къазмаляр»]] росдал бо — '''[[Капир-Къазмаляр]]''', [[ГазардкIам-Къазмаляр]], [[Кучун-Къазмаляр]]
# [[Киркар росдал бо|«Киркар»]] росдал бо — '''[[Киркар]]''', [[Хурел (МухӀарамхур мухъ)|Хурел]], [[Чепел]]
# [[МухӀарамхур росдал бо|«МухӀарамхур»]] росдал бо — '''[[МухӀарамхур]]''', [[Тигьирхур]]
# [[Къартас-Къазмаляр росдал бо|«Къартас-Къазмаляр»]] росдал бо — '''[[Къартас-Къазмаляр]]'''
# [[Къуйсун росдал бо|«Къуйсун»]] росдал бо — '''[[Къуйсун]]'''
# [[Мугъверган росдал бо|«Мугъверган»]] росдал бо — '''[[Мугъверган]]'''
# [[Самур росдал бо|«Самур»]] росдал бо — '''[[Самур (МухӀарамхур мухъ)|Самур]]'''
# [[Советский росдал бо|«Советский»]] росдал бо — '''[[Советский (МухӀарамхур мухъ)|Советский]]'''
# [[Тигьирхур-Къазмаляр росдал бо|«Тигьирхур-Къазмаляр»]] росдал бо — '''[[Тигьирхур-Къазмаляр]]''', [[Хтун-Къазмаляр]]
# [[Уружба росдал бо|«Уружба»]] росдал бо — '''[[Уружба]]''', [[Ярукъвалар]]
# [[Филар росдал бо|«Филар»]] росдал бо — '''[[ЦӀияб Филар]]'''
# [[Хужадхур-Къазмаляр росдал бо|«Хужадхур-Къазмаляр»]] росдал бо — '''[[Хужадхур-Къазмаляр]]'''
# [[ЦӀелегун росдал бо|«ЦIелегун»]] росдал бо — '''[[ЦIелегун]]'''
# [[ЦӀиябхур росдал бо|«ЦIиябхур»]] росдал бо — '''[[ЦIиябхур (МухӀарамхур мухъ)|ЦIиябхур]]''' ({{lang-ru|Новый Аул}}), [[Кличхан]], [[Храхуба]]
# [[Чахчах-Къазмаляр росдал бо|«Чахчах-Къазмаляр»]] росдал бо — '''[[Чахчах-Къазмаляр]]'''
# [[Ярагъ-Къазмаляр росдал бо|«Ярагъ-Къазмаляр»]] росдал бо — '''[[Ярагъ-Къазмаляр]]'''
== ХӀужаби ==
<references/>
== Линкал ==
{{Навигация
|Тема = Дагъистан
|Портал = Дагъистан
|Викиновости =
|Викисклад =
|Проект =
}}
* [http://dagmo.ru/magaramkentskiy-rayon Муниципалитеты Республики Дагестан МО "Магарамкентский район"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015232357/http://dagmo.ru/magaramkentskiy-rayon |date=2014-10-15 }}
{{commonscat-inline|Magaramkentsky District}}
* [http://magaram2.dagschool.com/ Мухъалъул цӀалул гӀуцӀиял]
{{ТIинчI-Дагъистан}}
{{Дагъистан}}
{{МухӀарамхур мухъалъул росаби}}
[[Категория:МухӀарамхур мухъалъул росаби]]
[[Категория:Дагъистаналъул мухъал]]
7zj7dc6t7tmzfvyyiotdv5j9y5ahjtt
БежтӀа участок
0
9654
97555
87915
2026-06-12T09:18:58Z
InternetArchiveBot
12052
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
97555
wikitext
text/x-wiki
{{Мухъ
| магІарул мацІалъ цІар = БежтІа участок {{байрахъ|Дагъистан}}
| эбелаб мацІалъ цІар =
| пачалихъ =Россия
| герб =Герб Бежта.png
| статус = Административияб мухъ
| lat_dir = N
| lat_deg = 42.100393 |lat_min = |lat_sec =
| lon_dir = E
| lon_deg = 46.114027 |lon_min = |lon_sec =
| region = RU-DA
| type = city
| гъорлъе уна =[[Дагъистан]]алда
| гъорлъе бачуна = 5 муниципалияб гІуцІи
| административияб центр = [[БежтІа]] росо
| бетІер = ШагІбанов ШагІбан МухІамадович
| кьучІ лъураб къо-моцІ =
| халкъалъул къадар = {{цІикІкІараб}} 7899
| хъвай-хъваг1ай гьабураб сон = 2018
| гъунки = 13,74
| площадь = 575
| карта = Бежтинский участок Дагестан.png
| хъвай-хъвагІай = БежтІа участок Дагъистаналъул картаялда
| миллатал = [[МагIарулал]]
| мацІ = [[МагIарул мацI|магIарул]] ва [[ГІурус мацI|гІурус]] мацІал
| динал = [[Ислам]]
| сагІтил рачел = +4
| телефоналъул код = 87274
| почалъул индекс = ----
| автомашинаялъул код = 05
| сайт =
|сайталъул мацІ = ru
}}
'''БежтІа участок''' — [[Дагъистан|Жумгьурият Дагъистаналъул]] [[ЦІунтІа мухъ]]алда «муниципалияб участок» статусгун бугеб муниципалияб гІуцІи.
Административияб центр — [[БежтІа]] росо.
== Ракьхъвай ==
Гьеб буго Дагъистаналъул мугІрузул бутаялъул къиблаялъулгун-бакътІерхьул рахъалда, [[АваргІор]]ул байхьуда, на перевальных хребтах [[КІудияб Кавказ]]алъул мугІрузул щобазда, ралъдал уровеналдаса 1500-3500 м борхалъуда. ГІорхъи цогьабула ЦІунтІа ва ЛъаратІа мухъазулгун. БакътІерхьуда гІорхъи цогьабула [[Гуржи]]ялъулгун.
== Тарих ==
== Халкъалъул къадар ==
== Административияб бикьи ==
{{БежтІа участокалъул карта}}
Мухъалда гъорлъе уна 5 [[Муниципалияб гІуцІи|муниципалияб гІуцІи]]:
== Экономика ==
== ХІужаби ==
{{хІужаби}}
== Ссылкаби ==
{{Навигация
|Тема = Дагъистан
|Портал = Дагъистан
|Викихарбал =
|Викигъамас =
|Проект =
}}
* [http://dagmo.ru/bezhtinskiy-uchastok Муниципалитеты Республики Дагестан "Бежтинский участок"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015200822/http://dagmo.ru/bezhtinskiy-uchastok |date=2014-10-15 }}
* [http://www.ndelo.ru/one_stat.php?id=371 Проблемный район]{{Хвараб регӀел|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — о Цунтинском районе и Бежтинском участке.
{{ТIинчI-Дагъистан}}
{{Дагъистан}}
{{Дагъистаналъул мухъазул централ}}
[[Категория:Дагъистаналъул мухъал]]
[[Категория:БежтІа участок|*]]
ckxfovu66mst4t6zdpkibfunws03ly2
Чор мухъ
0
9878
97554
94129
2026-06-12T07:34:18Z
InternetArchiveBot
12052
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
97554
wikitext
text/x-wiki
{{Административияб цолъи
| Кьер1 = {{Кьер|Россия}}
| Кьер2 =
| МагІарул мацІалда цІар = Дербенд мухъ
| Герб = Герб_дерб._района.png
| Байрахъ =
| Гербалъул гІеблъи =
| Байрахъалъул гІеблъи =
| Гербалда гъоркьхъвай =
| Байрахъалда гъоркьхъвай =
| Пачалихъ = {{RUS}}
| Статус = {{s|[[муниципалияб мухъ]]}}
| Гъорлъе уна = {{байрахъ|Дагъистан}} [[Дагъистан]]
| Гъорлъе бачуна =
| Тахшагьар = [[Дербенд]] шагьар
| КІудияб шагьар =
| ЧІахІиял шагьарал =
| ГІуцІи =
| Биххи =
| Къо-моцІ = [[1921]]
| БетІер = Азади РахІимов
| БетІерасул цІар = Мухъалъул бетІер
| БетІер2 =
| БетІерасул цІар2 =
| ГІЖП =
| ГІЖП сон =
| ГІЖП рахъалъ бакІ =
| ГІЖП халкъалъул цо чиясе =
| ГІЖП халкъалъул цо чиясул рахъалъ бакІ =
| МацІ =
| МацІал = [[магІарул мацІ|магІарул]], [[ГІурус мацI|гІурус]]
| Халкъ = {{ Халкъалъул къадар | Дербентский район | тс }}
| Хъвай-хъвагІай гьабураб сон = {{ Халкъалъул къадар | Дербентский район | г }}
| Халкъалдаса процент =
| Халкъалъул рахъалъ бакІ = 2
| Гъунки =
| Гъункиялъул рахъалъ бакІ =
| Ракь = 822,72<ref>{{Cite web |title=Сайт администрации Дербентского района |url=http://www.derbentrayon.zs9.ru/economic.htm |access-date=2015-12-27 |archive-date=2013-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130225043753/http://www.derbentrayon.zs9.ru/economic.htm |url-status=dead }}</ref>
| Ракьалъул рахъалъ бакІ =
| Бищун тІадегІанаб борхалъи =
| Гьоркьохъеб борхалъи =
| Бищун гІодобегІанаб борхалъи =
| Миллияб гІуцІи = [[падарал]], [[куралал|лезгинал]], [[табасаранал]], [[даргинал]],
| Динияб гІуцІи =
| Карта = Dagestan-Derbentskiy-district.PNG
| Картаялъул размер =
| Административияб цолъиялъул карта =
| Картаялъул размер ае =
| СагІтилРачел = {{MSK+0}}
| Аббревиатура =
| ISO =
| Цифровой идентификатор =
| Идентификаторалъул тайпа =
| Цифровой идентификатор2 =
| Идентификаторалъул тайпа2 =
| Цифровой идентификатор3 =
| Идентификаторалъул тайпа3 =
| FIPS =
| Телефоналъул код =
| Почалъул индексал =
| Интернет-домен =
| Автомобилазул номеразул код = 05
| Сайт =
| Commonsалда категория = Derbentskiy District
| ХІужаби = http://derbrayon.ru/
}}
'''Дербе́нд мухъ''' — [[Дагъистан]]алъул муниципалияб мухъ.
