Wikipedia avwiki https://av.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B5%D1%82%D3%80%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D0%B3%D1%8C%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%80 MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter Медиа Хъулухъалъулаб БахӀс ГӀахьалчи ГӀахьалчиясул бахӀс Википедия Википедиялъул бахӀс Файл Файлалъул бахӀс MediaWiki MediaWiki-ялъул бахӀс Халип Халипалъул бахӀс Кумек Кумекалъул бахӀс Категория Категориялъул бахӀс TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk Пачалихъазул телефоналъул кодазул сияхӀ 0 6058 102113 100209 2026-09-23T01:50:07Z InternetArchiveBot 12052 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 102113 wikitext text/x-wiki [[Файл:Country calling codes map.svg|thumb|500px|Пачалихъазул телефоналъул кодал]] == МагӀлумат == {| class="wide" style="text-align: center;" |- | colspan="10" | <tt>'''+0:''' —</tt> |- | colspan="10" | <tt>'''+1:''' ([[Североамериканский план нумерации|NANP]]) [[Америкалъул Цолъарал Штатал|US]], [[Канада|CA]], [[Ангилия|AI]], [[Антигуа ва Барбуда|AG]], [[Барбадос|BB]], [[Багамалъул чӀинкӀиллъаби|BS]], [[БритӀаниялъул Виргиниял чӀинкӀиллъаби|VG]], [[Америкалъул Виргиниял чӀинкӀиллъаби|VI]], [[Каймановал чӀинкӀиллъаби|KY]], [[Бермудал чӀинкӀиллъаби|BM]], [[Гренада|GD]], [[Туркс ва Кайкос чӀинкӀиллъаби|TC]], [[Монтсеррат|MS]], [[Марианалъул чӀинкӀиллъаби|MP]], [[Гуам|GU]], [[Синт-Мартен|SX]], [[Сент-Люсия|LC]], [[Доминика|DM]], [[Сент-Винсент ва Гренадинал|VC]], [[Пуэрто-Рико|PR]], [[Доминикалъулаб Республика|DO]], [[Тринидад ва Тобаго|TT]], [[Сент-Китс ва Невис|KN]], [[Ямайка|JM]]</tt> |- | style="width: 10%" | <tt>'''+20:''' [[Египет|EG]]</tt> | style="width: 10%" | <tt>'''+210:''' —&nbsp;<br />'''+211:''' [[Жанубияб Судан|SS]]<br />'''+212:''' [[Магъриб|MA]]<br />'''+213:''' [[Алжир|DZ]]<br />'''+214:''' —&nbsp;<br />'''+215:''' —&nbsp;<br />'''+216:''' [[Тунис|TN]]<br />'''+217:''' —&nbsp;<br />'''+218:''' [[Ливия|LY]]<br />'''+219:''' —&nbsp;</tt> | style="width: 10%" | <tt>'''+220:''' [[Гъамбия|GM]]<br />'''+221:''' [[Сенегъал|SN]]<br />'''+222:''' [[Мавритания|MR]]<br />'''+223:''' [[Мали|ML]]<br />'''+224:''' [[Гвинея|GN]]<br />'''+225:''' [[Кот-Д'Ивуар|CI]]<br />'''+226:''' [[Буркина-Фасо|BF]]<br />'''+227:''' [[Нигер|NE]]<br />'''+228:''' [[Того|TG]]<br />'''+229:''' [[Бенин|BJ]]</tt> | style="width: 10%" | <tt>'''+230:''' [[Маврикий|MU]]<br />'''+231:''' [[Либерия|LR]]<br />'''+232:''' [[Сьерра-Леоне|SL]]<br />'''+233:''' [[Гъана|GH]]<br />'''+234:''' [[Нигерия|NG]]<br />'''+235:''' [[чад|TD]]<br />'''+236:''' [[Гьоркьохъебафрикияб Республика|CF]]<br />'''+237:''' [[Камерун|CM]]<br />'''+238:''' [[Кабо-Верде|CV]]<br />'''+239:''' [[Сан-Томе ва Принсипи|ST]]</tt> | style="width: 10%" | <tt>'''+240:''' [[Республика Экваториялъулаб Гвинея|GQ]]<br />'''+241:''' [[Габон|GA]]<br />'''+242:''' [[Республика Конго|CG]]<br />'''+243:''' [[Демократияб республика Конго|CD]]<br />'''+244:''' [[Ангола|AO]]<br />'''+245:''' [[Гвинея-Бисау|GW]]<br />'''+246:''' [[Индиялъул океаналда бугеб БритӀаниялъул ракьал|IO]]<br />'''+247:''' [[Вознесения чӀинкӀиллъи|AC]]<br />'''+248:''' [[Сейшелил чӀинкӀиллъаби|SC]]<br />'''+249:''' [[Судан|SD]]</tt> | style="width: 10%" | <tt>'''+250:''' [[Руанда|RW]]<br />'''+251:''' [[ХӀабаша|ET]]<br />'''+252:''' [[Сомали|SO]]<br />'''+253:''' [[Жибути|DJ]]<br />'''+254:''' [[Кения|KE]]<br />'''+255:''' [[Танзания|TZ]]<br />'''+256:''' [[Уганда|UG]]<br />'''+257:''' [[Бурунди|BI]]<br />'''+258:''' [[Мозамбикъ|MZ]]<br />'''+259:''' —&nbsp;</tt> | style="width: 10%" | <tt>'''+260:''' [[Замбия|ZM]]<br />'''+261:''' [[Республика Мадагъаскъар|MG]]<br />'''+262:''' [[Реюньон|RE]]<br />'''+263:''' [[Зимбабве|ZW]]<br />'''+264:''' [[Намибия|NA]]<br />'''+265:''' [[Малави|MW]]<br />'''+266:''' [[Лесото|LS]]<br />'''+267:''' [[Ботсвана|BW]]<br />'''+268:''' [[Свазиленд|SZ]]<br />'''+269:''' [[Коморалъул ЧӀинкӀиллъаби|KM]]</tt> | style="width: 10%" | <tt>'''+27:''' [[ЖАР|ZA]]</tt> | style="width: 10%" | <tt>'''+28:''' —</tt> | style="width: 10%" | <tt>'''+290:''' [[Еленал, Вознесениялъул ва Тристан-да-Кунья чӀинкӀиллъаби|SH]]<br />'''+291:''' [[Эритрея|ER]]<br />'''+292:''' —&nbsp;<br />'''+293:''' —&nbsp;<br />'''+294:''' —&nbsp;<br />'''+295:''' —&nbsp;<br />'''+296:''' —&nbsp;<br />'''+297:''' [[Аруба|AW]]<br />'''+298:''' [[Фарериял чӀинкӀиллъаби|FO]]<br />'''+299:''' [[Гренландия|GL]]</tt> |- | <tt>'''+30:''' [[Греция|GR]]</tt> | <tt>'''+31:''' [[Нидерландал|NL]]</tt> | <tt>'''+32:''' [[Бельгия|BE]]</tt> | <tt>'''+33:''' [[Франсия|FR]]</tt> | <tt>'''+34:''' [[Испания|ES]]</tt> | <tt>'''+350:''' [[Гибралтар|GI]]<br />'''+351:''' [[Португалия|PT]]<br />'''+352:''' [[Люксембург (пачалихъ)|LU]]<br />'''+353:''' [[Ирландия|IE]]<br />'''+354:''' [[Исландия|IS]]<br />'''+355:''' [[Албания|AL]]<br />'''+356:''' [[Мальта (пачалихъ)|MT]]<br />'''+357:''' [[Республика Кипр|CY]]<br />'''+358:''' [[Финляндия|FI]]<br />'''+359:''' [[Болгария|BG]]</tt> | <tt>'''+36:''' [[Венгрия|HU]]</tt> | <tt>'''+370:''' [[Литва|LT]]<br />'''+371:''' [[Латвия|LV]]<br />'''+372:''' [[Эстония|EE]]<br />'''+373:''' [[Молдавия|MD]]<br />'''+374:''' [[ЦӀамухъ|AM]]<br />'''+375:''' [[Беларусия|BY]]<br />'''+376:''' [[Андорра|AD]]<br />'''+377:''' [[Монако|MC]]<br />'''+378:''' [[Сан-Марино|SM]]<br />'''+379:''' [[Ватикан|VA]]</tt> | <tt>'''+380:''' [[Украина|UA]]&nbsp;<br />'''+381:''' [[Сербия|RS]]&nbsp;<br />'''+382:''' [[ЧӀегӀеркьуро|ME]]&nbsp;<br />'''+383:''' —&nbsp;&nbsp;<br />'''+384:''' —&nbsp;&nbsp;<br />'''+385:''' [[Хорватия|HR]]&nbsp;<br />'''+386:''' [[Словения|SI]]&nbsp;<br />'''+387:''' [[Босния ва Герцеговина|BA]]&nbsp;<br />'''+388:''' [[European Telephony Numbering Space|EU]]&nbsp;<br />'''+389:''' [[Македония (пачалихъ)|MK]]&nbsp;</tt> | <tt>'''+39:''' [[Италия|IT]]</tt> |- | <tt>'''+40:''' [[Руминия|RO]]</tt> | <tt>'''+41:''' [[Швейцария|CH]]</tt> | <tt>'''+420:''' [[Чехия|CZ]]<br />'''+421:''' [[Словакия|SK]]<br />'''+422:''' —&nbsp;<br />'''+423:''' [[Лихтенштейн|LI]]<br />'''+424:''' —&nbsp;<br />'''+425:''' —&nbsp;<br />'''+426:''' —&nbsp;<br />'''+427:''' —&nbsp;<br />'''+428:''' —&nbsp;<br />'''+429:''' —&nbsp;</tt> | <tt>'''+43:''' [[Австрия|AT]]</tt> | <tt>'''+44:''' [[КӀудабритӀания|GB]]</tt> | <tt>'''+45:''' [[Дания|DK]]</tt> | <tt>'''+46:''' [[Швеция|SE]]</tt> | <tt>'''+47:''' [[Норвегия|NO]]</tt> | <tt>'''+48:''' [[Польша|PL]]</tt> | <tt>'''+49:''' [[Алмания|DE]]</tt> |- | <tt>'''+500:''' [[Фолклендские острова|FK]]<br />'''+501:''' [[Белиз|BZ]]<br />'''+502:''' [[Гватемала|GT]]<br />'''+503:''' [[Сальвадор|SV]]<br />'''+504:''' [[Гондурас|HN]]<br />'''+505:''' [[Никарагуа|NI]]<br />'''+506:''' [[Коста-Рика|CR]]<br />'''+507:''' [[Панама|PA]]<br />'''+508:''' [[Сен-Пьер и Микелон|PM]]<br />'''+509:''' [[Республика Гаити|HT]]</tt> | <tt>'''+51:''' [[Перу|PE]]</tt> | <tt>'''+52:''' [[Мексика|MX]]</tt> | <tt>'''+53:''' [[Куба|CU]]</tt> | <tt>'''+54:''' [[Аргентина|AR]]</tt> | <tt>'''+55:''' [[Бразилия|BR]]</tt> | <tt>'''+56:''' [[Чили|CL]]</tt> | <tt>'''+57:''' [[Колумбия|CO]]</tt> | <tt>'''+58:''' [[Венесуэла|VE]]</tt> | <tt>'''+590:''' [[Гваделупа|GP]]<br />'''+591:''' [[Боливия|BO]]<br />'''+592:''' [[Гайана|GY]]<br />'''+593:''' [[Эквадор|EC]]<br />'''+594:''' [[Французская Гвиана|GF]]<br />'''+595:''' [[Парагвай|PY]]<br />'''+596:''' [[Мартиника|MQ]]<br />'''+597:''' [[Суринам|SR]]<br />'''+598:''' [[Уругвай|UY]]<br />'''+599:''' [[Нидерландские Антильские острова|AN]]</tt> |- | <tt>'''+60:''' [[Малайзия|MY]]</tt> | <tt>'''+61:''' [[Австралия|AU]]</tt> | <tt>'''+62:''' [[Индонезия|ID]]</tt> | <tt>'''+63:''' [[Филиппины|PH]]</tt> | <tt>'''+64:''' [[Новая Зеландия|NZ]]</tt> | <tt>'''+65:''' [[Сингапур|SG]]</tt> | <tt>'''+66:''' [[Таиланд|TH]]</tt> | <tt>'''+670:''' [[Восточный Тимор|TL]]<br />'''+671:''' —&nbsp;<br />'''+672:''' [[Антарктика|AQ]] [[Норфолк (остров)|NF]]<br />'''+673:''' [[Бруней|BN]]<br />'''+674:''' [[Науру|NR]]<br />'''+675:''' [[Папуа-Новая Гвинея|PG]]<br />'''+676:''' [[Тонга|TO]]<br />'''+677:''' [[Соломоновы Острова|SB]]<br />'''+678:''' [[Вануату|VU]]<br />'''+679:''' [[Фиджи|FJ]]<br /></tt> | <tt>'''+680:''' [[Палау|PW]]<br />'''+681:''' [[Уоллис и Футуна|WF]]<br />'''+682:''' [[Острова Кука|CK]]<br />'''+683:''' [[Ниуэ|NU]]<br />'''+684:''' [[Восточное Самоа|AS]]<br />'''+685:''' [[Западное Самоа|WS]]<br />'''+686:''' [[Кирибати|KI]]<br />'''+687:''' [[Новая Каледония|NC]]<br />'''+688:''' [[Тувалу|TV]]<br />'''+689:''' [[Французская Полинезия|PF]]</tt> | <tt>'''+690:''' [[Токелау|TK]]<br />'''+691:''' [[Микронезия|FM]]<br />'''+692:''' [[Маршалловы острова|MH]]<br />'''+693:''' —&nbsp;<br />'''+694:''' —&nbsp;<br />'''+695:''' —&nbsp;<br />'''+696:''' —&nbsp;<br />'''+697:''' —&nbsp;<br />'''+698:''' —&nbsp;<br />'''+699:''' —&nbsp;<br /></tt> |- | colspan="3" | <tt>'''+70 +71 +72:''' —</tt> | colspan="3" | <tt>'''+73 +74 +75:''' [[Россия|RU]]</tt> | colspan="2" | <tt>'''+76 +77:''' [[Казахстан|KZ]]</tt> | colspan="2" | <tt>'''+78 +79:''' [[Россия|RU]]</tt> |- | <tt>'''+800:''' [[Бесплатный вызов|XF]]<br />'''+801:''' —&nbsp;<br />'''+802:''' —&nbsp;<br />'''+803:''' —&nbsp;<br />'''+804:''' —&nbsp;<br />'''+805:''' —&nbsp;<br />'''+806:''' —&nbsp;<br />'''+807:''' —&nbsp;<br />'''+808:''' [[Shared Cost Service|XC]]<br />'''+809:''' —&nbsp;</tt> | <tt>'''+81:''' [[Япония|JP]]</tt> | <tt>'''+82:''' [[Южная Корея|KR]]</tt> | <tt>'''+83:''' —</tt> | <tt>'''+84:''' [[Вьетнам|VN]]</tt> | <tt>'''+850:''' [[КНДР|KP]]<br />'''+851:''' —&nbsp;<br />'''+852:''' [[Гонконг|HK]]<br />'''+853:''' [[Макао|MO]]<br />'''+854:''' —&nbsp;<br />'''+855:''' [[Камбоджа|KH]]<br />'''+856:''' [[Лаос|LA]]<br />'''+857:''' —&nbsp;<br />'''+858:''' —&nbsp;<br />'''+859:''' —&nbsp;</tt> | <tt>'''+86:''' [[Китай|CN]]</tt> | <tt>'''+870:''' [[Inmarsat|XS]]<br />'''+875:''' —&nbsp;<br />'''+876:''' —&nbsp;<br />'''+877:''' —&nbsp;<br />'''+878:''' [[Universal personal telecommunications|XU]]<br />'''+879:''' —&nbsp;</tt> | <tt>'''+880:''' [[Бангладеш|BD]]<br />'''+881:''' [[Global Mobile Satellite System|XG]]<br />'''+882:''' [[International Networks|XN]]<br />'''+883:''' —&nbsp;<br />'''+884:''' —&nbsp;<br />'''+885:''' —&nbsp;<br />'''+886:''' [[Тайвань|TW]]<br />'''+887:''' —&nbsp;<br />'''+888:''' —&nbsp;<br />'''+889:''' —&nbsp;</tt> | <tt>'''+89:''' —</tt> |- | <tt>'''+90:''' [[Турция|TR]]</tt> | <tt>'''+91:''' [[Индия|IN]]</tt> | <tt>'''+92:''' [[Пакистан|PK]]</tt> | <tt>'''+93:''' [[Афганистан|AF]]</tt> | <tt>'''+94:''' [[Шри-Ланка|LK]]</tt> | <tt>'''+95:''' [[Мьянма|MM]]</tt> | <tt>'''+960:''' [[Мальдивы|MV]]<br />'''+961:''' [[Ливан|LB]]<br />'''+962:''' [[Иордания|JO]]<br />'''+963:''' [[Сирия|SY]]<br />'''+964:''' [[Ирак|IQ]]<br />'''+965:''' [[Кувейт|KW]]<br />'''+966:''' [[Саудовская Аравия|SA]]<br />'''+967:''' [[Йемен|YE]]<br />'''+968:''' [[Оман|OM]]<br />'''+969:''' —&nbsp;</tt> | <tt>'''+970:''' [[Палестинская автономия|PS]]<br />'''+971:''' [[Объединенные Арабские Эмираты|AE]]<br />'''+972:''' [[Израиль|IL]]<br />'''+973:''' [[Бахрейн|BH]]<br />'''+974:''' [[Катар|QA]]<br />'''+975:''' [[Бутан (государство)|BT]]<br />'''+976:''' [[Монголия|MN]]<br />'''+977:''' [[Непал|NP]]<br />'''+978:''' —&nbsp;<br />'''+979:''' [[International premium rate