ویکی‌پدیا azbwiki https://azb.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D9%86%D8%A7_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87 MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter مدیا اؤزل دانیشیق ایشلدن ایشلدن دانیشیغی ویکی‌پدیا ویکی‌پدیا دانیشیغی فایل فایل دانیشیغی مدیاویکی مدیاویکی دانیشیغی شابلون شابلون دانیشیغی کؤمک کؤمک دانیشیغی بؤلمه بؤلمه دانیشیغی پوْرتال پوْرتال دانیشیغی TimedText TimedText talk ماژول ماژول دانیشیغی Event Event talk 0 704 1592449 1582260 2026-09-06T19:41:53Z BlueSky Tr 26008 /* تاریخ */ 1592449 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name =آوج |native_name =آوا | image_skyline={{photomontage | photo1a = 01 sharaghan (37).jpg | photo1b = پل معلق آوج.jpg | photo2a = Avaj1.jpg | photo2b = امامزاده علاالدین.jpg | photo3a =2020Avaj.png | | photo3b = نرسیده به قزوین - panoramio.jpg | size = 280 }} |settlement_type = City |pushpin_map =Iran |mapsize =150px |subdivision_type = [[دونیا اؤلکه‌لری‌نین لیستی|اؤلکه]] |subdivision_name = {{بایراق|Iran}} |subdivision_type1 =[[ایران اوستانلاری|اوستان]] |subdivision_name1 =[[قزوین اوستانی]] |subdivision_type2 =[[ایران بؤلگه‌لری|بؤلگه]] |subdivision_name2 = [[آوج بؤلگه‌سی]] |subdivision_type3 =[[بؤلوم (اؤلکه بؤلمه‌لری)|بؤلوم]] |subdivision_name3 =[[آوج بؤلگه‌سینین مرکزی بؤلومو|مرکزی]] |leader_title = |leader_name = |established_title = |established_date = |area_total_km2 = |area_footnotes = |population_as_of = ۲۰۱۶ Census |population_total =۵،۱۴۲ نفر <ref>{{Cite web|url=https://www.amar.org.ir/english|title = Statistical Center of Iran > Home}}</ref> |population_density_km2 =auto |timezone = [[Iran Standard Time|IRST]] |utc_offset = +۳:۳۰ |timezone_DST = [[Iran Daylight Time|IDST]] |utc_offset_DST = +۴:۳۰ |coordinates = {{coord|35|34|44|N|49|13|27|E|region:IR|display=inline,title}} |elevation_m = |area_code = |website = |footnotes ={{GEOnet2|32FA880AE5EB3774E0440003BA962ED3}} }} '''آوج''' و یاخود '''آوا''' [[قزوین اوستانی]]نین [[آوج بؤلگه‌سی]]نین مرکزی‌دیر. == تاریخ == [[فایل:آوج شاه عاباس کاروانساراییندان قدیم بیر گؤرونتو.jpg|thumb|250px|آوج شاه عاباس کاروانساراییندان قدیم بیر گؤرونتو]] [[۱۹۵۵ (میلادی)|۱۹۵۵]]-جی ایلده آوج قصبه‌سی، قزوین بؤلگه‌سینین، آوج بؤلومونون مرکزی اولماق‌لا؛ ۱،۸۰۰ نفر اهالیسی وار ایمیش. بو قصبه‌نین سویو بولاق، قویو و چای‌دان تأمین اولاراق؛ اهالیسی اساساً اکینچیلیک و باغچیلیق ایلا مشغول ایمیش. بورادا ۴ یئمک‌خانا، ۶ قهوه‌خانا و ۱۵ باب موختلیف دوکان‌لار فعالیت گؤستریرمیش. قصبه‌ده ائله‌جه بنزین دولدورما استانسیاسی، پستخانا، تلگراف اوفیسی و ابتدایی مکتب فعالیت گؤسترمک‌ایله؛ تلفن دا واریمیش. او دؤنمده [[صفوی]]لر چاغیندان قالمیش آوا شاه عباس کاروانسارایی اوچماق تهلوکه‌سی ایله قارشی ایمیش.<ref>فرهنگ جغرافیایی ایران، حسنعلی رزم آرا، انتشارات دایره جغرافیایی ستاد ارتش، جلد اول، استان مرکزی، صفحه ۲۶</ref> == طبیعی دوروم == === جغرافیا === [[فایل:Jpg.20221230 203253 909.jpg|250px|thumb|[[آوج بؤلگه‌سی]]نین ان هوندور داغ‌لاریندان آغ‌داغ]] آوج شهری [[قزوین]]‌دن ۱۱۱ کیلومتر جنوب غرب‌ده یئرلشه‌رک دنیز سویه‌سیندن ۱،۹۶۲ متر یوکسکلیک‌ده یئرلشیر. آوج شهرینده اورتالاما ایللیک یاغینتی میقداری ۳۱۶ میلی‌متر اولماق‌لا شهرین اطرافی داغ‌لار و دره‌لر ایله چئوریلی‌دیر.<ref>{{Cite web|title=Āvaj (lungsod sa Iran)|url=https://ceb.wikipedia.org/wiki/Āvaj_(lungsod_sa_Iran)}}</ref> <center> {| class="wikitable" border="1" width ="50%" border = 2 align="center" !colspan="3"|جغرافیایی دوروم و قونشو شهرلر |---- | width ="25 %" align="center" | | width ="50 %" align="center" | ''قوزئی:'' [[آبگرم (شهر)|آبگرم شهری]] | width ="25 %" align="center" | |---- | width ="25 %" align="center" | ''شرق:'' [[بوئین‌زهرا|بوئین‌زهرا شهری]] | width ="50 %" align="center" | [[File:Brosen windrose.svg|50px]] | width ="25 %" align="center" | ''غرب:'' [[قیدار (خودابنده)|قیدار شهری]] |---- | width ="25 %" align="center" | | width ="50 %" align="center" | ''گونئی:'' [[رزن|رزن شهری]] | width ="25 %" align="center" | |}</center> == خالق == === اهالی سایی === [[۲۰۱۶ (میلادی)|۲۰۱۶]]-جی ایلین معلومات‌لارینا گؤره شهرده ۵،۱۴۲ نفر<ref name="Əhalisi">{{Cite web |title=شهر اهالیسی |url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_26_r.xlsx |access-date=2020-02-11 |archive-date=2017-11-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171122052426/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_26_r.xlsx |url-status=live }}</ref>یاشاییر (۱،۶۲۱ عائیله). === اتنیک و دیل === بو شهرین اهالیسی [[آذربایجان تورکلری|تورک]]دورلر و [[آذربایجان تورکجه‌سی|تورکجه]] دانیشیرلار.<ref>{{Cite web|title=مهرنیوز:شهرستان آوج می‌تواند به پایتخت گردشگری کشور تبدیل شود|url=https://www.mehrnews.com/amp/4961594/}}</ref> ==قایناقلار== {{اتک‌یازی}} {{قزوین اوستانی}} {{آوج بؤلگه‌سی}} [[بؤلمه:آوج بؤلگه‌سی]] [[بؤلمه:قزوین اوستانی‌نین شهرلری]] ruund03d6g2c6sxwd33nn6k56gsh476 1592450 1592449 2026-09-06T19:41:56Z KiranBOT 56126 AMP-Tracking URL-lərdən qaldırıldı ([[:m:User:KiranBOT/AMP|detallar]]) ([[User talk:Usernamekiran|səhv bildirmək]]) v3.1.1s 1592450 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name =آوج |native_name =آوا | image_skyline={{photomontage | photo1a = 01 sharaghan (37).jpg | photo1b = پل معلق آوج.jpg | photo2a = Avaj1.jpg | photo2b = امامزاده علاالدین.jpg | photo3a =2020Avaj.png | | photo3b = نرسیده به قزوین - panoramio.jpg | size = 280 }} |settlement_type = City |pushpin_map =Iran |mapsize =150px |subdivision_type = [[دونیا اؤلکه‌لری‌نین لیستی|اؤلکه]] |subdivision_name = {{بایراق|Iran}} |subdivision_type1 =[[ایران اوستانلاری|اوستان]] |subdivision_name1 =[[قزوین اوستانی]] |subdivision_type2 =[[ایران بؤلگه‌لری|بؤلگه]] |subdivision_name2 = [[آوج بؤلگه‌سی]] |subdivision_type3 =[[بؤلوم (اؤلکه بؤلمه‌لری)|بؤلوم]] |subdivision_name3 =[[آوج بؤلگه‌سینین مرکزی بؤلومو|مرکزی]] |leader_title = |leader_name = |established_title = |established_date = |area_total_km2 = |area_footnotes = |population_as_of = ۲۰۱۶ Census |population_total =۵،۱۴۲ نفر <ref>{{Cite web|url=https://www.amar.org.ir/english|title = Statistical Center of Iran > Home}}</ref> |population_density_km2 =auto |timezone = [[Iran Standard Time|IRST]] |utc_offset = +۳:۳۰ |timezone_DST = [[Iran Daylight Time|IDST]] |utc_offset_DST = +۴:۳۰ |coordinates = {{coord|35|34|44|N|49|13|27|E|region:IR|display=inline,title}} |elevation_m = |area_code = |website = |footnotes ={{GEOnet2|32FA880AE5EB3774E0440003BA962ED3}} }} '''آوج''' و یاخود '''آوا''' [[قزوین اوستانی]]نین [[آوج بؤلگه‌سی]]نین مرکزی‌دیر. == تاریخ == [[فایل:آوج شاه عاباس کاروانساراییندان قدیم بیر گؤرونتو.jpg|thumb|250px|آوج شاه عاباس کاروانساراییندان قدیم بیر گؤرونتو]] [[۱۹۵۵ (میلادی)|۱۹۵۵]]-جی ایلده آوج قصبه‌سی، قزوین بؤلگه‌سینین، آوج بؤلومونون مرکزی اولماق‌لا؛ ۱،۸۰۰ نفر اهالیسی وار ایمیش. بو قصبه‌نین سویو بولاق، قویو و چای‌دان تأمین اولاراق؛ اهالیسی اساساً اکینچیلیک و باغچیلیق ایلا مشغول ایمیش. بورادا ۴ یئمک‌خانا، ۶ قهوه‌خانا و ۱۵ باب موختلیف دوکان‌لار فعالیت گؤستریرمیش. قصبه‌ده ائله‌جه بنزین دولدورما استانسیاسی، پستخانا، تلگراف اوفیسی و ابتدایی مکتب فعالیت گؤسترمک‌ایله؛ تلفن دا واریمیش. او دؤنمده [[صفوی]]لر چاغیندان قالمیش آوا شاه عباس کاروانسارایی اوچماق تهلوکه‌سی ایله قارشی ایمیش.<ref>فرهنگ جغرافیایی ایران، حسنعلی رزم آرا، انتشارات دایره جغرافیایی ستاد ارتش، جلد اول، استان مرکزی، صفحه ۲۶</ref> == طبیعی دوروم == === جغرافیا === [[فایل:Jpg.20221230 203253 909.jpg|250px|thumb|[[آوج بؤلگه‌سی]]نین ان هوندور داغ‌لاریندان آغ‌داغ]] آوج شهری [[قزوین]]‌دن ۱۱۱ کیلومتر جنوب غرب‌ده یئرلشه‌رک دنیز سویه‌سیندن ۱،۹۶۲ متر یوکسکلیک‌ده یئرلشیر. آوج شهرینده اورتالاما ایللیک یاغینتی میقداری ۳۱۶ میلی‌متر اولماق‌لا شهرین اطرافی داغ‌لار و دره‌لر ایله چئوریلی‌دیر.<ref>{{Cite web|title=Āvaj (lungsod sa Iran)|url=https://ceb.wikipedia.org/wiki/Āvaj_(lungsod_sa_Iran)}}</ref> <center> {| class="wikitable" border="1" width ="50%" border = 2 align="center" !colspan="3"|جغرافیایی دوروم و قونشو شهرلر |---- | width ="25 %" align="center" | | width ="50 %" align="center" | ''قوزئی:'' [[آبگرم (شهر)|آبگرم شهری]] | width ="25 %" align="center" | |---- | width ="25 %" align="center" | ''شرق:'' [[بوئین‌زهرا|بوئین‌زهرا شهری]] | width ="50 %" align="center" | [[File:Brosen windrose.svg|50px]] | width ="25 %" align="center" | ''غرب:'' [[قیدار (خودابنده)|قیدار شهری]] |---- | width ="25 %" align="center" | | width ="50 %" align="center" | ''گونئی:'' [[رزن|رزن شهری]] | width ="25 %" align="center" | |}</center> == خالق == === اهالی سایی === [[۲۰۱۶ (میلادی)|۲۰۱۶]]-جی ایلین معلومات‌لارینا گؤره شهرده ۵،۱۴۲ نفر<ref name="Əhalisi">{{Cite web |title=شهر اهالیسی |url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_26_r.xlsx |access-date=2020-02-11 |archive-date=2017-11-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171122052426/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_26_r.xlsx |url-status=live }}</ref>یاشاییر (۱،۶۲۱ عائیله). === اتنیک و دیل === بو شهرین اهالیسی [[آذربایجان تورکلری|تورک]]دورلر و [[آذربایجان تورکجه‌سی|تورکجه]] دانیشیرلار.<ref>{{Cite web|title=مهرنیوز:شهرستان آوج می‌تواند به پایتخت گردشگری کشور تبدیل شود|url=https://www.mehrnews.com/news/4961594/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D9%88%D8%AC-%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D8%AE%D8%AA-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D8%B4%D9%88%D8%AF/}}</ref> ==قایناقلار== {{اتک‌یازی}} {{قزوین اوستانی}} {{آوج بؤلگه‌سی}} [[بؤلمه:آوج بؤلگه‌سی]] [[بؤلمه:قزوین اوستانی‌نین شهرلری]] 5bnhxy8llgoawre251b5j84kymy6juh 0 1314 1592445 1587842 2026-09-06T19:24:55Z BlueSky Tr 26008 /* قونوم */ 1592445 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = اورمیه {{جب}} اورمو |other_name = |native_name = ارومیه |native_name_lang = |settlement_type = شهر |nickname = |image_skyline = {{Photomontage | photo1a =Urmia.city.jpg | photo2a = 3 Gonbad photo 2.jpg | photo2b = Jame Mosque of Urmia-5.JPG | photo3a = شب ارومیه.jpg | spacing = 2 |size = 300 }} |imagesize = |image_caption = |image_seal = |seal_size = |pushpin_map = Iran |mapsize = 150px |subdivision_type = [[دونیا اؤلکه‌لری|اؤلکه]] |subdivision_name = {{بایراق|ایران}} | subdivision_type1 = [[ایران منطقه‌لری|منطقه]] | subdivision_name1 = [[آذربایجان]] |subdivision_type2 = [[ایران اوْستانلاری|اوْستان]] |subdivision_name2 = [[غربی آذربایجان اوستانی|غربی آذربایجان]] |subdivision_type3 = [[ایران بؤلگه‌لری|بؤلگه]] |subdivision_name3 = [[اورمیه بؤلگه‌سی|اورمیه]] |subdivision_type4 = [[بؤلوم (اؤلکه بؤلمه‌لری)|بؤلوم]] |subdivision_name4 = [[اورمیه بؤلگه‌سی‌نین مرکزی بؤلومو|مرکزی]] |leader_title = [[بلدیه باشچی‌سی]] |leader_name = [[محمد حضرت‌پور]] |leader_title1 = [[اورمیه (سئچیم دایره‌سی)|مجلیس]] |leader_name1 = [[سید سلمان ذاکر]]، [[روح‌الله حضرت‌پور]] و [[وحید جلال‌زاده]] |established_title = |established_date = |area_total_km2 = |area_footnotes = |population_as_of = ۲۰۱۶ | population_note = |population_urban = 736,224<ref>https://www.amar.org.ir/english</ref> | population_metro = ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ |population_blank1_title = ایراندا اهالی رئنکی |population_blank1 = [[شابلون:ایرانین ان بؤیؤک شهرلری|۱۰-جی]] |population_density_km2 = auto |timezone = [[ایرانین رسمی ساعاتی|ایران]] |utc_offset = ۳:۳۰+ |timezone_DST = [[ایرانین رسمی ساعاتی|ایران]] |utc_offset_DST = ۴:۳۰+ |coordinates = {{Coord|37|33|19|N|45|04|21|E|region:IR|display=inline,title}} |elevation_m = ۱۳۳۲ |elevation_ft = ۴۳۷۰ |area_code = ۰۴۴ |website = [http://www.urmia.ir/ www.urmia.ir] }} '''اۇرمیه''' یا دا '''اۇرمۇ''' ({{تلفظ|Urmia-2.ogg}}, {{Lang-fa|ارومیه}}) — [[آذربایجان]] و [[ایران|ایرانین]] بؤیوک شهرلریندن‌دیر. ۱۳۹۰-جی گۆنش هیجری ایلینین نۆفوس سایی‌سی اساسیندا، ۶۸۰٬۲۲۸ نفر اهالی‌سی واریمیش.<ref>|www.amar.sci.org.ir پایگاه اطلاعات نشریات مرکز آمار|www.amar.sci.org.ir پایگاه اطلاعات نشریات مرکز آمار</ref> بۇ شهر [[غربی آذربایجان اوستانی]] و [[اورمیه بؤلگه‌سی]]نین مرکزی‌دیر.<ref>http://www.moi.ir {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080506041157/http://www.moi.ir/ |date=2008-05-06}} سایت وزرات کشور</ref> اورمیه شهری آذربایجانین اسکی بیر شهری و مدنیّت مرکزلریندن ساییلیر و نۆفوس باخیمیندان آذربایجانین تبریزدن سوْنرا ایکینجی بؤیوک شهری‌دیر. بۇ شهر نادر شاهین اؤلوموندن سوْنرا هابئله آزادخان افغان و فتحعلی خان افشار دؤورلرینده آذربایجانین حؤکومت مرکزی اوْلموشدور.<ref>گلشن مراد - ابوالحسن غفاری کاشانی - به اهتمام غلامرضا طباطبایی مجد -۱۳۹۶ - انتشارات زرین تهران - صفحهٔ ۱۷۸</ref> کریمخان زند ۱۱۷۷ جی قمری ایلده بۇ شهرین ارکینده جولوس ائدرک اؤزونو وکیل الرعایا آدلاندیردی<ref>اورمیه در گذر زمان - حسن انزلی - دستان - ۱۳۸۶ - تهران - صفحهٔ ۲۴۵</ref> امامقلی خان بیگلربیگی افشار آدلانمیش آذربایجان سرداری کریمخانین اؤلوموندن سوْنرا آذربایجان منطقه‌سینی الینه آلاراق بۇ شهرده حؤکومتین باشلادی.<ref>بزرگان و سخن سرایان آذربایجان غربی - محمود رامیان - محمد تمدن - علاءالدین تکش - مهر آیین نو - ۱۳۴۴ - صفحهٔ ۳۵</ref> آغا محمدخان قاجار ۱۲۱۰-جی هیجری قمری ایلینده بۇ شهر ده جولوس ائدیب و باشینا سلطنت تاجی‌نی قویدو.<ref>مرآت البلدان-اعتمادالسلطنه - مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران- به کوشش دکتر عبدالحسین نوائی- میر هاشم محدث - ۱۳۶۷- صص ۴۹–۵۱</ref> هابئله بۇ شهر ۱۱۹۷-جی هیجری قمری ایلدن باشلایاراق ۱۶ ایل داوام ائدن افشاریان اورمی آدلانان دؤولتی‌نین آذربایجان و قفقاز منطقه‌سینده مرکزی اولاراق دارالاماره آدلانیردی.<ref>محمدقولوخان افشار ارومی در تشکیل دولت فدرال ملی -نویسنده: میرزا مصطفی سعدآبادی - مۆلّیف: علی خوشنویس - آذرکهن - تهران ۱۳۸۰- صفحه ۱ و ۱۶</ref> جورج کرزن اورمیه‌یه گؤره بئله یازیب: «اورمیه‌نین ۴۴۰۰ آیاق بوْیو واردیر. شهرین ۳۰۰۰۰–۴۰۰۰۰ باش جمعیتی اوْلاراق چوْخو افشار تۆرکو دۆر، آنجاق چوْخلو نسطوری، کلیمی و ارمنی عائیله‌ده شهرده یاشاییر.»<ref>«ایران و قضیه ایران»، جلد ١، کرزن جورج ناتانیل، مترجم:وحید مازندرانی غلامعلی، شرکت انتشارات علمی فرهنگی، تهران، ١٣٨٠، ص ۶۸۲</ref> == اورمونون آدی == اورمونون آدینا گؤره، فارس قایناق‌لاری اورمیه شهری‌نین آدین «ارومیه» و «اورمی» شیکلینده یازیرلار و تۆرکجه قایناق‌لار دا بۇ شهرین آدی «اورمیه» و «اورمو» کیمی یازیرلار. «ورمێ» ده قایناق‌سیز و جعلی بیر یازی‌دیر کی کوردلر اورمیه شهرینه صاحاب دورماق اساسیندا اوندان ایستفاده ائدیرلر. اوُرمو شهری‌نین آدی‌نین کؤکو قطعی صورت‌ده بللی دئییل. تکجه بوُنو دئمک اوْلار کی بۇ شهرین آدی، [[آذربایجان]] باشقا یئر آدلاری کیمی فارسجا، ایرانلی، و هند-اوروپالی دئییل.<ref name="باهارلی">[http://www.heyderbaba.com/index.php/yazarlar/mehranbaharli/532----qq---qq-- ریشه‌شناسی نام شهر اورمو-اورمیه "اورمو" به جای "ارومیه"- مهران بهاری]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}</ref> === سومئر کؤکنلی تئوری: اورومو-اورمی === بو تئوری‌نین مودافیعه‌چی‌لری، اورمو'نون آدین سومئرجه‌دن توتولموش بیر آد بیلیرلر. بۇ دیل بیر عیدده عالیم‌لر طرفیندن تورک دیلینن قوهوم و حتی پروتۇتورک آدلانیر. بۇ تئوری اساسیندا اورمو «اور (و)+مو» و یا «اور (و) + می» تشکیل تاپیب‌دیر. * اور (و) بولومو: «اورو» سومئرجه‌ده، شهر، یئر، مکان، قالا، و آوادانلیق آنلامی‌ندا دیر. بۇ کلیمه‌نین ایکینجی معناسیندا بۇ دیل‌ده اینسان‌دیر. بۇ کلیمه سومئرجه‌دن، اوْرتا دوغو و قوزئی آفریقا و سامی دیللره (آککادی، آرامی، سئریانی، عبری و..) کئچیب‌دیر. سومئرلرین ایکی اونملی شهرلریندن «اور» (بغدادین گونئی‌ینده ایندیکی المقیر، حضرتی ایبراهیم‌ین دوغوم یئری) و «اوروک» (ایندیکی ورق)-ون آدلاری بۇ کلیمه‌دن یارانیب‌دیر. بۇ کلیمه سومئر تانری‌سی اوْلان اوریم-کی دن توتولوب‌دور. اوروق و یا اوروغ تۆرکجه‌ده قبیله، و یا اینسانی قوهوم‌لارا و موعاصیر تۆرکجه‌ده اویروق شکلینده تابیعیت و وطنداش‌لیق آنلامیندا ایشله‌نیر. * «مو» – «می» بولومو: «مو» سومئرجه‌ده جننت و یا گوی سیستئمینین بیر بولومو و شایدده یاغیش معناسی‌ندادیر. بونونا دایاناراق اورمو سوزونون آنلامی «جننت کیمی اوْلان شهر» و «یاغیش شهری» معناسیند اولور. بۇ آنلام عدن باغی‌نین آذربایجان‌دا (تبریزده) یئرلشمه‌سی‌له اوست-اوسته دوشور. «می» سومئرجه‌ده کولتورل نورم‌لار و ایستانداردلار و بۇ نورم‌لارین بایراغی و ایشارت‌لری آنلامی‌ندادیر. بۇ اساسدا اورمو نون آنلامی «کولتورل شهر» اولور.<ref name="باهارلی"/> === آراتتا-هوروم تئوریسی === [[file:OrumiehFromPlane.jpg|thumb|left|250px| اورمو شهری]] آراتتا بیر اراضی آدی‌دیر. بۇ آدا سومئرلرین ایلک ایکی شاه‌لاری‌لا (ائنمئرکار و لوقالباندا) باغلی اوْلان میف‌لرده راست گلینیر. لوقالباندا افسانه‌سی‌نده هوروم (هور-رو-وم-کور-را-کا) آدلی داغ آدی وار. ساموئل نواه کرامئرین آراشدیرما و حدسیاتی اساسیندا هوروم داغی اورمو گولونون یاخینلیغیندا اولمالی‌دیر. اورمو آدی با داغین آدی‌لا ایلگی‌لی اولا بیلر.<ref name="باهارلی"/> === اورمونون سامی کؤکو === اورمونون آدی، چوخ‌لو سام میف‌لری‌له قایناییب-قاریشیب و اونون اهالی‌سی سامی دولت‌لرله یاخین ایلگی‌سی وارایمیش. اورنک اۆچون بیرعیدده اورمونون مارمیشو گولون حضرت آدمین یئره یئنمک یئری بیلیرلر؛ اورمونون دوغوسوندا یئرلشن اسکی گوی تپه تپه‌سی‌ندن بابیل آللاه‌لاری‌نین نقشی اوْلان بیر استوانه‌ای موهر تاپیلیب (بو اثر نیویورکون متروپولیتن موزئیینده ساخلانیلیر){{قایناق؟}}؛ دئییلنلره گوره حضرتی عیسی‌نین دوغوموندا، بئیت‌والحم‌ه گئدن نئچه زردوشتی، اورمودا باسدیریلیب‌لار؛ حضرتی قویا ایله ایلگی‌لنن اورمودا یئرلشن مارقویا کیلیساسی و… اورمونون سامی‌لرله تاریخی ایلگی‌سین گوسترمک‌ده‌دیر. بۇ نوقطه نظردن اورمونون سامی کوکونه باخماق ماراق‌لی‌دیر. مینورسکی اورموگولونون اطرافی‌ندا تاپیلمیش سریانی بیر یازی‌دا اوْلان ارمیت – اورمئیاتی آدلاری‌نا سویکه‌نرک، اورمونون آدین ارمیه (ارمیا) و سریانی کوک‌لو بیلیر. پورداوود اورمونون آدین آرامی بیر سوز بیلیب. اونون ایستیدلالی اساسیندا بۇ سوز آرامی دیلینده اوْلان «اور» شهر معناسیندا و «میاه» سو معناسیندا اوْلان کلیمه‌لردن تشکیل تاپیب و اورمونون معناسی سو شهری اورلور. اورمونون آدین آرامی، سریانی و آسوری آدلاری‌نا باغلاماق، شرق‌شوناس‌لار، باتی دیپلومات‌لاری و پان فارس‌لارس توسط‌ایله اوزل‌لیک‌له اون‌دوققوزونجو عصرین سون‌لاری‌ندا آذربایجان‌ین باتی‌سی‌ندا بیر مسیحی-ائرمنی-آسوری دوولت یاراتما سیاستی اساسیندا، ایره‌لی سورونوب. اما گئرچک‌لر بونو گوستریر کی اورمونون آدین آرامی-سریانی-آسوری دیل‌لره باغلاماق اۆچون توتارلی بیر بلگه یوخ‌دور. آرامی دیلینده اوْلان «اور» کلیمه‌سی و همیچینین «میاه» کلیمه‌سی سومئرلردن بۇ دیل‌لره کئچن سوزلردیرلر.<ref name="باهارلی"/> === اورال-آلتاییک (اورومچی) تئوری‌سی === اورمو آدی اورال – آلتاییک دیل‌لری‌نده اوْلان موختلیف آدلاردا ایشله‌نیب‌دیر. بوتون بۇ آدلاردا سئوینج، گوزل‌لیک آنلام‌لارین گؤرمک اولور. اسکی تۆرکجه‌ده، اورینörin, ürin، اورون ürün و اورگونürgün کلیمه‌لری وار، بۇ کلیمه‌لر سئوینج آنلامی‌دیرلار. موغول دیلینده اورما urma، اورام uram، اورمان urman، اورماس urmas، آورم urm، اوروما urumu کلیمه‌لر وار، بۇ کلیمه‌لر شوق، الهام، روحیه و… آنلام‌لاری وار. فینو-اوگوریک شاخه‌سینده اوزل‌لیک‌له مجار دیلینده، اؤرؤم-اؤرؤل öröm-öröl کلیمه‌سی شادلیق و سئوینج آنلام‌یندا ایشله‌نیب. بعضی‌لری اورمونو اورومچی شهری‌له (چین تورکیستانی-اویغوروستان باشکندی) بیرکؤک‌دن بیلیرلر. اورومچی urumçi و یا اورونچی urunçi کلیمه‌سی موغول دیلینده‌ن آلینیب. بونا اساساً اورو uru گؤزل آنلامیندا و مچی mçi تاریم و اورومچی (اورو+مچی) گؤزل تاریم آنلامیندادیر.<ref name="باهارلی"/> == تاریخ == === ایسلام‌دان اؤنجه === او کی بللی‌دیر سؤزلرده و ناغیل‌لاردا بوُ بلده «[[یافث|ترک بن یافث]]» ین اولادلاری‌نین بیری‌نین الی ایله دۆزلمیش شهر دیر. آما سند اۆزو ایله بوُ شهرین آدی سندلی و تحقیق‌لی مۆشخّص اولمویوب‌دور.<ref>تاریخ افشار - میرزا رشید ادیب الشعرا- 1346 - انتشارات تبریز - صفحه 7</ref> عمومیت له اورمیه بولگه سینده بوتون [[کول تپه]] لر بۇ شهرین تاریخینی حکایت ائدیرلر اورمیه یاخینلیغیندا نئچه یوزلر کول‌تپه وار کی اونلاردان ان اونملی‌لری گوی‌تپه‌ده‌دیر که اونون اساسیندا بۇ بؤلگه‌دن [[گیل گمیش]] نوقوشلی بیر مجسمه و آبیده‌لر تاپیلیب‌دیر. اورمیه شهری‌نین تاریخی چوْخ قدیم دؤورلردن بیر چوْخ یئرلی و خاریجی تاریخ‌چی‌لرین دیقّتی‌نی جلب ائتمیش‌دیر. تاریخ‌چی‌لر اؤز اثرلرینده اورمیه شهری‌نین تاریخی حاقیندا قیمت‌لی معلومات‌لار وئرمیش‌لر. انوشیروان ساسانلی واقتی، بیر دسته [[خزرلر|خزر تۆرکلریندن]]، دربنددن مملکته گیردیلر. خزرلر یوْخسوزلوق‌دان انوشیروانا نامه گؤندرمیشدی‌لر؛ انوشیروان اوْنلارین قوْرخمامازلیغی‌نا گؤره و روُمون خزرلرین نیظامی گۆج‌لرین ایشلتمک قوْرخوسوندان، خزرلره گیریش ایجازه‌سی وئردی. بوُ دسته‌نین سایی ۵۳ مین نفر یازیلیب‌دیر. انوشیروان خزرلرین هر دسته‌سینه اؤزلریندن بؤیوک سئچیب، بیر دسته‌نی سیرجانا و بیر دسته‌نی آلانا (سرابا) گؤندریب، بیر دسته‌نی ده آذربایجان‌دا یئرلشدیردی. آذربایجان روُمون مرزی اوْلماغینا گؤره، انوشیروان بوُ دسته‌نین نیظامی گۆجون روُمون علیهینه ایشلتدی.<ref>«خسرو انوشروان در ادب پارسی»، ترجمه فارسی از تجارب الامم ابن مسکویه رازی، علی مرزبان راد، انتشارات دانشگاه ملی (شهید بهشتی)، تهران، ۱۳۵۶، ص ۱۶</ref><ref>۱۹۱۵ – رضا طالبی، ۱۳۸۸، انتشارات تهران تکدرخت، ص ۶۷</ref> اورمیه شهری‌نین روُم مرزی‌نه یاخین اوْلماسینا گؤره، بیر دسته خزر تۆرکلریندن اورمیه‌نین شهرینده و اطرافیندا یئرلشدی‌لر. اورمیه‌نین ان قدیمی محله‌سی اوْنلارین آدینا، «خزران» آدلانیب‌دیر.<ref>طاهر شفیع‌پور یوردشاهی، «محلات قدیم ارومیه»، با همکاری بنیاد ایرانشاسی آذربایجان غربی واحد علوم و تحقیقات دانشگاه ارومیه، ۱۳۹۲، ص ۱۷۰ الی ۱۷۸</ref><ref name="A">توحید ملکزاده دیلمقانی، «تاریخچه دارالنشاط اورمیه»، ۱۳۸۷، یاز اینتیشاراتی، ص ۳۵</ref> === اسلام‌ین اوّل‌لری === [[file:Azerbajan in Abbasid Caliphate.jpg|thumb|left|250px| اورمو شهری عباسی خلیفه وقتی آذربایجان نقشه سینده]] ایسلامین اوّل‌لرینده، قافقازدان عرب‌عیراق‌ین موصل شهرینه‌جه خزر دؤولتی‌نین الینه دۆشدو.<ref>آرتور کستلر، «خزران»، ترجمه محمدعلی موحد، خوارزمی اینتیشاراتی، اصلی متنین ایلک چاپی ۱۹۷۶ میلادی، ۱۳۶۱ شمسی، ص ۲۲</ref> اسلامی دؤوره‌لرین ایلک یوز ایللیک‌لرینده جغرافیا یازانلار بۇ شهری آذربایجانین اۆچونجو بؤیوک شهری بیلیب، اونو [[زردشت]] یوردو و زرتشتون آنادان اوْلان توپراقی یازیب‌لار. اورمیه‌نین باغلاری‌نین حاصیللی اوْلدوغوندان و تیجارتینه عایید یازیب‌لار اۆچونجو میلادی یوز ایللیک‌لرینده اوْغوزلارین آذربایجانین یئرلی تورکلریندن بیرلشندن سوْنرا اورمیه شهری بیر بؤیوک قالایا دوندی [[اوغوز تورکلری|اوْغوزلار]] و اونلاردان سوْنرا [[تورکمان لار]] و [[افشار ائلی|افشارلار]] اورمیه شهرینه دیریلیک وئردیلر. بۇ شهرین آدینین کئچمیشده دار النشاط اوْلدوغودا بونا گؤره دیر. اورمیا شهری حاقیندا یاقوت هموی یازیر: «... من اؤزوم شهری گؤرموشم، چوْخ گؤزل و بوللوق اوْلان بۇ شهر الوئریش‌لی ایقلیم شرایطینه، طبیعی گؤزل‌لیگینه، سویونون، مئیوه‌سی‌نین، هابئله بوستان‌لارینین چوْخ اولماسینا گؤره بۇ دؤورده اوْلان دیگر شهرلردن فرق‌لنیر». [[زکریه محمد القزوینی]]نین گؤستردیگینه گؤره اورمیه شهری ایستر تیجارت، ایسترسه ده مئیوه و باشقا محصول‌لارین بول‌لوغونا گؤره شرقده ان مشهور شهرلردن اوْلموش‌دور. اورمیا شهری‌نین قدیم تاریخه مالیک اولماسی فاکتینی یازی‌لی منبع‌لردن علاوه شهرین اؤزو، هابئله اونون اطرافین‌دان الده ائدیلن مادی-مدنی عابده‌لر ده ثبوت ائدیر. اورمیا و اونا یاخین اوْلان اراضی‌لردن آرخئولوژی تدقیقات‌لار زامانی تونج‌دان هازیرلانمش اوزون و گؤدک قیلینج‌لار، اوستو ناخیش‌لی خنجرلر، ائو اشیالاری، زینت اشیالاری و دیگر اشیالار الده ائدیلمیش‌دیر. متخصص‌لره گؤره بورادان تاپیلان اشیالار ائرامیزدان اول VII-VI عصرلره عایددیر. امیر وهسودان آذربایجان حاکمی وقتی اوْغوز تورکلرین دانا آدلا امیر ایله وهسودانین یاخینلاریندان بۇ جومله (باجی یا دا قیزی) اورمیه شهری تیول عنوانیدا اوْغوزلار وئردی و دئمک کی بۇ ایش ابوالهیجا هذبانی نین قارشیسیندا اولدی و اونون وهسودان لا یاخشی آراسی یوخویدور او ایل لرده اورمیه ده اوْلان اوْغوزلار اورمودان چیخاراق ائرمنی لره هجوم گتیریب و اونلاردان بیر چوخلارین اوْلدورندن سوْنرا غنیمت و اسیر آلدیلار اورمیه نین حوالی سینده اوْلان هذبانی کوردلری ابوالهیجا دان سوز آپاریب اوْغوز لاردان قونشولوق نفرتلری اولاراق اونلارلا داوایا گیردیلر اوْغوزلار اونلارین کندلرین تالان دان سوْنرا اونلاردان بیر چوخلارین دا اوْلدوردولر<ref>تاریخ غزها - فاروق سومر - مترجم وهاب ولی - پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی - تهران 1390 - 122، 123</ref> === سلجوق لار === سلجوق لار ایلک دفعه ائلیه بیلدیلر اورمیه سوْنرا [[تبریز|تبریزی]] ۵۸۷ جی قمری ایلده اوْلان آق سنقرلولار اراضی سیندن چیخاردیب اورلرینین کی ائده لر تکجه بۇ ایل لرده [[مراغه]] شهری آق سنقرلولار الینده قالاراق ۵۲۶ جی ایل ده امیر حاجب تاتار اورمیه نی محکم ائدیب سولطان امرینه گئچدی ۵۴۴ جی قمری ایل ده اورمیه شهری ملک محمد بن محمود بن محمد الیندیمیش ۵۸۰ جی قمری ایلده و اتابک محمد جهان پهلوان زامانی اورمیه ده اوْلان [[اوچ گونبز|اوچ گونبز مقبره سی]] بیناسی تیکیلدی. [[file:Seh gonbad.jpg|thumb|left|250px| اوچ گنبد بیناسی اورمو شهرینده سلجوق سلطانلاری ایلیله تیکیلیب دیر]] === آق سنقرلولار === آق سنقرلولار ایکی فرقیلی دوره ده واریلق لاری ثبت اوْلونموش دیر اورمیه شهری او زامان کی آق سنقر الینده ایمیش ایلدگز سلجوقی وقتینه قدر و ایکی جی دور دا [[علاءالدین کورپه ارسلان]] و [[مظفرالدین گوگبری]] [[اربیل]] شهرین حاکیمی ایله بیرلیکده ۶۰۲ جی قمری ایلده اونون و [[ابوبکر ایلدگز]] آراسیندا ساواش دوشوب نتیجه ده [[مظفرالدین گوگبری]] ساواش دان ال چکیب [[علاءالدین]] صولح ائتمگه مجبور اوْلوب [[ابوبکر ایلدگز]] الدن گئتمیش [[مراغه]] شهرین عوضینه اورمیه و [[اشنویه]] شهرلری [[علاءالدینه]] وئردی علاءالدین بیر یاخشی آد و عادیل و هنر سئون کیشی دیر و [[نظامی گنجوی]] اوز [[بهرام نامه]] سین علاءالدین آدینا اوخویوب.<ref>سرزمین زردشت - علی دهقان – به نقل از مینورسکی –ابن سینا - ۱۳۴۶ صفحهٔ ۳۵۱</ref> === آذربایجان آتابگ‌لری === اورمیه و [[اشنویه]] شهرلرین [[علاءالدین کورپه ارسلان|علاءالدین کورپه ارسلانا]] باغیشلاننادان سوْنرا اورمیه شهری علاءالدینین یئرلری حسابا گلدی و معلوم دئییل بۇ دوروم هاواقتا چان داوامی واریمیش یئددی جی یوز ایلین اول لرینده اورمیه شهرین حکومتی [[مظفرالدین اوزبی بن جهان پهلوان]] سلجوق آتابی ین الینده ایمیش بۇ دئوره ده [[بؤیوک سلجوقلو ایمپیراتورلوغو|سلجوقلو ایمپیراتورلوغو]] کوکدن داغیلدی و آتابی لر هربیری بیر بولومه صاحاب چیخدیلار اوزبی جهان پهلوان چوخلو چالیشیب اورمیه منطقه سینده امنیت یارادسین.<ref>تاریخ رضائیه یا ایران در جنگ جهانی اول – محمد تمدن – مؤسسه تمدن – 1350 – اورمیه - صفحه 35</ref><ref>سرزمین زردشت - علی دهقان - ابن سینا - 1346- صفحه 353</ref> === خوارزم‌شاه‌لار === ۱۲ جی میلادی ایل لرین اول لرینده اورمیه شهرینده آدلانان [[یئوه تورکمانلار]]ی مسکن لری واریمیش نفوس لاری اوقدریمیش کی ائلیه بیلرمیش لر ۱۰ مین نفر دویوشمک اۆچون عسکر حاضیرلایالار اورمیه شهرینده یاشییان یئوه لر [[سلیمانشاه یئوه لری]]ندن آیری بیر بولوم دیلر و اوندان هئچ سوز آپارمیردیلار و دئمک یول کسنلیق و قونشو توپراقلارینا حمله ائتمک له اونلارین اورک لرینده قورخور یاراتمیشدیلار هابئله اورمیه دن علاوه [[اشنویه]] شهری ده اللرینده اولاراق [[خوی]] شهریندن ده خراج الیردیلار سوندا [[جلال الدین خوارزم شاه]] خانیمینین ایستگی اساسدا در سال ۶۲۳ق/۱۲۲۶م یئوه لره حمله ائدیب اونلاری بیر چوخلارین اوْلدوروب خانواده لرین اسیر ائدیب و وار یوخ لارین دا غنیمته آپاردیلار بۇ وارلیق لار او قدر چوخویموش کی ۳۰ مین درهم گلجک جلال الدینین خزانه سینه یئتیشدی.<ref>تاریخ غزها - فاروق سومر - دکتر وهاب ولی - پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی - ۱۳۹۰ - صفحه: ۴۸۹</ref> === موغول‌لار === ۶۲۸ق/۱۲۳۰–۱۲۳۱م ایل ده جلال الدیم خوارزم شاه ائله کی موغول لارین فشاریندا معروض قالیر قیش فصلین اورمیه و اشنویه ده گئچیدیر جلال الدین نئچه موغول لاریندا دان ساواش ائدرک خوی شهریندن دیاربکره گئدیب و میافارقین داغ لاریندا کوردلرین الیله اوْلدورولور === تیموری‌لر === ۸۰۲ق‌ده امیرتیمور، اورمیه‌نین حؤکومتین، عۆصیان ائتمیش کۆردلر و ائلاتین موقابیله‌سینه گؤره گرگین‌بئیگ اوْصالی افشارا تاپیشیردی. الامه سلطان اوْصالی و یادگار سلطان اوْصالی، گرگین‌بئیگین اوْغوللاری اؤزون‌دن سوْنرا اورمیه‌نین حؤکومتینه چاتدیلار.<ref>[http://lib.eshia.ir/23022/9/3587/اوصانلو دانشنامه جهان اسلام], کتابخانه مدرسه فقاهت</ref> اورمولو افشار طایفالارین آراسیندا خوصوصا اوصالی ائلین شفاهی تاریخ لرینده گرگین بیگ اوصالو تۆرکجه: قورد اوصالی آدیلا تانینمیش دیر<ref>سئودا یولدایمیش - اسماعیل مددی اوصالو (اولکر)- یاز - 1386- اورمیه - صفحه :117</ref> [[file:Tamerlan.jpg|thumb|left|250px| امیرتیمور اورمو شهرین حوکمرانی سین قورد اوصالویا وئردی]] === صفوی‌لر === صفویه‌نین اوّل‌لرینده، شاه اسماعیل واقتی، اوّل‌ده اورمیه‌نین حؤکومتی سلطان‌ذوالقدر قاجار الینده ایمیش. اوندان سوْنرا گوگجه سلطان قاجار اورمیه‌نین والی‌لیگینه قویولدو. شاه اسماعیل واقتی صارم‌بیگ مکری اورمیه شهرینه هوجوم چکیب بایرام‌خان قرامانلو و خادم‌بیگ خلیفه‌الخلفا طرفیندن اونا قارشی چیخیلدی. بۇ جنگ‌ده عبدی‌بیگ شاملو دورمیش‌خان‌ین آتاسی هابئله ساروعلی مردار تکلو اؤلدورولدولر، سانکی اورمیه ایل‌لرجه عثمانی طرفیندن تؤکولن کوردلرین الیندن قورتولدو. صفویه واقتی اورمیه شهری کوردلرین هوجومونا معروض قالیردی. ۹۸۷-جی ایلی چوْخ پیس و خطرلی ایل ایدی؛ نئجه کی کورد عشیرت‌لری و عثمانی عسکرلری اورمیه‌یه هوجوم چکیب حسین‌خان سلطان خبوشلو و محمدسلطان روملونون باشینا تؤکولوب، قیزیلباش‌لاری شیکست وئرندن سوْنرا خوی و سلماس شهرلرینه‌چن اللرینه آلدیلار. کوردلرین بۇ هوجوموندا اورمیه شهری کؤکدن خارابا اوْلوب اهالی‌سی کؤچمگه مجبور اوْلدولار.<ref>سرزمین زردشت – علی دهقان – ابن سینا – ۱۳۴۶ – صفحهٔ ۳۵۹</ref> شاه طهماسب و شاه عباس زامانی علیمرادخان افشار و سبحان وئردی‌خان اورمیه‌نین حاکیمی ایدی‌لر. سوْنرالار ۱۰۳۵-جی ایل‌ده دم‌دم [[قالا]]سی اورمیه نین حاکیم نشین قلعه سی اوْلوب و امیرخان برادوستی منطقه نین حاکیمی اوْلدو اونجه بۇ منطقه افشارلار و قیزیلباش لار الیندیمیش<ref>تاریخ جهان آرای عباسی - وحید قزوینی - پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی - جلد ۱ - - تهران - ۱۳۸۳ صفحه:۸۵</ref><ref>ترکمان، اسکندربیگ، «تاریخ عالم آرای عباسی»، مایرکبیر، تهران ،۱۳۸۲ ج ۲، ص ۷۹۲</ref> سوْنرا افشار ائلی شاه‌عباس‌دان اورمیه شهری ایسته‌دیگی اساسدا، اورمیه شهرینده مسکن سالاراق حؤکومت اونلارین الینده ایمیش.<ref>به زادگاهم – علاءالدین تکش بیگلربیگی – تهران – گیلان – ۱۳۳۶ – صفحهٔ ۱۰</ref> === افشارلار === [[file:Cc-1317-a 0001 1 p24-C-R0072-1-.jpg|thumb|left|250px| اورمو شهری ایران نقشه سینده افشار وقتینده]] نادرشاه افشار سلطنتی‌نین باشلانغیچیندا، بلباس کۆردلری اورمیه حؤکومتی‌نین بعضی منطقه‌لرینه حمله ائتدیلر، آمّا سوْن‌دا نادرشاه افشار قووّه‌لریندن شیکست یئدی‌لر.<ref name="بلباس">[http://lib.eshia.ir/23019/1/1660/ارومیه دانشنامه جهان اسلام], کتابخانه مدرسه فقاهت</ref> === زند === بلباس کۆرلری کریم‌خان زنددن کی آذربایجانی توُتموشدو ایطاعت ائله‌میردی‌لر؛ بوُنا گؤره فتحعلی‌خان افشار ارشلو، اورمیه‌نین حاکیمی، اوْنلاری قیردی.<ref name="بلباس"/> === قاجار === شیخ عبیدالله جریانیندا، کۆردلر اورمیه شهرینه حمله گتیردیلر. او زامان اقبال‌الدوله افشار اورمیه‌نین حاکیمی ایدی. اقبال‌الدوله افشار ایله اورمیه اهالی‌سی کۆردلر قاباغیندا دایاندی‌لار. بیر مۆدّت ساوشدان سوْنرا شیخ عبیدالله، تیمورپاشاخان بایات و حمزه میرزانین گلمگین ائشیدیب، عسگرآباد کندینه حمله ائدیب اهالی‌سینی اؤلدورلو. آخیردا شیخ عبیدالله، تیمورپاشاخان‌دان شیکست یئییب عثمانلی‌یا قاچدی. عثمانلی‌لار شیخ عبیداللهی توُتوب مکّه‌یه تبعید ائتدی‌لر.<ref>«تاریخچه دارالنشاط اورمیه»، توحید ملکزاده دیلمقانی، یاز نشریاتی، ۱۳۸۸، ص ۷۴–۷۷</ref> مشروطیت اینقیلابیندا، مشروطه‌چیلر اورمیه‌ده ده انجۆمن قوُردولار. اورمیه مشروطه‌چیلری‌نین باشچی‌سی مشهدی اسماعیل افشار و مشهدی باقرخان ایدی‌لار. مشروطه زامانی کۆردلرین تالان‌لیق‌لاری اورمیه‌یه چوْخلو اذیت یاراتمیشدی.<ref>«تاریخچه دارالنشاط اورمیه»، توحید ملکزاده دیلمقانی، یاز نشریاتی، ۱۳۸۸، ص ۷۷</ref> {{اساس|جیلولوق}} بیرینجی دۆنیا مۆحاریبه‌سینده، عثمانلی‌دان قاچمیش جیلولار و ائرمنی‌لر منطقه‌نین مسیحی‌لر ایله بیرلیکده اورمیه، سلماس و کؤهنه‌شهرده ۱۳۰مین نفره یاخین آدام اؤلدوردولر. آخیردا عثمانلی قوْشونو گلیب مسیحیلره شیکست وئردی.<ref>«قتل‌عام مسلمانان در دو سوی ارس»، صمد سرداری نیا، نشر اختر، ۱۳۸۳، ص ۱۲–۱۳</ref> عثمانلیلار آذربایجان‌دان گئدنده، عثمانلی قوْشونونون باشچی‌سی اورمیه‌نین بؤیوکلرینی چاغیردیب، اوْنلارا عثمانلیلار گئدندن سوْنرا اؤزلریندن مودافیعه ائده بیلمک اۆچون، جیلولاردان غنیمت آلینمیش اسلحه‌لری‌نین آلماغینی تؤصیه ائتدی؛ آنجاق اورمیه‌نین بؤیوکلری قبول ائله‌مه‌دیلر. بیرینجی دونیا مۆحاریبه‌سی ۱۲۹۷-جی شمسی ایلین آخیرلاریندا باشا گلندن سوْنرا، اورمیه نیسبت امنیت اوْلدو. همن ایلین بهمن آییندان، سردار فاتح اورمیه‌نین حؤکومتینه گؤندریلدی. سردار فاتح کۆردلرین اذیت اتئمه‌سینه سوْن قوْیماق اۆچون، سیمیتقونون گؤروشونه گئتدی. بوُ ایش سیمیتقویا داها آرتیق جیسارت وئردی. ۱۲۹۸ده، ضیاءالدوله اورمیه‌نین حؤکومتینه گؤندریلدی. ضیاءالدوله اورمیه خالقی ایله بیرلیکده، کۆردلر قاباغیندا دایاندی. بوُ حالدا آذربایجان والی‌سی سمیتقویا پای گؤندریب، سیمیتقو دا ضیاءالدوله‌نین عزلین ایسته‌دی. بئله‌جه سردار فاتح اورمیه‌نین حؤکومتینه گؤندریلدی. بیر مۆدّت‌دن سوْنرا، سردار فاتح کۆردلرین سیخینتی‌سی آلتدا اورمیه‌دن گئدیب، حؤکومت سردار فاتحین موعاونی، میرزا علی‌اکبرخانا چاتدی. میرزا علی‌اکبرخان اورمیه-گۆلمانخانا یوْلونون قوْروماغی‌نی، اسدآقا فشنگچی‌یه تاپیشیردی. بیر مۆدّت‌دن سوْنرا، سیمیتقو ارشد آقازاده‌نی اورمیه‌یه گؤندردی. ارشد آقازاده میرزا علی‌اکبرخانی توُتوب شهر کوردلرین الینه دۆشدو. ۱۳۰۱-جی شمسی ایلده، سیمیتقو شیکست یئدی.<ref>«تاریخچه دارالنشاط اورمیه»، توحید ملکزاده دیلمقانی، یاز نشریاتی، ۱۳۸۸، ص ۱۰۴–۱۱۰</ref> ۱۹۱۵ اینجی ایل اورمیه شهرین خالقی [[جیلولوق]] و کوردلوق واقعه سینده ۲۵ مین قئدر اوز جمعیتینی الدن وئریر. اورمیه شهرین تورکلری عبارت اوْلموش اوشار (افشار) خالقینان افشار خالقی نین یوردی قدیمیتدن آذربایجان اولاراق سانکی صفویه دورسینده شاه تهماسب ایله برابر آذربایجان دان قزوین شهرینه و اوردان دا ایصفهانا کوچدورلوب لر بۇ دوره لر شاه عباس اونلاردان بیر تعدادی ازبک لرین قابغیندا داینماق اۆچون خراسانا یولادی و بیر تعدادی دا ایرانین اوْرتا بولوملرینده یاشادیلار سانکی حاصار سیندران کلبعلیخان افشار ایمانلونون بغداد شهرینین حصارینی سیندراندان سوْنرا شاه عباس اورمیه شهرین یورد عنوانیندا افشارلارا وئریب و اونلارا امر ائدی ۱۵ مین افشارلاری خراساندان ایرانین مرکزی بؤلگه لریندن کوچوردوب و بۇ شهر ده ساکین اولالار. بونجه اورمیه شهرین قاباق جا دان آذربایجان شهرلریندن حساب اوْلوب و اونون خالقی دا تورکی دیلر تاریخی سند لر بۇ زمینه ده بیلگی وئریب دیر آمّا بئله دئمک اوْلار کی عین حالدا قدیم عوثمانی دولتی علوی تورکلری ایران دان اوزاق ساخلییب و اونلاری عوثمانی امپراتورلوقون مرکزی بولوملرینه اینتقال وئردی و سونی کوردلری ایرانین شیعه دولتینه موزاحم ائتمک اۆچون ایران مرزلرینده کوچوردوب بۇ ایش موقابیلینده افشارلاریندان و شکاک کوردلری سلماسین خان تختی سینده وورشماقا باشلییب بۇ موحاریبه ده کوردلری شکست وئریب و ایندیلیکده بۇ منطقه کوردقیران آدلانیر اورمیه شهری بیرنجی دفعه آذربایجانیان رسمی دولت فدرال افشارایانین رسمی مرکزی اوْلموش دیر بۇ واقعه ده تمام آذربایجان بیرلیک ده بیر فدرال قالیبینده متحد اوْلوب آذربایجان دا حکومت آپارمیش دیلار بۇ حکومتین باشچسی محمد قولوخان افشار میش بۇ حکومت سوْنرا فتحعلیشاه الیله سرنگون اولدی === چاغداش تاریخ === اورمو شهری ایران دا بیرنجی شهری دیر کی ۲ بهمن ده بیرنجی دفعه ایران دا قیام مسلحانه رژیم پهلوی دن ائدیب لر بۇ ایشین باشچی سی اورمیه شهرینده شیخ غلامرضا حسنی اورمیه الیله اداره اوْلونوردی. ایران انقلابیندان سوْنرا کوردلر سنار مامدی باشچی سی ایله اورمیه شهرینه هجوم چکیب و اورمیه شهرین توتماق ایستیرلر بۇ خبر اورمیه شهرینده قورخو یارالدیب و خالقین بیر چوخو ائو ائشیگین بوشاتماغا چالیشیب و شهردن چیخدیلار. کوردلر اورمیه شهرینه گیرنده حسنی امریله اوْلان سیلاح لی نیرولار اونلاری محاصیره ائدیب و اونلاری قایتارماغا مجبور ائله دیلر.<ref>اباذری، عبدالرحیم، انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی، «خاطرات حجت‌الاسلام حسنی امام‌جمعهٔ ارومیه»، صص 158 - 161</ref> == خالقی == {{اساس|اورمیه خالقی}} === قومیت === {{Bar box |title= اورمیه کلانشهرین سویلاری |titlebar=#ddd |float=left |caption=<ref name="سای">م‍ع‍اون‍ت س‍ن‍ج‍ش از دور و ج‍غ‍راف‍ی‍ا، (اداره ک‍ل ج‍غ‍راف‍ی‍ای‍ی). ف‍ره‍ن‍گ ج‍غ‍راف‍ی‍ای‍ی ش‍ه‍رس‍ت‍ان‍ه‍ای ک‍ش‍ور: ش‍ه‍رس‍ت‍ان اروم‍ی‍ه. تهران: س‍ازم‍ان ج‍غ‍راف‍ی‍ای‍ی ن‍ی‍روه‍ای م‍س‍ل‍ح، ۱۳۷۸. شابک ۹۶۴–۶۳۸۳–۳۸.</ref> |width=400px |bars= {{Bar percent‏|تۆرک|gold|۸۵٫۷}} {{Bar percent‏|کۆرد|red|۱۰٫۵}} {{Bar percent‏|آسوری|green|۱٫۷}} {{Bar percent‏|فارس|blue|۱٫۶}} {{Bar percent‏|ائرمنی|teal|0.5}} }} شهرین اهالی‌سینین چوْخو [[آذربایجان تورکلری|آذربایجان تۆرکو]] دۆرلر<ref>https://int.urmia.ac.ir/en/About-Urmia{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> و [[آذربایجان تورکجه‌سی|آذربایجان تۆرکجه‌سی]]نده دانیشیرلار.<ref>دکتر م پناهایان، مجموعه‌ای در چهار جلد به نام " فرهنگ جغرافیای ملی ترکان ایران زمین " سال 1351</ref><ref>سیری در تاریخ زبان ولهجه‌های ترکی، دکتر جواد هئیت- چاپ سوم، سال1380,ص 307</ref><ref>http://www.britannica.com/EBchecked/topic/433619/Orumiyeh</ref><ref>http://countrystudies.us/iran/42.htm</ref> اورمیه‌نین تقریباً ۹۰٪ اهالیسی تۆرک دۆرلر؛ [[کوردلر|کۆردلر]]، [[آشوریلر|آسوری‌لر]] و [[ارمنیلر|ائرمنی‌لر]] ده بوُ شهرده یاشاییرلار.<ref>[http://looklex.com/e.o/orumiyeh.htm Orumiye] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130922191652/http://looklex.com/e.o/orumiyeh.htm |date=2013-09-22}}, Looklex</ref> ۱۳۷۸ده گؤتورولن آمار اساسیندا اورمیه‌نین قومیت آماری بئله دیر: ۸۵٫۷٪ تۆرک، ۱۰٫۵٪ کۆرد، ۱٫۷٪ آسوری، ۱٫۶٪ فارس، ۰٫۵٪ ائرمنی.<ref name="سای"/> اورمیه شهرینین [[کوردلر|کۆردلر]]ی [[شکاک عشیرتی|شکاک]] طایفاسی‌لا تانیلیر و ایکی بؤیوک بؤلومو تشکیل ائدیلر «عبدوی» و «ممدوی» کی اصل‌ده میلانی طایفالاریندان ساییلیرلار و دیللری [[کورمانج دیلی|کۆرمانجی کۆردوجه‌سی]] دیر. بوُ ائلاتلار اصل‌ده تۆرکیه‌نین [[دیاربکر]] منطقه‌سیندن کؤچوب گلیب‌لر.<ref>تحولات باتی آذربایجان به روایت اسناد مجلس شورای اسلامی- علی ططری، رحیم نیکبخت -مرکز انتشارات مجلس شورای اسلامی - صفحه 36</ref><ref>تاریخ جنبشهای آزادی‌بخش مردم کرد - سجادی - علائ‌الدین- مترجم: محمدی - احمد - ۱۳۸۰ - صفحه 373</ref> شکاک طایفالارینین بیر بؤلومو ده قره‌قوْیونلو تۆرکمانلار ایله، صفویه دؤره‌سینده، عثمانلی ایمپیراتورلوغونون شرقی (شرقی آنادولو) منطقه‌لریندن کؤچوب گلیب‌لر.<ref>[http://www.irdc.ir/fa/content/13317/print.aspx - مرکز اسناد انقلاب اسلامی]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}</ref> === مذهب === اورمیه شهرین‌ده تۆرکلر اکثراً [[شیعه]] دیرلر سانکی شیعه‌لر یانیندا بوُ شهرده [[سونیلر|سۆنّو]] تۆرکلر ده وار. اورمیه شهرینده یاشایان [[کورمانجلار|کوردلر]] ده [[سونیلر|سۆنّو]] مذهبینه اینانجلاری واردیر، هابئله آسوری‌لر و ارمنیلرده [[مسیحیت]] دینی‌نه اینانجلاری وار. === اورمو لهجه‌سی === اورمیه لهجه‌سی چوخلو نظرلردن [[تبریز]] لهجه‌سینه بنزرلیکلری واردیر.<ref>{{پک|Doerfer|۲۰۰۶|ک=AZERBAIJAN viii. Azeri Turkish|کد زبان=en}}</ref> [[تورکجه|تۆرکجه]]‌ده مجهول [[فعل|ائیلم]] (فعل)، ائیلمین سوْنونا «ل» آرتیرماق‌لا یارانیر. اورمو تۆرکجه‌سینده مجهول ائیلم یاراتماغا باشقا بیر یوْل دا واردیر: آپاردی ← آپارلاندی، گؤتوردو ← گؤتورلندی<ref>«تورکجه‌نی قورویاق»، بهرام اسدی، یاز اینتیشاراتی، اورمیه، ۱۳۸۶، ص ۲۸–۲۹</ref> === ۱۸۶۹-نجو ایلده اورمیه‌نین جمعیت ترکیبی === مسیحی مسیونئرلر و سیاسی هئیأت‌لرین ۱۸۶۹-نجو ایلده اورمیه جمعیتی‌نین ترکیبیندن وئردیگی آمار:<ref>{{وب قایناقلاماسی |یازار = |باغلانتی= http://yolpress.ir/?p=40633|باشلیق= ترکیب جمعیتی – ائتنیکی اورمیه در ۱۵۰ سال پیش + سند معتبر|دیل= [[فارسجا]]| یاییملاییجی = یول پرس|تاریخ = |یوخلاما تاریخی= ۲۶ خرداد ۱۳۹۶|آرشیو باغلانتی‌سی= |آرشیولنمه تاریخی=}}</ref> اورمیه شهری‌نین جمعیتی:۳۱٬۵۰۰، اورمیه اطرافی‌نین جمعیتی: ۹۳٬۵۰۰، بوتون اورمیه بؤلگه‌سینین جمعیتی: ۱۲۵٬۰۰۰ {| class="wikitable" |- ! !!تورک!!آشوری!!ائرمنی!!کورد!!یهودی!! کل |- | اورمو جمعیتی|| ۷۵۰+۲۸٬۲۰۰|| ۸۰۰|| - || +۷۵۰|| ۱٬۰۰۰||۳۱٬۵۰۰ |- | اورمو %|| ۹۱٫۹٪|| ۲٫۵٪|| -|| ۲٫۴٪|| ۳٫۲٪|| |- | اورمو اطرافی جمعیتی|| ۱۵۰۰+۵۹٬۰۰۰|| ۱٬۵۰۰+۲۰٬۰۰۰|| ۱٬۰۰۰+۱٬۵۰۰||۷٬۵۰۰+۱٬۵۰۰||-||۹۳٬۵۰۰ |- |اورمو اطرافی %|| ۶۴٫۷٪|| ۲۳٪|| ۲٫۷٪||۹٫۶٪||-|| |- | بوتون بؤلگه جمعیتی|| ۸۹٬۴۵۰|| ۲۲٬۳۰۰|| ۲٬۵۰۰||۹٬۷۵۰|| ||۱۲۵٬۰۰۰ |- | بوتون بؤلگه %|| ۷۱٫۶٪|| ۱۷٫۸٪|| ۲٪||۷٫۸٪||۰٫۸٪|| |- |} تورک کندلری: ۲۱۵، ائرمنی کندلری: ۴، نسطوری کندلری: ۹۰، کورد کندلری: ۳۰ == طبیعی دوروم == === جغرافیا === اورمیه شهری بیر بؤیوک چوُققوردا یئرلشیب‌دیر. بوُ دشت تام گؤورنتی و یاشیل‌لیق دیر. بوُ دشتین اوُزوناسی ۷۰ کم و انی ده ۳۰ دور و اوْنون قیراغی بۆتونلوک ایله اۆزوم و آلما باغلاری و اکینچیلیک دیر. اوُرمو گؤلو بوُ شهرین دوْغو قیراغیندا یئرلشیب‌دیر. بوُ شهر گؤزل، سوُلو و یاخشی هاواسی اوْلماغینا گؤره، ایرانین دوْلانمالی یئرلریندن دیر. اورمیه آزاد دریالاردان ۱۳۳۲ متیر بوْیو وار دیر.<ref>http://www.mongabay.com/igapo/2005_world_city_populations/Iran.html</ref> === قونوم === <center> {| class="wikitable" border="1" width ="50%" border = 2 align="center" !colspan="3"|جغرافیایی دوروم و قونشو شهرلر |---- | width ="25 %" align="center" | | width ="50 %" align="center" | ''قوزئی:'' [[سلماس|سلماس شهری]] | width ="25 %" align="center" | |---- | width ="25 %" align="center" | ''دوغو:'' [[اورمو گؤلو]] | width ="50 %" align="center" | [[File:Brosen windrose.svg|50px]] | width ="25 %" align="center" | ''باتی:'' [[تورکیه]] |---- | width ="25 %" align="center" | | width ="50 %" align="center" | ''گونئی:'' [[نقده|نقده شهری]]، [[اشنویه|اشنویه شهری]] | width ="25 %" align="center" | |}{{پایان}} === چای‌لار === {{باشلیق گئنیش لندیرماق}} ==== شهرچایی ==== [[شهرچایی]] تورکیه نین بیقار دره سیندن باشلایب و داغلیق و اورمیه نین دوزلوقوندن گئچندن سوْنرا اورمو گولونه توکولور. === هاوا دورومو === اورمیه‌ هاوسینین دورومو متوسط ۸٫۹ درجه سانتیگراد حرارت له یای دا تقریباً ایستی و قیش دا تقریباً سویوقدور. یاغینتی دونومو مهر آیین آخیرلاریندا و آباد آیین اول لریندن باشلانیب خردادا چان داواملی دیر.<ref name="webcitation.org">{{Cite web |title=مرکزاطلاعات شهری ارومیه و استان آذربایجان غربی. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۱۱ دسامبر ۲۰۱۳. |url=http://urmia.5rah.com/ostan/ |accessdate=2013-12-15 |archivedate=2013-12-15 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Lt5l7hW2?url=http://urmia.5rah.com/ostan/}}</ref> یاغینتی میانگینی ۹۳ گون اوزونلوغوندا ۳۶۰ میلی متیر دیر.<ref>{{Cite web |title=Balland, D. “BĀRĀN”. In Encyclopædia Iranica. 