Административияб центр — [[Дербенд]] шагьар (мухъалда гъорлъе унаро).
== Ракьхъвай ==
Мухъ ккола Дагъистаналъул къиблаяб рахъалдехун, ва севералдасан гІурхъаби цо гьарула [[Гъаякент мухъ]]алъулгун, къиблаяб рахъалдасан — [[МухІарамхур мухъ]]алъулгун, къиблаябгун-бакътІерхьудасан — [[СтIал-Сулайманил мухъ]]алъулгун, бакътІерхьудасан — [[Табасаран мухъ]]алъулгун ва [[Хайдакъ мухъ]]алъулгун, бакъбаккудасанхун [[Каспий ралъад]]гун. Мухъалъул ракьаз сверун жанире рачун руго мухъалда гъорлъе унарел [[Дербенд]] ва [[Дагъистаналъул цIаял]] шагьаразул ракьал.
Мухъалъул ракьазул къадар — 920 км².
== Тарих ==
== Халкъалъул къадар ==
{{ Халкъалъул къадар | Дербентский район | Оформление=standard| Столбцов=8}}
{{ Халкъалъул къадар | Дербентский район | д }}
; Миллияб гІуцІи
2010 соналъ тІоритІарал ТІолгороссиялъул халкъазул хъвай-хъвагІаялъул баяназда рекъон Дербенд мухъалда гІумру гьабулел миллатал:<ref name="Даг2010">{{Cite web |title=Перепись 2010 года. Дагстат. Том 3 |url=http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/cafa4e00421f0cb8805fcc2d59c15b71/%D0%92%D0%9F%D0%9D+%D1%82%D0%BE%D0%BC3.rar |access-date=2015-12-27 |archive-date=2017-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011191513/http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/cafa4e00421f0cb8805fcc2d59c15b71/%D0%92%D0%9F%D0%9D+%D1%82%D0%BE%D0%BC3.rar |url-status=хвараб }}</ref>
{|class="standard sortable"
|-
!Миллат
!къадар, <br />чи
!кинабниги халкъалдаса<br />бутІа, %
|-
|[[Падарал|азарбижанал]]
| align="right" | 57 476
| align="right" | 58,02 %
|-
|[[куралал|лезгинал]]
| align="right" | 18 626
| align="right" | 18,80 %
|-
|[[табасаранал]]
| align="right" | 9 807
| align="right" | 9,90 %
|-
|[[даргинал]]
| align="right" | 7 786
| align="right" | 7,86 %
|-
|[[агъулал]]
| align="right" | 2 168
| align="right" | 2,19 %
|-
|[[гІурусал]]
| align="right" | 458
| align="right" | 0,46 %
|-
|[[лъарагІал]]
| align="right" | 406
| align="right" | 0,41 %
|-
|[[рутулал]]
| align="right" | 393
| align="right" | 0,40 %
|-
|[[лакал]]
| align="right" | 193
| align="right" | 0,19 %
|-
|цогидал
| align="right" | 303
| align="right" | 0,34 %
|-
|миллат бихьизабичІел
| align="right" | 503
| align="right" | 0,51 %
|-
|кинниги
| align="right" | 99 054
| align="right" | 100,00 %
|}
== Муниципалиябгун-ракьазул гІуцІи ==
== Достопримечательностал ==
* [[Святой Григорисил килиса (Нюгди)]]
== ХІужаби ==
{{ХІужаби }}
== Ссылкаби ==
{{Навигация}}
{{Навигация
|Тема = Дагъистан
|Портал = Дагъистан
|Викихарбал =
|Викигъамас =
|Проект =
}}
* [http://dagmo.ru/derbentskiy-rayon Сайт муниципалитета Республики Дагестан "Дербентский район"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141012112002/http://dagmo.ru/derbentskiy-rayon |date=2014-10-12 }}
* [http://www.derbentrayon.zs9.ru/ Официальный сайт Дербентского района]
{{Дагъистан}}
[[Категория:Дербенд мухъ]]
a3ov00jxxfaf680ncfdk45l6n0r73lf
НахъбакӀ мухъ
0
10001
97547
89457
2026-06-12T04:04:23Z
InternetArchiveBot
12052
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
97547
wikitext
text/x-wiki
{{Административияб бутІа
|Статус = [[муниципалияб мухъ]]
|Даража =
|БутІаялъул тайпа =
|МагІарул мацІалда цІар = НахъбакІ мухъ
|Эбелаб мацІалда цІар =
|Сурат =
|Сураталъул сипат =
|Байрахъ =
|Байрахъалъул гІеблъи =
|Байрахъалъул хІакъалъулъ макъала =
|Байрахъалъул сипат гьаби =
|Герб = Coat of Arms of Kazbekovsky District.png
|Гербалъул гІеблъи =
|Гербалъул хІакъалъулъ макъала =
|Гербалъул сипат гьаби =
|Гимн =
|Координатал =
|lat_deg = 43
|lat_min = 04
|lat_sec = 17
|lat_dir =
|lon_deg = 46
|lon_min = 37
|lon_sec =54
|lon_dir =
|Пачалихъ = {{RUS}}
|CoordScale =
|display =
|type =
|Кьер1 = {{Кьер/Россия}}
|ТІасияб даражаялъул АБ-ялъул тайпа = [[Россиялъул Федерациялъулаб гІуцІи|Федерациялъул субъект]]
|Гъорлъе уна = {{Флагификация|Дагъистан}}
|ТІасияб даражаялъул АБ-ялъул тайпа1 =
|Гъорлъе уна1 =
|ТІасияб даражаялъул АБ-ялъул тайпа2 =
|Гъорлъе уна2 =
|Гъоркьияб даражаялъул АБ-ялъул тайпа =
|Гъорлъе бачуна = 13 муниципалияб гІуцІи<br>1 шагьаралъул в 12 росдал бо
|Гъоркьияб даражаялъул АБ-ялъул тайпа1 =
|Гъорлъе бачуна1 =
|Тахшагьаралъул тайпа = Административияб марказ
|Тахшагьар = [[Дилим]]
|БетІерасул цІар = Мухъалъул бетІер
|БетІер = Мусалазул ХІажил ХІажимурад
|БетІерасул цІар2 = Депутатазул данделъиялъул председатель
|БетІер2 = Гирисханилазул МухІамадил Гирисхан
|БетІерасул цІар3 =
|БетІер3 =
|Къо-моцІ = 1929 соналъул 3 июнь<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://kazbekovskiy.ru/rajon/ |access-date=2020-07-25 |archive-date=2022-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220312163151/http://kazbekovskiy.ru/rajon/ |url-status=хвараб }}</ref>
|ГІуцІана =
|ГІатІилъи = 585,13<ref name="82_8006001">[https://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst82/DBInet.cgi?pl=8006001 Республика Дагестан. Общая площадь земель муниципального образования]</ref>
|ГІатІилъиялъул рахъалъ бакІ = 32
|ГІатІилъиялдаса процент =
|Бищун кІудияб борхалъи =
|Гьоркьохъеб борхалъи =
|Бищун гьитІинаб борхалъи =
|СагІтил рачел = {{MSK+0}}
|ГІЖП =
|ГІЖП рахъалъ бакІ =
|ГІЖП халкъалъул цо чиясе =
|ГІЖП сон =
|ГІЖП халкъалъул цо чиясул рахъалъ бакІ =
|ГІИП =
|ГІИП рахъалъ бакІ =
|ГІИП халкъалъул цо чиясе =
|ГІИП сон =
|ГІИП халкъалъул цо чиясул рахъалъ бакІ =
|Халкъалъул къадар = 49 162
|Хъвай-хъвагІай гьабураб сон = 2020
|Халкъалъул къадаралъул рахъалъ бакІ = 15
|Халкъалъул къадаралдаса процент = 1,58
|Халкъалъул къадар рикІкІин =
|РикІкІараб сон =
|Гъунки = 84,02
|Гъункиялъул рахъалъ бакІ = 11
|Миллияб гІуцІи = [[Аварал]]
|Процент = 85,87
|Миллияб гІуцІи1 = [[чачанал]]
|Процент1 = 10,34
|Миллияб гІуцІи2 = [[лъарагІал]]
|Процент2 = 1,23
|Миллияб гІуцІи3 = ''цогидал''
|Процент3 = 2,56
|Миллияб гІуцІи4 =
|Процент4 =
|Миллияб гІуцІи5 =
|Процент5 =
|Динияб гІуцІи = [[Ислам]]
|Дин_процент =
|Динияб гІуцІи1 =
|Дин_процент1 =
|Динияб гІуцІи2 =
|Дин_процент2 =
|МацІ =
|МацІал = [[Авар мацІ|Авар]] ва [[ГІурус мацІ|гІурус]]
|Аббревиатура =
|ISO =
|FIPS =
|Телефоналъул код =
|Почталъул индексал =
|Цифрабазул идентификатор =
|Цифрабазул идентификатор2 =
|Цифрабазул идентификатор3 =
|Интернет-домен =
|Автомобилазул номеразул код =
|Идентификаторалъул тайпа =
|Идентификаторалъул тайпа2 =
|Идентификаторалъул тайпа3 =
|Почалъул индексал =
|Сайт = http://www.kazbekovskiy.ru/
|Сайталъул мацІ = ru
|Карта = Kazbekovsky district locator map.png
|Картаялъул кІодолъи =
|Картаялъул гъоркьхъвай =
|Административияб бутІаялъул карта =
|Карта2 =
|Картаялъул кІодолъи аб =
|Картаялъул кІодолъи2 =
|Картаялъул гъоркьхъвай2 =
|Баянал =
|Жаниблъел =
|Commons-алда категория =
|Commons =
|nocat =
}}
'''НахъбакІ мухъ''' ([[ГІурус мацІ|гIур]]. Казбековский район) — [[Дагъистан]]алда бугеб муниципалияб мухъ.
