Wikipedia avwiki https://av.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B5%D1%82%D3%80%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D0%B3%D1%8C%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%80 MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter Медиа Хъулухъалъулаб БахӀс ГӀахьалчи ГӀахьалчиясул бахӀс Википедия Википедиялъул бахӀс Файл Файлалъул бахӀс MediaWiki MediaWiki-ялъул бахӀс Халип Халипалъул бахӀс Кумек Кумекалъул бахӀс Категория Категориялъул бахӀс TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 3759 102179 84181 2026-09-27T11:42:13Z Kanárko 14448 102179 wikitext text/x-wiki [[File:AntalyaSunset.JPG|thumb|250px|<span style="color:grey;">Ралъад</span>]] '''Ралъа́д''' — Дунялалъул океаналъул бутӀа, цӀамгӀалаб лъимги жаниб бугеб лъелмес, ракъдаллъиялъ яги лъекьаб рельефалъул борхалъиялъ батӀа гьабураб. Дунялалъул океаналдаса батӀалъи гьабула гьединго гьидрологиял, метеорологиял ва климатиялги низамаздалъун, жидее сабаблъун ралъадазул океаназде данде ккун ракъдадегӀан рукӀинги, рагьараб бутӀагун гӀорхъи лъураб хурхен букӀиналъ лъел хӀинццаб хис-бас букӀинги. Ралъадал цоцадаса ратӀа гьарула гьезул флораялда ва фаунаялда рекъон; ралъадазе сипат-суратаб буго эндемикал рукӀин. == Баян гьаби == == Физикиял гӀелмаби == === Ралъдал лъим=== ===Ралъдал къадар=== ===Карачелал=== ===Цунами=== ===Чвахиял=== ===Океаниял хӀавузал=== ===Ралъдал рагӀалал=== ===Лъел цикл=== ===Карбогеналъул цикл=== == ГӀумру ва ралъад== ==ГӀадамал ва ралъад== == Экологиял проблемаби== ==Ралагье гьединго== == ХӀужжаби== {{ХӀужжаби}} {{тIинчI}} == КъватӀисел регӀелал == {{Sister project links|sea| wikt=sea|q=sea|commons=Category:Sea|}} * [http://www.noaa.gov/ocean.html National Oceanic and Atmospheric Administration] {{Ралъадазул сияхӀ}} {{Physical oceanography|expanded=none}} {{Authority control}} [[Категория:Ралъадал| ]] [[Категория:Лъелал объектал]] [[Категория:РагӀаллъабазул ва океаназул ракьул формаби]] [[Категория:Ракьул формабазул сияхӀ]] [[Категория:Океанал|*]] 6v54b9n31t7g5t2lmromk4i0zu5oeg6 102180 102179 2026-09-27T11:43:07Z Kanárko 14448 102180 wikitext text/x-wiki [[File:AntalyaSunset.JPG|thumb|250px|<span style="color:grey;">Ралъад</span>]] '''Ралъа́д''' — Дунялалъул океаналъул бутӀа, цӀамгӀалаб лъимги жаниб бугеб лъелмес, ракъдаллъиялъ яги лъекьаб рельефалъул борхалъиялъ батӀа гьабураб. Дунялалъул океаналдаса батӀалъи гьабула гьединго гьидрологиял, метеорологиял ва климатиялги низамаздалъун, жидее сабаблъун ралъадазул океаназде данде ккун ракъдадегӀан рукӀинги, рагьараб бутӀагун гӀорхъи лъураб хурхен букӀиналъ лъел хӀинцаб хис-бас букӀинги. Ралъадал цоцадаса ратӀа гьарула гьезул флораялда ва фаунаялда рекъон; ралъадазе сипат-суратаб буго эндемикал рукӀин. == Баян гьаби == == Физикиял гӀелмаби == === Ралъдал лъим=== ===Ралъдал къадар=== ===Карачелал=== ===Цунами=== ===Чвахиял=== ===Океаниял хӀавузал=== ===Ралъдал рагӀалал=== ===Лъел цикл=== ===Карбогеналъул цикл=== == ГӀумру ва ралъад== ==ГӀадамал ва ралъад== == Экологиял проблемаби== ==Ралагье гьединго== == ХӀужжаби== {{ХӀужжаби}} {{тIинчI}} == КъватӀисел регӀелал == {{Sister project links|sea| wikt=sea|q=sea|commons=Category:Sea|}} * [http://www.noaa.gov/ocean.html