15 Dec 1988. Archived from the original on 27 April 2014. Retrieved 10 Dec 2013. |url=http://www.iranicaonline.org/articles/baran-rain |accessdate=2014-04-27 |archivedate=2014-04-27 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6P9ZiKzGS?url=http://www.iranicaonline.org/articles/baran-rain}}</ref> و اوزون مدت ده یاغینتی میانگینی ۲۳۸٫۲ میلی‌متیر دیر. دونموش گونلر آبان آییندا ۱۹ گون آذر ده ۲۷ گون دی ده ۳۰ گون بهمن ده ۲۸ گون اسفند ده ۱۴ گون فروردین ده ۶ گون دیر کلیت ده ۱۲۰ گون ایلده اورمیه ده دونموش گونلردیر یئلین میانگین سورعتی متیر ثانیه ده دیر هابئله اردیبهشت و اسفند آیلاریندا ۱۶ متیر ثانیه ده یئلین ان سۆرعتلی زامانی دیر و دی و بهمن آیلاریندا ۷ متر ثانیه ده یئلین ان آز سورعتلی اوْلان فصلی دیر.<ref name="webcitation.org"/> === زلزله === باتی آذربایجان اوستانی کلیت ده بیر دپریملی منطقه دیر.<ref>{{Cite web |title=پایگاه خبری تحلیلی ندای ارومیه، ۵ مهر ۱۳۹۲. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۱۴ اوکتوبر ۲۰۱۳. |url=http://nedayeurmia.ir/index.aspx?siteid=8 |accessdate=2013-12-15 |archivedate=2013-12-15 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Lt5mQbDU?url=http://nedayeurmia.ir/index.aspx?siteid=8}}</ref> سانکی هله لیک اورمیه شهرینده داغیدان بیر دپریم اولمویوب دیر.<ref>{{Cite web |title=وبگاه مگ‌ایران، به نقل از روزنامه اعتماد، شمارهٔ ۲۴۶۸، صفحهٔ ۹. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۱۳ اوکتوبر ۲۰۱۳. |url=http://www.magiran.com/npview.asp?ID=2562003 |accessdate=2013-12-15 |archivedate=2013-12-15 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Lt5tz7Rv?url=http://www.magiran.com/npview.asp?ID=2562003}}</ref> اورمیه ده اوْلان سون زیزله لردن ۱۳۰۰ قمری ایلده<ref>{{Cite web |title=آخرین زلزله‌های بزرگ قرن حاضر در ایران |url=http://www.magiran.com/npview.asp?ID=2562003 |accessdate=2013-12-15 |archivedate=2013-12-15 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Lt5tz7Rv?url=http://www.magiran.com/npview.asp?ID=2562003}}</ref> هابئله ۴ ریشترلیق سیلوانا مرکزیتی ایله<ref>{{Cite web |title=زمین لرزه ۴ ریشتری ارومیه را لرزاند |url=http://www.asriran.com/fa/news/40017/زمین-لرزه-4-ریشتری-ارومیه-را-لرزاند |accessdate=2014-04-08 |archivedate=2014-04-08 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6OfxM1EF7?url=http://www.asriran.com/fa/news/40017/زمین-لرزه-4-ریشتری-ارومیه-را-لرزاند}}</ref> ۸۷ جی ایلده و ۹۱ جی ایلده اهر و ورزقان دپریم لری<ref>{{Cite web |title=زمین لرزه در ارومیه |url=http://www.omran-ag.ir/tabid/1897/articleType/ArticleView/articleId/19562/--.aspx |accessdate=2013-12-15 |archivedate=2013-12-15 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Lt5ziPfC?url=http://www.omran-ag.ir/tabid/1897/articleType/ArticleView/articleId/19562/--.aspx}}</ref><ref>{{Cite web |title=زلزله ۶٫۲ ریشتری شمال باتی کشور را لرزاند |url=http://www.tabnak.ir/fa/news/264800/زلزله-۶۲-ریشتری-شمال-غرب-کشور-را-لرزاند |accessdate=2013-12-15 |archivedate=2013-12-15 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Lt5v9WXx?url=http://www.tabnak.ir/fa/news/264800/زلزله-۶۲-ریشتری-شمال-غرب-کشور-را-لرزاند}}</ref> هابئله لاب سونونجو دپریم سیلوانا دا ۴٫۶ ریشترلیق دپریم دیر.<ref>[http://www.donya-e-eqtesad.com/news/755023/ زمین‌لرزه ۶٫۴ ریشتری در ارومیه]</ref> == فرهنگ == === آشیق‌لار === [[آشیق]]لار ایسلامدان اؤنجه زامانلاردان تۆرک خالق‌لارین آراسیندا ایجرا ائدرمیش‌لر. ایسلامی اینقیلابدان قاباق، آشیق‌لار مورتّباً باتی و چیخی آذربایجانین قهوه‌خانالاریندا چالاردی‌لار. تبریز، آشیق‌لارین چیخی مرکزی و اوُرمو، اوْنلارین باتی مرکزی ایدی. اورمودا آشیقلار همیشه تک چالاردی‌لار.<ref name="اآ">[http://www.iranicaonline.org/articles/aseq-in-azerbaijan-both-in-iran-and-azerbaijan-ssr-a-poet-and-minstrel-who-accompanies-his-singing-on-a-long-necked-fre ĀŠEQ (Asheq)], Iranica</ref> آشیق موسیقی‌سی آذربایجانین ان قدیمی هۆنری دیر.<ref>[http://www.asriran.com/fa/news/302530/موسیقی-مکتب-عاشیقی-ارومیه-ثبت-ملی-شد موسیقی مکتب عاشیقی ارومیه ثبت ملی شد], عصر ایران</ref> === دب‌لر و رسم‌لر === اوُرمودا ائولنمگه گؤره چوْخلو دبلر واردیر. بوُ دب‌لرین بیری کۆره‌کن (بَی) حامامی دیر. حنا گئجه‌نین سحری‌سی کۆره‌کن ایله ساغدوش، سوْلدوش و بیر نئچه جوان حاماما گئدیب و اوْردا چالیب اوْینایارلار. کۆره‌کن یوُیوناندان سوْنرا، قیز ائوی آلان پالتارلاری گئیب، آراییشگاها گئدیب و توْی ائوینه قاییدار.<ref name="اورمو فولکلورو">محمدرضا اسماعیل‌زاده، «اورمو فولکلورونا بیر باخیش»، بوتا نشر، ۱۳۹۰</ref> ایندیلیکده بوُ دبلر اوُنودولماق حالیندا دیر. اوُشاق دیش چیخارداندا، دیشلیک یوْخسا هدیک پیشیریب قوْهوم و قوْنشولارا پای وئره‌رلر. پای‌آلانلار دا هدیک قابینا اوُشاق اۆچون تؤحفه قوْیوب قایتارارلار.<ref name="اورمو فولکلورو"/> چیلله گئجه‌سی، جاوانلار طایفادا بیر آغ‌ساققالین ائوینه ییغیشارلار. اوُشاقلاردا اؤز آتا آناسی‌نین ائوینه قوْناق گئدرلر. [[جویز حالواسی]]، [[هویج حالواسی]]، قارپیز، نوْقول، میلاق، پاتداق و … چیلله گئجه‌سینده یئییلر.<ref name="اورمو فولکلورو"/> چرشنبه‌لیک گؤندرمک آخیر چرشنبه‌نین دبلرین‌دن دیر. آتا و قارداش نیشانلی قیزلارا، تزه‌گلینلره، آنا-باجیلار و قیزلارا پای گؤندره‌رلر. بوُ پای بوُنلاردان عیبارت دیر: پالتار، ائو وساییلی، آینا سبزه (گؤیرمیش بوُغدا)، بوْیانمیش یوُمورتا و قیزین ارینه جوْراب یوْخسا کؤینک. معمولاً پای‌ین یئرینه پای گتیرنه پوُل یوْخسا جوْراب یوْخسا کؤینک‌لیک وئریلر.<ref name="اورمو فولکلورو"/> === سینما === گئچمیش ایل‌لرده اورمیه‌ده ۶ سینما سالوْنو وار ایمیش. ایندیلیکده ۳ سینما ایشینه داوام وئریر.<ref>[http://khabarfarsi.com/ext/836044 بازسازی کلی دو سینمای ارومیه/ قدمت سینماها به دهه 40 می‌رسد] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140426232756/http://khabarfarsi.com/ext/836044 |date=2014-04-26 }}, خبرفارسی</ref> === کیتاب‌ائولری === اورمیه‌نین ۱۳ کیتابخاناسی وار دیر. ۳۴۵ مین نۆسخه‌دن آرتیق بوُ کیتابخانالاردا کیتاب وار دیر. ۱۸ مین نفردن آرتیق اورمیه‌نین کیتابخانالارینا یازیلیب‌لار.<ref>[http://www7.es.irna.ir/fa/News/80936946/فرهنگی/18_هزار_نفر_در_کتابخانه_های_عمومی_ارومیه_عضویت_دارند 18 هزار نفر در کتابخانه‌های عمومی ارومیه عضویت دارند] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140406204527/http://www7.es.irna.ir/fa/News/80936946/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C/18_%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1_%D9%86%D9%81%D8%B1_%D8%AF%D8%B1_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C_%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87_%D8%B9%D8%B6%D9%88%DB%8C%D8%AA_%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF |date=2014-04-06}}, ایرنا</ref> == سیاست == === بلدیه === اورمیه بلدیه‌سی ۱۳۰۷ده قوُرولوب‌دور.<ref>{{Cite web |title=رکوردهای ایران |url=http://recordhayeiran.com/page296.html |accessdate=2014-08-07 |archivedate=2013-11-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131126160207/http://recordhayeiran.com/page296.html }}</ref> بلدیه تیکینتی‌سی انقلاب مئیدانیندا (اوستان مئیدانی یا یوردشاهی دروازاسیندا) یئرلشیب‌دیر. ۱۳۱۰دا «ملا اوستا»، اورمیه‌نین لاپ ایش بیلن معمارلاریندان، بوُ تیکنتی‌نی قارتال شکیلینده مِعمارلیق ائله‌ایب‌دیر.<ref name="گروه مشاوران پنکو">{{Cite web |title=گروه مشاوران پنکو |url=http://penco.ir/content/urmia.aspx |accessdate=2014-08-07 |archivedate=2013-12-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131212093550/http://penco.ir/content/urmia.aspx}}</ref> === کونسوللوق‌لار === * {{بایراقچه|تورکیه}} تورکیه کنسوللوغو اورمودا، بهشتی (دانیشکده) خیاوانی‌ندا یئرلشیب‌دیر. * {{بایراقچه|عراق}} عراق کونسوللوغو یئنیلیکده اورمودا اوز ایشی‌نی باشلایب و فعال دیر. * {{بایراقچه|روسیه}} روسیه کونسوللوغو ایندیکی حالدا فعال دئییل. == تفریحی یئرلر == بند، خان‌دره‌سی و مارمیشو اورمیه‌نین تفریحی یئرلریندن دیر.<ref>[http://www.farhangnews.ir/content/67655 تفرجگاه‌هایی از جنس بهشت در ارومیه] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141027083250/http://www.farhangnews.ir/content/67655 |date=2014-10-27}}, فرهنگ نیوز</ref> بند کندی اورمیه‌نین یاخین‌لیغیندا و شهرچایی‌نین قیراغیندا یئرلشه‌رک، اؤنملی توریستی بیر یئر دیر.<ref>[http://www.magiran.com/view.asp?Type=pdf&ID=833352 برآورد ارزش تفرجی روستای بند ارومیه به روش ارزشگذاری مشروط], magiran</ref> == مکتب‌لر == === عمومی مکتب‌لر === [[file:Education in Iran 0003 Urmia.jpg|thumb|left|250px| احمدشاه وقتینده اورمو دا بیر مدرسه]] پهلوی دونومیندن قاباق اورگتمه لر عمومیت له مکتب خانا لاردا اولوردو مکتب خانا لار شهرین بویوک و جمعیتلی و هابئله مسجیدین شبستانلاریندا، تکه لر، یا دا ائولرده قورولوردی عمومیت له الیفبا نین اویرتمه سی آنادیلی کیتابیندان کی تۆرکجه یمیش باشلانیردی اوندان سوْنرا اوشاق لار الفبا اورگنیردیلر و یازیب اوخوماق لا تانیش اولوردولار درس وئریلن کیتاب لار عیبارتی دیر قرآن، تنبیه‌الغافلین، صرف میر و…<ref>انزلی، حسن، «اورمیه در گذر زمان» ، انتشارات دستان - صص ۴۶۴–۴۶۶.</ref> یئنی ده قورلان سبک ده مکتب و مدرسه اورمیه ده ۱۷ ایل دارالفنون دان قاباق ۱۲۵۱ قمری ایل ده قورولوب دیر<ref>{{Cite web |title=خبرگزاری فارس |url=http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13920609000540 |accessdate=2014-01-02 |archivedate=2014-01-02 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6MKTNKRTa?url=http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13920609000540}}</ref> === یوخاری مکتب‌لر === بیرنجی ایران دا اوْلان داوا درمان اویرتیم مرکزی ۱۳۰۰ جی قمری ایل ده آمریکایی لر الیله اورمیه شهرینده قورولدو<ref>Esmail Yourdshahian, Farrokh Ghavam, Mohhamad-Hassan Ansari, Life of Dr. Joseph Plumb Cochran, Founder of Iran's First Contemporary Medical College, Archives of Iranian Medicine, Academy of Medical Sciences, Islamic Republic of Iran, Vol. 5، No. 2 (April 2002).</ref> ایندی قدر ۲۲ مین طلبه اورمیه دانیشگاهیندا ۴۶ مین آزاد دانیشگاهیندا و ۱۸۰۰ نفر ده یئنی قورولان اورمیه نین صنعتی دانشگاهیندا عالی مکتب لرینده تحصیله مشغولدولار.<ref>{{Cite web |title=خبرگزاری تسنیم |url=http://www.webcitation.org/mainframe.php |accessdate=2014-08-06 |archivedate=2013-08-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130822210654/http://www.webcitation.org/mainframe.php}}</ref><ref>{{Cite web |title=خبرگزاری فارس |url=http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13920521000397 |accessdate=2014-01-02 |archivedate=2014-01-02 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6MKTQLzkH?url=http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13920521000397}}</ref> بوُ شهرده چوْخلو اؤنم‌لی و مؤعتبر بیلیم‌یوردو وار دیر کی اوْنلاردان [[اورمو بیلیم‌یوردو]]، [[اورمو صنعت بیلیم‌یوردو]]، [[اورمو طب علم‌لر بیلیم‌یوردو]]، آزاد بیلیم‌یوردو و پیام-ی نور بیلیم‌یوردونا ایشاره ائتمک اوْلار. === دینی حوزوی مکتب‌لر === اورمیه نین بیرنجی دینی و حوزوی مکتبی ۱۱۴۲ جی قمری ایل ده قورولوب دیر ایندیلیکده بۇ مکتب امام خمینی آدلانیر و ۱۵۰ طلبه سی وار.<ref>{{Cite web |title=مدیریت حوزه‌های علیمه استان |url=http://howzeh-ag.com/مدارس-علمیه-استان/امام-خمینی-ارومیه/ |accessdate=2014-04-08 |archivedate=2014-04-08 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6OfxsLiWb?url=http://howzeh-ag.com/مدارس-علمیه-استان/امام-خمینی-ارومیه/}}</ref> هابئله سونولرین ده اوزلرینه گوره بۇ شهرده مدرسه لری وار<ref>{{Cite web |title=پایگاه اطلاع‌رسانی اصلاح |url=http://www.islahweb.org/content/2012/6/6091/%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%88%DB%8C-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AD%DB%8C-%D8%B9%D9%84%D9%85%D8%A7-%D9%88-%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85-%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%8 |accessdate=2014-04-08 |archivedate=2014-04-08 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Ofxy0Hkm?url=http://www.islahweb.org/content/2012/6/6091/اردوی-علمی-تفریحی-علما-و-طلاب-علوم-دینی-مÙ%258}}</ref> و یئنی قورولموش خانیم لار اۆچون دا مکتب زینب کبری آدلانیر.<ref>{{Cite web |title=مرکز مدیریت خوزه‌های علمیه خواهران |url=http://www.rasanews.ir/NSite/FullStory/News/?Id=192360 |accessdate=2014-04-08 |archivedate=2014-04-08 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Ofy0CTVh?url=http://www.rasanews.ir/NSite/FullStory/News/?Id=192360}}</ref> == شهر سورون‌لاری == === هاوانین باتماسی === اورمیه شهری دولو تیرافیک لر اۆچون هابئله دی‌اکسید کربنون هاوا دا چوخالماسی و شهرین تولدی و صنعتی و یئرین دوزگون یئرده تیکمه دن اونو ایرانین بیر هاواسی باتیق شهرلریندن ائدیب. هابئله عراقین توز توْرپاقی و هاوانین ترسه اولماغی ایل ۹۰ گونون ده اوْلور شهرین هاواسینا تأثیر قویان اونملی موارید دن اورمو گولون قوروماسی و اونون دوز یئل دومان لارین قوزانماسی دیر اورمیه شهرین هاواسینین باتیلماسینین قاباغیندا داینماق اۆچون گرک بۇ شهرین اطرافیندا یام یاشیل یئرلر یارانا.<ref>{{Cite web |title=اینا نیوز |url=http://www.ainanews.com/Default.aspx?tabid=1298&articleType=ArticleView&articleId=313272 |accessdate=2014-08-07 |archivedate=2013-12-15 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Lt6TNYQq?url=http://www.ainanews.com/Default.aspx?tabid=1298}}</ref><ref>[http://www.mehrnews.com/detail/News/2183974 خبرگزاری مهر]</ref><ref>{{Cite web |title=خبرگزاری فارس |url=http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13911206000585 |accessdate=2014-08-07 |archivedate=2013-12-15 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Lt6Ox6Z2?url=http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13911206000585}}</ref><ref>[http://www.asriran.com/fa/news/153922/زنگ-هشدار-آلودگی-هوا-در-ارومیه-هم-نواخته-شد عصر ایران]</ref> === تیرافیک === اورمیه‌ده ۱۰۰۰ نفره ۸۰ ماشین اوْلاراق تهران‌دا ۱۰۰۰ نفره ۶۲ دانادان آز ماشین وار دیر. ماشین سایی باخیمیندان، تهران‌دان سوْنرا اورمیه ایرانین ایکینجی شهری دیر.<ref name="دی">[http://daynews.ir/vdcef78z.jh8xei9bbj.html?13047 ارومیه، بهشت ایران و دروازه تمدن‌ها] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131224121744/http://daynews.ir/vdcef78z.jh8xei9bbj.html?13047 |date=2013-12-24}}, دی‌نیوز</ref> اورمیه‌ده ۲۵۰ مین دانادان آرتیق ماشین واردیر. تیرافیک، اورمیه‌نین ان اؤنملی شهر مؤعضللریندن دیر.<ref>[http://www.irna.ir/fa/News/81195680/سایر_حوزه_ها/گسترش_حمل_و_نقل_عمومی_از_برنامه_های_شهرداری_ارومیه_است گسترش حمل و نقل عمومی از برنامه‌های شهرداری ارومیه است], ایرنا</ref> === زورآبادلار === شهرین حاشیه لری اورمیه شهرین بیر اونملی دردلریندن دیر کی زورآباد یا دا اسلام‌آباد آدلانیر<ref name="تابناک">[http://www.tabnak.ir/fa/news/213999/۲۵هزار-حاشیه‌نشین-در-ارومیه-سامان‌دهی-شدند تابناک]</ref> نئجه کی یاخین ۲۵ مین نفر ۵ جی گئنیشلنمیش برنامه ده اورمیه حاشیه لری سهمانلانیب دیر.<ref name="تابناک"/> ۱۳۹۲ جی سون ۷ دی آیندا ۷۵۰ هیکتار یئر تیکینتی لر اساسندا شهرین محدوده سینه ایضافه اوْلوب<ref>[http://isna.ir/fa/news/91101308001/رییس-شورای-شهر-ارومیه-با-افزایش-حاشیه-نشینی ایسنا]</ref> اسلام‌آباد، علی‌آباد، حسین‌آباد، حاجی پیرلو، وکیل آباد، کوی لاله سالار، قره باغ، روستاهای الواج (آلباش) و دیگاله (دیک قالا) شهرین حاشیه لری حساب اولور.<ref name="تابناک"/><ref name="خراسان نیوز">{{Cite web |title=خراسان نیوز |url=http://www.khorasannews.com/newssource/17316-880428/xml/2_17316_06_686.XML |accessdate=2014-01-02 |archivedate=2014-01-02 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6MKTwj2og?url=http://www.khorasannews.com/newssource/17316-880428/xml/2_17316_06_686.XML}}</ref> هابئله شهرین حاشیه سینده ایلشن لر بۇ شهر ۱۵۰ مینلق جمعیتی تشکیل وئریب لر<ref name="خراسان نیوز"/> هابئله چوخلو معضل لر بۇ جومله جورمولرین چوخالماسی اکین یئرلرین خاراب ائتمک ده اونلاردا اولور.<ref>{{Cite web |title=خراسان نیوز |url=http://www.khorasannews.com/newssource/17316-880428/xml/2_17316_06_686.XML |accessdate=2014-08-08 |archivedate=2013-12-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131224103835/http://www.khorasannews.com/newssource/17316-880428/xml/2_17316_06_686.XML}}</ref><ref>[http://www.yjc.ir/fa/news/4065750/افزایش-جرایم-در-مناطق-حاشیه باشگاه خبرنگاران]</ref> == بؤلمه‌لر == === شهرین یئکلمه‌سی === اورمیه داغیناق شکیل‌ده یئکلیب‌دیر.<ref>[http://gdij.usb.ac.ir/article_1165_63.html ارائه‌ی الگوی بهینه‌ی گسترش کالبدی- فضایی شهر ارومیه] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140814002726/http://gdij.usb.ac.ir/article_1165_63.html |date=2014-08-14}}, فصلنامه جغرافیا و توسعه</ref><ref>[http://isna.ir/fa/news/91032615002/معاون-استاندار-آذربايجان-غربي-گسترش-بي-قواره معاون استاندار آذربایجان‌غربی:گسترش بی‌قواره شهر ارومیه مطلوب نیست], ایسنا</ref> شهرین بافتی اوچ قیسمه تقسیم اولاراق شهرین ان قدیم قیسمتی بازار محدوده سی دیر شهرین نئچه یوز ایلیق قدیمته صاحیب دیر ییانکی ایندیلیکده اونون ان قدیم محله سینین قیدمتیندن ۱۰۰ ایل اونجه یه کئچمیر اورمیه شهرین اوستان مرکزی اوْلاندان سوْنرا باکری - خیام - عسکرآبادی خیابانلاری بۇ شهرین اورتاسیندا گئچیب اداری مرکزلرین یئری اوْلدو شهرین میانی بافتی مرکزی بافتین جمعیت باخیمندان دولماسی و گورمه مسی اساسیندا یاراندی و کوچه لرو محله لر شهرین قدیم بافتین دوره سینه یارانیب بۇ محله لر تام ۳۰ دان ۵۰ قدر ده اوْلان تیکینتی لر دیلر بۇ قیسمین دورمو معماری باخیمدان شهرین اورتاسیندا اوْلان معماری تای دیر سانکی یئنی مصالح له تیکیلیب. میانی بافتین سیمگه لریندن خیابان باغلانمیش انلی کوچه لر دیر شهرین اوچوجو بافتی ایکنجی بافتین دوره سینه ده یارانیب بۇ تیکینتی لر انقلاب دان سوْنرا و نتیجه ده اورمیه شهرینه مهاجرت لرین اساسیندا دیر هابئله بۇ بافت اکینچیلیق اراضی لرین مسکونلاشما یئرلرینه دونمه سی اساسدا یارانیب دیر.<ref>[http://www.sid.ir/fa/VEWSSID/J_pdf/66913923206.pdf/ مبارکی، «ارائهٔ الگوی بهینهٔ گسترش کالبدی- فضایی شهر ارومیه»، ۸۶-۸۰.]</ref> === بلدیه بولوم لری === ایندیلیکده اورمیه نین ۴ بلدیه منطقه سی وار سانکی بلدیه منطقه لرین چوخالماسی شهرین جمعیتین چوخالماسی و شهرین یئکلمه سی اۆچون بلدیه نین ایشینین اونون دا یئرلشیب.<ref name="گروه مشاوران پنکو"/><ref>[http://khabarfarsi.com/ext/1128225 خهبرگزاری فارس]</ref> === یام یاشیللیق فضالاری === اورمیه شهرینده ۷۰ پارک ۶۵۰ هکتار مساحتی ایله واردیر ایندیلیکده یام یاشیلیق فاضالاری هر نفر اۆچون ۸ و یارم مربع متیری دیر قرارلانمیش بۇ فضا گلن ۴ ایلده ۱۲ مربع متیرنه چان چوخالسین.<ref>[http://www.asriran.com/fa/news/301505/سرانه-فضای-سبز-برای-هر-ارومیه-ای-8-و-نیم-متر-مربع-است عصر ایران]</ref> ==بؤیوک پارک‌لاری== * [[ائللر باغی]] پارکی * [[گوللرباغی]] پارکی * [[ساغلیق باغی]] پارکی * [[جویزلی باغ]] پارکی * [[ساعات پارکی]] * [[ساوالان پارکی]] (تخم مرغی) == حمل و نقل == اورمیه ایله ایرانین آیری اوستان مرکزلری‌نین آراسی:<ref name="behrah.com">[http://www.behrah.com/], بهراه</ref> {| class="wikitable" |- ! اورمیه !! اورمیه !! اورمیه |- | تهران - ۷۶۸ کیلومتیر|| تبریز - ۱۴۹ کیلومتیر|| اردبیل - ۳۵۸ کیلومتیر |- | اصفهان - ۱٬۰۷۴ کیلومتیر|| کرج - ۷۳۳ کیلومتیر|| ایلام - ۷۵۰ کیلومتیر |- | بوشهر - ۱٬۴۸۰ کیلومتیر|| شهرکرد - ۱٬۱۷۴ کیلومتیر|| بیرجند - ۱٬۹۰۵ کیلومتیر |- | مشهد - ۱٬۶۶۴ کیلومتیر|| بجنورد - ۱٬۴۷۹ کیلومتیر|| اهواز - ۱٬۰۳۶ کیلومتیر |- | زنجان - ۴۳۹ کیلومتیر || سمنان - ۹۸۸ کیلومتیر || زاهدان - ۲٬۲۳۷ کیلومتیر |- | شیراز - ۱٬۵۵۹ کیلومتیر || قزوین - ۶۱۱ کیلومتیر || زاهدان - ۹۰۴ کیلومتیر |- | سنندج - ۴۲۵ کیلومتیر || کرمان - ۱٬۷۴۳ کیلومتیر || کرمانشاه - ۵۵۵ کیلومتیر |- | یاسوج - ۱۴۰۷ کیلومتیر || گرگان - ۱۱۷۳ کیلومتیر || رشت - ۶۳۴ کیلومتیر |- | ساری - ۱۰۳۹ کیلومتیر || خرم‌آباد - ۷۲۴ کیلومتیر || اراک - ۷۳۴ کیلومتیر |- | بندرعباس - ۲۰۳۵ کیلومتیر || همدان - ۵۳۸ کیلومتیر || یزد - ۱۳۹۳ کیلومتیر |- |} ===هاوا لیمانی=== اورمو شهرینین هاوا لیمانی ۱۹۶۴-جی ایلده تائسیس اوْلوب و غربی آذربایجانین تکجه بین‌المللی فرودگاهی دیر بۇ فرودگاهین هوایی ارتباط لاری بۇ شهرلرینن دیر:<ref name="web.archive.org">{{Cite web |title=archive copy |url=http://www.urmiaairport.ir/ |accessdate=2010-01-21 |archivedate=2010-01-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100121173235/http://www.urmiaairport.ir/}}</ref> * {{بایراقچه|ایمارات}} [[دوبی]] * {{بایراقچه|تورکیه}} [[ایستانبول]] * {{بایراقچه|سعودی عربیستان}} [[مکه]] * {{بایراقچه|سوریه}} [[دمشق]] * {{بایراقچه|آذربایجان}} [[باکی]] * {{بایراقچه|ائرمنیستان}} [[ایروان]] * {{بایراقچه|عراق}} [[اربیل]]، [[دهوک، Iraq|دهوک]]، [[کربلا]] === دمیر یولو === مراغه، میاندوآب، مهاباد، نقده، اورمیه دمیریولو ۱۸۴ کیلومتیر ایله ۱۳۸۰ جی ایل دن باشلاندی<ref name="tabnak.ir">[http://www.tabnak.ir/fa/news/342067/راه‌آهن-ارومیه–مراغه-امسال-هم-به-نتیجه-نمی‌رسد تابناک]</ref> و قرار اولدی خرداد آیین ۱۳۹۲ جی ایلده قورتولا سانکی هله بۇ ایش اولمویوب<ref name="tabnak.ir"/> بۇ ایشله اورمیه سراسری دمیریولو یا وصل اولور.<ref name="tabnak.ir"/> === ترمینال === اورمیه‌نین تِرمینالی ۱۳۵۹دا قوُرولوب‌دور. ۱۳۶۲دن اورمیه‌نین شرق ترمینالی و ۱۳۶۳دن اورمیه‌نین باتی ترمینالی ایشه باشلاییب‌دیر.<ref>[http://terminal.urmia.ir/معرفی-سازمان/تاریخچه تاریخچه فعالیت سازمان پایانه‌های مسافربری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140721030306/http://terminal.urmia.ir/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87 |date=2014-07-21}}, سازمان پایانه‌های مسافربری</ref> === یئیین اوتوبوس === اورمیه شهرین ترافیکین آزاتماق اۆچون هابئله شهرین گئدیب گلمه لرینه سورعت و راوانلاتماق اۆچون اورمیه بدلیه سی سورعتلی اوتوبوس سهمنانین یارالدیب بۇ پروژه نین کولونگو ۱۳۹۲ جی ایلین تیر آیین دا وورولوب بۇ سهمان اورمیه شهرینده ۲ خط اوتوبوسا شامیل اولاراق بیرنجی خط ۱۳ کیلومتیر اوزاناسیندا ۱۴ ایستگاه لا ایثار شهرکیندن خاتم الانبیا میدانینا چان چکیلیب ۲و۳ بلدیه منطقه لرین بیربیرنله بیرلشدیریر بۇ خط اورمیه شهر ۵۴ درصد نفوسون شامیل اوْلور ۲ جی خط ده بهداری شهرکین دن شهدا میدانینا چان چکیلیب دیر.<ref>[http://www.mehrnews.com/TextVersionDetail/2095451 تلکس اینترنتی مهر]</ref><ref>[http://www.asriran.com/fa/news/286326/کلنگ-زنی-طرح-احداث-خط-brt-ارومیه عصر ایران]</ref><ref>{{Cite web |title=فرمانداری اورمیه |url=http://www.urmia-ag.ir/tabid/1317/ctl/ArticleView/mid/1942/articleId/30709/----.aspx |accessdate=2014-08-15 |archivedate=2013-12-15 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Lt7BJKja?url=http://www.urmia-ag.ir/tabid/1317/ctl/ArticleView/mid/1942/articleId/30709/----.aspx}}</ref><ref>{{Cite web |title=شورای اسلامی شهر اورمیه |url=http://www.myurmia.ir/news.php?newsid=390 |accessdate=2014-08-15 |archivedate=2013-12-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131213140002/http://www.myurmia.ir/news.php?newsid=390}}</ref><ref>{{Cite web |title=خبرگزاری جمهوری اسلامی |url=http://www.irna.ir/fa/News/80743315/اجتماعی/طرح_اتوبوس_تندرو__نقش_مهمی_در_کاهش_ترافیک_ارومیه_دارد |accessdate=2014-08-15 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304125804/http://www.irna.ir/fa/News/80743315/%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C/%D8%B7%D8%B1%D8%AD_%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%A8%D9%88%D8%B3_%D8%AA%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88__%D9%86%D9%82%D8%B4_%D9%85%D9%87%D9%85%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%DA%A9_%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87_%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF}}</ref> === تاکسی === اورمیه‌ده ۷ مین دانادان آرتیق تاکسی ایشله‌ایر. بوُنلارین ۲۶۰۷ داناسی، شهرده دوْلانیب موسافیر چکیر. قیزیل پیلاک‌لی شهرده ایشله‌ین تاکسی‌لار ۱۲۷۶ دانا دیر. ۲۰۴۲ تاکسی ده خطی آغ پیلاک‌لی و تئلئفونو تاکسی دیر. اورمیه‌ده ۸۱ ون تاکسی‌سی اوْلاراق ۶۷ داناسی فورودگاه تاکسی‌سی‌جه ایشله‌نیر. شهرین تئلئفونو تاکسی‌لری‌نین سایی، ۱۱۷۱ دانا دیر.<ref>[http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13920612000166 فعالیت بیش از 7000 تاکسی در ارومیه] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131012083136/http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13920612000166 |date=2013-10-12}}, فارس نیوز</ref> == ایدمان == === فوتبال === «[[نود اورمیه فوتبال کولوبو|نود اورمیه]]»، ایران لیگ‌لرینده اوْینایان اورمیه‌نین تکجه [[فوتبال]] تیمی‌دیر کی آزادگان لیگینده اوْیناییر.<ref>https://www.khabaronline.ir/news/800622/۹۰-ارومیه-در-لیگ-خواهد-ماند-تیم-نود-ارتباطی-به-برنامه-۹۰-ندارد Khabar Online</ref> === والیبال === ورزیش باخیمیندان اورمیه والیبالی ایله تانیلیر. ۱۲۹۵-جی شمسی ایلده، آمریکالی میسیونرلر مسیحیت تبلیغی‌نه اورمیه‌یه گلمیشدی‌لر. بوُ میسیونرلر صاحابلار کوچه‌سینده، اورمیه‌نین حؤکومت ارکی‌نین یاخینلیغیندا، آمریکا سیفارتخاناسینین حیطینده والیبال اوْینورموش‌لار. بئله‌جه اورمو خالقی والیبالی تانیدی‌لار. ۴۰-جی اوْن‌لوق‌دان اورمیه‌نین ایران والیبال لیگلرینده تیمی واردیر.<ref>[http://volleyballiran.com/باشگاه-های-والیبال/تیم-های-لیگ-برتر-آقایان/هواداران-شهرداری-ارومیه/1106-اختصاصی-والیبال-ایران-مروری-بر-تاریخ-صد-ساله-والیبال-اورمیه مروری بر تاریخ صد ساله والیبال اورمیه]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}, پایگاه اطلاع‌رسانی والیبال ایران</ref> اورمیه والیبال قوْطبو دا آدلانیر.<ref>[http://www.yjc.ir/fa/news/4233777/مصاف-قعرنشین-و-صدرنشین-در-قطب-والیبال-ایران-ادامه-میزبانی-ارومیه-در-سکوت-مطلق مصاف قعرنشین و صدرنشین در قطب والیبال ایران / ادامه میزبانی ارومیه در سکوت مطلق], باشگاه خبرنگاران</ref> آسیا والیبال کاپ مۆسابیقه‌لری‌نین ایکینجی دؤوره‌سی اورمیه‌ده اوْلدو.<ref>[http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8903021462 مسابقات والیبال کاپ آسیا در ارومیه برگزار می‌شود] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140408113311/http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8903021462 |date=2014-04-08}}, فارس نیوز</ref> «شهرداری ارومیه» اورمیه‌نین والیبال تیمی دیر. تیمین اوْیونلاری غدیر سالونون‌دا اوْلور.<ref>[http://urmia-http://urmia-volley.ir/Default.aspx?PageContentID=2055&tabid=8160 معرفی باشگاه]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}, باشگاه ورزشی فرهنگی شهرداری ارومیه</ref> == درمان مرکزلری == === مریضخانالارین دورمو === ۱۳۷۸ جی ایلده اورمیه شهرینده اوْلان مریضخانا تخت لری ۱٬۶۱۲ تخت ۹۶۶ دولتی مریضخانالارین ۳۸۴ تأمین ایجتیماعی مریضاخانلارین ۲۶۲ خصوصی مریضخانلارین دیر.<ref name="ostan-ag.gov.ir">{{Cite web |title=تعداد مؤسسات درمانی فعال و تخت­های موجود در آنها بر حسب وضعیت حقوقی |url=http://www.ostan-ag.gov.ir/portals/0/amar/amar87/amarhtm/fasl16/f16p1.htm |accessdate=2014-08-21 |archivedate=2014-04-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140406202936/http://www.ostan-ag.gov.ir/portals/0/amar/amar87/amarhtm/fasl16/f16p1.htm}}</ref> هابئله اورمیه شهری ایران دا اوْلان اوچ سوموک بئین پئیوندین مرکزینین بیری دیر هابئله تکجه سوموک بئین پئیوندین مرکزی ایرانین قوزئی باتی سیندا دیر.<ref>[http://www.magiran.com/npview.asp?ID=2605909 رسالت]</ref><ref>[http://isna.ir/fa/news/8909-06205/رييس-بيمارستان-امام-خميني-ره-اروميه-آذربايجان ایسنا]</ref> ۱۳۸۷ جی ایلده اورمیه شهرینده ۵۷ آزمایشگاه، ۹۸ داواخانا، ۲۶ پرتونگاری مرکزی و ۱۵توانبخشی مرکزی واریدیر.<ref name="ostan-ag.gov.ir"/> === مریضخانالار === شهید عارفیان (سپاه پاسداران انقلاب اسلامی)، رازی (دانشگاهی)، دکتر صولتی (خصوصی)، شفا (خصوصی)، شهید مطهری (دانشگاهی)، ۵۲۳ ارتش (ارتش جمهوری اسلامی ایران)، مرکز آموزشی درمانی امام خمینی (دانشگاهی)، آذربایجان (خصوصی)، آیت‌الله طالقانی (دانشگاهی)، شهید دکتر قلیپور (دانشگاهی)، سیدالشهدا (دانشگاهی)، امام رضا (تأمین ایجتیماعی) بۇ جومله اومونون مریضخانالاریندان دیر.<ref>{{Cite web |title=لیست بیمارستان‌ها |url=http://avab.behdasht.gov.ir/hospital/ |accessdate=2014-08-07 |archivedate=2014-04-23 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6P3Z9z6yE?url=http://avab.behdasht.gov.ir/hospital/}}</ref> == مدیالار == === TV و رادیو === ۱۸ مورداد ۱۳۴۷ده، ایران میلّی TVسی‌نین ایلک بؤلگه‌سی مرکزی اورمیه‌ده قوُرولدو. اورمیه TVسی گۆنده ۳ ساعات برنامه ایله ایشه باشلادی. ۱۳۵۱ده، اورمیه کانالی گۆنده ۷ ساعات برنامه یاییردی.<ref>[http://www.ic-ic.ca/index.php?option=com_content&view=article&id=109&Itemid=162 تاریخچه رادیو و تلویزیون در ایران] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921225837/http://ic-ic.ca/index.php?option=com_content&view=article&id=109&Itemid=162 |date=2013-09-21}}, کانون فرهنگی ایرانیان کانادا</ref> === درگی‌لر === اورمیه شهری ایراندا بیرنجی شهری دیر کی اوندا درگی چاپ اولدی بۇ درگی آسوری دیلده زاهر یرادی باهرا آدیلا یایلیردی کی آسوری دیلینده یانی ایشیق اشعه سی بۇ درگی ۱۲۶۵ جی ایلده جاستین پرکینز الیله چیخیردی ۱۳۲۵ قمری ایلدن مشروطه دوره سینین قوروتالانا چان یاخین ۱۰۰ درگی اورمیه ده چیخیردی مشروطیت دوره سینده فریاد درگی سی حبیب آقازاده و محمود غنی‌زاده باش یازالیغیلا اورمودا ایکی دیلده تۆرکجه و فارسجا دا میتلین رقی سی و استقلالی اۆچون هابئله مشروطیته چالیشماق اۆچون یایلیردی پهلوی دونومون پلیسی و خفقان جوی اۆچون تکجه ۴ درگی اورمیه ده یایلیردی انقلاب دان سابق درگی لرین ۲ سی چالیشیر اورمیه نین بیرینجی گوندلیک درگی سی ۱۳۹۰ جی ایلده آراز آذربایجان آدلا اوز ایشین باشلادی.<ref>[http://www.mehrnews.com/detail/News/1714252 خبرگزاری مهر]</ref> == ایرانین ۶ جی گؤزل شهری == [[یونسکو]] نون اعلام ائتدینه گوره اورمیه شهری [[تبریز]]، [[تهران]]، [[ایصفاهان]]، [[شیراز]] و [[قوم]] شهرلریندن سوْنرا ایرانین ۶ -اینجی ان گوزل و یاشاماغا اویغون شهری‌دیر.<ref><nowiki>https://www.google.com/amp/s/www.tabnak.ir/fa/amp/news/535807</nowiki></ref> == بیلیم‌یوردولار == بوُ شهرده چوْخلو اؤنم‌لی و مؤعتبر بیلیم‌یوردو وار دیر کی اوْنلاردان [[اورمو بیلیم‌یوردو]]، [[اورمو صنعت بیلیم‌یوردو]]، [[اورمو طب علم‌لر بیلیم‌یوردو]]، آزاد بیلیم‌یوردو و پیام-ی نور بیلیم‌یوردونا ایشاره ائتمک اوْلار. == گؤرمه‌لی و تاریخی یئرلر == === تیکینتی‌لر === * [[اوچ گونبز|اوچ گونبز مقبره سی]] * [[ننه‌مریم کیلساسی|ننه‌مریم کیلیساسی]] * [[اورمیه بازاری|اورمو بازاری]] * [[دوققوز پیلله بوزخاناسی]] [[فایل:بازار قدیمی ارومیه.jpg|بندانگشتی|اورمیه|اورمونون اۆستو اؤرتۆلۆ بازاری]] * [[دوشابچی‌خانا بازاری]] === مسجیدلر === * [[جامع مسجیدی (اورمیه)|جامع مسجید]] * [[سردار مسجیدی]] * [[میناره مسجیدی]] * [[جنرال مسجیدی]] [[فایل:مسجد جامع ارومیه.jpg|بندانگشتی|اورمونون جوما مسجیدی]] [[فایل:گنبد و سر در مسجد مناره.jpg|100px|مینار مسجیدی]] === ائولر === اورمیه نین قدیم ائولری قدیملیک لری قاجار دونومونه یئتیشیر و اورمیه نین دولانمالی یئرلریندن حسابا گلیر. جنرال ائولری، انصاری ائوی، اتحادیه ائویبو جومله دن دیر.<ref>{{Cite web |title=میراث فرهنگی آذربایجان غربی |url=http://www.wazchto.ir/mods.php?id=News&file=article&sid=1526 |accessdate=2014-08-14 |archivedate=2015-11-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151117025714/http://www.wazchto.ir/mods.php?id=News&file=article&sid=1526}}</ref> دیزج سیاوش ائوی ده ۱۳۸۷ جی ایلده میلی ثبتی اوْلوب.<ref>{{Cite web |title=بولتن نیوز |url=http://www.bultannews.com/fa/news/8253/%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D8%B2%D8%AC-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%88%D8%B4-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%AF |accessdate=2017-12-25 |archivedate=2014-04-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140406204644/http://www.bultannews.com/fa/news/8253/%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D8%B2%D8%AC-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%88%D8%B4-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%AF }}</ref> * [[هدایت مدرسه‌سی]] * [[انصاری ائوی]] === اورمو شهرینین قدیمی دروازالارینین (آلاقاپی‌لاری‌نین) آدی === [[file:بالوو.jpg|thumb|left|250px| اورمیه بدلیه‌سی تاخان تابلو، بالوو دروازاسیندا]] اورمو شهرینین قدیم زاماندان جوْغرافیایی و سیاسی باخیمیندان همیشه اشرار حمله‌سینین هدف قرار تاپمیش بونا گوره قدیم زاماننان اورمو شهرینین دورونه دیوار چکیلیب و سگیز دروازاسی ([[آلا‌قاپی|آلاقاپی‌]]سی) واریدی ([[اورمیه دروازالاری|اورمیه دروازالاری]]) بوُ دروازالار بوُنلاردیر: [[file:Urmualaqapilarindanbiri.jpg|thumb|left|250px| [[اورمیه|اورمو]]نون قدیم [[آلا‌قاپی|آلاقاپی‌]]لاریندان بیری]] [[file:Urmu-alaqapilarindan-biri.jpg|thumb|left|250px| [[اورمیه|اورمو]]نون قدیم [[آلا‌قاپی|آلاقاپی‌]]لاریندان بیری]] * [[بالوو دروازاسی]] * [[عسگرخان دروازاسی]] * [[نووگئچر دروازاسی]] * [[یوردشاه دروازاسی]] * [[ارگ دروازاسی]] * [[بازارباش دروازاسی]] * [[سویوق بولاق دروازاسی]] (خازاران-خزران) * [[توپراق قالا دروازاسی]]<ref>نام آوران ارومیه - علی بابایی - ۱۳۸۹ انتشارات تکدرخت و اختر - صفحهٔ ۲۷</ref> === هوْتِل‌لر === [[file:Noghl.png|thumb|left|250px| نوغول اورمو سوغات لاریندان]] دؤرد اوُلدوزلو بین‌المللی «پارک» هوْتِلی، دؤرد اوْلدوزلو «ساحل» هوتِلی، دؤرد اوْلدوزلو «جهانگردی» هوتِلی، اۆچ اوْلدوزلو «آریا» هوتِلی و اۆچ اوْلدوزلو «مروارید» هوتِلی اورمیه‌نین هوتِللری دیر.<ref>[http://www.ataland.com/Hotels/City/هتل-های-ارومیه هتل‌های ارومیه] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180101161722/http://www.ataland.com/Hotels/City/%D9%87%D8%AA%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87 |date=2018-01-01}}, Ataland</ref> اورمو هوتل لری بوندان عیبارت دیر:<ref>{{Cite web |title=سایت هتلداری ایران |url=http://www.hoteldari.com/hotel1/management/hotels_primery_list.php?_ostan=2 |accessdate=2014-08-14 |archivedate=2014-04-23 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6P3ZE6CTW?url=http://www.hoteldari.com/hotel1/management/hotels_primery_list.php?_ostan=2}}</ref> {| class="wikitable" |- ! آد !! درجه (اوُلدوز سایی) !! اوْتاق سایی |- | آنا || ۵ || ۲۰۰<ref>[http://www.mehrnews.com/detail/News/1738641 خبرگزاری مهر]</ref> |- | دنیز || ۵ || ۵۴ |- | ساحل || ۴ || ۷۰<ref>{{Cite web |title=مرکز بین‌المللی رزرو هتل |url=http://www.ihb.ir/Hotel/MoreInfo?Hid=-840859051&isab=False&avg=0&avgex=0 |accessdate=2014-08-14 |archivedate=2013-12-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131220224937/http://www.ihb.ir/Hotel/MoreInfo?Hid=-840859051&isab=False&avg=0&avgex=0}}</ref> |- | پارک || ۴ || ۷۵ |- | جهانگردی || ۴ || ۷۴ |- | دریا || ۳ || ۴۵ |- | مروارید || ۳ || ۳۶ |- | آریا || ۳ || ۳۷ |- | آذران || ۲ || - |- | خرم || ۲ || - |- | رضا || ۲ || - |- | مجتمع جهانگردی فانوس || ۲ || - |- | ارگ || ۱ || - |- | تک ستاره || ۱ || - |} === سنّتی یئمک‌لر === یارپاق دوْلماسی، کلم دوْلماسی، بادیمجان دوْلماسی، گؤزله‌مه، ائیران آشی، اوُماج آشی، یارما شوْرباسی و کۆفته، اورمونون سۆنّتی یئمک‌لریندن‌دیر.<ref>[http://hyperclubz.com/Main/Club.aspx?qClub=golestan&qCat=home-entertainment-gr6&qId=3756] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171008230059/http://hyperclubz.com/main/Club.aspx?qClub=golestan&qCat=home-entertainment-gr6&qId=3756 |date=2017-10-08 }}, هایپرکلابز</ref> === یادیگار و سوغات لاری === بو شهرین بویوک و اونملی سوغاتی نوقول و [[جویز حالواسی|جئویز (گیردکان) حالواسی]] و [[هویج حالواسی]] و او جمله بیدمیشک عرقی ده بۇ شهرین سوغات ایله ساییلیر. === ال ایشلری === اورمیه‌نین آغاج ایله ال ایشلری تانیلمیش اوْلاراق آیری اؤلکه‌لره ده گؤندریلیر. خرّاط‌لیق غربی آذربایجانین سۆنّتی صنعت‌لریندن دیر. اورمیه‌نین آدلی خرّاط‌لیق اوُستالاریندان «محمود پیرخراط» اوستا، «احمد پیرخراط» اوستا، «عباس چای‌دوست»، «محمد مولاپرست» و «فریدون خراط» ی آد آپارماق اولار. گئچمیشلرده آشیق سازی و باغلاما و بیر نئچه باشقا موسیقی سازلاری دا اورمیه‌ده دۆزَلَرمیش.<ref>[http://urmiatabligh.ir/?p=592 صنایع دستی ارومیه] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140819201226/http://urmiatabligh.ir/?p=592 |date=2014-08-19}}, ارومیه تبلیغ</ref> {{پانوراما|اورمو1.jpg|1900px|اورمو شهری سیر داغین اتگیندن بیر قارلی و قیش فصلینده شهرین گوزل و طبیعی دولانمالی یئرلریندن ساییلیر}} === محله‌لر === ==اورمو محلله‌لری== *اورمو محلله‌لرینی تانیماق اوچون، [[اورمیه محلله‌لری]] صحیفه‎سینه باخین. {{اورمیه محله لری}} == اکینچیلیک == [[file:اورمو اوزومو.jpg|thumb|left|250px| اورمو اوزومو]] اورمونون اؤنم‌لی اکینچیلیک محصوللاری اۆزوم و آلما دیر. بوُنلاردان باشقا جویز (گیردکان)، گۆنه‌باخان توْخومو، قاباق توْخومو، هۆلو، اریک، شلیل و گیلاس دا بوُ شهرده یئتیشدیریلیر.<ref name="بلدیه">[http://urmia.ir/منوی-اصلی/شهر-ارومیه/درباره-ارومیه دربارۀ ارومیه] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140316050223/http://urmia.ir/%D9%85%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C/%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87 |date=2014-03-16}}, بلدیه سایتی</ref> == قارداشلیق == [[file:Trabzon,harbour.jpg|thumb|left|250px| ترابزون شهری اورمیه نین قارداشلیق شهرلریندن دیر]] [[file:City of Varna.jpg|thumb|left|250px|وارنا شهری اورمیه نین قارداشلیق شهرلریندن دیر]] {|class="wikitable" ! style="background:#811541" | <span style="color:white;">تاریخ</span> ! style="background:#811541" | <span style="color:white;">اؤلکه</span> ! style="background:#811541" | <span style="color:white;">قارداشلیق شهرلری</span> |- | |{{تورکیه-بایراق}} |[[ترابزون]]<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=http://www.honarnews.com/vdcfeydm.w6dv1agiiw.html |accessdate=2013-10-05 |archivedate=2014-02-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140217114317/http://www.honarnews.com/vdcfeydm.w6dv1agiiw.html }}</ref> |- | |{{بولغارستان-بایراق}} |[[وارنا]]<ref name="irancities.ir">{{Cite web |title=archive copy |url=http://www.irancities.ir/showcity.aspx?code=816&code2=33 |accessdate=2012-09-28 |archivedate=2012-10-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121018101034/http://irancities.ir/showcity.aspx?code=816&code2=33}}</ref> |- |۲۰۱۴ |{{تورکیه-بایراق}} |[[ارزروم]]<ref>{{Cite web |title=دورنا نیوز |url=http://durnanews.ir/?p=5913 |accessdate=2014-09-16 |archivedate=2014-09-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140921005656/http://durnanews.ir/?p=5913}}</ref> |- | |{{ایران-بایراق}} |[[رشت]]<ref name="irancities.ir"/> |} == آدلیم‌لار == [[صفی الدین اورموی]]:بویوک شرقین موسیقی افتخاری دیر [[حسام الدین چلبی]]:مولانا نین مثنوی و معنوی دیوانی نا تحریک ائدیب و مولانا اونون یازماقینا ال آپاردی [[میرزا علی عسگرآبادی]]:بویوک اورمو شهرینین مشروطچی لرین رهبرلریندن دیر [[میرزا محمود اصولی]]:[[جیلولوق]] و کوردلوق فیتنه سینده اورمو شهرین خالقینین راهنما سی اولدی [[اقبال الدوله]] ناصرالدین شاه دؤنمینده اورمودا آدلیم سردارلاردان ایدی [[حیدرخان عم اوغلو|حیدر عمواوغلو]]:بویوک مشروطه باشچی لاریندان [[حسین بن علی اورموی یزدانیار]] ۳-جو و ۴-جو هـ.ق یوز ایللیگینده اورمولو تورک عارف ایدی [[غلامرضا حسنی]]:اورمونون امام جومعه سی [[علامه محدث اورموی]]:مۆعاصیر دورسینده بویوک عالم و اندیشمندلریندن [[میرزا محمدصادق فخرالاسلام]]:موسلمان اوْلموش مسیحی کشیشی کی اجتهادا چاتدی و نئچه قطور کیتاب مسئحیت ردینه یازیب دیر [[میرزا فضل‌الله مجتهد اورموی]]:بویوک اورمیه مجتهدلریندن، بیرنجی دونیا موحاربه سینده روسلار علیه نیه جهاد اعلام ائتدی [[محمد قولوخان افشار]]:ایران دا بیرنجی فدرال حکومتین آذربایجان دا قورموش دیر [[امام قولوخان افشار]]:آذربایجان سرداری [[مجدالسلطنه افشار اورمی]]:بویوک اورمو و آذربایجان سردارلاریندان، آذرآبادگان روزنامه سینین صاحب ایمتیازی [[سردار رشید]]:آذربایجان فرمانرواسی [[فاطما موختارووا]]: شوروی اوپرا خواننده‌سی مشهدی اسماعیل افشار: اورمیه‌نین مشروطه‌چی‌لریندن<ref name="بیلر">«تاریخچه دارالنشاط اورمیه»، توحید ملکزاده دیلمقانی، یاز نشریاتی، ۱۳۸۸، ص ۱۱۸</ref> [[عسگرخان افشار]]: اورمیه‌نین باشچیلاریندان و فرانسه‌ده ایرانین ایلک سفیری<ref name="بیلر"/> طرزی افشار: شاه عباس و شاه صفوی زامانی‌نین شاعیرلریندن<ref>«تاریخچه دارالنشاط اورمیه»، توحید ملکزاده دیلمقانی، یاز نشریاتی، ۱۳۸۸، ص ۱۲۰</ref> == گؤرونتولر == {{وسط‌چین}} <gallery 450="" length:400="" pix="" width:=""> File:Urmia uni central library.jpg|[[اورمو بیلیم‌یوردو]] File:Education in Iran 0003 Urmia.jpg|اورمو شهرینده قدیمی مکتب لردن file:Urmualaqapilarindanbiri.jpg|| [[اورمیه|اورمو]]نون قدیم [[آلا‌قاپی|آلاقاپی‌]]لاریندان بیری file:Urmu-alaqapilarindan-biri.jpg| اورمونون قدیم آلاقاپی‌لاریندان بیری File:Urmiyye market.jpg|اورمیه شهرینده قدیم میوه مئیدانی </gallery> {{پایان}} == قایناقلار == {{قایناق}} == خاریجی لینکلر == {{آمبار بؤلمه|Urmia}} * {{Official website|http://www.urmia.ir/}} * [http://ostan-ag.gov.ir/ The Governor of West Azerbaijan Province] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080907140213/http://ostan-ag.gov.ir/ |date=۲۰۰۸–۰۹–۰۷}} * [http://www.urmia-ag.ir/ Urmia Branch of Ministry of Internal Affairs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071211091531/http://www.urmia-ag.ir/ |date=۲۰۰۷–۱۲–۱۱}} {{غربی آذربایجان اوستانی}} {{اورمیه بؤلگه‌سی}} {{ایرانین اوستان مرکزلری}} {{ایرانین ان بؤیؤک شهرلری}} {{Authority control}} [[بؤلمه:اورمیه]] [[بؤلمه:اورمیه بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری]] [[بؤلمه:Assyrian settlements]] [[بؤلمه:ایران اوستان‌لاری‌نین مرکزلری]] [[بؤلمه:غربی آذربایجان اوستانی‌نین شهرلری]] [[بؤلمه:Populated places along the Silk Road]] [[بؤلمه:ایپک یولو بویوجا یاشاییش یئرلری]] lci277zoqvz44gk6vxli02oy3qszngc 1592446 1592445 2026-09-06T19:25:58Z BlueSky Tr 26008 /* طبیعی دوروم */ 1592446 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = اورمیه {{جب}} اورمو |other_name = |native_name = ارومیه |native_name_lang = |settlement_type = شهر |nickname = |image_skyline = {{Photomontage | photo1a =Urmia.city.jpg | photo2a = 3 Gonbad photo 2.jpg | photo2b = Jame Mosque of Urmia-5.JPG | photo3a = شب ارومیه.jpg | spacing = 2 |size = 300 }} |imagesize = |image_caption = |image_seal = |seal_size = |pushpin_map = Iran |mapsize = 150px |subdivision_type = [[دونیا اؤلکه‌لری|اؤلکه]] |subdivision_name = {{بایراق|ایران}} | subdivision_type1 = [[ایران منطقه‌لری|منطقه]] | subdivision_name1 = [[آذربایجان]] |subdivision_type2 = [[ایران اوْستانلاری|اوْستان]] |subdivision_name2 = [[غربی آذربایجان اوستانی|غربی آذربایجان]] |subdivision_type3 = [[ایران بؤلگه‌لری|بؤلگه]] |subdivision_name3 = [[اورمیه بؤلگه‌سی|اورمیه]] |subdivision_type4 = [[بؤلوم (اؤلکه بؤلمه‌لری)|بؤلوم]] |subdivision_name4 = [[اورمیه بؤلگه‌سی‌نین مرکزی بؤلومو|مرکزی]] |leader_title = [[بلدیه باشچی‌سی]] |leader_name = [[محمد حضرت‌پور]] |leader_title1 = [[اورمیه (سئچیم دایره‌سی)|مجلیس]] |leader_name1 = [[سید سلمان ذاکر]]، [[روح‌الله حضرت‌پور]] و [[وحید جلال‌زاده]] |established_title = |established_date = |area_total_km2 = |area_footnotes = |population_as_of = ۲۰۱۶ | population_note = |population_urban = 736,224<ref>https://www.amar.org.ir/english</ref> | population_metro = ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ |population_blank1_title = ایراندا اهالی رئنکی |population_blank1 = [[شابلون:ایرانین ان بؤیؤک شهرلری|۱۰-جی]] |population_density_km2 = auto |timezone = [[ایرانین رسمی ساعاتی|ایران]] |utc_offset = ۳:۳۰+ |timezone_DST = [[ایرانین رسمی ساعاتی|ایران]] |utc_offset_DST = ۴:۳۰+ |coordinates = {{Coord|37|33|19|N|45|04|21|E|region:IR|display=inline,title}} |elevation_m = ۱۳۳۲ |elevation_ft = ۴۳۷۰ |area_code = ۰۴۴ |website = [http://www.urmia.ir/ www.urmia.ir] }} '''اۇرمیه''' یا دا '''اۇرمۇ''' ({{تلفظ|Urmia-2.ogg}}, {{Lang-fa|ارومیه}}) — [[آذربایجان]] و [[ایران|ایرانین]] بؤیوک شهرلریندن‌دیر. ۱۳۹۰-جی گۆنش هیجری ایلینین نۆفوس سایی‌سی اساسیندا، ۶۸۰٬۲۲۸ نفر اهالی‌سی واریمیش.