Административияб центр — [[Дилим]] росо.
== География ==
Мухъ буго [[Дагъистан]]алъул севериябгун-бакъьІерхьул рахъалда [[Чачанистан|Чачан Жумгьурияталъул]] гІорхъода. Ракьазул къадар — 560 км².
== Тарих ==
== Халкъалъул къадар ==
; Миллияб гІуцІи
2010 соналъ тІобитІараб тІолгороссиялъул халкъазул хъвай-хъвагІаялъул баяназда рекъон<ref name="Даг2010">{{Cite web |title=Перепись 2010 года. Дагстат. Том 3 |url=http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/cafa4e00421f0cb8805fcc2d59c15b71/%D0%92%D0%9F%D0%9D+%D1%82%D0%BE%D0%BC3.rar |access-date=2016-01-17 |archive-date=2017-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011191513/http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/cafa4e00421f0cb8805fcc2d59c15b71/%D0%92%D0%9F%D0%9D+%D1%82%D0%BE%D0%BC3.rar |url-status=хвараб }}</ref>:
{|class="standard sortable"
|-
!Миллат
!Къадар, <br />чи
!Кинниги <br />халкъалдаса бутІа, %
|-
|[[магІарулал]]
| align="right" | 36 714
| align="right" | 85,87 %
|-
|[[чачанал]]
| align="right" | 4 422
| align="right" | 10,34 %
|-
|[[лъарагІал]]
| align="right" | 524
| align="right" | 1,23 %
|-
|[[гІурусал]]
| align="right" | 287
| align="right" | 0,67 %
|-
|[[даргинал]]
| align="right" | 221
| align="right" | 0,52 %
|-
|[[лакал]]
| align="right" | 123
| align="right" | 0,29 %
|-
|[[лезгиял]]
| align="right" | 100
| align="right" | 0,23 %
|-
| цогидал
| align="right" | 70
| align="right" | 0,16 %
|-
| миллат бихьизабичІел
| align="right" | 291
| align="right" | 0,68 %
|-
| кинниги
| align="right" | 42 752
| align="right" | 100,00 %
|}
== ХӀужаби ==
{{ХIужаби}}
== МугъчІваял ==
* [http://dagmo.ru/kazbekovskiy-rayon Сайт муниципалитета Республики Дагестан "Казбековский район"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141012122435/http://dagmo.ru/kazbekovskiy-rayon |date=2014-10-12 }}
* [http://prd.e-dag.ru/map/9/ Казбековский район на сайте Президента Республики Дагестан]{{Хвараб регӀел|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{ТӀинчӀ-Дагъистан}}
{{Дагъистан}}
{{Казбек мухъалъул росаби}}
[[Категория:Дагъистаналъул административияб бикьи]]
[[Категория:Ракьхъвай:Дагъистан]]
[[Категория:Казбек мухъ]]
tqk6f0bfpxrtf61arrivl9bqlwzemvv
ГӀаяша мухъ
0
10003
97543
91235
2026-06-12T00:55:02Z
InternetArchiveBot
12052
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
97543
wikitext
text/x-wiki
{{Административияб цолъи
| Кьер1 = {{Кьер|Россия}}
| Кьер2 =
| МагІарул мацІалда цІар = Гъаякент мухъ
|эбелаб мацІалъ цІар = {{lang-kum|Къаягентли якъ}}
| Герб = Coat of Arms of Kajakentsky rayon (Dagestan).gif
| Байрахъ =
| Гербалъул гІеблъи =
| Байрахъалъул гІеблъи =
| Гербалда гъоркьхъвай =
| Байрахъалда гъоркьхъвай =
| Пачалихъ = {{RUS}}
| Статус = {{s|[[муниципалияб мухъ]]}}
| Гъорлъе уна = {{байрахъ|Дагъистан}} [[Дагъистан]]
| Гъорлъе бачуна = {{s|14 муниципалияб гІуцІи}}
| Тахшагьар = [[ЦІияб Гъаякент]] росо
| КІудияб шагьар =
| ЧІахІиял шагьарал =
| ГІуцІи =
| Биххи =
| Къо-моцІ = [[1935 сон]]
| БетІер = ГІалибеков ХІажикъурбан Хавулитдинович
| БетІерасул цІар = Мухъалъул бетІер
| БетІер2 =
| БетІерасул цІар2 =
| ГІЖП =
| ГІЖП сон =
| ГІЖП рахъалъ бакІ =
| ГІЖП халкъалъул цо чиясе =
| ГІЖП халкъалъул цо чиясул рахъалъ бакІ =
| МацІ =
| МацІал = [[лъарагІал мацI]]
| Халкъ = {{ Халкъалъул къадар | Каякентский район | тс }}
| Хъвай-хъвагІай гьабураб сон = {{ Халкъалъул къадар | Каякентский район | г }}
| Халкъалдаса процент =
| Халкъалъул рахъалъ бакІ =
| Гъунки =
| Гъункиялъул рахъалъ бакІ =
| Ракь = 640
| Ракьалъул рахъалъ бакІ =
| Бищун тІадегІанаб борхалъи =
| Гьоркьохъеб борхалъи =
| Бищун гІодобегІанаб борхалъи =
| Миллияб гІуцІи = [[лъарагІал]], [[даргинал]]
| Динияб гІуцІи =
| Карта = Kaiakentsky district locator map.png
| Картаялъул размер =
| Административияб цолъиялъул карта =
| Картаялъул размер ае =
| СагІтилРачел = {{MSK+0}}
| Аббревиатура =
| ISO =
| Цифровой идентификатор =
| Идентификаторалъул тайпа =
| Цифровой идентификатор2 =
| Идентификаторалъул тайпа2 =
| Цифровой идентификатор3 =
| Идентификаторалъул тайпа3 =
| FIPS =
| Телефоналъул код = 87248
| Почалъул индексал =
| Интернет-домен =
| Автомобилазул номеразул код = 05
| Сайт = http://www.kayakentsky.ru
| Commonsалда категория = Kaiakentsky District
| ХІужаби =
}}
'''Гъаякент мухъ''' ({{lang-kum|Къаягентли якъ}}) — [[Дагъистан]]алда бугеб муниципалияб мухъ.
Административияб центр — [[ЦІияб Гъаякент]] росо.
== География ==
Мухъ буго [[Дагъистан]]алъул къиблаябгун-бакъбаккул рахъалда ва гьелъ гІорхъи цо гьабула: Дербенд, Хайдакъ, Сергъохъала ва Гъарабудагъкент мухъазулгун<ref>[http://dagestan.roskazna.ru/news/6090/5036 Каякентский район]{{Хвараб регӀел|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
Мухъ тІубанго [[Каспий ралъад|Каспий ралъдал]] рагІалда ккола, ракьазул къадар — 640 км².
== Тарих ==
== Халкъалъул къадар ==
{{ Халкъалъул къадар | Каякентский район }}
{{ Халкъалъул къадар | Каякентский район | д }}
; Миллияб гІуцІи
2010 соналъ тІобитІараб тІолгороссиялъул халкъазул хъвай-хъвагІаялъул баяназда рекъон:<ref>{{Cite web |title=Перепись 2010 года. Дагстат. Том 3 |url=http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/cafa4e00421f0cb8805fcc2d59c15b71/%D0%92%D0%9F%D0%9D+%D1%82%D0%BE%D0%BC3.rar |access-date=2016-01-17 |archive-date=2017-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011191513/http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/cafa4e00421f0cb8805fcc2d59c15b71/%D0%92%D0%9F%D0%9D+%D1%82%D0%BE%D0%BC3.rar |url-status=хвараб }}</ref>
{|class="standard sortable"
|-
!Миллат
!Къадар, <br />чи
!Кинниги <br />халкъалдаса бутІа, %
|-
|[[лъарагІал]]
| align="right" | 28 357
| align="right" | 52,43 %
|-
|[[даргинал]]
| align="right" | 22 894
| align="right" | 42,33 %
|-
|[[табасаранал]]
| align="right" | 941
| align="right" | 1,74 %
|-
|[[агъулал]]
| align="right" | 821
| align="right" | 1,52 %
|-
|[[лезгиял]]
| align="right" | 267
| align="right" | 0,49 %
|-
|[[гІурусал]]
| align="right" | 134
| align="right" | 0,25 %
|-
|[[лакал]]
| align="right" | 97
| align="right" | 0,18 %
|-
|[[магІарулал]]
| align="right" | 88
| align="right" | 0,16 %
|-
|цогидал
| align="right" | 136
| align="right" | 0,26 %
|-
|миллат бихьизабичІел
| align="right" | 354
| align="right" | 0,65 %
|-
|кинниги
| align="right" | 54 089
| align="right" | 100,00 %
|}
== ХӀужаби ==
{{ХIужаби}}
== МугъчІваял ==
* [http://dagmo.ru/kayakentskiy-rayon Сайт муниципалитета Республики Дагестан "Каякентский район"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141014144320/http://dagmo.ru/kayakentskiy-rayon |date=2014-10-14 }}
* [http://www.kayakentsky.ru/ Официальный сайт муниципального района] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090807010805/http://www.kayakentsky.ru/ |date=2009-08-07 }}
* [http://kayakent.ru/ Сайт Администрации Каякентского района]
* [http://sepho.narod.ru/indexa52.htm Районы Дагестана, их центры и численность населения]
{{ТӀинчӀ-Дагъистан}}
{{Дагъистан}}
