Wikipedia
aywiki
https://ay.wikipedia.org/wiki/Nayriri_u%C3%B1stawi
MediaWiki 1.47.0-wmf.13
first-letter
Medio
Especial
Discusión
Usuario
Usuario discusión
Wikipidiya
Wikipidiyan Aruskipäwi
Archivo
Archivo discusión
MediaWiki
MediaWiki discusión
Plantilla
Plantilla discusión
Ayuda
Ayuda discusión
Categoría
Categoría discusión
TimedText
TimedText talk
Módulo
Módulo discusión
Evento
Evento discusión
Piruw
0
1062
103354
102651
2026-08-04T12:37:41Z
Martin Macha 2111
13852
/* */
103354
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox País
| nombre_oficial = ''República del Perú''<br>Piruwxa Ripuwlika
| nombre_común = Piruw
| de = del
| imagen_bandera = Flag of Peru.svg
| imagen_escudo = Escudo nacional del Perú.svg
| imagen_escudo_tamaño = 100px
| imagen_mapa = LocationPeru.svg
| lema_nacional = [[Firme y feliz por la unión]]
| himno_nacional = [[Piruw yarawi nasyunal|Himno Nacional del Perú]] {{Infobox ref|2}}
| flor_nacional = Cantuta ([[Cantua buxifolia]])
| ave_nacional = Gallito de las Rocas ([[Rupicola peruviana]])
| capital = [[Lima]]
| capital_coor =10_02_S_77_01_W_ 12°02′ S 77°01′ O
| ciudad_principal = [[Lima]]
| capital_población = 11 852 210
| idiomas_oficiales = [[Ispañäru]] (también son hablados [[Qhichwäru]], [[Aymar aru]] a nivel co-oficial).
| gobierno = [[Presidencialismo|República presidencialista]]
| dirigentes_títulos = [[Piruw Prisidinti de la República|Prisidinti]]<br>[[Piruw Viceprisidinti de la República|Viceprisidinti]]<br>[[Piruw Uma kamayuq|Uma kamayuq]]<br>
| dirigentes_nombres =[[Keiko Fujimori]]<br><br>[[Luis Galarreta]]
| fundación = [[Piruw Independensya|Independensya]]
| fundación_hitos = • Declarada<br> • Consolidada
| fundación_fechas = de [[Ispaña]]<br>[[28 uru Huillka kuti phaxsin]] [[1821]]<br>[[9 uru Jallu qallta phaxsin]] [[1824]]
| superficie = 1 285 215,6
| superficie_puesto = 20
| superficie_agua = 0,4 %
| fronteras = 5 536 [[kilómetro|km]]
| costas = 3 080 [[kilómetro|km]]
| población = 32 204 325 (2017)
| población_puesto = 41
| PIB_nominal = US$ 93 268 millones
| PIB_nominal_año = 2006
| PIB_nominal_puesto = 55
| PIB_nominal_per_cápita = US$ 3 374 (2006)
| PIB = US$ 207 985
| PIB_año = 2007
| PIB_puesto = 51
| PIB_per_cápita = US$ 7 410 (2007)
| IDH = 0,773
| IDH_año = 2006
| IDH_puesto = 87
| IDH_categoría = <span style="color:#ffcc00;">medio</span>
| moneda = [[Sol]] (S/.) (<code>[[ISO 4217|PEN]]</code>)
| gentilicio = Piruwanu (ispañäru: peruano(a))
| horario = [[Tiempo Coordinado Universal|UTC]]-5
| horario_verano = [[Tiempo Coordinado Universal|UTC]]-5
| cctld = [[.pe]]
| código_telefónico = 51
| prefijo_radiofónico = <code>OAA-OCZ</code> <code>4TA-4TZ</code>
| código_ISO = 604 PER PE
| miembro_de = [[CSN]], [[ONU]], [[OEA]], [[APEC]], [[Comunidad Andina|CAN]], [[Mercosur]] {{Infobox ref|5}}, [[BID]], [[Fondo Latinoamericano de Reservas|FLAR]], [[Corporación Andina de Fomento|CAF]]
}}
'''Piruw'''xa ([[Ispañäru]]na :Perú) [[Amírica]]na mä [[jach'a marka]]wa.
==Piruw jach'a suyunaka==
[[Piruw jach'a suyunaka]]
== Nayra sarnaqäwi ==
[[Piruw Independensya|Independensya]] [[Ispaña]]: [[1821]] mara [[28 uru Huillka kuti phaxsin]] [[Jusiya San Martín]].