National Oceanic and Atmospheric Administration] {{Ралъадазул сияхӀ}} {{Physical oceanography|expanded=none}} {{Authority control}} [[Категория:Ралъадал| ]] [[Категория:Лъелал объектал]] [[Категория:РагӀаллъабазул ва океаназул ракьул формаби]] [[Категория:Ракьул формабазул сияхӀ]] [[Категория:Океанал|*]] 6gxncon7z9srv5wpwpeqvt04uk5a7s8 0 4600 102181 76165 2026-09-27T11:45:14Z Kanárko 14448 102181 wikitext text/x-wiki [[File:06-06-06palataltori.jpg|thumb|250px|<span style="color:grey;">Хвенех</span>]] '''Хвене́х''' (латиназул мацӀалда: ''palatum'') — гӀадамасул лага-черх. {{тӀинчӀ}} [[Категория:ГӀадамасул лага-черх]] fugommhtkl3w1k175y0nqgbjt2q24js 2 22328 102174 2026-09-26T17:43:48Z Ayazichek 18037 Создано переводом страницы «[[:ru:Special:Redirect/revision/155271957|Уфа]]» 102174 wikitext text/x-wiki '''Уфа''' (баш. Өфө) — Россиялъул шагьар, Башкортостаналъул тахшагьар ва бищун кӀудияб шагьар . Миллионалдаса цӀикӀкӀун чияс гӀумру гьабулеб Россиялъул шагьаразул цояб, улкаялда бищунго гӀемераб халкъ бугеб ичӀабилеб шагьар, ва Уфаялъул агломерациялъул центр . Административный центр Уфимского района, жиб гъорлъе унареб [1], и городского округа города Уфа . Гьеб ккола Россиялъул Федерациялъул бищунго кӀудиял экономикияб, маданияб ва гӀелмияб центразул цояблъун [3] . Шагьар буго Уфаялъул бащдабчӀиналда (Уфимский полуостров), ХъахӀилаб (Белая) ва Уфа гӀурул рагӀалда. Гьеб буго Башкортостаналъул тарихияб тахшагьар. == ЦӀар == Шагьаралъул цӀар бачӀиналъул чанго версия буго: * '''Уфа цӀар бачӀиналъул чанго аслияб версия буго. ТӀоцебесеб ва бищун тӀибитӀараб версиялъул рехсалда, шагьаралъул цӀар гьенисан чвахулеб Уфа гӀоралдасан бачӀун буго (башкир мацӀалда «упкын» — кьуру яги гъваридлъи). Кин бугониги, цо-цо тарихчагӀаз гьеб нексияб тюрк мацӀалъул «уба» (тӀола, мугӀрузул бакӀ) абураб рагӀудара бахунеб буго, яги гьаб бакӀалда гӀумру гьабун йикӀараб «упей» абураб башкир тухум-кьибилалъул цӀаралдасан. Жеги халкъалъул гӀадан ккола шагьаралъул кьуруде рахунел хӀалтӀухъабаз, унти-хӀал хвараб мехалъ, «Уф!» абун ункъулеб букӀаниялде.''' ---- == Физикиял ва географиял хаслъаби . == Уфа буго МСК+2 сониязул зонаялда. Гьеб сониялъул хӀалтӀизабулеб заман UTC-ялде дандеккун буго +5:00. ХӀалтӀизабулеб заманалда ва географияб гъваридлъиялда рекъон, Уфаялда бакьулъ-къо бачӀуна сониялъул 13:16 сониде. == Административиябгун территориалияб гӀуцӀи == <div style="float: right;"> ----</div> '''Административиябгун территориялияб гӀуцӀиялда рекъон, Уфа шагьар бикьула 7 административияб районалде: Дёмский, Калининский, Кировский, Ленинский, Октябрьский, Орджоникидзевский ва Советский. Гьаб бикьиялъ гӀуцӀула шагьаралъул гӀаммаб структура ва гьеб бихьизабун буго административияб картаялда.''' ---- <nowiki> [[Категория:Алфавиталда рекъон гІумру гьабулеб бакІал]]</nowiki> nca9k69qc3ziwjax59p29yn32mh3ykq 102175 102174 2026-09-26T17:45:36Z Ayazichek 18037 102175 wikitext text/x-wiki '''Уфа''' (баш. Өфө) — Россиялъул шагьар, Башкортостаналъул тахшагьар ва бищун кӀудияб шагьар . Миллионалдаса цӀикӀкӀун чияс гӀумру гьабулеб Россиялъул шагьаразул цояб, улкаялда бищунго гӀемераб халкъ бугеб ичӀабилеб шагьар, ва