{{Гъаякент мухъалъул росаби}}
[[Категория:Дагъистаналъул административияб бикьи]]
[[Категория:Ракьхъвай:Дагъистан]]
[[Категория:Гъаякент мухъ]]
3dg1q8yyqmh2o77w35b9pr6nwnzf7mn
Турхъалиб мухъ
0
10006
97551
91665
2026-06-12T05:40:42Z
InternetArchiveBot
12052
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
97551
wikitext
text/x-wiki
{{Административияб цолъи
| Кьер1 = {{Кьер|Россия}}
| Кьер2 =
| МагІарул мацІалда цІар = Хъумторхъала мухъ
|эбелаб мацІалъ цІар = {{lang-kum|Хумторкъали якъ}}
| Герб =
| Байрахъ =
| Гербалъул гІеблъи =
| Байрахъалъул гІеблъи =
| Гербалда гъоркьхъвай =
| Байрахъалда гъоркьхъвай =
| Пачалихъ = {{RUS}}
| Статус = {{s|[[муниципалияб мухъ]]}}
| Гъорлъе уна = {{байрахъ|Дагъистан}} [[Дагъистан]]
| Гъорлъе бачуна = {{s|12 муниципалияб гІуцІи}}
| Тахшагьар = [[Къоркъмазхъала]] росо
| КІудияб шагьар =
| ЧІахІиял шагьарал =
| ГІуцІи =
| Биххи =
| Къо-моцІ =
| БетІер = Тотурбиев Руслан Тотурбиевич
| БетІерасул цІар = Мухъалъул бетІер
| БетІер2 =
| БетІерасул цІар2 =
| ГІЖП =
| ГІЖП сон =
| ГІЖП рахъалъ бакІ =
| ГІЖП халкъалъул цо чиясе =
| ГІЖП халкъалъул цо чиясул рахъалъ бакІ =
| МацІ =
| МацІал =
| Халкъ = {{ Халкъалъул къадар | Кумторкалинский район | тс }}
| Хъвай-хъвагІай гьабураб сон = {{ Халкъалъул къадар | Кумторкалинский район | г }}
| Халкъалдаса процент =
| Халкъалъул рахъалъ бакІ =
| Гъунки = 18
| Гъункиялъул рахъалъ бакІ =
| Ракь = 1270
| Ракьалъул рахъалъ бакІ =
| Бищун тІадегІанаб борхалъи =
| Гьоркьохъеб борхалъи =
| Бищун гІодобегІанаб борхалъи =
| Миллияб гІуцІи = [[лъарагІал]], [[магІарулал]], [[даргинал]]
| Динияб гІуцІи =
| Карта = Kumtorkalinskiy district locator map.png
| Картаялъул размер =
| Административияб цолъиялъул карта =
| Картаялъул размер ае =
| СагІтилРачел = {{MSK+0}}
| Аббревиатура =
| ISO =
| Цифровой идентификатор =
| Идентификаторалъул тайпа =
| Цифровой идентификатор2 =
| Идентификаторалъул тайпа2 =
| Цифровой идентификатор3 =
| Идентификаторалъул тайпа3 =
| FIPS =
| Телефоналъул код = 87268
| Почалъул индексал =
| Интернет-домен =
| Автомобилазул номеразул код = 05
| Сайт = http://www.кумторкала.рф
| Commonsалда категория = Kumtorkalinskiy District
| ХІужаби =
}}
'''Хъумторхъала мухъ''' ({{lang-kum|Хумторкъали якъ}}) — [[Дагъистан]]алда бугеб муниципалияб мухъ.
Административияб центр — [[Къоркъмазхъала]] росо.
== География ==
Мухъ буго [[Дагъистан]]алъул северияб рахъалда ва гьелъ гІорхъи цо гьабула: къиблаялдасан [[Шурагьиб мухъ|Шурагьиб]], шималдасан — [[Дибирил мухъ|Дибирил]], бакъбаккудасан ва къиблаялдасан — [[МахІачхъалаялъул Киров мухъ|МахІачхъалаялъул Киров]], бакътІерхьудасан — [[Гъизилюрт мухъ|Гъизилюрт]] мухъазулгун. Ракьазул къадар — 1270 км².
== Тарих ==
== Халкъалъул къадар ==
{{ Халкъалъул къадар | Кумторкалинский район }}
{{ Халкъалъул къадар | Кумторкалинский район | д }}
; Миллияб гІуцІи
2010 соналъ тІобитІараб тІолгороссиялъул халкъазул хъвай-хъвагІаялъул баяназда рекъон:<ref>{{Cite web |title=Перепись 2010 года. Дагстат. Том 3 |url=http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/cafa4e00421f0cb8805fcc2d59c15b71/%D0%92%D0%9F%D0%9D+%D1%82%D0%BE%D0%BC3.rar |access-date=2016-01-17 |archive-date=2017-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011191513/http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/cafa4e00421f0cb8805fcc2d59c15b71/%D0%92%D0%9F%D0%9D+%D1%82%D0%BE%D0%BC3.rar |url-status=хвараб }}</ref>
{|class="standard sortable"
|-
!Миллат
!Къадар, <br />чи
!Кинниги <br />халкъалдаса бутІа, %
|-
|[[лъарагІал]]
| align="right" | 16 647
| align="right" | 67,00 %
|-
|[[магІарулал]]
| align="right" | 4 643
| align="right" | 18,69 %
|-
|[[даргинал]]
| align="right" | 2 089
| align="right" | 8,41 %
|-
|[[лезгиял]]
| align="right" | 291
| align="right" | 1,17 %
|-
|[[лакал]]
| align="right" | 260
| align="right" | 1,05 %
|-
|[[гІурусал]]
| align="right" | 145
| align="right" | 0,58 %
|-
|[[агъулал]]
| align="right" | 144
| align="right" | 0,58 %
|-
|[[цахурал]]
| align="right" | 134
| align="right" | 0,54 %
|-
|[[табасаранал]]
| align="right" | 121
| align="right" | 0,49 %
|-
|цогидал
| align="right" | 227
| align="right" | 0,91 %
|-
|миллат бихьизабичІел
| align="right" | 147
| align="right" | 0,59 %
|-
|кинниги
| align="right" | 24 848
| align="right" | 100,00 %
|}
== Административияб бикьи ==
== Экономика ==
== ХӀужаби ==
{{ХIужаби}}
== МугъчІваял ==
* [http://dagmo.ru/kumtorkalinskiy-rayon Сайт муниципалитета Республики Дагестан "Кумторакалинский район"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141014213905/http://dagmo.ru/kumtorkalinskiy-rayon |date=2014-10-14 }}
* [http://www.кумторкала.рф Официальный сайт]{{Хвараб регӀел|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{dagestan-geo-stub}}
{{Дагъистан}}
{{Хъумторхъала мухъалъул росаби}}
[[Категория:Дагъистаналъул административияб бикьи]]
[[Категория:Ракьхъвай:Дагъистан]]
[[Категория:Хъумторхъала мухъ]]
dwgewm9fq4mz1q616eawkiki5lr1q8b
Курагь мухъ
0
10007
97544
92233
2026-06-12T02:50:49Z
InternetArchiveBot
12052
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
97544
wikitext
text/x-wiki
{{Административияб цолъи
| Кьер1 = {{Кьер|Россия}}
| Кьер2 =
| МагІарул мацІалда цІар = КъурахІ мухъ
| Герб =
| Байрахъ =
| Гербалъул гІеблъи =
| Байрахъалъул гІеблъи =
| Гербалда гъоркьхъвай =
| Байрахъалда гъоркьхъвай =
| Пачалихъ = {{RUS}}
| Статус = {{s|[[муниципалияб мухъ]]}}
| Гъорлъе уна = {{байрахъ|Дагъистан}} [[Дагъистан]]
| Гъорлъе бачуна =
| Тахшагьар = [[КъурахІ]] росо
| КІудияб шагьар =
| ЧІахІиял шагьарал =
| ГІуцІи =
| Биххи =
| Къо-моцІ =
| БетІер = ГІазизов Замир Загьидинович
| БетІерасул цІар = Мухъалъул бетІер
| БетІер2 =
| БетІерасул цІар2 =
| ГІЖП =
| ГІЖП сон =
| ГІЖП рахъалъ бакІ =
| ГІЖП халкъалъул цо чиясе =
| ГІЖП халкъалъул цо чиясул рахъалъ бакІ =
| МацІ =
| МацІал =
| Халкъ = {{ Халкъалъул къадар | Курахский район | тс }}
| Хъвай-хъвагІай гьабураб сон = {{ Халкъалъул къадар | Курахский район | г }}
| Халкъалдаса процент =
| Халкъалъул рахъалъ бакІ =
| Гъунки = 20
| Гъункиялъул рахъалъ бакІ =
| Ракь = 740
| Ракьалъул рахъалъ бакІ =
| Бищун тІадегІанаб борхалъи =
| Гьоркьохъеб борхалъи =
| Бищун гІодобегІанаб борхалъи =
| Миллияб гІуцІи = [[лезгиял]], [[агъулал]]
| Динияб гІуцІи =
| Карта = Kurakhsky district locator map.png
| Картаялъул размер =
| Административияб цолъиялъул карта =
| Картаялъул размер ае =
| СагІтилРачел = {{MSK+0}}
| Аббревиатура =
| ISO =
| Цифровой идентификатор =
| Идентификаторалъул тайпа =
| Цифровой идентификатор2 =
| Идентификаторалъул тайпа2 =
| Цифровой идентификатор3 =
| Идентификаторалъул тайпа3 =
| FIPS =
| Телефоналъул код =
| Почалъул индексал =
| Интернет-домен =
| Автомобилазул номеразул код = 05
| Сайт =
| Commonsалда категория = Kurakhsky District
| ХІужаби =
}}
'''КъурахІ мухъ''' ({{lang-lez|Кьурагь район}}) — [[Дагъистан]]алда бугеб муниципалияб мухъ.
Административияб центр — [[КъурахІ]] росо.
== География ==
Ракьазул къадар — 740 км².
