Wikipedia
avwiki
https://av.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B5%D1%82%D3%80%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D0%B3%D1%8C%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%80
MediaWiki 1.47.0-wmf.22
first-letter
Медиа
Хъулухъалъулаб
БахӀс
ГӀахьалчи
ГӀахьалчиясул бахӀс
Википедия
Википедиялъул бахӀс
Файл
Файлалъул бахӀс
MediaWiki
MediaWiki-ялъул бахӀс
Халип
Халипалъул бахӀс
Кумек
Кумекалъул бахӀс
Категория
Категориялъул бахӀс
TimedText
TimedText talk
Модуль
Обсуждение модуля
Event
Event talk
Удмурт мацӀ
0
19947
102208
95876
2026-10-02T20:20:44Z
Amherst99
2627
/* */
102208
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language
| name = Удмурт мацӀ
| nativename = {{lang|udm|удмурт кыл}}<br>''{{lang|udm-Latn|udmurt kyl}}''
| states = [[Россия]]
| region = [[Удмуртия]]
| ethnicity = [[Удмуртал]]
| speakers = {{sigfig|271882|2}}
| date = 2020 ценз
| ref = <ref>{{Cite web |title=Итоги Всероссийской переписи населения 2020 года. Таблица 6. Население по родному языку. |trans-title=Results of the All-Russian population census 2020. Table 6. population according to native language. |url=https://rosstat.gov.ru/vpn_popul |access-date=2023-01-03 |website=rosstat.gov.ru |archive-date=2020-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200124160257/http://rosstat.gov.ru/vpn_popul |url-status=dead }}</ref>
| familycolor = Uralic
| fam2 = [[Финно-угриял мацӀал|Финно-угрияб]]
| fam3 = [[Финно-пермиял мацӀал|Финно-пермияб]]
| fam4 = [[Пермиял мацӀал|Пермияб]]
| nation = {{flag|Россия}}
*{{flag|Удмуртия}}
| iso2 = udm
| iso3 = udm
| glotto = udmu1245
| glottorefname = Udmurt
| notice = IPA
| map = 5.2-Udmurt.png
| mapcaption = Удмурт диалектазул тӀиритӀи 21леб гӀасруда байбихьуде<ref>{{Cite journal |last1=Rantanen |first1=Timo |last2=Tolvanen |first2=Harri |last3=Roose |first3=Meeli |last4=Ylikoski |first4=Jussi |last5=Vesakoski |first5=Outi |date=2022-06-08 |title=Best practices for spatial language data harmonization, sharing and map creation—A case study of Uralic |journal=PLOS ONE |language=en |volume=17 |issue=6 |pages=e0269648 |doi=10.1371/journal.pone.0269648|doi-access=free |pmid=35675367 |pmc=9176854 |bibcode=2022PLoSO..1769648R }}</ref><ref>Rantanen, Timo, Vesakoski, Outi, Ylikoski, Jussi, & Tolvanen, Harri. (2021). ''Geographical database of the Uralic languages'' (v1.0) [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.4784188</ref>
| map2 = Lang Status 60-DE.svg
| mapcaption2 = {{center|{{small|Удмурт классификатула тӀагӀине хӀинкъи бугеб мацӀ гӀадин [[ЮНЕСКО]]дул [[Дунялалъул хӀинкъаликь ругел мацӀазул атлас]] (2010)}}}}
}}
'''Удмурт''' буго [[пермиял мацӀал|пермияб мацӀ]], жинда [[удмуртал]] кӀалъалеб. [[Уралиял мацӀал|Уралияб]] мацӀ букӀун, элъул нахъегӀанаб гӀагарлъи буго [[Финн мацӀ|финн]], [[эстон мацӀ|эстон]], [[манси мацӀ|манси]], [[ханти мацӀ|ханти]], ва [[гьунгар мацӀ|гьунгар]] гӀадинал мацӀазулгун. Удмурт мацӀ буго [[гӀурус мацӀ|гӀурусгун]] цадахъ-официалияб мацӀ [[Удмуртия|Удмуртиялда]].