service|XR]]</tt> | <tt>'''+98:''' [[Иран|IR]]</tt> | <tt>'''+990:''' —&nbsp;<br />'''+991:''' [[ITPCS|XT]]<br />'''+992:''' [[Таджикистан|TJ]]<br />'''+993:''' [[Туркмения|TM]]<br />'''+994:''' [[Азербайджан|AZ]]<br />'''+995:''' [[Грузия|GE]]<br />'''+996:''' [[Киргизия|KG]]<br />'''+997:''' —&nbsp;<br />'''+998:''' [[Узбекистан|UZ]]<br />'''+999:''' —&nbsp;</tt> |} == Детализация == === [[Североамериканский план нумерации|Зона 1 — Северная Америка]] === (http://www.nanpa.com/ ) * [[Соединённые Штаты]] ** [[Айдахо]] (Idaho) — 208 ** [[Айова]] (Iowa) — 319, 515, 563, 641, 712 ** [[Алабама]] (Alabama) — 205, 251, 256, 334, 938 ** [[Аляска]] (Alaska) — 907 ** [[Аризона]] (Arizona) — 480, 520, 665, 623, 928 ** [[Арканзас]] (Arkansas) — 479, 501, 870 ** [[Вайоминг]] (Wyoming) — 307 ** [[Вашингтон (штат)|Вашингтон]] (Washington) — 206, 253, 360, 425, 509 ** [[Вермонт]] (Vermont) — 802 ** [[Виргиния]] (Virginia) — 276, 434, 540, 571, 703, 757, 804 ** [[Висконсин]] (Wisconsin) — 262, 414, 534, 608, 715, 920 ** [[Гавайи]] (Hawaii) — 808 ** [[Делавэр]] (Delaware) — 302 ** [[Джорджия]] (Georgia) — 229, 404, 478, 678, 706, 762, 770, 912 ** [[Западная Виргиния]] (West Virginia) — 304, 681 ** [[Иллинойс]] (Illinois) — 217, 224, 309, 312, 331, 618, 630, 708, 773, 779, 815, 847, 872 ** [[Индиана]] (Indiana) — 219, 260, 317, 574, 765, 812 ** [[Калифорния]] (California) — 209, 213, 310, 323, 408, 415, 424, 442, 510, 530, 559, 562, 619, 626, 650, 657, 661, 707, 714, 747, 760, 805, 818, 831, 858, 909, 916, 925, 949, 951 *** [[Сан-Франциско]] (San Francisco) — 415 ** [[Канзас]] (Kansas) — 316, 620, 785, 913 ** [[Кентукки]] (Kentucky) — 270, 502, 606, 859 ** [[Колорадо]] (Colorado) — 303, 719, 720, 970 ** [[Коннектикут]] (Connecticut) — 203, 475, 860 ** [[Луизиана]] (Louisiana) — 225, 318, 337, 504, 985 ** [[Массачусетс]] (Massachusetts) — 339, 351, 413, 508, 617, 774, 781, 857, 978 ** [[Миннесота]] (Minnesota) — 218, 320, 507, 612, 651, 763, 952 ** [[Миссисипи (штат)|Миссисипи]] (Mississippi) — 228, 601, 662, 769 ** [[Миссури (штат)|Миссури]] (Missouri) — 314, 417, 573, 636, 660, 816 ** [[Мичиган]] (Michigan) — 231, 248, 269, 313, 517, 586, 616, 734, 810, 906, 947, 989 ** [[Монтана]] (Montana) — 406 ** [[Мэн (штат)|Мэн]] (Maine) — 207 ** [[Мэриленд]] (Maryland) — 240, 301, 410, 443 ** [[Небраска]] (Nebraska) — 308, 402, 531 ** [[Невада]] (Nevada) — 702, 775 ** [[Нью-Гэмпшир]] (New Hampshire) — 603 ** [[Нью-Джерси]] (New Jersey) — 201, 551, 609, 732, 848, 856, 862, 908, 973 ** [[Нью-Йорк]] (New York) — 212, 315, 347, 516, 518, 607, 631, 646, 716, 718, 845, 914, 917 ** [[Нью-Мексико]] (New Mexico) — 505, 575 ** [[Огайо]] (Ohio) — 216, 234, 330, 419, 440, 513, 567, 614, 740, 937 ** [[Оклахома]] (Oklahoma) — 405, 539, 580, 918 ** [[Округ Колумбия]] (District of Columbia) — 202 *** [[Вашингтон (округ Колумбия)|Вашингтон]] (Washington, D.C.) — 202 ** [[Орегон]] (Oregon) — 458, 503, 541, 971 ** [[Пенсильвания]] (Pennsylvania) — 215, 267, 412, 484, 570, 610, 717, 724, 814, 878 ** [[Род-Айленд]] (Rhode Island) — 401 ** [[Северная Дакота]] (North Dakota) — 701 ** [[Северная Каролина]] (North Carolina) — 252, 336, 704, 828, 910, 919, 980 ** [[Теннесси]] (Tennessee) — 423, 615, 731, 865, 901, 931 ** [[Техас]] (Texas) — 210, 214, 254, 281, 325, 361, 409, 430, 432, 469, 512, 682, 713, 806, 817, 830, 832, 903, 915, 936, 940, 956, 972, 979 ** [[Флорида]] (Florida) — 239, 305, 321, 352, 386, 407, 561, 727, 754, 772, 786, 813, 850, 863, 904, 941, 954 ** [[Южная Дакота]] (South Dakota) — 605 ** [[Южная Каролина]] (South Carolina) — 803, 843, 864 ** [[Юта]] (Utah) — 385, 435, 801 ** Включая территорию США в [[Океания|Океании]]: *** [[Американское Самоа]] — 684 ''(введено с [[2 октября]], [[2004]])'' *** [[Гуам]] — 671 *** [[Марианские острова]] (Сайпан) — 670 * [[Канада]] ** [[Альберта]] (Alberta) — 403, 587, 780 ** [[Британская Колумбия]] (British Columbia) — 250, 604, 778 ** [[Квебек]] (Québec) — 418, 438, 450, 514, 579, 581, 819 ** [[Манитоба]] (Manitoba) — 204 ** [[Новая Шотландия]] (Nova Scotia) — 902 ** [[Нунавут]] (Nunavut) — 867 ** [[Нью-Брансуик]] (New Brunswick) — 506 ** [[Ньюфаундленд и Лабрадор]] (Newfoundland and Labrador) — 709 ** [[Онтарио]] (Ontario) — 226, 249, 289, 343, 416, 519, 613, 647, 705, 807, 905 ** [[Остров Принца Эдуарда]] (Prince Edward Island) — 902 ** [[Саскачеван]] (Saskatchewan) — 306 ** [[Северо-Западные территории]] (Northwest Territories) — 867 ** [[Юкон (территория)|Юкон]] (Yukon) — 867 * Код стран Карибского бассейна: ** [[Американские Виргинские острова]] — 340 ** [[Ангилья]] — 264 ** [[Антигуа и Барбуда]] — 268 ** [[Багамы]] — 242 ** [[Барбадос]] — 246 ** [[Бермудские острова|Бермуды]] — 441 ** [[Британские Виргинские острова]] — 284 ** [[Гренада]] — 473 ** [[Доминика]] — 767 ** [[Доминиканская Республика]] — 809, 829, 849 ** [[Каймановы острова]] — 345 ** [[Монтсеррат]] — 664 ** [[Острова Теркс и Кайкос]] — 649 ** [[Пуэрто-Рико]] — 787, 939 ** [[Сент-Винсент и Гренадины]] — 784 ** [[Сент-Китс и Невис]] — 869 ** [[Сент-Люсия]] — 758 <!-- ** [[Синт-Мартен]] (Голландская часть) — 721 ''((вступает в силу [[30 сентября]], [[2011]]))'' --> ** [[Тринидад и Тобаго]] — 868 ** [[Ямайка]] — 876 === Зона 2 — Африка === * 20 — [[Египет]] * 210 — не назначен * 211 — [[Южный Судан]] * 212 — [[Марокко]] * 213 — [[Алжир]] * 214 — не назначен * 215 — не назначен * 216 — [[Тунис]] * 217 — не назначен * 218 — [[Ливия]] * 219 — не назначен * 220 — [[Гамбия]] * 221 — [[Сенегал]] * 222 — [[Мавритания]] * 223 — [[Мали]] * 224 — [[Гвинея]] * 225 — [[Кот-д'Ивуар]] * 226 — [[Буркина-Фасо]] * 227 — [[Нигер]] * 228 — [[Того]] * 229 — [[Бенин]] * 230 — [[Маврикий]] * 231 — [[Либерия]] * 232 — [[Сьерра-Леоне]] * 233 — [[Гана]] * 234 — [[Нигерия]] * 235 — [[Чад]] * 236 — [[Центральноафриканская Республика]] * 237 — [[Камерун]] * 238 — [[Кабо-Верде]] * 239 — [[Сан-Томе и Принсипи]] * 240 — [[Экваториальная Гвинея]] * 241 — [[Габон]] * 242 — [[Республика Конго|Конго]] (Браззавиль) * 243 — [[Демократическая Республика Конго]] (Киншаса, ранее известно как [[Заир]]) * 244 — [[Ангола]] * 245 — [[Гвинея-Бисау]] * 246 — [[Британская территория в Индийском океане]] * 247 — [[Остров Вознесения]] * 248 — [[Сейшелы]] * 249 — [[Судан]] * 250 — [[Руанда]] * 251 — [[Эфиопия]] * 252 — [[Сомали]] * 253 — [[Джибути]] * 254 — [[Кения]] * 255 — [[Танзания]] * 256 — [[Уганда]] * 257 — [[Бурунди]] * 258 — [[Мозамбик]] * 259 — не назначен, в [[1960-е|1960-х]] был зарезервирован для [[Занзибар]]а, не был реализован из-за образования [[Танзания|Танзании]] * 260 — [[Замбия]] * 261 — [[Республика Мадагаскар|Мадагаскар]] * 262 — [[Реюньон]] и острова [[Майотта]] * 263 — [[Зимбабве]] * 264 — [[Намибия]] * 265 — [[Малави]] * 266 — [[Лесото]] * 267 — [[Ботсвана]] * 268 — [[Свазиленд]] * 269 — [[Коморские Острова]] * 27 — [[Южная Африка]] * 28x — не назначен * 290 — [[Острова Святой Елены, Вознесения и Тристан-да-Кунья|Остров Святой Елены]] * 291 — [[Эритрея]] * 292 — не назначен * 293 — не назначен * 294 — не назначен * 295 — снят (ранее принадлежал [[Сан-Марино]], см. +378) * 296 — не назначен * 297 — [[Аруба]] * 298 — [[Фарерские острова]] * 299 — [[Гренландия (административная единица)|Гренландия]] === Зона 3 — Европа === * 3 — не назначен (предложен в [[1996]] для [[Европейский союз|Европейского союза]]). * 30 — [[Греция]] * 31 — [[Нидерланды]] * 32 — [[Бельгия]] * 33 — [[Франция]] * 34 — [[Испания]] * 350 — [[Гибралтар]] * 351 — [[Португалия]] * 352 — [[Люксембург (государство)|Люксембург]] * 353 — [[Ирландия]] * 354 — [[Исландия]] * 355 — [[Албания]] * 356 — [[Мальта (государство)|Мальта]] * 357 — [[Республика Кипр]] ([[Северный Кипр]] набирается через турецкий код 90 392) * 358 — [[Финляндия]] * 359 — [[Болгария]] * 36 — [[Венгрия]] * 37 — принадлежал [[ГДР]] до [[Объединение Германии (1990)|объединения Германии]] * 370 — [[Литва]] * 371 — [[Латвия]] * 372 — [[Эстония]] * 373 — [[Молдавия|Республика Молдова]] ** [[Приднестровская Молдавская Республика]] *** (5) — [[Тирасполь]], [[Бендеры]], [[Рыбница]], [[Слободзея (Приднестровье)|Слободзея]] *** (21) — остальные города *** (77) — сети мобильной связи [[ПМР]] * 374 — [[Армения]] * 375 — [[Белоруссия]] * 376 — [[Андорра]] * 377 — [[Монако]] * 378 — [[Сан-Марино]] (также +39 0549) * 379 — зарезервирован для [[Ватикан]]а, не используется (+39 06 698) * 38 — принадлежал [[Югославия|Югославии]] до распада * 380 — [[Украина]] * 381 — [[Сербия]] * 382 — [[Черногория]] * 383<ref>[http://www.reuters.com/article/2013/09/09/us-serbia-kosovo-idUSBRE9880NR20130909 Seeking EU talks, Serbia cedes ground on Kosovo phone code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924184507/http://www.reuters.com/article/2013/09/09/us-serbia-kosovo-idUSBRE9880NR20130909 |date=2015-09-24 }}, [[Reuters]], 9 September, 2013</ref> — [[Республика Косово|Косово]] * 384 — не назначен * 385 — [[Хорватия]] * 386 — [[Словения]] * 387 — [[Босния и Герцеговина]] * 388 — [[:en:European Telephony Numbering Space|общеевропейские службы]] ''(прекращен)'' * 389 — [[Республика Македония]] * 39 — [[Италия]] === Зона 4 — Европа === * 40 — [[Румыния]] * 41 — [[Швейцария]] * 42 — принадлежал [[Чехословакия|Чехословакии]] * 420 — [[Чехия]] * 421 — [[Словакия]] * 422 — свободен * 423 — [[Лихтенштейн]] * 424 — свободен * 425 — свободен * 426 — свободен * 427 — свободен * 428 — свободен * 429 — свободен * 43 — [[Австрия]] * 44 — [[Великобритания]] ** 44 1481 — [[Гернси]] ** 44 1534 — [[Джерси (остров)|Джерси]] ** 44 1624 — [[Остров Мэн]] * 45 — [[Дания]] * 46 — [[Швеция]] * 47 — [[Норвегия]] * 48 — [[Польша]] * 49 — [[Германия]] === Зона 5 — Мексика, Центральная и Южная Америка, Вест-Индия === * 500 — [[Фолклендские острова]] * 501 — [[Белиз]] * 502 — [[Гватемала]] * 503 — [[Сальвадор]] * 504 — [[Гондурас]] * 505 — [[Никарагуа]] * 506 — [[Коста-Рика]] * 507 — [[Панама]] * 508 — [[Сен-Пьер и Микелон]] * 509 — [[Республика Гаити|Гаити]] * 51 — [[Перу]] * 52 — [[Мексика]] * 53 — [[Куба]] * 54 — [[Аргентина]] * 55 — [[Бразилия]] * 56 — [[Чили]] * 57 — [[Колумбия]] * 58 — [[Венесуэла]] * 590 — [[Гваделупа]] * 591 — [[Боливия]] * 592 — [[Гайана]] * 593 — [[Эквадор]] * 594 — [[Французская Гвиана]] * 595 — [[Парагвай]] * 596 — [[Мартиника]] * 597 — [[Суринам]] * 598 — [[Уругвай]] * 5993 — [[Синт-Эстатиус]] * 5994 — [[Саба (остров)|Саба]] * 5997 — [[Бонайре]] * 5999 — [[Кюрасао]] === Зона 6 — Австралия, Океания, Малайский архипелаг === * 60 — [[Малайзия]] * 61 — [[Австралия]] * 62 — [[Индонезия]] * 63 — [[Филиппины]] * 64 — [[Новая Зеландия]] * 65 — [[Сингапур]] * 66 — [[Таиланд]] * 670 — [[Восточный Тимор]] — использовался Северными Марианскими островами, у которых сейчас код 1 670 * 671 — использовался островом [[Гуам]] — сейчас код 1 671 * 672 — Внешние территории Австралии: [[Антарктика]], [[остров Норфолк]] * 673 — [[Бруней]] * 674 — [[Науру]] * 675 — [[Папуа — Новая Гвинея]] * 676 — [[Тонга]] * 677 — [[Соломоновы Острова]] * 678 — [[Вануату]] * 679 — [[Фиджи]] * 680 — [[Палау]] * 681 — [[Уоллис и Футуна]] * 682 — [[Острова Кука]] * 683 — [[Ниуэ]] * 684 — использовался [[Американское Самоа|Американским Самоа]] — сейчас код 1 684 * 685 — [[Западное Самоа]] * 686 — [[Кирибати]] * 687 — [[Новая Каледония]] * 688 — [[Тувалу]], острова Эллис * 689 — [[Французская Полинезия]] * 690 — [[Токелау]] * 691 — [[Микронезия]] * 692 — [[Маршалловы острова]] * 693 — не назначен * 694 — не назначен * 695 — не назначен * 696 — не назначен * 697 — не назначен * 698 — не назначен * 699 — не назначен === Зона 7 — Россия, Казахстан, Абхазия, Южная Осетия (ранее [[СССР]]) === * 7 (300—599, 800—999) — '''[[Россия]]''', включая территорию [[Байконур]]а, арендуемую у [[Казахстан]]а, а также [[Абхазия|Абхазию]] и [[Южная Осетия|Южную Осетию]]: ** 7 [[Список телефонных кодов зон и городов России на 3|(300—399)]] — '''[[Россия]]''' (регионы [[Уральский экономический район|Урала]], [[Западно-Сибирский экономический район|Западной]] и [[Восточно-Сибирский экономический район|Восточной]] Сибири), а также территория [[Байконур]]а, арендуемая у [[Казахстан]]а ** 7 [[Список телефонных кодов зон и городов России на 4|(400—499)]] — '''[[Россия]]''' (регионы [[Центральный федеральный округ|Центра]] и [[Дальневосточный федеральный округ|Дальнего Востока]]) ** 7 [[Список телефонных кодов зон и городов России на 5|(500—599)]] - резерв. кроме кодов 509, 511, 512. ** 7 [[Список телефонных кодов зон и городов России на 8|(800—899)]] — '''[[Россия]]''' (регионы [[Северо-Западный федеральный округ|Северо-Запада]], [[Поволжский экономический район|Поволжья]] и [[Северо-Кавказский экономический район|Северного Кавказа]]) *** 7 [[Телефонный план нумерации Абхазии|(840)]]<ref name="код">{{cite web|author=|datepublished=|url=http://www.gazeta.ru/politics/2009/10/01_kz_3268634.shtml|title=Абхазия, как и Южная Осетия, вошла в зону телефонных кодов России|lang=|publisher=|accessdate=2010-06-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091010033710/http://gazeta.ru/politics/2009/10/01_kz_3268634.shtml|archivedate=2009-10-10|url-status=хвараб}}</ref> — географический ABC код '''[[Абхазия|Абхазии]]''' ** 7 [[DEF|(900—999)]] — сети мобильной связи '''[[Россия|России]]''', '''кроме того:''' *** 7 (929)<ref>[http://cominf.org/node/1166482768 О новшествах мобильной связи в Южной Осетии с 1 мая 2010 года]</ref> — '''[[Южная Осетия]]''' (сотовая связь ЗАО [[Остелеком]] — оператора ОАО [[МегаФон]]) *** 7 [[Операторы сотовой связи Абхазии|(940)]]<ref name="код" /> — негеографический DEF код '''[[Абхазия|Абхазии]]''' *** 7 (995344)<ref name="код" /> — '''[[Южная Осетия]]''' *** 7 (997) — цифровая сеть делового обслуживания «Искра» и «Искра-2» ([[АСВТ]])<ref>[http://communications.narod.ru/sbornic/nets/iskra.htm Телефонная сеть «Искра»]</ref>, '''кроме того:''' **** 7 (9971)<ref name="код" /> — '''[[Южная Осетия]]''' ([[АСВТ]]) **** 7 (99744)<ref name="код" /> — '''[[Южная Осетия]]''' ([[МегаФон]], дублирует телефонную ёмкость г. [[Цхинвал]] [[Телефонный план нумерации Грузии|(+995344)]]) **** 7 (9976)<ref name="код" /> — '''[[Южная Осетия]]''' ([[АСВТ]]) * 7 (600—799) — '''[[Казахстан]]''': ** 7 [[Телефонный план нумерации Казахстана|(600—699)]] — '''[[Казахстан]]''' (операторы дальней связи) ** 7 [[Телефонный план нумерации Казахстана|(700—799)]] — '''[[Казахстан]]''' *** 7 (700—707) — [[DEF|операторы междугородней и международной сотовой связи]] [[Казахстан]]а *** 7 (710—729) — [[ABC (телефонный код)|географические коды номеров]] регионов [[Казахстан]]а *** 7 (775—778) — [[DEF|операторы междугородней и международной сотовой связи]] [[Казахстан]]а === Зона 8 — Восточная Азия и специальные службы === * 800 — [[Бесплатный вызов]] * 801 — не назначен * 802 — не назначен * 803 — не назначен * 804 — не назначен * 805 — не назначен * 806 — не назначен * 807 — не назначен * 808 — зарезервировано для Shared Cost Services * 809 — не назначен * 81 — [[Япония]] * 82 — [[Южная Корея]] * 83x — зарезервировано для специальных служб [[КНДР]] * 84 — [[Вьетнам]] * 850 — [[КНДР]] * 851 — не назначен * 852 — [[Гонконг]] * 853 — [[Макао]] * 854 — не назначен * 855 — [[Камбоджа]] * 856 — [[Лаос]] * 857 — не назначен * 858 — не назначен * 859 — не назначен * 86 — [[Китайская Народная Республика|Континентальный Китай]] * 870 — служба [[Inmarsat]]Inmarsat «SNAC» * 871 — Inmarsat Атлантический Океан, восток (AOR-E) * 872 — Inmarsat Тихоокеанский регион (POR) * 873 — Inmarsat Индийский Океан (IOR) * 874 — Inmarsat Атлантический Океан, запад (AOR-W) * 875 — зарезервировано для службы Maritime Mobile * 876 — зарезервировано для службы Maritime Mobile * 877 — зарезервировано для службы Maritime Mobile * 878 — служба Universal Personal Telecommunications * 879 — зарезервировано для внутреннего использования <nowiki>mobile/maritime</nowiki> * 880 — [[Бангладеш]] * 881 — Mobile Satellite System * 8816 — Mobile Satellite System ([[Iridium]]) * 882 — International Networks * 88216 — Mobile Satellite System ([[Thuraya]]) * 883 — International Networks * 884 — не назначен * 885 — не назначен * 886 — [[Китайская Республика|Тайвань]] * 887 — не назначен * 888 — не назначен * 889 — не назначен * 89x — не назначен === Зона 9 — Западная и Южная Азия, Ближний Восток === * 90 — [[Турция]] ** 90 392 — [[Турецкая Республика Северного Кипра]] * 91 — [[Индия]] * 92 — [[Пакистан]] * 93 — [[Афганистан]] * 94 — [[Шри-Ланка]] * 95 — [[Мьянма]] * 960 — [[Мальдивские острова]] * 961 — [[Ливан]] * 962 — [[Иордания]] * 963 — [[Сирия]] * 964 — [[Ирак]] * 965 — [[Кувейт]] * 966 — [[Саудовская Аравия]] * 967 — [[Йемен]] * 968 — [[Оман]] * 969 — использовался [[Народная Демократическая Республика Йемен|Народной Демократической Республикой Йемен]] — сейчас объединён в 967 [[Йемен]] * 970 — зарезервировано для [[Палестинская автономия|Палестинской автономии]] * 971 — [[Объединенные Арабские Эмираты]] * 972 — [[Израиль]] * 973 — [[Бахрейн]] * 974 — [[Катар]] * 975 — [[Бутан]] * 976 — [[Монголия]] * 977 — [[Непал]] * 978 — не назначен * 979 — International Premium Rate Service * 98 — [[Иран]] * 990 — не назначен * 991 — International Telecommunications Public Correspondence Service trial (ITPCS) * 992 — [[Таджикистан]] * 993 — [[Туркменистан]] * 994 — [[Азербайджан]] * 995 — [[Грузия]] * 996 — [[Киргизия]] * 997 — не назначен * 998 — [[Узбекистан]] * 999 — [[Universal Communications United]] == ХӀужаби == <references /> [[Категория:Пачалихъазул сияхӀ]] [[Категория:Классификаторал]] [[Категория:Кодазул сияхӀ|Телефоназул кодазул|Пачалихъал]] niskcvjyc30m0fwar2sj2c9bkhrx2d8 Египет 0 12035 102111 97884 2026-09-23T01:05:54Z InternetArchiveBot 12052 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 102111 wikitext text/x-wiki {{Пачалихъ |МагӀарул мацӀалъ цӀар = {{PAGENAME}} |Эбелаб мацӀалъ цӀар = [[ГІараб мацІ|гӀараб]] <span style="line-height:1.33em;"><big> جمهورية مصر العربية </big><br /> </span> |Родительный падеж = |Герб = Coat of arms of Egypt (Official).svg |Гербалъул бакIалда = Герб |Байрахъ = Flag of Egypt.svg |Гимналда цӀар = ВатIан |Аудио = Bilady, Bilady, Bilady.ogg |ШигӀар = [[ЧIахъаги Египет]] [[ГІараб мацІ|''гӀараб'']] "'''تحيا مصر'''" |ХӀукмуялъул низам = [[Жумгьурият|Жумгьурияб]] |Пачалихъалъулаб дин = [[Ислам]] |lat_dir = N |lat_deg = 27 |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 29 |lon_min = |lon_sec = |region = Eg |CoordScale = 30000000 |Картаялда = EGY orthographic.svg |картаялда гъоркь хъвай-хъвагӀай = |Картаялда2 = |МацӀ = [[ГІараб мацІ|ГӀараб]] |КьучӀ лъуна = 3000 с ГI. Ц. |ГӀуцӀцӀана = |Истикълал щвараб къо-моцӀ= 28 февраль, 1922 сон |БатӀа тӀуна = [[Британиялъул империя]]лдаса |Тахшагьар = [[Къагьир]] |ЧӀахӀиял шагьарал = [[Искандерия]], [[Джиза]], [[Бур-СагIид]], [[Шубра-аль-Хайма]], [[Суэц]]. <ref name="WorldGazetteer">World Gazetteer: [http://bevoelkerungsstatistik.de/wg.php?x=1201034590&men=gcis&lng=de&dat=80&geo=-69&srt=npan&col=aohdq&msz=1500&pt=c&va=x Die wichtigsten Orte mit Statistiken zu ihrer Bevölkerung] {{Хвараб регӀел|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |БутӀрузул хъулухъал = [[Египеталъул Президент|Президент]]<br />ХІукуматалъул<br />Председатель<br />Маджлис<br />ан-Нувабалъул<br />Председатель |БутӀрул = [[ГIабдул-ФаттахI ас-Сиси]]<br /><br />[[МустIафа Мадбули]]<br /><br />[[ГIали ГIабдул ГIал Сайид АхIмад]] |Ракьалъул рахъалъ тартиб= 29 |Ракь = 11 001 450 |Лъел бутӀа = 0,6% |Этнохороним = Египтянав, египтянай, египтянал |Халкъалъул къадаралъул рахъалъ тартиб = 14 |Халкъалъул къадар = {{num|97041072}}<ref name="автоссылка1">{{cite web|url=http://www.census.gov/population/international/data/countryrank/rank.php|deadlink=yes|title=Country Rank. Countries and Areas Ranked by Population: 2017|author=Census.gov|date=2017|publisher=U.S. Department of Commerce|accessdate=2016-04-06|archiveurl=https://www.webcitation.org/6GUHbJYCI?url=http://www.census.gov/population/international/data/countryrank/rank.php|archivedate=2013-05-09|deadlink=yes}}</ref> |Халкъалъул хъвай-хъвагӀай гьабураб сон = 2017 |Халкъалъул гъунки = {{цӀикӀкӀен}} 85 |Халкъалъул гъункиялъул рахъалъ тартиб = |ГІЖП (БББ) = 996 млрд<ref name="CIA">{{Cite web |title=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/eg.html |access-date=2019-07-21 |archive-date=2018-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181224211210/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/eg.html |url-status=хвараб }}</ref> |ГІЖП (БББ) рикӀкӀараб сон = 2015 |ГІЖП (БББ) ялъул рахъалъ тартиб = 25 |Халкъалъул цо чиясе ГІЖП (БББ) = 11,5 азар. |Халкъалъул цо чиясул ГІЖП (БББ) рахъалъ тартиб = 129 |ГІЖП (номинал) = 286,4 млрд<ref name="CIA" /> |ГІЖП (номинал) рик1к1араб сон = 2015 |ГІЖП (номинал) ялъул бак1 = |ГІЖП (номинал) халкъалъул цо чиясе = 3,3 азар. |Халкъалъул цо чиясе ГІЖП (БББ) рахъалъ тартиб = 129 |ИПГӀИ = 0,690 <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/en/composite/HDI |title=Human Development Report 2015 — Table&nbsp;1: Human Development Index and its components |publisher=United Nations Development Programme |date=2015-12-14|accessdate=2016-04-06|deadlink=}}</ref> |ИПГӀИ рикӀкӀараб сон = 2015 |ИПГӀИялъул рахъалъ тартиб = 118 |ИПГӀИялъул уровен = <span style="color:#fc0;">'''гьоркьохъеб'''</span> |Авиакомпания = |Валюта = [[Египеталъул джунайгь]] |Доменал = [[.eg]], [[مصر]] |ISO = EG |МОК = EGY |Телефоналъул код = +20 |СагӀтил рачел = +02:00 |Шапакъатал = |ХӀужаби = }} '''Еги́пет''' ([[ГІараб мацІ|гIар.]] مِ'''صْر''' Миср/Miṣr [[Халкъаздагьоркьосеб гьаркьазул алфавит|[misˤɾ] ]] , [[ГIараб мацIалъул Египеталъул диалект| маср.]]'''مصر''' Маср/Maṣr [[Халкъаздагьоркьосеб гьаркьазул алфавит|[ˈmɑsˤɾ] ]], [[Копт мацI|копт.]] ΚΗΜΙ [[Халкъаздагьоркьосеб гьаркьазул алфавит|[kʰēmi] ]]), расмияб цӀар '''Еги́петалъул ГIaра́б Жумгьурият ''' ([[ГІараб мацІ|гIараб.]] '''جمهورية مصر العربية''' ''Джумхурийят Миср аль-ГIарабийя'', [[ГIараб мацIалъул Египеталъул диалект|маср.]] '''جمهورية مصر العربية''' ''Гумхурия Маср иль-ГIарабийя'') буго [[Шамалияб Африка|Африкаялъул шамалияб бокӀонги]] [[Синаялъул бащдаб чӀинкӀиллъи|Синаялъул бащдаб чӀинкӀиллъиялъун]] лъугьараб [[Ракъдал кьо|ракъдал кьоялдалъун]] [[БакътІерхьул Азия|Азиялъул жанубиябгин бакътӀерхьул бокӀонги]] кколеб [[Трансконтинеталиял пачалихъазул сияхӀ|трансконтинеталияб пачалихъ]]. Египет ккола [[Ракьдагьоркьосеб ралъад|Ракьдагьоркьобралъадалъул регионалъул]] пачалихъ жиндир гӀурхъаби цураб шамалиябгин бакъбаккуда [[ПилистӀин|ПилистӀингун]] ва [[Исраил|Исраилгун]], [[Египеталъулги Суданалъулги гӀурхъи|жанубалда Судангун]] ва [[Египеталъулги Либиялъул гӀурхъи|бакътӀерхьуда Либиягун]]. Ралъдал гӀурхъаби руго [[ГӀакъаба бугъаз|ГӀакъаба бугъазалдасан]] [[Урдун|Урдуналъулгун]], [[БагӀараб ралъад|БагӀараб ралъадалдасан]] [[СагӀудиязул ГӀарабия|СагӀудиязул ГӀарабистангун]], [[Ракьдагьоркьосеб ралъад|Ракьдагьоркьосеб ралъадалдасан]] [[Къубрус|Къубрусалъулгун]], [[Туркия|Туркиялъулгун]] ва [[Греция|Грециялъулгун]]. Египеталъул тарих буго бищун халатаздаса цояб, жиндир ирс [[Нил|Нил гӀоралъул]] [[Нилалъул расалъи|расалъиялдаги]] [[Нилалъул Дельта|дельтаялдаги]] н. щ. [[VӀ азарсон н. з. щ.