== Uraqipa ==
=== Jawiranaka ===
* [[Amaru jawira|Amaru]]
* [[Willkanuta jawira|Willkanuta]]
* [[Marañón jawira|Marañón]]
* [[Rimaq jawira|Rimaq]]
=== Qutanaka ===
* [[Titiqaqa]] ([[:es:Titicaca]])
== Pulitiku wakiyawi ==
=== [[Piruw jach'a suyunaka|Jach'a suyunaka]] ===
[[Archivo:Mapa de Colores del Peru jmk ver castellana.png|thumb|right|Piruw jach'a suyunaka]]
* [[Amarujawira jach'a suyu]]
* [[Ankashu jach'a suyu]]
* [[Apurimaq jach'a suyu]]
* [[Ariqipa jach'a suyu]]
* [[Ayaquchu jach'a suyu]]
* [[Hunin jach'a suyu]]
* [[Ika jach'a suyu]]
* [[La Libertad jach'a suyu]]
* [[Lampalliqi jach'a suyu]]
* [[Lima jach'a suyu]]
* [[Luritu jach'a suyu]]
* [[Mayutata jach'a suyu]]
* [[Mukiwa jach'a suyu]]
* [[Pasqu jach'a suyu]]
* [[Piwra jach'a suyu]]
* [[Punu jach'a suyu]]
* [[Qajamarka jach'a suyu]]
* [[Qusqu jach'a suyu]]
* [[San Martín jach'a suyu]]
* [[Taqna jach'a suyu]]
* [[Tumpis jach'a suyu]]
* [[Ukayali jach'a suyu]]
* [[Wankawillka jach'a suyu]]
* [[Wanuku jach'a suyu]]
* [[Kallao jisk'a suyu]] (''Provincia Constitucional'')
=== Markanaka ===
* Piruw nayriri marka: [[Lima]].
* [[Lima]]
* [[Hullaqa]]
* [[Punu]]
* [[Qusqu]]
* [[Arequipa]]
* [[Trujillo, Piruw|Trujillo]]
* [[Piwra]]
* [[Chiklayu]]
* [[Wankayu]]
* [[Qajamarka]]
* [[Chimputi]]
* [[Ika]]
* [[Iquitos]]
== Irpirinaka ==
Prisidinti: [[José María Balcázar]].
== Yupaychäwi ==
* [[Tatitu Qullana Khuyapayiri]]
* [[Rosa de Lima]]
* [[Martin de Porras]]
== Wali uñt'at chiqanaka ==
<gallery>
Image:80 - Machu Picchu - Juin 2009 - edit.jpg|[[Machu Pijchu]]
Image:SeñordelosMilagrosNazarenas.jpg|Señor de los Milagros
Image:Palacio de Gobierno, Lima, Perú, 2015-07-28, DD 109.JPG|Palacio de Gobierno
Image:Westin Libertador desde Santa Beatriz.JPG|Westin Hotel
Image:Peru in its region.svg|Piruw
Image:Pe-map.png|Piruw
Image:Trajesdeluces207.jpg|Punu, Piruw
Image:Urarina shaman B Dean.jpg|[[Urarina]] [[shaman]]
</gallery>
== Aruskipäwi ==
* [[Miguel Grau]]
* [[Francisco Bolognesi]]
* [[Rosa de Lima]]
== Juk'amp Jach'aq'achxat yatiyäwinaka ==
{{commons|Peru}}
* [http://www.indepa.gob.pe/principal/galerias/himno/v01.htm INDEPA, Piruwpa llaqta takin (qhichwa simipi widyum)]
* [http://www.indepa.gob.pe/principal/galerias/himno/v02.htm INDEPA, Piruwpa llaqta takin (aymara simipi widyum)]
* [https://web.archive.org/web/20110812032518/http://www.petroperu.com.pe/portalweb/index2_qe.asp PETROPERU (qhichwa simipi)]
* [https://web.archive.org/web/20100601110040/http://www.petroperu.com.pe/portalweb/index2_ay.asp PETROPERU (aymara simipi)]
[[Categoría:Piruw|!]]
[[Categoría:Jach'a marka| ]]
[[Categoría:Perú markan sarnaqäwipa]]
azj4kpu0cpjni2n5nwrcc3ifpvf63mg
103355
103354
2026-08-04T12:41:14Z
Martin Macha 2111
13852
/* */
103355
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox País
| nombre_oficial = ''República del Perú''<br>Piruwxa Ripuwlika
| nombre_común = Piruw
| de = del
| imagen_bandera = Flag of Peru.svg
| imagen_escudo = Escudo nacional del Perú.svg
| imagen_escudo_tamaño = 100px
| imagen_mapa = LocationPeru.svg
| lema_nacional = [[Firme y feliz por la unión]]
| himno_nacional = [[Piruw yarawi nasyunal|Himno Nacional del Perú]] {{Infobox ref|2}}
| flor_nacional = Cantuta ([[Cantua buxifolia]])
| ave_nacional = Gallito de las Rocas ([[Rupicola peruviana]])
| capital = [[Lima]]
| capital_coor =10_02_S_77_01_W_ 12°02′ S 77°01′ O
| ciudad_principal = [[Lima]]
| capital_población = 11 852 210
| idiomas_oficiales = [[Ispañäru]] (también son hablados [[Qhichwäru]], [[Aymar aru]] a nivel co-oficial).