[[Файл:The peak of Gestinkil — 3.jpg|thumb|Гестинкил мегІер]]
== Тарих ==
== Халкъалъул къадар ==
{{ Халкъалъул къадар | Курахский район | Оформление=standard| ХІубал=6}}
{{ Халкъалъул къадар | Курахский район | д }}
; Миллияб гІуцІи
2010 соналъ тІобитІараб тІолгороссиялъул халкъазул хъвай-хъвагІаялъул баяназда рекъон:<ref>{{Cite web |title=Перепись 2010 года. Дагстат. Том 3 |url=http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/cafa4e00421f0cb8805fcc2d59c15b71/%D0%92%D0%9F%D0%9D+%D1%82%D0%BE%D0%BC3.rar |access-date=2016-01-17 |archive-date=2017-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011191513/http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/cafa4e00421f0cb8805fcc2d59c15b71/%D0%92%D0%9F%D0%9D+%D1%82%D0%BE%D0%BC3.rar |url-status=хвараб }}</ref>
{|class="standard sortable"
|-
!Миллат
!Къадар, <br />чи
!Кинниги <br />халкъалдаса бутІа, %
|-
|[[лезгиял]]
| align="right" | 15190
| align="right" | 98,41 %
|-
|[[падарал]]
| align="right" | 22
| align="right" | 0,14 %
|-
|[[гІурусал]]
| align="right" | 20
| align="right" | 0,12 %
|-
|[[табасаранал]]
| align="right" | 11
| align="right" | 0,07 %
|-
|[[агъулал]]
| align="right" | 7
| align="right" | 0,04 %
|-
|цогидал
| align="right" | 9
| align="right" | 0,05 %
|-
|кинниги
| align="right" | 15434
| align="right" | 100,00 %
|}
== Административияб бикьи ==
== Экономика ==
== ХӀужаби ==
{{ХIужаби}}
== МугъчІваял ==
* [http://dagmo.ru/kurahskiy-rayon Муниципалитеты Республики Дагестан МО "Курахский район"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141015232511/http://dagmo.ru/kurahskiy-rayon |date=2014-10-15 }}
* [http://www.mo-kurah.ru/ Официальный сайт администрации Курахского района] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220221082619/http://www.mo-kurah.ru/ |date=2022-02-21 }}
{{dagestan-geo-stub}}
{{Дагъистан}}
{{КъурахІ мухъалъул росаби}}
[[Категория:Дагъистаналъул административияб бикьи]]
[[Категория:Ракьхъвай:Дагъистан]]
[[Категория:КъурахІ мухъ]]
gl8mzsdlm6qvtx9pqu0evdpos3j0t0i
Тум мухъ
0
10009
97550
88659
2026-06-12T05:36:53Z
InternetArchiveBot
12052
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
97550
wikitext
text/x-wiki
{{Административияб цолъи
| Кьер1 = {{Кьер|Россия}}
| Кьер2 =
| МагІарул мацІалда цІар = Лак мухъ
| Герб = Герб Лакского района.png
| Байрахъ = Flag of Laksky rayon (Dagestan).png
| Гербалъул гІеблъи =
| Байрахъалъул гІеблъи =
| Гербалда гъоркьхъвай =
| Байрахъалда гъоркьхъвай =
| Пачалихъ = {{RUS}}
| Статус = {{s|[[муниципалияб мухъ]]}}
| Гъорлъе уна = {{байрахъ|Дагъистан}} [[Дагъистан]]
| Гъорлъе бачуна =
| Тахшагьар = [[Гъумекиб]] росо
| КІудияб шагьар =
| ЧІахІиял шагьарал =
| ГІуцІи =
| Биххи =
| Къо-моцІ =
| БетІер = МухІамадов Юсуп ХІамидович
| БетІерасул цІар = Мухъалъул бетІер
| БетІер2 =
| БетІерасул цІар2 =
| ГІЖП =
| ГІЖП сон =
| ГІЖП рахъалъ бакІ =
| ГІЖП халкъалъул цо чиясе =
| ГІЖП халкъалъул цо чиясул рахъалъ бакІ =
| МацІ =
| МацІал =
| Халкъ = {{ Халкъалъул къадар | Лакский район | тс }}
| Хъвай-хъвагІай гьабураб сон = {{ Халкъалъул къадар | Лакский район | г }}
| Халкъалдаса процент =
| Халкъалъул рахъалъ бакІ =
| Гъунки =
| Гъункиялъул рахъалъ бакІ =
| Ракь = 750
| Ракьалъул рахъалъ бакІ =
| Бищун тІадегІанаб борхалъи = 4100
| Гьоркьохъеб борхалъи =
| Бищун гІодобегІанаб борхалъи =
| Миллияб гІуцІи = [[лакал]]
| Динияб гІуцІи =
| Карта = Laksky district locator map.png
| Картаялъул размер =
| Административияб цолъиялъул карта =
| Картаялъул размер ае =
| СагІтилРачел = {{MSK+0}}
| Аббревиатура =
| ISO =
| Цифровой идентификатор =
| Идентификаторалъул тайпа =
| Цифровой идентификатор2 =
| Идентификаторалъул тайпа2 =
| Цифровой идентификатор3 =
| Идентификаторалъул тайпа3 =
| FIPS =
| Телефоналъул код =
| Почалъул индексал =
| Интернет-домен =
| Автомобилазул номеразул код = 05
| Сайт = http://www.gazikumuh.ru
| Commonsалда категория = Laksky District
| ХІужаби =
}}
'''Лак мухъ''' яги '''Тум мухъ''' ({{lang-lbe|Лакрал кIану }}) — [[Дагъистан]]алда бугеб муниципалияб мухъ.
Административияб центр — [[Гъумекиб]] росо.
== География ==
Ракьазул къадар — 702,9 км².
== Тарих ==
== Халкъалъул къадар ==
{{ Халкъалъул къадар | Лакский район }}
{{ Халкъалъул къадар | Лакский район | д }}
; Миллияб гІуцІи
2010 соналъ тІобитІараб тІолгороссиялъул халкъазул хъвай-хъвагІаялъул баяназда рекъон:<ref>{{Cite web |title=Перепись 2010 года. Дагстат. Том 3 |url=http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/cafa4e00421f0cb8805fcc2d59c15b71/%D0%92%D0%9F%D0%9D+%D1%82%D0%BE%D0%BC3.rar |access-date=2016-01-17 |archive-date=2017-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011191513/http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/cafa4e00421f0cb8805fcc2d59c15b71/%D0%92%D0%9F%D0%9D+%D1%82%D0%BE%D0%BC3.rar |url-status=хвараб }}</ref>
{|class="standard sortable"
|-
!Миллат
!Къадар, <br />чи
!Кинниги <br />халкъалдаса бутІа, %
|-
|[[лакал]]
| align="right" | 11 580
| align="right" | 95,2 %
|-
|[[даргинал]]
| align="right" | 246
| align="right" | 2,0 %
|-
|[[магІарулал]]
| align="right" | 137
| align="right" | 1,1 %
|-
|цогидал
| align="right" | 198
| align="right" | 1,6 %
|-
|кинниги
| align="right" | 12 161
| align="right" | 100 %
|}
== Административияб бикьи ==
== Экономика ==
== ХӀужаби ==
{{ХIужаби}}
== МугъчІваял ==
* [http://dagmo.ru/lakskiy-rayon Сайт муниципалитета Республики Дагестан "Лакский район"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141012133656/http://dagmo.ru/lakskiy-rayon |date=2014-10-12 }}
* [http://www.lakia.net/ Лакский дом]
* [http://photo.dgu.ru/main.php/dagestan/lakskiy/ Лакский район: фотографии] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090929203412/http://photo.dgu.ru/main.php/dagestan/lakskiy/ |date=2009-09-29 }}
* [http://www.gazikumuh.ru/ МО «Лакский район»]
{{dagestan-geo-stub}}
{{Дагъистан}}
{{Лак мухъалъул росаби}}
[[Категория:Дагъистаналъул административияб бикьи]]
[[Категория:Ракьхъвай:Дагъистан]]
[[Категория:Лак мухъ]]
0h992vuqptf8sqx8jr458w5y1d10cp4
СтӀал-Сулайманил мухъ
0
10022
97548
88228
2026-06-12T05:22:04Z
InternetArchiveBot
12052
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
97548
wikitext
text/x-wiki
{{Административияб цолъи
| Кьер1 = {{Кьер|Россия}}
| Кьер2 =
| МагІарул мацІалда цІар = ИстІал-Сулайманил мухъ
| Герб = Герб Табасаранского района.jpg
| Байрахъ =
| Пачалихъ = {{RUS}}
| Статус = {{s|[[муниципалияб мухъ]]}}
| Гъорлъе уна = {{байрахъ|Дагъистан}} [[Дагъистан]]
| Гъорлъе бачуна = {{s|16муниципалияб гІуцІи}}
| Тахшагьар = [[къасумкент]] росо
| ГІуцІи =
| Биххи =
| Къо-моцІ = 1929
| БетІер = ГІабдулмутІалибов Нариман Шамсудинович
| БетІерасул цІар = Мухъалъул бетІер
| БетІер2 =
| БетІерасул цІар2 =
| МацІ =
| МацІал =
| Халкъ = {{ Халкъалъул къадар | Сулейман-Стальский район | тс }}
| Хъвай-хъвагІай гьабураб сон = {{ Халкъалъул къадар | Сулейман-Стальский район | г }}
| Халкъалдаса процент =
| Халкъалъул рахъалъ бакІ =
| Гъунки =
| Гъункиялъул рахъалъ бакІ =
| Ракь = 666,3
| Ракьалъул рахъалъ бакІ =
| Бищун тІадегІанаб борхалъи =
| Гьоркьохъеб борхалъи =
| Бищун гІодобегІанаб борхалъи =
| Миллияб гІуцІи = [[лезгиял]]
| Динияб гІуцІи =
| Карта = Suleyman-Stalsky district locator map.png
| Картаялъул размер =
| Административияб цолъиялъул карта =
| Картаялъул размер ае =
| СагІтилРачел = {{MSK+0}}
| Телефоналъул код =
| Почалъул индексал =
| Сайт = http://www.suleiman-stalskiy.ru
| Commonsалда категория = Suleyman-Stalsky District
}}
'''ИстІал-Сулайманил мухъ''' — [[Дагъистан]]алда бугеб муниципалияб мухъ.