Уфаялъул агломерациялъул центр . Административный центр Уфимского района, жиб гъорлъе унареб [1], и городского округа города Уфа . Гьеб ккола Россиялъул Федерациялъул бищунго кӀудиял экономикияб, маданияб ва гӀелмияб центразул цояблъун [3] . Шагьар буго Уфаялъул бащдабчӀиналда (Уфимский полуостров), ХъахӀилаб (Белая) ва Уфа гӀурул рагӀалда. Гьеб буго Башкортостаналъул тарихияб тахшагьар. == ЦӀар == Шагьаралъул цӀар бачӀиналъул чанго версия буго: * '''Уфа цӀар бачӀиналъул чанго аслияб версия буго. ТӀоцебесеб ва бищун тӀибитӀараб версиялъул рехсалда, шагьаралъул цӀар гьенисан чвахулеб Уфа гӀоралдасан бачӀун буго (башкир мацӀалда «упкын» — кьуру яги гъваридлъи). Кин бугониги, цо-цо тарихчагӀаз гьеб нексияб тюрк мацӀалъул «уба» (тӀола, мугӀрузул бакӀ) абураб рагӀудара бахунеб буго, яги гьаб бакӀалда гӀумру гьабун йикӀараб «упей» абураб башкир тухум-кьибилалъул цӀаралдасан. Жеги халкъалъул гӀадан ккола шагьаралъул кьуруде рахунел хӀалтӀухъабаз, унти-хӀал хвараб мехалъ, «Уф!» абун ункъулеб букӀаниялде.''' ---- == Физикиял ва географиял хаслъаби . == Уфа буго МСК+2 сониязул зонаялда. Гьеб сониялъул хӀалтӀизабулеб заман UTC-ялде дандеккун буго +5:00. ХӀалтӀизабулеб заманалда ва географияб гъваридлъиялда рекъон, Уфаялда бакьулъ-къо бачӀуна сониялъул 13:16 сониде. == Административиябгун территориалияб гӀуцӀи == <div style="float: right;"> ----</div> '''Административиябгун территориялияб гӀуцӀиялда рекъон, Уфа шагьар бикьула 7 административияб районалде: Дёмский, Калининский, Кировский, Ленинский, Октябрьский, Орджоникидзевский ва Советский. Гьаб бикьиялъ гӀуцӀула шагьаралъул гӀаммаб административияб структура.''' ---- <nowiki> [[Категория:Алфавиталда рекъон гІумру гьабулеб бакІал]]</nowiki> 5q2mf31oeneo7y4ime9mfhfu92k1cio 102176 102175 2026-09-26T17:52:47Z Ayazichek 18037 102176 wikitext text/x-wiki {{Infobox Russian inhabited locality | russiansname = Уфа | locname = Өфө | skyline = Ufa panorama 2024.jpg | skyline_caption = Уфаялъул панорама | image_flag = Flag of Ufa.svg | federal_subject = [[Башкортостан]] | federal_subject_type = Республика | adm_district_type = Городской округ | adm_district = город Уфа | capital_of = [[Башкортостан|Республики Башкортостан]] | inception = 1574 | leader_title = Шагьаралъул бетӀер | leader_name = Ратмир Мавлиев | population = 1144809 | population_as_of = 2021 | lat_deg = 54 | lat_min = 44 | lat_sec = 0 | lon_deg = 55 | lon_min = 58 | lon_sec = 0 | elevation_m = 150 | area_km2 = 707.93 | time_zone = +5 | postal_code = 450000–450999 | dialing_code = 347 | website = http://ufacity.info }} '''Уфа''' (баш. Өфө) — Россиялъул шагьар, Башкортостаналъул тахшагьар ва бищун кӀудияб шагьар . Миллионалдаса цӀикӀкӀун чияс гӀумру гьабулеб Россиялъул шагьаразул цояб, улкаялда бищунго гӀемераб халкъ бугеб ичӀабилеб шагьар, ва Уфаялъул агломерациялъул центр . Административный центр Уфимского района, жиб гъорлъе унареб [1], и городского округа города Уфа . Гьеб ккола Россиялъул Федерациялъул бищунго кӀудиял экономикияб, маданияб ва гӀелмияб центразул цояблъун [3] . Шагьар буго Уфаялъул бащдабчӀиналда (Уфимский полуостров), ХъахӀилаб (Белая) ва Уфа гӀурул рагӀалда. Гьеб буго Башкортостаналъул