<ref>|www.amar.sci.org.ir پایگاه اطلاعات نشریات مرکز آمار|www.amar.sci.org.ir پایگاه اطلاعات نشریات مرکز آمار</ref> بۇ شهر [[غربی آذربایجان اوستانی]] و [[اورمیه بؤلگه‌سی]]نین مرکزی‌دیر.<ref>http://www.moi.ir {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080506041157/http://www.moi.ir/ |date=2008-05-06}} سایت وزرات کشور</ref> اورمیه شهری آذربایجانین اسکی بیر شهری و مدنیّت مرکزلریندن ساییلیر و نۆفوس باخیمیندان آذربایجانین تبریزدن سوْنرا ایکینجی بؤیوک شهری‌دیر. بۇ شهر نادر شاهین اؤلوموندن سوْنرا هابئله آزادخان افغان و فتحعلی خان افشار دؤورلرینده آذربایجانین حؤکومت مرکزی اوْلموشدور.<ref>گلشن مراد - ابوالحسن غفاری کاشانی - به اهتمام غلامرضا طباطبایی مجد -۱۳۹۶ - انتشارات زرین تهران - صفحهٔ ۱۷۸</ref> کریمخان زند ۱۱۷۷ جی قمری ایلده بۇ شهرین ارکینده جولوس ائدرک اؤزونو وکیل الرعایا آدلاندیردی<ref>اورمیه در گذر زمان - حسن انزلی - دستان - ۱۳۸۶ - تهران - صفحهٔ ۲۴۵</ref> امامقلی خان بیگلربیگی افشار آدلانمیش آذربایجان سرداری کریمخانین اؤلوموندن سوْنرا آذربایجان منطقه‌سینی الینه آلاراق بۇ شهرده حؤکومتین باشلادی.<ref>بزرگان و سخن سرایان آذربایجان غربی - محمود رامیان - محمد تمدن - علاءالدین تکش - مهر آیین نو - ۱۳۴۴ - صفحهٔ ۳۵</ref> آغا محمدخان قاجار ۱۲۱۰-جی هیجری قمری ایلینده بۇ شهر ده جولوس ائدیب و باشینا سلطنت تاجی‌نی قویدو.<ref>مرآت البلدان-اعتمادالسلطنه - مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران- به کوشش دکتر عبدالحسین نوائی- میر هاشم محدث - ۱۳۶۷- صص ۴۹–۵۱</ref> هابئله بۇ شهر ۱۱۹۷-جی هیجری قمری ایلدن باشلایاراق ۱۶ ایل داوام ائدن افشاریان اورمی آدلانان دؤولتی‌نین آذربایجان و قفقاز منطقه‌سینده مرکزی اولاراق دارالاماره آدلانیردی.<ref>محمدقولوخان افشار ارومی در تشکیل دولت فدرال ملی -نویسنده: میرزا مصطفی سعدآبادی - مۆلّیف: علی خوشنویس - آذرکهن - تهران ۱۳۸۰- صفحه ۱ و ۱۶</ref> جورج کرزن اورمیه‌یه گؤره بئله یازیب: «اورمیه‌نین ۴۴۰۰ آیاق بوْیو واردیر. شهرین ۳۰۰۰۰–۴۰۰۰۰ باش جمعیتی اوْلاراق چوْخو افشار تۆرکو دۆر، آنجاق چوْخلو نسطوری، کلیمی و ارمنی عائیله‌ده شهرده یاشاییر.»<ref>«ایران و قضیه ایران»، جلد ١، کرزن جورج ناتانیل، مترجم:وحید مازندرانی غلامعلی، شرکت انتشارات علمی فرهنگی، تهران، ١٣٨٠، ص ۶۸۲</ref> == اورمونون آدی == اورمونون آدینا گؤره، فارس قایناق‌لاری اورمیه شهری‌نین آدین «ارومیه» و «اورمی» شیکلینده یازیرلار و تۆرکجه قایناق‌لار دا بۇ شهرین آدی «اورمیه» و «اورمو» کیمی یازیرلار. «ورمێ» ده قایناق‌سیز و جعلی بیر یازی‌دیر کی کوردلر اورمیه شهرینه صاحاب دورماق اساسیندا اوندان ایستفاده ائدیرلر. اوُرمو شهری‌نین آدی‌نین کؤکو قطعی صورت‌ده بللی دئییل. تکجه بوُنو دئمک اوْلار کی بۇ شهرین آدی، [[آذربایجان]] باشقا یئر آدلاری کیمی فارسجا، ایرانلی، و هند-اوروپالی دئییل.<ref name="باهارلی">[http://www.heyderbaba.com/index.php/yazarlar/mehranbaharli/532----qq---qq-- ریشه‌شناسی نام شهر اورمو-اورمیه "اورمو" به جای "ارومیه"- مهران بهاری]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}</ref> === سومئر کؤکنلی تئوری: اورومو-اورمی === بو تئوری‌نین مودافیعه‌چی‌لری، اورمو'نون آدین سومئرجه‌دن توتولموش بیر آد بیلیرلر. بۇ دیل بیر عیدده عالیم‌لر طرفیندن تورک دیلینن قوهوم و حتی پروتۇتورک آدلانیر. بۇ تئوری اساسیندا اورمو «اور (و)+مو» و یا «اور (و) + می» تشکیل تاپیب‌دیر. * اور (و) بولومو: «اورو» سومئرجه‌ده، شهر، یئر، مکان، قالا، و آوادانلیق آنلامی‌ندا دیر. بۇ کلیمه‌نین ایکینجی معناسیندا بۇ دیل‌ده اینسان‌دیر. بۇ کلیمه سومئرجه‌دن، اوْرتا دوغو و قوزئی آفریقا و سامی دیللره (آککادی، آرامی، سئریانی، عبری و..) کئچیب‌دیر. سومئرلرین ایکی اونملی شهرلریندن «اور» (بغدادین گونئی‌ینده ایندیکی المقیر، حضرتی ایبراهیم‌ین دوغوم یئری) و «اوروک» (ایندیکی ورق)-ون آدلاری بۇ کلیمه‌دن یارانیب‌دیر. بۇ کلیمه سومئر تانری‌سی اوْلان اوریم-کی دن توتولوب‌دور. اوروق و یا اوروغ تۆرکجه‌ده قبیله، و یا اینسانی قوهوم‌لارا و موعاصیر تۆرکجه‌ده اویروق شکلینده تابیعیت و وطنداش‌لیق آنلامیندا ایشله‌نیر. * «مو» – «می» بولومو: «مو» سومئرجه‌ده جننت و یا گوی سیستئمینین بیر بولومو و شایدده یاغیش معناسی‌ندادیر. بونونا دایاناراق اورمو سوزونون آنلامی «جننت کیمی اوْلان شهر» و «یاغیش شهری» معناسیند اولور. بۇ آنلام عدن باغی‌نین آذربایجان‌دا (تبریزده) یئرلشمه‌سی‌له اوست-اوسته دوشور. «می» سومئرجه‌ده کولتورل نورم‌لار و ایستانداردلار و بۇ نورم‌لارین بایراغی و ایشارت‌لری آنلامی‌ندادیر. بۇ اساسدا اورمو نون آنلامی «کولتورل شهر» اولور.<ref name="باهارلی"/> === آراتتا-هوروم تئوریسی === [[file:OrumiehFromPlane.jpg|thumb|left|250px| اورمو شهری]] آراتتا بیر اراضی آدی‌دیر. بۇ آدا سومئرلرین ایلک ایکی شاه‌لاری‌لا (ائنمئرکار و لوقالباندا) باغلی اوْلان میف‌لرده راست گلینیر. لوقالباندا افسانه‌سی‌نده هوروم (هور-رو-وم-کور-را-کا) آدلی داغ آدی وار. ساموئل نواه کرامئرین آراشدیرما و حدسیاتی اساسیندا هوروم داغی اورمو گولونون یاخینلیغیندا اولمالی‌دیر. اورمو آدی با داغین آدی‌لا ایلگی‌لی اولا بیلر.<ref name="باهارلی"/> === اورمونون سامی کؤکو === اورمونون آدی، چوخ‌لو سام میف‌لری‌له قایناییب-قاریشیب و اونون اهالی‌سی سامی دولت‌لرله یاخین ایلگی‌سی وارایمیش. اورنک اۆچون بیرعیدده اورمونون مارمیشو گولون حضرت آدمین یئره یئنمک یئری بیلیرلر؛ اورمونون دوغوسوندا یئرلشن اسکی گوی تپه تپه‌سی‌ندن بابیل آللاه‌لاری‌نین نقشی اوْلان بیر استوانه‌ای موهر تاپیلیب (بو اثر نیویورکون متروپولیتن موزئیینده ساخلانیلیر){{قایناق؟}}؛ دئییلنلره گوره حضرتی عیسی‌نین دوغوموندا، بئیت‌والحم‌ه گئدن نئچه زردوشتی، اورمودا باسدیریلیب‌لار؛ حضرتی قویا ایله ایلگی‌لنن اورمودا یئرلشن مارقویا کیلیساسی و… اورمونون سامی‌لرله تاریخی ایلگی‌سین گوسترمک‌ده‌دیر. بۇ نوقطه نظردن اورمونون سامی کوکونه باخماق ماراق‌لی‌دیر. مینورسکی اورموگولونون اطرافی‌ندا تاپیلمیش سریانی بیر یازی‌دا اوْلان ارمیت – اورمئیاتی آدلاری‌نا سویکه‌نرک، اورمونون آدین ارمیه (ارمیا) و سریانی کوک‌لو بیلیر. پورداوود اورمونون آدین آرامی بیر سوز بیلیب. اونون ایستیدلالی اساسیندا بۇ سوز آرامی دیلینده اوْلان «اور» شهر معناسیندا و «میاه» سو معناسیندا اوْلان کلیمه‌لردن تشکیل تاپیب و اورمونون معناسی سو شهری اورلور. اورمونون آدین آرامی، سریانی و آسوری آدلاری‌نا باغلاماق، شرق‌شوناس‌لار، باتی دیپلومات‌لاری و پان فارس‌لارس توسط‌ایله اوزل‌لیک‌له اون‌دوققوزونجو عصرین سون‌لاری‌ندا آذربایجان‌ین باتی‌سی‌ندا بیر مسیحی-ائرمنی-آسوری دوولت یاراتما سیاستی اساسیندا، ایره‌لی سورونوب. اما گئرچک‌لر بونو گوستریر کی اورمونون آدین آرامی-سریانی-آسوری دیل‌لره باغلاماق اۆچون توتارلی بیر بلگه یوخ‌دور. آرامی دیلینده اوْلان «اور» کلیمه‌سی و همیچینین «میاه» کلیمه‌سی سومئرلردن بۇ دیل‌لره کئچن سوزلردیرلر.<ref name="باهارلی"/> === اورال-آلتاییک (اورومچی) تئوری‌سی === اورمو آدی اورال – آلتاییک دیل‌لری‌نده اوْلان موختلیف آدلاردا ایشله‌نیب‌دیر. بوتون بۇ آدلاردا سئوینج، گوزل‌لیک آنلام‌لارین گؤرمک اولور. اسکی تۆرکجه‌ده، اورینörin, ürin، اورون ürün و اورگونürgün کلیمه‌لری وار، بۇ کلیمه‌لر سئوینج آنلامی‌دیرلار. موغول دیلینده اورما urma، اورام uram، اورمان urman، اورماس urmas، آورم urm، اوروما urumu کلیمه‌لر وار، بۇ کلیمه‌لر شوق، الهام، روحیه و… آنلام‌لاری وار. فینو-اوگوریک شاخه‌سینده اوزل‌لیک‌له مجار دیلینده، اؤرؤم-اؤرؤل öröm-öröl کلیمه‌سی شادلیق و سئوینج آنلام‌یندا ایشله‌نیب. بعضی‌لری اورمونو اورومچی شهری‌له (چین تورکیستانی-اویغوروستان باشکندی) بیرکؤک‌دن بیلیرلر. اورومچی urumçi و یا اورونچی urunçi کلیمه‌سی موغول دیلینده‌ن آلینیب. بونا اساساً اورو uru گؤزل آنلامیندا و مچی mçi تاریم و اورومچی (اورو+مچی) گؤزل تاریم آنلامیندادیر.<ref name="باهارلی"/> == تاریخ == === ایسلام‌دان اؤنجه === او کی بللی‌دیر سؤزلرده و ناغیل‌لاردا بوُ بلده «[[یافث|ترک بن یافث]]» ین اولادلاری‌نین بیری‌نین الی ایله دۆزلمیش شهر دیر. آما سند اۆزو ایله بوُ شهرین آدی سندلی و تحقیق‌لی مۆشخّص اولمویوب‌دور.<ref>تاریخ افشار - میرزا رشید ادیب الشعرا- 1346 - انتشارات تبریز - صفحه 7</ref> عمومیت له اورمیه بولگه سینده بوتون [[کول تپه]] لر بۇ شهرین تاریخینی حکایت ائدیرلر اورمیه یاخینلیغیندا نئچه یوزلر کول‌تپه وار کی اونلاردان ان اونملی‌لری گوی‌تپه‌ده‌دیر که اونون اساسیندا بۇ بؤلگه‌دن [[گیل گمیش]] نوقوشلی بیر مجسمه و آبیده‌لر تاپیلیب‌دیر. اورمیه شهری‌نین تاریخی چوْخ قدیم دؤورلردن بیر چوْخ یئرلی و خاریجی تاریخ‌چی‌لرین دیقّتی‌نی جلب ائتمیش‌دیر. تاریخ‌چی‌لر اؤز اثرلرینده اورمیه شهری‌نین تاریخی حاقیندا قیمت‌لی معلومات‌لار وئرمیش‌لر. انوشیروان ساسانلی واقتی، بیر دسته [[خزرلر|خزر تۆرکلریندن]]، دربنددن مملکته گیردیلر. خزرلر یوْخسوزلوق‌دان انوشیروانا نامه گؤندرمیشدی‌لر؛ انوشیروان اوْنلارین قوْرخمامازلیغی‌نا گؤره و روُمون خزرلرین نیظامی گۆج‌لرین ایشلتمک قوْرخوسوندان، خزرلره گیریش ایجازه‌سی وئردی. بوُ دسته‌نین سایی ۵۳ مین نفر یازیلیب‌دیر. انوشیروان خزرلرین هر دسته‌سینه اؤزلریندن بؤیوک سئچیب، بیر دسته‌نی سیرجانا و بیر دسته‌نی آلانا (سرابا) گؤندریب، بیر دسته‌نی ده آذربایجان‌دا یئرلشدیردی. آذربایجان روُمون مرزی اوْلماغینا گؤره، انوشیروان بوُ دسته‌نین نیظامی گۆجون روُمون علیهینه ایشلتدی.<ref>«خسرو انوشروان در ادب پارسی»، ترجمه فارسی از تجارب الامم ابن مسکویه رازی، علی مرزبان راد، انتشارات دانشگاه ملی (شهید بهشتی)، تهران، ۱۳۵۶، ص ۱۶</ref><ref>۱۹۱۵ – رضا طالبی، ۱۳۸۸، انتشارات تهران تکدرخت، ص ۶۷</ref> اورمیه شهری‌نین روُم مرزی‌نه یاخین اوْلماسینا گؤره، بیر دسته خزر تۆرکلریندن اورمیه‌نین شهرینده و اطرافیندا یئرلشدی‌لر. اورمیه‌نین ان قدیمی محله‌سی اوْنلارین آدینا، «خزران» آدلانیب‌دیر.<ref>طاهر شفیع‌پور یوردشاهی، «محلات قدیم ارومیه»، با همکاری بنیاد ایرانشاسی آذربایجان غربی واحد علوم و تحقیقات دانشگاه ارومیه، ۱۳۹۲، ص ۱۷۰ الی ۱۷۸</ref><ref name="A">توحید ملکزاده دیلمقانی، «تاریخچه دارالنشاط اورمیه»، ۱۳۸۷، یاز اینتیشاراتی، ص ۳۵</ref> === اسلام‌ین اوّل‌لری === [[file:Azerbajan in Abbasid Caliphate.jpg|thumb|left|250px| اورمو شهری عباسی خلیفه وقتی آذربایجان نقشه سینده]] ایسلامین اوّل‌لرینده، قافقازدان عرب‌عیراق‌ین موصل شهرینه‌جه خزر دؤولتی‌نین الینه دۆشدو.<ref>آرتور کستلر، «خزران»، ترجمه محمدعلی موحد، خوارزمی اینتیشاراتی، اصلی متنین ایلک چاپی ۱۹۷۶ میلادی، ۱۳۶۱ شمسی، ص ۲۲</ref> اسلامی دؤوره‌لرین ایلک یوز ایللیک‌لرینده جغرافیا یازانلار بۇ شهری آذربایجانین اۆچونجو بؤیوک شهری بیلیب، اونو [[زردشت]] یوردو و زرتشتون آنادان اوْلان توپراقی یازیب‌لار. اورمیه‌نین باغلاری‌نین حاصیللی اوْلدوغوندان و تیجارتینه عایید یازیب‌لار اۆچونجو میلادی یوز ایللیک‌لرینده اوْغوزلارین آذربایجانین یئرلی تورکلریندن بیرلشندن سوْنرا اورمیه شهری بیر بؤیوک قالایا دوندی [[اوغوز تورکلری|اوْغوزلار]] و اونلاردان سوْنرا [[تورکمان لار]] و [[افشار ائلی|افشارلار]] اورمیه شهرینه دیریلیک وئردیلر. بۇ شهرین آدینین کئچمیشده دار النشاط اوْلدوغودا بونا گؤره دیر. اورمیا شهری حاقیندا یاقوت هموی یازیر: «... من اؤزوم شهری گؤرموشم، چوْخ گؤزل و بوللوق اوْلان بۇ شهر الوئریش‌لی ایقلیم شرایطینه، طبیعی گؤزل‌لیگینه، سویونون، مئیوه‌سی‌نین، هابئله بوستان‌لارینین چوْخ اولماسینا گؤره بۇ دؤورده اوْلان دیگر شهرلردن فرق‌لنیر». [[زکریه محمد القزوینی]]نین گؤستردیگینه گؤره اورمیه شهری ایستر تیجارت، ایسترسه ده مئیوه و باشقا محصول‌لارین بول‌لوغونا گؤره شرقده ان مشهور شهرلردن اوْلموش‌دور. اورمیا شهری‌نین قدیم تاریخه مالیک اولماسی فاکتینی یازی‌لی منبع‌لردن علاوه شهرین اؤزو، هابئله اونون اطرافین‌دان الده ائدیلن مادی-مدنی عابده‌لر ده ثبوت ائدیر. اورمیا و اونا یاخین اوْلان اراضی‌لردن آرخئولوژی تدقیقات‌لار زامانی تونج‌دان هازیرلانمش اوزون و گؤدک قیلینج‌لار، اوستو ناخیش‌لی خنجرلر، ائو اشیالاری، زینت اشیالاری و دیگر اشیالار الده ائدیلمیش‌دیر. متخصص‌لره گؤره بورادان تاپیلان اشیالار ائرامیزدان اول VII-VI عصرلره عایددیر. امیر وهسودان آذربایجان حاکمی وقتی اوْغوز تورکلرین دانا آدلا امیر ایله وهسودانین یاخینلاریندان بۇ جومله (باجی یا دا قیزی) اورمیه شهری تیول عنوانیدا اوْغوزلار وئردی و دئمک کی بۇ ایش ابوالهیجا هذبانی نین قارشیسیندا اولدی و اونون وهسودان لا یاخشی آراسی یوخویدور او ایل لرده اورمیه ده اوْلان اوْغوزلار اورمودان چیخاراق ائرمنی لره هجوم گتیریب و اونلاردان بیر چوخلارین اوْلدورندن سوْنرا غنیمت و اسیر آلدیلار اورمیه نین حوالی سینده اوْلان هذبانی کوردلری ابوالهیجا دان سوز آپاریب اوْغوز لاردان قونشولوق نفرتلری اولاراق اونلارلا داوایا گیردیلر اوْغوزلار اونلارین کندلرین تالان دان سوْنرا اونلاردان بیر چوخلارین دا اوْلدوردولر<ref>تاریخ غزها - فاروق سومر - مترجم وهاب ولی - پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی - تهران 1390 - 122، 123</ref> === سلجوق لار === سلجوق لار ایلک دفعه ائلیه بیلدیلر اورمیه سوْنرا [[تبریز|تبریزی]] ۵۸۷ جی قمری ایلده اوْلان آق سنقرلولار اراضی سیندن چیخاردیب اورلرینین کی ائده لر تکجه بۇ ایل لرده [[مراغه]] شهری آق سنقرلولار الینده قالاراق ۵۲۶ جی ایل ده امیر حاجب تاتار اورمیه نی محکم ائدیب سولطان امرینه گئچدی ۵۴۴ جی قمری ایل ده اورمیه شهری ملک محمد بن محمود بن محمد الیندیمیش ۵۸۰ جی قمری ایلده و اتابک محمد جهان پهلوان زامانی اورمیه ده اوْلان [[اوچ گونبز|اوچ گونبز مقبره سی]] بیناسی تیکیلدی. [[file:Seh gonbad.jpg|thumb|left|250px| اوچ گنبد بیناسی اورمو شهرینده سلجوق سلطانلاری ایلیله تیکیلیب دیر]] === آق سنقرلولار === آق سنقرلولار ایکی فرقیلی دوره ده واریلق لاری ثبت اوْلونموش دیر اورمیه شهری او زامان کی آق سنقر الینده ایمیش ایلدگز سلجوقی وقتینه قدر و ایکی جی دور دا [[علاءالدین کورپه ارسلان]] و [[مظفرالدین گوگبری]] [[اربیل]] شهرین حاکیمی ایله بیرلیکده ۶۰۲ جی قمری ایلده اونون و [[ابوبکر ایلدگز]] آراسیندا ساواش دوشوب نتیجه ده [[مظفرالدین گوگبری]] ساواش دان ال چکیب [[علاءالدین]] صولح ائتمگه مجبور اوْلوب [[ابوبکر ایلدگز]] الدن گئتمیش [[مراغه]] شهرین عوضینه اورمیه و [[اشنویه]] شهرلری [[علاءالدینه]] وئردی علاءالدین بیر یاخشی آد و عادیل و هنر سئون کیشی دیر و [[نظامی گنجوی]] اوز [[بهرام نامه]] سین علاءالدین آدینا اوخویوب.<ref>سرزمین زردشت - علی دهقان – به نقل از مینورسکی –ابن سینا - ۱۳۴۶ صفحهٔ ۳۵۱</ref> === آذربایجان آتابگ‌لری === اورمیه و [[اشنویه]] شهرلرین [[علاءالدین کورپه ارسلان|علاءالدین کورپه ارسلانا]] باغیشلاننادان سوْنرا اورمیه شهری علاءالدینین یئرلری حسابا گلدی و معلوم دئییل بۇ دوروم هاواقتا چان داوامی واریمیش یئددی جی یوز ایلین اول لرینده اورمیه شهرین حکومتی [[مظفرالدین اوزبی بن جهان پهلوان]] سلجوق آتابی ین الینده ایمیش بۇ دئوره ده [[بؤیوک سلجوقلو ایمپیراتورلوغو|سلجوقلو ایمپیراتورلوغو]] کوکدن داغیلدی و آتابی لر هربیری بیر بولومه صاحاب چیخدیلار اوزبی جهان پهلوان چوخلو چالیشیب اورمیه منطقه سینده امنیت یارادسین.<ref>تاریخ رضائیه یا ایران در جنگ جهانی اول – محمد تمدن – مؤسسه تمدن – 1350 – اورمیه - صفحه 35</ref><ref>سرزمین زردشت - علی دهقان - ابن سینا - 1346- صفحه 353</ref> === خوارزم‌شاه‌لار === ۱۲ جی میلادی ایل لرین اول لرینده اورمیه شهرینده آدلانان [[یئوه تورکمانلار]]ی مسکن لری واریمیش نفوس لاری اوقدریمیش کی ائلیه بیلرمیش لر ۱۰ مین نفر دویوشمک اۆچون عسکر حاضیرلایالار اورمیه شهرینده یاشییان یئوه لر [[سلیمانشاه یئوه لری]]ندن آیری بیر بولوم دیلر و اوندان هئچ سوز آپارمیردیلار و دئمک یول کسنلیق و قونشو توپراقلارینا حمله ائتمک له اونلارین اورک لرینده قورخور یاراتمیشدیلار هابئله اورمیه دن علاوه [[اشنویه]] شهری ده اللرینده اولاراق [[خوی]] شهریندن ده خراج الیردیلار سوندا [[جلال الدین خوارزم شاه]] خانیمینین ایستگی اساسدا در سال ۶۲۳ق/۱۲۲۶م یئوه لره حمله ائدیب اونلاری بیر چوخلارین اوْلدوروب خانواده لرین اسیر ائدیب و وار یوخ لارین دا غنیمته آپاردیلار بۇ وارلیق لار او قدر چوخویموش کی ۳۰ مین درهم گلجک جلال الدینین خزانه سینه یئتیشدی.<ref>تاریخ غزها - فاروق سومر - دکتر وهاب ولی - پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی - ۱۳۹۰ - صفحه: ۴۸۹</ref> === موغول‌لار === ۶۲۸ق/۱۲۳۰–۱۲۳۱م ایل ده جلال الدیم خوارزم شاه ائله کی موغول لارین فشاریندا معروض قالیر قیش فصلین اورمیه و اشنویه ده گئچیدیر جلال الدین نئچه موغول لاریندا دان ساواش ائدرک خوی شهریندن دیاربکره گئدیب و میافارقین داغ لاریندا کوردلرین الیله اوْلدورولور === تیموری‌لر === ۸۰۲ق‌ده امیرتیمور، اورمیه‌نین حؤکومتین، عۆصیان ائتمیش کۆردلر و ائلاتین موقابیله‌سینه گؤره گرگین‌بئیگ اوْصالی افشارا تاپیشیردی. الامه سلطان اوْصالی و یادگار سلطان اوْصالی، گرگین‌بئیگین اوْغوللاری اؤزون‌دن سوْنرا اورمیه‌نین حؤکومتینه چاتدیلار.<ref>[http://lib.eshia.ir/23022/9/3587/اوصانلو دانشنامه جهان اسلام], کتابخانه مدرسه فقاهت</ref> اورمولو افشار طایفالارین آراسیندا خوصوصا اوصالی ائلین شفاهی تاریخ لرینده گرگین بیگ اوصالو تۆرکجه: قورد اوصالی آدیلا تانینمیش دیر<ref>سئودا یولدایمیش - اسماعیل مددی اوصالو (اولکر)- یاز - 1386- اورمیه - صفحه :117</ref> [[file:Tamerlan.jpg|thumb|left|250px| امیرتیمور اورمو شهرین حوکمرانی سین قورد اوصالویا وئردی]] === صفوی‌لر === صفویه‌نین اوّل‌لرینده، شاه اسماعیل واقتی، اوّل‌ده اورمیه‌نین حؤکومتی سلطان‌ذوالقدر قاجار الینده ایمیش. اوندان سوْنرا گوگجه سلطان قاجار اورمیه‌نین والی‌لیگینه قویولدو. شاه اسماعیل واقتی صارم‌بیگ مکری اورمیه شهرینه هوجوم چکیب بایرام‌خان قرامانلو و خادم‌بیگ خلیفه‌الخلفا طرفیندن اونا قارشی چیخیلدی. بۇ جنگ‌ده عبدی‌بیگ شاملو دورمیش‌خان‌ین آتاسی هابئله ساروعلی مردار تکلو اؤلدورولدولر، سانکی اورمیه ایل‌لرجه عثمانی طرفیندن تؤکولن کوردلرین الیندن قورتولدو. صفویه واقتی اورمیه شهری کوردلرین هوجومونا معروض قالیردی. ۹۸۷-جی ایلی چوْخ پیس و خطرلی ایل ایدی؛ نئجه کی کورد عشیرت‌لری و عثمانی عسکرلری اورمیه‌یه هوجوم چکیب حسین‌خان سلطان خبوشلو و محمدسلطان روملونون باشینا تؤکولوب، قیزیلباش‌لاری شیکست وئرندن سوْنرا خوی و سلماس شهرلرینه‌چن اللرینه آلدیلار. کوردلرین بۇ هوجوموندا اورمیه شهری کؤکدن خارابا اوْلوب اهالی‌سی کؤچمگه مجبور اوْلدولار.<ref>سرزمین زردشت – علی دهقان – ابن سینا – ۱۳۴۶ – صفحهٔ ۳۵۹</ref> شاه طهماسب و شاه عباس زامانی علیمرادخان افشار و سبحان وئردی‌خان اورمیه‌نین حاکیمی ایدی‌لر. سوْنرالار ۱۰۳۵-جی ایل‌ده دم‌دم [[قالا]]سی اورمیه نین حاکیم نشین قلعه سی اوْلوب و امیرخان برادوستی منطقه نین حاکیمی اوْلدو اونجه بۇ منطقه افشارلار و قیزیلباش لار الیندیمیش<ref>تاریخ جهان آرای عباسی - وحید قزوینی - پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی - جلد ۱ - - تهران - ۱۳۸۳ صفحه:۸۵</ref><ref>ترکمان، اسکندربیگ، «تاریخ عالم آرای عباسی»، مایرکبیر، تهران ،۱۳۸۲ ج ۲، ص ۷۹۲</ref> سوْنرا افشار ائلی شاه‌عباس‌دان اورمیه شهری ایسته‌دیگی اساسدا، اورمیه شهرینده مسکن سالاراق حؤکومت اونلارین الینده ایمیش.<ref>به زادگاهم – علاءالدین تکش بیگلربیگی – تهران – گیلان – ۱۳۳۶ – صفحهٔ ۱۰</ref> === افشارلار === [[file:Cc-1317-a 0001 1 p24-C-R0072-1-.jpg|thumb|left|250px| اورمو شهری ایران نقشه سینده افشار وقتینده]] نادرشاه افشار سلطنتی‌نین باشلانغیچیندا، بلباس کۆردلری اورمیه حؤکومتی‌نین بعضی منطقه‌لرینه حمله ائتدیلر، آمّا سوْن‌دا نادرشاه افشار قووّه‌لریندن شیکست یئدی‌لر.<ref name="بلباس">[http://lib.eshia.ir/23019/1/1660/ارومیه دانشنامه جهان اسلام], کتابخانه مدرسه فقاهت</ref> === زند === بلباس کۆرلری کریم‌خان زنددن کی آذربایجانی توُتموشدو ایطاعت ائله‌میردی‌لر؛ بوُنا گؤره فتحعلی‌خان افشار ارشلو، اورمیه‌نین حاکیمی، اوْنلاری قیردی.<ref name="بلباس"/> === قاجار === شیخ عبیدالله جریانیندا، کۆردلر اورمیه شهرینه حمله گتیردیلر. او زامان اقبال‌الدوله افشار اورمیه‌نین حاکیمی ایدی. اقبال‌الدوله افشار ایله اورمیه اهالی‌سی کۆردلر قاباغیندا دایاندی‌لار. بیر مۆدّت ساوشدان سوْنرا شیخ عبیدالله، تیمورپاشاخان بایات و حمزه میرزانین گلمگین ائشیدیب، عسگرآباد کندینه حمله ائدیب اهالی‌سینی اؤلدورلو. آخیردا شیخ عبیدالله، تیمورپاشاخان‌دان شیکست یئییب عثمانلی‌یا قاچدی. عثمانلی‌لار شیخ عبیداللهی توُتوب مکّه‌یه تبعید ائتدی‌لر.<ref>«تاریخچه دارالنشاط اورمیه»، توحید ملکزاده دیلمقانی، یاز نشریاتی، ۱۳۸۸، ص ۷۴–۷۷</ref> مشروطیت اینقیلابیندا، مشروطه‌چیلر اورمیه‌ده ده انجۆمن قوُردولار. اورمیه مشروطه‌چیلری‌نین باشچی‌سی مشهدی اسماعیل افشار و مشهدی باقرخان ایدی‌لار. مشروطه زامانی کۆردلرین تالان‌لیق‌لاری اورمیه‌یه چوْخلو اذیت یاراتمیشدی.<ref>«تاریخچه دارالنشاط اورمیه»، توحید ملکزاده دیلمقانی، یاز نشریاتی، ۱۳۸۸، ص ۷۷</ref> {{اساس|جیلولوق}} بیرینجی دۆنیا مۆحاریبه‌سینده، عثمانلی‌دان قاچمیش جیلولار و ائرمنی‌لر منطقه‌نین مسیحی‌لر ایله بیرلیکده اورمیه، سلماس و کؤهنه‌شهرده ۱۳۰مین نفره یاخین آدام اؤلدوردولر. آخیردا عثمانلی قوْشونو گلیب مسیحیلره شیکست وئردی.<ref>«قتل‌عام مسلمانان در دو سوی ارس»، صمد سرداری نیا، نشر اختر، ۱۳۸۳، ص ۱۲–۱۳</ref> عثمانلیلار آذربایجان‌دان گئدنده، عثمانلی قوْشونونون باشچی‌سی اورمیه‌نین بؤیوکلرینی چاغیردیب، اوْنلارا عثمانلیلار گئدندن سوْنرا اؤزلریندن مودافیعه ائده بیلمک اۆچون، جیلولاردان غنیمت آلینمیش اسلحه‌لری‌نین آلماغینی تؤصیه ائتدی؛ آنجاق اورمیه‌نین بؤیوکلری قبول ائله‌مه‌دیلر. بیرینجی دونیا مۆحاریبه‌سی ۱۲۹۷-جی شمسی ایلین آخیرلاریندا باشا گلندن سوْنرا، اورمیه نیسبت امنیت اوْلدو. همن ایلین بهمن آییندان، سردار فاتح اورمیه‌نین حؤکومتینه گؤندریلدی. سردار فاتح کۆردلرین اذیت اتئمه‌سینه سوْن قوْیماق اۆچون، سیمیتقونون گؤروشونه گئتدی. بوُ ایش سیمیتقویا داها آرتیق جیسارت وئردی. ۱۲۹۸ده، ضیاءالدوله اورمیه‌نین حؤکومتینه گؤندریلدی. ضیاءالدوله اورمیه خالقی ایله بیرلیکده، کۆردلر قاباغیندا دایاندی. بوُ حالدا آذربایجان والی‌سی سمیتقویا پای گؤندریب، سیمیتقو دا ضیاءالدوله‌نین عزلین ایسته‌دی. بئله‌جه سردار فاتح اورمیه‌نین حؤکومتینه گؤندریلدی. بیر مۆدّت‌دن سوْنرا، سردار فاتح کۆردلرین سیخینتی‌سی آلتدا اورمیه‌دن گئدیب، حؤکومت سردار فاتحین موعاونی، میرزا علی‌اکبرخانا چاتدی. میرزا علی‌اکبرخان اورمیه-گۆلمانخانا یوْلونون قوْروماغی‌نی، اسدآقا فشنگچی‌یه تاپیشیردی. بیر مۆدّت‌دن سوْنرا، سیمیتقو ارشد آقازاده‌نی اورمیه‌یه گؤندردی. ارشد آقازاده میرزا علی‌اکبرخانی توُتوب شهر کوردلرین الینه دۆشدو. ۱۳۰۱-جی شمسی ایلده، سیمیتقو شیکست یئدی.<ref>«تاریخچه دارالنشاط اورمیه»، توحید ملکزاده دیلمقانی، یاز نشریاتی، ۱۳۸۸، ص ۱۰۴–۱۱۰</ref> ۱۹۱۵ اینجی ایل اورمیه شهرین خالقی [[جیلولوق]] و کوردلوق واقعه سینده ۲۵ مین قئدر اوز جمعیتینی الدن وئریر. اورمیه شهرین تورکلری عبارت اوْلموش اوشار (افشار) خالقینان افشار خالقی نین یوردی قدیمیتدن آذربایجان اولاراق سانکی صفویه دورسینده شاه تهماسب ایله برابر آذربایجان دان قزوین شهرینه و اوردان دا ایصفهانا کوچدورلوب لر بۇ دوره لر شاه عباس اونلاردان بیر تعدادی ازبک لرین قابغیندا داینماق اۆچون خراسانا یولادی و بیر تعدادی دا ایرانین اوْرتا بولوملرینده یاشادیلار سانکی حاصار سیندران کلبعلیخان افشار ایمانلونون بغداد شهرینین حصارینی سیندراندان سوْنرا شاه عباس اورمیه شهرین یورد عنوانیندا افشارلارا وئریب و اونلارا امر ائدی ۱۵ مین افشارلاری خراساندان ایرانین مرکزی بؤلگه لریندن کوچوردوب و بۇ شهر ده ساکین اولالار. بونجه اورمیه شهرین قاباق جا دان آذربایجان شهرلریندن حساب اوْلوب و اونون خالقی دا تورکی دیلر تاریخی سند لر بۇ زمینه ده بیلگی وئریب دیر آمّا بئله دئمک اوْلار کی عین حالدا قدیم عوثمانی دولتی علوی تورکلری ایران دان اوزاق ساخلییب و اونلاری عوثمانی امپراتورلوقون مرکزی بولوملرینه اینتقال وئردی و سونی کوردلری ایرانین شیعه دولتینه موزاحم ائتمک اۆچون ایران مرزلرینده کوچوردوب بۇ ایش موقابیلینده افشارلاریندان و شکاک کوردلری سلماسین خان تختی سینده وورشماقا باشلییب بۇ موحاریبه ده کوردلری شکست وئریب و ایندیلیکده بۇ منطقه کوردقیران آدلانیر اورمیه شهری بیرنجی دفعه آذربایجانیان رسمی دولت فدرال افشارایانین رسمی مرکزی اوْلموش دیر بۇ واقعه ده تمام آذربایجان بیرلیک ده بیر فدرال قالیبینده متحد اوْلوب آذربایجان دا حکومت آپارمیش دیلار بۇ حکومتین باشچسی محمد قولوخان افشار میش بۇ حکومت سوْنرا فتحعلیشاه الیله سرنگون اولدی === چاغداش تاریخ === اورمو شهری ایران دا بیرنجی شهری دیر کی ۲ بهمن ده بیرنجی دفعه ایران دا قیام مسلحانه رژیم پهلوی دن ائدیب لر بۇ ایشین باشچی سی اورمیه شهرینده شیخ غلامرضا حسنی اورمیه الیله اداره اوْلونوردی. ایران انقلابیندان سوْنرا کوردلر سنار مامدی باشچی سی ایله اورمیه شهرینه هجوم چکیب و اورمیه شهرین توتماق ایستیرلر بۇ خبر اورمیه شهرینده قورخو یارالدیب و خالقین بیر چوخو ائو ائشیگین بوشاتماغا چالیشیب و شهردن چیخدیلار. کوردلر اورمیه شهرینه گیرنده حسنی امریله اوْلان سیلاح لی نیرولار اونلاری محاصیره ائدیب و اونلاری قایتارماغا مجبور ائله دیلر.<ref>اباذری، عبدالرحیم، انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی، «خاطرات حجت‌الاسلام حسنی امام‌جمعهٔ ارومیه»، صص 158 - 161</ref> == خالقی == {{اساس|اورمیه خالقی}} === قومیت === {{Bar box |title= اورمیه کلانشهرین سویلاری |titlebar=#ddd |float=left |caption=<ref name="سای">م‍ع‍اون‍ت س‍ن‍ج‍ش از دور و ج‍غ‍راف‍ی‍ا، (اداره ک‍ل ج‍غ‍راف‍ی‍ای‍ی). ف‍ره‍ن‍گ ج‍غ‍راف‍ی‍ای‍ی ش‍ه‍رس‍ت‍ان‍ه‍ای ک‍ش‍ور: ش‍ه‍رس‍ت‍ان اروم‍ی‍ه. تهران: س‍ازم‍ان ج‍غ‍راف‍ی‍ای‍ی ن‍ی‍روه‍ای م‍س‍ل‍ح، ۱۳۷۸. شابک ۹۶۴–۶۳۸۳–۳۸.</ref> |width=400px |bars= {{Bar percent‏|تۆرک|gold|۸۵٫۷}} {{Bar percent‏|کۆرد|red|۱۰٫۵}} {{Bar percent‏|آسوری|green|۱٫۷}} {{Bar percent‏|فارس|blue|۱٫۶}} {{Bar percent‏|ائرمنی|teal|0.5}} }} شهرین اهالی‌سینین چوْخو [[آذربایجان تورکلری|آذربایجان تۆرکو]] دۆرلر<ref>https://int.urmia.ac.ir/en/About-Urmia{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> و [[آذربایجان تورکجه‌سی|آذربایجان تۆرکجه‌سی]]نده دانیشیرلار.<ref>دکتر م پناهایان، مجموعه‌ای در چهار جلد به نام " فرهنگ جغرافیای ملی ترکان ایران زمین " سال 1351</ref><ref>سیری در تاریخ زبان ولهجه‌های ترکی، دکتر جواد هئیت- چاپ سوم، سال1380,ص 307</ref><ref>http://www.britannica.com/EBchecked/topic/433619/Orumiyeh</ref><ref>http://countrystudies.us/iran/42.htm</ref> اورمیه‌نین تقریباً ۹۰٪ اهالیسی تۆرک دۆرلر؛ [[کوردلر|کۆردلر]]، [[آشوریلر|آسوری‌لر]] و [[ارمنیلر|ائرمنی‌لر]] ده بوُ شهرده یاشاییرلار.<ref>[http://looklex.com/e.o/orumiyeh.htm Orumiye] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130922191652/http://looklex.com/e.o/orumiyeh.htm |date=2013-09-22}}, Looklex</ref> ۱۳۷۸ده گؤتورولن آمار اساسیندا اورمیه‌نین قومیت آماری بئله دیر: ۸۵٫۷٪ تۆرک، ۱۰٫۵٪ کۆرد، ۱٫۷٪ آسوری، ۱٫۶٪ فارس، ۰٫۵٪ ائرمنی.<ref name="سای"/> اورمیه شهرینین [[کوردلر|کۆردلر]]ی [[شکاک عشیرتی|شکاک]] طایفاسی‌لا تانیلیر و ایکی بؤیوک بؤلومو تشکیل ائدیلر «عبدوی» و «ممدوی» کی اصل‌ده میلانی طایفالاریندان ساییلیرلار و دیللری [[کورمانج دیلی|کۆرمانجی کۆردوجه‌سی]] دیر. بوُ ائلاتلار اصل‌ده تۆرکیه‌نین [[دیاربکر]] منطقه‌سیندن کؤچوب گلیب‌لر.<ref>تحولات باتی آذربایجان به روایت اسناد مجلس شورای اسلامی- علی ططری، رحیم نیکبخت -مرکز انتشارات مجلس شورای اسلامی - صفحه 36</ref><ref>تاریخ جنبشهای آزادی‌بخش مردم کرد - سجادی - علائ‌الدین- مترجم: محمدی - احمد - ۱۳۸۰ - صفحه 373</ref> شکاک طایفالارینین بیر بؤلومو ده قره‌قوْیونلو تۆرکمانلار ایله، صفویه دؤره‌سینده، عثمانلی ایمپیراتورلوغونون شرقی (شرقی آنادولو) منطقه‌لریندن کؤچوب گلیب‌لر.<ref>[http://www.irdc.ir/fa/content/13317/print.aspx - مرکز اسناد انقلاب اسلامی]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}</ref> === مذهب === اورمیه شهرین‌ده تۆرکلر اکثراً [[شیعه]] دیرلر سانکی شیعه‌لر یانیندا بوُ شهرده [[سونیلر|سۆنّو]] تۆرکلر ده وار. اورمیه شهرینده یاشایان [[کورمانجلار|کوردلر]] ده [[سونیلر|سۆنّو]] مذهبینه اینانجلاری واردیر، هابئله آسوری‌لر و ارمنیلرده [[مسیحیت]] دینی‌نه اینانجلاری وار. === اورمو لهجه‌سی === اورمیه لهجه‌سی چوخلو نظرلردن [[تبریز]] لهجه‌سینه بنزرلیکلری واردیر.<ref>{{پک|Doerfer|۲۰۰۶|ک=AZERBAIJAN viii. Azeri Turkish|کد زبان=en}}</ref> [[تورکجه|تۆرکجه]]‌ده مجهول [[فعل|ائیلم]] (فعل)، ائیلمین سوْنونا «ل» آرتیرماق‌لا یارانیر. اورمو تۆرکجه‌سینده مجهول ائیلم یاراتماغا باشقا بیر یوْل دا واردیر: آپاردی ← آپارلاندی، گؤتوردو ← گؤتورلندی<ref>«تورکجه‌نی قورویاق»، بهرام اسدی، یاز اینتیشاراتی، اورمیه، ۱۳۸۶، ص ۲۸–۲۹</ref> === ۱۸۶۹-نجو ایلده اورمیه‌نین جمعیت ترکیبی === مسیحی مسیونئرلر و سیاسی هئیأت‌لرین ۱۸۶۹-نجو ایلده اورمیه جمعیتی‌نین ترکیبیندن وئردیگی آمار:<ref>{{وب قایناقلاماسی |یازار = |باغلانتی= http://yolpress.ir/?p=40633|باشلیق= ترکیب جمعیتی – ائتنیکی اورمیه در ۱۵۰ سال پیش + سند معتبر|دیل= [[فارسجا]]| یاییملاییجی = یول پرس|تاریخ = |یوخلاما تاریخی= ۲۶ خرداد ۱۳۹۶|آرشیو باغلانتی‌سی= |آرشیولنمه تاریخی=}}</ref> اورمیه شهری‌نین جمعیتی:۳۱٬۵۰۰، اورمیه اطرافی‌نین جمعیتی: ۹۳٬۵۰۰، بوتون اورمیه بؤلگه‌سینین جمعیتی: ۱۲۵٬۰۰۰ {| class="wikitable" |- ! !!تورک!!آشوری!!ائرمنی!!کورد!!یهودی!! کل |- | اورمو جمعیتی|| ۷۵۰+۲۸٬۲۰۰|| ۸۰۰|| - || +۷۵۰|| ۱٬۰۰۰||۳۱٬۵۰۰ |- | اورمو %|| ۹۱٫۹٪|| ۲٫۵٪|| -|| ۲٫۴٪|| ۳٫۲٪|| |- | اورمو اطرافی جمعیتی|| ۱۵۰۰+۵۹٬۰۰۰|| ۱٬۵۰۰+۲۰٬۰۰۰|| ۱٬۰۰۰+۱٬۵۰۰||۷٬۵۰۰+۱٬۵۰۰||-||۹۳٬۵۰۰ |- |اورمو اطرافی %|| ۶۴٫۷٪|| ۲۳٪|| ۲٫۷٪||۹٫۶٪||-|| |- | بوتون بؤلگه جمعیتی|| ۸۹٬۴۵۰|| ۲۲٬۳۰۰|| ۲٬۵۰۰||۹٬۷۵۰|| ||۱۲۵٬۰۰۰ |- | بوتون بؤلگه %|| ۷۱٫۶٪|| ۱۷٫۸٪|| ۲٪||۷٫۸٪||۰٫۸٪|| |- |} تورک کندلری: ۲۱۵، ائرمنی کندلری: ۴، نسطوری کندلری: ۹۰، کورد کندلری: ۳۰ == طبیعی دوروم == === جغرافیا === اورمیه شهری بیر بؤیوک چوُققوردا یئرلشیب‌دیر. بوُ دشت تام گؤورنتی و یاشیل‌لیق دیر. بوُ دشتین اوُزوناسی ۷۰ کم و انی ده ۳۰ دور و اوْنون قیراغی بۆتونلوک ایله اۆزوم و آلما باغلاری و اکینچیلیک دیر. اوُرمو گؤلو بوُ شهرین دوْغو قیراغیندا یئرلشیب‌دیر. بوُ شهر گؤزل، سوُلو و یاخشی هاواسی اوْلماغینا گؤره، ایرانین دوْلانمالی یئرلریندن دیر. اورمیه آزاد دریالاردان ۱۳۳۲ متیر بوْیو وار دیر.<ref>http://www.mongabay.com/igapo/2005_world_city_populations/Iran.html</ref> === قونوم === <center> {| class="wikitable" border="1" width ="50%" border = 2 align="center" !colspan="3"|جغرافیایی دوروم و قونشو شهرلر |---- | width ="25 %" align="center" | | width ="50 %" align="center" | ''قوزئی:'' [[سلماس|سلماس شهری]] | width ="25 %" align="center" | |---- | width ="25 %" align="center" | ''دوغو:'' [[اورمو گؤلو]] | width ="50 %" align="center" | [[File:Brosen windrose.svg|50px]] | width ="25 %" align="center" | ''باتی:'' [[تورکیه]] |---- | width ="25 %" align="center" | | width ="50 %" align="center" | ''گونئی:'' [[نقده|نقده شهری]]، [[اشنویه|اشنویه شهری]] | width ="25 %" align="center" | |} </center> === چای‌لار === {{باشلیق گئنیش لندیرماق}} ==== شهرچایی ==== [[شهرچایی]] تورکیه نین بیقار دره سیندن باشلایب و داغلیق و اورمیه نین دوزلوقوندن گئچندن سوْنرا اورمو گولونه توکولور. === هاوا دورومو === اورمیه‌ هاوسینین دورومو متوسط ۸٫۹ درجه سانتیگراد حرارت له یای دا تقریباً ایستی و قیش دا تقریباً سویوقدور. یاغینتی دونومو مهر آیین آخیرلاریندا و آباد آیین اول لریندن باشلانیب خردادا چان داواملی دیر.<ref name="webcitation.org">{{Cite web |title=مرکزاطلاعات شهری ارومیه و استان آذربایجان غربی. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۱۱ دسامبر ۲۰۱۳. |url=http://urmia.5rah.com/ostan/ |accessdate=2013-12-15 |archivedate=2013-12-15 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Lt5l7hW2?url=http://urmia.5rah.com/ostan/}}</ref> یاغینتی میانگینی ۹۳ گون اوزونلوغوندا ۳۶۰ میلی متیر دیر.<ref>{{Cite web |title=Balland, D. “BĀRĀN”. In Encyclopædia Iranica. 15 Dec 1988. Archived from the original on 27 April 2014. Retrieved 10 Dec 2013. |url=http://www.iranicaonline.org/articles/baran-rain |accessdate=2014-04-27 |archivedate=2014-04-27 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6P9ZiKzGS?url=http://www.iranicaonline.org/articles/baran-rain}}</ref> و اوزون مدت ده یاغینتی میانگینی ۲۳۸٫۲ میلی‌متیر دیر. دونموش گونلر آبان آییندا ۱۹ گون آذر ده ۲۷ گون دی ده ۳۰ گون بهمن ده ۲۸ گون اسفند ده ۱۴ گون فروردین ده ۶ گون دیر کلیت ده ۱۲۰ گون ایلده اورمیه ده دونموش گونلردیر یئلین میانگین سورعتی متیر ثانیه ده دیر هابئله اردیبهشت و اسفند آیلاریندا ۱۶ متیر ثانیه ده یئلین ان سۆرعتلی زامانی دیر و دی و بهمن آیلاریندا ۷ متر ثانیه ده یئلین ان آز سورعتلی اوْلان فصلی دیر.<ref name="webcitation.org"/> === زلزله === باتی آذربایجان اوستانی کلیت ده بیر دپریملی منطقه دیر.<ref>{{Cite web |title=پایگاه خبری تحلیلی ندای ارومیه، ۵ مهر ۱۳۹۲. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۱۴ اوکتوبر ۲۰۱۳. |url=http://nedayeurmia.ir/index.aspx?siteid=8 |accessdate=2013-12-15 |archivedate=2013-12-15 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Lt5mQbDU?url=http://nedayeurmia.ir/index.aspx?siteid=8}}</ref> سانکی هله لیک اورمیه شهرینده داغیدان بیر دپریم اولمویوب دیر.<ref>{{Cite web |title=وبگاه مگ‌ایران، به نقل از روزنامه اعتماد، شمارهٔ ۲۴۶۸، صفحهٔ ۹. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۱۳ اوکتوبر ۲۰۱۳. |url=http://www.magiran.com/npview.asp?ID=2562003 |accessdate=2013-12-15 |archivedate=2013-12-15 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Lt5tz7Rv?url=http://www.magiran.com/npview.asp?ID=2562003}}</ref> اورمیه ده اوْلان سون زیزله لردن ۱۳۰۰ قمری ایلده<ref>{{Cite web |title=آخرین زلزله‌های بزرگ قرن حاضر در ایران |url=http://www.magiran.com/npview.asp?ID=2562003 |accessdate=2013-12-15 |archivedate=2013-12-15 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Lt5tz7Rv?url=http://www.magiran.com/npview.asp?ID=2562003}}</ref> هابئله ۴ ریشترلیق سیلوانا مرکزیتی ایله<ref>{{Cite web |title=زمین لرزه ۴ ریشتری ارومیه را لرزاند |url=http://www.asriran.com/fa/news/40017/زمین-لرزه-4-ریشتری-ارومیه-را-لرزاند |accessdate=2014-04-08 |archivedate=2014-04-08 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6OfxM1EF7?url=http://www.asriran.com/fa/news/40017/زمین-لرزه-4-ریشتری-ارومیه-را-لرزاند}}</ref> ۸۷ جی ایلده و ۹۱ جی ایلده اهر و ورزقان دپریم لری<ref>{{Cite web |title=زمین لرزه در ارومیه |url=http://www.omran-ag.ir/tabid/1897/articleType/ArticleView/articleId/19562/--.aspx |accessdate=2013-12-15 |archivedate=2013-12-15 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Lt5ziPfC?url=http://www.omran-ag.ir/tabid/1897/articleType/ArticleView/articleId/19562/--.aspx}}</ref><ref>{{Cite web |title=زلزله ۶٫۲ ریشتری شمال باتی کشور را لرزاند |url=http://www.tabnak.ir/fa/news/264800/زلزله-۶۲-ریشتری-شمال-غرب-کشور-را-لرزاند |accessdate=2013-12-15 |archivedate=2013-12-15 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Lt5v9WXx?url=http://www.tabnak.ir/fa/news/264800/زلزله-۶۲-ریشتری-شمال-غرب-کشور-را-لرزاند}}</ref> هابئله لاب سونونجو دپریم سیلوانا دا ۴٫۶ ریشترلیق دپریم دیر.<ref>[http://www.donya-e-eqtesad.com/news/755023/ زمین‌لرزه ۶٫۴ ریشتری در ارومیه]</ref> == فرهنگ == === آشیق‌لار === [[آشیق]]لار ایسلامدان اؤنجه زامانلاردان تۆرک خالق‌لارین آراسیندا ایجرا ائدرمیش‌لر. ایسلامی اینقیلابدان قاباق، آشیق‌لار مورتّباً باتی و چیخی آذربایجانین قهوه‌خانالاریندا چالاردی‌لار. تبریز، آشیق‌لارین چیخی مرکزی و اوُرمو، اوْنلارین باتی مرکزی ایدی. اورمودا آشیقلار همیشه تک چالاردی‌لار.<ref name="اآ">[http://www.iranicaonline.org/articles/aseq-in-azerbaijan-both-in-iran-and-azerbaijan-ssr-a-poet-and-minstrel-who-accompanies-his-singing-on-a-long-necked-fre ĀŠEQ (Asheq)], Iranica</ref> آشیق موسیقی‌سی آذربایجانین ان قدیمی هۆنری دیر.<ref>[http://www.asriran.com/fa/news/302530/موسیقی-مکتب-عاشیقی-ارومیه-ثبت-ملی-شد موسیقی مکتب عاشیقی ارومیه ثبت ملی شد], عصر ایران</ref> === دب‌لر و رسم‌لر === اوُرمودا ائولنمگه گؤره چوْخلو دبلر واردیر. بوُ دب‌لرین بیری کۆره‌کن (بَی) حامامی دیر. حنا گئجه‌نین سحری‌سی کۆره‌کن ایله ساغدوش، سوْلدوش و بیر نئچه جوان حاماما گئدیب و اوْردا چالیب اوْینایارلار. کۆره‌کن یوُیوناندان سوْنرا، قیز ائوی آلان پالتارلاری گئیب، آراییشگاها گئدیب و توْی ائوینه قاییدار.<ref name="اورمو فولکلورو">محمدرضا اسماعیل‌زاده، «اورمو فولکلورونا بیر باخیش»، بوتا نشر، ۱۳۹۰</ref> ایندیلیکده بوُ دبلر اوُنودولماق حالیندا دیر. اوُشاق دیش چیخارداندا، دیشلیک یوْخسا هدیک پیشیریب قوْهوم و قوْنشولارا پای وئره‌رلر. پای‌آلانلار دا هدیک قابینا اوُشاق اۆچون تؤحفه قوْیوب قایتارارلار.<ref name="اورمو فولکلورو"/> چیلله گئجه‌سی، جاوانلار طایفادا بیر آغ‌ساققالین ائوینه ییغیشارلار. اوُشاقلاردا اؤز آتا آناسی‌نین ائوینه قوْناق گئدرلر. [[جویز حالواسی]]، [[هویج حالواسی]]، قارپیز، نوْقول، میلاق، پاتداق و … چیلله گئجه‌سینده یئییلر.<ref name="اورمو فولکلورو"/> چرشنبه‌لیک گؤندرمک آخیر چرشنبه‌نین دبلرین‌دن دیر. آتا و قارداش نیشانلی قیزلارا، تزه‌گلینلره، آنا-باجیلار و قیزلارا پای گؤندره‌رلر. بوُ پای بوُنلاردان عیبارت دیر: پالتار، ائو وساییلی، آینا سبزه (گؤیرمیش بوُغدا)، بوْیانمیش یوُمورتا و قیزین ارینه جوْراب یوْخسا کؤینک. معمولاً پای‌ین یئرینه پای گتیرنه پوُل یوْخسا جوْراب یوْخسا کؤینک‌لیک وئریلر.<ref name="اورمو فولکلورو"/> === سینما === گئچمیش ایل‌لرده اورمیه‌ده ۶ سینما سالوْنو وار ایمیش. ایندیلیکده ۳ سینما ایشینه داوام وئریر.<ref>[http://khabarfarsi.com/ext/836044 بازسازی کلی دو سینمای ارومیه/ قدمت سینماها به دهه 40 می‌رسد] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140426232756/http://khabarfarsi.com/ext/836044 |date=2014-04-26 }}, خبرفارسی</ref> === کیتاب‌ائولری === اورمیه‌نین ۱۳ کیتابخاناسی وار دیر. ۳۴۵ مین نۆسخه‌دن آرتیق بوُ کیتابخانالاردا کیتاب وار دیر. ۱۸ مین نفردن آرتیق اورمیه‌نین کیتابخانالارینا یازیلیب‌لار.<ref>[http://www7.es.irna.ir/fa/News/80936946/فرهنگی/18_هزار_نفر_در_کتابخانه_های_عمومی_ارومیه_عضویت_دارند 18 هزار نفر در کتابخانه‌های عمومی ارومیه عضویت دارند] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140406204527/http://www7.es.irna.ir/fa/News/80936946/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C/18_%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1_%D9%86%D9%81%D8%B1_%D8%AF%D8%B1_%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87_%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C_%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87_%D8%B9%D8%B6%D9%88%DB%8C%D8%AA_%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF |date=2014-04-06}}, ایرنا</ref> == سیاست == === بلدیه === اورمیه بلدیه‌سی ۱۳۰۷ده قوُرولوب‌دور.<ref>{{Cite web |title=رکوردهای ایران |url=http://recordhayeiran.com/page296.html |accessdate=2014-08-07 |archivedate=2013-11-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131126160207/http://recordhayeiran.com/page296.html }}</ref> بلدیه تیکینتی‌سی انقلاب مئیدانیندا (اوستان مئیدانی یا یوردشاهی دروازاسیندا) یئرلشیب‌دیر. ۱۳۱۰دا «ملا اوستا»، اورمیه‌نین لاپ ایش بیلن معمارلاریندان، بوُ تیکنتی‌نی قارتال شکیلینده مِعمارلیق ائله‌ایب‌دیر.<ref name="گروه مشاوران پنکو">{{Cite web |title=گروه مشاوران پنکو |url=http://penco.ir/content/urmia.aspx |accessdate=2014-08-07 |archivedate=2013-12-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131212093550/http://penco.ir/content/urmia.aspx}}</ref> === کونسوللوق‌لار === * {{بایراقچه|تورکیه}} تورکیه کنسوللوغو اورمودا، بهشتی (دانیشکده) خیاوانی‌ندا یئرلشیب‌دیر. * {{بایراقچه|عراق}} عراق کونسوللوغو یئنیلیکده اورمودا اوز ایشی‌نی باشلایب و فعال دیر. * {{بایراقچه|روسیه}} روسیه کونسوللوغو ایندیکی حالدا فعال دئییل. == تفریحی یئرلر == بند، خان‌دره‌سی و مارمیشو اورمیه‌نین تفریحی یئرلریندن دیر.<ref>[http://www.farhangnews.ir/content/67655 تفرجگاه‌هایی از جنس بهشت در ارومیه] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141027083250/http://www.farhangnews.ir/content/67655 |date=2014-10-27}}, فرهنگ نیوز</ref> بند کندی اورمیه‌نین یاخین‌لیغیندا و شهرچایی‌نین قیراغیندا یئرلشه‌رک، اؤنملی توریستی بیر یئر دیر.<ref>[http://www.magiran.com/view.asp?Type=pdf&ID=833352 برآورد ارزش تفرجی روستای بند ارومیه به روش ارزشگذاری مشروط], magiran</ref> == مکتب‌لر == === عمومی مکتب‌لر === [[file:Education in Iran 0003 Urmia.jpg|thumb|left|250px| احمدشاه وقتینده اورمو دا بیر مدرسه]] پهلوی دونومیندن قاباق اورگتمه لر عمومیت له مکتب خانا لاردا اولوردو مکتب خانا لار شهرین بویوک و جمعیتلی و هابئله مسجیدین شبستانلاریندا، تکه لر، یا دا ائولرده قورولوردی عمومیت له الیفبا نین اویرتمه سی آنادیلی کیتابیندان کی تۆرکجه یمیش باشلانیردی اوندان سوْنرا اوشاق لار الفبا اورگنیردیلر و یازیب اوخوماق لا تانیش اولوردولار درس وئریلن کیتاب لار عیبارتی دیر قرآن، تنبیه‌الغافلین، صرف میر و…<ref>انزلی، حسن، «اورمیه در گذر زمان» ، انتشارات دستان - صص ۴۶۴–۴۶۶.</ref> یئنی ده قورلان سبک ده مکتب و مدرسه اورمیه ده ۱۷ ایل دارالفنون دان قاباق ۱۲۵۱ قمری ایل ده قورولوب دیر<ref>{{Cite web |title=خبرگزاری فارس |url=http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13920609000540 |accessdate=2014-01-02 |archivedate=2014-01-02 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6MKTNKRTa?url=http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13920609000540}}</ref> === یوخاری مکتب‌لر === بیرنجی ایران دا اوْلان داوا درمان اویرتیم مرکزی ۱۳۰۰ جی قمری ایل ده آمریکایی لر الیله اورمیه شهرینده قورولدو<ref>Esmail Yourdshahian, Farrokh Ghavam, Mohhamad-Hassan Ansari, Life of Dr. Joseph Plumb Cochran, Founder of Iran's First Contemporary Medical College, Archives of Iranian Medicine, Academy of Medical Sciences, Islamic Republic of Iran, Vol. 5، No. 2 (April 2002).</ref> ایندی قدر ۲۲ مین طلبه اورمیه دانیشگاهیندا ۴۶ مین آزاد دانیشگاهیندا و ۱۸۰۰ نفر ده یئنی قورولان اورمیه نین صنعتی دانشگاهیندا عالی مکتب لرینده تحصیله مشغولدولار.<ref>{{Cite web |title=خبرگزاری تسنیم |url=http://www.webcitation.org/mainframe.php |accessdate=2014-08-06 |archivedate=2013-08-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130822210654/http://www.webcitation.org/mainframe.php}}</ref><ref>{{Cite web |title=خبرگزاری فارس |url=http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13920521000397 |accessdate=2014-01-02 |archivedate=2014-01-02 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6MKTQLzkH?url=http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13920521000397}}</ref> بوُ شهرده چوْخلو اؤنم‌لی و مؤعتبر بیلیم‌یوردو وار دیر کی اوْنلاردان [[اورمو بیلیم‌یوردو]]، [[اورمو صنعت بیلیم‌یوردو]]، [[اورمو طب علم‌لر بیلیم‌یوردو]]، آزاد بیلیم‌یوردو و پیام-ی نور بیلیم‌یوردونا ایشاره ائتمک اوْلار. === دینی حوزوی مکتب‌لر === اورمیه نین بیرنجی دینی و حوزوی مکتبی ۱۱۴۲ جی قمری ایل ده قورولوب دیر ایندیلیکده بۇ مکتب امام خمینی آدلانیر و ۱۵۰ طلبه سی وار.