| gobierno = [[Presidencialismo|República presidencialista]]
| dirigentes_títulos = [[Piruw Prisidinti de la República|Prisidinti]]<br>[[Piruw Viceprisidinti de la República|Viceprisidinti]]<br>[[Piruw Uma kamayuq|Uma kamayuq]]<br>
| dirigentes_nombres =[[Keiko Fujimori]]<br><br>[[Luis Galarreta]]
| fundación = [[Piruw Independensya|Independensya]]
| fundación_hitos = • Declarada<br> • Consolidada
| fundación_fechas = de [[Ispaña]]<br>[[28 uru Huillka kuti phaxsin]] [[1821]]<br>[[9 uru Jallu qallta phaxsin]] [[1824]]
| superficie = 1 285 215,6
| superficie_puesto = 20
| superficie_agua = 0,4 %
| fronteras = 5 536 [[kilómetro|km]]
| costas = 3 080 [[kilómetro|km]]
| población = 34 157 732 (2025)
| población_puesto = 44
| PIB_nominal = US$ 380 900 millones
| PIB_nominal_año = 2026
| PIB_nominal_puesto = 44
| PIB_nominal_per_cápita = US$ 20 116 (2026)
| PIB = US$ 699 083
| PIB_año = 2026
| PIB_puesto = 46
| PIB_per_cápita = US$ 20 116 (2026)
| IDH = 0,794
| IDH_año = 2023
| IDH_puesto = 79
| IDH_categoría = <span style="color:#ffcc00;">medio</span>
| moneda = [[Sol]] (S/.) (<code>[[ISO 4217|PEN]]</code>)
| gentilicio = Piruwanu (ispañäru: peruano(a))
| horario = [[Tiempo Coordinado Universal|UTC]]-5
| horario_verano = [[Tiempo Coordinado Universal|UTC]]-5
| cctld = [[.pe]]
| código_telefónico = 51
| prefijo_radiofónico = <code>OAA-OCZ</code> <code>4TA-4TZ</code>
| código_ISO = 604 PER PE
| miembro_de = [[CSN]], [[ONU]], [[OEA]], [[APEC]], [[Comunidad Andina|CAN]], [[Mercosur]] {{Infobox ref|5}}, [[BID]], [[Fondo Latinoamericano de Reservas|FLAR]], [[Corporación Andina de Fomento|CAF]]
}}
'''Piruw'''xa ([[Ispañäru]]na :Perú) [[Amírica]]na mä [[jach'a marka]]wa.
==Piruw jach'a suyunaka==
[[Piruw jach'a suyunaka]]
== Nayra sarnaqäwi ==
[[Piruw Independensya|Independensya]] [[Ispaña]]: [[1821]] mara [[28 uru Huillka kuti phaxsin]] [[Jusiya San Martín]].
== Uraqipa ==
=== Jawiranaka ===
* [[Amaru jawira|Amaru]]
* [[Willkanuta jawira|Willkanuta]]
* [[Marañón jawira|Marañón]]
* [[Rimaq jawira|Rimaq]]
=== Qutanaka ===
* [[Titiqaqa]] ([[:es:Titicaca]])
== Pulitiku wakiyawi ==
=== [[Piruw jach'a suyunaka|Jach'a suyunaka]] ===
[[Archivo:Mapa de Colores del Peru jmk ver castellana.png|thumb|right|Piruw jach'a suyunaka]]
* [[Amarujawira jach'a suyu]]
* [[Ankashu jach'a suyu]]
* [[Apurimaq jach'a suyu]]
* [[Ariqipa jach'a suyu]]
* [[Ayaquchu jach'a suyu]]
* [[Hunin jach'a suyu]]
* [[Ika jach'a suyu]]
* [[La Libertad jach'a suyu]]
* [[Lampalliqi jach'a suyu]]
* [[Lima jach'a suyu]]
* [[Luritu jach'a suyu]]
* [[Mayutata jach'a suyu]]
* [[Mukiwa jach'a suyu]]
* [[Pasqu jach'a suyu]]
* [[Piwra jach'a suyu]]
* [[Punu jach'a suyu]]
* [[Qajamarka jach'a suyu]]
* [[Qusqu jach'a suyu]]
* [[San Martín jach'a suyu]]
* [[Taqna jach'a suyu]]
* [[Tumpis jach'a suyu]]
* [[Ukayali jach'a suyu]]
* [[Wankawillka jach'a suyu]]
* [[Wanuku jach'a suyu]]
* [[Kallao jisk'a suyu]] (''Provincia Constitucional'')
=== Markanaka ===
* Piruw nayriri marka: [[Lima]].