тарихияб тахшагьар. == ЦӀар == Шагьаралъул цӀар бачӀиналъул чанго версия буго: * '''Уфа цӀар бачӀиналъул чанго аслияб версия буго. ТӀоцебесеб ва бищун тӀибитӀараб версиялъул рехсалда, шагьаралъул цӀар гьенисан чвахулеб Уфа гӀоралдасан бачӀун буго (башкир мацӀалда «упкын» — кьуру яги гъваридлъи). Кин бугониги, цо-цо тарихчагӀаз гьеб нексияб тюрк мацӀалъул «уба» (тӀола, мугӀрузул бакӀ) абураб рагӀудара бахунеб буго, яги гьаб бакӀалда гӀумру гьабун йикӀараб «упей» абураб башкир тухум-кьибилалъул цӀаралдасан. Жеги халкъалъул гӀадан ккола шагьаралъул кьуруде рахунел хӀалтӀухъабаз, унти-хӀал хвараб мехалъ, «Уф!» абун ункъулеб букӀаниялде.''' ---- == Физикиял ва географиял хаслъаби . == Уфа буго МСК+2 сониязул зонаялда. Гьеб сониялъул хӀалтӀизабулеб заман UTC-ялде дандеккун буго +5:00. ХӀалтӀизабулеб заманалда ва географияб гъваридлъиялда рекъон, Уфаялда бакьулъ-къо бачӀуна сониялъул 13:16 сониде. == Административиябгун территориалияб гӀуцӀи == <div style="float: right;"> ----</div> '''Административиябгун территориялияб гӀуцӀиялда рекъон, Уфа шагьар бикьула 7 административияб районалде: Дёмский, Калининский, Кировский, Ленинский, Октябрьский, Орджоникидзевский ва Советский. Гьаб бикьиялъ гӀуцӀула шагьаралъул гӀаммаб административияб структура.''' ---- <nowiki> [[Категория:Алфавиталда рекъон гІумру гьабулеб бакІал]]</nowiki> 6kyicuf0qciyab1wysq8bv9t4cs4r8b 0 22329 102177 2026-09-26T17:56:56Z Ayazichek 18037 Новая страница: «{{Infobox Russian inhabited locality | image_flag = Flag of Ufa.svg | federal_subject = [[Башкортостан]] | capital_of = [[Башкортостан|Республики Башкортостан]] | leader_title = Шагьаралъул бетӀер | leader_name = Ратмир Мавлиев | elevation_m = 150 | area_km2 = 707.93 | website = http://ufacity.info }} '''Уфа''' (баш. Өфө) — Россиялъул шагьар,...» 102177 wikitext text/x-wiki {{Infobox Russian inhabited locality | image_flag = Flag of Ufa.svg | federal_subject = [[Башкортостан]] | capital_of = [[Башкортостан|Республики Башкортостан]] | leader_title = Шагьаралъул бетӀер | leader_name = Ратмир Мавлиев | elevation_m = 150 | area_km2 = 707.93 | website = http://ufacity.info }} '''Уфа''' (баш. Өфө) — Россиялъул шагьар, Башкортостаналъул тахшагьар ва бищун кӀудияб шагьар . Миллионалдаса цӀикӀкӀун чияс гӀумру гьабулеб Россиялъул шагьаразул цояб, улкаялда бищунго гӀемераб халкъ бугеб ичӀабилеб шагьар, ва Уфаялъул агломерациялъул центр . Административный центр Уфимского района, жиб гъорлъе унареб [1], и городского округа города Уфа . Гьеб ккола Россиялъул Федерациялъул бищунго кӀудиял экономикияб, маданияб ва гӀелмияб центразул цояблъун [3] . Шагьар буго Уфаялъул бащдабчӀиналда (Уфимский полуостров), ХъахӀилаб (Белая) ва Уфа гӀурул рагӀалда. Гьеб буго Башкортостаналъул тарихияб тахшагьар. == ЦӀар == Шагьаралъул цӀар бачӀиналъул чанго версия буго: * '''Уфа цӀар бачӀиналъул чанго аслияб версия буго. ТӀоцебесеб ва бищун тӀибитӀараб версиялъул рехсалда, шагьаралъул цӀар гьенисан чвахулеб Уфа гӀоралдасан бачӀун буго (башкир мацӀалда «упкын» — кьуру яги гъваридлъи). Кин бугониги, цо-цо тарихчагӀаз гьеб нексияб тюрк мацӀалъул «уба» (тӀола, мугӀрузул бакӀ) абураб рагӀудара бахунеб буго, яги гьаб бакӀалда