|VӀ]]–[[ӀV азарсон н. з. щ.|ӀV азарсоназдаса]] байбихьун букӀараб. [[Цивилизациялъул кини|Цивилизациялъул кинилъун]] рикӀкӀунеб [[НекIсияб Египет|НекӀсияб Египеталъ]] загьирлъизаруна цебесеб хъвай-хъвагӀиялъул, росдал магӀишаталъул идракал, урбанизация, гӀуцӀараб дин ва централлъараб хӀукумат<ref>{{Cite book|last=Midant-Reynes|first=Béatrix|title=The Prehistory of Egypt: From the First Egyptians to the First Kings|year=2000|url=https://archive.org/details/prehistoryofegyp0000mida|publisher=Blackwell Publishers|location=Oxford}}</ref>. [[Джизаялъул некрополис]], [[КӀудияб Сфинкс]] гӀадал монументаз, гьединго [[Мемфис (Египет)|Мемфисалъул]], [[Васит|Васиталъул]], [[Карнак|Карнакалъул]], [[Маликзабазул расалъи|Маликзабазул расалъиялъул]] хутӀелаз бихьизабулеб буго гьеб ирс, тӀаде цӀалеб буго гӀелмияб ва халкъияб интерес. Египеталъул халатаб ва бечедаб маданияб ирс буго гьелъул миллияб индетификациялъул гъорлъбосраб бутӀа, жинца гьелъул тӀолго [[Ракьдагьоркьобралъадлъиялъул пачалихъазул сияхӀ|Ракьдагьоркьоралъадлъиялдаги]], [[ГІагараб Машрикъ|ГӀагараб Бакъбаккудаги]] [[Шамалияб Африка|Шамалияб Африкаялдаги]] бугеб уникалияб [[Трансконтинеталиял пачалихъазул сияхӀ|трансконтинеталияб]] чӀей бихьизабулеб<ref>{{Cite web|title=Egyptian Identity|url=https://www.ucl.ac.uk/3dpetriemuseum/stories/ancient-life/egyptian-life/egyptian-identity.html|access-date=2021-03-04|website=www.ucl.ac.uk}}</ref>. Гьанжесеб Египет байбихьула монархия хӀисабалда 1922 соналъ [[Британиялъул империя|Британиялъул империялдаса]] истикълал щведал. 1952 соналъул инкъилабалдаса хадуб Египет лъазабуна [[Египеталъул Жумгьуриятлъун (1952–58)|жумгьуриятлъун]], ва 1958 соналъ гьебги Сирияги жубан лъугьана [[Цолъараб ГӀараб Жумгьурият]], жиб 1961 соналъ биххараб. Египеталъул [[Расмияб дин|расмияб динлъун]] буго [[Ислам]], расмияб мацӀлъун буго [[ГӀараб мацӀ|гӀараб]]<ref>{{cite web|url=http://www.sis.gov.eg/Newvr/Dustor-en001.pdf|title=Constitution of The Arab Republic of Egypt 2014|website=sis.gov.eg|archive-url=https://web.archive.org/web/20150718052913/http://www.sis.gov.eg/Newvr/Dustor-en001.pdf|archive-date=18 July 2015|access-date=13 April 2017|url-status=live}}</ref>. 100 миллионалдаса чи вугеб халкъгун, Египет буго Шамалияб Африкаялдаги, ГӀагараб Машрикъалдаги ГӀараб дуниялалдаги бищун халкъ гӀемераб пачалихълъун, лъабабилеб бищун халкъ гӀемераб Африкаялда ва 30-б тӀолго дуниялалда. == ЦIар== [[Европа|Европалде]] Египет абураб цIар бачIараб буго некIсияб грек мацIалдаса ([[некIсияб грек мацI|некI. грек. ]] Αἴγυπτος, а́йгюптос). Гьеб цӀар лъугьараблъун рикӀкӀуна [[Мемфис (Египет)|Мемфис]] шагьаралде египтяназ абулеб букIараб "ХӀивткаптахӀ" ([[Египет мацI|егип]] ḥwt-kȝ-ptḥ "ПтахIил рухӀалъул рукъ") цIаралдаса. Греказ гьеб цIар рекIинабуна тIолго пачалихъалдаго. [[ГӀараб бащда чӀинкӀиллъи|ГӀараб бащдаб чӀинкӀиллъиялъулги]], [[Цебесеб Aзия]]лъулги, [[КIигIурул гьоркьобракь|Фуратгун Дажлат гIоразул гьоркьобракьалдаги]]<nowiki/>ругeл халкъазги хIатIизабула Египеталъул цоги цIар — Миср ([[ГІараб мацІ|гІараб.]] مِصر, [[Гьибрит мацI|гьибр.]] מִצְרַיִם "гIумру гьаблеб бакI, шагьар). Гьеб цIар хурхараб батизе бегьула Египеталда гIемераб халкъги шагьаралги рукIиналда. НекIсияб Египеталда жидерго ватIаналде абулаан "Та-Кемет"-илан ([[Египет мацI|егип]] km.t "чIегIер-ракь"), гьеб хурхараб буго Египеталъул Нил гIурул гIаралда бугеб бечедаб чIегIер-ракьалда (салуллъабазул "багIараб" ракьалде дандеккун). Гьеб цIар жеги бугеб [[Копт мацI|копт маIалдaги]] (ΧΗΜΙ)<ref>Н. С. Петровский, В. В. Матвеев «Египет — сын тысячелетий». Детгиз. Ленинград. 1959. С.7</ref>. == Тарих == Египет ккола дунялалда бищун некIсиязул жиб кколеб [[НекIсияб Египет|цивилизациялъул]] ватIан ===НекIсияб Египет=== ===Гьоркьохъел гIасраби=== ===Гьанжесеб замана=== ==География== [[Файл:Red sea coral reef.jpg|thumb|[[Кораллазул риф]] [[БагIараб ралъад|БегIараб ралъдалъ]]]] [[Файл:Eastern Desert mountains.jpg|thumb|[[Хургада|Хургад]] шаьаралда аскIоб бугеб салул авлахъ]] {{main|Египеталъул география}} БакътIерхьуда Египеталъул гIурхъи буго Либиягун, бакъдехун — [[Судан]]гун, бакъбаккудехун [[ПилистІин]]гун ва [[Исраил]]гун. Гьединго Египеталъул ралъдал гIурхъаби руго [[СагІудиязул ГІарабия|СагІудиязул ГІарабиягун]] ва [[Урдун|Урдунгун]]. Бакъдасеб рахъалда ккун буго [[Ракьдагьоркьосеб ралъад|Ракьдагьоркьосеб ралъадалъ]], бакъбаккуда — [[БагIараб ралъад|БагIараб ралъадалъ]]. Египеталъул ккола Суэцалъул канал — бищун кIудияб гIадамасул квералъ гьабурал каналазул цоябги кколеб. Гьеб каналалъ [[Ракьдагьоркьосеб ралъад|Ракьдагьоркьосеб ралъадги]] [[БагIараб ралъад]]ги хурхинабула, гьелдалъун [[Атлантикияб океан|Атлантикияб океаналдаса]] [[Гьиндустаналъул океан|Гьиндустаналъул океаналде]] нухги къокъ гьабула. Египеталъул ракьалдасан чвахулеб буго бищун кIудиял гIоразул цояб — [[Нил]] гIор '''Сурсатал''' Египеталъул ракьалда руго [[Нарт|нартил]], [[ТIабигIаталъул газ|тIабигIаталъул газалъул]], [[Маххул магIдан|маххул магIданалъул]], фосфатазул, [[ГачигамачI|гачиганчIил]], [[Марганец|марганецалъул]], [[Цинк|цинкалъул]], [[ТIухьи |тIухьидул]] нахърателал '''Жанисел лъинал''' Египеталъул аслияб лъел ицц буго [[Нил]] гIор, бакътIерхбуда ругел салул авлахъащда руго оазисалги. Гьелъул рагIалда бижана кIудияб Египеталъул цивилизация. Нил гIурул лъим хIалтIизабула ракь лъалъазеги, токалъул энергия гьабизеги. '''Ракь ва гъветI-хер''' 96% гIанасеб Египеталъул ракьул къадар бацун буго салул авлахъаз, хIутIараб 4% ккола [[Дельта|Дельтаги]] гIоралъул жаниблъиги. '''Фауна''' Египеталъул фауналда данде чIвала жайранал, цурдул, салул гIункIкIал, гIанграл, бегемотал, крокодилал, варанаби, гIемерал батIи-баIиял хIанчIи, хIутI-хъумур, ччутал ва борхьал. ==Гьава-бакъ== ==Пачалихъияб низам== ==Яргъид гІуцІарал къуватал== ==Экономика== ===КъватІбехун бича-хиси=== ==Сиясат== ===Исраил=== ===Судан=== ===Россия=== ===АЦШ=== ===Хъизихъстан=== ==Административияб рикьи== ===Египеталъул цІияб тахшагьара=== ==Халкъ== ==Маданият== ==Египтология== ==Дин== ==Туризм== ==Баянал== ==Адабият== ==МугъчІваял== [[Категория:Египет]] 4jzirockst1sdkk30v65k8k7p3n2bev Авария 0 13398 102107 98676 2026-09-22T19:24:13Z Łarčwakh 14852 /* */ 102107 wikitext text/x-wiki '''Авар''', '''Авария''' ялъуни '''АваралӀ''' ккола Бакъбаккул Кавказалда бугеб историкиябгин географияб регион, жиб гьанжесеб Россиялъул [[Дагъистан]] гин [[ЧачаналӀ|Чачан]] республикабазде, гьединго хьондасеб [[Азарбижан|Азарбижаналде]] гъорлӀе унеб. == Этимология == == География == == Тарих == == МугъчӀваял == {{мугъчӀваял}} [[Категория:Кавказ]] 81xiafardr4dz9u8o3pxzpexkunpia4 Гуржи мацӀ 0 13664 102110 99425 2026-09-23T00:26:13Z InternetArchiveBot 12052 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 102110 wikitext text/x-wiki {{МацӀазул карточка |name=Гуржи мацӀ |altname= Картули |nativename={{lang|ka|ქართული}} | pronunciation = {{IPA|kʰartʰuli ɛna|}} | region= [[Хъизихъ]] | speakers={{sigfig|3.7|2}} миллион<ref name="eth.count">{{cite web|url=http://www.ethnologue.com/language/kat|title=Georgian |quote=Population 3,900,000 in Georgia (1993 UBS). Population total all countries: 4,237,010. Ethnic population: 3,980,000 (1993 UBS).|date=2015|work=[[Ethnologue]], 18th ed.|lang=en|accessdate=2015-06-02}}</ref><ref name=katzner.count>Kenneth Katzner, [https://books.google.ru/books?id=Lm8LFegafGIC&pg=PA118 The Languages of the World], ISBN 9781134532889, 2002, page 118{{ref-en}}"Georgian .. is spoken by about 4 million there"</ref> | date=2014 | ref=e18 | familycolor=Caucasian | fam1= [[Картвел мацӀал]] | fam2=[[Картгин зан мацӀал]] | ancestor=[[НекӀсияб гуржи мацӀ]] | dia1=[[Гуржи мацӀалъул сверелал]] | script= {{Plainlist}} * [[Гуржи хъвай-хъвагӀи]] * [[Гуржи Брайль]] {{Endplainlist}} | nation= {{флагификация|Гуржистан}} | agency = [[Cabinet of Georgia]] | iso1=ka | iso2b=geo | iso2t=kat | iso3=kat | lingua=42-CAB-baa – bac | image=Kartuli Georgian Sample3.svg | imagesize=270px | imagecaption='''Картули''', [[Гуржи хъвай-хъвагӀи|гуржи хатІалдалъун]] хъвараб | map= Kartvelian_languages.svg | notice=IPA | glotto=nucl1302 | glottorefname=Georgian }} '''Гуржи мацӀ''' (ქართული ენა {{IPA|[kʰartʰuli ɛna]}}) — [[Хъизихъ|Гуржистаналъул]] официалаб мацӀ, гуржиязул адабияталъулаб ва миллияб мацӀ, гъорлӀе уна [[Картвел мацӀал|Картвел мацӀазде]]. Гуржи мацӀалъ хӀалтӀизабула [[Гуржи хъвай-хъвагӀи|гуржи алфабеталъул]] кьучӀда бугеб хъвай-хъвагӀи, жиб фонетикияб принципалда рекъон бараб. КӀалъалезул къадар (1993 соналъ) — гӀага-шагарго 4 млн чи жибго Гуржиялда<ref name="eth.count" /><ref name="katzner.count" /> ва чанго нус азар чи цогидал пачалихъазда — аслияб куцалъ, [[Россия|Россиялда]], [[Америкалъул Цолъарал Штатал|АЦШазда]] ва [[Туркия|Туркиялда]]. == Тарих == Хъвавул гуржи мацӀ цебетӀеялъул хронологиялда руго хадусел периодал: * некӀсияб( V–XI гӀасраби); * гьоркьохъеб (XII–XVIII гӀасраби); * цӀияб (XIX гӀасруялдаса). Цо-цо гӀалимчӀагӀаз ахирисеб кӀиго период бикьуларо, щай абуни цӀияб периодалъул гуржи мацӀалъул батӀалъи буго, аслияб куцалъ, лексикаялда. Гьанжесеб адабияталъулаб гуржи мацӀ цебетӀеялда кӀудияб роль хӀана [[Илия Чавчавадзе|Илия Чавчавадзеца]], [[Церетели, Акакий Ростомович|Акакий Церетелица]], [[Гогебашвили, Яков Семёнович|Яков Гогебашвилица]], [[Важа Пшавела|Важа Пшавелаца]] ва [[Табидзе, Галактион Васильевич|Галактион Табидзеца]]. СССРалъул заманалъ Гуржи ССРалъул Конституциялда мухӀканго бихьизабун букӀана гуржи мацӀалъул пачалихъияб статус.<ref>[http://www.rrc.ge/law/konst_1937_02_13_ru.htm?lawid=1385&lng_3=ru Конституция Грузинской Советской Социалистической Республики]</ref> ЦӀунун хутӀун руго гуржи мацӀалда хъварал 10<ref>{{статья|автор=|заглавие=Институт рукописей имени Корнелия Кекелидзе|ссылка=http://www.pravenc.ru/text/468825.html|издание=[[Православная энциклопедия]]|место={{М}}|год=2010|том=23|страницы=90-96}}</ref>–12 азар<ref>{{книга|автор=Valentina Calzolari, Michael E. Stone.|часть=|заглавие=Armenian Philology in the Modern Era: From Manuscript to Digital Text|ссылка=https://books.google.ru/books?id=ekz3AwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=ru&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false|викитека=|ответственный=|издание=|место=|издательство=BRILL|год=2014|volume=|pages=24|серия=|ref=Valentina Calzolari, Michael E. Stone}}</ref> гьоркьохъел гӀасрабазул манускриптал. == Хъвай-хъвагӀи == {{main|Гуржи хъвай-хъвагӀи}} Гуржи хъвай-хъвагӀи баккана V гӀасруялъул байбихьуда. <span>Цересел гӀасрабаздасаго хӀалтӀизарулел рукӀана некӀсияб гуржи хъвай-хъвагӀи </span>''мргловани''<span> (</span>''асомтаврули''<span>); </span>[[IX гӀасру]]ялдаса<span> — </span>''нусхури''<span> (</span>''нусха-хуцури''<span>, </span>''[[хуцури]]''<span>; </span>[[XI гӀасру]]ялдаса<span> — </span>''мхедрули''<span> (</span>''мхедрули-хели''<span>, </span>''саэро''<span>) хатӀ.