<ref>{{Cite web |title=مدیریت حوزه‌های علیمه استان |url=http://howzeh-ag.com/مدارس-علمیه-استان/امام-خمینی-ارومیه/ |accessdate=2014-04-08 |archivedate=2014-04-08 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6OfxsLiWb?url=http://howzeh-ag.com/مدارس-علمیه-استان/امام-خمینی-ارومیه/}}</ref> هابئله سونولرین ده اوزلرینه گوره بۇ شهرده مدرسه لری وار<ref>{{Cite web |title=پایگاه اطلاع‌رسانی اصلاح |url=http://www.islahweb.org/content/2012/6/6091/%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%88%DB%8C-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AD%DB%8C-%D8%B9%D9%84%D9%85%D8%A7-%D9%88-%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85-%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%8 |accessdate=2014-04-08 |archivedate=2014-04-08 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Ofxy0Hkm?url=http://www.islahweb.org/content/2012/6/6091/اردوی-علمی-تفریحی-علما-و-طلاب-علوم-دینی-مÙ%258}}</ref> و یئنی قورولموش خانیم لار اۆچون دا مکتب زینب کبری آدلانیر.<ref>{{Cite web |title=مرکز مدیریت خوزه‌های علمیه خواهران |url=http://www.rasanews.ir/NSite/FullStory/News/?Id=192360 |accessdate=2014-04-08 |archivedate=2014-04-08 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Ofy0CTVh?url=http://www.rasanews.ir/NSite/FullStory/News/?Id=192360}}</ref> == شهر سورون‌لاری == === هاوانین باتماسی === اورمیه شهری دولو تیرافیک لر اۆچون هابئله دی‌اکسید کربنون هاوا دا چوخالماسی و شهرین تولدی و صنعتی و یئرین دوزگون یئرده تیکمه دن اونو ایرانین بیر هاواسی باتیق شهرلریندن ائدیب. هابئله عراقین توز توْرپاقی و هاوانین ترسه اولماغی ایل ۹۰ گونون ده اوْلور شهرین هاواسینا تأثیر قویان اونملی موارید دن اورمو گولون قوروماسی و اونون دوز یئل دومان لارین قوزانماسی دیر اورمیه شهرین هاواسینین باتیلماسینین قاباغیندا داینماق اۆچون گرک بۇ شهرین اطرافیندا یام یاشیل یئرلر یارانا.<ref>{{Cite web |title=اینا نیوز |url=http://www.ainanews.com/Default.aspx?tabid=1298&articleType=ArticleView&articleId=313272 |accessdate=2014-08-07 |archivedate=2013-12-15 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Lt6TNYQq?url=http://www.ainanews.com/Default.aspx?tabid=1298}}</ref><ref>[http://www.mehrnews.com/detail/News/2183974 خبرگزاری مهر]</ref><ref>{{Cite web |title=خبرگزاری فارس |url=http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13911206000585 |accessdate=2014-08-07 |archivedate=2013-12-15 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Lt6Ox6Z2?url=http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13911206000585}}</ref><ref>[http://www.asriran.com/fa/news/153922/زنگ-هشدار-آلودگی-هوا-در-ارومیه-هم-نواخته-شد عصر ایران]</ref> === تیرافیک === اورمیه‌ده ۱۰۰۰ نفره ۸۰ ماشین اوْلاراق تهران‌دا ۱۰۰۰ نفره ۶۲ دانادان آز ماشین وار دیر. ماشین سایی باخیمیندان، تهران‌دان سوْنرا اورمیه ایرانین ایکینجی شهری دیر.<ref name="دی">[http://daynews.ir/vdcef78z.jh8xei9bbj.html?13047 ارومیه، بهشت ایران و دروازه تمدن‌ها] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131224121744/http://daynews.ir/vdcef78z.jh8xei9bbj.html?13047 |date=2013-12-24}}, دی‌نیوز</ref> اورمیه‌ده ۲۵۰ مین دانادان آرتیق ماشین واردیر. تیرافیک، اورمیه‌نین ان اؤنملی شهر مؤعضللریندن دیر.<ref>[http://www.irna.ir/fa/News/81195680/سایر_حوزه_ها/گسترش_حمل_و_نقل_عمومی_از_برنامه_های_شهرداری_ارومیه_است گسترش حمل و نقل عمومی از برنامه‌های شهرداری ارومیه است], ایرنا</ref> === زورآبادلار === شهرین حاشیه لری اورمیه شهرین بیر اونملی دردلریندن دیر کی زورآباد یا دا اسلام‌آباد آدلانیر<ref name="تابناک">[http://www.tabnak.ir/fa/news/213999/۲۵هزار-حاشیه‌نشین-در-ارومیه-سامان‌دهی-شدند تابناک]</ref> نئجه کی یاخین ۲۵ مین نفر ۵ جی گئنیشلنمیش برنامه ده اورمیه حاشیه لری سهمانلانیب دیر.<ref name="تابناک"/> ۱۳۹۲ جی سون ۷ دی آیندا ۷۵۰ هیکتار یئر تیکینتی لر اساسندا شهرین محدوده سینه ایضافه اوْلوب<ref>[http://isna.ir/fa/news/91101308001/رییس-شورای-شهر-ارومیه-با-افزایش-حاشیه-نشینی ایسنا]</ref> اسلام‌آباد، علی‌آباد، حسین‌آباد، حاجی پیرلو، وکیل آباد، کوی لاله سالار، قره باغ، روستاهای الواج (آلباش) و دیگاله (دیک قالا) شهرین حاشیه لری حساب اولور.<ref name="تابناک"/><ref name="خراسان نیوز">{{Cite web |title=خراسان نیوز |url=http://www.khorasannews.com/newssource/17316-880428/xml/2_17316_06_686.XML |accessdate=2014-01-02 |archivedate=2014-01-02 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6MKTwj2og?url=http://www.khorasannews.com/newssource/17316-880428/xml/2_17316_06_686.XML}}</ref> هابئله شهرین حاشیه سینده ایلشن لر بۇ شهر ۱۵۰ مینلق جمعیتی تشکیل وئریب لر<ref name="خراسان نیوز"/> هابئله چوخلو معضل لر بۇ جومله جورمولرین چوخالماسی اکین یئرلرین خاراب ائتمک ده اونلاردا اولور.<ref>{{Cite web |title=خراسان نیوز |url=http://www.khorasannews.com/newssource/17316-880428/xml/2_17316_06_686.XML |accessdate=2014-08-08 |archivedate=2013-12-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131224103835/http://www.khorasannews.com/newssource/17316-880428/xml/2_17316_06_686.XML}}</ref><ref>[http://www.yjc.ir/fa/news/4065750/افزایش-جرایم-در-مناطق-حاشیه باشگاه خبرنگاران]</ref> == بؤلمه‌لر == === شهرین یئکلمه‌سی === اورمیه داغیناق شکیل‌ده یئکلیب‌دیر.<ref>[http://gdij.usb.ac.ir/article_1165_63.html ارائه‌ی الگوی بهینه‌ی گسترش کالبدی- فضایی شهر ارومیه] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140814002726/http://gdij.usb.ac.ir/article_1165_63.html |date=2014-08-14}}, فصلنامه جغرافیا و توسعه</ref><ref>[http://isna.ir/fa/news/91032615002/معاون-استاندار-آذربايجان-غربي-گسترش-بي-قواره معاون استاندار آذربایجان‌غربی:گسترش بی‌قواره شهر ارومیه مطلوب نیست], ایسنا</ref> شهرین بافتی اوچ قیسمه تقسیم اولاراق شهرین ان قدیم قیسمتی بازار محدوده سی دیر شهرین نئچه یوز ایلیق قدیمته صاحیب دیر ییانکی ایندیلیکده اونون ان قدیم محله سینین قیدمتیندن ۱۰۰ ایل اونجه یه کئچمیر اورمیه شهرین اوستان مرکزی اوْلاندان سوْنرا باکری - خیام - عسکرآبادی خیابانلاری بۇ شهرین اورتاسیندا گئچیب اداری مرکزلرین یئری اوْلدو شهرین میانی بافتی مرکزی بافتین جمعیت باخیمندان دولماسی و گورمه مسی اساسیندا یاراندی و کوچه لرو محله لر شهرین قدیم بافتین دوره سینه یارانیب بۇ محله لر تام ۳۰ دان ۵۰ قدر ده اوْلان تیکینتی لر دیلر بۇ قیسمین دورمو معماری باخیمدان شهرین اورتاسیندا اوْلان معماری تای دیر سانکی یئنی مصالح له تیکیلیب. میانی بافتین سیمگه لریندن خیابان باغلانمیش انلی کوچه لر دیر شهرین اوچوجو بافتی ایکنجی بافتین دوره سینه ده یارانیب بۇ تیکینتی لر انقلاب دان سوْنرا و نتیجه ده اورمیه شهرینه مهاجرت لرین اساسیندا دیر هابئله بۇ بافت اکینچیلیق اراضی لرین مسکونلاشما یئرلرینه دونمه سی اساسدا یارانیب دیر.<ref>[http://www.sid.ir/fa/VEWSSID/J_pdf/66913923206.pdf/ مبارکی، «ارائهٔ الگوی بهینهٔ گسترش کالبدی- فضایی شهر ارومیه»، ۸۶-۸۰.]</ref> === بلدیه بولوم لری === ایندیلیکده اورمیه نین ۴ بلدیه منطقه سی وار سانکی بلدیه منطقه لرین چوخالماسی شهرین جمعیتین چوخالماسی و شهرین یئکلمه سی اۆچون بلدیه نین ایشینین اونون دا یئرلشیب.<ref name="گروه مشاوران پنکو"/><ref>[http://khabarfarsi.com/ext/1128225 خهبرگزاری فارس]</ref> === یام یاشیللیق فضالاری === اورمیه شهرینده ۷۰ پارک ۶۵۰ هکتار مساحتی ایله واردیر ایندیلیکده یام یاشیلیق فاضالاری هر نفر اۆچون ۸ و یارم مربع متیری دیر قرارلانمیش بۇ فضا گلن ۴ ایلده ۱۲ مربع متیرنه چان چوخالسین.<ref>[http://www.asriran.com/fa/news/301505/سرانه-فضای-سبز-برای-هر-ارومیه-ای-8-و-نیم-متر-مربع-است عصر ایران]</ref> ==بؤیوک پارک‌لاری== * [[ائللر باغی]] پارکی * [[گوللرباغی]] پارکی * [[ساغلیق باغی]] پارکی * [[جویزلی باغ]] پارکی * [[ساعات پارکی]] * [[ساوالان پارکی]] (تخم مرغی) == حمل و نقل == اورمیه ایله ایرانین آیری اوستان مرکزلری‌نین آراسی:<ref name="behrah.com">[http://www.behrah.com/], بهراه</ref> {| class="wikitable" |- ! اورمیه !! اورمیه !! اورمیه |- | تهران - ۷۶۸ کیلومتیر|| تبریز - ۱۴۹ کیلومتیر|| اردبیل - ۳۵۸ کیلومتیر |- | اصفهان - ۱٬۰۷۴ کیلومتیر|| کرج - ۷۳۳ کیلومتیر|| ایلام - ۷۵۰ کیلومتیر |- | بوشهر - ۱٬۴۸۰ کیلومتیر|| شهرکرد - ۱٬۱۷۴ کیلومتیر|| بیرجند - ۱٬۹۰۵ کیلومتیر |- | مشهد - ۱٬۶۶۴ کیلومتیر|| بجنورد - ۱٬۴۷۹ کیلومتیر|| اهواز - ۱٬۰۳۶ کیلومتیر |- | زنجان - ۴۳۹ کیلومتیر || سمنان - ۹۸۸ کیلومتیر || زاهدان - ۲٬۲۳۷ کیلومتیر |- | شیراز - ۱٬۵۵۹ کیلومتیر || قزوین - ۶۱۱ کیلومتیر || زاهدان - ۹۰۴ کیلومتیر |- | سنندج - ۴۲۵ کیلومتیر || کرمان - ۱٬۷۴۳ کیلومتیر || کرمانشاه - ۵۵۵ کیلومتیر |- | یاسوج - ۱۴۰۷ کیلومتیر || گرگان - ۱۱۷۳ کیلومتیر || رشت - ۶۳۴ کیلومتیر |- | ساری - ۱۰۳۹ کیلومتیر || خرم‌آباد - ۷۲۴ کیلومتیر || اراک - ۷۳۴ کیلومتیر |- | بندرعباس - ۲۰۳۵ کیلومتیر || همدان - ۵۳۸ کیلومتیر || یزد - ۱۳۹۳ کیلومتیر |- |} ===هاوا لیمانی=== اورمو شهرینین هاوا لیمانی ۱۹۶۴-جی ایلده تائسیس اوْلوب و غربی آذربایجانین تکجه بین‌المللی فرودگاهی دیر بۇ فرودگاهین هوایی ارتباط لاری بۇ شهرلرینن دیر:<ref name="web.archive.org">{{Cite web |title=archive copy |url=http://www.urmiaairport.ir/ |accessdate=2010-01-21 |archivedate=2010-01-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100121173235/http://www.urmiaairport.ir/}}</ref> * {{بایراقچه|ایمارات}} [[دوبی]] * {{بایراقچه|تورکیه}} [[ایستانبول]] * {{بایراقچه|سعودی عربیستان}} [[مکه]] * {{بایراقچه|سوریه}} [[دمشق]] * {{بایراقچه|آذربایجان}} [[باکی]] * {{بایراقچه|ائرمنیستان}} [[ایروان]] * {{بایراقچه|عراق}} [[اربیل]]، [[دهوک، Iraq|دهوک]]، [[کربلا]] === دمیر یولو === مراغه، میاندوآب، مهاباد، نقده، اورمیه دمیریولو ۱۸۴ کیلومتیر ایله ۱۳۸۰ جی ایل دن باشلاندی<ref name="tabnak.ir">[http://www.tabnak.ir/fa/news/342067/راه‌آهن-ارومیه–مراغه-امسال-هم-به-نتیجه-نمی‌رسد تابناک]</ref> و قرار اولدی خرداد آیین ۱۳۹۲ جی ایلده قورتولا سانکی هله بۇ ایش اولمویوب<ref name="tabnak.ir"/> بۇ ایشله اورمیه سراسری دمیریولو یا وصل اولور.<ref name="tabnak.ir"/> === ترمینال === اورمیه‌نین تِرمینالی ۱۳۵۹دا قوُرولوب‌دور. ۱۳۶۲دن اورمیه‌نین شرق ترمینالی و ۱۳۶۳دن اورمیه‌نین باتی ترمینالی ایشه باشلاییب‌دیر.<ref>[http://terminal.urmia.ir/معرفی-سازمان/تاریخچه تاریخچه فعالیت سازمان پایانه‌های مسافربری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140721030306/http://terminal.urmia.ir/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87 |date=2014-07-21}}, سازمان پایانه‌های مسافربری</ref> === یئیین اوتوبوس === اورمیه شهرین ترافیکین آزاتماق اۆچون هابئله شهرین گئدیب گلمه لرینه سورعت و راوانلاتماق اۆچون اورمیه بدلیه سی سورعتلی اوتوبوس سهمنانین یارالدیب بۇ پروژه نین کولونگو ۱۳۹۲ جی ایلین تیر آیین دا وورولوب بۇ سهمان اورمیه شهرینده ۲ خط اوتوبوسا شامیل اولاراق بیرنجی خط ۱۳ کیلومتیر اوزاناسیندا ۱۴ ایستگاه لا ایثار شهرکیندن خاتم الانبیا میدانینا چان چکیلیب ۲و۳ بلدیه منطقه لرین بیربیرنله بیرلشدیریر بۇ خط اورمیه شهر ۵۴ درصد نفوسون شامیل اوْلور ۲ جی خط ده بهداری شهرکین دن شهدا میدانینا چان چکیلیب دیر.<ref>[http://www.mehrnews.com/TextVersionDetail/2095451 تلکس اینترنتی مهر]</ref><ref>[http://www.asriran.com/fa/news/286326/کلنگ-زنی-طرح-احداث-خط-brt-ارومیه عصر ایران]</ref><ref>{{Cite web |title=فرمانداری اورمیه |url=http://www.urmia-ag.ir/tabid/1317/ctl/ArticleView/mid/1942/articleId/30709/----.aspx |accessdate=2014-08-15 |archivedate=2013-12-15 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6Lt7BJKja?url=http://www.urmia-ag.ir/tabid/1317/ctl/ArticleView/mid/1942/articleId/30709/----.aspx}}</ref><ref>{{Cite web |title=شورای اسلامی شهر اورمیه |url=http://www.myurmia.ir/news.php?newsid=390 |accessdate=2014-08-15 |archivedate=2013-12-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131213140002/http://www.myurmia.ir/news.php?newsid=390}}</ref><ref>{{Cite web |title=خبرگزاری جمهوری اسلامی |url=http://www.irna.ir/fa/News/80743315/اجتماعی/طرح_اتوبوس_تندرو__نقش_مهمی_در_کاهش_ترافیک_ارومیه_دارد |accessdate=2014-08-15 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304125804/http://www.irna.ir/fa/News/80743315/%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C/%D8%B7%D8%B1%D8%AD_%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%A8%D9%88%D8%B3_%D8%AA%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88__%D9%86%D9%82%D8%B4_%D9%85%D9%87%D9%85%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4_%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%DA%A9_%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87_%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF}}</ref> === تاکسی === اورمیه‌ده ۷ مین دانادان آرتیق تاکسی ایشله‌ایر. بوُنلارین ۲۶۰۷ داناسی، شهرده دوْلانیب موسافیر چکیر. قیزیل پیلاک‌لی شهرده ایشله‌ین تاکسی‌لار ۱۲۷۶ دانا دیر. ۲۰۴۲ تاکسی ده خطی آغ پیلاک‌لی و تئلئفونو تاکسی دیر. اورمیه‌ده ۸۱ ون تاکسی‌سی اوْلاراق ۶۷ داناسی فورودگاه تاکسی‌سی‌جه ایشله‌نیر. شهرین تئلئفونو تاکسی‌لری‌نین سایی، ۱۱۷۱ دانا دیر.<ref>[http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13920612000166 فعالیت بیش از 7000 تاکسی در ارومیه] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131012083136/http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13920612000166 |date=2013-10-12}}, فارس نیوز</ref> == ایدمان == === فوتبال === «[[نود اورمیه فوتبال کولوبو|نود اورمیه]]»، ایران لیگ‌لرینده اوْینایان اورمیه‌نین تکجه [[فوتبال]] تیمی‌دیر کی آزادگان لیگینده اوْیناییر.<ref>https://www.khabaronline.ir/news/800622/۹۰-ارومیه-در-لیگ-خواهد-ماند-تیم-نود-ارتباطی-به-برنامه-۹۰-ندارد Khabar Online</ref> === والیبال === ورزیش باخیمیندان اورمیه والیبالی ایله تانیلیر. ۱۲۹۵-جی شمسی ایلده، آمریکالی میسیونرلر مسیحیت تبلیغی‌نه اورمیه‌یه گلمیشدی‌لر. بوُ میسیونرلر صاحابلار کوچه‌سینده، اورمیه‌نین حؤکومت ارکی‌نین یاخینلیغیندا، آمریکا سیفارتخاناسینین حیطینده والیبال اوْینورموش‌لار. بئله‌جه اورمو خالقی والیبالی تانیدی‌لار. ۴۰-جی اوْن‌لوق‌دان اورمیه‌نین ایران والیبال لیگلرینده تیمی واردیر.<ref>[http://volleyballiran.com/باشگاه-های-والیبال/تیم-های-لیگ-برتر-آقایان/هواداران-شهرداری-ارومیه/1106-اختصاصی-والیبال-ایران-مروری-بر-تاریخ-صد-ساله-والیبال-اورمیه مروری بر تاریخ صد ساله والیبال اورمیه]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}, پایگاه اطلاع‌رسانی والیبال ایران</ref> اورمیه والیبال قوْطبو دا آدلانیر.<ref>[http://www.yjc.ir/fa/news/4233777/مصاف-قعرنشین-و-صدرنشین-در-قطب-والیبال-ایران-ادامه-میزبانی-ارومیه-در-سکوت-مطلق مصاف قعرنشین و صدرنشین در قطب والیبال ایران / ادامه میزبانی ارومیه در سکوت مطلق], باشگاه خبرنگاران</ref> آسیا والیبال کاپ مۆسابیقه‌لری‌نین ایکینجی دؤوره‌سی اورمیه‌ده اوْلدو.<ref>[http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8903021462 مسابقات والیبال کاپ آسیا در ارومیه برگزار می‌شود] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140408113311/http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8903021462 |date=2014-04-08}}, فارس نیوز</ref> «شهرداری ارومیه» اورمیه‌نین والیبال تیمی دیر. تیمین اوْیونلاری غدیر سالونون‌دا اوْلور.<ref>[http://urmia-http://urmia-volley.ir/Default.aspx?PageContentID=2055&tabid=8160 معرفی باشگاه]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}, باشگاه ورزشی فرهنگی شهرداری ارومیه</ref> == درمان مرکزلری == === مریضخانالارین دورمو === ۱۳۷۸ جی ایلده اورمیه شهرینده اوْلان مریضخانا تخت لری ۱٬۶۱۲ تخت ۹۶۶ دولتی مریضخانالارین ۳۸۴ تأمین ایجتیماعی مریضاخانلارین ۲۶۲ خصوصی مریضخانلارین دیر.<ref name="ostan-ag.gov.ir">{{Cite web |title=تعداد مؤسسات درمانی فعال و تخت­های موجود در آنها بر حسب وضعیت حقوقی |url=http://www.ostan-ag.gov.ir/portals/0/amar/amar87/amarhtm/fasl16/f16p1.htm |accessdate=2014-08-21 |archivedate=2014-04-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140406202936/http://www.ostan-ag.gov.ir/portals/0/amar/amar87/amarhtm/fasl16/f16p1.htm}}</ref> هابئله اورمیه شهری ایران دا اوْلان اوچ سوموک بئین پئیوندین مرکزینین بیری دیر هابئله تکجه سوموک بئین پئیوندین مرکزی ایرانین قوزئی باتی سیندا دیر.<ref>[http://www.magiran.com/npview.asp?ID=2605909 رسالت]</ref><ref>[http://isna.ir/fa/news/8909-06205/رييس-بيمارستان-امام-خميني-ره-اروميه-آذربايجان ایسنا]</ref> ۱۳۸۷ جی ایلده اورمیه شهرینده ۵۷ آزمایشگاه، ۹۸ داواخانا، ۲۶ پرتونگاری مرکزی و ۱۵توانبخشی مرکزی واریدیر.<ref name="ostan-ag.gov.ir"/> === مریضخانالار === شهید عارفیان (سپاه پاسداران انقلاب اسلامی)، رازی (دانشگاهی)، دکتر صولتی (خصوصی)، شفا (خصوصی)، شهید مطهری (دانشگاهی)، ۵۲۳ ارتش (ارتش جمهوری اسلامی ایران)، مرکز آموزشی درمانی امام خمینی (دانشگاهی)، آذربایجان (خصوصی)، آیت‌الله طالقانی (دانشگاهی)، شهید دکتر قلیپور (دانشگاهی)، سیدالشهدا (دانشگاهی)، امام رضا (تأمین ایجتیماعی) بۇ جومله اومونون مریضخانالاریندان دیر.<ref>{{Cite web |title=لیست بیمارستان‌ها |url=http://avab.behdasht.gov.ir/hospital/ |accessdate=2014-08-07 |archivedate=2014-04-23 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6P3Z9z6yE?url=http://avab.behdasht.gov.ir/hospital/}}</ref> == مدیالار == === TV و رادیو === ۱۸ مورداد ۱۳۴۷ده، ایران میلّی TVسی‌نین ایلک بؤلگه‌سی مرکزی اورمیه‌ده قوُرولدو. اورمیه TVسی گۆنده ۳ ساعات برنامه ایله ایشه باشلادی. ۱۳۵۱ده، اورمیه کانالی گۆنده ۷ ساعات برنامه یاییردی.<ref>[http://www.ic-ic.ca/index.php?option=com_content&view=article&id=109&Itemid=162 تاریخچه رادیو و تلویزیون در ایران] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921225837/http://ic-ic.ca/index.php?option=com_content&view=article&id=109&Itemid=162 |date=2013-09-21}}, کانون فرهنگی ایرانیان کانادا</ref> === درگی‌لر === اورمیه شهری ایراندا بیرنجی شهری دیر کی اوندا درگی چاپ اولدی بۇ درگی آسوری دیلده زاهر یرادی باهرا آدیلا یایلیردی کی آسوری دیلینده یانی ایشیق اشعه سی بۇ درگی ۱۲۶۵ جی ایلده جاستین پرکینز الیله چیخیردی ۱۳۲۵ قمری ایلدن مشروطه دوره سینین قوروتالانا چان یاخین ۱۰۰ درگی اورمیه ده چیخیردی مشروطیت دوره سینده فریاد درگی سی حبیب آقازاده و محمود غنی‌زاده باش یازالیغیلا اورمودا ایکی دیلده تۆرکجه و فارسجا دا میتلین رقی سی و استقلالی اۆچون هابئله مشروطیته چالیشماق اۆچون یایلیردی پهلوی دونومون پلیسی و خفقان جوی اۆچون تکجه ۴ درگی اورمیه ده یایلیردی انقلاب دان سابق درگی لرین ۲ سی چالیشیر اورمیه نین بیرینجی گوندلیک درگی سی ۱۳۹۰ جی ایلده آراز آذربایجان آدلا اوز ایشین باشلادی.<ref>[http://www.mehrnews.com/detail/News/1714252 خبرگزاری مهر]</ref> == ایرانین ۶ جی گؤزل شهری == [[یونسکو]] نون اعلام ائتدینه گوره اورمیه شهری [[تبریز]]، [[تهران]]، [[ایصفاهان]]، [[شیراز]] و [[قوم]] شهرلریندن سوْنرا ایرانین ۶ -اینجی ان گوزل و یاشاماغا اویغون شهری‌دیر.<ref><nowiki>https://www.google.com/amp/s/www.tabnak.ir/fa/amp/news/535807</nowiki></ref> == بیلیم‌یوردولار == بوُ شهرده چوْخلو اؤنم‌لی و مؤعتبر بیلیم‌یوردو وار دیر کی اوْنلاردان [[اورمو بیلیم‌یوردو]]، [[اورمو صنعت بیلیم‌یوردو]]، [[اورمو طب علم‌لر بیلیم‌یوردو]]، آزاد بیلیم‌یوردو و پیام-ی نور بیلیم‌یوردونا ایشاره ائتمک اوْلار. == گؤرمه‌لی و تاریخی یئرلر == === تیکینتی‌لر === * [[اوچ گونبز|اوچ گونبز مقبره سی]] * [[ننه‌مریم کیلساسی|ننه‌مریم کیلیساسی]] * [[اورمیه بازاری|اورمو بازاری]] * [[دوققوز پیلله بوزخاناسی]] [[فایل:بازار قدیمی ارومیه.jpg|بندانگشتی|اورمیه|اورمونون اۆستو اؤرتۆلۆ بازاری]] * [[دوشابچی‌خانا بازاری]] === مسجیدلر === * [[جامع مسجیدی (اورمیه)|جامع مسجید]] * [[سردار مسجیدی]] * [[میناره مسجیدی]] * [[جنرال مسجیدی]] [[فایل:مسجد جامع ارومیه.jpg|بندانگشتی|اورمونون جوما مسجیدی]] [[فایل:گنبد و سر در مسجد مناره.jpg|100px|مینار مسجیدی]] === ائولر === اورمیه نین قدیم ائولری قدیملیک لری قاجار دونومونه یئتیشیر و اورمیه نین دولانمالی یئرلریندن حسابا گلیر. جنرال ائولری، انصاری ائوی، اتحادیه ائویبو جومله دن دیر.<ref>{{Cite web |title=میراث فرهنگی آذربایجان غربی |url=http://www.wazchto.ir/mods.php?id=News&file=article&sid=1526 |accessdate=2014-08-14 |archivedate=2015-11-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151117025714/http://www.wazchto.ir/mods.php?id=News&file=article&sid=1526}}</ref> دیزج سیاوش ائوی ده ۱۳۸۷ جی ایلده میلی ثبتی اوْلوب.<ref>{{Cite web |title=بولتن نیوز |url=http://www.bultannews.com/fa/news/8253/%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D8%B2%D8%AC-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%88%D8%B4-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%AF |accessdate=2017-12-25 |archivedate=2014-04-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140406204644/http://www.bultannews.com/fa/news/8253/%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D8%B2%D8%AC-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%88%D8%B4-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%AF }}</ref> * [[هدایت مدرسه‌سی]] * [[انصاری ائوی]] === اورمو شهرینین قدیمی دروازالارینین (آلاقاپی‌لاری‌نین) آدی === [[file:بالوو.jpg|thumb|left|250px| اورمیه بدلیه‌سی تاخان تابلو، بالوو دروازاسیندا]] اورمو شهرینین قدیم زاماندان جوْغرافیایی و سیاسی باخیمیندان همیشه اشرار حمله‌سینین هدف قرار تاپمیش بونا گوره قدیم زاماننان اورمو شهرینین دورونه دیوار چکیلیب و سگیز دروازاسی ([[آلا‌قاپی|آلاقاپی‌]]سی) واریدی ([[اورمیه دروازالاری|اورمیه دروازالاری]]) بوُ دروازالار بوُنلاردیر: [[file:Urmualaqapilarindanbiri.jpg|thumb|left|250px| [[اورمیه|اورمو]]نون قدیم [[آلا‌قاپی|آلاقاپی‌]]لاریندان بیری]] [[file:Urmu-alaqapilarindan-biri.jpg|thumb|left|250px| [[اورمیه|اورمو]]نون قدیم [[آلا‌قاپی|آلاقاپی‌]]لاریندان بیری]] * [[بالوو دروازاسی]] * [[عسگرخان دروازاسی]] * [[نووگئچر دروازاسی]] * [[یوردشاه دروازاسی]] * [[ارگ دروازاسی]] * [[بازارباش دروازاسی]] * [[سویوق بولاق دروازاسی]] (خازاران-خزران) * [[توپراق قالا دروازاسی]]<ref>نام آوران ارومیه - علی بابایی - ۱۳۸۹ انتشارات تکدرخت و اختر - صفحهٔ ۲۷</ref> === هوْتِل‌لر === [[file:Noghl.png|thumb|left|250px| نوغول اورمو سوغات لاریندان]] دؤرد اوُلدوزلو بین‌المللی «پارک» هوْتِلی، دؤرد اوْلدوزلو «ساحل» هوتِلی، دؤرد اوْلدوزلو «جهانگردی» هوتِلی، اۆچ اوْلدوزلو «آریا» هوتِلی و اۆچ اوْلدوزلو «مروارید» هوتِلی اورمیه‌نین هوتِللری دیر.<ref>[http://www.ataland.com/Hotels/City/هتل-های-ارومیه هتل‌های ارومیه] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180101161722/http://www.ataland.com/Hotels/City/%D9%87%D8%AA%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87 |date=2018-01-01}}, Ataland</ref> اورمو هوتل لری بوندان عیبارت دیر:<ref>{{Cite web |title=سایت هتلداری ایران |url=http://www.hoteldari.com/hotel1/management/hotels_primery_list.php?_ostan=2 |accessdate=2014-08-14 |archivedate=2014-04-23 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6P3ZE6CTW?url=http://www.hoteldari.com/hotel1/management/hotels_primery_list.php?_ostan=2}}</ref> {| class="wikitable" |- ! آد !! درجه (اوُلدوز سایی) !! اوْتاق سایی |- | آنا || ۵ || ۲۰۰<ref>[http://www.mehrnews.com/detail/News/1738641 خبرگزاری مهر]</ref> |- | دنیز || ۵ || ۵۴ |- | ساحل || ۴ || ۷۰<ref>{{Cite web |title=مرکز بین‌المللی رزرو هتل |url=http://www.ihb.ir/Hotel/MoreInfo?Hid=-840859051&isab=False&avg=0&avgex=0 |accessdate=2014-08-14 |archivedate=2013-12-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131220224937/http://www.ihb.ir/Hotel/MoreInfo?Hid=-840859051&isab=False&avg=0&avgex=0}}</ref> |- | پارک || ۴ || ۷۵ |- | جهانگردی || ۴ || ۷۴ |- | دریا || ۳ || ۴۵ |- | مروارید || ۳ || ۳۶ |- | آریا || ۳ || ۳۷ |- | آذران || ۲ || - |- | خرم || ۲ || - |- | رضا || ۲ || - |- | مجتمع جهانگردی فانوس || ۲ || - |- | ارگ || ۱ || - |- | تک ستاره || ۱ || - |} === سنّتی یئمک‌لر === یارپاق دوْلماسی، کلم دوْلماسی، بادیمجان دوْلماسی، گؤزله‌مه، ائیران آشی، اوُماج آشی، یارما شوْرباسی و کۆفته، اورمونون سۆنّتی یئمک‌لریندن‌دیر.<ref>[http://hyperclubz.com/Main/Club.aspx?qClub=golestan&qCat=home-entertainment-gr6&qId=3756] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171008230059/http://hyperclubz.com/main/Club.aspx?qClub=golestan&qCat=home-entertainment-gr6&qId=3756 |date=2017-10-08 }}, هایپرکلابز</ref> === یادیگار و سوغات لاری === بو شهرین بویوک و اونملی سوغاتی نوقول و [[جویز حالواسی|جئویز (گیردکان) حالواسی]] و [[هویج حالواسی]] و او جمله بیدمیشک عرقی ده بۇ شهرین سوغات ایله ساییلیر. === ال ایشلری === اورمیه‌نین آغاج ایله ال ایشلری تانیلمیش اوْلاراق آیری اؤلکه‌لره ده گؤندریلیر. خرّاط‌لیق غربی آذربایجانین سۆنّتی صنعت‌لریندن دیر. اورمیه‌نین آدلی خرّاط‌لیق اوُستالاریندان «محمود پیرخراط» اوستا، «احمد پیرخراط» اوستا، «عباس چای‌دوست»، «محمد مولاپرست» و «فریدون خراط» ی آد آپارماق اولار. گئچمیشلرده آشیق سازی و باغلاما و بیر نئچه باشقا موسیقی سازلاری دا اورمیه‌ده دۆزَلَرمیش.<ref>[http://urmiatabligh.ir/?p=592 صنایع دستی ارومیه] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140819201226/http://urmiatabligh.ir/?p=592 |date=2014-08-19}}, ارومیه تبلیغ</ref> {{پانوراما|اورمو1.jpg|1900px|اورمو شهری سیر داغین اتگیندن بیر قارلی و قیش فصلینده شهرین گوزل و طبیعی دولانمالی یئرلریندن ساییلیر}} === محله‌لر === ==اورمو محلله‌لری== *اورمو محلله‌لرینی تانیماق اوچون، [[اورمیه محلله‌لری]] صحیفه‎سینه باخین. {{اورمیه محله لری}} == اکینچیلیک == [[file:اورمو اوزومو.jpg|thumb|left|250px| اورمو اوزومو]] اورمونون اؤنم‌لی اکینچیلیک محصوللاری اۆزوم و آلما دیر. بوُنلاردان باشقا جویز (گیردکان)، گۆنه‌باخان توْخومو، قاباق توْخومو، هۆلو، اریک، شلیل و گیلاس دا بوُ شهرده یئتیشدیریلیر.<ref name="بلدیه">[http://urmia.ir/منوی-اصلی/شهر-ارومیه/درباره-ارومیه دربارۀ ارومیه] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140316050223/http://urmia.ir/%D9%85%D9%86%D9%88%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C/%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%87 |date=2014-03-16}}, بلدیه سایتی</ref> == قارداشلیق == [[file:Trabzon,harbour.jpg|thumb|left|250px| ترابزون شهری اورمیه نین قارداشلیق شهرلریندن دیر]] [[file:City of Varna.jpg|thumb|left|250px|وارنا شهری اورمیه نین قارداشلیق شهرلریندن دیر]] {|class="wikitable" ! style="background:#811541" | <span style="color:white;">تاریخ</span> ! style="background:#811541" | <span style="color:white;">اؤلکه</span> ! style="background:#811541" | <span style="color:white;">قارداشلیق شهرلری</span> |- | |{{تورکیه-بایراق}} |[[ترابزون]]<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=http://www.honarnews.com/vdcfeydm.w6dv1agiiw.html |accessdate=2013-10-05 |archivedate=2014-02-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140217114317/http://www.honarnews.com/vdcfeydm.w6dv1agiiw.html }}</ref> |- | |{{بولغارستان-بایراق}} |[[وارنا]]<ref name="irancities.ir">{{Cite web |title=archive copy |url=http://www.irancities.ir/showcity.aspx?code=816&code2=33 |accessdate=2012-09-28 |archivedate=2012-10-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121018101034/http://irancities.ir/showcity.aspx?code=816&code2=33}}</ref> |- |۲۰۱۴ |{{تورکیه-بایراق}} |[[ارزروم]]<ref>{{Cite web |title=دورنا نیوز |url=http://durnanews.ir/?p=5913 |accessdate=2014-09-16 |archivedate=2014-09-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140921005656/http://durnanews.ir/?p=5913}}</ref> |- | |{{ایران-بایراق}} |[[رشت]]<ref name="irancities.ir"/> |} == آدلیم‌لار == [[صفی الدین اورموی]]:بویوک شرقین موسیقی افتخاری دیر [[حسام الدین چلبی]]:مولانا نین مثنوی و معنوی دیوانی نا تحریک ائدیب و مولانا اونون یازماقینا ال آپاردی [[میرزا علی عسگرآبادی]]:بویوک اورمو شهرینین مشروطچی لرین رهبرلریندن دیر [[میرزا محمود اصولی]]:[[جیلولوق]] و کوردلوق فیتنه سینده اورمو شهرین خالقینین راهنما سی اولدی [[اقبال الدوله]] ناصرالدین شاه دؤنمینده اورمودا آدلیم سردارلاردان ایدی [[حیدرخان عم اوغلو|حیدر عمواوغلو]]:بویوک مشروطه باشچی لاریندان [[حسین بن علی اورموی یزدانیار]] ۳-جو و ۴-جو هـ.ق یوز ایللیگینده اورمولو تورک عارف ایدی [[غلامرضا حسنی]]:اورمونون امام جومعه سی [[علامه محدث اورموی]]:مۆعاصیر دورسینده بویوک عالم و اندیشمندلریندن [[میرزا محمدصادق فخرالاسلام]]:موسلمان اوْلموش مسیحی کشیشی کی اجتهادا چاتدی و نئچه قطور کیتاب مسئحیت ردینه یازیب دیر [[میرزا فضل‌الله مجتهد اورموی]]:بویوک اورمیه مجتهدلریندن، بیرنجی دونیا موحاربه سینده روسلار علیه نیه جهاد اعلام ائتدی [[محمد قولوخان افشار]]:ایران دا بیرنجی فدرال حکومتین آذربایجان دا قورموش دیر [[امام قولوخان افشار]]:آذربایجان سرداری [[مجدالسلطنه افشار اورمی]]:بویوک اورمو و آذربایجان سردارلاریندان، آذرآبادگان روزنامه سینین صاحب ایمتیازی [[سردار رشید]]:آذربایجان فرمانرواسی [[فاطما موختارووا]]: شوروی اوپرا خواننده‌سی مشهدی اسماعیل افشار: اورمیه‌نین مشروطه‌چی‌لریندن<ref name="بیلر">«تاریخچه دارالنشاط اورمیه»، توحید ملکزاده دیلمقانی، یاز نشریاتی، ۱۳۸۸، ص ۱۱۸</ref> [[عسگرخان افشار]]: اورمیه‌نین باشچیلاریندان و فرانسه‌ده ایرانین ایلک سفیری<ref name="بیلر"/> طرزی افشار: شاه عباس و شاه صفوی زامانی‌نین شاعیرلریندن<ref>«تاریخچه دارالنشاط اورمیه»، توحید ملکزاده دیلمقانی، یاز نشریاتی، ۱۳۸۸، ص ۱۲۰</ref> == گؤرونتولر == {{وسط‌چین}} <gallery 450="" length:400="" pix="" width:=""> File:Urmia uni central library.jpg|[[اورمو بیلیم‌یوردو]] File:Education in Iran 0003 Urmia.jpg|اورمو شهرینده قدیمی مکتب لردن file:Urmualaqapilarindanbiri.jpg|| [[اورمیه|اورمو]]نون قدیم [[آلا‌قاپی|آلاقاپی‌]]لاریندان بیری file:Urmu-alaqapilarindan-biri.jpg| اورمونون قدیم آلاقاپی‌لاریندان بیری File:Urmiyye market.jpg|اورمیه شهرینده قدیم میوه مئیدانی </gallery> {{پایان}} == قایناقلار == {{قایناق}} == خاریجی لینکلر == {{آمبار بؤلمه|Urmia}} * {{Official website|http://www.urmia.ir/}} * [http://ostan-ag.gov.ir/ The Governor of West Azerbaijan Province] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080907140213/http://ostan-ag.gov.ir/ |date=۲۰۰۸–۰۹–۰۷}} * [http://www.urmia-ag.ir/ Urmia Branch of Ministry of Internal Affairs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071211091531/http://www.urmia-ag.ir/ |date=۲۰۰۷–۱۲–۱۱}} {{غربی آذربایجان اوستانی}} {{اورمیه بؤلگه‌سی}} {{ایرانین اوستان مرکزلری}} {{ایرانین ان بؤیؤک شهرلری}} {{Authority control}} [[بؤلمه:اورمیه]] [[بؤلمه:اورمیه بؤلگه‌سی‌نین یاشاییش یئرلری]] [[بؤلمه:Assyrian settlements]] [[بؤلمه:ایران اوستان‌لاری‌نین مرکزلری]] [[بؤلمه:غربی آذربایجان اوستانی‌نین شهرلری]] [[بؤلمه:Populated places along the Silk Road]] [[بؤلمه:ایپک یولو بویوجا یاشاییش یئرلری]] sejb7pybmmhs9afmy98yvhqtwemge4e 0 1629 1592466 1585835 2026-09-07T03:49:23Z Atsuner 56074 [[Special:Diff/1545351|1545351]] دییشیک‌لیک [[Special:Contributions/83.121.127.84|83.121.127.84]] ([[User talk:83.121.127.84|دانیشیق]]) طرفین‌دن قایتاریلدی. 1592466 wikitext text/x-wiki '''ایمام کندی''' کندی [[اورمیه بؤلگه‌سی]]نین، [[صومای برادوست بولومو]] و [[برادوست قصبه‌سی]] نده یئرلیشیب.<ref>{{Cite web |title=غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی |url=http://www.ostan-ag.gov.ir/ |accessdate=2012-09-23 |archivedate=2011-02-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110226004445/http://ostan-ag.gov.ir/ }}</ref> == جوغرافیایی موقئع == == اهالی == 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 77 نفر اهالی سی و 15 عائیله سی وار.<ref>{{Cite web |title=ایرانین آمار مركزی؛ 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی |url=http://amar.sci.org/ |accessdate=2012-09-23 |archivedate=2022-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220709175351/http://www.amar.sci.org/ }}</ref> == ایقتیصادیات == == گزملی و گورمه لی یئرلر == == بیرده باخ == *[[غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری]] * [[غربی آذربایجان اوستانی]] == خاریجی کئچیدلر == [http://www.ostan-ag.gov.ir/ غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110226004445/http://ostan-ag.gov.ir/ |date=2011-02-26 }} == قایناقلار == {{قایناق}} {{اورمیه بؤلگه‌سی}} [[بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری]] 1kwjjrdj6za1qvfjkok3i3qa1a8dirg 1592467 1592466 2026-09-07T03:50:06Z Atsuner 56074 Atsuner، [[ایمام‌ کندی (اورمو)]] صفحه‌سینی [[ایمام‌ کندی (صومای)]]-ه آپاردی 1592466 wikitext text/x-wiki '''ایمام کندی''' کندی [[اورمیه بؤلگه‌سی]]نین، [[صومای برادوست بولومو]] و [[برادوست قصبه‌سی]] نده یئرلیشیب.<ref>{{Cite web |title=غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی |url=http://www.ostan-ag.gov.ir/ |accessdate=2012-09-23 |archivedate=2011-02-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110226004445/http://ostan-ag.gov.ir/ }}</ref> == جوغرافیایی موقئع == == اهالی == 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 77 نفر اهالی سی و 15 عائیله سی وار.<ref>{{Cite web |title=ایرانین آمار مركزی؛ 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی |url=http://amar.sci.org/ |accessdate=2012-09-23 |archivedate=2022-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220709175351/http://www.amar.sci.org/ }}</ref> == ایقتیصادیات == == گزملی و گورمه لی یئرلر == == بیرده باخ == *[[غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری]] * [[غربی آذربایجان اوستانی]] == خاریجی کئچیدلر == [http://www.ostan-ag.gov.ir/ غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110226004445/http://ostan-ag.gov.ir/ |date=2011-02-26 }} == قایناقلار == {{قایناق}} {{اورمیه بؤلگه‌سی}} [[بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری]] 1kwjjrdj6za1qvfjkok3i3qa1a8dirg 1592471 1592467 2026-09-07T03:55:59Z Atsuner 56074 Atsuner، [[ایمام‌ کندی (صومای)]] صفحه‌سینی [[ایمام‌کندی (صومای)]]-ه آپاردی 1592466 wikitext text/x-wiki '''ایمام کندی''' کندی [[اورمیه بؤلگه‌سی]]نین، [[صومای برادوست بولومو]] و [[برادوست قصبه‌سی]] نده یئرلیشیب.<ref>{{Cite web |title=غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی |url=http://www.ostan-ag.gov.ir/ |accessdate=2012-09-23 |archivedate=2011-02-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110226004445/http://ostan-ag.gov.ir/ }}</ref> == جوغرافیایی موقئع == == اهالی == 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 77 نفر اهالی سی و 15 عائیله سی وار.<ref>{{Cite web |title=ایرانین آمار مركزی؛ 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی |url=http://amar.sci.org/ |accessdate=2012-09-23 |archivedate=2022-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220709175351/http://www.amar.sci.org/ }}</ref> == ایقتیصادیات == == گزملی و گورمه لی یئرلر == == بیرده باخ == *[[غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری]] * [[غربی آذربایجان اوستانی]] == خاریجی کئچیدلر == [http://www.ostan-ag.gov.ir/ غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110226004445/http://ostan-ag.gov.ir/ |date=2011-02-26 }} == قایناقلار == {{قایناق}} {{اورمیه بؤلگه‌سی}} [[بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری]] 1kwjjrdj6za1qvfjkok3i3qa1a8dirg 1592475 1592471 2026-09-07T04:00:02Z Atsuner 56074 1592475 wikitext text/x-wiki '''ایمام کندی''' [[اورمیه بؤلگه‌سی]]نین، [[صومای برادوست بولومو]] و [[برادوست قصبه‌سی]] نده یئرلشن بیر کنددیر.<ref>{{Cite web |title=غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی |url=http://www.ostan-ag.gov.ir/ |accessdate=2012-09-23 |archivedate=2011-02-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110226004445/http://ostan-ag.gov.ir/ }}</ref> == جوغرافیایی موقئع == == اهالی == 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 77 نفر اهالی سی و 15 عائیله سی وار.<ref>{{Cite web |title=ایرانین آمار مركزی؛ 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی |url=http://amar.sci.org/ |accessdate=2012-09-23 |archivedate=2022-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220709175351/http://www.amar.sci.org/ }}</ref> == ایقتیصادیات == == گزملی و گورمه لی یئرلر == == بیرده باخ == *[[غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری]] * [[غربی آذربایجان اوستانی]] == خاریجی کئچیدلر == [http://www.ostan-ag.gov.ir/ غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110226004445/http://ostan-ag.gov.ir/ |date=2011-02-26 }} == قایناقلار == {{قایناق}} {{اورمیه بؤلگه‌سی}} [[بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری]] 73qwgkirnx9qr8q7c1sbai17huovyrg 0 1631 1592469 1585837 2026-09-07T03:51:14Z Atsuner 56074 Atsuner، [[ایمام‌کندی]] صفحه‌سینی [[ایمام‌کندی (انزل)]]-ه آپاردی 1585837 wikitext text/x-wiki '''ایمام‌کندی''' کندی [[اورمیه بؤلگه‌سی]]نین، [[انزل بولومو]] و [[گونئی انزل قصبه‌سی]] نده یئرلیشیب.<ref>{{Cite web |title=غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی |url=http://www.ostan-ag.gov.ir/ |accessdate=2012-09-23 |archivedate=2011-02-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110226004445/http://ostan-ag.gov.ir/ }}</ref> == جوغرافیایی موقئع == == اهالی == 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 366 نفر اهالی سی و 71 عائیله سی وار.<ref>{{Cite web |title=ایرانین آمار مركزی؛ 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی |url=http://amar.sci.org/ |accessdate=2012-09-23 |archivedate=2022-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220709175351/http://www.amar.sci.org/ }}</ref> == ایقتیصادیات == == گزملی و گورمه لی یئرلر == == بیرده باخ == *[[غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری]] * [[غربی آذربایجان اوستانی]] == خاریجی کئچیدلر == [http://www.ostan-ag.gov.ir/ غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110226004445/http://ostan-ag.gov.ir/ |date=2011-02-26 }} == قایناقلار == {{قایناق}} {{اورمیه بؤلگه‌سی}} [[بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری]] hhvofpx6z3bsx2qghbmyl396t8m74mx 1592476 1592469 2026-09-07T04:02:30Z Atsuner 56074 1592476 wikitext text/x-wiki '''ایمام‌کندی''' [[اورمیه بؤلگه‌سی]]نین، [[انزل بولومو]] و [[گونئی انزل قصبه‌سی]] نده یئرلشن بیر کنددیر.<ref>{{Cite web |title=غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی |url=http://www.ostan-ag.gov.ir/ |accessdate=2012-09-23 |archivedate=2011-02-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110226004445/http://ostan-ag.gov.ir/ }}</ref> == جوغرافیایی موقئع == == اهالی == 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا بو کندین 366 نفر اهالی سی و 71 عائیله سی وار.<ref>{{Cite web |title=ایرانین آمار مركزی؛ 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی |url=http://amar.sci.org/ |accessdate=2012-09-23 |archivedate=2022-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220709175351/http://www.amar.sci.org/ }}</ref> == ایقتیصادیات == == گزملی و گورمه لی یئرلر == == بیرده باخ == *[[غربی آذربایجان اوستانی‌نین کندلری]] * [[غربی آذربایجان اوستانی]] == خاریجی کئچیدلر == [http://www.ostan-ag.gov.ir/ غربی آذربایجان اوستانی‌نین پورتالی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110226004445/http://ostan-ag.gov.ir/ |date=2011-02-26 }} == قایناقلار == {{قایناق}} {{اورمیه بؤلگه‌سی}} [[بؤلمه:اورمو بؤلگه‌سی‌نین کندلری]] ma7sr3ihe639ncddt8obkzmqo7kpi1n 0 4349 1592477 1592374 2026-09-07T04:11:42Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1592477 wikitext text/x-wiki {{Coord|61|N|8|E|type:country_region:NO|display=title}} {{Infobox country | conventional_long_name = Kingdom of Norway | native_name = {{Native name|nb|Kongeriket Norge}}<br/>{{Native name|nn|Kongeriket Noreg}}<br/>{{Collapsible list| title = <small>''(in other official languages)''</small><ref>{{cite web | url=https://www.stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Vedtak/Vedtak/Sak/?p=84226 | title=Sak | date=12 March 2024 }}</ref> | {{Infobox | subbox = yes | bodystyle = font-size:77%;font-weight:normal; | rowclass1 = mergedrow | label1 = [[قوزئی سامی دیلی]]: | data1 = {{Lang|se|Norgga gonagasriika}} | rowclass2 = mergedrow | label2 = [[Lule Sámi|Lule Sami]]: | data2 = {{Lang|smj|Vuona gånågisrijkka}} | rowclass3 = mergedrow | label3 = [[Southern Sámi|Southern Sami]]: | data3 = {{Lang|sma|Nöörjen gånkarïjhke}} | rowclass4 = mergedrow | label4 = [[Kven language|Kven]]: | data4 = {{Lang|fkv|Norjan kuninkhaanvaltakunta}} }} }} | common_name = Norway | image_flag = Flag of Norway.svg | image_coat = Coat of arms of Norway.svg | symbol = Coat of arms of Norway | symbol_type = Coat of arms | symbol_width = 65px | image_map = {{Switcher|[[File:Europe-Norway (orthographic projection).svg|upright=1.15|frameless]]|Show globe|[[File:Europe-Norway.svg|upright=1.15|frameless]]|Show map of Europe|[[File:Norway in the World (+Antarctica claims) cropped.svg|upright=1.15|frameless]]|Show [[List of possessions of Norway|overseas territories and dependencies]]|default=1}} | map_caption = {{Map caption|countryprefix=the Kingdom of |location_color=green |region=Europe |region_color=green and dark grey}} | national_anthem = ''[[Ja, vi elsker dette landet]]''<br />({{Lang|en|"Yes, we love this country"}})<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:Norway_(National_Anthem).ogg|center]] | royal_anthem = ''[[Kongesangen]]''<br />({{Lang|en|"King's Song"}}) </div> | national_motto = | official_languages = {{Hlist|[[نوروژ دیلی]]{{Notetag|Written [[Bokmål]] and [[Nynorsk]]}}|[[Sámi languages|Sámi]]<ref>{{cite web |url = https://lovdata.no/lov/2021-05-21-42/§5 |title = Samiske språk |website = Lovdata |access-date = 24 July 2026 |url-status = live}}</ref>{{Notetag|Norwegian language law paragraph 5 recognises Sámi as an indigenous language of Norway, in which the law reads "Sámi is an indigenous language of Norway. Norwegian and Sámi are equal languages in Norway as per the Sámi law chapter 3". The law specifically recognises [[قوزئی سامی دیلی]], [[Lule Sami]] and [[Southern Sami]] as official forms in their respective administrative areas for Sámi languages, while other recognised Sámi languages have fewer rights.