[[Коми мацӀ|Коми]] ва [[Коми-перм мацӀ|перм]] мацӀазда цадахъ элъ гӀуцӀула [[Уралиял мацӀал|уралияб хъизамул]] пермияб къокъа. Удмурт хъвазе хӀалтӀизабулеб буго кириллияб алфабет, тӀаде гӀурус алфабеталда гьечӀеб щуго симболгун: [[Ӝ]]/ӝ, [[Ӟ]]/ӟ, [[Ӥ]]/ӥ, [[Ӧ]]/ӧ, and [[Ӵ]]/ӵ. Удмурт мацӀалъул лексиконалда руго мадугьалихъ ругел мацӀаздаса рачӀарал рагӀабиги, аслияб куцалъ татар ва гӀурус мацӀаздаса.
2010 соналда, Россиялъул цензалда рекъон, Россиялда вукӀун вуго удмурт мацӀалда кӀалъалев 324,000 чи, этникиял удмуртазул шагарго 554,000 чиясда гьоркьов.<ref name="Endangered Languages">{{cite web | title=Udmurt | work=[[Endangered Languages Project]] | url=http://www.endangeredlanguages.com/lang/3010 | access-date=29 Январ 2022 | archive-date=2024-05-22 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240522230800/https://www.endangeredlanguages.com/lang/3010 | url-status=dead }}</ref> [[Ethnologue]]-лъ риккӀанихъе, букӀараб РСФСРлда (1989 ценз) вукӀун вуго 550,000 чи эб мацӀалда кӀалъалезул (77%) этникияб популациялъул 750,000 чиясда гъорӀ,<ref>[http://www.ethnologue.com/14/show_language.asp?code=UDM Ethnologue code=UDM] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20081009184327/http://www.ethnologue.com/14/show_language.asp?code=UDM |date=October 9, 2008 }}</ref> риккӀен гӀодобеккун буго 41%-лъ 21 сонида жаниб.
==Библиография==
*{{Cite book |last=Csúcs |first=Sándor |title=Udmurt |publisher=London: Routledge |year=1998 |location=In Daniel Abondolo (ed.), The Uralic Languages |pages=276–304}}
*{{cite book
|title=Udmurtin kielioppia ja harjoituksia
|last=Kel'makov
|first=Valentin
|author2=Sara Hännikäinen
|year=2008
|edition=2nd
|publisher=Suomalais-Ugrilainen Seura
|location=Helsinki
|language=fi
|isbn=978-952-5150-34-6}}
*{{cite book
|last = Moreau
|first = Jean-Luc
|title = Parlons Oudmourte
|publisher = L'Harmattan
|location = Paris
|year = 2009
|isbn = 978-2-296-07951-9}}
* {{Cite Q | Q122984591 }}
==МугъчӀваял==
{{Reflist|2}}
==КъватӀисел регӀелал==
*[http://udmurt.info Udmurtology: Udmurt Language, History and Culture]
*[https://web.archive.org/web/20070224030915/http://library.finugor.ru/eng/?item=u&l=2 Literature]
*[http://udmurtology.ru The First Udmurt Forum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170421112214/http://udmurtology.ru/ |date=2017-04-21 }}
*[http://v4.udsu.ru/english/ Udmurt State University (has Udmurt Language Program for English speakers)]
*[http://www.omniglot.com/writing/udmurt.htm Udmurt language, alphabet and pronunciation]
* ''[[Vladimir Napolskikh]].'' [http://udmurt.info/pdf/library/napolskikh/winkler.pdf Review of Eberhard Winkler, Udmurt, München 2001 (Languages of the World. Materials 212)]
* [http://kyv.oahpa.no/ Udmurt – Finnish/Komi Zyrian dictionary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160607164410/http://kyv.oahpa.no/ |date=2016-06-07 }} (robust finite-state, open-source)
* [http://baltoslav.eu/hulnia/udm.php?mova=en Learning Udmurt words]
*[https://www.translitteration.com/transliteration/en/udmurt/bgn-pcgn/ BGN/PCGN romanization tool for Udmurt]
{{Uralic languages}}
{{Languages of Russia}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Удмурт мацӀ}}
[[Category:Удмурт мацӀ| ]]
[[Category:Пермиял мацӀал]]
[[Category:Россиялъул мацӀал]]
[[Category:Агглутинативиял мацӀал]]
29lxlfcfz662jge101puacir1yr5687