</span> Гьанжесеб гуржи алфабеталда буго 33 хӀарп, гьезул щибалъ кьола цо [[Фонема|гьаракь]]: 5 [[рагьараб]] ва 28 [[рагьукъаб]]. {| class="mw-collapsible mw-collapsed standard background colour2" style="text-align: center;" |- !ХӀарп !bgcolor="#d0e5f5"| ЦӀар !bgcolor="#d0e5f5"| Цифразулаб<br>магӀна !bgcolor="#d0e5f5"| IPA !bgcolor="#d0e5f5"| ISO 9984 !bgcolor="#d0e5f5"| Романизация !bgcolor="#d0e5f5"| Кириллицаялде<br>данде кквей !''Мхедрули'' (მხედრული) !''Нусхури'' (ⴌⴓⴑⴞⴓⴐⴈ) !''Асомтаврули'' (ႠႱႭႫႧႠႥႰႳႪႨ) |- |ა | [[ани (хӀарп)|ანი]] | 1 | {{IPA|a}} | A a | A a | А а |[[Файл:Mkhedruli a.svg|10px]] |[[Файл:Nuskhuri a.svg|15px]] |[[Файл:Asomtavruli a.svg|15px]] |- |ბ | [[бани (хӀарп)|ბანი]] | 2 | {{IPA|b}} | B b | B b | Б б |[[Файл:Mkhedruli b.svg|10px]] |[[Файл:Nuskhuri b.svg|13px]] |[[Файл:Asomtavruli b.svg|15px]] |- |გ | [[гани (хӀарп)|განი]] | 3 | {{IPA|g}} | G g | G g | Г г |[[Файл:Mkhedruli g.svg|10px]] |[[Файл:Nuskhuri g.svg|15px]] |[[Файл:Asomtavruli g.svg|15px]] |- |დ | [[дони (хӀарп)|დონი]] | 4 | {{IPA|d}} | D d | D d | Д д |[[Файл:Mkhedruli d.svg|15px]] |[[Файл:Nuskhuri d.svg|15px]] |[[Файл:Asomtavruli d.svg|15px]] |- |ე | [[эни (хӀарп)|ენი]] | 5 | {{IPA|ɛ}} | E e | E e | Е е |[[Файл:Mkhedruli e.svg|10px]] |[[Файл:Nuskhuri e.svg|15px]] |[[Файл:Asomtavruli e.svg|13px]] |- |ვ | [[Вини (хӀарп)|ვინი]] | 6 | {{IPA|v}} | V v | V v | В в |[[Файл:Mkhedruli v.svg|10px]] |[[Файл:Nuskhuri v.svg|17px]] |[[Файл:Asomtavruli v.svg|17px]] |- |ზ | [[зени (хӀарп)|ზენი]] | 7 | {{IPA|z}} | Z z | Z z | З з |[[Файл:Mkhedruli z.svg|10px]] |[[Файл:Nuskhuri z.svg|15px]] |[[Файл:Asomtavruli z.svg|15px]] |- |bgcolor="#DFDFDF"| ჱ |bgcolor="#DFDFDF"| [[:ka:ჰე (ასო)|ჰე]] |bgcolor="#DFDFDF"| 8 |bgcolor="#DFDFDF"| {{IPA|ɛ|j}} |bgcolor="#DFDFDF"| — |bgcolor="#DFDFDF"| — |bgcolor="#DFDFDF"| — |bgcolor="#DFDFDF"| [[Файл:Mkhedruli he.svg|10px]] |bgcolor="#DFDFDF"| [[Файл:Nuskhuri he.svg|13px]] |bgcolor="#DFDFDF"| [[Файл:Asomtavruli he.svg|13px]] |- |თ | [[тгьани (хӀарп)|თანი]] | 9 | {{IPA|tʰ}} | T' t' | T t | Ҭ ҭ |[[Файл:Mkhedruli t.svg|15px]] |[[Файл:Nuskhuri t.svg|20px]] |[[Файл:Asomtavruli t.svg|20px]] |- |ი | [[ини (хӀарп грузинского алфавита)|ინი]] | 10 | {{IPA|ɪ}} | I i | I i | И и |[[Файл:Mkhedruli i.svg|10px]] |[[Файл:Nuskhuri i.svg|15px]] |[[Файл:Asomtavruli i.svg|15px]] |- |კ | [[кӀани (хӀарп)|კანი]] | 20 | {{IPA|kʼ}} | K k | Kʼ kʼ | К к |[[Файл:Mkhedruli k'.svg|10px]] |[[Файл:Nuskhuri k'.svg|15px]] |[[Файл:Asomtavruli k'.svg|15px]] |- |ლ | [[ласи|ლასი]] | 30 | {{IPA|l}} | L l | L l | Л л |[[Файл:Mkhedruli l.svg|22px]] |[[Файл:Nuskhuri l.svg|19px]] |[[Файл:Asomtavruli l.svg|17px]] |- |მ | [[мани (хӀарп)|მანი]] | 40 | {{IPA|m}} | M m | M m | М м |[[Файл:Mkhedruli m.svg|10px]] |[[Файл:Nuskhuri m.svg|15px]] |[[Файл:Asomtavruli m.svg|15px]] |- |ნ | [[нари (хӀарп)|ნარი]] | 50 | {{IPA|n}} | N n | N n | Н н |[[Файл:Mkhedruli n.svg|10px]] |[[Файл:Nuskhuri n.svg|15px]] |[[Файл:Asomtavruli n.svg|15px]] |- |bgcolor="#DFDFDF"| ჲ |bgcolor="#DFDFDF"| [[:fr:Hie (géorgien)|ჲე]] |bgcolor="#DFDFDF"| 60 |bgcolor="#DFDFDF"| {{IPA|j}} |bgcolor="#DFDFDF"| — |bgcolor="#DFDFDF"| — |bgcolor="#DFDFDF"| Й й |bgcolor="#DFDFDF"| [[Файл:Mkhedruli ie.svg|10px]] |bgcolor="#DFDFDF"| [[Файл:Nuskhuri ie.svg|15px]] |bgcolor="#DFDFDF"| [[Файл:Asomtavruli ie.svg|15px]] |- |ო | [[они (хӀарп)|ონი]] | 70 | {{IPA|ɔ}} | O o | O o | О о |[[Файл:Mkhedruli o.png|15px]] |[[Файл:Nuskhuri o.svg|18px]] |[[Файл:Asomtavruli o.svg|16px]] |- |პ | [[пӀари (хӀарп)|პარი]] | 80 | {{IPA|pʼ}} | P p | Pʼ pʼ | П п |[[Файл:Mkhedruli p'.png|10px]] |[[Файл:Nuskhuri p'.svg|15px]] |[[Файл:Asomtavruli p'.svg|15px]] |- |ჟ | [[жани|ჟანი]] | 90 | {{IPA|ʒ}} | Ž ž | Zh zh | Ж ж |[[Файл:Mkhedruli zh.svg|10px]] |[[Файл:Nuskhuri zh.svg|15px]] |[[Файл:Asomtavruli zh.svg|15px]] |- |რ | [[раэ|რაე]] | 100 | {{IPA|r}} | R r | R r | Р р |[[Файл:Mkhedruli r.svg|15px]] |[[Файл:Nuskhuri r.svg|15px]] |[[Файл:Asomtavruli r.svg|15px]] |- |ს | [[сани (хӀарп)|სანი]] | 200 | {{IPA|s}} | S s | S s | С с |[[Файл:Mkhedruli s.svg|10px]] |[[Файл:Nuskhuri s.svg|13px]] |[[Файл:Asomtavruli s.svg|13px]] |- |ტ | [[тӀари (хӀарп)|ტარი]] | 300 | {{IPA|tʼ}} | T t | Tʼ tʼ | Т т |[[Файл:Mkhedruli t'.svg|15px]] |[[Файл:Nuskhuri t'.svg|13px]] |[[Файл:Asomtavruli t'.svg|13px]] |- |bgcolor="#DFDFDF"| ჳ |bgcolor="#DFDFDF"| [[:fr:Wie (géorgien)|ვიე]] |bgcolor="#DFDFDF"| 400 |bgcolor="#DFDFDF"| {{IPA|w|i}} |bgcolor="#DFDFDF"| — |bgcolor="#DFDFDF"| — |bgcolor="#DFDFDF"| — |bgcolor="#DFDFDF"| [[Файл:Mkhedruli vie.svg|10px]] |bgcolor="#DFDFDF"| [[Файл:Nuskhuri vie.svg|13px]] |bgcolor="#DFDFDF"| [[Файл:Asomtavruli vie.svg|13px]] |- |უ | [[уни (хӀарп)|უნი]] | — | {{IPA|u}} | U u | U u | У у |[[Файл:Mkhedruli u.png|10px]] |[[Файл:Nuskhuri u.svg|17px]] |[[Файл:Asomtavruli u.svg|20px]] |- |ფ | [[пгьари|ფარი]] | 500 | {{IPA|pʰ}} | P' p' | P p | Ҧ ҧ |[[Файл:Mkhedruli p.svg|15px]] |[[Файл:Nuskhuri p.svg|15px]] |[[Файл:Asomtavruli p.svg|15px]] |- |ქ | [[кгьани|ქანი]] | 600 | {{IPA|kʰ}} | K' k' | K k | Қ қ |[[Файл:Mkhedruli k.svg|10px]] |[[Файл:Nuskhuri k.svg|15px]] |[[Файл:Asomtavruli k.svg|15px]] |- |ღ | [[гъани|ღანი]] | 700 | {{IPA|ʁ}} | Ḡ ḡ | Gh gh | Ҕ ҕ (Г' г') |[[Файл:Mkhedruli gh.svg|15px]] |[[Файл:Nuskhuri gh.svg|15px]] |[[Файл:Asomtavruli gh.svg|15px]] |- |ყ | [[къари (хӀарп)|ყარი]] | 800 | {{IPA|qʼ}} | Q q | Qʼ qʼ | Ҟ ҟ |[[Файл:Mkhedruli q'.svg|10px]] |[[Файл:Nuskhuri q'.svg|15px]] |[[Файл:Asomtavruli q'.svg|15px]] |- |შ | [[шини (хӀарп)|შინი]] | 900 | {{IPA|ʃ}} | Š š | Sh sh | Ш ш |[[Файл:Mkhedruli sh.svg|10px]] |[[Файл:Nuskhuri sh.svg|15px]] |[[Файл:Asomtavruli sh.svg|15px]] |- |ჩ | [[чини|ჩინი]] | 1000 | {{IPA|t͡ʃ}} | Č' č' | Ch ch | Ч ч |[[Файл:Mkhedruli ch.svg|10px]] |[[Файл:Nuskhuri ch.svg|15px]] |[[Файл:Asomtavruli ch.svg|15px]] |- |ც | [[цани|ცანი]] | 2000 | {{IPA|t͡s}} | C' c' | Ts ts | Ц ц |[[Файл:Mkhedruli ts.svg|10px]] |[[Файл:Nuskhuri ts.svg|15px]] |[[Файл:Asomtavruli ts.svg|15px]] |- |ძ | [[дзили|ძილი]] | 3000 | {{IPA|d͡z}} | J j | Dz dz | Ӡ ӡ |[[Файл:Mkhedruli dz.svg|10px]] |[[Файл:Nuskhuri dz.svg|15px]] |[[Файл:Asomtavruli dz.svg|15px]] |- |წ | [[цӀили|წილი]] | 4000 | {{IPA|t͡sʼ}} | C c | Tsʼ tsʼ | Ҵ ҵ |[[Файл:Mkhedruli ts'.svg|10px]] |[[Файл:Nuskhuri ts'.svg|15px]] |[[Файл:Asomtavruli ts'.svg|15px]] |- |ჭ | [[чӀари|ჭარი]] | 5000 | {{IPA|t͡ʃʼ}} | Č č | Chʼ chʼ | Ҷ ҷ |[[Файл:Mkhedruli ch'.svg|10px]] |[[Файл:Nuskhuri ch'.svg|15px]] |[[Файл:Asomtavruli ch'.svg|15px]] |- |ხ | [[хани (хӀарп)|ხანი]] | 6000 | {{IPA|χ}} | X x | Kh kh | Х х |[[Файл:Mkhedruli kh.svg|10px]] |[[Файл:Nuskhuri kh.svg|15px]] |[[Файл:Asomtavruli kh.svg|15px]] |- |bgcolor="#DFDFDF"| ჴ |bgcolor="#DFDFDF"| [[:fr:Har (géorgien)|ჴარ]] |bgcolor="#DFDFDF"| 7000 |bgcolor="#DFDFDF"| {{IPA|q}} |bgcolor="#DFDFDF"| — |bgcolor="#DFDFDF"| — |bgcolor="#DFDFDF"| — |bgcolor="#DFDFDF"| [[Файл:Mkhedruli hari.svg|10px]] |bgcolor="#DFDFDF"| [[Файл:Nuskhuri hari.svg|15px]] |bgcolor="#DFDFDF"|[[Файл:Asomtavruli hari.svg|15px]] |- |ჯ | [[джани (хӀарп)|ჯანი]] | 8000 | {{IPA|d͡ʒ}} | J̌ ǰ | J j | Џ џ |[[Файл:Mkhedruli j.svg|10px]] |[[Файл:Nuskhuri j.svg|15px]] |[[Файл:Asomtavruli j.svg|15px]] |- |ჰ | [[гьаэ|ჰაე]] | 9000 | {{IPA|h}} | H h | H h | Ҳ ҳ |[[Файл:Mkhedruli h.svg|10px]] |[[Файл:Nuskhuri h.svg|17px]] |[[Файл:Asomtavruli h.svg|15px]] |- |bgcolor="#DFDFDF"| ჵ |bgcolor="#DFDFDF"| [[:fr:Hoe (géorgien)|ჰოე]] |bgcolor="#DFDFDF"| 10000 |bgcolor="#DFDFDF"| {{IPA|hɔɛ}} |bgcolor="#DFDFDF"| — |bgcolor="#DFDFDF"| — |bgcolor="#DFDFDF"| — |bgcolor="#DFDFDF"|[[Файл:Mkhedruli hoe.svg|10px]] |bgcolor="#DFDFDF"| — |bgcolor="#DFDFDF"| [[Файл:Asomtavruli hoe.svg|15px]] |} == Лингвистикияб куц-мухъ == Гуржи мацӀалда буго цебетӀураб [[РагӀи буссинаби|буссинаби]]. Буго анкьго [[игӀраб]], гьезда гьоркьоб гьечӀо аккузатив, амма буго [[эргатив]] ва [[Трансформатив игӀраб|трансформатив]]. Буго кӀиго [[Грамматикияб форма|форма]]: [[Цолъул форма|цолъул]] ва [[ГӀемерлъул форма|гӀемерлъул]]. [[ЦӀар (лингвистика)|ЦӀаралъул]] гьечӀо [[Жинс (лингвистика)|жинсалъул грамматикияб категория]]. [[Гьумер (лингвистика)|Цогьумерал]] гурелги, руго жеги кӀи- ва лъабгьумерал [[фигӀлу|фигӀлаби]]. == ХӀужжаби == {{хІужжаби|2}} == РегӀелал == {{Навигация}} {{Interwiki|ka|მთავარი გვერდი|гуржи|}} * [http://slovarus.info/gru_1812.php Грузинско-русский словарь Нико Чубинашвили] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312224047/http://slovarus.info/gru_1812.php |date=2007-03-12 }} * [http://meskhi.net/lexicon/ Толковый словарь грузинского языка Нико Чубинашвили с русским переводом] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200718233138/http://meskhi.net/lexicon/ |date=2020-07-18 }} * [http://lexicon.ge/ Англо-русский, грузинско-английский, русско-грузинский, грузинско-русский и немецко-русский словарь] * [https://itunes.apple.com/app/unikey/id435047880?mt=8 Поддержка грузинской клавиатуры на iOS / iPhone/ iPad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160327002612/https://itunes.apple.com/app/unikey/id435047880?mt=8 |date=2016-03-27 }} * [http://czudovo.info/lan.php?ln=ka Русско-грузинский, немецко-грузинский и англо-грузинский словарь] * [http://www.muhranoff.ru/38/ Краткий русско-грузинский словарь с элементами грамматики] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161106155903/http://www.muhranoff.ru/38/ |date=2016-11-06 }} * [http://www.qartuliena.ru/ Грузинско-русский, русско-грузинский словарь] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161204015917/http://www.qartuliena.ru/ |date=2016-12-04 }} [[Категория:Гуржи мацӀ]] [[Категория: Гуржиялъул мацӀал]] [[Категория:Кавказалъулал мацӀал]] hyejy8ls8znuf71zp0qc5y8k8ilsu6h Египеталъул президентазул сияхӀ 0 14132 102112 102061 2026-09-23T01:07:24Z InternetArchiveBot 12052 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 102112 wikitext text/x-wiki {{multiple image|align=right|image1=Presidential Standard of Egypt.svg|width1=120|alt1=|caption1=|image2=Presidential Standard of Egypt 1972-1984.svg|width2=120|alt2=|caption2=|footer=Египеталъул гьанжесеб президентасулаб штандарт (квегӀиса, 1984–гьанже) ва букӀараб президентасулаб штандарт (квараниса, 1972–1984)}} {{Египеталъул сиясат}} [[Египеталъул президент|Египеталъул президентасул]] хъулухъ гӀуцӀун буго 1953 соналъ. Президент ккола Египеталъул [[Пачалихъалъул бетӀер|пачалихъалъул бетӀерги]], [[Египеталъул яргъидгӀуцӀарал къуватал|Египеталъул яргъидгӀуцӀарал къуватазул]] тӀадегӀанав бетӀерав цевехъанги. ГьабсагӀат президентлъун вуго [[ГӀабдульфаттахӀ ас-Сиси]], жинца улкаялъе нухмалъи хӀакъикъаталги [[Египеталъул пачалихъияб инкъилаб (2013)|2013 соналъул пачалихъияб инкъилабалдаса]] ва официалго жив [[2014 сон|2014 соналъ]] вищарав. == ГӀаммаб информация == Египеталъул тӀоцевесев президентлъун вукӀана [[МухӀаммад Наджиб]], жив [[Египеталъул революция (1952)|1952 соналъ Египеталда революция]] гьабурал [[Эркенал офицерзабазул багъа-бачари (Египет)|эркенал офицерзабазул багъа-бачариялъул]] церехъабазул цояв, ва президентлъиялде лӀугьарав 1953 соналъул 18 июналда, Египет [[Жумгьурият|жумгьуриятлъун]] лъазабураб къоялъ. Гьелдаса нахъе президентлъи гьабуна щуго чияс: [[Джамал ГӀабдуннасир|Джамал ГӀабдуннасирица]], [[Анвар ас-Садат|Анвар ас-Садатица]], [[ХӀусни Мубарак|ХӀусни Мубаракица]], [[МухӀаммад Мурси|МухӀаммад