}}}} | languages_type = Recognised national sign languages | languages_sub = yes | languages = [[Norwegian Sign Language]]<ref>{{cite web |url = https://lovdata.no/lov/2021-05-21-42/§7 |title = Norsk teiknspråk |website = Lovdata |access-date = 24 July 2026 |url-status = live}}</ref>{{Notetag|Norwegian language law paragraph 7 recognises Norwegian Sign Language as the national sign language of Norway, in which the law reads "Norwegian Sign Language is the national sign language of Norway. As in regards to linguistic and cultural expressions, Norwegian Sign Language is equal to Norwegian".}} | languages2_type = Recognised national minority languages | languages2_sub = yes | languages2 = {{Hlist|[[Kven language|Kven]]|[[رومان دیلی]]|[[Scandoromani language|Scandoromani]]<ref>{{cite web |url = https://lovdata.no/lov/2021-05-21-42/§6 |title = Nasjonale minoritetsspråk |website = Lovdata |access-date = 24 July 2026 |url-status = live}}</ref>{{Notetag|Norwegian language law paragraph 6 recognises these languages as national minority languages of Norway, in which the law reads "Kven, Romani and Scandoromani are national minority languages in Norway. As in regards to linguistic and cultural expressions, Kven, Romani and Scandoromani are equal to Norwegian".}}}} | ethnic_groups = {{Plainlist| * 78.6% [[نوروژلی‌‌لر]]{{Notetag|Including [[یئرلی خالقلار]] [[سامی‌‌لر]], and [[minority group]]s [[History of Jews in Norway|Jewish]], [[Norwegian and Swedish Travellers|Traveller]], [[Forest Finns|Forest Finn]], [[قاراچیلار]], and [[Kven people|Kven]]}} * 21.4% [[Immigration to Norway|others]] }} | ethnic_groups_ref = <ref>{{cite web |title=Befolkningen med innvandrerbakgrunn i Norge |website=IMDi |date=21 August 2025 |url=https://www.imdi.no/tall-og-fakta/tall-om-integreringen-i-norge/indikatorrapport-2025/befolkningen-med-innvandrerbakgrunn-i-norge/?q=Familieinnvandring |access-date=16 November 2025}}</ref> | ethnic_groups_year = 2025 | religion = {{Unbulleted list|item_style=white-space; |68.5% [[Christianity in Norway|Christianity]] {{Tree list}} **61.7% [[Church of Norway]]{{Notetag|Until the 2012 [[Constitution of Norway|constitutional amendment]] the Evangelical-Lutheran religion was the public religion of the State.<ref>{{cite web |url = https://www.stortinget.no/globalassets/pdf/constitutionenglish.pdf |archive-url = https://web.archive.org/web/20150908050922/https://stortinget.no/globalassets/pdf/constitutionenglish.pdf |url-status=dead |title = The Constitution of Norway, Article 16 (English translation, published by the Norwegian Parliament) |archive-date=8 September 2015 }}</ref>}} **6.8% other [[List of Christian denominations|Christian]] {{Tree list/end}} |27.3% [[دینسیزلیک]] |3.4% [[Islam in Norway|Islam]] |0.8% [[Religion in Norway|other]]}} | religion_ref = <ref>[https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/den-norske-kirke Church of Norway] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250504110744/https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/den-norske-kirke |date=4 May 2025 }} Statistics Norway (17 March 2025).</ref><ref>[https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/trus-og-livssynssamfunn-utanfor-den-norske-kyrkja Members of religious and life stance communities outside the Church of Norway, by religion/life stance.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250123140728/https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/trus-og-livssynssamfunn-utanfor-den-norske-kyrkja |date=23 January 2025 }} Statistics Norway (5 June 2024).</ref> | religion_year = 2024 | demonym = [[نوروژلی‌‌لر]] | capital = [[Oslo]] | coordinates = {{Coord|59|56|N|10|41|E|type:city}} | largest_city = capital | government_type = Unitary [[مشروطیت]] | leader_title1 = [[Monarchy of Norway|Monarch]] | leader_name1 = [[سگگیزینجی هوکون]] | leader_title2 = | leader_name2 = | leader_title3 = [[Prime Minister of Norway|Prime Minister]] | leader_name3 = [[Jonas Gahr Støre]] | leader_title4 = [[List of presidents of the Storting|President of the Storting]] | leader_name4 = [[Masud Gharahkhani]] | leader_title5 = [[Chief Justice of the Supreme Court of Norway|Chief Justice]] | leader_name5 = [[Toril Marie Øie]] | legislature = [[Storting]] | sovereignty_type = [[Unification of Norway|Unification]] | sovereignty_note = of the [[Petty kingdoms of Norway|petty kingdoms]] | established_event1 = [[History of Norway#Viking Age|State established]] | established_date1 = [[Battle of Hafrsfjord|872]] | established_event2 = Peak extent of the [[Kingdom of Norway (872–1397)|Old Kingdom]] | established_date2 = 1263 | established_event3 = [[کالمار بیرلیگی]] {{Small|(personal union)}} | established_date3 = 1397 | established_event4 = [[Denmark–Norway]] {{Small|(real union)}} | established_date4 = 1524 | established_event5 = [[نوروژ کراللیغی (۱۸۱۴)]]<ref>{{cite web |url = https://www.regjeringen.no/en/the-government/previous-governments/the-establishing-of-the-norwegian-state/id410040/ |title = The Re-establishing of a Norwegian State |website = regjeringen.no |date = 5 July 2020 |access-date = 17 April 2017 |archive-date = 18 April 2017 |archive-url = https://web.archive.org/web/20170418081518/https://www.regjeringen.no/en/the-government/previous-governments/the-establishing-of-the-norwegian-state/id410040/ |url-status = live }}</ref> | established_date5 = [[Meeting of Notables|25 February 1814]] | established_event6 = [[Constitution of Norway|Constitution]] | established_date6 = 17 May 1814 | established_event7 = [[سوئد-نوروژ]] {{Small|(personal union)}} | established_date7 = 4 November 1814 | established_event8 = [[Dissolution of the union between Norway and Sweden|Union dissolved]] | established_date8 = 7 June 1905 | area_rank = 61st^a <!-- Area rank should match [[ساحه اساسیندا اؤلکه‌لر]] --> | area_km2 = 385,207 | area_footnote = <ref name="kart_2019" /> | area_sq_mi = 148,718 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | percent_water = 5.32 (2015)<ref>{{cite web|title=Surface water and surface water change|access-date=11 October 2020|publisher=[[OECD|Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD)|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|archive-date=24 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210324133453/https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|url-status=live}}</ref> | population_estimate_year = 2026 Q2 | population_estimate = {{IncreaseNeutral}} 5,633,770<ref>{{Cite web|url=https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/befolkning|title=Population, 2026-01-01|publisher=Statistics Norway|date=25 February 2026|accessdate=25 February 2026|language=en}}</ref> | population_estimate_rank = 116th | population_density_km2 = 14.6 | population_density_sq_mi = 37.84 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | population_density_rank = 224th | GDP_PPP = {{آرتیش}} $654.160 billion<ref name="IMFWEO.NO">{{cite web |url=https://data.imf.org/en/Data-Explorer?datasetUrn=IMF.RES:WEO(9.0.0) |title=World Economic Outlook Database (April 2026 Edition) |publisher=[[اولوسلارآراسی پول صاندیغی]] |website=www.imf.org |date=14 April 2026 |access-date=19 April 2026}}</ref> | GDP_PPP_year = 2026 | GDP_PPP_rank = 49th | GDP_PPP_per_capita = {{آرتیش}} $115,548<ref name="IMFWEO.NO" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = 5th | GDP_nominal = {{آرتیش}} $599.406 billion<ref name="IMFWEO.NO" /> | GDP_nominal_year = 2026 | GDP_nominal_rank = 30th | GDP_nominal_per_capita = {{آرتیش}} $105,877<ref name="IMFWEO.NO" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = 6th | Gini_year = 2020 | Gini_change = decrease <!--increase/decrease/steady--> | Gini = 25.3 <!--number only--> | Gini_ref = <ref>{{cite web |url=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en |title=Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey |publisher=[[Eurostat]] |website=ec.europa.eu |access-date=22 June 2022 |archive-date=9 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009091832/https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en |url-status=live }}</ref> | Gini_rank = | HDI_year = 2023 <!--Please use the year to which the HDI data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | HDI = 0.970 <!--number only--> | HDI_ref = <ref>{{Cite web |date=6 May 2025 |title=Human Development Report 2025 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |archive-date=6 May 2025 |access-date=6 May 2025 |publisher=[[United Nations Development Programme]] |language=en}}</ref> | HDI_rank = 2nd | currency = [[Norwegian krone]] | currency_code = NOK | time_zone = [[Central European Time|CET]] | utc_offset = +1 | time_zone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] | utc_offset_DST = +2 | date_format = {{قیسالتما|dd|day}}.{{قیسالتما|mm|month}}.{{قیسالتما|yyyy|year}} | calling_code = [[Telephone numbers in Norway|+47]] | cctld = [[.no]]^b | footnote_a = Includes the mainland, [[Svalbard and Jan Mayen]].<ref name="kart_2019" /> Without the integral territories, it is the 67th largest country at 323,802<ref>{{cite web |title=Norway |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/norway/#geography |website=CIA World fact |date=26 October 2021 |access-date=12 February 2021 |archive-date=11 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210111023530/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/norway/#geography |url-status=dead |accessdate=2023-01-15 |archivedate=2021-01-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210111023530/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/norway/#geography }}</ref> square kilometres. | footnote_b = Two more TLDs have been assigned, but are not used: [[.sj]] for Svalbard and Jan Mayen; [[.bv]] for [[Bouvet Island]]. | footnote_c = | footnote_d = | today = }} '''نوْروِژ'''، یادا رسمی آدیلا '''نوروژ شاهلیغی'''، [[اوروپا]]نین قوزئی‌ینده یئرلشن بیر اؤلکه دیر. نوروژ ۳۸۵٬۲۵۲ کیلومتیر مساحت ایله، ۵٬۶۲۷٬۴۰۰ نفر جمعیتی واردیر.<ref name="ssbf">{{Cite web|url=https://www.ssb.no/en/befolkning/statistikker/folkemengde/aar-per-1-januar|title=Population, 2026-01-01|publisher=Statistics Norway|date=2026-02-21|accessdate=2026-02-25|language=no}}</ref> بۇ اؤلکه دوغودان [[سوئد]]له قوزئی‌دوغودان ایسه [[روسیه]] و [[فنلاند]] ایله قونشودور. <!--۰۱۲۳۴۵۶۷۸۹--> == آد == == تاریخ == [[۸. یوز ایل|۸.]] - [[۱۱. یوز ایل|۱۱. یوزایل]] قرن‌لری‌نین آراسیندا نروژده [[وایکینقلر|وایکینق‌لر]] آدیندا بیر قبیله حوکومت ائدیردیلر. وایکینق‌لر کی ساواشجی بیر قبیله تانینینلار، غربده [[بویوک بریتانیا کراللیغی|بویوک بریتانیا]]، [[ایسلند]]، [[قرینلند]] و حتی [[شومالی آمریکا]]<nowiki/>یا قدر گئدیب اوز مستعمره‌لری‌ ائدمیشدیلر. ۱۰۰۰-جی میلادی ایلین حدودوندا مسیحی مبلغ‌لر مسیحیت دینی‌نین یایماسینا باشلادیلار. نوروژ شاهی بیرینجی هاکون مسیحیت دینی‌نی قبول ائتدی و اونون اوغلو بیرینجی اولاف نوروژده ایلک مسیحی کلیسانی قوردی. ۱۰۳۰-جو میلادی ایلینده نوروژ [[دان‌مارکلار|دانمارک‌لار]] الینه دوشدو و نوروژ، دانمارک شاهی‌نین قوردوغو ایمپیراتولوغونون بیر پارچاسی اولدو. [[فایل:Flateyjarbok Haraldr Halfdan.jpg|100px|نروژین بوتونون ایلک دفعه بیر بایراق آلتینا آپاران بلوند هرالد|بندانگشتی]] ۱۳۶۳-جو میلادی ایلینده نوروژین آلتینجی شاهی، هاکون دانمارکین دوردونجو شاهی والدمارینین قیزی بیرینجی مارقریت ایله ائولنیب و ایکی اؤلکه‌نی بیر بایراق آلتیندا بیرلشدیردی. آیریجا هاکون سوئدین سلطنتی عائیله‌سی‌‌نه باغیلیدیر. اونداکی اولاف بو ائولنمکین اوشاخی آز یاشدا ۱۳۸۷-جی میلادی ایلینده وفات ائتدی، بیرینجی مارقریت شاهلیقا یئتیشدی و [[نوروژ|نروژ]]، [[دانمارک]] و اونلارین مستعملری (فارو جزیره‌لری، [[ایسلند]]، [[قرینلند]] و [[فنلاند]]) بیرلشدیریب کالماربیرلیقی آدی آلتیندا بویوک بیر اسکاندیناوی ایمپیراتورلوغونا تبدیل ائتدی. [[فایل:King_Harald_V_of_Norway_Trondheim2010-_1.jpg|بندانگشتی|330x330پیکسل|نروژ شاهی ایکینجی هارالد]] ۱۵۲۱ میلادی ایلینده نوروژ کالماربیرلیقی‌یندن چیخدی و ۱۸۲۱ میلادی ایلینه قدر نوروژ-دانمارک آدیندا دانمارک‌ایله بیر شاه‌ین طرفیندن ایداره اولونوردو. ۱۸۱۴-جو میلادی ایلینده ناپلئون ساواشلاریندا دانمارک سوئده مغلوب اولوب و مجبور اولدی نوروژی سوئده وئرسین، آما نوروژلی‌لر سوئدین بایراقی‌نین آلتیندا اولماقی ایستمیردیلر و چوخلو چالیشمالاردان سونرا ائلیه بیلدیلر اوز ایستیقلال‌لارین سوئددن آلسینلار. بیرینجی دونیا ساواشیندا نوروژ طرفسیز قالدی آما ایکینجی دونیا ساواشیندا طرفسیز قالما نیّتی‌له ۹ آوریل ۱۹۴۰ دا [[نازی آلمان]] طرفیندن ایشغال ائدیلدی و ۸ مه ۱۹۴۵ [[نازی آلمان|نازی‌ آلمانین]] تسلیم اولماقینا قدر ایشغال آلتیندا قالدی. ۱۹۴۹ دا نوروژ [[ناتو]]<nowiki/>نون عضوی اولدو. ۱۹۷۲ و ۱۹۹۴ میلادی ایلینده اولان رفراندوملاردا نوروژ خالقی نوروژین [[اوروپا بیرلیگی|اوروپا بیرلیقی]] قوشولماقین ایستمدیلر. ایندیلیکجه‌ده دونیا بیرلشمیش میلتلر سازمانی (سازمان ملل) نوروژی دونیانین اَن پیشرفته اؤلکه‌لری‌ندن بیری ساییر. == جغرافیا == === هاوا دورومو === === دوغا === == سیاست == === دولت === === پارلمان === === اداری بؤلونوش === === حقوق === === خارجی ایلگی‌لر === === اوردو === == ساغلیق == == ایقتیصاد == == توپلوم بیلیمی == === کؤچمه === === جمعیت === === دین === === دیل === [[File:Norwegianmalforms-univ.png|100px|thumbnail|سول|نوروژین دیلسل نقشه‌سی]] == فرهنگ == === سینما === === چالغی === === ادبیات === === آراشدیرما === === معماری === === اردم === === یئمک === === ایدمان === == گؤرونتولر == == بیرده باخ == == ائشیک باغلانتی‌لار == == نوتلار == {{notelist}} {{NoteFoot}} == قایناقلار == {{قایناق}} {{اوروپا اؤلکه لری}} {{نوروژ پادیشاه‌لاری |state=collapsed}} {{مین مقاله}} [[بؤلمه:نوْروژ]] [[بؤلمه:ناتو اؤلکه‌لری]] [[بؤلمه:بیرلشمیش میلت‌لر اؤیه‌سی اؤلکه‌لر]] [[بؤلمه:نوروژ]] [[بؤلمه:شومالی اوروپا اؤلکه‌لری]] [[بؤلمه:اوروپا شوراسینین عوضو اولان دؤولتلر]] [[بؤلمه:Members of the Nordic Council]] [[بؤلمه:ایسکاندیناوی اؤلکه‌لر]] [[بؤلمه:States and territories established in the 870s]] [[بؤلمه:872 establishments]] [[بؤلمه:۱۸۱۴ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر]] [[بؤلمه:۱۹۰۵ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر]] [[بؤلمه:اوروپادا اؤلکه‌لر]] [[بؤلمه:Christian states]] rxhps7q6ip5tmb1oj22zrwxpze7hapg 0 10009 1592455 1552344 2026-09-06T20:19:07Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1592455 wikitext text/x-wiki [[فایل:Nizami adına Ədəbiyyat Muzeyinin binasının pəncərəsində İzzəddin Həsənoğlu rəsmi (1).JPG|بندانگشتی]] '''عزالدین حسن اوْغلو''' ۱۳–۱۴عصرلرده<ref>H. Javadi and K. Burrill. [http://www.iranicaonline.org/articles/azerbaijan-x AZERBAIJAN x. Azeri Turkish Literature]:"''It was in the 13th and 14th centuries that a stylized poetry began to develop, partly due to Eastern Turkic traditions brought from Khorasan during the Mongol occupation. An early example is a couple of verses of Turkish and Persian poetry attributed to the late-13th-century minor poet Sheikh ʿEzz-al-Din Esfarāʾini, known as Ḥasanoḡlu or Pur-e Ḥasan (cf. Heyʾat, 1979, p. 26).''"</ref><ref name="s33">{{Harvnb|Sadıqova|2011|p=33}}</ref> ياشايیب، ياراتمیش، [[تورکجه|تۆرکجه]] <ref>{{Cite news | title=History of Azerbaijan-Information about Azerbaijan history | url=http://azerbaijan.orexca.com/azerbaijan_history.shtml | publisher=Oriental Express Central Asia | date= | accessdate= | archivedate=2016-12-02 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20161202213925/http://azerbaijan.orexca.com/azerbaijan_history.shtml }}</ref> و [[فارس دیلی|فارسجا]] شعرلر يازمیش صۇفی<ref>{{cite news |title=ORTA ƏSRLƏR ƏDƏBİYYATI |author= |url=http://www.azerbaijan.az/_Culture/_Literature/literature_03_a.html |publisher=azerbaijan.az |date= |accessdate=2015-02-14 |language={{az}} |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150214113735/http://www.azerbaijan.az/_Culture/_Literature/literature_03_a.html |archivedate=2015-02-14 |dead-url=yes }}</ref> و شاعیر.<ref>A. Caferoglu, «Adhari (azeri)», in Encyclopedia of Islam, (new edition), Vol. 1, (Leiden, 1986).</ref> حسن اوْغلونون حیات و يارادیجیلیغی حاقیندا ایلک معلومات اوْن بئش عصرده ياشامیش تذکیره‌چی دؤولتشاه سمرقندی‌نین 1487-جی ایلده ترتیب ائتدیگی "تذکره الشعرا" اثریندن آشکار ائدیلمیشدیر.<ref>Даулет-шах Алайе Самарканди, Тезкерет-ош-шаорае, Тегеран, 1337 с. г. х. (1958).</ref><ref name="mz157">Mustafa Zərir, "Yusif və Züleyxa", Bakı, 1991, səh. 157-158</ref><ref name="zmn">http://zaman.az/site/shownews.php?news_id=14975{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="s33" /><ref>سیر غزل در ادبیات آذربایجان، تالیف آزاده رستم اوا</ref><ref>http://www.encyclopaediaislamica.com/madkhal2.php?sid=2862</ref> [[آذربایجان تۆرکجه‌سی|آذربایجان تۆرکجه‌سینده]] یازیلان ایلک غزل عزالدین حسن اوْغلونون اوْلاراق بئله باشلانیر: {{سیتات|آپاردی کؤنلومو بیر خوْش قمر اوز جان‌فزا دیلبر}} == یاشاییشی == عزالدین حسن اوْغلو اوْن اۆچ عصرین ایکینجی یاریسیندا خوْراسان ویلایتی‌نین [[اسفراین]] شهرینده دۆنیایا گلمیش و اوْرادا دا یاشامیشدیر.<ref name="s33" /><ref name="mz157" /><ref name="zmn" /> صۇفی شیخی رازی الددین علی نین طلبه‌سی صۇفی شیخی جمع الددین علی ذاکرین مۆریدی اوْلموشدور<ref>{{Cite news | title=İzzeddin Hasanoğlu | url=http://azerbaycan.diledebiyat.net/eski-azerbaycan-edebiyati/izeddin-hasanoglu | publisher=Azerbaycan Turk Edebiyyati | date= | accessdate= | archive-date=2012-03-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120327203225/http://azerbaycan.diledebiyat.net/eski-azerbaycan-edebiyati/izeddin-hasanoglu | url-status=dead | archivedate=2012-03-27 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120327203225/http://azerbaycan.diledebiyat.net/eski-azerbaycan-edebiyati/izeddin-hasanoglu }}</ref>. بۇندان سوْنرا شیخ عزالدین اسفراینی آدی ایله‌ده تانینمیشدیر. == یارادیجیلیغی == آذربایجان تۆرکجه‌سینده اوْلان شعرلرینده "حسن اوْغلو"، فارسجا اوْلان شعرلرینده ایسه "پۇرحسن" تخلوصونو ایشلتمیشدیر. دیوانی آذربایجان و رۇمدا گئنیش یاییلمیش، شعرلری اوْن دؤرد عصرده خوارزم، قێپچاق ائلی و [[میصر|میصرده]] اوْخونموشدور.<ref name="s33" /><ref name="zmn" /><ref>Mustafa Zərir, "Yusif və Züleyxa", Bakı, 1991, səh. 158</ref><ref>[http://www.encyclopaediaislamica.com/madkhal2.php?sid=3481. Türkcə] [[İslam Dünyası Ensiklopediyası]]nda</ref> حسن اوْغلونون آذربایجان تۆرکجه‌سینده "آپاردی کؤنلومو بیر خوْش قمر اوْل جان فزا دیلبر"، "نئجه‌سن گل، ای یۆزو آغیم بنیم" و "عجب بیلسم منی شئیدا قێلان کیم" باشلیقلی ۳، فارسجا ایسه "رحمسیز خلق اوْلونوبدور اوْ نیگاریم، نه ائدیم" باشلیقلی ۱ غزلی معلومدور.<ref name="s33" /> میصرده‌کی مملوک خاندانلیغی دؤورونون شاعری سئیف سارایی حسن اوْغلونون "آپاردی کؤنلومو بیر خوْش قمر اوْل جان فزا دیلبر" غزلینه[8][7]، آنادوْلودا یاشاییب-یاراتمیش شاعیرلر؛ ناموسی و عمر بن مزیدی ایسه شاعیرین باشقا بیر غزلینه نظیره یازمیشدیر.<ref name="s33" /><ref name="zmn" /> حسن اوْغلونون "عجب بیلسم منی شئیدا قێلان کیم" باشلیقلی آذربایجان تۆرکجه‌سینده غزلی تۆرک ادبیاتی تدقیقاتچیسی سعادت الدین نزهت (ارگون) طرفیندن عمر بن مزید طرفیندن ۱۴۳۷-جی ایلده ترتیب ائدیلمیش "مجموعه النظایر" مجموعه‌سیندن آشکار ائدیلمیش و ۱۹۲۸-جی ایلده "میلّی مجموعه" آدلی توْپلونون ۹-جۇ جیلدینده اؤزو یازدیغی مقاله ایله یاییملانمیشدیر.<ref name="zmn" /><ref>{{Harvnb|Sadıqova|2011|p=42}}</ref> == قایناقلار == {{قایناق}} {{آذربایجان تورکجه‌سی‌نین ادبیاتی}} [[بؤلمه:تورک شاعیرلر]] [[بؤلمه:کیمسه‌لر قارالامالاری]] 1boqqefm7t6llq2xdsbh3ir4bhpj0v4 0 15615 1592493 1568615 2026-09-07T08:24:18Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1592493 wikitext text/x-wiki {{Infobox U.S. state | official_name = کالیفورنیا ایالتی | image_flag = Flag of California.svg | flag_alt = The flag shows a red stripe on the bottom in a white field, with a red star on the top left in the canton. In the center, a grizzly bear is on top of a mound of green grass on over the white field. Below it, text reads "CALIFORNIA REPUBLIC" in a Seal color. | name = کالیفورنیا | image_seal = Great Seal of California.svg | flag_link = Flag of California | nickname = Golden State<ref name="America’s story California" /> | motto = "[[Eureka (word)#California|Eureka]]"<ref name="motto-symbols">{{Cite web |title=Chapter 2 of Division 2 of Title 1 of the California Government Code |url=http://leginfo.legislature.ca.gov/faces/codes_displayText.xhtml?lawCode=GOV&division=2.&title=1.&part=&chapter=2.&article= |access-date=February 23, 2019 |website=[[California Office of Legislative Counsel]]}}</ref> | anthem = "[[I Love You, California]]"{{جیزیق باشی}}{{اوْرتا|[[File:"I Love You, California" - Regional anthem of California.ogg]]}} | image_map = California in United States.svg | OfficialLang = [[شابلون:Official languages of U.S. states and territories|اینگیلیس]] | Languages = * [[اینگیلیس دیلی|اینگیلیس]]: ۵۸.۱٪ * [[ایسپانیا دیلی|ایسپانیا]]: ۲۸.۸٪ * باشقا: ۱۳.۱٪<ref name="StatisticalAtlas">{{Cite web |title=Languages in California (State) |url=https://statisticalatlas.com/state/California/Languages |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180815233304/https://statisticalatlas.com/state/California/Languages |archive-date=August 15, 2018 |access-date=August 15, 2018 |website=Statistical Atlas |accessdate=2021-06-06 |archivedate=2018-08-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180815233304/https://statisticalatlas.com/state/California/Languages }}</ref> | population_demonym = Californian | LargestCity = [[لوس‌آنجلس]] | seat = [[ساکرامنتو|Sacramento]]<ref name="America’s story California">{{Cite web |title=California |url=http://www.americaslibrary.gov/es/ca/es_ca_subj.html |access-date=July 3, 2020 |website=www.americaslibrary.gov}}</ref> | LargestMetro = [[قرئیتر لوس آنجلس]] | area_rank = 3rd | area_total_sq_mi = 163,696 | area_total_km2 = 423,970 | width_mi = 250 | width_km = 400 | length_mi = 770 | length_km = 1,240 | area_water_percent = 4.7 | Latitude = 32°32′ N to 42° N | Longitude = 114°8′ W to 124°26′ W | population_rank = 1st | population_as_of = 2020 | 2010Pop = 39,538,223<ref name="Census2020">{{Cite web |title=Population, Population Change, and Estimated Components of Population Change: April 1, 2010 to July 1, 2020 (NST-EST2020-alldata) |url=http://www.census.gov/programs-surveys/popest/technical-documentation/research/evaluation-estimates.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201222173239/https://www.census.gov/programs-surveys/popest/technical-documentation/research/evaluation-estimates.html |archive-date=December 22, 2020 |access-date=April 26, 2021 |website=census.gov |publisher=[[United States Census Bureau]]}}</ref> | MedianHouseholdIncome = ${{Rnd|78672|-2}}<ref>{{Cite web |title=Median Annual Household Income |url=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/CA,US/PST045218 |access-date=January 29, 2020 |website=The US Census Bureau}}</ref> | 2000DensityUS = 253.6 | 2000Density = 97.9 | population_density_rank = 11th | IncomeRank = [[List of U.S. states and territories by income#States and territories ranked by median household income|5th]] | elevation_max_point = [[Mount Whitney]]<ref>The summit of [[Mount Whitney]] is the highest point in the [[Contiguous United States]].</ref> | elevation_max_ft = 14,505 | elevation_max_m = 4,421.0 | elevation_ft = 2,900 | elevation_m = 880 | elevation_min_point = [[Badwater Basin]]<ref name="NED">{{Cite web |date=September 21, 2015 |title=USGS National Elevation Dataset (NED) 1 meter Downloadable Data Collection from The National Map 3D Elevation Program (3DEP)—National Geospatial Data Asset (NGDA) National Elevation Data Set (NED) |url=https://catalog.data.gov/dataset/usgs-national-elevation-dataset-ned-1-meter-downloadable-data-collection-from-the-national-map- |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190325085854/https://catalog.data.gov/dataset/usgs-national-elevation-dataset-ned-1-meter-downloadable-data-collection-from-the-national-map- |archive-date=March 25, 2019 |access-date=September 22, 2015 |publisher=[[United States Geological Survey]] |accessdate=2017-12-21 |archivedate=2019-03-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190325085854/https://catalog.data.gov/dataset/usgs-national-elevation-dataset-ned-1-meter-downloadable-data-collection-from-the-national-map- }}</ref> | elevation_min_m = −85.0 | elevation_min_ft = −279 | Former = [[Mexican Cession]] [[Territories of the United States#Formerly unorganized territories|unorganized territory]] | AdmittanceDate = September 9, 1850 | AdmittanceOrder = 31st | Governor = {{Nowrap|[[قوین نیوسام]] ([[دموکرات حیزبی (بیرلشمیش ایالتلر)|د]])}} | Lieutenant Governor = {{Nowrap|[[Eleni Kounalakis]] (د)}} | Legislature = [[California State Legislature|State Legislature]] | Upperhouse = [[California State Senate|State Senate]] | Lowerhouse = [[California State Assembly|State Assembly]] | Judiciary = [[Supreme Court of California]] | Senators = [[داین فاینستاین]] (د){{جیزیق باشی}} [[آلکس پادیلا]] (د) | Representative = {{Plainlist| * 42 Democrats * 10 Republicans * 1 vacancy }} | timezone1 = [[Pacific Standard Time|PST]] | utc_offset1 = ۸:۰۰- | timezone1_DST = [[Pacific Daylight Time|PDT]] | utc_offset1_DST = ۷:۰۰- | iso_code = US-CA | postal_code = CA | TradAbbreviation = Calif., Cal., Cali. | website = https://www.ca.gov/ | Country = United States | MottoEnglish = I have found it | area_land_km2 = 403,932 | area_land_sq_mi = 155,959 | area_water_km2 = 20,047 | area_water_sq_mi = 7,737 | area_code = 209 213 310 323 408 415 510 530 559 562 619 626 650 661 707 714 760 805 818 831 858 909 916 925 949 | ElectoralVotes = 55 | Capital = | Representatives = }} {{Infobox U.S. state symbols <!--before modifying these state symbols please verify your changes against official California Government Code sections 420-429.8, http://www.leginfo.ca.gov/cgi-bin/displaycode?section=gov&group=00001-01000&file=420-429.8--> | Name = کالیفورنیا | Flag = Flag of California.svg | Seal = Great Seal of California.svg | Mammal = {{Unbulleted list | '''Land:''' [[California grizzly bear]] (state animal)<ref name="motto-symbols" /> | '''Marine:''' [[Gray whale]] }} |Amphibian = [[California red-legged frog]] | Bird = [[California quail]] | Colors = Blue & gold<ref>{{Cite web |title=California Government Code § 424 |url=http://leginfo.legislature.ca.gov/faces/codes_displaySection.xhtml?lawCode=GOV&sectionNum=424. |access-date=February 23, 2019 |website=[[California Office of Legislative Counsel]]}}</ref> | Dance = [[West Coast Swing]] | Fish = {{Unbulleted list | '''Fresh water:''' [[Golden trout]] | '''Marine:''' [[Garibaldi (fish)|Garibaldi]] }} |Flower = [[Eschscholzia californica|California poppy]] | FolkDance = [[Square dance]] | Fossil = [[Smilodon|Sabre-toothed cat]] | Gemstone = [[Benitoite]] | Grass = [[Nassella pulchra|Purple needlegrass]] | Insect = [[Zerene eurydice|California dogface butterfly]] | Mineral = [[قیزیل|دوغما قیزیل]] | Quarter = 2005 CA Proof.png | QuarterReleaseDate = 2005 | Reptile = [[Desert tortoise]] | Tree = [[همیشه یاشیل سکوویا|Coast redwood]] & [[Sequoiadendron giganteum|giant sequoia]]<ref>{{Cite web |title=California Government Code § 422 |url=http://leginfo.legislature.ca.gov/faces/codes_displaySection.xhtml?lawCode=GOV&sectionNum=422. |access-date=February 23, 2019 |website=[[California Office of Legislative Counsel]]}}</ref> | Rock = [[Serpentine group|Serpentine]] | Soil = [[San Joaquin (soil)|San Joaquin]] | Sport = [[Surfing]] | Tartan = [[California state tartan]] | Route Marker = California 1.svg }} '''کالیفورنیا''' [[آمریکا بیرلشمیش ایالت‌لری]]نین بیر ایالتی دیر. مرکزی [[ساکرامنتو]] شهری دیر. بۇ ایالت آمریکانین ان نوفوسلو ایالتی دیر. ۲۰۱۰ دا ۳۷٬۲۵۸٬۹۵۶ نفر بوردا یاشاماقدایمیشلار.<ref>{{Cite web |title=United States Census 2010 – California |url=http://factfinder.census.gov/faces/nav/jsf/pages/community_facts.xhtml |accessdate=2015-11-20 |archivedate=2015-01-18 |archiveurl=http://webarchive.loc.gov/all/20150118032557/http://factfinder.census.gov/faces/nav/jsf/pages/community_facts.xhtml }}</ref> کالیفورنیادا [[اینگیلیسجه]] ان چوخ دانیشیلان دیلدیر.<ref>{{cite web |url=http://www.census.gov/hhes/socdemo/language/data/acs/ACS-12.pdf |title=Language Use in the United States: 2007 |author=Hyon B. Shin |author2=Robert A. Kominski |date=April 2010 |work=United States Census Bureau |publisher=United States Department of Commerce |accessdate=May 27, 2013}}</ref> {{Bar box |title = Religion in California (2014) |titlebar=#ddd |left1=religion |right1=percent |float=left |bars = {{bar percent|[[Protestantism]]|dodgerblue|32}} {{bar percent|[[کاتولیک کلیساسی]]|purple|28}} {{bar percent|[[Irreligion|No religion]]|black|27}} {{bar percent|[[Judaism]]|blue|2}} {{bar percent|[[بودیزم]]|yellow|2}} {{bar percent|[[Hinduism]]|orange|2}} {{bar percent|[[ایسلام]]|green|1}} {{bar percent|[[Mormonism]]|pink|1}} {{bar percent|Other|grey|5}} }} ==نوتلار== {{Notefoot}} ==قایناقلار== ===ایستینادلار=== {{قایناق}} ===ایستیناد ائدیلن اثرلر=== * {{Cite book |last=Cohen |first=Saul Bernard |url={{Google books|plainurl=y|id=QkMD8HKRlgoC|page=115}} |title=Geopolitics of the World System |date=2003 |publisher=Rowman & Littlefield |isbn=978-0-8476-9907-0}} * {{Cite book |last=Rolle |first=Andrew |url=https://archive.org/details/californiahisto000roll |title=California: A History |publisher=Harlan Davidson |year=1998 |isbn=0-88295-938-7 |edition=5th |location=Wheeling, IL |orig-year=1963}} * {{Cite book |last=Starr |first=Kevin |title=California: A History |date=2007 |publisher=Random House Digital, Inc. |isbn=978-0-8129-7753-0 |series=Modern Library Chronicles |volume=23 |author-link=Kevin Starr}} ==خاریجی لینکلر== {{Sister project links|auto=1|commonscat=yes|wikt=California|s=Portal:California|b=y|v=y}} * [http://www.ca.gov/ State of California] * [https://www.loc.gov/rr/program/bib/states/california/index.html California State Guide, from the Library of Congress] * {{OSM relation|165475}} * [http://data.ca.gov/ data.ca.gov: open data portal from California state agencies] * [http://www.ers.usda.gov/data-products/state-fact-sheets/state-data.aspx?StateFIPS=06&StateName=California California State Facts from USDA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161017081404/http://www.ers.usda.gov/data-products/state-fact-sheets/state-data.aspx?StateFIPS=06&StateName=California |date=2016-10-17 }} * [https://web.archive.org/web/20150422235318/http://www.ers.usda.gov/topics/in-the-news/california-drought-farm-and-food-impacts.aspx California Drought: Farm and Food Impacts from USDA, Economic Research Service] * {{Curlie|Regional/North_America/United_States/California}} * [http://diva.sfsu.edu/collections/sfbatv/bundles/188919 1973 documentary featuring aerial views of the California coastline from Mt. Shasta to Los Angeles] * [http://www.petapixel.com/2011/08/08/time-lapse-tilt-shift-portrait-of-california/ Time-Lapse Tilt-Shift Portrait of California by Ryan and Sheri Killackey] * https://jupiter.ai/books/d8Wv/#Page_289/{{Dead link|date=May 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://waterandpower.org/museum/Early_City_Views%20(1800s)_Page_1.html/ Early City Views (Los Angeles)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201013171441/https://waterandpower.org/museum/Early_City_Views%20%281800s%29_Page_1.html |date=October 13, 2020 }} {{S-start}} {{S-bef|before=[[ویسکانسین ایالتی]]}} {{S-ttl|title=[[بیرلشمیش ایالتلرینه قوشولان ایالترین لیستی تاریخ اساسیندا]]|years=Admitted on September 9, 1850 (31st)}} {{S-aft|after=[[مینسوتا ایالتی]]}} {{S-end}} {{Navboxes |title=<span style="font-size:11pt;">کالیفورنیایا مربوط اولان مووضوعلار</span>{{جیزیق باشی}}''قیزیل ایالت'' |list= {{کالیفورنیا|expanded}} {{بیرلشمیش ایالتلرین سیاسی بؤلوملری}} |state=expanded}} {{Authority control}} {{Coord|37|-120|dim:600000_region:US-CA_type:adm1st|name=State of California|display=title}} [[بؤلمه:کالیفورنیا| ]] [[بؤلمه:۱۸۵۰ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر]] [[بؤلمه:بیرلشمیش ایالتلرین ایالتلری]] [[Category:States of the West Coast of the United States]] [[Category:1850 establishments in California]] [[Category:Former Spanish colonies]] [[بؤلمه:غربی بیرلشمیش ایالتلر]] [[بؤلمه:۱۸۵۰ - جی ایلینده آمریکا بیرلشمیش ایالتلری اؤلکه‌سینده یارانانلار]] [[Category:Contiguous United States]] i8guesl16str2prpsp9ufvn5ctgcjgl 0 22883 1592487 1591296 2026-09-07T07:58:44Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1592487 wikitext text/x-wiki [[ژاپون]] شهرلری： == آیچی == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>[http://www.pref.aichi.jp/toukei/ 月報　あいちの人口]. Toyokawa's data is adopted the total of Otowa, Mito, and Toyokawa before the recent merger.</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[ناقویا، آیچی]]||۲٬۲۳۹٬۴۶۴||۳۲۶٫۴۵||۶٬۸۶۰||۱۸۸۹-۱۰-۰۱||[http://www.city.nagoya.jp/] |- |align="left"|[[تویوهاشی، آیچی]]||۳۷۷٬۰۴۵||۲۶۱٫۳۵||۱٬۴۴۳||۱۹۰۶-۰۸-۰۱||[http://www.city.toyohashi.aichi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100107161702/http://www.city.toyohashi.aichi.jp/por/index.html |date=2010-01-07 }} |- |align="left"|[[اوکازاکی، آیچی]]||۳۷۱٬۳۸۰||۳۸۷٫۲۴||۹۵۹||۱۹۱۶-۰۷-۰۱||[http://www.city.okazaki.aichi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100107142409/http://www.city.okazaki.aichi.jp/ |date=2010-01-07 }} |- |align="left"|[[ایچینومیا، آیچی]]||۳۷۵٬۹۳۹||۱۱۳٫۹۱||۳٬۳۰۰||۱۹۲۱-۰۹-۰۱||[http://www.city.ichinomiya.aichi.jp/] |- |align="left"|[[ستو، آیچی]]||۱۳۲٬۳۱۱||۱۱۱٫۶۱||۱٬۱۸۵||۱۹۲۹-۱۰-۰۱||[http://www.city.seto.aichi.jp/] |- |align="left"|[[هاندا، آیچی]]||۱۱۷٬۹۲۷||۴۷٫۲۴||۲٬۴۹۶||۱۹۳۷-۱۰-۰۱||[http://www.city.handa.aichi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011065058/http://www.city.handa.aichi.jp/joho/shigoto/welcometohanda/e-shichou/index.shtml |date=2007-10-11 }} |- |align="left"|[[کاسوقای، آیچی]]||۳۰۰٬۷۱۳||۹۲٫۷۱||۳٬۲۴۴||۱۹۴۳-۰۶-۰۱||[http://www.city.kasugai.lg.jp/] |- |align="left"|[[تویوکاوا، آیچی]]||۱۶۱٬۵۹۵||۱۵۰٫۷۱||۱٬۰۷۲||۱۹۴۳-۰۶-۰۱||[http://www.city.toyokawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[تسوشیما، آیچی]]||۶۵٬۶۴۶||۲۵٫۰۸||۲٬۶۱۷||۱۹۴۷-۰۳-۰۱||[http://www.city.tsushima.lg.jp/] |- |align="left"|[[هکینان، آیچی]]||۷۳٬۰۲۴||۳۵٫۸۶||۲٬۰۳۶||۱۹۴۸-۰۴-۰۵||[http://www.city.hekinan.aichi.jp/] |- |align="left"|[[کاریا، آیچی]]||۱۴۵٬۱۱۷||۵۰٫۴۵||۲٬۸۷۶||۱۹۵۰-۰۴-۰۱||[http://www.city.kariya.lg.jp/] |- |align="left"|[[تویوتا، آیچی]]||۴۲۰٬۲۸۶||۹۱۸٫۴۷||۴۵۸||۱۹۵۱-۰۳-۰۱||[http://www.city.toyota.aichi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Anjo</span>[[آنجو، آیچی]]||۱۷۶٬۰۴۶||۸۶٫۰۱||۲٬۰۴۷||۱۹۵۲-۰۵-۰۵||[http://www.city.anjo.aichi.jp/] |- |align="left"|[[نیشیو، آیچی]]||۱۰۶٬۶۴۳||۷۵٫۷۸||۱٬۴۰۷||۱۹۵۳-۱۲-۱۵||[http://www.city.nishio.aichi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Gamagori</span>[[قاماقوری، آیچی]]||۸۲٬۲۶۴||۵۶٫۸۱||۱٬۴۴۸||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.gamagori.aichi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927225813/http://www.city.gamagori.aichi.jp/ |date=2007-09-27 }} |- |align="left"|[[اینویاما، آیچی]]||۷۵٬۳۰۴||۷۴٫۹۷||۱٬۰۰۴||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.inuyama.aichi.jp/] |- |align="left"|[[توکونامه، آیچی]]||۵۲٬۸۳۷||۵۵٫۶۳||۹۵۰||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.tokoname.aichi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Konan</span>[[کونان، آیچی]]||۱۰۰٬۰۶۴||۳۰٫۱۷||۳٬۳۱۷||۱۹۵۴-۰۶-۰۱||[http://www.city.konan.lg.jp/] |- |align="left"|[[کوماکی، آیچی]]||۱۴۹٬۰۶۰||۶۲٫۸۲||۲٬۳۷۳||۱۹۵۵-۰۱-۰۱||[http://www.city.komaki.aichi.jp/] |- |align="left"|[[اینازاوا، آیچی]]||۱۳۷٬۴۷۵||۷۹٫۳۰||۱٬۷۳۴||۱۹۵۸-۱۱-۰۱||[http://www.city.inazawa.aichi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Tokai</span>[[توکای، آیچی]]||۱۰۶٬۷۰۸||۴۳٫۳۶||۲٬۴۶۱||۱۹۶۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.tokai.aichi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Obu</span>[[اوبو، آیچی]]||۸۳٬۰۹۷||۳۳٫۶۸||۲٬۴۶۷||۱۹۷۰-۰۹-۰۱||[http://www.city.obu.aichi.jp/] |- |align="left"|[[چیتا، آیچی]]||۸۴٬۷۸۲||۴۵٫۴۳||۱٬۸۶۶||۱۹۷۰-۰۹-۰۱||[http://www.city.chita.aichi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Chiryu</span>[[چیرو، آیچی]]||۶۸٬۲۱۶||۱۶٫۳۴||۴٬۱۷۵||۱۹۷۰-۱۲-۰۱||[http://www.city.chiryu.aichi.jp/] |- |align="left"|[[اواری‌آساهی، آیچی]]||۷۹٬۱۹۷||۲۱٫۰۳||۳٬۷۶۶||۱۹۷۰-۱۲-۰۱||[http://www.city.owariasahi.lg.jp/] |- |align="left"|[[تاکاهاما، آیچی]]||۴۳٬۴۶۷||۱۳٫۰۰||۳٬۳۴۴||۱۹۷۰-۱۲-۰۱||[http://www.city.takahama.lg.jp/] |- |align="left"|[[ایواکورا، آیچی]]|||۴۸٬۰۴۲||۱۰٫۴۹||۴٬۵۸۰||۱۹۷۱-۱۲-۰۱||[http://www.city.iwakura.aichi.jp/] |- |align="left"|[[تویوآکه، آیچی]]||۶۹٬۱۲۴||۲۳٫۱۸||۲٬۹۸۲||۱۹۷۲-۰۸-۰۱||[http://www.city.toyoake.aichi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031010071331/http://www.city.toyoake.aichi.jp/ |date=2003-10-10 }} |- |align="left"|[[نیسشین، آیچی]]||۸۰٬۹۲۱||۳۴٫۹۰||۲٬۳۱۹||۱۹۹۴-۱۰-۰۱||[http://www.city.nisshin.lg.jp/] |- |align="left"|[[تاهارا، آیچی]]||۶۶٬۶۹۸||۱۸۸٫۸۱||۳۵۳||۲۰۰۳-۰۸-۲۰||[http://www.city.tahara.aichi.jp/] |- |align="left"|[[آیسای، آیچی]]||۶۵٬۴۸۱||۶۶٫۶۳||۹۸۳||۲۰۰۵-۰۴-۰۱||[http://www.city.aisai.lg.jp/] |- |align="left"|[[کیوسو، آیچی]]||۵۶٬۶۳۵||۱۳٫۳۱||۴٬۲۵۵||۲۰۰۵-۰۷-۰۷||[http://www.city.kiyosu.aichi.jp/] |- |align="left"|[[شینشیرو، آیچی]]||۵۱٬۳۲۶||۴۹۹٫۰۰||۱۰۳||۲۰۰۵-۱۰-۰۱||[http://www.city.shinshiro.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071024121645/http://www.city.shinshiro.lg.jp/ |date=2007-10-24 }} |- |align="left"|[[کیتاناقویا، آیچی]]||۸۰٬۱۱۲||۱۸٫۳۷||۴٬۳۶۱||۲۰۰۶-۰۳-۲۰||[http://www.city.kitanagoya.lg.jp/] |- |align="left"|[[یاتومی، آیچی]]||۴۳٬۱۴۵||۴۸٫۹۲||۸۸۲||۲۰۰۶-۰۴-۰۱||[http://www.city.yatomi.aichi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060509222602/http://city.yatomi.aichi.jp/ |date=2006-05-09 }} |} == آکیتا == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=美の国あきたネット &#91;秋田県の人口と世帯(月報)過去データ&#93;<!-- Bot generated title --> |url=http://www.pref.akita.lg.jp/icity/browser?ActionCode=content&ContentID=1132639874531&SiteID=0 |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2007-10-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071018231802/http://www.pref.akita.lg.jp/icity/browser?ActionCode=content&ContentID=1132639874531&SiteID=0 }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[آکیتا (شهر)|آکیتا]]||۳۲۹٬۲۸۷||۹۰۵٫۶۷||۳۶۴||۱۸۸۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.akita.akita.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Odate</span>[[اوداته، آکیتا]]||۸۰٬۵۸۷||۹۱۳٫۷۰||۸۸٫۲||۱۹۵۱-۰۴-۰۱||[http://www.city.odate.akita.jp/] |- |align="left"|[[کازونو، آکیتا]]||۳۵٬۵۴۳||۷۰۷٫۳۴||۵۰٫۲||۱۹۷۲-۰۴-۰۱||[http://www.city.kazuno.akita.jp/] |- |align="left"|[[دایسن، آکیتا]]||۹۱٬۱۴۳||۸۶۶٫۶۷||۱۰۵||۲۰۰۵-۰۳-۲۲||[http://www.city.daisen.akita.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126235821/http://www.city.daisen.akita.jp/ |date=2021-01-26 }} |- |align="left"|[[کاتاقامی، آکیتا]]||۳۵٬۴۶۰||۹۷٫۹۶||۳۶۲||۲۰۰۵-۰۳-۲۲||[http://www.city.katagami.akita.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100326092156/http://www.city.katagami.akita.jp/ |date=2010-03-26 }} |- |align="left"|[[کیتاآکیتا، آکیتا]]||۳۸٬۵۴۳||۱٬۱۵۲٫۵۷||۳۳٫۴||۲۰۰۵-۰۳-۲۲||[http://www.city.kitaakita.akita.jp/] |- |align="left"|[[اوقا، آکیتا]]||۳۴٬۱۹۴||۲۴۰٫۸۰||۱۴۲||۲۰۰۵-۰۳-۲۲||[http://www2.city.oga.akita.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071210214619/http://www2.city.oga.akita.jp/ |date=2007-12-10 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Yurihonjo</span>[[یوریهونجو، آکیتا]]||۸۷٬۵۲۵||۱٬۲۰۹٫۰۴||۷۲٫۴||۲۰۰۵-۰۳-۲۲||[http://www.city.yurihonjo.akita.jp/] |- |align="left"|[[یوزاوا، آکیتا]]||۵۳٬۵۸۸||۷۹۰٫۷۲||۶۷٫۸||۲۰۰۵-۰۳-۲۲||[http://www.city-yuzawa.jp/] |- |align="left"|[[سمبوکو، آکیتا]]||۳۰٬۸۸۵||۱٬۰۹۳٫۶۴||۲۸٫۲||۲۰۰۵-۰۹-۲۰||[http://www.city.semboku.akita.jp/] |- |align="left"|[[یوکوته، آکیتا]]||۱۰۱٬۲۳۴||۶۹۳٫۶۰||۱۴۶||۲۰۰۵-۱۰-۰۱||[http://www.city.yokote.lg.jp/] |- |align="left"|[[نیکاهو، آکیتا]]||۲۸٬۴۲۲||۲۴۰٫۶۱||۱۱۸||۲۰۰۵-۱۰-۰۱||[http://www.city.nikaho.akita.jp/] |- |align="left"|[[نوشیرو، آکیتا]]||۶۱٬۲۹۵||۴۲۶٫۷۴||۱۴۴||۲۰۰۶-۰۳-۲۱||[http://www.city.noshiro.akita.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191230153645/http://www.city.noshiro.akita.jp/ |date=2019-12-30 }} |} == آئوموری == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=青森県人口移動統計調査 |url=http://www.pref.aomori.lg.jp/tokei/major/jinko.html |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2015-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924115557/http://www.pref.aomori.lg.jp/tokei/major/jinko.html }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[هاچینوهه، آئوموری]]||۲۴۱٬۶۱۳||۳۰۵٫۱۷||۷۹۲||۱۹۲۹-۰۵-۰۱||[http://www.city.hachinohe.aomori.jp/] |- |align="left"|[[کوروایشی، آئوموری]]||۳۷٬۵۸۵||۲۱۶٫۹۶||۱۷۳||۱۹۵۴-۰۷-۰۱||<ref>{{Cite web |title=黒石市−ホームページ移転のお知らせ<!