* [[Lima]]
* [[Hullaqa]]
* [[Punu]]
* [[Qusqu]]
* [[Arequipa]]
* [[Trujillo, Piruw|Trujillo]]
* [[Piwra]]
* [[Chiklayu]]
* [[Wankayu]]
* [[Qajamarka]]
* [[Chimputi]]
* [[Ika]]
* [[Iquitos]]
== Irpirinaka ==
Prisidinti: [[José María Balcázar]].
== Yupaychäwi ==
* [[Tatitu Qullana Khuyapayiri]]
* [[Rosa de Lima]]
* [[Martin de Porras]]
== Wali uñt'at chiqanaka ==
<gallery>
Image:80 - Machu Picchu - Juin 2009 - edit.jpg|[[Machu Pijchu]]
Image:SeñordelosMilagrosNazarenas.jpg|Señor de los Milagros
Image:Palacio de Gobierno, Lima, Perú, 2015-07-28, DD 109.JPG|Palacio de Gobierno
Image:Westin Libertador desde Santa Beatriz.JPG|Westin Hotel
Image:Peru in its region.svg|Piruw
Image:Pe-map.png|Piruw
Image:Trajesdeluces207.jpg|Punu, Piruw
Image:Urarina shaman B Dean.jpg|[[Urarina]] [[shaman]]
</gallery>
== Aruskipäwi ==
* [[Miguel Grau]]
* [[Francisco Bolognesi]]
* [[Rosa de Lima]]
== Juk'amp Jach'aq'achxat yatiyäwinaka ==
{{commons|Peru}}
* [http://www.indepa.gob.pe/principal/galerias/himno/v01.htm INDEPA, Piruwpa llaqta takin (qhichwa simipi widyum)]
* [http://www.indepa.gob.pe/principal/galerias/himno/v02.htm INDEPA, Piruwpa llaqta takin (aymara simipi widyum)]
* [https://web.archive.org/web/20110812032518/http://www.petroperu.com.pe/portalweb/index2_qe.asp PETROPERU (qhichwa simipi)]
* [https://web.archive.org/web/20100601110040/http://www.petroperu.com.pe/portalweb/index2_ay.asp PETROPERU (aymara simipi)]
[[Categoría:Piruw|!]]
[[Categoría:Jach'a marka| ]]
[[Categoría:Perú markan sarnaqäwipa]]
qr0xtqcvwi5fjf6i35p7t33w7qn6o2l
Leoncio Prado
0
10453
103356
102774
2026-08-05T02:25:10Z
~2026-43126-11
19717
103356
wikitext
text/x-wiki
[[File:Leoncio_Prado.jpg|250px|thumb|right| Leoncio Prado (1853-1883)]]
'''Liyunsu Prayu Qutirris''' (''Leoncio Prado Gutiérrez'', Kastilla aru), sutil (* [[Wanuku]], [[1853]] mara [[25 uru Thaya phaxsin]] yuritayna - † [[Wamachuku]], [[1883]] [[15 uru Huillka kuti phaxsin]] yuriwi, [[Piruw]]pi), {{PER}} fue mi P.e n,e
Awki: Maryanu Inasyu Prayu ([[Mariano Prado|Mariano Ignacio Prado]]); Tayka: Mariya Awilina Qutirris Kurtís (María Avelina Gutiérrez Cortés).
== Arusqipäwi ==
* [[Piruwpa Wamp'u awqaq suyu]]
== Juk'amp Jach'aq'achxat yatiyäwinaka ==
{{commons|Leoncio Prado}}
*[http://www.adonde.com/historia/1883_leoncio_prado.htm Leoncio Prado]
*[https://web.archive.org/web/20060717164610/http://www.ejercito.mil.pe/historia/patronos/leoncioprado.htm Ejército del perú, Leoncio Prado]
*[https://web.archive.org/web/20060304144234/http://www.leoncioprado.org/ Web oficial del Colegio Militar Leoncio Prado]
{{DEFAULTSORT:Prado Leoncio}}
[[Categoría:Chacha]]
[[Categoría:Asu 1853]]
[[Categoría:Jiwäwi 1883]]
[[Categoría:Militar (Piruw)]]
[[Categoría:Piruw jaqinaka]]
of0qtjj0csjgg6mhpm451q82dbw42g5