Мурсица]] ва [[ГӀабдульфаттахӀ ас-Сиси|ГӀабдульфаттахӀ ас-Сисица]]. ТӀаде жоялъе, [[Суфи Абу ТӀалиб]] президент хӀисабалда хъулухъалда вукӀана [[Анвар ас-Садат чӀвай|Садат чӀваялдаги]] гьесда хадусев вищиялдаги гьоркьов, [[ГӀадли Мансур]] президент хӀисабалда вукӀана [[Египеталда пачалихъияб инкъилаб (2013)|2013 соналъул пачалихъияб инкъилабалда]] президент [[МухӀаммад Мурси|Мурси]] тӀасареххун хадув. [[Египеталъул революция (2011)|Революциялдаса]] хадув, 2011 соналъул 11 февралалда<ref>{{Cite news|last=McGreal|first=Chris|url=https://www.theguardian.com/world/2011/feb/11/hosni-mubarak-resigns-egypt-cairo|title=Hosni Mubarak resigns – and Egypt celebrates a new dawn|date=11 February 2011|work=The Guardian|access-date=26 February 2020|last2=Shenker|first2=Jack|issn=0261-3077}}</ref> [[ХӀусни Мубарак]] [[ХӀусни Мубарак#Революция ва тӀасареххи|хъулухъалдаса гӀодов чӀчӀедал]], хъулухъ хутӀун букӀана вакантияблъун, пачалихъалъул бетӀерасул ва хӀукуматалъул бетӀерасул ишал тӀуралев вукӀана [[ЯргъидгӀуцӀарал къуватазул тӀадегӀанаб мажлис|яргъидгӀуцӀарал къуватазул тӀадегӀанаб мажлисалъул]] вакиль, [[фельмаршал]] [[МухӀаммад ХӀусейн Тантави]]<ref>[https://abcnews.go.com/Blotter/egypt-trades-torture-supervisor-mubaraks-poodle/story?id=12895439 Egypt Trades Torture Supervisor for 'Mubarak's Poodle'?] ABC News, 11 February 2011</ref>. [[МухӀаммад Мурси|МухӀаммад Мурси]] хъулухъалде лӀугьана 2012 соналъул 30 июналъ, 23–24 маялъ ва 16–17 июналъ рукӀарал [[Египеталъул президентасул рищиял (2012)|президентасул рищиязда]] жив вищун хадув<ref name="Fox News.com">{{cite web|title=Muslim Brotherhood candidate Morsi wins Egyptian presidential election|url=http://www.foxnews.com/world/2012/06/24/egypt-braces-for-announcement-president/|publisher=Fox News.com|access-date=24 June 2012|archive-date=24 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120624193616/http://www.foxnews.com/world/2012/06/24/egypt-braces-for-announcement-president/|url-status=dead}}</ref>. Гьев тӀасареххана 2013 соналъул 3 июлалъ [[Египеталъул яргъидгӀуцӀарал къуватал|Египеталъул яргъидгӀуцӀарал къуватаз]], пачалихъияб инкъилабалъул хӀасилалда, гьев тӀасареххияле гӀоло рукӀарал [[Египеталда протестал (2012–2013)|массивиял протестаздаса]] хадув<ref>[http://edition.cnn.com/2013/07/03/world/meast/egypt-protests/index.html?hpt=hp_t1 Coup topples Egypt's Morsy; supporters reportedly rounded up - CNN.com]. Edition.cnn.com. Retrieved on 14 August 2013.</ref>. Мурси хисун президент хӀисабалда вачӀана [[ГӀадли Мансур]], [[ТӀадегӀанаб конституционалияб махӀкама (Египет)|Египеталъул ТӀадегӀанаб конституционалияб махӀкамаялъул]] бетӀер. ГӀадли Мансурица гьа бана ТӀадегӀанаб конституционалияб махӀкамаялда цебе 2013 соналъул 4 июлалда<ref name="huffpo">{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/2013/07/04/adly-mansour-sworn-in_n_3545682.html|title=Adly Mansour Sworn in As Egypt's Interim President|work=Associated Press|date=4 July 2013|access-date=4 July 2013}}</ref>. ГьабсагӀа вугев президент ас-Сиси хъулухъалде лӀугьана 2014 соналъул 8 июлалъ, 26–28 маялда рукӀарал [[Египеталда президентасул рищиял (2014)|президентасул рищиязда]] бергьун хадув<ref name="returns">{{cite web|title=El-Sisi wins Egypt's presidential race with 96.91%|url=http://english.ahram.org.eg/NewsContent/1/64/102841/Egypt/Politics-/BREAKING-PEC-officially-announces-AbdelFattah-ElSi.aspx|website=English.Ahram.org|publisher=Ahram Online|access-date=3 June 2014}}</ref>. Гьев кӀиабизеги вищана 2018 соналъул 26–28 марталда рукӀарал рищиязда<ref>{{cite journal|url=https://www.economist.com/news/middle-east-and-africa/21739854-despite-bribes-and-threats-voters-seemed-unenthusiastic-abdel-fattah-al-sisi|title=Abdel-Fattah al-Sisi wins a second term in Egypt|journal=The Economist|date=30 March 2018}}</ref>. == Хъулухъккуразул сияхӀ == {| class="wikitable" style="text-align:center" ! rowspan="2" |{{Abbr|№|Номер}} ! rowspan="2" |Сурат ! rowspan="2" |ЦӀар {{small|(гьави–хвей)}} ! rowspan="2" |Вищи ! colspan="3" |Хъулухъалъул заман ! rowspan="2" |Сиясияб партия |- !Хъулухъалде лӀугьин !Хъулухъ тей !Хъулухъ бараб заман |- bgcolor="lightgrey" | colspan="8" |[[Файл:Flag_of_the_Egyptian_Revolution_(1952).svg|30x30пкс]] '''[[Египеталъул ГӀараб Жумгьурият (1953–1958)|Египеталъул ГӀараб Жумгьурият]]''' [[Файл:Coat_of_arms_of_Egypt_(1953–1958).svg|25x25пкс]] {{small|(18 июнь,1953 – 22 февраль,1958)}} |- ! style="background:{{Liberation Rally/meta/color}}; color:white;" |1 |[[Файл:Muhammad_Naguib.jpg|114x114пкс]] |[[МухӀаммад Наджиб]]<br>{{lang|ar|محمد نجيب}}<br>{{small|(1901–1984)}} |— |18 июнь, 1953 |14 ноябрь, 1954 {{small|(хъулухъалдаса гӀодов чӀчӀана)}} |{{ayd|1953|6|18|1954|11|14}} |[[Egyptian Armed Forces|Рагъулаб]] / [[Эркенлъиялъе гӀоло митинг|Эркенлъиялъул митинг]] |- style="background:{{Military rule/meta/color}}" ! style="background:{{Military rule/meta/color}}; color:black;" |— |[[Файл:Nasser_portrait2.jpg|118x118пкс]] |'''[[Египеталъул революционияб командирлъиялъул мажлис|Революционияб командирлъиялъул мажлисалъул]]'''<br>{{small|Вакил: полковник [[Джамал ГӀабдуннасир]]}}<br>{{lang|ar|جمال عبد الناصر}}<br>{{small|(1918–1970)}} |— |14 ноябрь, 1954 |23 июнь, 1956 |{{ayd|1954|11|14|1956|6|23}} |[[Египеталъул яргъидгӀуцӀарал къуватал|Рагъулаб]] |- ! style="background:{{National Union (United Arab Republic)/meta/color}}; color:white;" |2 |[[Файл:Nasser_portrait2.jpg|118x118пкс]] |[[Джамал ГӀабдуннасир]]<br/>{{lang|ar|جمال عبد الناصر}}<br/>{{small|(1918–1970)}} |[[Египеталда референдум (1956)|1956]] |23 июнь, 1956 |22 февраль, 1958 |{{ayd|1956|6|23|1958|02|22}} |[[Миллияб цолъел (Цолъараб ГӀараб Жумгьурият)|Миллияб цолъел]] |- bgcolor="lightgrey" | colspan="8" |[[Файл:Flag_of_the_United_Arab_Republic.svg|30x30пкс]] '''[[Цолъараб ГӀараб Жумгьурият]]''' [[Файл:Coat of arms of the United Arab Republic (1958–1971).svg|28x28пкс]] {{small|(22 февраль, 1958 – 2 сентябрь, 1971)}} |- ! style="background:{{National Union (United Arab Republic)/meta/color}}; color:white;" |2 | rowspan="2" |[[Файл:Nasser_portrait2.jpg|118x118пкс]] | rowspan="2" |[[Gamal Abdel Nasser|Джамал ГӀабдуннасир]]<br>{{lang|ar|جمال عبد الناصر}}<br>{{small|(1918–1970)}} | rowspan="2" |[[Египеталъул Цолъараб ГӀараб Жумгьурияталда референдум (1958)|1958]]<br>[[Цолъараб ГӀараб Жумгьурияталъул президент тасдикъ гьавиялъул референдум (1965)|1965]] | rowspan="2" |22 февраль,1958 | rowspan="2" |28 сентябрь, 1970 {{small|(хвана)}} | rowspan="2" |{{ayd|1958|02|22|1970|9|28}} |[[Миллияб цолъел (Цолъараб ГӀараб Жумгьурият)|Миллияб цолъел]]<br>{{small|(1962 соналде щвезегӀан)}} |- ! style="background:{{Arab Socialist Union (Egypt)/meta/color}}; color:;" | |[[ГӀараб социалистияб цолъел (Египет)|ГӀараб социалистияб цолъел]] |- ! rowspan="2" style="background:{{Arab Socialist Union (Egypt)/meta/color}}; color:white;" |3 | rowspan="2" |[[Файл:Anwar_Sadat_cropped.jpg|148x148пкс]] | rowspan="2" |[[Анвар ас-Садат]]<br>{{lang|ar|أنور السادات}}<br>{{small|(1918–1981)}} | style="background:#E6E6AA" |– | style="background:#E6E6AA" |28 сентябрь,1970 | style="background:#E6E6AA" |15 октябрь, 1970 | style="background:#E6E6AA" |{{ayd|1970|9|28|1970|10|15}} | rowspan="2" |[[ГӀараб социалистияб цолъел (Египет)|ГӀараб социалистияб цолъел]] |- |[[1970 United Arab Republic presidential confirmation referendum|1970]] |15 октябрь, 1970 |2 сентябрь, 1971 |{{ayd|1970|10|15|1971|9|02}} |- bgcolor="lightgrey" | colspan="8" |[[Файл:Flag_of_Egypt.svg|30x30пкс]] '''[[Египет|Египеталъул ГӀараб Жумгьурият]]''' [[Файл:Coat_of_arms_of_Egypt_(Official).svg|27x27пкс]] {{small|(2 сентябрь, 1971 – гьанжеги)}} |- ! style="background:{{Arab Socialist Union (Egypt)/meta/color}}; color:white;" |3 | rowspan="2" |[[Файл:Anwar_Sadat_cropped.jpg|148x148пкс]] | rowspan="2" |[[Anwar Sadat|Анвар ас-Садат]]<br>{{lang|ar|أنور السادات}}<br>{{small|(1918–1981)}} | rowspan="2" |[[Египеталъул президент тасдикъ гьавиялъул референдум (1976)|1976]] | rowspan="2" |2 сентябрь,1971 | rowspan="2" |6 октябрь, 1981 {{small|([[Анвар ас-Садат чӀвай|чӀвана]])}} | rowspan="2" |{{ayd|1970|9|28|1981|10|6}} |[[ГӀараб социалистияб цолъел (Египет)|ГӀараб социалистияб цолъел]] {{small|(1978 соналде щвезегӀан)}} |- ! style="background:{{National Democratic Party (Egypt)/meta/color}}; color:;" | |[[Националиябгин демократияб партия (Египет)|Националиябгин демократияб партия]] |- style="background:#E6E6AA" ! style="background:{{National Democratic Party (Egypt)/meta/color}}; color:white;" |— |[[Файл:Sufi_Abu_Taleb.gif|104x104пкс]] |[[Суфи Абу ТӀалиб]]<br>{{lang|ar|صوفى أبو طالب}}<br>{{small|(1925–2008)}}<br>{{small|''Хъулхъал тӀуралев''}} |— |6 октябрь, 1981 |14 октябрь,1981 |{{ayd|1981|10|6|1981|10|14}} |[[Националиябгин демократияб партия (Египет)|Националиябгин демократияб партия]] |- ! style="background:{{National Democratic Party (Egypt)/meta/color}}; color:white;" |4 |[[Файл:Hosni Mubarak - Official Photo.JPG|125x125пкс]] |[[ХӀусни Мубарак]]<br>{{lang|ar|حسنى مبارك}}<br>{{small|(1928–2020)}} |[[Египеталъул президент тасдикъ гьавиялъул референдум (1981)|1981]]<br>[[Египеталъул президент тасдикъ гьавиялъул референдум (1987)|1987]]<br>[[Египеталъул президент тасдикъ гьавиялъул референдум (1993)|1993]]<br>[[Египеталъул президент тасдикъ гьавиялъул референдум (1999)|1999]]<br>[[Египеталъул президентасул рищиял (2005)|2005]] |14 октябрь,1981 |11 февраль, 2011 {{small|([[Египеталъул 2011 соналъул революция|хъулухъ тана]])}} |{{ayd|1981|10|14|2011|2|11}} |[[Националиябгин демократияб партия (Египет)|Националиябгин демократияб партия]] |- style="background:{{Military rule/meta/color}}" ! style="background:{{Military rule/meta/color}}; color:black;" |— |[[Файл:Field_Marshal_Mohamed_Hussein_Tantawi_2002.jpg|118x118пкс]] |'''[[ЯргъидгӀуцӀарал къуватазул тӀадегӀанаб мажлис]]'''<br>{{small|Вакил:Фельдмаршал [[МухӀаммад ХӀусейн Тантави]]}}<br>{{lang|ar|محمد حسين طنطاوي}}<br>{{small|(1935-2021)}} |— |11 февраль, 2011 |30 июнь, 2012 |{{Age in years and days|2011|2|11|2012|6|30}} |[[Египеталъул яргъидгӀуцӀарал къуватал|Рагъулаб]] |- ! style="background:{{Freedom and Justice Party (Egypt)/meta/color}}; color:white;" |5 | |[[МухӀаммад Мурси|МухӀаммад Мурси]]<br>{{lang|ar|محمد مرسي}}<br>{{small|(1951–2019)}} |[[Египеталъул президентасул рищиял (2012)|2012]] |30 июнь, 2012 |3 июль, 2013 {{small|([[Египеталда пачалихъияб инкъилаб (2013)|тӀаса реххана]])}} |{{Age in years and days|2012|6|30|2013|7|3}} |[[Эркенлъиялъул ва гӀадиллъиялъул партия (Египет)|Эркенлъиялъул ва гӀадиллъиялъул партия]] |- style="background:#E6E6AA" ! style="background:{{Independent politician/meta/color}}; color:black;" |— | |[[ГӀадли Мансур]]<br>{{lang|ar|عدلي منصور}}<br>{{small|(гьавуна 1945)}}<br>{{small|''Заманалъ тарав''}} |— |4 июль, 2013 |8 июль, 2014 |{{Age in years and days|2013|7|4|2014|6|8}} |[[Партиялда гьечӀев сиясатчи|ЧӀиядавачӀев]] |- ! style="background:{{Independent politician/meta/color}}; color:black;" |6 |[[Файл:AbdelFattah_Elsisi_(cropped).jpg|126x126пкс]] |[[ГӀабдульфаттахӀ ас-Сиси]]<br>{{lang|ar|عبد الفتاح السيسى}}<br>{{small|(гьавуна 1954)}} |[[Египеталъул президентасул рищиял (2014)|2014]]<br>[[Египеталъул президентасул рищиял (2018)|2018]] |8 июнь, 2014 |''ГьабсагӀат вугев''{{efn|[[ГІабдульфаттахІ ас-Сиси]]л мандат лъугІула 2022 соналъул 8 июналда.