-- عنوان تصحیح شده توسط ربات --> |url=http://www.net.pref.aomori.jp/kuroishi/ |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2008-02-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080222012814/http://www.net.pref.aomori.jp/kuroishi/ }}</ref> |- |align="left"|[[میساوا، آئوموری]]||۴۲٬۵۳۵||۱۱۹٫۹۷||۳۵۵||۱۹۵۸-۰۹-۰۱||[http://www.net.pref.aomori.jp/misawa/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100714080816/http://www.net.pref.aomori.jp/misawa/francais/index.html |date=2010-07-14 }} |- |align="left"|[[موتسو، آئوموری]]||۶۲٬۲۲۰||۸۶۳٫۷۹||۷۲٫۰||۱۹۵۹-۰۹-۰۱||[http://www.city.mutsu.aomori.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120814123142/http://www.city.mutsu.aomori.jp/ |date=2012-08-14 }} |- |align="left"|[[توادا، آئوموری]]||۶۶٬۸۳۴||۶۸۸٫۶۰||۹۷٫۱||۲۰۰۵-۰۱-۰۱||<ref>{{Cite web |title=十和田市ホームページ移転のお知らせ<!-- عنوان تصحیح شده توسط ربات --> |url=http://www.net.pref.aomori.jp/city/towada/index.html |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2008-02-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080222010726/http://www.net.pref.aomori.jp/city/towada/index.html }}</ref> |- |align="left"|[[تسوقارو، آئوموری]]||۳۸٬۹۱۹||۲۵۳٫۸۵||۱۵۳||۲۰۰۵-۰۲-۱۱||[http://www.city.tsugaru.aomori.jp/] |- |align="left"|[[قوشوقاوارا، آئوموری]]||۶۰٬۷۸۸||۴۰۴٫۵۸||۱۵۰||۲۰۰۵-۰۳-۲۸||[http://www.goshogawara.net.pref.aomori.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070113011255/http://www.goshogawara.net.pref.aomori.jp/ |date=2007-01-13 }} |- |align="left"|[[آئوموری]]||۳۰۵٬۸۸۴||۸۲۴٫۵۲||۳۷۱||۲۰۰۵-۰۴-۰۱||[http://www.city.aomori.aomori.jp/] |- |align="left"|[[هیراکاوا، آئوموری]]||۳۴٬۶۳۸||۳۴۵٫۸۱||۱۰۰||۲۰۰۶-۰۱-۰۱||[http://www.city.hirakawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[هیروزاکی، آئوموری]]||۱۸۵٬۸۶۵||۵۲۳٫۶۰||۳۵۵||۲۰۰۶-۰۲-۲۷||[http://www.city.hirosaki.aomori.jp/] |} == چیبا == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=毎月常住人口調査月報インデックス<!-- Bot generated title --> |url=http://www.pref.chiba.lg.jp/syozoku/b_toukei/joujuujinkou/census-j.html |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2007-10-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071014143831/http://www.pref.chiba.lg.jp/syozoku/b_toukei/joujuujinkou/census-j.html }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[چیبا (شهر)|چیبا]]||۹۳۸٬۶۹۵||۲۷۲٫۰۸||۳٬۴۵۰||۱۹۲۱-۰۱-۰۱||[http://www.city.chiba.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Choshi</span>[[چوشی، چیبا]]||۷۲٬۳۴۸||۸۳٫۹۱||۸۶۲||۱۹۳۳-۰۲-۱۱||[http://www.city.choshi.chiba.jp/] |- |align="left"|[[ایشی‌کاوا، چیبا]]||۴۷۰٬۱۴۹||۵۷٫۴۰||۸٬۱۹۱||۱۹۳۴-۱۱-۰۳||[http://www.city.ichikawa.chiba.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200425105135/http://www.city.ichikawa.chiba.jp/ |date=2020-04-25 }} |- |align="left"|[[فوناباشی، چیبا]]||۵۸۶٬۷۶۲||۸۵٫۶۴||۶٬۸۵۱||۱۹۳۷-۰۴-۰۱||[http://www.city.funabashi.chiba.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061214030110/http://www.city.funabashi.chiba.jp/koho/eng/index.htm |date=2006-12-14 }} |- |align="left"|[[تاتیاما، چیبا]]||۴۹٬۹۸۷||۱۱۰٫۲۱||۴۵۴||۱۹۳۹-۱۱-۰۳||[http://www.city.tateyama.chiba.jp/] |- |align="left"|[[کیسارازو، چیبا]]||۱۲۳٬۷۴۳||۱۳۸٫۷۳||۸۹۲||۱۹۴۲-۱۱-۰۳||[http://www.city.kisarazu.chiba.jp/] |- |align="left"|[[ماتسودو، چیبا]]||۴۷۷٬۶۰۳||۶۱٫۳۳||۷٬۷۸۷||۱۹۴۳-۰۴-۰۱||[http://www.city.matsudo.chiba.jp/] |- |align="left"|[[نودا، چیبا]]||۱۵۳٬۴۲۲||۱۰۳٫۵۴||۱٬۴۸۲||۱۹۵۰-۰۵-۰۳||[http://www.city.noda.chiba.jp/] |- |align="left"|[[موبارا، چیبا]]||۹۳٬۰۳۲||۱۰۰٫۰۱||۹۳۰||۱۹۵۲-۰۴-۰۱||[http://www.city.mobara.chiba.jp/] |- |align="left"|[[ناریتا، چیبا]]||۱۲۴٬۷۷۳||۲۱۳٫۸۴||۵۸۳||۱۹۵۴-۰۳-۳۱||[http://www.city.narita.chiba.jp/] |- |align="left"|[[ساکورا، چیبا]]||۱۷۱٬۴۷۲||۱۰۳٫۵۹||۱٬۶۵۵||۱۹۵۴-۰۳-۳۱||[http://www.city.sakura.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Togane</span>[[توقانه، چیبا]]||۶۱٬۵۹۱||۸۹٫۳۴||۶۸۹||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.togane.chiba.jp/] |- |align="left"|[[نارشینو، چیبا]]||۱۵۹٬۷۵۸||۲۰٫۹۹||۷٬۶۱۱||۱۹۵۴-۰۸-۰۱||[http://www.city.narashino.chiba.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030322104057/http://www.city.narashino.chiba.jp/ |date=2003-03-22 }} |- |align="left"|[[کاشیوا، چیبا]]||۳۸۹٬۰۳۶||۱۱۴٫۹۰||۳٬۳۸۶||۱۹۵۴-۰۹-۰۱||[http://www.city.kashiwa.lg.jp/] |- |align="left"|[[کاتوسورا، چیبا]]||۲۱٬۴۱۳||۹۴٫۲۰||۲۲۷||۱۹۵۸-۱۰-۰۱||[http://www.city.katsuura.chiba.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031011174244/http://www.city.katsuura.chiba.jp/ |date=2003-10-11 }} |- |align="left"|[[ایچیهارا، چیبا]]||۲۷۹٬۵۹۱||۳۶۸٫۲۰||۷۵۹||۱۹۶۳-۰۵-۰۱||[http://www.city.ichihara.chiba.jp/] |- |align="left"|[[ناقاریاما، چیبا]]||۱۵۶٬۶۸۶||۳۵٫۲۸||۴٬۴۴۱||۱۹۶۷-۰۱-۰۱||[http://www.city.nagareyama.chiba.jp/] |- |align="left"|[[یاشیو، چیبا]]||۱۸۴٬۶۵۵||۵۱٫۲۷||۳٬۶۰۲||۱۹۶۷-۰۱-۰۱||[http://www.city.yachiyo.chiba.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071023065947/http://www.city.yachiyo.chiba.jp/ |date=2007-10-23 }} |- |align="left"|[[آبیکو، چیبا]]||۱۳۳٬۵۳۳||۴۳٫۱۹||۳٬۰۹۲||۱۹۷۰-۰۷-۰۱||[http://www.city.abiko.chiba.jp/] |- |align="left"|[[کاماقایا، چیبا]]||۱۰۴٬۵۶۴||۲۱٫۱۱||۴٬۹۵۳||۱۹۷۱-۰۹-۰۱||[http://www.city.kamagaya.chiba.jp/] |- |align="left"|[[کیمیتسو، چیبا]]||۸۹٬۳۵۰||۳۱۸٫۸۳||۲۸۰||۱۹۷۱-۰۹-۰۱||[http://www.city.kimitsu.chiba.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100617020736/http://www.city.kimitsu.chiba.jp/ |date=2010-06-17 }} |- |align="left"|[[فوتسو، چیبا]]||۴۸٬۹۷۳||۲۰۵٫۳۵||۲۳۸||۱۹۷۱-۰۹-۰۱||[http://www.city.futtsu.chiba.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060217111505/http://www.city.futtsu.chiba.jp/ |date=2006-02-17 }} |- |align="left"|[[اورایاسو، چیبا]]||۱۵۹٬۳۱۲||۱۷٫۲۹||۹٬۲۱۴||۱۹۸۱-۰۴-۰۱||[http://www.city.urayasu.chiba.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130121214957/http://www.city.urayasu.chiba.jp/ |date=2013-01-21 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Yotsukaido</span>[[یوتسوکایدو، چیبا]]||۸۵٬۷۳۸||۳۴٫۷۰||۲٬۴۷۱||۱۹۸۱-۰۴-۰۱||[http://www.city.yotsukaido.chiba.jp/] |- |align="left"|[[سودقائورا، چیبا]]||۵۹٬۴۴۳||۹۴٫۹۲||۶۲۶||۱۹۹۱-۰۴-۰۱||[http://www.city.sodegaura.chiba.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030806000844/http://www.city.sodegaura.chiba.jp/ |date=2003-08-06 }} |- |align="left"|[[یاچیماتا، چیبا]]||۷۵٬۳۶۹||۷۴٫۸۷||۱٬۰۰۷||۱۹۹۲-۰۴-۰۱||[http://www.city.yachimata.lg.jp/] |- |align="left"|[[اینزای، چیبا]]||۶۰٬۲۸۰||۵۳٫۵۱||۱٬۱۲۷||۱۹۹۶-۰۴-۰۱||[http://www.city.inzai.chiba.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030920011457/http://www.city.inzai.chiba.jp/ |date=2003-09-20 }} |- |align="left"|[[شیروی، چیبا]]||۵۷٬۱۵۱||۳۵٫۴۱||۱٬۶۱۴||۲۰۰۱-۰۴-۰۱||[http://city.shiroi.chiba.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030927182101/http://city.shiroi.chiba.jp/ |date=2003-09-27 }} |- |align="left"|[[تومیساتو، چیبا]]||۵۱٬۵۹۰||۵۳٫۹۱||۹۵۷||۲۰۰۲-۰۴-۰۱||[http://www.city.tomisato.chiba.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050822172721/http://www.city.tomisato.chiba.jp/ |date=2005-08-22 }} |- |align="left"|[[کاموقاوا، چیبا]]||۳۵٬۷۹۲||۱۹۱٫۳۰||۱۸۷||۲۰۰۵-۰۲-۱۱||[http://www.city.kamogawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[آساهی، چیبا]]||۶۹٬۹۷۱||۱۲۹٫۹۱||۵۳۹||۲۰۰۵-۰۷-۰۱||[http://www.city.asahi.lg.jp/] |- |align="left"|[[ایسومی، چیبا]]||۴۱٬۶۰۵||۱۵۷٫۵۰||۲۶۴||۲۰۰۵-۱۲-۰۵||[http://www.city.isumi.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Sosa</span>[[سوسا، چیبا]]||۴۱٬۳۶۱||۱۰۱٫۷۸||۴۰۶||۲۰۰۶-۰۱-۲۳||[http://www.city.sosa.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Minamiboso</span>[[مینامی‌بوسو، چیبا]]||۴۳٬۵۵۳||۲۳۰٫۲۲||۱۸۹||۲۰۰۶-۰۳-۲۰||[http://www.city.minamiboso.chiba.jp/] |- |align="left"|[[کاتوری، چیبا]]||۸۵٬۱۹۳||۲۶۲٫۳۱||۳۲۵||۲۰۰۶-۰۳-۲۷||[http://www.city.katori.lg.jp/] |- |align="left"|[[سان‌مو، چیبا]]||۵۷٬۸۰۶||۱۴۶٫۳۸||۳۹۵||۲۰۰۶-۰۳-۲۷||[http://www.city.sammu.lg.jp/] |} == اهیمه == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=愛媛県統計BOX 推計人口 |url=http://www.pref.ehime.jp/toukeibox/toukeika-01.htm |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2008-03-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080308113720/http://www.pref.ehime.jp/toukeibox/toukeika-01.htm }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[ماتسویاما، اهیمه]]||۵۱۵٬۰۶۸||۴۲۹٫۰۳||۱٬۲۰۱||۱۸۸۹-۱۲-۱۵||[http://www.city.matsuyama.ehime.jp/] |- |align="left"|[[نی‌ایهاما، اهیمه]]||۱۲۳٬۳۲۹||۲۳۴٫۳۰||۵۲۶||۱۹۳۷-۱۱-۰۳||[http://www.city.niihama.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Shikokuchuo</span>[[شیکوکوچوئو، اهیمه]]||۹۱٬۶۸۸||۴۲۰٫۱۰||۲۱۸||۲۰۰۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.shikokuchuo.ehime.jp/] |- |align="left"|[[سییو، اهیمه]]||۴۳٬۴۷۶||۵۱۴٫۷۹||۸۴٫۵||۲۰۰۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.seiyo.ehime.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Toon</span>[[تواون، اهیمه]]||۳۵٬۵۱۷||۲۱۱٫۴۵||۱۶۸||۲۰۰۴-۰۹-۲۱||[http://www.city.toon.ehime.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Saijo</span>[[سایجو، اهیمه]]||۱۱۲٬۵۴۳||۵۰۹٫۰۵||۲۲۱||۲۰۰۴-۱۱-۰۱||[http://www.city.saijo.ehime.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Ozu</span>[[اوزو، اهیمه]]||۴۹٬۵۴۳||۴۳۲٫۲۰||۱۱۵||۲۰۰۵-۰۱-۱۱||[http://www.city.ozu.ehime.jp/] |- |align="left"|[[ایماباری، اهیمه]]||۱۷۰٬۹۸۶||۴۱۹٫۸۵||۴۰۷||۲۰۰۵-۰۱-۱۶||[http://www.city.imabari.ehime.jp/] |- |align="left"|[[یاواتاهاما، اهیمه]]||۴۰٬۰۱۰||۱۳۲٫۹۸||۳۰۱||۲۰۰۵-۰۳-۲۸||[http://www.city.yawatahama.ehime.jp/] |- |align="left"|[[ایو، اهیمه]]||۳۸٬۸۹۰||۱۹۴٫۴۷||۲۰۰||۲۰۰۵-۰۴-۰۱||[http://www.city.iyo.lg.jp/] |- |align="left"|[[اواجیما، اهیمه]]||۸۶٬۸۱۹||۴۶۹٫۵۲||۱۸۵||۲۰۰۵-۰۸-۰۱||[http://www.city.uwajima.ehime.jp/] |} == فوکوئی == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=福井県の人口と世帯（推計） |url=http://toukei.pref.fukui.jp/www/toppage/0000000000000/APM03000.html |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2008-02-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080214003845/http://toukei.pref.fukui.jp/www/toppage/0000000000000/APM03000.html }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[فوکوئی (شهر)|فوکوئی]]||۲۶۸٬۵۷۴||۵۳۶٫۱۷||۵۰۱||۱۸۸۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.fukui.lg.jp/] |- |align="left"|[[تسوروقا، فوکوئی]]||۶۸٬۱۸۸||۲۵۰٫۷۵||۲۷۲||۱۹۳۷-۰۴-۰۱||[http://www.ton21.ne.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220201023841/https://www.ton21.ne.jp/ |date=2022-02-01 }} |- |align="left"|[[اوباما، فوکوئی]]||۳۱٬۴۸۶||۲۳۲٫۸۶||۱۳۵||۱۹۵۱-۰۳-۳۰||[http://www.city.obama.fukui.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051013061933/http://www.city.obama.fukui.jp/ |date=2005-10-13 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Ono</span>[[اونو، فوکوئی]]||۳۶٬۷۶۳||۸۷۲٫۳۰||۴۲٫۱||۱۹۵۴-۰۷-۰۱||[http://www.city.ono.fukui.jp/] |- |align="left"|[[کاتسویاما، فوکوئی]]||۲۶٬۳۳۳||۲۵۳٫۶۸||۱۰۴||۱۹۵۴-۰۹-۰۱||[http://www.city.katsuyama.fukui.jp/] |- |align="left"|[[سابائه، فوکوئی]]||۶۷٬۴۳۰||۸۴٫۷۵||۷۹۶||۱۹۵۵-۰۱-۱۵||[http://www.city.sabae.fukui.jp/] |- |align="left"|[[آوارا، فوکوئی]]||۳۰٬۷۶۵||۱۱۶٫۹۹||۲۶۳||۲۰۰۴-۰۳-۰۱||[http://www.city.awara.fukui.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090413055722/http://www.city.awara.fukui.jp/ |date=2009-04-13 }} |- |align="left"|[[اچیزن، فوکوئی]]||۸۷٬۱۱۶||۲۳۰٫۷۵||۳۷۸||۲۰۰۵-۱۰-۰۱||[http://www.city.echizen.lg.jp/] |- |align="left"|[[ساکای، فوکوئی]]||۹۲٬۴۲۰||۲۰۹٫۹۱||۴۴۰||۲۰۰۶-۰۳-۲۰||[http://www.city.fukui-sakai.lg.jp/] |} == فوکوئوکا == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=月報「福岡県の人口と世帯（推計）」 |url=http://www.toukei.pref.fukuoka.jp/search/1/1004.html |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2008-02-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080205185609/http://www.toukei.pref.fukuoka.jp/search/1/1004.html }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[فوکوئوکا (شهر)|فوکوئوکا]]||۱٬۴۳۰٬۳۷۱||۳۴۰٫۹۶||۴٬۱۹۵||۱۸۸۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.fukuoka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020120213547/http://www.city.fukuoka.jp/ |date=2002-01-20 }} |- |align="left"|[[کورومه، فوکوئوکا]]||۳۰۵٬۱۴۷||۲۲۹٫۸۴||۱٬۳۲۸||۱۸۸۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.kurume.fukuoka.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Omuta</span>[[اوموتا، فوکوئوکا]]||۱۲۷٬۴۷۴||۸۱٫۵۵||۱٬۵۶۳||۱۹۱۷-۰۳-۰۱||[http://www.city.omuta.fukuoka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050112081211/http://www.city.omuta.fukuoka.jp/ |date=2005-01-12 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Nogata</span>[[نوقاتا، فوکوئوکا]]||۵۷٬۳۱۹||۶۱٫۷۸||۹۲۸||۱۹۳۱-۰۱-۰۱||[http://www.city.nogata.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[تاقاوا، فوکوئوکا]]||۵۰٬۴۸۴||۵۴٫۵۲||۹۲۶||۱۹۴۳-۱۱-۰۳||[http://www.joho.tagawa.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[یاناقاوا، فوکوئوکا]]||۷۲٬۷۹۸||۷۶٫۹۰||۹۴۷||۱۹۵۲-۰۴-۰۱||[http://www.city.yanagawa.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[یامه، فوکوئوکا]]||۴۲٬۲۴۱||۹۸٫۶۶||۴۲۸||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.yame.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[چیکوقو، فوکوئوکا]]||۴۸٬۲۸۱||۴۱٫۸۵||۱٬۱۵۴||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.chikugo.fukuoka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050911043927/http://www.city.chikugo.fukuoka.jp/ |date=2005-09-11 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Okawa</span>[[اوکاوا، فوکوئوکا]]||۳۸٬۲۶۶||۳۳٫۶۱||۱٬۱۳۹||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.okawa.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[یوکوهاشی، فوکوئوکا]]||۷۰٬۰۶۴||۶۹٫۸۳||۱٬۰۰۳||۱۹۵۴-۱۰-۱۰||[http://www.city.yukuhashi.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[بوزن، فوکوئوکا]]||۲۷٬۵۷۸||۱۱۱٫۱۷||۲۴۸||۱۹۵۵-۰۴-۱۰||[http://www.city.buzen.fukuoka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081216105114/http://www.city.buzen.fukuoka.jp/ |date=2008-12-16 }} |- |align="left"|[[ناکامه، فوکوئوکا]]||۴۵٬۵۴۹||۱۵٫۹۸||۲٬۸۵۰||۱۹۵۸-۱۱-۰۱||[http://www.city.nakama.fukuoka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20000422061603/http://www.city.nakama.fukuoka.jp/ |date=2000-04-22 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Kitakyushu</span>[[کیتاکیوشو، فوکوئوکا]]||۹۸۶٬۹۹۸||۴۸۷٫۷۱||۲٬۰۲۴||۱۹۶۳-۰۲-۱۰||[http://www.city.kitakyushu.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031130211741/http://www.city.kitakyushu.jp/ |date=2003-11-30 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Ogori</span>[[اوقوری، فوکوئوکا]]||۵۸٬۴۶۰||۴۵٫۵۰||۱٬۲۸۵||۱۹۷۲-۰۴-۰۱||[http://www.city.ogori.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[چیکوشینو، فوکوئوکا]]||۹۸٬۹۱۴||۸۷٫۷۸||۱٬۱۲۷||۱۹۷۲-۰۴-۰۱||[http://www.city.chikushino.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[کاسوقا، فوکوئوکا]]||۱۰۷٬۸۴۵||۱۴٫۱۵||۷٬۶۲۲||۱۹۷۲-۰۴-۰۱||[http://www.city.kasuga.fukuoka.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Onojo</span>[[اونوجو، فوکوئوکا]]||۹۴٬۰۳۷||۲۶٫۸۸||۳٬۴۹۸||۱۹۷۲-۰۴-۰۱||[http://www.city.onojo.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[موناکاتا، فوکوئوکا]]||۹۴٬۸۷۷||۱۱۹٫۶۶||۷۹۳||۱۹۸۱-۰۴-۰۱||[http://www.city.munakata.lg.jp/] |- |align="left"|[[دازایفو، فوکوئوکا]]||۶۸٬۵۶۱||۲۹٫۵۸||۲٬۳۱۸||۱۹۸۲-۰۴-۰۱||[http://www.city.dazaifu.fukuoka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030919150110/http://www2.city.dazaifu.fukuoka.jp/ |date=2003-09-19 }} |- |align="left"|[[مائه‌بارو، فوکوئوکا]]||۶۸٬۰۲۵||۱۰۴٫۵۰||۶۵۱||۱۹۹۲-۱۰-۰۱||[http://www.city.maebaru.fukuoka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040828064434/http://www.city.maebaru.fukuoka.jp/ |date=2004-08-28 }} |- |align="left"|[[کوقا، فوکوئوکا]]||۵۷٬۰۸۴||۴۲٫۱۱||۱٬۳۵۶||۱۹۹۷-۱۰-۰۱||[http://www.city.koga.fukuoka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070104031644/http://www.city.koga.fukuoka.jp/eng/ |date=2007-01-04 }} |- |align="left"|[[فوکوتسو، فوکوئوکا]]||۵۵٬۱۲۳||۵۲٫۷۰||۱٬۰۴۶||۲۰۰۵-۰۱-۲۴||[http://www.city.fukutsu.lg.jp/] |- |align="left"|[[اوکیها، فوکوئوکا]]||۳۲٬۲۷۷||۱۱۷٫۵۵||۲۷۵||۲۰۰۵-۰۳-۲۰||[http://www.city.ukiha.fukuoka.jp/] |- |align="left"|[[میاواکا، فوکوئوکا]]||۳۰٬۷۹۳||۱۳۹٫۹۹||۲۲۰||۲۰۰۶-۰۲-۱۱||[http://www.city.miyawaka.lg.jp/] |- |align="left"|[[آساکورا، فوکوئوکا]]||۵۷٬۸۸۱||۲۴۶٫۷۳||۲۳۵||۲۰۰۶-۰۳-۲۰||[http://www.city.asakura.lg.jp/] |- |align="left"|[[ایزوکا، فوکوئوکا]]||۱۳۲٬۲۰۸||۲۱۴٫۱۳||۶۱۷||۲۰۰۶-۰۳-۲۶||[http://www.city.iizuka.lg.jp/] |- |align="left"|[[کاما، فوکوئوکا]]||۴۴٬۴۳۱||۱۳۵٫۱۸||۳۲۹||۲۰۰۶-۰۳-۲۷||[http://www.city.kama.lg.jp/] |- |align="left"|[[میاما، فوکوئوکا]]||۴۲٬۲۱۹||۱۰۵٫۱۲||۴۰۲||۲۰۰۷-۰۱-۲۹||[http://www.city.miyama.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090428064138/http://www.city.miyama.lg.jp/ |date=2009-04-28 }} |} == فوکوشیما == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=ふくしま統計情報ボックス 福島県の推計人口<!-- Bot generated title --> |url=http://www.pref.fukushima.jp/toukei/html/01/m-jinko/gepo.html |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2012-09-07 |archiveurl=https://archive.today/20120907214634/http://www.pref.fukushima.jp/toukei/html/01/m-jinko/gepo.html }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[آیزوواکاماتسو، فوکوشیما]]||۱۲۹٬۳۸۸||۳۸۳٫۰۳||۳۳۸||۱۸۹۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.aizuwakamatsu.fukushima.jp/.] |- |align="left"|[[فوکوشیما (شهر)|فوکوشیما]]||۲۸۹٬۳۵۵||۷۴۶٫۴۳||۳۸۸||۱۹۰۷-۰۴-۰۱||[http://www.city.fukushima.fukushima.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Koriyama</span>[[کورییاما، فوکوشیما]]||۳۳۹٬۳۹۵||۷۵۷٫۰۶||۴۴۸||۱۹۲۴-۰۹-۰۱||[http://www.city.koriyama.fukushima.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170516201456/http://www.city.koriyama.fukushima.jp/063000/koho/yoran.html |date=2017-05-16 }} |- |align="left"|[[سوکاقاوا، فوکوشیما]]||۸۰٬۳۳۶||۲۷۹٫۵۵||۲۸۷||۱۹۵۴-۰۳-۳۱||[http://www.city.sukagawa.fukushima.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Soma</span>[[سوما، فوکوشیما]]||۳۸٬۵۴۳||۱۹۷٫۶۷||۱۹۵||۱۹۵۴-۰۳-۳۱||[http://www.city.soma.fukushima.jp/] |- |align="left"|[[ایواکی، فوکوشیما]]||۳۴۹٬۹۴۷||۱٬۲۳۱٫۳۴||۲۸۴||۱۹۶۶-۱۰-۰۱||[http://www.city.iwaki.fukushima.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100411210504/http://www.city.iwaki.fukushima.jp/gaikokugo/english/ |date=2010-04-11 }} |- |align="left"|[[تامورا، فوکوشیما]]||۴۲٬۲۲۱||۴۵۸٫۳۰||۹۲٫۱||۲۰۰۵-۰۳-۰۱||[http://www.city.tamura.lg.jp/] |- |align="left"|[[شیراکاوا، فوکوشیما]]||۶۵٬۶۶۵||۳۰۵٫۳۰||۲۱۵||۲۰۰۵-۱۱-۰۷||[http://www.city.shirakawa.fukushima.jp/] |- |align="left"|[[نیهون‌ماتسو، فوکوشیما]]||۶۱٬۶۹۸||۳۴۴٫۶۵||۱۷۹||۲۰۰۵-۱۲-۰۱||[http://www.city.nihonmatsu.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Minamisoma</span>[[مینامی‌سوما، فوکوشیما]]||۷۱٬۷۶۱||۳۹۸٫۵۰||۱۸۰||۲۰۰۶-۰۱-۰۱||[http://www.city.minamisoma.lg.jp/] |- |align="left"|[[داتا، فوکوشیما]]||۶۷٬۴۸۷||۲۶۵٫۱۰||۲۵۵||۲۰۰۶-۰۱-۰۱||[http://www.city.date.fukushima.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060110075417/http://www.city.date.fukushima.jp/ |date=2006-01-10 }} |- |align="left"|[[کیتاکاتا، فوکوشیما]]||۵۴٬۶۸۴||۵۵۴٫۶۷||۹۸٫۶||۲۰۰۶-۰۱-۰۴||[http://www.city.kitakata.fukushima.jp/] |- |align="left"|[[موتومیا، فوکوشیما]]||۳۱٬۷۳۷||۸۷٫۹۴||۳۶۱||۲۰۰۷-۰۱-۰۱||[http://www.city.motomiya.lg.jp/] |} == قیفو == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=岐阜県統計課（岐阜県の人口・世帯数 調査結果）<!-- Bot generated title --> |url=http://www.pref.gifu.lg.jp/pref/s11111/data/jinko/jinko.htm |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2007-10-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071014004928/http://www.pref.gifu.lg.jp/pref/s11111/data/jinko/jinko.htm#new }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[قیفو (شهر)|قیفو]]||۴۱۲٬۷۷۹||۲۰۲٫۸۹||۲٬۰۳۴||۱۸۸۹-۰۷-۰۱||[http://www.city.gifu.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Ogaki</span>[[اوقاکی، قیفو]]||۱۶۳٬۰۴۷||۲۰۶٫۵۲||۷۸۹||۱۹۱۸-۰۴-۰۱||[http://www.city.ogaki.lg.jp/] |- |align="left"|[[تاکایاما، قیفو]]||۹۴٬۸۷۹||۲٬۱۷۷٫۶۷||۴۳٫۶||۱۹۳۶-۱۱-۰۱||[http://www.city.takayama.lg.jp/] |- |align="left"|[[تاجیمی، قیفو]]||۱۱۴٬۸۶۶||۹۱٫۲۴||۱٬۲۵۹||۱۹۴۰-۰۸-۰۱||[http://www.city.tajimi.gifu.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030927115157/http://www2.city.tajimi.gifu.jp/ |date=2003-09-27 }} |- |align="left"|[[سکی، قیفو]]||۹۲٬۸۹۶||۴۷۲٫۸۴||۱۹۶||۱۹۵۰-۱۰-۱۵||[http://www.city.seki.gifu.jp/] |- |align="left"|[[ناکاتسوقاوا، قیفو]]||۸۳٬۱۱۶||۶۷۶٫۳۸||۱۲۳||۱۹۵۲-۰۴-۰۱||[http://www.city.nakatsugawa.gifu.jp/] |- |align="left"|[[مینو، قیفو]]||۲۲٬۹۱۲||۱۱۷٫۰۵||۱۹۶||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.mino.gifu.jp/] |- |align="left"|[[میزونامی، قیفو]]||۴۱٬۵۵۶||۱۷۵٫۰۰||۲۳۷||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.mizunami.gifu.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031005144837/http://www.city.mizunami.gifu.jp/ |date=2003-10-05 }} |- |align="left"|[[هاشیما، قیفو]]||۶۷٬۱۶۷||۵۳٫۶۴||۱٬۲۵۲||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.hashima.gifu.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080914053231/http://www.city.hashima.gifu.jp/ |date=2008-09-14 }} |- |align="left"|[[مینوکامو، قیفو]]||۵۳٬۹۸۸||۷۴٫۸۱||۷۲۲||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.minokamo.gifu.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070204112654/http://www.city.minokamo.gifu.jp/home/ENGLISH/e_top.html |date=2007-02-04 }} |- |align="left"|[[توکی، قیفو]]||۶۱٬۳۹۳||۱۱۶٫۰۱||۵۲۹||۱۹۵۵-۰۲-۰۱||[http://www.city.toki.lg.jp/] |- |align="left"|[[کاکامیقاهارا، قیفو]]||۱۴۵٬۱۲۶||۸۷٫۷۷||۱٬۶۵۳||۱۹۶۳-۰۴-۰۱||[http://www.city.kakamigahara.lg.jp/] |- |align="left"|[[کانی، قیفو]]||۹۹٬۳۱۸||۸۷٫۶۰||۱٬۱۳۴||۱۹۸۲-۰۴-۰۱||[http://www.city.kani.gifu.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090310023331/http://www.city.kani.gifu.jp/info.rbz?ik=1&nd=529 |date=2009-03-10 }} |- |align="left"|[[یاماقاتا، قیفو]]||۲۹٬۸۵۷||۲۲۲٫۰۴||۱۳۴||۲۰۰۳-۰۴-۰۱||[http://www.city.yamagata.gifu.jp/] |- |align="left"|[[میزوهو، قیفو]]||۵۱٬۲۳۰||۲۸٫۱۸||۱٬۸۱۸||۲۰۰۳-۰۵-۰۱||[http://www.city.mizuho.lg.jp/] |- |align="left"|[[هیدا، قیفو]]||۲۸٬۱۱۲||۷۹۲٫۳۱||۳۵٫۵||۲۰۰۴-۰۲-۰۱||[http://www.city.hida.gifu.jp/] |- |align="left"|[[موتوسو، قیفو]]||۳۴٬۷۲۹||۳۷۴٫۵۷||۹۲٫۷||۲۰۰۴-۰۲-۰۱||[http://www.city.motosu.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Gujo</span>[[قوجو، قیفو]]||۴۶٬۳۳۸||۱٬۰۳۰٫۷۹||۴۵٫۰||۲۰۰۴-۰۳-۰۱||[http://www.city.gujo.gifu.jp/] |- |align="left"|[[قرو، قیفو]]||۳۷٬۴۵۵||۸۵۱٫۰۶||۴۴٫۰||۲۰۰۴-۰۳-۰۱||[http://www.city.gero.lg.jp/] |- |align="left"|[[انا، قیفو]]||۵۴٬۸۴۴||۵۰۴٫۱۹||۱۰۹||۲۰۰۴-۱۰-۲۵||[http://www.city.ena.gifu.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161020134059/http://www.city.ena.gifu.jp/ |date=2016-10-20 }} |- |align="left"|[[کایزو، قیفو]]||۳۸٬۵۳۲||۱۱۲٫۳۱||۳۴۳||۲۰۰۵-۰۳-۲۸||[http://www.city.kaizu.lg.jp/] |} == قونما == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=基本統計・群馬県移動人口調査<!-- Bot generated title --> |url=http://toukei.pref.gunma.jp/IDJ.htm |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2007-11-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071102214607/http://toukei.pref.gunma.jp/IDJ.htm }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[مائه‌باشی، قونما]]||۳۱۸٬۰۵۸||۲۴۱٫۲۲||۱٬۳۱۹||۱۸۹۲-۰۴-۰۱||[http://www.city.maebashi.gunma.jp/] |- |align="left"|[[تاکاساکی، قونما]]||۳۴۱٬۸۳۸||۴۰۱٫۰۱||۸۵۲||۱۹۰۰-۰۴-۰۱||[http://www.city.takasaki.gunma.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Kiryu</span>[[کیریو، قونما]]||۱۲۴٬۸۹۲||۲۷۴٫۵۷||۴۵۵||۱۹۲۱-۰۳-۰۱||[http://www.city.kiryu.gunma.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030919163928/http://www.city.kiryu.gunma.jp/ |date=2003-09-19 }} |- |align="left"|[[ایسه‌ساکی، قونما]]||۲۰۴٬۲۴۰||۱۳۹٫۳۳||۱٬۴۶۶||۱۹۴۰-۰۹-۱۳||[http://www.city.isesaki.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Ota</span>[[اوتا، قونما]]||۲۱۴٬۰۴۹||۱۷۶٫۴۹||۱٬۲۱۳||۱۹۴۸-۰۵-۰۳||[http://www.city.ota.gunma.jp/] |- |align="left"|[[نوماتا، قونما]]||۵۲٬۳۱۹||۴۴۳٫۳۷||۱۱۸||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.numata.gunma.jp/] |- |align="left"|[[تاته‌بایاشی، قونما]]||۷۹٬۰۲۳||۶۰٫۹۸||۱٬۲۹۶||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.tatebayashi.gunma.jp/] |- |align="left"|[[فوجی‌اوکا، قونما]]||۶۸٬۷۱۰||۱۸۰٫۰۹||۳۸۲||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.fujioka.gunma.jp/] |- |align="left"|[[شیبوکاوا، قونما]]||۸۶٬۱۳۴||۲۴۰٫۴۲||۳۵۸||۲۰۰۶-۰۲-۲۰||[http://www.city.shibukawa.gunma.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080604061226/http://www.city.shibukawa.gunma.jp/ |date=2008-06-04 }} |- |align="left"|[[آنناکا، قونما]]||۶۲٬۲۷۰||۲۷۶٫۳۴||۲۲۵||۲۰۰۶-۰۳-۱۸||[http://www.city.annaka.gunma.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070704214107/http://www.city.annaka.gunma.jp/ |date=2007-07-04 }} |- |align="left"|[[تومی‌اوکا، قونما]]||۵۳٬۳۳۲||۱۲۲٫۹۰||۴۳۴||۲۰۰۶-۰۳-۲۷||[http://www.city.tomioka.lg.jp/] |- |align="left"|[[میدوری، قونما]]||۵۱٬۹۶۴||۲۰۸٫۲۳||۲۵۰||۲۰۰۶-۰۳-۲۷||[http://www.city.midori.gunma.jp/] |} == هیروشیما == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=推計人口（甲調査）第３表 |url=http://db1.pref.hiroshima.jp/data/geppou/jinkou/saisin/jinkou_gaiyou.htm |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2008-02-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080221101232/http://db1.pref.hiroshima.jp/data/geppou/jinkou/saisin/jinkou_gaiyou.htm }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[هیروشیما (شهر)|هیروشیما]]||۱٬۱۶۳٬۸۰۶||۹۰۵٫۱۳||۱٬۲۸۶||۱۸۸۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.hiroshima.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090925093150/http://www.city.hiroshima.jp/p/index-p.html |date=2009-09-25 }} |- |align="left"|[[اونومیچی، هیروشیما]]||۱۴۸٬۰۸۵||۲۸۴٫۸۵||۵۲۰||۱۸۹۸-۰۴-۰۱||[http://www.city.onomichi.hiroshima.jp/] |- |align="left"|[[کوره، هیروشیما]]||۲۴۶٬۱۱۸||۳۵۳٫۷۴||۶۹۶||۱۹۰۲-۱۰-۰۱||[http://www.city.kure.lg.jp/] |- |align="left"|[[فوکویاما، هیروشیما]]||۴۶۱٬۳۶۸||۵۱۸٫۰۷||۸۹۱||۱۹۱۶-۰۷-۰۱||[http://www.city.fukuyama.hiroshima.jp/] |- |align="left"|[[میهارا، هیروشیما]]||۱۰۳٬۲۰۹||۴۷۱٫۰۳||۲۱۹||۱۹۳۶-۱۱-۱۵||[http://www.city.mihara.hiroshima.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Fuchu</span>[[فوجو، هیروشیما]]||۴۴٬۲۱۲||۱۹۵٫۷۱||۲۲۶||۱۹۵۴-۰۳-۳۱||[http://www.city.fuchu.hiroshima.jp/] |- |align="left"|[[میوشی، هیروشیما]]||۵۸٬۲۶۴||۷۷۸٫۱۹||۷۴٫۹||۱۹۵۴-۰۳-۳۱||[http://www.city.miyoshi.hiroshima.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Shobara</span>[[شوبارا، هیروشیما]]||۴۱٬۷۴۷||۱٬۲۴۶٫۶۰||۳۳٫۵||۱۹۵۴-۰۳-۳۱||[http://www.city.shobara.hiroshima.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Otake</span>[[اوتاکه، هیروشیما]]||۲۹٬۶۶۵||۷۸٫۵۵||۳۷۸||۱۹۵۴-۰۹-۰۱||[http://www.city.otake.hiroshima.jp/] |- |align="left"|[[تاکه‌هارا، هیروشیما]]||۲۹٬۸۰۳||۱۱۸٫۳۰||۲۵۲||۱۹۵۸-۱۱-۰۳||[http://www.city.takehara.hiroshima.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061107134922/http://www.city.takehara.hiroshima.jp/ |date=2006-11-07 }} |- |align="left"|[[هیقاشی‌هیروشیما، هیروشیما]]||۱۸۷٬۷۱۱||۶۳۵٫۳۲||۲۹۵||۱۹۷۴-۰۴-۲۰||[http://www.city.higashihiroshima.hiroshima.jp/] |- |align="left"|[[هاتسوکاایچی، هیروشیما]]||۱۱۵٬۱۸۴||۴۸۹٫۳۶||۲۳۵||۱۹۸۸-۰۴-۰۱||[http://www.city.hatsukaichi.hiroshima.jp/] |- |align="left"|[[آکیتاکاتا، هیروشیما]]||۳۲٬۳۲۳||۵۳۷٫۷۹||۶۰٫۱||۲۰۰۴-۰۳-۰۱||[http://www.akitakata.jp/] |- |align="left"|[[اتاجیما، هیروشیما]]||۲۸٬۶۰۱||۱۰۰٫۹۷||۲۸۳||۲۰۰۴-۱۱-۰۱||[http://www.city.etajima.hiroshima.jp/] |} == هوکایدو == * population:۲۰۰۷-۱۲-۳۱<ref>{{Cite web |title=住民基本台帳人口・世帯数<!-- Bot generated title --> |url=http://www.pref.hokkaido.lg.jp/sk/tuk/900brr/index.htm |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2007-07-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070712065236/http://www.pref.hokkaido.lg.jp/sk/tuk/900brr/index.htm }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[ساپورو، هوکایدو]]||۱٬۸۸۲٬۶۰۹||۱٬۱۲۱٫۱۲||۱٬۶۷۹||۱۹۲۲-۰۸-۰۱||[http://www.city.sapporo.jp/city/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190915231600/http://www.city.sapporo.jp/city/ |date=2019-09-15 }} |- |align="left"|[[هاکوداته، هوکایدو]]||۲۹۰٬۱۵۴||۶۷۷٫۸۹||۴۲۸||۱۹۲۲-۰۸-۰۱||[http://www.city.hakodate.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[اوتارو، هوکایدو]]||۱۳۸٬۸۷۶||۲۴۳٫۳۰||۵۷۱||۱۹۲۲-۰۸-۰۱||[http://www.city.otaru.hokkaido.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030920134255/http://www.city.otaru.hokkaido.jp/ |date=2003-09-20 }} |- |align="left"|[[آساهیکاوا، هوکایدو]]||۳۵۷٬۲۲۸||۷۴۷٫۶۰||۴۷۸||۱۹۲۲-۰۸-۰۱||[http://www.city.asahikawa.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[موروران، هوکایدو]]||۹۷٬۵۶۸||۸۰٫۶۵||۱٬۲۱۰||۱۹۲۲-۰۸-۰۱||[http://www.city.muroran.lg.jp/] |- |align="left"|[[اوبیهیرو، هوکایدو]]||۱۷۰٬۰۶۶||۶۱۸٫۹۴||۲۷۵||۱۹۳۳-۰۴-۰۱||[http://www.city.obihiro.hokkaido.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Yubari</span>[[یوباری، هوکایدو]]||۱۲٬۲۰۳||۷۶۳٫۲۰||۱۶٫۰||۱۹۴۳-۰۴-۰۱||[http://www.city.yubari.hokkaido.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020831161059/http://www.city.yubari.hokkaido.jp/ |date=2002-08-31 }} |- |align="left"|[[ایوامیزاوا، هوکایدو]]||۹۲٬۳۶۴||۴۸۱٫۱۰||۱۹۲||۱۹۴۳-۰۴-۰۱||[http://www.city.iwamizawa.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[آباشیری، هوکایدو]]||۴۰٬۳۴۱||۴۷۱٫۰۰||۸۵٫۶||۱۹۴۷-۰۲-۱۱||[http://www.city.abashiri.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[روموی، هوکایدو]]||۲۶٬۲۹۵||۲۹۷٫۴۴||۸۸٫۴||۱۹۴۷-۱۰-۰۱||[http://www.e-rumoi.jp/] |- |align="left"|[[توماکومای، هوکایدو]]||۱۷۳٬۹۸۶||۵۶۱٫۴۹||۳۱۰||۱۹۴۸-۰۴-۰۱||[http://www.city.tomakomai.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[واکانای، هوکایدو]]||۴۰٬۶۲۹||۷۶۰٫۸۳||۵۳٫۴||۱۹۴۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.wakkanai.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[بیبای، هوکایدو]]||۲۷٬۸۴۹||۲۷۷٫۶۱||۱۰۰||۱۹۵۰-۰۴-۰۱||[http://www.city.bibai.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[آشی‌بتسو، هوکایدو]]||۱۸٬۳۱۰||۸۶۵٫۰۲||۲۱٫۲||۱۹۵۳-۰۴-۰۱||[http://www.city.ashibetsu.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[ابتسو، هوکایدو]]||۱۲۳٬۶۷۱||۱۸۷٫۵۷||۶۵۹||۱۹۵۴-۰۷-۰۱||[http://www.city.ebetsu.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[آکابیرا، هوکایدو]]||۱۳٬۸۷۴||۱۲۹٫۸۸||۱۰۷||۱۹۵۴-۰۷-۰۱||<ref>{{Cite web |title=北海道赤平市ホームページ<!-- عنوان تصحیح شده توسط ربات --> |url=http://www.city.akabira.hokkaido.jp/index.php |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2006-02-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060220111235/http://www.city.akabira.hokkaido.jp/index.php }}</ref> |- |align="left"|[[مومبتسو، هوکایدو]]||۲۵٬۸۷۳||۸۳۰٫۷۰||۳۱٫۱||۱۹۵۴-۰۷-۰۱||[http://mombetsu.jp/] |- |align="left"|[[میکاسا، هوکایدو]]||۱۱٬۴۵۴||۳۰۲٫۶۴||۳۷٫۸||۱۹۵۷-۰۴-۰۱||[http://www.city.mikasa.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[نمورو، هوکایدو]]||۳۰٬۸۸۲||۵۱۲٫۶۳||۶۰٫۲||۱۹۵۷-۰۸-۰۱||[http://www.city.nemuro.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[چیتوسه، هوکایدو]]||۹۲٬۹۲۴||۵۹۴٫۹۵||۱۵۶||۱۹۵۸-۰۷-۰۱||[http://www.city.chitose.hokkaido.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160905165529/http://www.city.chitose.hokkaido.jp/ |date=2016-09-05 }} |- |align="left"|[[تاکیکاوا، هوکایدو]]||۴۴٬۸۹۵||۱۱۵٫۸۲||۳۸۸||۱۹۵۸-۰۷-۰۱||[http://www.city.takikawa.hokkaido.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100309110101/http://www.city.takikawa.hokkaido.jp/ |date=2010-03-09 }} |- |align="left"|[[سوناقاوا، هوکایدو]]||۱۹٬۶۴۱||۷۸٫۶۹||۲۵۰||۱۹۵۸-۰۷-۰۱||[http://www.city.sunagawa.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[اوتاشینای، هوکایدو]]||۴٬۹۸۸||۵۵٫۹۹||۸۹٫۱||۱۹۵۸-۰۷-۰۱||[http://www.city.utashinai.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[فوکاقاوا، هوکایدو]]||۲۴٬۷۷۷||۵۲۹٫۲۳||۴۶٫۸||۱۹۶۳-۰۵-۰۱||[http://www.city.fukagawa.hokkaido.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091231134526/http://www.city.fukagawa.hokkaido.jp/web/info/english/index.html |date=2009-12-31 }} |- |align="left"|[[فورانو، هوکایدو]]||۲۴٬۸۹۰||۶۰۰٫۹۷||۴۱٫۴||۱۹۶۶-۰۵-۰۱||[http://www.city.furano.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[نوبوریبتسو، هوکایدو]]||۵۳٬۳۴۰||۲۱۲٫۱۱||۲۵۱||۱۹۷۰-۰۸-۰۱||[http://www.city.noboribetsu.lg.jp/] |- |align="left"|[[انیوا، هوکایدو]]||۶۸٬۶۰۴||۲۹۴٫۸۷||۲۳۳||۱۹۷۰-۱۱-۰۱||[http://www.city.eniwa.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[داته، هوکایدو]]||۳۷٬۴۷۶||۴۴۴٫۲۸||۸۴٫۴||۱۹۷۲-۰۴-۰۱||[http://www.city.date.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[کیتاهیروشیما، هوکایدو]]||۶۱٬۰۹۴||۱۱۸٫۵۴||۵۱۵||۱۹۹۶-۰۹-۰۱||[http://www.city.kitahiroshima.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[ایشیکاری، هوکایدو]]||۶۱٬۴۷۴||۷۲۱٫۸۶||۸۵٫۲||۱۹۹۶-۰۹-۰۱||[http://www.city.ishikari.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[شیبتسو، هوکایدو]]||۲۳٬۱۹۷||۱٬۱۱۹٫۲۹||۲۰٫۷||۲۰۰۵-۰۹-۰۱||[http://www.city.shibetsu.lg.jp/] |- |align="left"|[[کوشیرو، هوکایدو]]||۱۹۰٬۸۹۰||۱٬۳۶۲٫۷۵||۱۴۰||۲۰۰۵-۱۰-۱۱||[http://www.city.kushiro.hokkaido.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060323035246/http://www.city.kushiro.hokkaido.jp/ |date=2006-03-23 }} |- |align="left"|[[هوکوتو، هوکایدو]]||۴۹٬۵۰۶||۳۹۷٫۳۰||۱۲۵||۲۰۰۶-۰۲-۰۱||[http://www.city.hokuto.hokkaido.jp/] |- |align="left"|[[کیتامی، هوکایدو]]||۱۲۷٬۳۲۸||۱٬۴۲۷٫۵۶||۸۹٫۲||۲۰۰۶-۰۳-۰۵||[http://www.city.kitami.lg.jp/] |- |align="left"|[[نایورو، هوکایدو]]||۳۱٬۳۰۰||۵۳۵٫۲۳||۵۸٫۵||۲۰۰۶-۰۳-۲۷||[http://www.city.nayoro.lg.jp/] |} == هیوقو == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=兵庫県/推計人口<!-- Bot generated title --> |url=http://web.pref.hyogo.jp/ac08/ac08_5_000000004.html |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2007-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071013000756/http://web.pref.hyogo.jp/ac08/ac08_5_000000004.html }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[کوبه، هیوقو]]||۱٬۵۳۰٬۸۴۷||۵۵۲٫۲۳||۲٬۷۷۲||۱۸۸۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.kobe.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170924181253/http://www.city.kobe.jp/ |date=2017-09-24 }} |- |align="left"|[[هیمه‌جی، هیوقو]]||۵۳۶٬۱۷۰||۵۳۴٫۲۷||۱٬۰۰۴||۱۸۸۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.himeji.hyogo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190907223328/http://www.city.himeji.hyogo.jp/ |date=2019-09-07 }} |- |align="left"|[[آماقاساکی، هیوقو]]||۴۶۱٬۲۰۲||۴۹٫۷۷||۹٬۲۶۷||۱۹۱۶-۰۴-۰۱||[http://www.city.amagasaki.hyogo.jp/] |- |align="left"|[[آکاشی، هیوقو]]||۲۹۲٬۱۶۲||۴۹٫۲۴||۵٬۹۳۳||۱۹۱۹-۱۱-۰۱||[http://www.city.akashi.hyogo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031019194909/http://www.city.akashi.hyogo.jp/ |date=2003-10-19 }} |- |align="left"|[[نیشی‌نومیا، هیوقو]]||۴۷۷٬۰۵۶||۹۹٫۹۶||۴٬۷۷۲||۱۹۲۵-۰۴-۰۱||[http://www.nishi.or.jp/] |- |align="left"|[[آشیا، هیوقو]]||۹۲٬۸۲۸||۱۸٫۴۷||۵٬۰۲۶||۱۹۴۰-۱۱-۱۰||[http://www.city.ashiya.hyogo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090627031903/http://www.city.ashiya.hyogo.jp/ |date=2009-06-27 }} |- |align="left"|[[ایتامی، هیوقو]]||۱۹۴٬۴۸۸||۲۴٫۹۷||۷٬۷۸۹||۱۹۴۰-۱۱-۱۰||[http://www.city.itami.lg.jp/] |- |align="left"|[[آیویی، هیوقو]]||۳۱٬۹۷۳||۹۰٫۴۵||۳۵۳||۱۹۴۲-۱۰-۰۱||[http://www.city.aioi.hyogo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050827184359/http://www.city.aioi.hyogo.jp/ |date=2005-08-27 }} |- |align="left"|[[تویواوکا، هیوقو]]||۸۷٬۵۵۵||۶۹۷٫۶۶||۱۲۵||۱۹۵۰-۰۴-۰۱||[http://www.city.toyooka.lg.jp/] |- |align="left"|[[هاکوقاوا، هیوقو]]||۲۶۷٬۶۳۱||۱۳۸٫۵۱||۱٬۹۳۲||۱۹۵۰-۰۶-۱۵||[http://www.city.kakogawa.hyogo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030930010510/http://www.city.kakogawa.hyogo.jp/ |date=2003-09-30 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Ako</span>[[آکو، هیوقو]]||۵۱٬۲۷۷||۱۲۶٫۸۸||۴۰۴||۱۹۵۱-۰۹-۰۱||[http://www.city.ako.hyogo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050822230242/http://www.city.ako.hyogo.jp/ |date=2005-08-22 }} |- |align="left"|[[تاکارازوکا، هیوقو]]||۲۲۲٬۰۷۱||۱۰۱٫۸۰||۲٬۱۸۱||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.takarazuka.hyogo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100323000426/http://www.city.takarazuka.hyogo.jp/foreign/en/index.html |date=2010-03-23 }} |- |align="left"|[[میکی، هیوقو]]||۸۳٬۲۴۴||۱۷۶٫۵۸||۴۷۱||۱۹۵۴-۰۶-۰۱||[http://www.city.miki.lg.jp/] |- |align="left"|[[تاکاساقو، هیوقو]]||۹۴٬۱۹۸||۳۴٫۴۰||۲٬۷۳۸||۱۹۵۴-۰۷-۰۱||[http://www.city.takasago.hyogo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100111064811/http://www.city.takasago.hyogo.jp/ |date=2010-01-11 }} |- |align="left"|[[کاوانیشی، هیوقو]]||۱۵۷٬۴۶۱||۵۳٫۴۴||۲٬۹۴۷||۱۹۵۴-۰۸-۰۱||[http://www.city.kawanishi.hyogo.jp/] |- |align="left"|[[اونو، هیوقو]]||۴۹٬۶۶۴||۹۲٫۹۲||۵۳۴||۱۹۵۴-۱۲-۰۱||[http://www.city.ono.hyogo.jp/] |- |align="left"|[[ساندا، هیوقو]]||۱۱۳٬۶۰۰||۲۱۰٫۲۲||۵۴۰||۱۹۵۸-۰۷-۰۱||[http://www.city.sanda.lg.jp/] |- |align="left"|[[کاسای، هیوقو]]||۴۸٬۴۳۵||۱۵۰٫۹۵||۳۲۱||۱۹۶۷-۰۴-۰۱||[http://www.city.kasai.hyogo.jp/] |- |align="left"|[[ساسایاما، هیوقو]]||۴۴٬۳۴۵||۳۷۷٫۶۱||۱۱۷||۱۹۹۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.sasayama.hyogo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100205231832/http://www.city.sasayama.hyogo.jp/ |date=2010-02-05 }} |- |align="left"|[[یابو، هیوقو]]||۲۷٬۴۲۸||۴۲۲٫۷۸||۶۴٫۹||۲۰۰۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.yabu.hyogo.jp/] |- |align="left"|[[تامبا، هیوقو]]||۶۹٬۲۳۳||۴۹۳٫۲۸||۱۴۰||۲۰۰۴-۱۱-۰۱||[http://www.city.tamba.hyogo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050519012346/http://www.city.tamba.hyogo.jp/ |date=2005-05-19 }} |- |align="left"|[[مینامی‌آواجی، هیوقو]]||۵۱٬۰۶۹||۲۲۹٫۱۸||۲۲۳||۲۰۰۵-۰۱-۱۱||[http://www.city.minamiawaji.hyogo.jp/] |- |align="left"|[[آساقو، هیوقو]]||۳۴٬۰۸۴||۴۰۲٫۹۸||۸۴٫۶||۲۰۰۵-۰۴-۰۱||[http://www.city.asago.hyogo.jp/] |- |align="left"|[[آواجی، هیوقو]]||۴۷٬۸۴۹||۱۸۴٫۲۱||۲۶۰||۲۰۰۵-۰۴-۰۱||[http://www.city.awaji.hyogo.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Shiso</span>[[شیسو، هیوقو]]||۴۲٬۳۰۲||۶۵۸٫۶۰||۶۴٫۲||۲۰۰۵-۰۴-۰۱||[http://www.city.shiso.lg.jp/] |- |align="left"|[[نیشی‌واکی، هیوقو]]||۴۳٬۱۲۶||۱۳۲٫۴۷||۳۲۶||۲۰۰۵-۱۰-۰۱||[http://www.city.nishiwaki.hyogo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050831112740/http://www.city.nishiwaki.hyogo.jp/ |date=2005-08-31 }} |- |align="left"|[[تاتسونو، هیوقو]]||۸۰٬۹۸۸||۲۱۰٫۹۳||۳۸۴||۲۰۰۵-۱۰-۰۱||[http://www.city.tatsuno.hyogo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100111070620/http://www.city.tatsuno.hyogo.jp/ |date=2010-01-11 }} |- |align="left"|[[سوموتو، هیوقو]]||۴۸٬۶۳۱||۱۸۲٫۴۷||۲۶۷||۲۰۰۶-۰۲-۱۱||[http://www.city.sumoto.hyogo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100111034013/http://www.city.sumoto.hyogo.jp/ |date=2010-01-11 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Kato</span>[[کاتو، هیوقو]]||۳۹٬۹۳۵||۱۵۷٫۴۹||۲۵۴||۲۰۰۶-۰۳-۲۰||[http://www.city.kato.lg.jp/] |} == ایباراکی == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=茨城県の人口と世帯（推計）<!-- Bot generated title --> |url=http://www.pref.ibaraki.jp/tokei/betu/jinko/getsu/index.htm |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2008-03-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080325190656/http://www.pref.ibaraki.jp/tokei/betu/jinko/getsu/index.htm }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[میتو، ایباراکی]]||۲۶۴٬۰۶۲||۲۱۷٫۴۳||۱٬۲۱۴||۱۸۸۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.mito.lg.jp/] |- |align="left"|[[هیتاچی، ایباراکی]]||۱۹۵٬۸۴۴||۲۲۵٫۵۵||۸۶۸||۱۹۳۹-۰۹-۰۱||[http://www.city.hitachi.ibaraki.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050904224525/http://www.city.hitachi.ibaraki.jp/ |date=2005-09-04 }} |- |align="left"|[[تسوچی‌اورا، ایباراکی]]||۱۴۳٬۹۸۶||۱۱۳٫۸۲||۱٬۲۶۵||۱۹۴۰-۱۱-۰۳||[http://www.city.tsuchiura.ibaraki.jp/]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- |align="left"|<span style="display:none">Yuki</span>[[یوکی، ایباراکی]]||۵۲٬۰۶۵||۶۵٫۸۴||۷۹۱||۱۹۵۴-۰۳-۱۵||[http://www.city.yuki.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Ryugasaki</span>[[ریوقاساکی، ایباراکی]]||۷۹٬۲۹۵||۷۸٫۲۰||۱٬۰۱۴||۱۹۵۴-۰۳-۲۰||<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=http://www.city.ryugasaki.ibaraki.jp/toppage.html |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2008-09-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080918222403/http://www.city.ryugasaki.ibaraki.jp/toppage.html }}</ref> |- |align="left"|[[شیموتسوما، ایباراکی]]||۴۵٬۹۱۸||۸۰٫۸۸||۵۶۸||۱۹۵۴-۰۶-۰۱||[http://www.city.shimotsuma.