гӀумру гьабун йикӀараб «упей» абураб башкир тухум-кьибилалъул цӀаралдасан. Жеги халкъалъул гӀадан ккола шагьаралъул кьуруде рахунел хӀалтӀухъабаз, унти-хӀал хвараб мехалъ, «Уф!» абун ункъулеб букӀаниялде.''' ---- == Физикиял ва географиял хаслъаби . == Уфа буго МСК+2 сониязул зонаялда. Гьеб сониялъул хӀалтӀизабулеб заман UTC-ялде дандеккун буго +5:00. ХӀалтӀизабулеб заманалда ва географияб гъваридлъиялда рекъон, Уфаялда бакьулъ-къо бачӀуна сониялъул 13:16 сониде. == Административиябгун территориалияб гӀуцӀи == <div style="float: right;"> ----</div> '''Административиябгун территориялияб гӀуцӀиялда рекъон, Уфа шагьар бикьула 7 административияб районалде: Дёмский, Калининский, Кировский, Ленинский, Октябрьский, Орджоникидзевский ва Советский. Гьаб бикьиялъ гӀуцӀула шагьаралъул гӀаммаб административияб структура.''' ---- <nowiki> 9oe3bsmklqddg2fnp6zu1y2xv9mydzi 102178 102177 2026-09-26T18:23:20Z Ayazichek 18037 102178 wikitext text/x-wiki {{Infobox Russian inhabited locality | image_flag = Flag of Ufa.svg | federal_subject = [[Башкортостан]] | capital_of = [[Башкортостан|Республики Башкортостан]] | leader_title = Шагьаралъул бетӀер | leader_name = Ратмир Мавлиев | elevation_m = 150 | area_km2 = 707.93 | website = http://ufacity.info }} '''Уфа''' (баш. Өфө) — Россиялъул шагьар, Башкортостаналъул тахшагьар ва бищун кӀудияб шагьар. Миллионалдаса цӀикӀкӀун чияс гӀумру гьабулеб Россиялъул шагьаразул цояб, улкаялда бищунго гӀемераб халкъ бугеб ичӀабилеб шагьар, ва Уфаялъул агломерациялъул центр. Уфа мухъалъул административияб центр, жиб гъорлъе унареб, ва Уфа шагьаралъул шагьаралъулаб округалъул центр. Гьеб ккола Россиялъул Федерациялъул бищунго кӀудиял экономикияб, маданияб ва гӀелмияб центразул цояблъун. Шагьар буго Уфаялъул бащдабчӀиналда (Уфимский полуостров), ХъахӀилаб (Белая) ва Уфа гӀурул рагӀалда. Гьеб буго Башкортостаналъул тарихияб тахшагьар. == ЦӀар == Шагьаралъул цӀар бачӀиналъул чанго версия буго: * '''Уфа цӀар бачӀиналъул чанго аслияб версия буго. ТӀоцебесеб ва бищун тӀибитӀараб версиялъул рехсалда, шагьаралъул цӀар гьенисан чвахулеб Уфа гӀоралдасан бачӀун буго (башкир мацӀалда «упкын» — кьуру яги гъваридлъи). Кин бугониги, цо-цо тарихчагӀаз гьеб нексияб тюрк мацӀалъул «уба» (тӀола, мугӀрузул бакӀ) абураб рагӀудара бахунеб буго, яги гьаб бакӀалда гӀумру гьабун йикӀараб «упей» абураб башкир тухум-кьибилалъул цӀаралдасан. Жеги халкъалъул гӀадан ккола шагьаралъул кьуруде рахунел хӀалтӀухъабаз, унти-хӀал хвараб мехалъ, «Уф!» абун ункъулеб букӀаниялде.''' ---- == Физикиял ва географиял хаслъаби . == Уфа буго МСК+2 сониязул зонаялда. Гьеб сониялъул хӀалтӀизабулеб заман UTC-ялде дандеккун буго +5:00. ХӀалтӀизабулеб заманалда ва географияб гъваридлъиялда рекъон, Уфаялда бакьулъ-къо бачӀуна сониялъул 13:16 сониде. == Административиябгун территориалияб гӀуцӀи == <div style="float: right;"> ----</div> '''Административиябгун территориялияб гӀуцӀиялда рекъон, Уфа шагьар бикьула 7 административияб районалде: Дёмский, Калининский, Кировский, Ленинский, Октябрьский, Орджоникидзевский ва Советский. Гьаб бикьиялъ гӀуцӀула шагьаралъул гӀаммаб административияб структура.''' ---- <nowiki> jq0hnum948cxh0nzwrk7m8rnbg1vauh