}} |{{ayd|2014|6|8}} |[[Партиялда гьечӀев сиясатчи|ЧӀиядавачӀев]] |} == Заманмухъ == <timeline> ImageSize = width:800 height:auto barincrement:12 PlotArea = top:10 bottom:80 right:130 left:20 AlignBars = late DateFormat = dd/mm/yyyy Period = from:01/01/1953 till:01/01/2021 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:5 start:1955 Colors = id:LR value:rgb(0.500,0,0) legend:Эркенлъиялъе_гӀоло_митинг id:NU value:rgb(0.860,0.080,0.240) legend:Миллияб_цолъел id:ASU value:rgb(0.940,0,0.110) legend:ГӀараб_социалистияб_цолъел id:NDP value:rgb(0.250,0.290,0.910) legend:Националиябгин_демократияб_партия id:MIL value:rgb(0.740,0.720,0.410) legend:Рагъулаб id:FJP value:rgb(0.650,0.810,0.250) legend:Эркенлъиялъул_ва_гӀадиллъиялъул_партия id:IND value:rgb(0.370,0.380,0.370) legend:ЧӀиядарачӀел Legend = columns:1 left:150 top:35 columnwidth:75 TextData = pos:(25,30) textcolor:black fontsize:M text:"Сиясиял партиял:" BarData = barset:PM PlotData= width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till barset:PM from:18/06/1953 till:14/11/1954 color:MIL text:"[[МухӀаммад Наджиб]]"fontsize:10 from:14/11/1954 till:28/09/1970 color:NU text:"[[Джамал ГӀабдуннасир]]" fontsize:10 from:28/09/1970 till:06/10/1981 color:ASU text:"[[Анвар ас-Садат]]" fontsize:10 from:06/10/1981 till:14/10/1981 color:NDP text:"[[Суфи Абу ТӀалиб]]" fontsize:10 from:14/10/1981 till:11/02/2011 color:NDP text:"[[ХӀусни Мубарат]]" fontsize:10 from:11/02/2011 till:30/06/2012 color:MIL text:"[[МухӀаммад ХӀусейн Тантави]]" fontsize:10 from:30/06/2012 till:03/07/2013 color:FJP text:"[[МухӀаммад Мурси]]" fontsize:10 from:03/07/2013 till:08/06/2014 color:IND text:"[[ГӀадли Мансур]]" fontsize:10 from:08/06/2014 till:30/06/2020 color:IND text:"[[ГӀабдульфаттахӀа ас-Сиси]]" fontsize:10 </timeline> == Балагье гьединго == * [[Египеталъул пачалихъалъул бутӀрузул сияхӀ]], 1805 соналдаса нахъе Египеталъул пачалихъалъул рукӀарал бутӀрузул тӀубараб сияхӀ. * [[Египеталъул президент]] * [[Египеталъул президентазул сияхӀ хъулухъалъул заманалда рекъон]] * [[Египеталъул вице-президент]] * [[Египеталъул премьер-министр]] ** [[Египеталъул премьер-министерзабазул сияхӀ]] * [[Вакилзабазул мажлисалъул спикер (Египет)]] ** [[Вакилзабазул мажлисалъул спикеразул сияхӀ (Египет)]] == ХӀужжаби == {{Notelist}} == Баянал == === Цитатаби === {{Reflist}} === Иццал === {{refbegin}} * {{cite book|last1=El-Gawady|first1=Mohamed|title=Cabinets during period of Revolution|date=1986}} * {{cite book|last1=Hafez|first1=Salah|title=Democracy Shock|date=2001}} {{refend}} {{Египеталъул президентал}} {{Египет темабазда}} [[Категория:Египеталъул сиясиял хъулухъчагӀазул сияхӀал|Президентал]] [[Категория:Миллиял президентазул сияхӀал|Египет]] [[Категория:Египеталъул президентал| ]] [[Категория:Египеталъул нухмалъулезул сияхӀал|Президентал]] 0crkzqwgi6nqzd2qr0vehdk9cyy1a1u Ботулизм 0 15092 102109 94217 2026-09-23T00:22:41Z InternetArchiveBot 12052 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 102109 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical condition | name = Ботулизм | image = Botulism1and2.JPG | caption = Ботулизмалъ унтарав 14 сон барав, хасиятал руго берзул ччорбал загӀиплъи ва [[птоз (къаперо)|даларал къапераби]] квегӀаб сураталда, ва гӀатӀилъарал рагъардахъулел гьечӀел ясберал кваранаб сураталда. Гьав гӀолохъанчи тӀубанго лъауда вукӀана. | field = [[Инфекционияб унти]], [[гастроэнтерология]] | pronounce = | symptoms = ЗагӀиплъи, бихьиялъул гӀунгутӀаби, свак, бабадулеб калам | complications = [[Респираторияб гӀунгутӀи]] | onset = 12–72 сагӀат | duration = Хисардулеб | types = | causes = ''[[Clostridium botulinum]]'' | risks = | diagnosis = Бактериял яги гьезул токсин бати | differential = [[Миастения гравис]], [[Гийенил — Баррел синдром]], [[Амиотрофикияб латералияб склероз]], [[Ламбертил — Итонил синдром]] | prevention = ЛъикӀаб къагӀидаялъ квен гьаби,лъагӀел бачӀел лъималазе гьоцӀо кьунгутӀи | treatment = [[Антитоксин]], антибиотикал, [[механикалияб вентиляция]] | medication = | prognosis = ~7.5% хвеялъул риск | frequency = | deaths = | DiseasesDB = | ICD10 = {{УХК10|A|05|1|a|00}} | ICD9 = {{ICD9|005.1}} | ICDO = | OMIM = | MedlinePlus = | eMedicineSubj = | eMedicineTopic = | MeshID = }} '''Ботулизм''' ({{langx|la|botulismus}}) буго лъедерго данчӀвалеб ва потенциалго хвалилаб унти, жиб лӀугьинабулеб ''[[Clostridium botulinum]]'' бактерияз продуктулеб токсиналъ. Унти байбихьула загӀиплъудалъун, берзул канлъул гӀунгутӀудалъун [[Свакай (медицина)|свак рекӀиналдалъун]] ва кӀалъай биххиялдалъун. Гьездаса хадур рукӀине бегьула гъеж-квералъул, каранзул ччорбазул ва бох-квачӀалъул загӀиплъи. ЛӀугьине бегьула лагӀизе рачӀин, чехь гьорой ва диарея. Унтуца гӀемериселъ асар гьабуларо лъавуда рукӀиналъе, базабуларо [[сири]]. Ботулизм тӀибитӀизе бегьула чанго нухдасан. Гьеб лӀугьинабулел бактериязул спораби тӀиритӀарал руго ракьулӀ, гӀадинго лъелӀги. Эз, дагьабго оксигеналъул къадаралъулги, хасал температурабазулги асарги ккедал, продукция гьабула ботулинияб токсиналъул. Кванидаса лӀугьунеб ботулизм бахуна токсин гъорлӀ бугеб квен-тӀех хӀалтӀизабидал. Лъимазул ботулизм лӀугьуна бактерияз, бакьазда жанир гӀемерлъун, токсин продуктудалъун. ГӀемерисеб гьеб букӀуна лъималазул анлӀго моцӀ балалде, гьеб мехалдаса хадуб раккула цӀунул механизмал. Ругъназулаб ботулизм данчӀвала гӀемерисеб инйекциялдалъун къватӀул наркотикал хӀалтӀизабулезда. Гьединир спораби ккола ругъуналӀе ва оксиген гьечӀелъуб, эз къватӀибе кьола токсин. Эб унти битӀахъе чагӀаздаса чагӀазде бахунаро. Диагноз улъула унтарасулӀ токсин яги бактериял ратудалъун. Профилактика, тӀоцебесеб иргаялда, кколедухъ квен гьаби. Токсин, организм гурониги, биххула 85°C (185°F) яги гьелдаса цӀикӀкӀараб температураялда 5&nbsp;минтица хинлъизабуни. ГьацӀулӀ рукӀине бегьула жалго бактериял, гьединлъидал 12 моцӀ бачӀел лъималазе эб кьезе лъикӀаблъун бихьизабун гьечӀо. Лълъилъизаруе хӀалтӀизабула [[антитоксин]]. Жидедаго хӀухьел цӀазе кӀоларезе чанго моцӀалъги къваригӀине бегьула механикияб вентиляция. Антибиотикал хӀалтӀизаризе бегьула ругъназулаб ботулизм бугони. Унтаразда гьоркьоса хола 5–10% чагӀазул. Ботулизмалъ унтула гӀемерал хӀайваналги. РагӀи бачӀараб буго [[Латин мацӀ|латиналъул]] {{lang|la|botulus}} рагӀудаса, жиндир магӀнаги ''цӀурабакь'' абун бугеб.{{TOC limit}} == ГӀаламатал ва симптомал == === Лъималалъул ботулизм === === ЗахӀмалъаби === == ГӀилла == === Бакьал колонизатин === === Квен-тех === === Ругъун === === ХӀухьел цӀай === === Инъекция === == Механизм == == Диагноз == == Профилактика == === Вакцина === == Сахлъизаби == === Антитоксин === == Прогноз == == Эпидемиология == === Цолъараб Къиралал === === Цолъарал Штатал === === Китай === === Украина === === Вьетнам === == Ботулизм бахунел цогидал навгӀал == == МугъчӀваял == {{reflist}} == ТӀадеги цӀалиялъе == * {{cite journal |vauthors=Rao AK, Sobel J, Chatham-Stephens K, Luquez C |title=Clinical Guidelines for Diagnosis and Treatment of Botulism, 2021 |journal=MMWR Recomm Rep |volume=70 |issue=2 |pages=1–30 |date=May 2021 |pmid=33956777 |pmc=8112830 |doi=10.15585/mmwr.rr7002a1 |doi-access=free |url=https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/70/rr/pdfs/rr7002a1-H.pdf }} == КъватӀисел регӀелал == {{offline|med}} * [https://www.cdc.gov/ncidod/dbmd/diseaseinfo/files/botulism.PDF Botulism in the United States, 1889–1996. Handbook for Epidemiologists, Clinicians and Laboratory Technicians. Centers for Disease Control and Prevention. National Center for Infectious Diseases, Division of Bacterial and Mycotic Diseases 1998.] * [http://www.nhs.uk/conditions/Botulism/Pages/Introduction.aspx NHS choices] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171012085617/http://www.nhs.uk/conditions/Botulism/Pages/Introduction.aspx |date=2017-10-12 }} * [http://emergency.cdc.gov/agent/Botulism/clinicians/control.asp CDC Botulism: Control Measures Overview for Clinicians] * [http://ic.ucsc.edu/~flegal/etox80e/SpecTopics/botulism.html University of California, Santa Cruz Environmental toxicology – Botulism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190107025218/https://www.lt.ucsc.edu/ic-redirect.php?~flegal%2Fmigrated%2Fetox80e%2FSpecTopics%2Fbotulism.html |date=2019-01-07 }} * [https://www.cdc.gov/nczved/divisions/dfbmd/diseases/botulism/ CDC Botulism FAQ] * [https://www.fda.gov/Food/FoodborneIllnessContaminants/CausesOfIllnessBadBugBook/ucm070000.htm FDA Clostridium botulinum ''Bad Bug Book''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170406190131/https://www.fda.gov/Food/FoodborneIllnessContaminants/CausesOfIllnessBadBugBook/ucm070000.htm |date=2017-04-06 }} * [http://www.nwhc.usgs.gov/disease_information/avian_botulism/ USGS Avian Botulism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181020055121/https://www.nwhc.usgs.gov/disease_information/avian_botulism/ |date=2018-10-20 }} {{Medical resources| DiseasesDB = 2811 | ICD10 = {{ICD10|A|05|1|a|00}} | ICD9 = {{ICD9|005.1}},{{ICD9|040.41}},{{ICD9|040.42}} | ICDO = | OMIM = | MedlinePlus = 000598 | eMedicineSubj =article | eMedicineTopic =213311 | MeshID =D001906 }} {{Грам-позитивиял бактериалиял унтаби}} {{ГӀанкӀу}} {{Consumer Food Safety}} {{Authority control}} [[Категория:Ботулизм| ]] [[Категория:Биологияб ярагъ]] [[Категория:Стулалъул тесталдалъун диагностика гьабулел чорхол хӀалал]] [[Категория:Кванидаса кколел унтаби]] [[Категория:Мионевралияб юнкция ва невромускулариял унтаби]] [[Категория:Рукъалъул хӀанчӀчӀазул унтаби]] [[Категория:Wikipedia infectious disease articles ready to translate]] [[Категория:Wikipedia medicine articles ready to translate]] 0sbi2cs5jg9cva93ftikfeb4kkdg7vo Абэ, Шиндзо 0 16886 102108 93149 2026-09-22T23:59:22Z InternetArchiveBot 12052 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 102108 wikitext text/x-wiki {{Пачалихъияв хъулухъчи | цӀар = Шиндзо Абе | цӀаралъул_оригинал = {{lang-ja|安倍 晋三}} | сурат = Shinzō Abe 20200101.jpg | сурат_гъоркьхъвай = Официалияб сурат, 2020 сон | хъулухъ = [[Япониялъул премьер-министер|Япониялъул 63 премьер-министер]] | тартиб = | период_авал = 26 декембер 2012 | период_ахир = 16 септембер 2020 | цевесев = [[Ёсихико Нода]] | хадусев = [[Ёсихидэ Суга]] | монарх = [[Акихито]] <small>(2019 соналъ-лъагӀан)</small><br>[[Нарухито]] <small>(2019 соналдаса)</small> | период_авал_2 = 26 септембер 2006 | период_ахир_2 = 26 септембер 2007 | цевесев_2 = [[Дзюнъитиро Коидзуми]] | хадусев_2 = [[Ясуо Фукуда]] | монарх_2 = ''[[Акихито]]'' | хъулухъ_3 = [[Либералиябгин демократияб партия (Партия)|Япониялъул Либералиябгин демократияб партиялъул]] вакил | байрахъ_3 = Liberal Democratic Party of Japan logo.svg | байрахъ2_3 = Flag of Japan.svg | период_авал_3 = 26 септембер 2012 | период_ахир_3 = 14 септембер 2020 | цевесев_3 = [[Садакадзу Танигаки]] | хадусев_3 = [[Ёсихидэ Суга]] | период_авал_4 = 20 септембер 2006 | период_ахир_4 = 26 септембер 2007 | цевесев_4 = [[Дзюнъитиро Коидзуми]] | хадусев_4 = [[Ясуо Фукуда]] | хъулухъ_5 = [[Япониялъул министерзабазул кабинеталъул секретариат|Япониялъул министерзабазул кабинеталъул секретарчи]] | байрахъ_5 = Go-shichi no kiri crest.svg | байрахъ2_5 = Flag of Japan.svg | период_авал_5 = 31 октобер 2005 | период_ахир_5 = 26 септембер 2006 | цевесев_5 = [[Хироюки Хосода]] | хадусев_5 = [[Ясухиса Cиодзаки]] | монарх_5 = [[Акихито]] | премьер_5 = [[Дзюнъитиро Коидзуми]] | хъулухъ_6 = Депутат [[Вакилзабазул палата (Япония)|Япониялъул вакилзабазул палатаялъул]] депутат [[Ямагути (префектура)|Ямагути префектураялъул]] 5-б рищиязулаб сверухълъиялдаса | байрахъ_6 = Badge House of Representatives Japan.png | байрахъ2_6 = Flag of Yamaguchi Prefecture.svg | хӀакимлъиялъул_заман_6 = 20 октобер 1996 — 8 юл 2022<br>18 юл 1993 — 20 октобер 1996 | партия = [[Япониялъул Либералиябгин демократияб партия]] | байрахъ = Standard of the Prime Minister of Japan.svg | байрахъ2 = Emblem of the Prime Minister of Japan.svg | байрахъ_2 = Standard of the Prime Minister of Japan.svg | байрахъ2_2 = Emblem of the Prime Minister of Japan.svg | дата смерти = | дин = [[Синтоизм]] | лъади = Акиэ Абэ | эмен = [[Синтаро Абэ]] | шапакъатал = {{{!