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Joso</span>[[جوسو، ایباراکی]]||۶۵٬۸۵۸||۱۲۳٫۵۲||۵۳۳||۱۹۵۴-۰۷-۱۰||[http://www.city.joso.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Hitachiota</span>[[هیتاچی‌اوتا، ایباراکی]]||۵۸٬۴۶۱||۳۷۲٫۰۱||۱۵۷||۱۹۵۴-۰۷-۱۵||[http://www.city.hitachiota.ibaraki.jp/] |- |align="left"|[[تاکاهاقی، ایباراکی]]||۳۲٬۰۳۱||۱۹۳٫۶۵||۱۶۵||۱۹۵۴-۱۱-۲۳||[http://www.city.takahagi.ibaraki.jp/] |- |align="left"|[[کیتاایباراکی، ایباراکی]]||۴۸٬۴۳۷||۱۸۶٫۵۵||۲۶۰||۱۹۵۶-۰۳-۳۱||[http://www.city-kitaibaraki.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080208195100/http://www.city-kitaibaraki.jp/ |date=2008-02-08 }} |- |align="left"|[[توریده، ایباراکی]]||۱۰۹٬۹۵۳||۶۹٫۹۶||۱٬۵۷۲||۱۹۷۰-۱۰-۰۱||[http://www.city.toride.ibaraki.jp/] |- |align="left"|[[اوشیکو، ایباراکی]]||۷۹٬۲۵۴||۵۸٫۸۸||۱٬۳۴۶||۱۹۸۶-۰۶-۰۱||[http://www.city.ushiku.ibaraki.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081008220358/http://www.city.ushiku.ibaraki.jp/section/shimin/english/index.htm |date=2008-10-08 }} |- |align="left"|[[تسوکوبا، ایباراکی]]||۲۰۷٬۳۱۴||۲۸۴٫۰۷||۷۳۰||۱۹۸۷-۱۱-۳۰||[http://www.city.tsukuba.ibaraki.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050826064935/http://www.city.tsukuba.ibaraki.jp/ |date=2005-08-26 }} |- |align="left"|[[هیتاچیناکا، ایباراکی]]||۱۵۵٬۳۳۸||۹۹٫۰۴||۱٬۵۶۸||۱۹۹۴-۱۱-۰۱||[http://www.city.hitachinaka.ibaraki.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020202052204/http://www.city.hitachinaka.ibaraki.jp/ |date=2002-02-02 }} |- |align="left"|[[کاشیما، ایباراکی]]||۶۵٬۱۹۳||۹۲٫۹۶||۷۰۱||۱۹۹۵-۰۹-۰۱||[http://www.city.kashima.ibaraki.jp/] |- |align="left"|[[ایتاکو، ایباراکی]]||۳۱٬۱۰۳||۶۲٫۶۷||۴۹۶||۲۰۰۱-۰۴-۰۱||[http://www.city.itako.ibaraki.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100323085419/http://www.city.itako.ibaraki.jp/ |date=2010-03-23 }} |- |align="left"|[[موریا، ایباراکی]]||۵۷٬۷۹۳||۳۵٫۶۳||۱٬۶۲۲||۲۰۰۲-۰۲-۰۲||[http://www.city.moriya.ibaraki.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Hitachiomiya</span>[[هیتاچی‌اومیا، ایباراکی]]||۴۶٬۷۲۹||۳۴۸٫۳۸||۱۳۴||۲۰۰۴-۱۰-۱۶||[http://www.city.hitachiomiya.lg.jp/] |- |align="left"|[[ناکا، ایباراکی]]||۵۴٬۶۱۸||۹۷٫۸۰||۵۵۸||۲۰۰۵-۰۱-۲۱||[http://www.city.naka.ibaraki.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160823124000/http://www.city.naka.ibaraki.jp/ |date=2016-08-23 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Bando</span>[[باندو، ایباراکی]]||۵۷٬۱۲۸||۱۲۳٫۱۸||۴۶۴||۲۰۰۵-۰۳-۲۲||[http://www.city.bando.lg.jp/] |- |align="left"|[[ایناشیکی، ایباراکی]]||۴۸٬۱۲۵||۱۷۸٫۱۲||۲۷۰||۲۰۰۵-۰۳-۲۲||[http://www.city.inashiki.lg.jp/] |- |align="left"|[[چیکوسی، ایباراکی]]||۱۱۰٬۸۱۳||۲۰۵٫۳۵||۵۴۰||۲۰۰۵-۰۳-۲۸||[http://www.city.chikusei.lg.jp/] |- |align="left"|[[کاسومیقائورا، ایباراکی]]||۴۴٬۴۵۰||۱۱۸٫۷۷||۳۷۴||۲۰۰۵-۰۳-۲۸||[http://www.city.kasumigaura.ibaraki.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081017095928/http://www.city.kasumigaura.ibaraki.jp/ |date=2008-10-17 }} |- |align="left"|[[کامیسو، ایباراکی]]||۹۳٬۵۳۸||۱۴۷٫۲۴||۶۳۵||۲۰۰۵-۰۸-۰۱||[http://www.city.kamisu.ibaraki.jp/] |- |align="left"|[[نامه‌قاتا، ایباراکی]]||۳۹٬۱۱۷||۱۶۶٫۳۳||۲۳۵||۲۰۰۵-۰۹-۰۲||[http://www.city.namegata.ibaraki.jp/] |- |align="left"|[[کوقا، ایباراکی]]||۱۴۴٬۳۹۲||۱۲۳٫۵۸||۱٬۱۶۸||۲۰۰۵-۰۹-۱۲||[http://www.city.ibaraki-koga.lg.jp/] |- |align="left"|[[ایشی‌اوکا، ایباراکی]]||۸۰٬۵۰۲||۲۱۳٫۳۸||۳۷۷||۲۰۰۵-۱۰-۰۱||[http://city.ishioka.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081220154144/http://city.ishioka.lg.jp/ |date=2008-12-20 }} |- |align="left"|[[ساکوراقاوا، ایباراکی]]||۴۷٬۴۸۰||۱۷۹٫۷۸||۲۶۴||۲۰۰۵-۱۰-۰۱||[http://www.city.sakuragawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[هوکوتا، ایباراکی]]||۵۰٬۸۶۹||۲۰۳٫۹۰||۲۴۹||۲۰۰۵-۱۰-۱۱||[http://www.city.hokota.lg.jp/] |- |align="left"|[[کاساما، ایباراکی]]||۸۰٬۶۴۶||۲۴۰٫۲۷||۳۳۶||۲۰۰۶-۰۳-۱۹||[http://www.city.kasama.lg.jp/] |- |align="left"|[[تسوکوبامیرای، ایباراکی]]||۴۱٬۹۵۷||۷۹٫۱۴||۵۳۰||۲۰۰۶-۰۳-۲۷||[http://www.city.tsukubamirai.lg.jp/] |- |align="left"|[[اومیتاما، ایباراکی]]||۵۲٬۸۳۴||۱۴۰٫۲۱||۳۷۷||۲۰۰۶-۰۳-۲۷||[http://www.city.omitama.lg.jp/] |} == ایشیکاوا == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>[http://toukei.pref.ishikawa.jp/search/min.asp?sc_id=10 いしかわ統計指標ランド 石川県の統計情報ポータルサイト<!-- Bot generated title -->]</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[کانازاوا، ایشیکاوا]]||۴۵۵٬۵۹۵||۴۶۷٫۷۷||۹۷۴||۱۸۸۹-۰۴-۰۱||[http://www4.city.kanazawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[نانائو، ایشیکاوا]]||۶۰٬۱۴۰||۳۱۷٫۹۶||۱۸۹||۱۹۳۹-۰۷-۲۰||[http://www.city.nanao.lg.jp/] |- |align="left"|[[کوماتسو، ایشیکاوا]]||۱۰۹٬۲۸۵||۳۷۱٫۱۳||۲۹۴||۱۹۴۰-۱۲-۰۱||[http://www.city.komatsu.ishikawa.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031018035511/http://www.city.komatsu.ishikawa.jp/ |date=2003-10-18 }} |- |align="left"|[[سوزو، ایشیکاوا]]||۱۷٬۱۱۱||۲۴۷٫۲۰||۶۹٫۲||۱۹۵۴-۰۷-۱۵||[http://www.city.suzu.ishikawa.jp/] |- |align="left"|[[هاکویی، ایشیکاوا]]||۲۳٬۹۶۳||۸۱٫۹۶||۲۹۲||۱۹۵۸-۰۷-۰۱||[http://www.city.hakui.ishikawa.jp/] |- |align="left"|[[کاهوکو، ایشیکاوا]]||۳۴٬۷۴۷||۶۴٫۷۶||۵۳۷||۲۰۰۴-۰۳-۰۱||[http://www.city.kahoku.ishikawa.jp/] |- |align="left"|[[هاکوسان، ایشیکاوا]]||۱۱۰٬۵۶۳||۷۵۵٫۱۷||۱۴۶||۲۰۰۵-۰۲-۰۱||[http://www.city.hakusan.ishikawa.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219135937/http://www.city.hakusan.ishikawa.jp/ |date=2007-02-19 }} |- |align="left"|[[نومی، ایشیکاوا]]||۴۸٬۱۰۶||۸۳٫۸۵||۵۷۴||۲۰۰۵-۰۲-۰۱||[http://www.city.nomi.ishikawa.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090521152917/http://www.city.nomi.ishikawa.jp/english/ |date=2009-05-21 }} |- |align="left"|[[کاقا، ایشیکاوا]]||۷۳٬۷۴۵||۳۰۶٫۰۰||۲۴۱||۲۰۰۵-۱۰-۰۱||[http://www.city.kaga.ishikawa.jp/] |- |align="left"|[[واجیما، ایشیکاوا]]||۳۱٬۵۳۲||۴۲۶٫۲۵||۷۴٫۰||۲۰۰۶-۰۲-۰۱||[http://www.city.wajima.ishikawa.jp/] |} == ایواته == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=毎月人口推計の概要 |url=http://www2.pref.iwate.jp/h/hp0206/ToukeiDB.nsf/A_ResultChousa?OpenAgent&C=I002 |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2006-02-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060218143311/http://www2.pref.iwate.jp/h/hp0206/ToukeiDB.nsf/A_ResultChousa?OpenAgent&C=I002 }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[موریوکا، ایواته]]||۲۹۹٬۷۴۶||۸۸۶٫۴۷||۳۳۸||۱۸۸۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.morioka.iwate.jp/] |- |align="left"|[[کاماایشی، ایواته]]||۴۱٬۳۴۸||۴۴۱٫۴۲||۹۳٫۷||۱۹۳۷-۰۵-۰۵||[http://www.city.kamaishi.iwate.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Ofunato</span>[[اوفوناتو، ایواته]]||۴۲٬۱۱۹||۳۲۳٫۲۸||۱۳۰||۱۹۵۲-۰۴-۰۱||[http://www.city.ofunato.iwate.jp/] |- |align="left"|[[ریکوزنتاکاتا، ایواته]]||۲۳٬۹۶۱||۲۳۲٫۲۹||۱۰۳||۱۹۵۵-۰۱-۰۱||[http://www.city.rikuzentakata.iwate.jp/] |- |align="left"|[[کیتاکامی، ایواته]]||۹۴٬۸۰۶||۴۳۷٫۵۵||۲۱۷||۱۹۹۱-۰۴-۰۱||[http://www.city.kitakami.iwate.jp/] |- |align="left"|[[میاکو، ایواته]]||۵۸٬۳۴۲||۶۹۶٫۸۲||۸۳٫۷||۲۰۰۵-۰۶-۰۶||[http://www.city.miyako.iwate.jp/] |- |align="left"|[[هاچیمانتای، ایواته]]||۲۹٬۹۹۳||۸۶۲٫۲۵||۳۴٫۸||۲۰۰۵-۰۹-۰۱||[http://www.city.hachimantai.lg.jp/] |- |align="left"|[[ایچینوسکی، ایواته]]||۱۲۳٬۱۵۵||۱٬۱۳۳٫۱۰||۱۰۹||۲۰۰۵-۰۹-۲۰||[http://www.city.ichinoseki.iwate.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Tono</span>[[تونو، ایواته]]||۳۰٬۵۸۷||۸۲۵٫۶۲||۳۷٫۰||۲۰۰۵-۱۰-۰۱||[http://www.city.tono.iwate.jp/] |- |align="left"|[[هاناماکی، ایواته]]||۱۰۳٬۷۱۸||۹۰۸٫۳۲||۱۱۴||۲۰۰۶-۰۱-۰۱||[http://www.city.hanamaki.iwate.jp/] |- |align="left"|[[نینوهه، ایواته]]||۳۰٬۶۸۵||۴۲۰٫۳۱||۷۳٫۰||۲۰۰۶-۰۱-۰۱||[http://www.city.ninohe.iwate.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100309140524/http://www.city.ninohe.iwate.jp/ |date=2010-03-09 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Oshu</span>[[اوشو، ایواته]]||۱۲۸٬۲۷۳||۹۹۳٫۳۵||۱۲۹||۲۰۰۶-۰۲-۲۰||[http://www.city.oshu.iwate.jp/] |- |align="left"|[[کوجی، ایواته]]||۳۷٬۸۲۴||۶۲۳٫۱۴||۶۰٫۷||۲۰۰۶-۰۳-۰۶||[http://www.city.kuji.iwate.jp/] |} == کاقاوا == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=統計速報(香川県推計人口及び人口移動)<!-- Bot generated title --> |url=http://www.pref.kagawa.jp/toukei/Population.htm |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2008-01-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080129073738/http://www.pref.kagawa.jp/toukei/Population.htm }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[تاکاماتسو، کاقاوا]]||۴۱۸٬۵۵۷||۳۷۵٫۱۱||۱٬۱۱۶||۱۸۹۰-۰۲-۱۵||[http://www.city.takamatsu.kagawa.jp/] |- |align="left"|[[ماروقامه، کاقاوا]]||۱۱۰٬۵۵۰||۱۱۱٫۷۹||۹۸۹||۱۸۹۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.marugame.lg.jp/] |- |align="left"|[[ساکایده، کاقاوا]]||۵۶٬۵۰۱||۹۲٫۴۶||۶۱۱||۱۹۴۲-۰۷-۰۱||[http://www.city.sakaide.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Zentsuji</span>[[زنتسوجی، کاقاوا]]||۳۵٬۱۸۰||۳۹٫۸۸||۸۸۲||۱۹۵۴-۰۳-۳۱||[http://www.city.zentsuji.kagawa.jp/] |- |align="left"|[[سان‌اوکی، کاقاوا]]||۵۴٬۸۳۲||۱۵۸٫۹۰||۳۴۵||۲۰۰۲-۰۴-۰۱||[http://www.city.sanuki.kagawa.jp/] |- |align="left"|[[هیقاشی‌کاقاوا، کاقاوا]]||۳۴٬۹۵۳||۱۵۳٫۳۵||۲۲۸||۲۰۰۳-۰۴-۰۱||[http://www.higashikagawa.jp/] |- |align="left"|[[میتویا، کاقاوا]]||۶۹٬۹۹۷||۲۲۲٫۶۶||۳۱۴||۲۰۰۶-۰۱-۰۱||[http://www.city.mitoyo.lg.jp/] |- |align="left"|[[کان‌اونجی، کاقاوا]]||۶۴٬۰۲۰||۱۱۷٫۴۷||۵۴۵||۲۰۰۷-۰۳-۱۲||[http://www.city.kanonji.kagawa.jp/] |} == کاقوشیما == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=鹿児島県毎月推計人口 |url=http://www.pref.kagoshima.jp/tokei/bunya/jinko/suikei/index.html |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2008-03-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080311024207/http://www.pref.kagoshima.jp/tokei/bunya/jinko/suikei/index.html }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[کاقوشیما (شهر)|کاقوشیما]]||۶۰۵٬۱۹۶||۵۴۷٫۰۶||۱٬۱۰۶||۱۸۸۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.kagoshima.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130119192827/http://www.city.kagoshima.lg.jp/ |date=2013-01-19 }} |- |align="left"|[[کانویا، کاقوشیما]]||۱۰۵٬۶۷۳||۴۴۸٫۳۳||۲۳۶||۱۹۴۱-۰۵-۲۷||[http://www.e-kanoya.net/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070918223533/http://www.e-kanoya.net/ |date=2007-09-18 }} |- |align="left"|[[ماکورازاکی، کاقوشیما]]||۲۴٬۴۰۰||۷۴٫۸۸||۳۲۶||۱۹۴۹-۰۹-۰۱||[http://www.city.makurazaki.kagoshima.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030522080438/http://www.city.makurazaki.kagoshima.jp/ |date=2003-05-22 }} |- |align="left"|[[آکونه، کاقوشیما]]||۲۴٬۱۶۶||۱۳۴٫۳۰||۱۸۰||۱۹۵۲-۰۴-۰۱||[http://www.city.akune.kagoshima.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130202014736/http://www.city.akune.kagoshima.jp/ |date=2013-02-02 }} |- |align="left"|[[ایزومی، کاقوشیما]]||۵۶٬۸۵۱||۳۳۰٫۰۶||۱۷۲||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.izumi.kagoshima.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030928012037/http://www.city.izumi.kagoshima.jp/ |date=2003-09-28 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Okuchi</span>[[اوکوچی، کاقوشیما]]||۲۱٬۵۰۴||۲۹۱٫۸۹||۷۳٫۷||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.okuchi.kagoshima.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040323151701/http://www.city.okuchi.kagoshima.jp/ |date=2004-03-23 }} |- |align="left"|[[ایبوسوکی، کاقوشیما]]||۴۵٬۴۵۵||۱۴۹٫۰۱||۳۰۵||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.ibusuki.lg.jp/] |- |align="left"|[[مینامی‌ساتسوما، کاقوشیما]]||۴۰٬۳۸۶||۲۸۳٫۳۵||۱۴۳||۱۹۵۴-۰۷-۱۵||[http://www.city.minamisatsuma.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141023213442/http://www.city.minamisatsuma.lg.jp/ |date=2014-10-23 }} |- |align="left"|[[نیشینواوموته، کاقوشیما]]||۱۷٬۶۶۶||۲۰۵٫۷۵||۸۵٫۹||۱۹۵۸-۱۰-۰۱||[http://www.city.nishinoomote.kagoshima.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031011212628/http://www.city.nishinoomote.kagoshima.jp/ |date=2003-10-11 }} |- |align="left"|[[تارومیزو، کاقوشیما]]||۱۸٬۰۷۸||۱۶۲٫۰۱||۱۱۲||۱۹۵۸-۱۰-۰۱||[http://www.city.tarumizu.kagoshima.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070222130952/http://www.city.tarumizu.kagoshima.jp/ |date=2007-02-22 }} |- |align="left"|[[ساتسوماسندای، کاقوشیما]]||۱۰۰٬۷۳۰||۶۸۳٫۵۰||۱۴۷||۲۰۰۴-۱۰-۱۲||[http://www.city.satsumasendai.kagoshima.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041020012842/http://www.city.satsumasendai.kagoshima.jp/ |date=2004-10-20 }} |- |align="left"|[[هیوکی، کاقوشیما]]||۵۱٬۴۷۲||۲۵۳٫۰۶||۲۰۳||۲۰۰۵-۰۵-۰۱||[http://www.city.hioki.kagoshima.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130120013939/http://www.city.hioki.kagoshima.jp/ |date=2013-01-20 }} |- |align="left"|[[سوئو، کاقوشیما]]||۴۱٬۱۷۹||۳۹۰٫۳۹||۱۰۵||۲۰۰۵-۰۷-۰۱||[http://www.city.soo.kagoshima.jp/] |- |align="left"|[[ایچیکی‌کوشیکینو، کاقوشیما]]||۳۲٬۰۷۹||۱۱۲٫۰۴||۲۸۶||۲۰۰۵-۱۰-۱۱||[http://www.city.ichikikushikino.lg.jp/] |- |align="left"|[[کیریشیما، کاقوشیما]]||۱۲۷٬۷۲۶||۶۰۳٫۶۸||۲۱۲||۲۰۰۵-۱۱-۰۷||[http://www.city-kirishima.jp/] |- |align="left"|[[شیبوشی، کاقوشیما]]||۳۴٬۱۰۵||۲۸۹٫۹۳||۱۱۸||۲۰۰۶-۰۱-۰۱||[http://www.city.shibushi.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140623232216/http://www.city.shibushi.lg.jp/ |date=2014-06-23 }} |- |align="left"|[[آمامی، کاقوشیما]]||۴۸٬۱۱۶||۳۰۶٫۲۰||۱۵۷||۲۰۰۶-۰۳-۲۰||[http://www.city.amami.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060424051319/http://www.city.amami.lg.jp/ |date=2006-04-24 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Minamikyushu</span>[[مینامی‌کیوشو، کاقوشیما]]||۴۰٬۸۹۱||۳۵۷٫۸۵||۱۱۴||۲۰۰۷-۱۲-۰۱||[http://www.city.minamikyushu.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120620135941/http://www.city.minamikyushu.lg.jp/ |date=2012-06-20 }} |} == کاناقاوا == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=神奈川県の人口と世帯: 神奈川県<!-- Bot generated title --> |url=http://www.pref.kanagawa.jp/tokei/tokei/204/jinko.html |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2012-04-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120424041142/http://www.pref.kanagawa.jp/tokei/tokei/204/jinko.html }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[یوکوهاما، کاناقاوا]]||۳٬۶۳۱٬۲۳۶||۴۳۷٫۳۸||۸٬۳۰۲||۱۸۸۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.yokohama.jp/] |- |align="left"|[[یوکوسوکا، کاناقاوا]]||۴۲۱٬۳۹۷||۱۰۰٫۶۸||۴٬۱۸۶||۱۹۰۷-۰۲-۱۵||[http://www.city.yokosuka.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[کاواساکی، کاناقاوا]]||۱٬۳۷۳٬۶۳۰||۱۴۲٫۷۰||۹٬۶۲۶||۱۹۲۴-۰۷-۰۱||[http://www.city.kawasaki.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210116064233/http://www.city.kawasaki.jp/ |date=2021-01-16 }} |- |align="left"|[[هیراتسوکا، کاناقاوا]]||۲۶۰٬۴۱۹||۶۷٫۸۳||۳٬۸۳۹||۱۹۳۲-۰۴-۰۱||[http://www.city.hiratsuka.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[کاماکورا، کاناقاوا]]||۱۷۳٬۵۸۸||۳۹٫۶۰||۴٬۳۸۴||۱۹۳۹-۱۱-۰۳||[http://www.city.kamakura.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[فوجیساوا، کاناقاوا]]||۴۰۲٬۶۲۸||۶۹٫۵۱||۵٬۷۹۲||۱۹۴۰-۱۰-۰۱||[http://www.city.fujisawa.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[اوداوارا، کاناقاوا]]||۱۹۸٬۸۴۱||۱۱۴٫۰۹||۱٬۷۴۳||۱۹۴۰-۱۲-۲۰||[http://www.city.odawara.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[چیقاساکی، کاناقاوا]]||۲۳۱٬۰۰۵||۳۵٫۷۱||۶٬۴۶۹||۱۹۴۷-۱۰-۰۱||[http://www.city.chigasaki.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[زوشی، کاناقاوا]]||۵۸٬۶۵۴||۱۷٫۳۴||۳٬۳۸۳||۱۹۵۴-۰۴-۱۵||[http://www.city.zushi.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[ساقامیهارا، کاناقاوا]]||۷۰۶٬۳۴۲||۳۲۸٫۸۴||۲٬۱۴۸||۱۹۵۴-۱۱-۲۰||[http://www.city.sagamihara.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[میورا، کاناقاوا]]||۴۹٬۳۷۱||۳۲٫۲۸||۱٬۵۲۹||۱۹۵۵-۰۱-۰۱||[http://www.city.miura.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[هادانو، کاناقاوا]]||۱۶۹٬۲۰۱||۱۰۳٫۶۱||۱٬۶۳۳||۱۹۵۵-۰۱-۰۱||[http://www.city.hadano.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[آتسوقی، کاناقاوا]]||۲۲۵٬۱۶۳||۹۳٫۸۳||۲٬۴۰۰||۱۹۵۵-۰۲-۰۱||[http://www.city.atsugi.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[یاماتو، کاناقاوا]]||۲۲۳٬۱۲۷||۲۷٫۰۶||۸٬۲۴۶||۱۹۵۹-۰۲-۰۱||[http://www.city.yamato.lg.jp/] |- |align="left"|[[ایسه‌هارا، کاناقاوا]]||۱۰۰٬۷۷۹||۵۵٫۵۲||۱٬۸۱۵||۱۹۷۱-۰۳-۰۱||[http://www.city.isehara.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[ابینا، کاناقاوا]]||۱۲۶٬۰۳۵||۲۶٫۴۸||۴٬۷۶۰||۱۹۷۱-۱۱-۰۱||[http://www.city.ebina.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[زاما، کاناقاوا]]||۱۲۷٬۵۸۲||۱۷٫۵۸||۷٬۲۵۷||۱۹۷۱-۱۱-۰۱||[http://www.city.zama.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[مینامی‌آشیقارا، کاناقاوا]]||۴۴٬۲۸۵||۷۶٫۹۳||۵۷۶||۱۹۷۲-۰۴-۰۱||[http://www.city.minamiashigara.kanagawa.jp/] |- |align="left"|[[آیاسه، کاناقاوا]]||۸۲٬۰۸۳||۲۲٫۲۸||۳٬۶۸۴||۱۹۷۸-۱۱-۰۱||[http://www.city.ayase.kanagawa.jp/] |} == کوچی == * population:۲۰۰۸-۰۲-۲۹<ref>{{Cite web |title=住民基本台帳人口移動 |url=http://www.pref.kochi.jp/~toukei/index.htm |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2008-02-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080226085040/http://www.pref.kochi.jp/~toukei/index.htm }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|<span style="display:none">Kochi</span>[[کوچی (شهر)|کوچی]]||۳۴۲٬۹۴۴||۳۰۹٫۲۲||۱٬۱۰۹||۱۸۸۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.kochi.kochi.jp/] |- |align="left"|[[سوکومو، کوچی]]||۲۳٬۷۷۱||۲۸۶٫۱۱||۸۳٫۱||۱۹۵۴-۰۳-۳۱||[http://www.city.sukumo.kochi.jp/] |- |align="left"|[[آکی، کوچی]]||۲۰٬۵۵۵||۳۱۷٫۳۴||۶۴٫۸||۱۹۵۴-۰۸-۰۱||[http://www.city.aki.kochi.jp/] |- |align="left"|[[توساشیمیزو، کوچی]]||۱۷٬۴۲۱||۲۶۶٫۵۴||۶۵٫۴||۱۹۵۴-۰۸-۰۱||[http://www.city.tosashimizu.kochi.jp/] |- |align="left"|[[سوساکی، کوچی]]||۲۵٬۶۷۹||۱۳۵٫۴۶||۱۹۰||۱۹۵۴-۱۰-۰۱||[http://www.city.susaki.kochi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100213104510/http://www.city.susaki.kochi.jp/ |date=2010-02-13 }} |- |align="left"|[[توسا، کوچی]]||۲۹٬۷۲۶||۹۱٫۵۹||۳۲۵||۱۹۵۹-۰۱-۰۱||<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=http://www.inforyoma.or.jp/tosashi/ |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2005-12-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20051212060935/http://www.inforyoma.or.jp/tosashi/ }}</ref> |- |align="left"|[[موروتو، کوچی]]||۱۷٬۶۸۳||۲۴۸٫۲۵||۷۱٫۲||۱۹۵۹-۰۳-۰۱||[http://www.city.muroto.kochi.jp/] |- |align="left"|[[نانکوکو، کوچی]]||۵۰٬۳۱۵||۱۲۵٫۳۵||۴۰۱||۱۹۵۹-۱۰-۰۱||[http://www.city.nankoku.kochi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031008163502/http://www.city.nankoku.kochi.jp/ |date=2003-10-08 }} |- |align="left"|[[شیمانتو، کوچی]]||۳۷٬۱۸۲||۶۳۲٫۴۲||۵۸٫۸||۲۰۰۵-۰۴-۱۰||[http://www.city.shimanto.lg.jp/] |- |align="left"|[[کامی، کوچی]]||۲۹٬۱۴۴||۵۳۸٫۲۲||۵۴٫۱||۲۰۰۶-۰۳-۰۱||[http://www.city.kami.kochi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121031134322/http://www.city.kami.kochi.jp/ |date=2012-10-31 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Konan</span>[[کونان، کوچی]]||۳۴٬۰۸۴||۱۲۶٫۴۹||۲۶۹||۲۰۰۶-۰۳-۰۱||[http://www.city.kochi-konan.lg.jp/] |} == کوماموتو == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=熊本県の人口と世帯数 月報<!-- Bot generated title --> |url=http://www.pref.kumamoto.jp/statistics/jinko/jinko/geppo.htm |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2001-11-20 |archiveurl=https://archive.today/20011120195824/http://www.pref.kumamoto.jp/statistics/jinko/jinko/geppo.htm }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[کوماموتو (شهر)|کوماموتو]]||۶۷۰٬۳۴۸||۲۶۷٫۲۳||۲٬۵۰۹||۱۸۸۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.kumamoto.kumamoto.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030423003228/http://www.city.kumamoto.kumamoto.jp/ |date=2003-04-23 }} |- |align="left"|[[یاتسوشیرو، کوماموتو]]||۱۳۴٬۴۹۱||۶۸۰٫۵۹||۱۹۸||۱۹۴۰-۰۹-۰۱||[http://www.city.yatsushiro.kumamoto.jp/] |- |align="left"|[[هیتویوشی، کوماموتو]]||۳۶٬۵۵۶||۲۱۰٫۵۵||۱۷۴||۱۹۴۲-۰۲-۱۱||[http://www.city.hitoyoshi.kumamoto.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100401162749/http://www.city.hitoyoshi.kumamoto.jp/ |date=2010-04-01 }} |- |align="left"|[[آرائو، کوماموتو]]||۵۵٬۵۰۵||۵۷٫۱۵||۹۷۱||۱۹۴۲-۰۴-۰۱||[http://www.city.arao.kumamoto.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050829091234/http://www.city.arao.kumamoto.jp/ |date=2005-08-29 }} |- |align="left"|[[میناماتا، کوماموتو]]||۲۸٬۱۲۳||۱۶۲٫۸۸||۱۷۳||۱۹۴۹-۰۴-۰۱||[http://www.minamatacity.jp/] |- |align="left"|[[تامانا، کوماموتو]]||۷۰٬۷۴۷||۱۵۲٫۵۵||۴۶۴||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.tamana.lg.jp/] |- |align="left"|[[یاماقا، کوماموتو]]||۵۶٬۷۴۱||۲۹۹٫۶۷||۱۸۹||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.yamaga.kumamoto.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050126040213/http://city.yamaga.kumamoto.jp/ |date=2005-01-26 }} |- |align="left"|[[کیکوچی، کوماموتو]]||۵۱٬۴۷۱||۲۷۶٫۶۶||۱۸۶||۱۹۵۸-۰۸-۰۱||[http://www.city.kikuchi.kumamoto.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110919121754/http://www.city.kikuchi.kumamoto.jp/ |date=2011-09-19 }} |- |align="left"|[[اوتو، کوماموتو]]||۳۷٬۸۹۷||۷۴٫۱۹||۵۱۱||۱۹۵۸-۱۰-۰۱||[http://www.city.uto.kumamoto.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120716212732/http://www.city.uto.kumamoto.jp/ |date=2012-07-16 }} |- |align="left"|[[کامی‌آماکوسا، کوماموتو]]||۳۱٬۰۵۱||۱۲۶٫۱۳||۲۴۶||۲۰۰۴-۰۳-۳۱||[http://www.kamiamakusa-c.kumamoto-sgn.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090224085647/http://www.kamiamakusa-c.kumamoto-sgn.jp/ |date=2009-02-24 }} |- |align="left"|[[اوکی، کوماموتو]]||۶۲٬۷۱۸||۱۸۸٫۵۶||۳۳۳||۲۰۰۵-۰۱-۱۵||[http://www.city.uki.kumamoto.jp/] |- |align="left"|[[آسو، کوماموتو]]||۲۹٬۱۴۹||۳۷۶٫۲۵||۷۷٫۵||۲۰۰۵-۰۲-۱۱||[http://www.city.aso.kumamoto.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Koshi</span>[[کوشی، کوماموتو]]||۵۳٬۴۹۰||۵۳٫۱۷||۱٬۰۰۶||۲۰۰۶-۰۲-۲۷||[http://www.city.koshi.lg.jp/] |- |align="left"|[[آماکوسا، کوماموتو]]||۹۳٬۰۴۷||۶۸۳٫۱۷||۱۳۶||۲۰۰۶-۰۳-۲۷||[http://www.city.amakusa.kumamoto.jp/] |} == کیوتو == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=http://www.pref.kyoto.jp/tokei/data/a0300i.html |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2008-02-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080225175115/http://www.pref.kyoto.jp/tokei/data/a0300i.html }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[کیوتو (شهر)|کیوتو]]||۱٬۴۶۸٬۹۰۶||۸۲۷٫۹۰||۱٬۷۷۴||۱۸۸۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.kyoto.lg.jp/] |- |align="left"|[[فوکوچی‌یاما، کیوتو]]||۸۰٬۸۳۶||۵۵۲٫۵۷||۱۴۶||۱۹۳۷-۰۴-۰۱||[http://www.city.fukuchiyama.kyoto.jp/] |- |align="left"|[[مایزورو، کیوتو]]||۹۰٬۴۶۱||۳۴۲٫۱۵||۲۶۴||۱۹۴۳-۰۵-۲۷||[http://www.city.maizuru.kyoto.jp/] |- |align="left"|[[آیابه، کیوتو]]||۳۷٬۰۸۱||۳۴۷٫۱۱||۱۰۷||۱۹۵۰-۰۸-۰۱||[http://www.city.ayabe.kyoto.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070210163241/http://www.city.ayabe.kyoto.jp/ |date=2007-02-10 }} |- |align="left"|[[اوجی، کیوتو]]||۱۹۱٬۲۹۷||۶۷٫۵۵||۲٬۸۳۲||۱۹۵۱-۰۳-۰۱||[http://www.city.uji.kyoto.jp/] |- |align="left"|[[میازو، کیوتو]]||۲۰٬۵۶۵||۱۶۹٫۳۲||۱۲۱||۱۹۵۴-۰۶-۰۱||[http://www.city.miyazu.kyoto.jp/] |- |align="left"|[[کامه‌اوکا، کیوتو]]||۹۳٬۶۴۱||۲۲۴٫۹۰||۴۱۶||۱۹۵۵-۰۱-۰۱||[http://www.city.kameoka.kyoto.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Joyo</span>[[جویو، کیوتو]]||۸۰٬۷۹۵||۳۲٫۷۴||۲٬۴۶۸||۱۹۷۲-۰۵-۰۳||[http://www.city.joyo.kyoto.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Muko</span>[[موکو، کیوتو]]||۵۵٬۱۳۷||۷٫۶۷||۷٬۱۸۹||۱۹۷۲-۱۰-۰۱||[http://www.city.muko.kyoto.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Nagaokakyo</span>[[ناقائوکاکیو، کیوتو]]||۷۹٬۰۳۱||۱۹٫۱۸||۴٬۱۲۰||۱۹۷۲-۱۰-۰۱||[http://www.city.nagaokakyo.kyoto.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051125110930/http://www.city.nagaokakyo.kyoto.jp/ |date=2005-11-25 }} |- |align="left"|[[یاواتا، کیوتو]]||۷۳٬۸۲۲||۲۴٫۳۷||۳٬۰۲۹||۱۹۷۷-۱۱-۰۱||[http://www.city.yawata.kyoto.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Kyotanabe</span>[[کیوتانابه]]||۶۵٬۲۱۱||۴۲٫۹۴||۱٬۵۱۹||۱۹۹۷-۰۴-۰۱||[http://www.kyotanabe.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013120104/http://www.kyotanabe.jp/ |date=2012-10-13 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Kyotango</span>[[کیوتانقو، کیوتو]]||۶۰٬۹۸۰||۵۰۱٫۸۴||۱۲۲||۲۰۰۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.kyotango.kyoto.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121008195221/http://www.city.kyotango.kyoto.jp/ |date=2012-10-08 }} |- |align="left"|[[نانتان، کیوتو]]||۳۵٬۹۳۷||۶۱۶٫۳۱||۵۸٫۳||۲۰۰۶-۰۶-۰۱||[http://www.city.nantan.kyoto.jp/] |- |align="left"|[[کیزوقاوا، کیوتو]]||۶۶٬۷۸۳||۸۵٫۱۲||۷۸۵||۲۰۰۷-۰۳-۱۲||[http://www.city.kizugawa.lg.jp/] |} == میه == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=みえDataBox（データライブラリ）毎月調査<!-- Bot generated title --> |url=http://www.pref.mie.jp/DATABOX/library.htm#jinko |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2008-03-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080306000722/http://www.pref.mie.jp/databox/library.htm#jinko }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[یوکای‌ایچی، میه]]||۳۰۶٬۵۸۴||۲۰۵٫۵۳||۱٬۴۹۲||۱۸۹۷-۰۸-۰۱||[http://www.city.yokkaichi.mie.jp/] |- |align="left"|[[ماتسوساکا، میه]]||۱۶۹٬۵۷۱||۶۲۳٫۸۲||۲۷۲||۱۹۳۳-۰۲-۰۱||[http://www.city.matsusaka.mie.jp/] |- |align="left"|[[کووانا، میه]]||۱۴۰٬۸۱۶||۱۳۶٫۶۱||۱٬۰۳۱||۱۹۳۷-۰۴-۰۱||[http://www.city.kuwana.lg.jp/] |- |align="left"|[[سوزوکا، میه]]||۱۹۷٬۴۳۷||۱۹۴٫۶۷||۱٬۰۱۴||۱۹۴۲-۱۲-۰۱||[http://www.city.suzuka.mie.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070217195322/http://www.city.suzuka.mie.jp/ |date=2007-02-17 }} |- |align="left"|[[ناباری، میه]]||۸۱٬۱۸۴||۱۲۹٫۷۶||۶۲۶||۱۹۵۴-۰۳-۳۱||[http://www.city.nabari.mie.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070222100242/http://www.city.nabari.mie.jp/ |date=2007-02-22 }} |- |align="left"|[[اوآسه، میه]]||۲۱٬۲۷۲||۱۹۳٫۱۶||۱۱۰||۱۹۵۴-۰۶-۲۰||[http://www.city.owase.mie.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070706130035/http://www.city.owase.mie.jp/ |date=2007-07-06 }} |- |align="left"|[[کامه‌یاما، میه]]||۵۰٬۳۰۴||۱۹۰٫۹۱||۲۶۳||۱۹۵۴-۱۰-۰۱||[http://www.city.kameyama.mie.jp/] |- |align="left"|[[توبا، میه]]||۲۲٬۲۸۶||۱۰۷٫۹۸||۲۰۶||۱۹۵۴-۱۱-۰۱||[http://www.city.toba.mie.jp/] |- |align="left"|[[اینابه، میه]]||۴۶٬۶۷۶||۲۱۹٫۵۸||۲۱۳||۲۰۰۳-۱۲-۰۱||[http://www.city.inabe.mie.jp/] |- |align="left"|[[شیما، میه]]||۵۶٬۷۵۸||۱۷۹٫۷۰||۳۱۶||۲۰۰۴-۱۰-۰۱||[http://www.city.shima.mie.jp/] |- |align="left"|[[ایقا، میه]]||۹۹٬۶۶۲||۵۵۸٫۱۷||۱۷۹||۲۰۰۴-۱۱-۰۱||[http://www.city.iga.lg.jp/] |- |align="left"|[[ایسه، میه]]||۱۳۳٬۵۴۷||۲۰۸٫۵۳||۶۴۰||۲۰۰۵-۱۱-۰۱||[http://www.city.ise.mie.jp/] |- |align="left"|[[کومانو، میه]]||۲۰٬۴۷۷||۳۷۳٫۶۳||۵۴٫۸||۲۰۰۵-۱۱-۰۱||[http://www.city.kumano.mie.jp/] |- |align="left"|[[تسو، میه]]||۲۸۹٬۲۱۵||۷۱۰٫۸۱||۴۰۷||۲۰۰۶-۰۱-۰۱||[http://www.info.city.tsu.mie.jp/] |} == میاقی == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=宮城県/統計課/統計データ/宮城県推計人口（月報）<!-- Bot generated title --> |url=http://www.pref.miyagi.jp/toukei/toukeidata/zinkou/jinkou/suikei_top/suikei_top.htm |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2011-03-22 |archiveurl=https://wayback.archive-it.org/all/20110322131800/http://www.pref.miyagi.jp/toukei/toukeidata/zinkou/jinkou/suikei_top/suikei_top.htm }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[سندای، میاقی]]||۱٬۰۲۹٬۵۵۲||۷۸۳٫۵۴||۱٬۳۱۴||۱۸۸۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.sendai.jp/] |- |align="left"|[[ایشینوماکی، میاقی]]||۱۶۳٬۸۴۰||۵۵۵٫۷۷||۲۹۵||۱۹۳۳-۰۴-۰۱||[http://www.city.ishinomaki.lg.jp/] |- |align="left"|[[شیئوقاما، میاقی]]||۵۸٬۰۵۷||۱۷٫۸۶||۳٬۲۵۱||۱۹۴۱-۱۱-۲۳||[http://www.city.shiogama.miyagi.jp/] |- |align="left"|[[شیروایشی، میاقی]]||۳۸٬۶۲۹||۲۸۶٫۴۷||۱۳۵||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.shiroishi.miyagi.jp/] |- |align="left"|[[ناتوری، میاقی]]||۶۹٬۶۱۰||۱۰۰٫۰۶||۶۹۶||۱۹۵۸-۱۰-۰۱||[http://www.city.natori.miyagi.jp/] |- |align="left"|[[کاکودا، میاقی]]||۳۲٬۵۵۹||۱۴۷٫۵۸||۲۲۱||۱۹۵۸-۱۰-۰۱||[http://www.city.kakuda.miyagi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010124171000/http://www.city.kakuda.miyagi.jp/ |date=2001-01-24 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Tagajo</span>[[تاقاجو، میاقی]]||۶۳٬۲۰۰||۱۹٫۶۵||۳٬۲۱۶||۱۹۷۱-۱۱-۰۱||[http://www.city.tagajo.miyagi.jp/] |- |align="left"|[[ایوانوما، میاقی]]||۴۴٬۵۹۵||۶۰٫۷۲||۷۳۴||۱۹۷۱-۱۱-۰۱||[http://www.city.iwanuma.miyagi.jp/] |- |align="left"|[[تومه، میاقی]]||۸۶٬۹۴۰||۵۳۶٫۳۸||۱۶۲||۲۰۰۵-۰۴-۰۱||[http://www.city.tome.miyagi.jp/] |- |align="left"|[[کوریهارا، میاقی]]||۷۷٬۸۶۲||۸۰۴٫۹۳||۹۶٫۷||۲۰۰۵-۰۴-۰۱||[http://www.kuriharacity.jp/] |- |align="left"|[[هیقاشی‌ماتسوشیما، میای]]||۴۳٬۲۳۸||۱۰۱٫۸۶||۴۲۴||۲۰۰۵-۰۴-۰۱||[http://www.city.higashimatsushima.miyagi.jp/] |- |align="left"|[[کسن‌نوما، میاقی]]||۶۴٬۵۷۸||۲۲۶٫۶۷||۲۸۵||۲۰۰۶-۰۳-۳۱||[http://www.city.kesennuma.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Osaki</span>[[اوساکی، میاقی]]||۱۳۷٬۱۶۴||۷۹۶٫۷۶||۱۷۲||۲۰۰۶-۰۳-۳۱||[http://www.city.osaki.miyagi.jp/] |} == میازاکی == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=市町村別人口と世帯数 |url=http://www.pref.miyazaki.lg.jp/contents/org/honbu/toukei/jinko-setai/index.html |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2008-02-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080219020019/http://www.pref.miyazaki.lg.jp/contents/org/honbu/toukei/jinko-setai/index.html }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[میازاکی (شهر)|میازاکی]]||۳۶۹٬۴۷۳||۵۹۶٫۸۰||۶۱۹||۱۹۲۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.miyazaki.miyazaki.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Miyakonojo</span>[[میاکونوجو، میازاکی]]||۱۶۹٬۳۸۴||۶۵۳٫۳۱||۲۵۹||۱۹۲۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.miyakonojo.miyazaki.jp/] |- |align="left"|[[نوبه‌اوکا، میازاکی]]||۱۳۲٬۴۸۰||۸۶۷٫۹۷||۱۵۳||۱۹۳۳-۰۲-۱۱||[http://www.city.nobeoka.miyazaki.jp/] |- |align="left"|[[نیچینان، میازاکی]]||۴۳٬۲۶۴||۲۹۴٫۴۶||۱۴۷||۱۹۵۰-۰۱-۰۱||[http://www.city-nichinan.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080113133737/http://www.city-nichinan.jp/ |date=2008-01-13 }} |- |align="left"|[[کوبایاشی، میازاکی]]||۴۰٬۵۱۴||۴۷۴٫۲۳||۸۵٫۴||۱۹۵۰-۰۴-۰۱||[http://www.city.kobayashi.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Hyuga</span>[[هیوقا، میازاکی]]||۶۳٬۰۶۶||۳۳۶٫۲۹||۱۸۸||۱۹۵۱-۰۴-۰۱||[http://www.city.hyuga.miyazaki.jp/] |- |align="left"|[[کوشیما، میازاکی]]||۲۱٬۳۸۶||۲۹۴٫۹۶||۷۲٫۵||۱۹۵۴-۱۱-۰۳||[http://www.city.kushima.miyazaki.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110307085939/http://www.city.kushima.miyazaki.jp/ |date=2011-03-07 }} |- |align="left"|[[سایتو، میازاکی]]||۳۳٬۲۹۰||۴۳۸٫۵۶||۷۵٫۹||۱۹۵۸-۱۱-۰۱||[http://www.city.saito.miyazaki.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030928215807/http://www.city.saito.miyazaki.jp/ |date=2003-09-28 }} |- |align="left"|[[ابینو، میازاکی]]||۲۲٬۴۴۵||۲۸۳٫۰۰||۷۹٫۳||۱۹۷۰-۱۲-۰۱||[http://www.city.ebino.lg.jp/] |} == ناقانو == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=毎月人口異動調査結果 |url=http://www3.pref.nagano.jp/toukei1/jinkou/jinkou_1.htm |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2008-06-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080614041638/http://www3.pref.nagano.jp/toukei1/jinkou/jinkou_1.htm }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[ماتسوموتو، ناقانو]]||۲۲۷٬۳۹۲||۹۱۹٫۳۵||۲۴۷||۱۹۰۷-۰۵-۰۱||[http://www.city.matsumoto.nagano.jp/] |- |align="left"|[[اوکایا، ناقانو]]||۵۳٬۷۲۲||۸۵٫۱۴||۶۳۱||۱۹۳۶-۰۴-۰۱||[http://www.city.okaya.lg.jp/] |- |align="left"|[[سووا، ناقانو]]||۵۲٬۶۷۱||۱۰۹٫۰۶||۴۸۳||۱۹۴۱-۰۸-۱۰||[http://www.city.suwa.nagano.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050617013039/http://www.city.suwa.nagano.jp/ |date=2005-06-17 }} |- |align="left"|[[سوزاکا، ناقانو]]||۵۳٬۰۹۷||۱۴۹٫۸۴||۳۵۴||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.suzaka.nagano.jp/] |- |align="left"|[[کومورو، ناقانو]]||۴۵٬۳۳۳||۹۸٫۶۶||۴۵۹||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.komoro.nagano.jp/] {{Webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20020914050105/http%3A//www.city.komoro.nagano.jp/ |date=2002-09-14 }} |- |align="left"|[[کوماقانه، ناقانو]]||۳۴٬۶۹۶||۱۶۵٫۹۲||۲۰۹||۱۹۵۴-۰۷-۰۱||[http://www.city.komagane.nagano.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Omachi</span>[[اوماچی، ناقانو]]||۳۱٬۲۷۶||۵۶۴٫۹۹||۵۵٫۴||۱۹۵۴-۰۷-۰۱||[http://www.city.omachi.nagano.jp/] |- |align="left"|[[اییاما، ناقانو]]||۲۴٬۱۵۵||۲۰۲٫۳۲||۱۱۹||۱۹۵۴-۰۸-۰۱||[http://www.city.iiyama.nagano.jp/] |- |align="left"|[[ایدا، ناقانو]]||۱۰۷٬۱۲۹||۶۵۸٫۷۶||۱۶۳||۱۹۵۶-۰۹-۳۰||[http://www.city.iida.nagano.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090831091330/http://www.city.iida.nagano.jp/ |date=2009-08-31 }} |- |align="left"|[[چینو، ناقانو]]||۵۷٬۳۶۳||۲۶۶٫۴۱||۲۱۵||۱۹۵۸-۰۸-۰۱||[http://www.city.chino.lg.jp/] |- |align="left"|[[شیوجیری، ناقانو]]||۶۷٬۷۸۱||۲۹۰٫۱۳||۲۳۴||۱۹۵۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.shiojiri.nagano.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090624073609/http://www.city.shiojiri.nagano.jp/html/Portuguese/ |date=2009-06-24 }} |- |align="left"|[[ناقانو (شهر)|ناقانو]]||۳۷۸٬۲۰۴||۷۳۰٫۸۳||۵۱۷||۱۹۶۶-۱۰-۱۶||[http://www.city.nagano.nagano.jp/] |- |align="left"|[[چیکوما، ناقانو]]||۶۳٬۳۰۵||۱۱۹٫۸۴||۵۲۸||۲۰۰۳-۰۹-۰۱||[http://www.city.chikuma.nagano.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030901020411/http://www.city.chikuma.nagano.jp/ |date=2003-09-01 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Tomi</span>[[تومی، ناقانو]]||۳۱٬۲۱۱||۱۱۲٫۳۰||۲۷۸||۲۰۰۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.tomi.nagano.jp/] |- |align="left"|[[ناکانو، ناقانو]]||۴۶٬۲۹۵||۱۱۲٫۰۶||۴۱۳||۲۰۰۵-۰۴-۰۱||[http://www.city.nakano.nagano.jp/] |- |align="left"|[[ساکو، ناقانو]]||۱۰۰٬۰۷۷||۴۲۳٫۹۹||۲۳۶||۲۰۰۵-۰۴-۰۱||[http://www.city.saku.nagano.jp/] |- |align="left"|[[آزومینو، ناقانو]]||۹۷٬۰۸۴||۳۳۱٫۸۲||۲۹۳||۲۰۰۵-۱۰-۰۱||[http://www.city.azumino.nagano.jp] |- |align="left"|[[اوئدا، ناقانو]]||۱۶۱٬۸۸۷||۵۵۲٫۰۰||۲۹۳||۲۰۰۶-۰۳-۰۶||[http://www.city.ueda.nagano.jp/] |- |align="left"|[[اینا، ناقانو]]||۷۱٬۹۳۷||۶۶۷٫۸۱||۱۰۸||۲۰۰۶-۰۳-۳۱||[http://www.inacity.jp/] |} == ناقازاکی == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=長崎県公式ウェブサイト｜長崎県の統計長崎県統計課のホームページへようこそ世帯数と推計人口<!-- Bot generated title --> |url=http://www.pref.nagasaki.jp/toukei/new_date/nen_geppou/tuki/kokuseichousa/suikei/suikei.htm |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2008-02-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080212081140/http://www.pref.nagasaki.jp/toukei/new_date/nen_geppou/tuki/kokuseichousa/suikei/suikei.htm }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[ناقازاکی (شهر)|ناقازاکی]]||۴۴۸٬۷۹۲||۴۰۶٫۳۷||۱٬۱۰۴||۱۸۸۹-۰۴-۰۱||[http://www1.city.nagasaki.nagasaki.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151230090651/http://www1.city.nagasaki.nagasaki.jp/ |date=2015-12-30 }} |- |align="left"|[[ساسه‌بو، ناقازاکی]]||۲۵۴٬۶۵۰||۳۶۴٫۰۰||۷۰۰||۱۹۰۲-۰۴-۰۱||[http://www.city.sasebo.nagasaki.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040702014029/http://www.city.sasebo.nagasaki.jp/ |date=2004-07-02 }} |- |align="left"|[[شیمابارا، ناقازاکی]]||۴۸٬۹۵۳||۸۲٫۷۷||۵۹۱||۱۹۴۰-۰۴-۰۱||[http://www.city.shimabara.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Omura</span>[[اومورا، ناقازاکی]]||۸۹٬۶۵۰||۱۲۶٫۳۴||۷۱۰||۱۹۴۲-۰۲-۱۱||[http://www.city.omura.nagasaki.jp/] |- |align="left"|[[تسوشیما، ناقازاکی]]||۳۶٬۳۴۷||۷۰۸٫۸۱||۵۱٫۳||۲۰۰۴-۰۳-۰۱||[http://www.city.tsushima.nagasaki.jp/] |- |align="left"|[[ایکی، ناقازاکی]]||۳۰٬۳۵۲||۱۳۸٫۵۰||۲۱۹||۲۰۰۴-۰۳-۰۱||[http://www.city.iki.nagasaki.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Goto</span>[[قوتو، ناقازاکی]]||۴۲٬۴۴۷||۴۲۰٫۷۷||۱۰۱||۲۰۰۴-۰۸-۰۱||[http://www.city.goto.nagasaki.jp/] |- |align="left"|[[ایساهایا، ناقازاکی]]||۱۴۲٬۶۳۵||۳۱۲٫۲۴||۴۵۷||۲۰۰۵-۰۳-۰۱||[http://www.city.isahaya.nagasaki.jp/] |- |align="left"|[[سایکای، ناقازاکی]]||۳۲٬۷۳۷||۲۴۱٫۹۵||۱۳۵||۲۰۰۵-۰۴-۰۱||[http://www.city.saikai.nagasaki.jp/] |- |align="left"|[[هیرادو، ناقازاکی]]||۳۶٬۷۸۵||۲۳۵٫۶۳||۱۵۶||۲۰۰۵-۱۰-۰۱||[http://www.city.hirado.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090416075114/http://www.city.hirado.lg.jp/ |date=2009-04-16 }} |- |align="left"|[[اونزن، ناقازاکی]]||۴۸٬۷۰۱||۲۰۶٫۹۲||۲۳۵||۲۰۰۵-۱۰-۱۱||[http://www.city.unzen.nagasaki.jp/] |- |align="left"|[[ماتسوئورا، ناقازاکی]]||۲۶٬۰۰۷||۱۳۰٫۳۵||۲۰۰||۲۰۰۶-۰۱-۰۱||[http://www.city-matsuura.jp/] |- |align="left"|[[مینامی‌شیمبارا، ناقازاکی]]||۵۲٬۳۴۷||۱۶۹٫۸۸||۳۰۸||۲۰۰۶-۰۳-۳۱||[http://www.city.Minamishimabara.lg.jp/] |} == نارا == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=各種人口統計<!-- Bot generated title --> |url=http://www.pref.nara.jp/pro/toukei/group/jinkou/jinkou.htm |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2008-01-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118064416/http://www.pref.nara.jp/pro/toukei/group/jinkou/jinkou.htm }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[نارا (ژاپن)]]||۳۶۷٬۳۹۳||۲۷۶٫۸۴||۱٬۳۲۷||۱۸۹۸-۰۲-۰۱||[http://www.city.nara.nara.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031008220336/http://www.city.nara.nara.jp/ |date=2003-10-08 }} |- |align="left"|[[یاماتوتاکادا، نارا]]||۶۹٬۴۷۳||۱۶٫۴۹||۴٬۲۱۳||۱۹۴۸-۰۱-۰۱||[http://www.city.yamatotakada.nara.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Yamatokoriyama</span>[[یاماتوکوری‌یاما، نارا]]||۹۰٬۲۲۳||۴۲٫۶۸||۲٬۱۱۴||۱۹۵۴-۰۱-۰۱||[http://www.city.yamatokoriyama.nara.jp/] |- |align="left"|[[تنری، نارا]]||۷۰٬۷۰۲||۸۶٫۳۷||۸۱۹||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.tenri.nara.jp/] |- |align="left"|[[کاشیهارا، نارا]]||۱۲۴٬۶۷۹||۳۹٫۵۲||۳٬۱۵۵||۱۹۵۶-۰۲-۱۱||[http://www.city.kashihara.nara.jp/] |- |align="left"|[[ساکورای، نارا]]||۶۰٬۶۹۹||۹۸٫۹۲||۶۱۴||۱۹۵۶-۰۹-۰۱||[http://www.city.sakurai.nara.jp/] {{Webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20020914050354/http%3A//www.city.sakurai.nara.jp/ |date=2002-09-14 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Gojo</span>[[قوجو، نارا]]||۳۶٬۰۰۲||۲۹۲٫۰۵||۱۲۳||۱۹۵۷-۱۰-۱۵||[http://www.city.gojo.lg.jp/] |- |align="left"|[[قوسه، نارا]]||۳۱٬۱۶۰||۶۰٫۵۸||۵۱۴||۱۹۵۸-۰۳-۳۱||[http://www.city.gose.nara.jp/] |- |align="left"|[[ایکوما، نارا]]||۱۱۵٬۳۵۹||۵۳٫۱۸||۲٬۱۶۹||۱۹۷۱-۱۱-۰۱||[http://www.city.ikoma.lg.jp/] |- |align="left"|[[کاشیبا، نارا]]||۷۲٬۹۶۷||۲۴٫۲۳||۳٬۰۱۱||۱۹۹۱-۱۰-۰۱||[http://www.city.kashiba.nara.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140109210419/http://www.city.kashiba.nara.jp/ |date=2014-01-09 }} |- |align="left"|[[کاتسوراقی، نارا]]||۳۵٬۱۹۴||۳۳٫۷۳||۱٬۰۴۳||۲۰۰۴-۱۰-۰۱||[http://www.city.katsuragi.nara.jp/] |- |align="left"|[[اودا، نارا]]||۳۵٬۸۹۵||۲۴۷٫۶۲||۱۴۵||۲۰۰۶-۰۱-۰۱||[http://www.city.uda.nara.jp/] |} == نیقاتا == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=新潟県庁：新潟県人口移動調査（推計人口および人口移動）<!-- Bot generated title --> |url=http://www.pref.niigata.lg.jp/tokei/1194797750548.html |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2008-02-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080221042515/http://www.pref.niigata.lg.jp/tokei/1194797750548.html }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[نیقاتا]]||۸۱۳٬۰۵۳||۷۲۶٫۱۰||۱٬۱۲۰||۱۸۸۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.niigata.jp/] |- |align="left"|[[ناقائوکا، نیقاتا]]||۲۸۱٬۲۲۲||۸۴۰٫۸۸||۳۳۴||۱۹۰۶-۰۴-۰۱||[http://www.city.nagaoka.niigata.jp/] |- |align="left"|[[کاشیوازاکی، نیقاتا]]||۹۳٬۵۰۶||۴۴۲٫۷۰||۲۱۱||۱۹۴۰-۰۷-۰۱||[http://www.city.kashiwazaki.niigata.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031011010046/http://www.city.kashiwazaki.niigata.jp/ |date=2003-10-11 }} |- |align="left"|[[شیباتا، نیقاتا]]||۱۰۳٬۴۹۰||۵۳۲٫۸۲||۱۹۴||۱۹۴۷-۰۱-۰۱||[http://www.city.shibata.niigata.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031017121056/http://www.city.shibata.niigata.jp/ |date=2003-10-17 }} |- |align="left"|[[اوجی‌یا، نیقاتا]]||۳۹٬۳۰۴||۱۵۵٫۱۲||۲۵۳||۱۹۵۴-۰۳-۱۰||[http://www.city.ojiya.niigata.jp/] |- |align="left"|[[کامو، نیقاتا]]||۳۰٬۸۰۰||۱۳۳٫۶۸||۲۳۰||۱۹۵۴-۰۳-۱۰||[http://www.city.kamo.niigata.jp/] |- |align="left"|[[میتسوکه، نیقاتا]]||۴۲٬۱۳۹||۷۷٫۹۶||۵۴۱||۱۹۵۴-۰۳-۳۱||[http://www.city.mitsuke.niigata.jp/] |- |align="left"|[[موراکامی، نیقاتا]]||۳۰٬۱۹۷||۱۴۲٫۱۲||۲۱۲||۱۹۵۴-۰۳-۳۱||[http://www.city.murakami.niigata.