Административияб центр — [[Къасумкент]].
== Ракьхъвай ==
== ТІабигІат ==
== Тарих ==
== Халкъалъул къадар ==
{{ Халкъалъул къадар | Сулейман-Стальский район }}
; Миллияб гІуцІи
2010 соналъ тІобитІараб тІолгороссиялъул халкъазул хъвай-хъвагІаялда рекъон:<ref>{{Cite web |title=Перепись 2010 года. Дагстат. Том 3 |url=http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/cafa4e00421f0cb8805fcc2d59c15b71/%D0%92%D0%9F%D0%9D+%D1%82%D0%BE%D0%BC3.rar |access-date=2016-01-18 |archive-date=2017-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011191513/http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/cafa4e00421f0cb8805fcc2d59c15b71/%D0%92%D0%9F%D0%9D+%D1%82%D0%BE%D0%BC3.rar |url-status=хвараб }}</ref>
{|class="standard sortable"
! Миллат
! Къадар, <br />чи
! Кинниги <br />халкъалдаса бутІа, %
|-
|[[лезгиял]]
| align="right" | 58012
| align="right" | 98,60 %
|-
|[[гІурусал]]
| align="right" | 112
| align="right" | 0,19 %
|-
|[[табасаранал]]
| align="right" | 110
| align="right" | 0,18 %
|-
|[[рутулал]]
| align="right" | 62
| align="right" | 0,10 %
|-
|[[агъулал]]
| align="right" | 28
| align="right" | 0,04 %
|-
|цогидал
| align="right" | 107
| align="right" | 0,18 %
|-
|миллат бихьизабичІел
| align="right" | 404
| align="right" | 0,69 %
|-
|кинниги
| align="right" | 58835
| align="right" | 100,00 %
|}
== Экономика ==
== ХӀужаби ==
{{ХIужаби}}
== МугъчІваял ==
* [http://dagmo.ru/suleyman-stalskiy-rayon Муниципалитеты Республики Дагестан МО "Сулейман-стальский район"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141016074658/http://dagmo.ru/suleyman-stalskiy-rayon |date=2014-10-16 }}
* [http://www.suleiman-stalskiy.ru Мухъалъул администрациялъул официалияб сайт]
* [http://www.kasumkent.ru Официалияб гуреб сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090915184026/http://www.kasumkent.ru/ |date=2009-09-15 }}
{{dagestan-geo-stub}}
{{Дагъистан}}
{{ИстІал-Сулайманил мухъалъул росаби}}
[[Категория:Дагъистаналъул административияб бикьи]]
[[Категория:Ракьхъвай:Дагъистан]]
[[Категория:ИстІал-Сулайманил мухъ]]
[[Категория:Дагъистаналъул мухъал]]
qkatyoxlc2gqn380vixo2slrb5scjot
Тарамухъ мухъ
0
10025
97549
93417
2026-06-12T05:28:54Z
InternetArchiveBot
12052
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
97549
wikitext
text/x-wiki
{{Административияб цолъи
| Кьер1 = {{Кьер|Россия}}
| Кьер2 =
| МагІарул мацІалда цІар = Тарумасул мухъ
| Герб = Герб Тарумовского района.gif
| Байрахъ =
| Гербалъул гІеблъи =
| Байрахъалъул гІеблъи =
| Гербалда гъоркьхъвай =
| Байрахъалда гъоркьхъвай =
| Пачалихъ = {{RUS}}
| Статус = {{s|[[муниципалияб мухъ]]}}
| Гъорлъе уна = {{байрахъ|Дагъистан}} [[Дагъистан]]
| Гъорлъе бачуна =
| Тахшагьар = [[Тарумовка]] росо
| КІудияб шагьар =
| ЧІахІиял шагьарал =
| ГІуцІи =
| Биххи =
| Къо-моцІ = [[1946 сон]]
| БетІер = Марина Владимировна Абрамкина
| БетІерасул цІар = Мухъалъул бетІер
| БетІер2 =
| БетІерасул цІар2 =
| ГІЖП =
| ГІЖП сон =
| ГІЖП рахъалъ бакІ =
| ГІЖП халкъалъул цо чиясе =
| ГІЖП халкъалъул цо чиясул рахъалъ бакІ =
| МацІ = [[гІурус мацІ|гІурус]]
| МацІал =
| Халкъ = {{ Халкъалъул къадар | Тарумовский район | тс }}
| Хъвай-хъвагІай гьабураб сон = {{ Халкъалъул къадар | Тарумовский район | г }}
| Халкъалдаса процент =
| Халкъалъул рахъалъ бакІ =
| Гъунки =
| Гъункиялъул рахъалъ бакІ =
| Ракь = 3109,02<ref name='82_8006001'>[http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst82/DBInet.cgi?pl=8006001 Республика Дагестан. Общая площадь земель муниципального образования]</ref>
| Ракьалъул рахъалъ бакІ = 3
| Бищун тІадегІанаб борхалъи =
| Гьоркьохъеб борхалъи =
| Бищун гІодобегІанаб борхалъи =
| Миллияб гІуцІи = [[магІарулал]], [[даргинал]], [[гІурусал]]
| Динияб гІуцІи = [[ислам|бусурбаби]], [[ортодоксия]]л [[христианлъи|христианал]]
| Карта = Tarumovsky district locator map.png
| Картаялъул размер =
| Административияб цолъиялъул карта =
| Картаялъул размер ае =
| СагІтилРачел = {{MSK+0}}
| Аббревиатура =
| ISO =
| Цифровой идентификатор =
| Идентификаторалъул тайпа =
| Цифровой идентификатор2 =
| Идентификаторалъул тайпа2 =
| Цифровой идентификатор3 =
| Идентификаторалъул тайпа3 =
| FIPS =
| Телефоналъул код =
| Почалъул индексал =
| Интернет-домен =
| Автомобилазул номеразул код = 05
| Сайт =
| Commonsалда категория = Tarumovsky District
| ХІужаби =
}}
'''Тарумасул мухъ''' — [[Дагъистан]]алда бугеб, [[Нугъай мухъ]]алдаса хадуб кІиабилеб кІудияб муниципалияб мухъ.
Административияб центр — [[Тарумовка]] росо.
== География ==
Мухъ буго [[Дагъистан]]алъул северияб рахъалда.
== Тарих ==
== Халкъалъул къадар ==
{{ Халкъалъул къадар | Тарумовский район }}
{{ Халкъалъул къадар | Тарумовский район | д }}
; Миллияб гІуцІи
2010 соналъ тІобитІараб тІолгороссиялъул халкъазул хъвай-хъвагІаялъул баяназда рекъон<ref name="Даг2010">{{Cite web |title=Перепись 2010 года. Дагстат. Том 3 |url=http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/cafa4e00421f0cb8805fcc2d59c15b71/%D0%92%D0%9F%D0%9D+%D1%82%D0%BE%D0%BC3.rar |access-date=2016-01-18 |archive-date=2017-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011191513/http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/cafa4e00421f0cb8805fcc2d59c15b71/%D0%92%D0%9F%D0%9D+%D1%82%D0%BE%D0%BC3.rar |url-status=хвараб }}</ref>:
{|class="standard sortable"
|-
!Миллат
!Къадар, <br />чи
!Кинниги <br />халкъалдаса бутІа, %
|-
|[[магІарулал]]
| align="right" | 11 329
| align="right" | 35,76 %
|-
|[[даргинал]]
| align="right" | 7 448
| align="right" | 23,51 %
|-
|[[гІурусал]]
| align="right" | 6 197
| align="right" | 19,56 %
|-
|[[нугъаял]]
| align="right" | 2 689
| align="right" | 8,49 %
|-
|[[лезгиял]]
| align="right" | 1 220
| align="right" | 3,85 %
|-
|[[лакал]]
| align="right" | 523
| align="right" | 1,65 %
|-
|[[лъарагІал]]
| align="right" | 476
| align="right" | 1,50 %
|-
|[[армянал]]
| align="right" | 392
| align="right" | 1,24 %
|-
|[[падарал]]
| align="right" | 225
| align="right" | 0,71 %
|-
|[[табасаранал]]
| align="right" | 212
| align="right" | 0,67 %
|-
|[[чачанал]]
| align="right" | 151
| align="right" | 0,48 %
|-
|[[хъазахъал]]
| align="right" | 144
| align="right" | 0,45 %
|-
|[[агъулал]]
| align="right" | 134
| align="right" | 0,42 %
|-
|цогидал
| align="right" | 474
| align="right" | 1,50 %
|-
|миллат бихьизабичІел
| align="right" | 69
| align="right" | 0,22 %
|-
|кинниги
| align="right" | 31 683
| align="right" | 100,00 %
|}
== Экономика ==
== Религия ==
Динияб гІуцІи — [[ортодоксия]]л ва [[ислам|бусурбаби]]. Мухъалда буго 4 ортодоксиязул кислисаби — Тарумовкаялда, Кочубеялда, Таловкаялда ва Коктюбеялда.