}} {{!}}{{ХӀалтӀабазухъ орденалъул цӀвагун командор (Норвегия)}}{{!!}}{{ГӀабдулгӀазиз къираласул орденалъул рахас}}{{!!}}{{ХӀурматалъул орденалъул кӀудияб килас (Грекия)}} {{!}}- {{!}}{{Католикай Изабеллал орденалъул кӀудияб киласалъул кавалер}}{{!!}}{{Ал-Халифал орден 1 классалъул}}{{!!}}{{Оран-Нассау орденалъул кӀудияб киласалъул кавалер}} {{!}}- {{!}}{{Кот-д’Ивуаралъе хӀалтӀабазухъ орденалъул кӀудияб килас}}{{!!}}{{Сикатунал орденалъул рахас}}{{!!}}{{ХӀурматалъул легион орден БетӀерав цевехъанасул даражаялда}} {{!}}- {{!}}{{Падма Вибхушан}}{{!!}}{{БахӀрайналъул орден 1 классалъул}}{{!!}}{{Сан-Мартин Эркенгьабунчиясул орденалъул кӀудияб килас}} {{!}}} {{{!}} style="background: transparent" {{!}}{{Миккил тажалъул орденалъул кӀудияб килас}}{{!!}}{{Уругвай Бакъбаккул Республикаялъул медалалъул кавалер}}{{!!}}{{Меседил Олимпияб орден}} {{!}}- {{!}}{{Сербиялъул Республикаялъул орденалъул чалу}}{{!!}}{{Туркменистаналъул нейтралитеталъул 25 сон медал}} {{!}}} | викигъамас = }} '''Шиндзо Абэ''' ({{langx|ja|安倍 晋三}}, {{transl|ja|Abe Shinzō}}, {{IPA|ja|abe ɕindzoː|pron}}; 21 септембер, 1954 — 8 юл 2022 Нараялъул Медицинаялъулаб университеталъул гьоспитал, Нара, Япония) — япон пачалихъияв ва сиясияв хъулухъчи, жив [[Япониялъул премьер-министер|Япониялъул премьер-министерлъунги]] [[Либералиябгин демократияб партия (Япония)|Либералиябгин демократияб партиялъул]] президентлъунги вукӀарав 2006 соналдаса 2007 соналде, хадув цӀидасанги 2012 соналдаса 2020 соналде щвезегӀан. Гьев вукӀана Япониялъул тарихалда бищун цӀикӀкӀараб заманалъ премьер-министерасул хъулухъалда вукӀарав чилъун.<ref>{{Cite web|url=https://foreignpolicy.com/2019/12/24/japan-shinzo-abe-2020-prime-minister-rest-laurels/|title=Shinzo Abe Can't Afford to Rest on His Laurels|first=William|last=Sposato}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-53943758|title=Japanese PM Shinzo Abe resigns for health reasons|work=BBC News|date=28 August 2020|access-date=28 August 2020}}</ref> Абэ гьединго вукӀана Япониялъул министерзабазул кабинеталъул секретарчилъун 2005-даса 2006-де щвезегӀан [[Дзюнъитиро Коидзуми|Дзюнъитиро Коидзумил]] заманалда ва къокъабго заманалъ оппозициялъул цевехъанлъун 2012 соналъ. [[Шиндзо Абэ чӀвай|Абэ чӀвана]] Нара шагьаралда рищиязде цебе кӀалъай гьабулеб мехалъ Япониялъул жибгоцӀуниялъул ралъдал къуватазул вукӀарав офицерас жинцаго гьабураб ярагъалъ 2022 соналъул 8 юлалда.<ref name="abedeath_eng">{{cite news |last1=Takahara |first1=Kanako |last2=Otake |first2=Tomoko |last3=Martin |first3=Alex K. T. |title=Former Prime Minister Shinzo Abe dies after being shot in Nara |url=https://www.japantimes.co.jp/news/2022/07/08/national/shinzo-abe-dead-nara-shooting/ |access-date=8 July 2022 |work=The Japan Times |date=8 July 2022}}</ref> == Цебесеб гӀумру ва лъайщвей == == Вакилзабазул палатаялъул гъорлӀчи == == Премьер-министерасул хъулухъалда тӀоцебесеб нухалъ (2017–2020) == == Премьер-министерасул хъулухъалда кӀиабилеб нухалъ (2017–2020) == == Премьер-министерасул хъулухъалда лъабабилеб нухалъ (2017–2020) == == Премьер-министерасул хъулухъалда ункъабилеб нухалъ (2017–2020) == == Политикияб бербалагьи ва философия == == Хасаб гӀумру == == ЧӀвай == {{Main|Шиндзо Абэ чӀвай}} 2022 соналъул 8 юлалда, бакӀалъул заманалда 11:30-да, Нараялда рищиязда цебесеб кампаниялда хурхун кӀалъай гьабулев вукӀарав Шиндзо Абэда чӀваялде гьесиялъул хӀасилалда кӀицӀул ругъун щвана, гьебго къоялъ щварал ругънал сабаблъун Нараялъул Медицинаялъулаб университеталъул гьоспиталалда гьев хвана, ругел баяназда рекъон, рекӀел хӀалтӀи чӀун.<ref>{{cite news |title=Former Japanese PM Shinzo Abe 'showing no vital signs' after attack |url=https://www.scmp.com/news/asia/east-asia/article/3184547/former-japanese-pm-shinzo-abe-collapses-after-reportedly-being |work=South China Morning Post}}</ref><ref name="abedeath">{{cite news |date=8 July 2022 |title=安倍晋三元首相死亡 奈良県で演説中に銃で撃たれる |language=Japanese |work=NHK |location=Tokyo, Japan |url=https://www3.nhk.or.jp/news/html/20220708/k10013707681000.html |accessdate=8 July 2022 |archivedate=8 July 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220708085058/https://www3.nhk.or.jp/news/html/20220708/k10013707681000.html}}</ref><ref name="abedeath_eng" /><ref name="Death">{{cite web|url= https://www.nytimes.com/2022/07/08/world/asia/shinzo-abe-dead.html|title= Shinzo Abe, Japan’s Longest-Serving Prime Minister, Dies at 67| work=[[The New York Times]]| date=8 July 2022|access-date=8 July 2022}}</ref> Гьесие букӀана 67 сон. ==Тухум-кьибил== {{ahnentafel |collapsed=yes |align=center |boxstyle_1=background-color: #fcc; |boxstyle_2=background-color: #fb9; |boxstyle_3=background-color: #ffc; |boxstyle_4=background-color: #bfc; |boxstyle_5=background-color: #9fe; |1= 1. '''Шиндзо Абэ''' |2= 2. [[Шинтаро Абэ]] |3= 3. Йоко Киши |4= 4. [[Кан Абэ]] |5= 5. Шидзуко Гьонодо |6= 6. [[Нобусуке Киши]] |7= 7. Йошико Киши |8= 8. Абе Аясукэ |9= 9. Абэ Таме |10= 10. Гьондо Цунейиро |11= 11. Гьидеко Ошима |12= 12. Сато Гьидесукэ |13= 13. Сато Мойо |14= 14. Киши Нобумаса |22= 22. [[Ошима Йошимаса]] |26= 26. Сато Нобугьико |27= 27. Кунигьиро Минэ }} == МугъчӀваял == {{Reflist}} ==ТӀадеги цӀалиялъе== * Harris, Tobias. ''The Iconoclast: Shinzo Abe and the New Japan'' (2020) [https://www.amazon.com/Iconoclast-Shinzo-Abe-New-Japan/dp/1787383105/ excerpt] * Hughes, C.W. "Japan’s Security Policy in the context of the US-Japan alliance: the emergence of an 'Abe Doctrine'”. In: James D.J. Brown and Jeff Kingston (eds.) ''Japan’s Foreign Relations in Asia'' (Palgrave, 2018) pp 49–60. * Kitaoka, Shinichi. "A 'Proactive Contribution to Peace' and the Right of Collective Self-Defense: The Development of Security Policy in the Abe Administration" ''Asia-Pacific Review'' (2014) 21(2), pp.&nbsp;1–18. * Kolmas, Michal. ''National Identity and Japanese Revisionism: Abe Shinzo’s vision of a beautiful Japan and its limits'' (2020) [https://www.amazon.com/National-Identity-Japanese-Revisionism-beautiful/dp/0367585693/ excerpt] * Liff, A.P. "Japan’s Defense Policy: Abe the Evolutionary." ''The Washington Quarterly,'' (2015) 38(2), pp.&nbsp;79–99. * Maslow, Sebastian. "A Blueprint for a Strong Japan? Abe Shinzō and Japan’s Evolving Security System." ''Asian Survey'' 55.4 (2015): 739–765. [https://www.jstor.org/stable/10.1525/as.2015.55.4.739 online] * Oren, Eitan, and Matthew Brummer. "Threat perception, government centralization, and political instrumentality in Abe Shinzo’s Japan." ''Australian Journal of International Affairs'' 74.6 (2020): 721–745. * Pugliese, Giulio, and Alessio Patalano. "[https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10357718.2020.1781790?journalCode=caji20 Diplomatic and security practice under Abe Shinzō: the case for Realpolitik Japan]." ''Australian Journal of International Affairs'' 74.6 (2020): 615–632. ==КъватӀисел регӀелал== * [http://www.kantei.go.jp/foreign/index-e.html Prime Minister of Japan Official Website] * {{IMDb name|2606053|Shinzo Abe}} * {{C-SPAN|1021468}} {{DEFAULTSORT:Абэ, Шиндзо}} [[Категория:Шиндзо Абэ| ]] [[Категория:1954 соналъ гьарурал]] [[Категория:2022 соналъ хварал]] [[Категория:XXI гӀасруялъул Япониялъул премьер-министерзаби]] [[Категория:Япониялда консерватизм]] [[Категория:Япон анти-коммунистал]] [[Категория:Япон националистал]] [[Категория:Knights Grand Cross of the Order of Isabella the Catholic]] [[Категория:ЧӀварал япон сиясатчагӀи]] [[Категория:Right-wing populism in Japan]] [[Категория:Япониялъул премьер-министерзаби]] [[Категория:Япониялда чӀварал гӀадамал]] p2ainbfi5wxlnuiqandf87dida8azl4 Халип:Potd/2026-09-01 10 22294 102114 2026-09-23T08:56:01Z Soul Train 3177 Новая страница: «Wreck of Cabo de Santa Maria, 2010 December - 4.jpg» 102114 wikitext text/x-wiki Wreck of Cabo de Santa Maria, 2010 December - 4.jpg p27jz9prj3lgkjbcy1wi6y32pbqijfm Халип:Potd/2026-09-02 10 22295 102115 2026-09-23T08:56:29Z Soul Train 3177 Новая страница: «Pez estandarte del mar Rojo (Heniochus intermedius), mar Rojo, Egipto, 2023-04-15, DD 36.jpg» 102115 wikitext text/x-wiki Pez estandarte del mar Rojo (Heniochus intermedius), mar Rojo, Egipto, 2023-04-15, DD 36.jpg 2fhr527l5k9tfsdc32zwthyvi41fw8g Халип:Potd/2026-09-03 10 22296 102116 2026-09-23T08:56:53Z Soul Train 3177 Новая страница: «Almabtrieb Freiburger Alpe - Anna schmückt ein Schild mit dem Namen der Alpe, der Max unterstützt seine Mama.jpg» 102116 wikitext text/x-wiki Almabtrieb Freiburger Alpe - Anna schmückt ein Schild mit dem Namen der Alpe, der Max unterstützt seine Mama.jpg 6sre9c72jscmb703qptj81jzb49dqax Халип:Potd/2026-09-04 10 22297 102117 2026-09-23T08:57:15Z Soul Train 3177 Новая страница: «Norderney, Marienhöhe -- 2025 -- 9295-9.jpg» 102117 wikitext text/x-wiki Norderney, Marienhöhe -- 2025 -- 9295-9.jpg t53klkdakqilkat1erdcjxhsbtqfdtl Халип:Potd/2026-09-05 10 22298 102118 2026-09-23T08:57:36Z Soul Train 3177 Новая страница: «Tallinna vanalinn päikesetõusu ajal.jpg» 102118 wikitext text/x-wiki Tallinna vanalinn päikesetõusu ajal.jpg qn04sos7ge95y6tfwe0vhkh876yp7jx Халип:Potd/2026-09-06 10 22299 102119 2026-09-23T08:57:58Z Soul Train 3177 Новая страница: «Indian rhinoceros (Rhinoceros unicornis) 1.jpg» 102119 wikitext text/x-wiki Indian rhinoceros (Rhinoceros unicornis) 1.jpg 2v72jy64t1orl19iu95bacz9gs3k9my Халип:Potd/2026-09-07 10 22300 102120 2026-09-23T08:58:21Z Soul Train 3177 Новая страница: «Gary Plant Tubular Steel Corporation.jpg» 102120 wikitext text/x-wiki Gary Plant Tubular Steel Corporation.jpg gmzjdgubgznwpkdbacmja0kf8i2tvrx Халип:Potd/2026-09-08 10 22301 102121 2026-09-23T08:58:44Z Soul Train 3177 Новая страница: «Sunset over Trommekilen from Norrkila 6.jpg» 102121 wikitext text/x-wiki Sunset over Trommekilen from Norrkila 6.jpg 36s0m9knzgvnean5cjwgvqww7mh1ls1 Халип:Potd/2026-09-09 10 22302 102122 2026-09-23T08:59:07Z Soul Train 3177 Новая страница: «189 Red-and-green macaw couple flying in Chapada dos Guimarães National Park Photo by Giles Laurent.jpg» 102122 wikitext text/x-wiki 189 Red-and-green macaw couple flying in Chapada dos Guimarães National Park Photo by Giles Laurent.jpg 19kblkz579w701zwp7uunk8g0p3z8ye Халип:Potd/2026-09-10 10 22303 102123 2026-09-23T08:59:32Z Soul Train 3177 Новая страница: «Barred Buttonquail in Bhigwan August 2025 by Tisha Mukherjee 17.jpg» 102123 wikitext text/x-wiki Barred Buttonquail in Bhigwan August 2025 by Tisha Mukherjee 17.jpg ryh7vp0hbddgsi31qvmhiibkm0gdg1v