== ХӀужаби ==
{{ХIужаби}}
== МугъчІваял ==
* [http://dagmo.ru/tarumovskiy-rayon Муниципалитеты Дагестана МО "Тарумовский район"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140908061901/http://dagmo.ru/tarumovskiy-rayon |date=2014-09-08 }}
* [http://www.tarumovka.ru/ Официальный сайт администрации Тарумовского района Республики Дагестан] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210117095307/http://www.tarumovka.ru/ |date=2021-01-17 }}
{{dagestan-geo-stub}}
{{Дагъистан}}
{{Тарумасул мухъалъул росаби}}
[[Категория:Дагъистаналъул административияб бикьи]]
[[Категория:Ракьхъвай:Дагъистан]]
[[Категория:Тарумасул мухъ]]
5y9iqiah2838jitbssed2ko2f96ll93
Хив мухъ
0
10030
97552
94522
2026-06-12T06:55:19Z
InternetArchiveBot
12052
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
97552
wikitext
text/x-wiki
{{Административияб цолъи
| Кьер1 = {{Кьер|Россия}}
| Кьер2 =
| МагІарул мацІалда цІар = Хив мухъ
| Герб = Герб_хивского_района.png
| Пачалихъ = {{RUS}}
| Статус = {{s|[[муниципалияб мухъ]]}}
| Гъорлъе уна = {{байрахъ|Дагъистан}} [[Дагъистан]]
| Гъорлъе бачуна = {{s|15 муниципалияб гІуцІи}}
| Тахшагьар = [[Хив]] росо
| Къо-моцІ = [[1935 сон]]
| БетІер = Мирзоев Бейдуллагь ХІаживердиевич
| БетІерасул цІар = Мухъалъул бетІер
| ГІЖП халкъалъул цо чиясул рахъалъ бакІ =
| МацІ = [[гІурус мацІ|гІурус]]
| МацІал =
| Халкъ = {{ Халкъалъул къадар | Хивский район | тс }}
| Хъвай-хъвагІай гьабураб сон = {{ Халкъалъул къадар | Хивский район | г }}
| Гъунки =
| Гъункиялъул рахъалъ бакІ =
| Ракь = 620
| Миллияб гІуцІи = [[табасаранал]], [[лезгинал]]
| Динияб гІуцІи =
| Карта = Hivsky district locator map.png
| Картаялъул размер =
| Административияб цолъиялъул карта =
| Картаялъул размер ае =
| СагІтилРачел = {{MSK+0}}
| Телефоналъул код = 87244
| Почалъул индексал =
| Интернет-домен =
| Автомобилазул номеразул код = 05
| Сайт = http://www.mo-khivskiy.ru
| Commonsалда категория = Hivsky District
| ХІужаби =
}}
'''Хив мухъ''' — [[Дагъистан]]алда бугеб муниципалияб мухъ.
Административияб центр — [[Хив]] росо.
== География ==
== Тарих ==
== Халкъалъул къадар ==
{{ Халкъалъул къадар | Хивский район }}
{{ Халкъалъул къадар | Хивский район | д }}
; Миллияб гІуцІи
2010 соналъ тІобитІараб тІолгороссиялъул халкъазул хъвай-хъвагІаялъул баяназда рекъон<ref name="Даг2010">{{Cite web |title=Перепись 2010 года. Дагстат. Том 3 |url=http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/cafa4e00421f0cb8805fcc2d59c15b71/%D0%92%D0%9F%D0%9D+%D1%82%D0%BE%D0%BC3.rar |access-date=2016-01-18 |archive-date=2017-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011191513/http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/cafa4e00421f0cb8805fcc2d59c15b71/%D0%92%D0%9F%D0%9D+%D1%82%D0%BE%D0%BC3.rar |url-status=хвараб }}</ref>:
{|class="standard sortable"
|-
!Миллат
!Къадар, <br />чи
!Кинниги <br />халкъалдаса бутІа, %
|-
|[[табасаранал]]
| align="right" | 13521
| align="right" | 59,42 %
|-
|[[лезгиял]]
| align="right" | 8847
| align="right" | 38,88 %
|-
|[[агъулал]]
| align="right" | 72
| align="right" | 0,31 %
|-
|[[гІурусал]]
| align="right" | 40
| align="right" | 0,17 %
|-
|цогидал
| align="right" | 69
| align="right" | 0,30 %
|-
|кинниги
| align="right" | 22753
| align="right" | 100,00 %
|}
== Экономика ==
== ХӀужаби ==
{{ХIужаби}}
== МугъчІваял ==
* [http://dagmo.ru/hivskiy-rayon Сайт муниципалитета Республики Дагестан "Хивский район"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141013000818/http://dagmo.ru/hivskiy-rayon |date=2014-10-13 }}
* [http://khiv.ru/ Официальный сайт Муниципального образования «Хивский район»]
* [http://president.e-dag.ru/map/36/ Официальный сайт Президента Республики Дагестан: Хивский район] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120501233333/http://president.e-dag.ru/map/36/ |date=2012-05-01 }}
* [http://hivruo.dagschool.com/ Образовательные учреждения района]
* [http://khiv-region.narod.ru/ Информация о Хивском районе]
* [http://hiv.ucoz.ru/ Развлекательный сайт района] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100123183756/http://hiv.ucoz.ru/ |date=2010-01-23 }}
{{dagestan-geo-stub}}
{{Дагъистан}}
{{Хив мухъалъул росаби}}
[[Категория:Дагъистаналъул административияб бикьи]]
[[Категория:Ракьхъвай:Дагъистан]]
[[Категория:Хив мухъ]]
tv146zw46b4etbqzu9zusduz8yzgl4u
ЦӀиябтум мухъ
0
10050
97553
91311
2026-06-12T07:27:27Z
InternetArchiveBot
12052
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
97553
wikitext
text/x-wiki
{{Административияб бутІа|Статус=[[муниципалияб мухъ]]|Даража=|БутІаялъул тайпа=|МагІарул мацІалда цІар=Болъихъ мухъ|Эбелаб мацІалда цІар=|Сурат=|Сураталъул сипат=|Байрахъ=|Байрахъалъул гІеблъи=|Байрахъалъул хІакъалъулъ макъала=|Байрахъалъул сипат гьаби=|Герб=|Гербалъул гІеблъи=100px|Гербалъул хІакъалъулъ макъала=|Гербалъул сипат гьаби=|Гимн=|Координатал=|lat_deg=|lat_min=|lat_sec=|lat_dir=|lon_deg=|lon_min=|lon_sec=|lon_dir=|Пачалихъ={{RUS}}|CoordScale=|display=|type=|Кьер1={{Кьер/Россиялъул Федерация}}|ТІасияб даражаялъул АБ-ялъул тайпа=[[Россиялъул Федерациялъулаб гІуцІи|Федерациялъул субъект]]|Гъорлъе уна={{Флагификация|Дагъистан}}|ТІасияб даражаялъул АБ-ялъул тайпа1=|Гъорлъе уна1=|ТІасияб даражаялъул АБ-ялъул тайпа2=|Гъорлъе уна2=|Гъоркьияб даражаялъул АБ-ялъул тайпа=|Гъорлъе бачуна=20 муниципалияб гІуцІи:|Гъоркьияб даражаялъул АБ-ялъул тайпа1=|Гъорлъе бачуна1=|Тахшагьаралъул тайпа=Административияб марказ|Тахшагьар=[[ЦІияблак]]|БетІерасул цІар=Мухъалъул бетІер|БетІер=|БетІерасул цІар2=Депутатазул данделъиялъул председатель|БетІер2=|БетІерасул цІар3=|БетІер3=|Къо-моцІ=[[1929 сон|1929]]|ГІатІилъи=218,00<ref name="82_8006001">{{cite web |author = |url = http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst82/DBInet.cgi?pl=8006001 |title = Республика Дагестан. Общая площадь земель муниципального образования |lang = ru |website = www.gks.ru |date = |accessdate = 2021-11-07 |deadlink = no |archive-date = 2017-08-06 |archive-url = https://web.archive.org/web/20170806223020/http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst82/DBInet.cgi?pl=8006001 }}</ref>|ГІатІилъиялъул рахъалъ бакІ=|ГІатІилъиялдаса процент=|Бищун кІудияб борхалъи=|Гьоркьохъеб борхалъи=|Бищун гьитІинаб борхалъи=|СагІтил рачел=|ГІЖП=|ГІЖП рахъалъ бакІ=|ГІЖП халкъалъул цо чиясе=|ГІЖП сон=|ГІЖП халкъалъул цо чиясул рахъалъ бакІ=|ГІИП=|ГІИП рахъалъ бакІ=|ГІИП халкъалъул цо чиясе=|ГІИП сон=|ГІИП халкъалъул цо чиясул рахъалъ бакІ=|Халкъалъул къадар={{Дагьлъи}}33 265<ref>[https://dagstat.gks.ru/storage/mediabank Численность постоянного населения РД на 01.01.2020.pdf ]{{Хвараб регӀел|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>|Хъвай-хъвагІай гьабураб сон=|Халкъалъул къадаралъул рахъалъ бакІ=|Халкъалъул къадаралдаса процент=|Халкъалъул къадар рикІкІин=|РикІкІараб сон=|Гъунки=152,61|Гъункиялъул рахъалъ бакІ=|Миллияб гІуцІи=|Процент=|Динияб гІуцІи=[[Ислам]]|Дин_процент=100|МацІал=|Аббревиатура=|ISO=|FIPS=|Телефоналъул код=|Почталъул индексал=|Цифрабазул идентификатор=|Цифрабазул идентификатор2=|Цифрабазул идентификатор3=|Интернет-домен=|Автомобилазул номеразул код=|Идентификаторалъул тайпа=ОКАТО|Идентификаторалъул тайпа2=|Идентификаторалъул тайпа3=|Почалъул индексал=|Параметралъул цІар1=|Параметр1=|Сайт=http://mo-novolak.ru/|Сайталъул мацІ=ru|Карта=Dagestan Novolakskiy district.png|Картаялъул кІодолъи=|Картаялъул гъоркьхъвай=|Административияб бутІаялъул карта=|Карта2=|Картаялъул кІодолъи аб=|Картаялъул кІодолъи2=|Картаялъул гъоркьхъвай2=|Баянал=|Жаниблъел=|Commons-алда категория=Novolaksky District|Commons=|nocat=}}'''ЦІияблак мухъ''' — [[Дагъистан]]алда бугеб муниципалияб мухъ.
Административияб центр — [[ЦІияблак]] росо.
== География ==
== Тарих ==
== Халкъалъул къадар ==
{{ Халкъалъул къадар | Новолакский район }}
{{ Халкъалъул къадар | Новолакский район | д }}
; Миллияб гІуцІи
2010 соналъ тІобитІараб тІолгороссиялъул халкъазул хъвай-хъвагІаялъул баяназда рекъон<ref name="Даг2010">{{Cite web |title=Перепись 2010 года. Дагстат. Том 3 |url=http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/cafa4e00421f0cb8805fcc2d59c15b71/%D0%92%D0%9F%D0%9D+%D1%82%D0%BE%D0%BC3.rar |access-date=2016-01-19 |archive-date=2017-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171011191513/http://dagstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/dagstat/resources/cafa4e00421f0cb8805fcc2d59c15b71/%D0%92%D0%9F%D0%9D+%D1%82%D0%BE%D0%BC3.rar |url-status=хвараб }}</ref>:
{|class="standard sortable"
|-
!Миллат
!Къадар, <br />чи
!Кинниги <br />халкъалдаса бутІа, %
|-
|[[лакал]]
| align="right" | 13 852
| align="right" | 48,51 %
|-
|[[чачанал]]
| align="right" | 7 922
| align="right" | 27,74 %
|-
|[[магІарулал]]
| align="right" | 6 255
| align="right" | 21,90 %
|-
|[[гІурусал]]
| align="right" | 101
| align="right" | 0,35 %
|-
|[[даргинал]]
| align="right" | 100
| align="right" | 0,35 %
|-
|[[лъарагІал]]
| align="right" | 54
| align="right" | 0,19 %
|-
|[[лезгиял]]
| align="right" | 43
| align="right" | 0,15 %
|-
| цогидал
| align="right" | 85
| align="right" | 0,30 %
|-
| миллат бихьизабичІел
| align="right" | 144
| align="right" | 0,50 %
|-
| кинниги
| align="right" | 28 556
| align="right" | 100,00 %
|}
== Экономика ==
== ХӀужаби ==
{{ХIужаби}}
== МугъчІваял ==
* [http://dagmo.ru/novolakskiy-rayon Муниципалитеты Дагестана МО "Новолакский район"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140907052130/http://dagmo.ru/novolakskiy-rayon |date=2014-09-07 }}
* [http://www.auh-inform.ru/index.php?name=News&op=article&sid=40|ДокументЫ по истории аккинцев (ауховцев)]{{Хвараб регӀел|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://politkovskaya.novayagazeta.ru/pub/2006/2006-17.shtml ХОЧЕТСЯ НЕМНОГО РОДИНЫ]
* [http://www.syrtash.com/ru/motherland/Sovremenniy+Daymohk/Auhovskiy+rayon/ Ауховский район] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509091418/http://www.syrtash.com/ru/motherland/Sovremenniy+Daymohk/Auhovskiy+rayon/ |date=2008-05-09 }}
* [http://d-f-o.ru/rayon-612.htm Индексы Новолакский район]{{Хвараб регӀел|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.zipcode.ru/zipcode/05/05028000000.htm Дагестан Респ Новолакский район] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120618005426/http://www.zipcode.ru/zipcode/05/05028000000.htm |date=2012-06-18 }}
* [http://www.igpi.ru/bibl/igpi_publ/dag_akk/chechen-1.html IGPI.RU :: Документы по истории и современному состоянию аккинцев (ауховцев) в Дагестане.]
* [http://www.bestpravo.ru/dagest/data02/tex12982.htm ПОСТАНОВЛЕНИЕ ПРАВИТЕЛЬСТВА РД ОТ 31.05.1999 № 123 О МЕРАХ ПО РЕАЛИЗАЦИИ ПРОГРАММЫ ПЕРЕСЕЛЕНИЯ ЛАКСКОГО НАСЕЛЕНИЯ НОВОЛАКСКО…]{{Хвараб регӀел|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://geo.1september.ru/article.php?ID=200600314 «География». Издательский дом «Первое сентября»]
{{dagestan-geo-stub}}
{{Дагъистан}}
{{ЦІияблак мухъалъул росаби}}
[[Категория:Дагъистаналъул административияб бикьи]]
[[Категория:Ракьхъвай:Дагъистан]]
[[Категория:ЦІияблак мухъ]]
40xyx5rua9hz9aoi4e1g8okym82z597
ГӀахьалчиясул бахӀс:M. Omarius
3
20729
97542
97397
2026-06-11T18:44:35Z
UOzurumba (WMF)
14468
/* Invitation to try the Starter Kit Dashboard and share your feedback */ цӀияб секция
97542
wikitext
text/x-wiki
== Thank you for being a medical contributors! ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
{| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;"
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award'''
|-
| style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do!
Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.
Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}
Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 январ 2025 (UTC)
</div>
<!-- Сообщение отправил Участник:Doc James@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 -->
== Notice of expiration of your interface-admin right ==
<div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "interface-admin" (Администраторы интерфейса) will expire on 2025-02-16 01:49:10. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[ГӀахьалчи:Leaderbot|Leaderbot]] ([[ГӀахьалчиясул бахӀс:Leaderbot|гьоркьолъей]]) 19:42, 9 фебруар 2025 (UTC)</div>
== Notice of expiration of your sysop right ==
<div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "sysop" (Администраторал) will expire on 2025-02-16 01:49:10. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[ГӀахьалчи:Leaderbot|Leaderbot]] ([[ГӀахьалчиясул бахӀс:Leaderbot|гьоркьолъей]]) 19:42, 9 фебруар 2025 (UTC)</div>
== Пачалихъияв хъулухъчи шаблон ==
Ассаламу г1алайкум. Гьаб Пачалихъияв хъулухъчи абураб шаблоналда хиса-басиял гьаризе изну рагьиларищ? Берцинго къач1азе бокьун буго гьеб. Баркала [[ГӀахьалчи:Аль-Гимравий|Аль-Гимравий]] ([[ГӀахьалчиясул бахӀс:Аль-Гимравий|гьоркьолъей]]) 19:21, 27 септембер 2025 (UTC)
== Translation request ==
Hello, M. Omarius.
Can you translate and upload the articles [[:ru:Базардюзю]] and [[:ru:Флегрейские поля]] in Avar Wikipedia?
Yours sincerely, [[ГӀахьалчи:Kurcke|Kurcke]] ([[ГӀахьалчиясул бахӀс:Kurcke|гьоркьолъей]]) 11:30, 8 март 2026 (UTC)
== You may be an eligible candidate for the U4C election ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Greetings,
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.
This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.
The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.
In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:30, 28 април 2026 (UTC) </div>
<!-- Сообщение отправил Участник:Keegan (WMF)@metawiki, используя список на странице https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 -->
== Invitation to try the Starter Kit Dashboard and share your feedback ==
Hello @[[ГӀахьалчи:M. Omarius|M. Omarius]],
Apologies this message is not in your native language.
As an admin in the Avaric Wikipedia, you are invited by the [[mw:Language_Onboarding_and_Development|Language Onboarding and Development]] initiative to use the Starter Kit Dashboard. This tool will help you perform essential tasks such as importing infoboxes, tracking your Wikipedia’s activity and growth and connecting with members of the broader Wikimedia community for technical guidance.
Starter Kit Dashboard organizes essential setup tasks, making it easy for you to complete them so contributors can begin editing and learning quickly. As an admin, you can also use the Dashboard to track your Wikipedia’s progress and growth. Using this tool will help us evaluate how it can improve the onboarding experience for administrators, and the insights you provide will be used to enhance the experience for new wikis graduating from the incubator. Visit [[mw:Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit|this page]] to learn more about the Starter Kit.
Here's how to get started:
* Access the Starter Kit Dashboard here: [http://starterkit.toolforge.org/ http://starterkit.toolforge.org]
* Login with your wiki credentials, enter the target wiki url (e.g., https://hi.wikipedia.org
* Follow the steps shown in the video below to use the tool.
[[Файл:Wikipedia_Starter_Kit_Dashboard_MVP_Demo_Video.webm|729x729пкс|Wikipedia Starter Kit Dashboard MVP Demo Video]]
* After exploring the Dashboard, please share your feedback on [[mw:Talk:Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit|this page,]] focusing on the following questions:
** The parts of the starter kit you expect to use most often, and how you plan to use them.
** The essential tasks you tried, and how easy or difficult they were to complete.
** The wiki tasks you would like the starter kit to guide you through or automate in the future.
Most of the tasks that will result in edits on the wiki can be reverted like an edit from the “view history”, so don't be afraid to try them several times.
We would appreciate it if you could submit your feedback by June 26, 2026, so we can begin analyzing it to identify areas for improvement. If you have any questions or need assistance, please let me know.
Thank you so much for your contributions to your Wikipedia and for helping us shape this tool for new and small Wikipedias. We will keep you updated on any additional things added to the starter kit in the future.
Best regards, [[ГӀахьалчи:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[ГӀахьалчиясул бахӀс:UOzurumba (WMF)|гьоркьолъей]]) 18:44, 11 юн 2026 (UTC)
7whbp1j23q4vv5ym5s9d5j05o6v8cac
Магьдилазул ханлъи
0
22207
97556
2026-06-12T09:22:27Z
M. Omarius
10562
Новая страница: «'''Магьдилазул ханлъи''' ккола гьанжесеб [[Дагъистан|Дагъистаналъул]] территориялда XVII–XIX гӀасрабазда букӀараб пачалихъ, жиндир тахшагьар цин [[ГӀаймаки|Гӏаймакиб]], нахъа [[Гъоркьа Жунгут|Гъоркьа Жунгуталиб]] букӀараб. Ханлъиялъул цӀар бачӀараб буго гье...»
97556
wikitext
text/x-wiki
'''Магьдилазул ханлъи''' ккола гьанжесеб [[Дагъистан|Дагъистаналъул]] территориялда XVII–XIX гӀасрабазда букӀараб пачалихъ, жиндир тахшагьар цин [[ГӀаймаки|Гӏаймакиб]], нахъа [[Гъоркьа Жунгут|Гъоркьа Жунгуталиб]] букӀараб.
Ханлъиялъул цӀар бачӀараб буго гьениб бетӏерлъуда букӀараб [[Магьдилал|Магьдилазул рукъалдаса]].
33hpc86ydbp1ix06eu0h9j29y15ury7