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050828083750/http://www.city.murakami.niigata.jp/ |date=2005-08-28 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Myoko</span>[[میوکو، نیقاتا]]||۳۶٬۸۳۷||۴۴۵٫۵۲||۸۲٫۷||۱۹۵۴-۱۱-۰۱||[http://www.city.myoko.niigata.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Joetsu</span>[[جوئتسو، نیقاتا]]||۲۰۶٬۱۷۵||۹۷۳٫۳۲||۲۱۲||۱۹۷۱-۰۴-۲۹||[http://www.city.joetsu.niigata.jp/] |- |align="left"|[[سادو، نیقاتا]]||۶۵٬۰۳۷||۸۵۵٫۲۶||۷۶٫۰||۲۰۰۴-۰۳-۰۱||[http://www.city.sado.niigata.jp/] |- |align="left"|[[آقانو، نیقاتا]]||۴۶٬۱۵۸||۱۹۲٫۷۲||۲۴۰||۲۰۰۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.agano.niigata.jp/] |- |align="left"|[[اوئونوما، نیقاتا]]||۴۲٬۳۳۴||۹۴۶٫۹۳||۴۴٫۷||۲۰۰۴-۱۱-۰۱||[http://www.city.uonuma.niigata.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927014907/http://www.city.uonuma.niigata.jp/uogaku/ |date=2007-09-27 }} |- |align="left"|[[مینامی‌اوئونوما، نیقاتا]]||۶۲٬۵۱۸||۵۸۴٫۸۲||۱۰۷||۲۰۰۴-۱۱-۰۱||[http://www.city.minamiuonuma.niigata.jp/] |- |align="left"|[[ایتویی‌قاوا، نیقاتا]]||۴۸٬۶۵۳||۷۴۶٫۲۴||۶۵٫۲||۲۰۰۵-۰۳-۱۹||[http://www.city.itoigawa.niigata.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040615224305/http://www.city.itoigawa.niigata.jp/ |date=2004-06-15 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Tokamachi</span>[[توکاماچی، نیقاتا]]||۶۰٬۴۸۰||۵۸۹٫۹۲||۱۰۳||۲۰۰۵-۰۴-۰۱||[http://www.city.tokamachi.niigata.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160129140601/http://www.city.tokamachi.niigata.jp/ |date=2016-01-29 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Sanjo</span>[[سانجو، نیقاتا]]||۱۰۳٬۱۹۹||۴۳۲٫۰۱||۲۳۹||۲۰۰۵-۰۵-۰۱||[http://www.city.sanjo.niigata.jp/] |- |align="left"|[[تاینای، نیقاتا]]||۳۲٬۱۶۵||۲۶۵٫۱۸||۱۲۱||۲۰۰۵-۰۹-۰۱||[http://www.city.tainai.niigata.jp/] |- |align="left"|[[قوسن، نیقاتا]]||۵۵٬۹۳۶||۳۵۱٫۸۷||۱۵۹||۲۰۰۶-۰۱-۰۱||[http://www.city.gosen.lg.jp/] |- |align="left"|[[تسوبامه، نیقاتا]]||۸۲٬۹۱۰||۱۱۰٫۸۸||۷۴۸||۲۰۰۶-۰۳-۲۰||[http://www.city.tsubame.niigata.jp/] |} == اوئیتا == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>[http://www.pref.oita.jp/10800/chosakekka/jinko/index.html 各種統計調査結果／毎月流動人口調査<!-- Bot generated title -->]</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|<span style="display:none">Oita</span>[[اوئیتا]]||۴۶۷٬۲۶۷||۵۰۱٫۲۵||۹۳۲||۱۹۱۱-۰۴-۰۱||[http://www.city.oita.oita.jp/] |- |align="left"|[[بپو، اوئیتا]]||۱۲۷٬۳۴۵||۱۲۵٫۱۵||۱٬۰۱۸||۱۹۲۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.beppu.oita.jp/] |- |align="left"|[[ناکاتسو، اوئیتا]]||۸۴٬۱۷۹||۴۹۱٫۰۹||۱۷۱||۱۹۲۹-۰۴-۲۰||[http://www.city-nakatsu.jp/] |- |align="left"|[[هیتا، اوئیتا]]||۷۲٬۶۰۱||۶۶۶٫۱۹||۱۰۹||۱۹۴۰-۱۲-۱۱||[http://www.city.hita.oita.jp/] |- |align="left"|[[سایکی، اوئیتا]]||۷۸٬۶۷۵||۹۰۳٫۴۴||۸۷٫۱||۱۹۴۱-۰۴-۲۹||[http://www.city.saiki.oita.jp/] |- |align="left"|[[اوسوکی، اوئیتا]]||۴۲٬۴۶۴||۲۹۱٫۰۷||۱۴۶||۱۹۵۰-۰۴-۰۱||[http://www.city.usuki.oita.jp/] |- |align="left"|[[تسوکومی، اوئیتا]]||۲۰٬۵۶۱||۷۹٫۵۳||۲۵۹||۱۹۵۱-۰۴-۰۱||[http://www.city.tsukumi.oita.jp/] |- |align="left"|[[تاکه‌تا، اوئیتا]]||۲۵٬۴۴۹||۴۷۷٫۵۹||۵۳٫۳||۱۹۵۴-۰۳-۳۱||[http://www.city.taketa.oita.jp/] |- |align="left"|[[بونقوتاکادا، اوئیتا]]||۲۴٬۴۸۴||۲۰۶٫۶۴||۱۱۸||۱۹۵۴-۰۵-۳۱||[http://www.city.bungotakada.oita.jp/] |- |align="left"|[[اوسا، اوئیتا]]||۵۹٬۹۷۱||۴۳۹٫۱۲||۱۳۷||۱۹۶۷-۰۴-۰۱||[http://www.city.usa.oita.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Bungo-ono</span>[[بونقو-اونو، اوئیتا]]||۴۰٬۴۰۹||۶۰۳٫۳۶||۶۷٫۰||۲۰۰۵-۰۳-۳۱||[http://www.bungo-ohno.jp/] |- |align="left"|[[کیتسوکی، اوئیتا]]||۳۳٬۴۶۵||۲۸۰٫۰۱||۱۲۰||۲۰۰۵-۱۰-۰۱||[http://www.city.kitsuki.lg.jp/] |- |align="left"|[[یوفو، اوئیتا]]||۳۵٬۲۹۸||۳۱۹٫۱۶||۱۱۱||۲۰۰۵-۱۰-۰۱||[http://www.city.yufu.oita.jp/] |- |align="left"|[[کونی‌ساکی، اوئیتا]]||۳۳٬۴۷۳||۳۱۷٫۸۱||۱۰۵||۲۰۰۶-۰۳-۳۱||[http://www.city.kunisaki.oita.jp/] |} == اوکایاما == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=岡山県統計管理課　毎月流動人口調査 |url=http://www.pref.okayama.jp/soshiki/kakuka.html?sec_sec1=15 |access-date=2016-08-25 |archive-date=2011-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111106122221/http://www.pref.okayama.jp/soshiki/kakuka.html?sec_sec1=15 |url-status=dead |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2011-11-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111106122221/http://www.pref.okayama.jp/soshiki/kakuka.html?sec_sec1=15 }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[اوکایاما]]||۷۰۱٬۲۹۳||۷۸۹٫۹۱||۸۸۷||۱۸۸۹-۰۶-۰۱||[http://www.city.okayama.okayama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091019083515/http://www.city.okayama.okayama.jp/ |date=2009-10-19 }} |- |align="left"|[[کوراشیکی، اوکایاما]]||۴۷۲٬۴۵۲||۳۵۴٫۷۱||۱٬۳۳۲||۱۹۲۸-۰۴-۰۱||[http://www.city.kurashiki.okayama.jp/] |- |align="left"|[[تسویاما، اوکایاما]]||۱۰۹٬۴۹۳||۵۰۶٫۳۶||۲۱۶||۱۹۲۹-۰۲-۱۱||[http://www.city.tsuyama.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120820085908/http://www.city.tsuyama.lg.jp/ |date=2012-08-20 }} |- |align="left"|[[تامانو، اوکایاما]]||۶۵٬۷۲۳||۱۰۳٫۶۳||۶۳۴||۱۹۴۰-۰۸-۰۳||[http://www.city.tamano.okayama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031014090840/http://www.city.tamano.okayama.jp/ |date=2003-10-14 }} |- |align="left"|[[کاسائوکا، اوکایاما]]||۵۵٬۹۸۷||۱۳۶٫۰۳||۴۱۲||۱۹۵۲-۰۴-۰۱||[http://www.city.kasaoka.okayama.jp/] |- |align="left"|[[ایبارا، اوکایاما]]||۴۴٬۴۲۳||۲۴۳٫۳۶||۱۸۳||۱۹۵۳-۰۴-۰۱||[http://www.city.ibara.okayama.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Soja</span>[[سوجا، اوکایاما]]||۶۶٬۷۸۹||۲۱۲٫۰۰||۳۱۵||۱۹۵۴-۰۳-۳۱||[http://www.city.soja.okayama.jp/] |- |align="left"|[[تاکاهاشی، اوکایاما]]||۳۷٬۵۷۳||۵۴۷٫۰۱||۶۸٫۷||۱۹۵۴-۰۵-۰۱||[http://www.city.takahashi.okayama.jp/] |- |align="left"|[[نی‌ایمی، اوکایاما]]||۳۵٬۰۲۲||۷۹۳٫۲۷||۴۴٫۱||۱۹۵۴-۰۶-۰۱||[http://www.city.niimi.okayama.jp/] |- |align="left"|[[بیزن، اوکایاما]]||۳۹٬۱۱۷||۲۵۸٫۲۳||۱۵۱||۱۹۷۱-۰۴-۰۱||[http://www.city.bizen.okayama.jp/] |- |align="left"|[[ستوئوچی، اوکایاما]]||۳۸٬۶۴۵||۱۲۵٫۵۳||۳۰۸||۲۰۰۴-۱۱-۰۱||[http://www.city.setouchi.lg.jp/] |- |align="left"|[[آکایوا، اوکایاما]]||۴۳٬۷۴۲||۲۰۹٫۴۳||۲۰۹||۲۰۰۵-۰۳-۰۷||[http://www.city.akaiwa.lg.jp/] |- |align="left"|[[مانیوا، اوکایاما]]||۵۰٬۴۰۵||۸۲۸٫۴۳||۶۰٫۸||۲۰۰۵-۰۳-۳۱||[http://www.city.maniwa.lg.jp/] |- |align="left"|[[میماساکا، اوکایاما]]||۳۱٬۵۵۰||۴۲۹٫۱۹||۷۳٫۵||۲۰۰۵-۰۳-۳۱||[http://www.city.mimasaka.lg.jp/] |- |align="left"|[[آساکوچی، اوکایاما]]||۳۷٬۱۰۸||۶۶٫۴۶||۵۵۸||۲۰۰۶-۰۳-۲۱||[http://www.city.asakuchi.okayama.jp/] |} == اوکیناوا == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>[http://www.pref.okinawa.jp/toukeika/estimates/estidata.html 沖縄県推計人口データ一覧（Excel形式）<!-- Bot generated title -->]</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[ناها، اوکیناوا]]||۳۱۴٬۱۶۲||۳۹٫۲۳||۷٬۹۶۳||۱۹۲۱-۰۵-۲۰||[http://www.city.naha.okinawa.jp/] |- |align="left"|[[ایشیقاکی، اوکیناوا]]||۴۶٬۴۸۹||۲۲۹٫۰۰||۱۹۵||۱۹۴۷-۰۷-۱۰||[http://www.city.ishigaki.okinawa.jp/] |- |align="left"|[[قینووان، اوکیناوا]]||۹۱٬۲۳۳||۱۹٫۷۰||۴٬۵۶۹||۱۹۶۲-۰۷-۰۱||[http://www.city.ginowan.okinawa.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100318044008/http://www.city.ginowan.okinawa.jp/ |date=2010-03-18 }} |- |align="left"|[[اوراسوئه، اوکیناوا]]||۱۰۸٬۰۵۲||۱۹٫۰۹||۵٬۵۱۶||۱۹۷۰-۰۷-۰۱||[http://www.8761234.jp/] |- |align="left"|[[ناقو، اوکیناوا]]||۶۰٬۵۹۸||۲۱۰٫۳۰||۲۷۸||۱۹۷۰-۰۸-۰۱||[http://www.city.nago.okinawa.jp/] |- |align="left"|[[ایتومان، اوکیناوا]]||۵۶٬۱۷۱||۴۶٫۶۳||۱٬۲۰۰||۱۹۷۱-۱۲-۰۱||[http://www.city.itoman.okinawa.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051201025135/http://www.city.itoman.okinawa.jp/index_e.html |date=2005-12-01 }} |- |align="left"|[[اوکیناوا (شهر)|اوکیناوا]]||۱۲۸٬۴۲۱||۴۹٫۰۰||۲٬۵۶۵||۱۹۷۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.okinawa.okinawa.jp/] |- |align="left"|[[تومیقوسوکو، اوکیناوا]]||۵۴٬۵۸۶||۱۹٫۴۵||۲٬۷۵۱||۲۰۰۲-۰۴-۰۱||[http://www.city.tomigusuku.okinawa.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070309075111/http://j2k.naver.com/j2k_frame.php/korean/www.city.tomigusuku.okinawa.jp/ |date=2007-03-09 }} |- |align="left"|[[اوروما، اوکیناوا]]||۱۱۴٬۰۸۷||۸۶٫۰۳||۱٬۳۱۳||۲۰۰۵-۰۴-۰۱||[http://www.city.uruma.okinawa.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050520003645/http://www.city.uruma.okinawa.jp/ |date=2005-05-20 }} |- |align="left"|[[میاکوجیما، اوکیناوا]]||۵۲٬۷۷۷||۲۰۴٫۵۴||۲۷۵||۲۰۰۵-۱۰-۰۱||[http://www.city.miyakojima.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Nanjo</span>[[نانجو، اوکیناوا]]||۳۹٬۴۵۸||۴۹٫۷۰||۸۱۹||۲۰۰۶-۰۱-۰۱||[http://www.city.nanjo.okinawa.jp/] |} == اوساکا == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=大阪府毎月推計人口 |url=http://www.pref.osaka.jp/toukei/jinkou/index.html |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2013-11-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131106023139/http://www.pref.osaka.jp/toukei/jinkou/index.html }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[اوساکا]]||۲٬۶۴۵٬۳۰۵||۲۲۲٫۳۰||۱۱٬۹۰۰||۱۸۸۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080404214244/http://www.city.osaka.jp/ |date=2008-04-04 }} |- |align="left"|[[ساکای]]||۸۳۵٬۳۳۳||۱۴۹٫۹۹||۵٬۵۶۹||۱۸۸۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.sakai.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121111095125/http://www.city.sakai.osaka.jp/ |date=2012-11-11 }} |- |align="left"|[[کیشی‌وادا، اوساکا]]||۲۰۰٬۵۳۸||۷۲٫۲۴||۲٬۷۷۶||۱۹۲۲-۱۱-۰۱||[http://www.city.kishiwada.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090103101744/http://www.city.kishiwada.osaka.jp/index_e.html |date=2009-01-03 }} |- |align="left"|[[تویوناکا، اوساکا]]||۳۸۷٬۲۶۹||۳۶٫۳۸||۱۰٬۶۴۵||۱۹۳۶-۱۰-۱۵||[http://www.city.toyonaka.osaka.jp/] |- |align="left"|[[ایکه‌دا، اوساکا]]||۱۰۴٬۴۲۶||۲۲٫۰۹||۴٬۷۲۷||۱۹۳۹-۰۴-۲۹||[http://www.city.ikeda.osaka.jp/] |- |align="left"|[[سوئیتا، اوساکا]]||۳۵۴٬۶۰۰||۳۶٫۱۱||۹٬۸۲۰||۱۹۴۰-۰۴-۰۱||[http://www.city.suita.osaka.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Izumiotsu</span>[[ایزومی‌اوتسو، اوساکا]]||۷۸٬۰۱۴||۱۲٫۸۰||۶٬۰۹۵||۱۹۴۲-۰۴-۰۱||[http://www.city.izumiotsu.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030928055053/http://www.city.izumiotsu.osaka.jp/ |date=2003-09-28 }} |- |align="left"|[[تاکاتسوکی، اوساکا]]||۳۵۴٬۲۲۸||۱۰۵٫۳۱||۳٬۳۶۴||۱۹۴۳-۰۱-۰۱||[http://www.city.takatsuki.osaka.jp/] |- |align="left"|[[کایزوکا، اوساکا]]||۹۰٬۴۴۷||۴۳٫۹۹||۲٬۰۵۶||۱۹۴۳-۰۵-۰۱||[http://www.city.kaizuka.lg.jp/] |- |align="left"|[[موریقوچی، اوساکا]]||۱۴۶٬۲۹۴||۱۲٫۷۳||۱۱٬۴۹۲||۱۹۴۶-۱۱-۰۱||[http://www.city.moriguchi.osaka.jp/] |- |align="left"|[[هیراکاتا، اوساکا]]||۴۰۶٬۲۰۱||۶۵٫۰۸||۶٬۲۴۲||۱۹۴۷-۰۸-۰۱||[http://www.city.hirakata.osaka.jp/] |- |align="left"|[[ایباراکی، اوساکا]]||۲۷۲٬۲۴۰||۷۶٫۵۲||۳٬۵۵۸||۱۹۴۸-۰۱-۰۱||[http://www.city.ibaraki.osaka.jp/] |- |align="left"|[[یائو، اوساکا]]||۲۷۳٬۲۴۴||۴۱٫۷۱||۶٬۵۵۱||۱۹۴۸-۰۴-۰۱||[http://www.city.yao.osaka.jp/] |- |align="left"|[[ایزومی‌سانو، اوساکا]]||۹۹٬۶۳۶||۵۵٫۰۳||۱٬۸۱۱||۱۹۴۸-۰۴-۰۱||[http://www.city.izumisano.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060813172929/http://www.city.izumisano.osaka.jp/ |date=2006-08-13 }} |- |align="left"|[[توندابایاشی، اوساکا]]||۱۲۲٬۲۰۵||۳۹٫۶۶||۳٬۰۸۱||۱۹۵۰-۰۴-۰۱||[http://www.city.tondabayashi.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070226104118/http://www.city.tondabayashi.osaka.jp/ |date=2007-02-26 }} |- |align="left"|[[نه‌یاقاوا، اوساکا]]||۲۳۹٬۰۲۹||۲۴٫۷۳||۹٬۶۶۶||۱۹۵۱-۰۵-۰۳||[http://www.city.neyagawa.osaka.jp/] |- |align="left"|[[کاواچی‌ناقانو، اوساکا]]||۱۱۴٬۴۲۸||۱۰۹٫۶۱||۱٬۰۴۴||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.kawachinagano.osaka.jp/] {{Webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20020914050056/http%3A//www.city.kawachinagano.osaka.jp/ |date=2002-09-14 }} |- |align="left"|[[ماتسوبارا، اوساکا]]||۱۲۵٬۲۷۴||۱۶٫۶۶||۷٬۵۱۹||۱۹۵۵-۰۲-۰۱||[http://www.city.matsubara.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219030756/http://www.city.matsubara.osaka.jp/ |date=2007-02-19 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Daito</span>[[دایتو، اوساکا]]||۱۲۵٬۸۴۷||۱۸٫۲۷||۶٬۸۸۸||۱۹۵۶-۰۴-۰۱||[http://www.city.daito.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081216082546/http://www.city.daito.osaka.jp/ |date=2008-12-16 }} |- |align="left"|[[ایزومی، اوساکا]]||۱۷۹٬۳۵۲||۸۴٫۹۸||۲٬۱۱۰||۱۹۵۶-۰۹-۰۱||[http://www.city.izumi.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050824110542/http://www.city.izumi.osaka.jp/ |date=2005-08-24 }} |- |align="left"|[[مینو، اوساکا]]||۱۲۷٬۷۵۷||۴۷٫۸۴||۲٬۶۷۱||۱۹۵۶-۱۲-۰۱||[http://www.city.minoh.osaka.jp/] |- |align="left"|[[کاشی‌وارا، اوساکا]]||۷۵٬۸۷۵||۲۵٫۳۹||۲٬۹۸۸||۱۹۵۸-۱۰-۰۱||[http://www.city.kashiwara.osaka.jp/] |- |align="left"|[[هابی‌کینو، اوساکا]]||۱۱۸٬۲۸۱||۲۶٫۴۴||۴٬۴۷۴||۱۹۵۹-۰۱-۱۵||[http://www.city.habikino.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040331180616/http://www.city.habikino.osaka.jp/ |date=2004-03-31 }} |- |align="left"|[[کادوما، اوساکا]]||۱۳۰٬۰۲۶||۱۲٫۲۸||۱۰٬۵۸۸||۱۹۶۳-۰۸-۰۱||[http://www.city.kadoma.osaka.jp/] |- |align="left"|[[ستسو، اوساکا]]||۸۴٬۳۳۰||۱۴٫۸۸||۵٬۶۶۷||۱۹۶۶-۱۱-۰۱||[http://www.city.settsu.osaka.jp/] |- |align="left"|[[تاکایشی، اوساکا]]||۶۰٬۰۷۷||۱۱٫۳۵||۵٬۲۹۳||۱۹۶۶-۱۱-۰۱||[http://www.city.takaishi.lg.jp/] |- |align="left"|[[فوجی‌ایدرا، اوساکا]]||۶۵٬۸۹۲||۸٫۸۹||۷٬۴۱۲||۱۹۶۶-۱۱-۰۱||[http://www.city.fujiidera.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070416203514/http://www.city.fujiidera.osaka.jp/ |date=2007-04-16 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Higashiosaka</span>[[هیقاشی‌اوساکا، اوساکا]]||۵۰۹٬۱۵۷||۶۱٫۸۱||۸٬۲۳۷||۱۹۶۷-۰۲-۰۱||[http://www.city.higashiosaka.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031005161739/http://www.city.higashiosaka.osaka.jp/ |date=2003-10-05 }} |- |align="left"|[[سن‌نان، اوساکا]]||۶۴٬۹۱۶||۴۸٫۴۸||۱٬۳۳۹||۱۹۷۰-۰۷-۰۱||[http://www.city.sennan.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070211222511/http://www.city.sennan.osaka.jp/ |date=2007-02-11 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Shijonawate</span>[[شیجوناواته، اوساکا]]||۵۷٬۲۳۹||۱۸٫۷۴||۳٬۰۵۴||۱۹۷۰-۰۷-۰۱||[http://www.city.shijonawate.lg.jp/] |- |align="left"|[[کاتانو، اوساکا]]||۷۷٬۸۵۳||۲۵٫۵۵||۳٬۰۴۷||۱۹۷۱-۱۱-۰۳||[http://www.city.katano.osaka.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Osakasayama</span>[[اوساکاسایاما، اوساکا]]||۵۸٬۶۶۱||۱۱٫۸۶||۴٬۹۴۶||۱۹۸۷-۱۰-۰۱||[http://www.city.osakasayama.osaka.jp/] |- |align="left"|[[هان‌نان، اوساکا]]||۵۶٬۸۵۳||۳۶٫۱۰||۱٬۵۷۵||۱۹۹۱-۱۰-۰۱||[http://www.city.hannan.osaka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070304100204/http://www.city.hannan.osaka.jp/ |date=2007-03-04 }} |} == ساقا == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=推計人口(月報・年報)<!-- Bot generated title --> |url=http://www.pref.saga.lg.jp/toukei/php3/houkokusyo/hou_nen.php3?nendo_number=2001&sessionid= |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2012-12-19 |archiveurl=https://archive.today/20121219095948/http://www.pref.saga.lg.jp/toukei/php3/houkokusyo/hou_nen.php3?nendo_number=2001&sessionid= }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[توسو، ساقا]]||۶۶٬۸۴۲||۷۱٫۷۳||۹۳۲||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.tosu.lg.jp/] |- |align="left"|[[ایماری، ساقا]]||۵۷٬۶۰۴||۲۵۴٫۹۹||۲۲۶||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.imari.saga.jp/] |- |align="left"|[[کاشیما، ساقا]]||۳۱٬۳۲۶||۱۱۲٫۱۰||۲۷۹||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.kashima.saga.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100505115227/http://www.city.kashima.saga.jp/ |date=2010-05-05 }} |- |align="left"|[[تاکو، ساقا]]||۲۲٬۱۶۵||۹۶٫۹۳||۲۲۹||۱۹۵۴-۰۵-۰۱||[http://www.city.taku.lg.jp/] |- |align="left"|[[کاراتسو، ساقا]]||۱۲۹٬۱۹۴||۴۸۷٫۴۵||۲۶۵||۲۰۰۵-۰۱-۰۱||[http://www.city.karatsu.lg.jp/] |- |align="left"|[[اوقی، ساقا]]||۴۵٬۵۱۶||۹۵٫۸۵||۴۷۵||۲۰۰۵-۰۳-۰۱||[http://www.city.ogi.lg.jp/] |- |align="left"|[[ساقا (شهر)|ساقا]]||۲۳۹٬۹۳۲||۴۳۱٫۴۲||۵۵۶||۲۰۰۵-۱۰-۰۱||[http://www.city.saga.lg.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120712064656/http://www.city.saga.lg.jp/ |date=2012-07-12 }} |- |align="left"|[[اورشینو، ساقا]]||۲۹٬۶۴۴||۱۲۶٫۵۱||۲۳۴||۲۰۰۶-۰۱-۰۱||[http://www.city.ureshino.lg.jp/] |- |align="left"|[[تاکه‌ئو، ساقا]]||۵۰٬۷۸۸||۱۹۵٫۴۴||۲۶۰||۲۰۰۶-۰۳-۰۱||[http://www.city.takeo.lg.jp/] |- |align="left"|[[کانزاکی، ساقا]]||۳۳٬۴۴۹||۱۲۵٫۰۱||۲۶۸||۲۰۰۶-۰۳-۲۰||[http://www.city.kanzaki.saga.jp/] |} == سایتاما == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=埼玉県推計人口 |url=http://www.pref.saitama.lg.jp/A01/BP00/03.html |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2008-02-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080221164805/http://www.pref.saitama.lg.jp/A01/BP00/03.html }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[کاواقوئه، سایتاما]]||۳۳۵٬۶۹۳||۱۰۹٫۱۶||۳٬۰۷۵||۱۹۲۲-۱۲-۰۱||[http://www.city.kawagoe.saitama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070213071307/http://www.city.kawagoe.saitama.jp/ |date=2007-02-13 }} |- |align="left"|[[کاواقوچی، سایتاما]]||۴۹۲٬۶۷۵||۵۵٫۷۵||۸٬۸۳۷||۱۹۳۳-۰۴-۰۱||[http://www.city.kawaguchi.saitama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031019041616/http://www.city.kawaguchi.saitama.jp/ |date=2003-10-19 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Gyoda</span>[[قیودا، سایتاما]]||۸۷٬۴۶۲||۶۷٫۳۷||۱٬۲۹۸||۱۹۴۹-۰۵-۰۳||[http://www.city.gyoda.lg.jp/] |- |align="left"|[[چیچیبو، سایتاما]]||۶۹٬۱۳۹||۵۷۷٫۶۹||۱۲۰||۱۹۵۰-۰۴-۰۱||[http://www.city.chichibu.lg.jp/] |- |align="left"|[[توکوروزاوا، سایتاما]]||۳۳۸٬۵۶۰||۷۱٫۹۹||۴٬۷۰۳||۱۹۵۰-۱۱-۰۳||[http://www.city.tokorozawa.saitama.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Hanno</span>[[هان‌نو، سایتاما]]||۸۴٬۰۵۳||۱۹۳٫۱۶||۴۳۵||۱۹۵۴-۰۱-۰۱||[http://www.city.hanno.saitama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219024658/http://www.city.hanno.saitama.jp/ |date=2007-02-19 }} |- |align="left"|[[کازو، سایتاما]]||۶۷٬۸۶۲||۵۹٫۴۰||۱٬۱۴۲||۱۹۵۴-۰۵-۰۳||[http://www.city.kazo.lg.jp/] |- |align="left"|[[هیقاشی‌ماتسویاما، سایتاما]]||۹۰٬۸۴۰||۶۵٫۳۳||۱٬۳۹۰||۱۹۵۴-۰۷-۰۱||[http://www.city.higashimatsuyama.saitama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031019181622/http://www.city.higashimatsuyama.saitama.jp/ |date=2003-10-19 }} |- |align="left"|[[سایاما، سایتاما]]||۱۵۶٬۶۳۴||۴۹٫۰۴||۳٬۱۹۴||۱۹۵۴-۰۷-۰۱||[http://www.city.sayama.saitama.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Hanyu</span>[[هانیو، سایتاما]]||۵۶٬۸۲۰||۵۸٫۵۵||۹۷۰||۱۹۵۴-۰۹-۰۱||[http://www.city.hanyu.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Konosu</span>[[کوئون‌اوسو، سایتاما]]||۱۱۹٬۷۶۸||۶۷٫۴۹||۱٬۷۷۵||۱۹۵۴-۰۹-۳۰||[http://www.city.kounosu.saitama.jp/] |- |align="left"|[[آقه‌ئو، سایتاما]]||۲۲۲٬۴۷۹||۴۵٫۵۵||۴٬۸۸۴||۱۹۵۸-۰۷-۱۵||[http://www.city.ageo.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Soka</span>[[سوکا، سایتاما]]||۲۳۷٬۹۶۴||۲۷٫۴۲||۸٬۶۷۸||۱۹۵۸-۱۱-۰۱||[http://www.city.soka.saitama.jp/] |- |align="left"|[[کوشیقایا، سایتاما]]||۳۱۸٬۵۹۲||۶۰٫۳۱||۵٬۲۸۳||۱۹۵۸-۱۱-۰۳||[http://www.city.koshigaya.saitama.jp/] |- |align="left"|[[وارابی، سایتاما]]||۷۰٬۴۱۰||۵٫۱۰||۱۳٬۸۰۶||۱۹۵۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.warabi.saitama.jp/] |- |align="left"|[[تودا، سایتاما]]||۱۱۸٬۵۹۱||۱۸٫۱۷||۶٬۵۲۷||۱۹۶۶-۱۰-۰۱||[http://www.city.toda.saitama.jp/] |- |align="left"|[[ایروما، سایتاما]]||۱۴۸٬۲۰۳||۴۴٫۷۴||۳٬۳۱۳||۱۹۶۶-۱۱-۰۱||[http://www.city.iruma.saitama.jp/] |- |align="left"|[[هاتوقایا، سایتاما]]||۶۰٬۲۰۸||۶٫۲۲||۹٬۶۸۰||۱۹۶۷-۰۳-۰۱||[http://www.city.hatogaya.saitama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031023200804/http://www.city.hatogaya.saitama.jp/ |date=2003-10-23 }} |- |align="left"|[[آساکا، سایتاما]]||۱۲۶٬۹۰۲||۱۸٫۳۸||۶٬۹۰۴||۱۹۶۷-۰۳-۱۵||[http://www.city.asaka.saitama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031020205457/http://www.city.asaka.saitama.jp/ |date=2003-10-20 }} |- |align="left"|[[شیکی، سایتاما]]||۶۸٬۵۳۱||۹٫۰۶||۷٬۵۶۴||۱۹۷۰-۱۰-۲۶||[http://www.city.shiki.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Wako</span>[[واکو، سایتاما]]||۷۸٬۵۷۵||۱۱٫۰۴||۷٬۱۱۷||۱۹۷۰-۱۰-۳۱||[http://www.city.wako.saitama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031212090244/http://www.city.wako.saitama.jp/ |date=2003-12-12 }} |- |align="left"|[[نی‌ایزا، سایتاما]]||۱۵۵٬۹۲۶||۲۲٫۸۰||۶٬۸۳۹||۱۹۷۰-۱۱-۰۱||[http://www.city.niiza.saitama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061005192843/http://www.city.niiza.saitama.jp/ |date=2006-10-05 }} |- |align="left"|[[اوکه‌قاوا، سایتاما]]||۷۴٬۷۰۳||۲۵٫۲۶||۲٬۹۵۷||۱۹۷۰-۱۱-۰۳||<ref>{{Cite web |title=桶川市公式ホームページ<!-- عنوان تصحیح شده توسط ربات --> |url=http://www.city.okegawa.lg.jp/index01.html |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2008-01-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080114142555/http://www.city.okegawa.lg.jp/index01.html }}</ref> |- |align="left"|[[کوکی، سایتاما]]||۷۱٬۶۶۷||۲۵٫۳۵||۲٬۸۲۷||۱۹۷۱-۱۰-۰۱||[http://www.city.kuki.saitama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050827001932/http://www.city.kuki.saitama.jp/ |date=2005-08-27 }} |- |align="left"|[[کیتاموتو، سایتاما]]||۶۹٬۹۰۳||۱۹٫۸۴||۳٬۵۲۳||۱۹۷۱-۱۱-۰۳||[http://www.city.kitamoto.saitama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070224215300/http://www.city.kitamoto.saitama.jp/ |date=2007-02-24 }} |- |align="left"|[[یاشیئو، سایتاما]]||۷۸٬۶۰۱||۱۸٫۰۳||۴٬۳۵۹||۱۹۷۲-۰۱-۱۵||[http://www.city.yashio.lg.jp/] |- |align="left"|[[فوجیمی، سایتاما]]||۱۰۵٬۲۸۶||۱۹٫۷۰||۵٬۳۴۴||۱۹۷۲-۰۴-۱۰||[http://www.city.fujimi.saitama.jp/] |- |align="left"|[[میساتو، سایتاما]]||۱۲۸٬۹۵۶||۳۰٫۱۶||۴٬۲۷۶||۱۹۷۲-۰۵-۰۳||[http://www.city.misato.lg.jp/] |- |align="left"|[[هاسودا، سایتاما]]||۶۳٬۳۷۵||۲۷٫۲۷||۲٬۳۲۴||۱۹۷۲-۱۰-۰۱||[http://www.city.hasuda.saitama.jp/] |- |align="left"|[[ساکادو، سایتاما]]||۹۹٬۶۸۰||۴۰٫۹۷||۲٬۴۳۳||۱۹۷۶-۰۹-۰۱||[http://www.city.sakado.lg.jp/] |- |align="left"|[[ساته، سایتاما]]||۵۳٬۴۸۵||۳۳٫۹۵||۱٬۵۷۵||۱۹۸۶-۱۰-۰۱||[http://www.city.satte.saitama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219054705/http://www.city.satte.saitama.jp/ |date=2007-02-19 }} |- |align="left"|[[تسوروقاشیما، سایتاما]]||۷۰٬۱۳۱||۱۷٫۷۳||۳٬۹۵۵||۱۹۹۱-۰۹-۰۱||[http://www.city.tsurugashima.saitama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050717015130/http://www.city.tsurugashima.saitama.jp/ |date=2005-07-17 }} |- |align="left"|[[هیداکه، سایتاما]]||۵۵٬۴۵۴||۴۷٫۵۰||۱٬۱۶۷||۱۹۹۱-۱۰-۰۱||[http://www.city.hidaka.lg.jp/] |- |align="left"|[[یوشیکاوا، سایتاما]]||۶۳٬۰۵۰||۳۱٫۶۲||۱٬۹۹۴||۱۹۹۶-۰۴-۰۱||[http://www.city.yoshikawa.saitama.jp/] |- |align="left"|[[سایتاما (شهر)|سایتاما]]||۱٬۱۹۲٬۴۱۸||۲۱۷٫۴۹||۵٬۴۸۳||۲۰۰۱-۰۵-۰۱||[http://www.city.saitama.jp/] |- |align="left"|[[کوماقایا، سایتاما]]||۲۰۴٬۸۵۳||۱۵۹٫۸۸||۱٬۲۸۱||۲۰۰۵-۱۰-۰۱||[http://www.city.kumagaya.lg.jp/] |- |align="left"|[[کاسوکابه، سایتاما]]||۲۳۶٬۸۵۴||۶۵٫۹۸||۳٬۵۹۰||۲۰۰۵-۱۰-۰۱||[http://www.city.kasukabe.lg.jp/] |- |align="left"|[[فوجیمینو، سایتاما]]||۱۰۳٬۷۲۴||۱۴٫۶۷||۷٬۰۷۰||۲۰۰۵-۱۰-۰۱||[http://www.city.fujimino.saitama.jp/] |- |align="left"|[[فوکایا، سایتاما]]||۱۴۶٬۱۲۸||۱۳۷٫۵۸||۱٬۰۶۲||۲۰۰۶-۰۱-۰۱||[http://www.city.fukaya.saitama.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Honjo</span>[[هونجو، سایتاما]]||۸۱٬۸۰۵||۸۹٫۷۱||۹۱۲||۲۰۰۶-۰۱-۱۰||[http://www.city.honjo.lg.jp/] |} == شیقا == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=滋賀県/滋賀県の人口と世帯数<!-- Bot generated title --> |url=http://www.pref.shiga.jp/data/population/renew/#jinko |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2008-02-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080216061821/http://www.pref.shiga.jp/data/population/renew/#jinko }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|<span style="display:none">Otsu</span>[[اتسو، شیقا]]||۳۲۹٬۰۲۴||۴۶۴٫۱۰||۷۰۹||۱۸۹۸-۱۰-۰۱||[http://www.city.otsu.shiga.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20000622004441/http://www.city.otsu.shiga.jp/ |date=2000-06-22 }} |- |align="left"|[[هیکونه، شیقا]]||۱۱۰٬۹۴۵||۱۹۶٫۸۴||۵۶۴||۱۹۳۷-۰۲-۱۱||[http://www.city.hikone.shiga.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110501090525/http://www.city.hikone.shiga.jp/ |date=2011-05-01 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Omihachiman</span>[[اومیهاچیمان، شیقا]]||۶۹٬۱۱۶||۱۵۳٫۰۹||۴۵۱||۱۹۵۴-۰۳-۳۱||[http://www.city.omihachiman.shiga.jp/] |- |align="left"|[[کوساتسو، شیقا]]||۱۲۳٬۵۱۲||۶۷٫۹۲||۱٬۸۱۸||۱۹۵۴-۱۰-۱۵||[http://www.city.kusatsu.shiga.jp/] |- |align="left"|[[موری‌یاما، شیقا]]||۷۴٬۲۶۳||۵۴٫۸۱||۱٬۳۵۵||۱۹۷۰-۰۷-۰۱||[http://www.city.moriyama.shiga.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161023173417/http://www.city.moriyama.shiga.jp/ |date=2016-10-23 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Ritto</span>[[ریتو، شیقا]]||۶۲٬۳۵۳||۵۲٫۷۵||۱٬۱۸۲||۲۰۰۱-۱۰-۰۱||[http://www.city.ritto.shiga.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20011003204425/http://www.city.ritto.shiga.jp/ |date=2001-10-03 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Koka</span>[[کوکا، شیقا]]||۹۴٬۰۰۷||۴۸۱٫۶۹||۱۹۵||۲۰۰۴-۱۰-۰۱||[http://www.city.koka.shiga.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080206022438/http://www.city.koka.shiga.jp/ |date=2008-02-06 }} |- |align="left"|[[یاسو، شیقا]]||۴۹٬۸۲۱||۸۱٫۰۷||۶۱۵||۲۰۰۴-۱۰-۰۱||[http://www.city.yasu.lg.jp/] |- |align="left"|[[کونان، شیقا]]||۵۵٬۱۴۴||۷۰٫۴۹||۷۸۲||۲۰۰۴-۱۰-۰۱||[http://www.city.konan.shiga.jp/] |- |align="left"|[[تاکاشیما، شیقا]]||۵۲٬۹۶۷||۶۹۳٫۰۰||۷۶٫۴||۲۰۰۵-۰۱-۰۱||[http://www.city.takashima.shiga.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060218063311/http://www.city.takashima.shiga.jp/ |date=2006-02-18 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Higashiomi</span>[[هیقاشی‌اومی، شیقا]]||۱۱۷٬۴۸۷||۳۸۸٫۵۸||۳۰۲||۲۰۰۵-۰۲-۱۱||[http://www.city.higashiomi.shiga.jp/] |- |align="left"|[[مایبارا، شیقا]]||۴۰٬۷۵۷||۲۵۰٫۴۶||۱۶۳||۲۰۰۵-۰۲-۱۴||[http://www.city.maibara.shiga.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090830215037/http://www.city.maibara.shiga.jp/ |date=2009-08-30 }} |- |align="left"|[[ناقاهاما، شیقا]]||۸۳٬۵۵۵||۲۴۷٫۰۱||۳۳۸||۲۰۰۶-۰۲-۱۳||[http://www.city.nagahama.shiga.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161230232547/http://www.city.nagahama.shiga.jp/ |date=2016-12-30 }} |} == شیمانه == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=しまね統計情報データベース　新着情報 今月の統計 推計人口（市町村別） |url=http://www.toukeika.pref.shimane.jp/toukei/st0/st0100.asp |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2008-04-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080410125028/http://www.toukeika.pref.shimane.jp/toukei/st0/st0100.asp }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[ماتسوئه]]||۱۹۵٬۸۷۵||۵۳۰٫۲۷||۳۶۹||۱۸۸۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.matsue.shimane.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180125141356/http://www.city.matsue.shimane.jp/ |date=2018-01-25 }} |- |align="left"|[[ایزومو]]||۱۴۶٬۱۱۵||۵۴۳٫۴۸||۲۶۹||۱۹۴۱-۱۱-۰۳||[http://www.city.izumo.shimane.jp/] |- |align="left"|[[ماسودا، شیمانه]]||۵۰٬۹۸۰||۷۳۳٫۱۶||۶۹٫۵||۱۹۵۲-۰۸-۰۱||<ref>{{Cite web |title=益田市ホームページ<!-- عنوان تصحیح شده توسط ربات --> |url=http://www.iwami.or.jp/masudasi/ |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2007-11-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071125210121/http://www.iwami.or.jp/masudasi/ }}</ref> |- |align="left"|[[یاسوقی، شیمانه]]||۴۲٬۹۹۷||۴۲۰٫۹۷||۱۰۲||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.yasugi.shimane.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Gotsu</span>[[قوتسو، شیمانه]]||۲۶٬۹۵۸||۲۶۸٫۵۱||۱۰۰||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.gotsu.lg.jp/] |- |align="left"|[[اون‌نان، شیمانه]]||۴۳٬۲۶۹||۵۵۳٫۳۷||۷۸٫۲||۲۰۰۴-۱۱-۰۱||[http://www.city.unnan.shimane.jp/] |- |align="left"|[[هامادا، شیمانه]]||۶۱٬۳۲۵||۶۸۹٫۶۰||۸۸٫۹||۲۰۰۵-۱۰-۰۱||[http://www.city.hamada.shimane.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Oda</span>[[اودا، شیمانه]]||۳۹٬۵۹۳||۴۳۶٫۱۱||۹۰٫۸||۲۰۰۵-۱۰-۰۱||[http://www.iwamigin.jp/ohda/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160810222150/http://www.iwamigin.jp/ohda/ |date=2016-08-10 }} |} == شیزوئوکا == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=統計センターしずおか　静岡県人口推計 |url=http://toukei.pref.shizuoka.jp/tokei/ |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2008-02-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080203204758/http://toukei.pref.shizuoka.jp/tokei/ }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[شیزوئوکا (شهر)|شیزوئوکا]]||۷۱۰٬۹۴۴||۱٬۳۸۸٫۷۸||۵۱۲||۱۸۸۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[هاماماتسو، شیزوئوکا]]||۸۱۱٬۴۳۱||۱٬۵۱۱٫۱۷||۵۳۷||۱۹۱۱-۰۷-۰۱||[http://www.city.hamamatsu.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[نومازو، شیزوئوکا]]||۲۰۶٬۸۱۸||۱۸۷٫۱۱||۱٬۱۰۵||۱۹۲۳-۰۷-۰۱||[http://www.city.numazu.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[آتامی، شیزوئوکا]]||۴۰٬۵۲۴||۶۱٫۵۶||۶۵۸||۱۹۳۷-۰۴-۱۰||[http://www.city.atami.shizuoka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120426053204/http://www.city.atami.shizuoka.jp/ |date=2012-04-26 }} |- |align="left"|[[میشیما، شیزوئوکا]]||۱۱۲٬۳۲۰||۶۲٫۱۳||۱٬۸۰۸||۱۹۴۱-۰۴-۲۹||[http://www.city.mishima.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[فوجی‌نومیا، شیزوئوکا]]||۱۲۲٬۱۲۲||۳۱۴٫۸۱||۳۸۸||۱۹۴۲-۰۶-۰۱||[http://www.city.fujinomiya.shizuoka.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081025001740/http://www.city.fujinomiya.shizuoka.jp/ |date=2008-10-25 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Ito</span>[[ایتو، شیزوئوکا]]||۷۲٬۰۳۸||۱۲۴٫۱۳||۵۸۰||۱۹۴۷-۰۸-۱۰||[http://www.city.ito.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[شیمادا، شیزوئوکا]]||۹۵٬۷۶۲||۱۹۵٫۴۰||۴۹۰||۱۹۴۸-۰۱-۰۱||[http://www.city.shimada.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[ایواتا، شیزوئوکا]]||۱۷۲٬۵۸۳||۱۶۴٫۰۸||۱٬۰۵۲||۱۹۴۸-۰۴-۰۱||[http://www.city.iwata.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[یایزو، شیزوئوکا]]||۱۲۰٬۳۳۱||۴۶٫۰۱||۲٬۶۱۵||۱۹۵۱-۰۳-۰۱||[http://www.city.yaizu.lg.jp/] |- |align="left"|[[کاکه‌قاوا، شیزوئوکا]]||۱۱۸٬۶۶۰||۲۶۵٫۶۳||۴۴۷||۱۹۵۴-۰۳-۳۱||[http://www.city.kakegawa.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[فوجی‌ئدا، شیزوئوکا]]||۱۲۹٬۶۳۷||۱۴۰٫۷۴||۹۲۱||۱۹۵۴-۰۳-۳۱||[http://www.city.fujieda.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[قوتنبا، شیزوئوکا]]||۸۸٬۰۷۸||۱۹۴٫۶۳||۴۵۳||۱۹۵۵-۰۲-۱۱||[http://www.city.gotemba.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[فوکورویی، شیزوئوکا]]||۸۵٬۱۶۳||۱۰۸٫۵۶||۷۸۴||۱۹۵۸-۱۱-۰۳||[http://www.city.fukuroi.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[فوجی، شیزوئوکا]]||۲۳۷٬۲۷۹||۲۱۴٫۱۰||۱٬۱۰۸||۱۹۶۶-۱۱-۰۱||[http://www.city.fuji.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[شیمودا، شیزوئوکا]]||۲۵٬۷۸۴||۱۰۴٫۷۰||۲۴۶||۱۹۷۱-۰۱-۰۱||[http://www.city.shimoda.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[سوسونو، شیزوئوکا]]||۵۳٬۷۴۰||۱۳۸٫۳۹||۳۸۸||۱۹۷۱-۰۱-۰۱||[http://www.city.susono.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[کوسای، شیزوئوکا]]||۴۴٬۵۴۵||۵۵٫۰۸||۸۰۹||۱۹۷۲-۰۱-۰۱||[http://www.city.kosai.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[ایزو، شیزوئوکا]]||۳۵٬۹۱۱||۳۶۳٫۹۷||۹۸٫۷||۲۰۰۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.izu.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[اومائه‌زاکی، شیزوئوکا]]||۳۵٬۰۱۵||۶۵٫۸۵||۵۳۲||۲۰۰۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.omaezaki.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[کیکوقاوا، شیزوئوکا]]||۴۷٬۷۰۲||۹۴٫۲۴||۵۰۶||۲۰۰۵-۰۱-۱۷||[http://www.city.kikugawa.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[ایزونوکونی، شیزوئوکا]]||۴۹٬۷۱۱||۹۴٫۷۱||۵۲۵||۲۰۰۵-۰۴-۰۱||[http://www.city.izunokuni.shizuoka.jp/] |- |align="left"|[[ماکینوهارا، شیزوئوکا]]||۴۹٬۷۲۶||۱۱۱٫۵۰||۴۴۶||۲۰۰۵-۱۰-۱۱||[http://www.city.makinohara.shizuoka.jp/] |} == توچیقی == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=栃木県毎月人口推計速報/栃木県<!-- Bot generated title --> |url=http://www.pref.tochigi.jp/pref/toukei/toukei/popu1.html |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2007-09-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070918144152/http://www.pref.tochigi.jp/pref/toukei/toukei/popu1.html }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[اوتسونومیا، توچیقی]]||۵۰۷٬۸۳۳||۴۱۶٫۸۴||۱٬۲۱۸||۱۸۹۶-۰۴-۰۱||[http://www.city.utsunomiya.tochigi.jp/] |- |align="left"|[[آشیکاقا، توچیقی]]||۱۵۷٬۷۹۳||۱۷۷٫۸۲||۸۸۷||۱۹۲۱-۰۱-۰۱||[http://www.city.ashikaga.tochigi.jp/] |- |align="left"|[[توچیقی (شهر)]]||۸۱٬۶۰۱||۱۲۲٫۰۶||۶۶۹||۱۹۳۷-۰۴-۰۱||[http://www.city.tochigi.tochigi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100305195542/http://www.city.tochigi.tochigi.jp/ |date=2010-03-05 }} |- |align="left"|[[کانوما، توچیقی]]||۱۰۳٬۶۹۰||۴۹۰٫۶۲||۲۱۱||۱۹۴۸-۱۰-۱۰||[http://www.city.kanuma.tochigi.jp/] |- |align="left"|[[اویاما، توچیقی]]||۱۶۲٬۲۸۳||۱۷۱٫۶۱||۹۴۶||۱۹۵۴-۰۳-۳۱||[http://www.city.oyama.tochigi.jp/] |- |align="left"|[[موکا، توچیقی]]||۶۶٬۷۰۵||۱۱۱٫۷۶||۵۹۷||۱۹۵۴-۱۰-۰۱||[http://www.city.moka.tochigi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030919052800/http://www.city.moka.tochigi.jp/ |date=2003-09-19 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Otawara</span>[[اوتاوارا، توچیقی]]||۷۸٬۵۶۳||۳۵۴٫۱۲||۲۲۲||۱۹۵۴-۱۲-۰۱||[http://www.city.ohtawara.tochigi.jp/] |- |align="left"|[[یایتا، توچیقی]]||۳۵٬۴۶۲||۱۷۰٫۶۶||۲۰۸||۱۹۵۸-۱۱-۰۱||[http://www.city.yaita.tochigi.jp/] |- |align="left"|[[ناسوشیوبارا، توچیقی]]||۱۱۵٬۶۳۳||۵۹۲٫۸۲||۱۹۵||۲۰۰۵-۰۱-۰۱||[http://www.city.nasushiobara.lg.jp/] |- |align="left"|[[سانو، توچیقی]]||۱۲۳٬۰۳۴||۳۵۶٫۰۷||۳۴۶||۲۰۰۵-۰۲-۲۸||[http://www.city.sano.tochigi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080319093824/http://www.city.sano.tochigi.jp/ |date=2008-03-19 }} |- |align="left"|[[ساکورا، توچیقی]]||۴۲٬۴۰۳||۱۲۵٫۴۶||۳۳۸||۲۰۰۵-۰۳-۲۸||[http://www.city.tochigi-sakura.lg.jp/] |- |align="left"|[[ناسوکاراسویاما، توچیقی]]||۳۰٬۴۳۳||۱۷۴٫۴۲||۱۷۴||۲۰۰۵-۱۰-۰۱||[http://www.city.nasukarasuyama.lg.jp/] |- |align="left"|[[شیموتسوکه، توچیقی]]||۵۹٬۴۵۹||۷۴٫۵۸||۷۹۷||۲۰۰۶-۰۱-۱۰||[http://www.city.shimotsuke.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Nikko</span>[[نیکو، توچیقی]]||۹۲٬۱۸۱||۱٬۴۴۹٫۸۷||۶۳٫۶||۲۰۰۶-۰۳-۲۰||[http://www.city.nikko.lg.jp/] |} == توکوشیما == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=徳島県の統計情報　推計人口 |url=http://www.pref.tokushima.jp/Statistics.nsf/ |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2016-03-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303174645/http://www.pref.tokushima.jp/Statistics.nsf/ }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[توکوشیما (شهر)|توکوشیما]]||۲۶۶٬۳۷۰||۱۹۱٫۳۹||۱٬۳۹۲||۱۸۸۹-۱۰-۰۱||[http://www.city.tokushima.tokushima.jp/] |- |align="left"|[[ناروتو، توکوشیما]]||۶۲٬۴۵۳||۱۳۵٫۴۶||۴۶۱||۱۹۴۷-۰۳-۱۵||[http://www.city.naruto.tokushima.jp/] |- |align="left"|[[کوماتسوشیما، توکوشیما]]||۴۱٬۵۴۰||۴۵٫۲۴||۹۱۸||۱۹۵۱-۰۶-۰۱||[http://www.city.komatsushima.tokushima.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204062523/http://www.city.komatsushima.tokushima.jp/ |date=2012-02-04 }} |- |align="left"|[[آنان، توکوشیما]]||۷۷٬۰۹۹||۲۷۹٫۳۹||۲۷۶||۱۹۵۸-۰۵-۰۱||[http://www.city.anan.tokushima.jp/] |- |align="left"|[[یوشینوقاوا، توکوشیما]]||۴۴٬۹۰۵||۱۴۴٫۱۹||۳۱۱||۲۰۰۴-۱۰-۰۱||[http://www.city.yoshinogawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[میما، توکوشیما]]||۳۳٬۵۲۰||۳۶۷٫۳۸||۹۱٫۲||۲۰۰۵-۰۳-۰۱||[http://www.city.mima.lg.jp/] |- |align="left"|[[آوا، توکوشیما]]||۴۰٬۳۰۳||۱۹۰٫۹۷||۲۱۱||۲۰۰۵-۰۴-۰۱||[http://www.city.awa.lg.jp/] |- |align="left"|[[میوشی، توکوشیما]]||۳۲٬۳۲۹||۷۲۱٫۴۸||۴۴٫۸||۲۰۰۶-۰۳-۰۱||[http://www.city-miyoshi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120722042934/http://www.city-miyoshi.jp/ |date=2012-07-22 }} |} == توکیو == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>[http://www.toukei.metro.tokyo.jp/jsuikei/js-index.htm 東京都の人口推計トップページ<!-- Bot generated title -->]</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|<span style="display:none">Hachioji</span>[[هاچی‌اوجی، توکیو]]||۵۶۷٬۳۶۷||۱۸۶٫۳۱||۳٬۰۴۵||۱۹۱۷-۰۹-۰۱||[http://www.city.hachioji.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[تاچیکاوا، توکیو]]||۱۷۵٬۶۳۹||۲۴٫۳۸||۷٬۲۰۴||۱۹۴۰-۱۲-۰۱||[http://www.city.tachikawa.tokyo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081023195034/http://www.city.tachikawa.tokyo.jp/ |date=2008-10-23 }} |- |align="left"|[[موساشینو، توکیو]]||۱۳۸٬۵۱۶||۱۰٫۷۳||۱۲٬۹۰۹||۱۹۴۷-۱۱-۰۳||[http://www.city.musashino.lg.jp/] |- |align="left"|[[میتاکا، توکیو]]||۱۸۰٬۷۹۷||۱۶٫۵۰||۱۰٬۹۵۷||۱۹۵۰-۱۱-۰۳||[http://www.city.mitaka.tokyo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061026011433/http://www.city.mitaka.tokyo.jp/ |date=2006-10-26 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Ome</span>[[اومه، توکیو]]||۱۴۱٬۷۰۸||۱۰۳٫۲۶||۱٬۳۷۲||۱۹۵۱-۰۴-۰۱||[http://www.city.ome.tokyo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100117054805/http://www.city.ome.tokyo.jp/ |date=2010-01-17 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Fuchu</span>[[فوچو، توکیو]]||۲۴۸٬۴۴۵||۲۹٫۳۴||۸٬۴۶۸||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.fuchu.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[آکیشیما، توکیو]]||۱۱۱٬۷۶۳||۱۷٫۳۳||۶٬۴۴۹||۱۹۵۴-۰۵-۰۱||[http://www.city.akishima.tokyo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090501130554/http://www.city.akishima.tokyo.jp/ |date=2009-05-01 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Chofu</span>[[چوفو، توکیو]]||۲۱۹٬۰۵۳||۲۱٫۵۳||۱۰٬۱۷۴||۱۹۵۵-۰۴-۰۱||[http://www.city.chofu.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[ماچیدا، توکیو]]||۴۱۳٬۷۸۶||۷۱٫۶۳||۵٬۷۷۷||۱۹۵۸-۰۲-۰۱||[http://www.city.machida.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[کوقانه‌ای، توکیو]]||۱۱۵٬۱۱۶||۱۱٫۳۳||۱۰٬۱۶۰||۱۹۵۸-۱۰-۰۱||[http://www.city.koganei.lg.jp/] |- |align="left"|[[کودائیرا، توکیو]]||۱۸۵٬۸۲۹||۲۰٫۴۶||۹٬۰۸۳||۱۹۶۲-۱۰-۰۱||[http://www.city.kodaira.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[هینو، توکیو]]||۱۷۹٬۴۸۲||۲۷٫۵۳||۶٬۵۲۰||۱۹۶۳-۱۱-۰۳||[http://www.city.hino.lg.jp/] |- |align="left"|[[هیقاشی‌مورایاما، توکیو]]||۱۴۶٬۵۸۵||۱۷٫۱۷||۸٬۵۳۷||۱۹۶۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.higashimurayama.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[کوکوبونجی، توکیو]]||۱۱۸٬۸۰۱||۱۱٫۴۸||۱۰٬۳۴۹||۱۹۶۴-۱۱-۰۳||[http://www.city.kokubunji.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[کونیتاچی، توکیو]]||۷۳٬۳۶۲||۸٫۱۵||۹٬۰۰۱||۱۹۶۷-۰۱-۰۱||[http://www.city.kunitachi.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[فوسا، توکیو]]||۶۰٬۴۱۳||۱۰٫۲۴||۵٬۹۰۰||۱۹۷۰-۰۷-۰۱||[http://www.city.fussa.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[کومائه، توکیو]]||۷۸٬۲۳۷||۶٫۳۹||۱۲٬۲۴۴||۱۹۷۰-۱۰-۰۱||[http://www.city.komae.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[هیقاشی‌یاماتو، توکیو]]||۸۱٬۴۴۵||۱۳٫۵۴||۶٬۰۱۵||۱۹۷۰-۱۰-۰۱||[http://www.city.higashiyamato.lg.jp/] |- |align="left"|[[کیوسه، توکیو]]||۷۳٬۵۱۸||۱۰٫۱۹||۷٬۲۱۵||۱۹۷۰-۱۰-۰۱||[http://www.city.kiyose.tokyo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070701174308/http://www.city.kiyose.tokyo.jp/ |date=2007-07-01 }} |- |align="left"|[[هیقاشی‌کورومه، توکیو]]||۱۱۵٬۴۰۵||۱۲٫۹۲||۸٬۹۳۲||۱۹۷۰-۱۰-۰۱||[http://www.city.higashikurume.lg.jp/] |- |align="left"|[[موساشی‌مورایاما، توکیو]]||۶۸٬۳۳۳||۱۵٫۳۷||۴٬۴۴۶||۱۹۷۰-۱۱-۰۳||[http://www.city.musashimurayama.tokyo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100126164716/http://www.city.musashimurayama.tokyo.jp/ |date=2010-01-26 }} |- |align="left"|[[تاما، توکیو]]||۱۴۹٬۴۰۴||۲۱٫۰۸||۷٬۰۸۷||۱۹۷۱-۱۱-۰۱||[http://www.city.tama.tokyo.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080715124647/http://www.city.tama.tokyo.jp/ |date=2008-07-15 }} |- |align="left"|[[ایناقی، توکیو]]||۸۰٬۷۷۲||۱۷٫۹۷||۴٬۴۹۵||۱۹۷۱-۱۱-۰۱||[http://www.city.inagi.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[هامورا، توکیو]]||۵۶٬۹۸۴||۹٫۹۱||۵٬۷۵۰||۱۹۹۱-۱۱-۰۱||[http://www.city.hamura.tokyo.jp/] |- |align="left"|[[آکیرونو، توکیو]]||۸۰٬۲۶۸||۷۳٫۳۴||۱٬۰۹۴||۱۹۹۵-۰۹-۰۱||[http://www.city.akiruno.tokyo.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Nishitokyo</span>[[نیشی‌توکیو، توکیو]]||۱۹۳٬۳۵۰||۱۵٫۸۵||۱۲٬۱۹۹||۲۰۰۱-۰۱-۲۱||[http://www.city.nishitokyo.lg.jp/] |} == توتوری == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>[http://www.pref.tottori.lg.jp/dd.aspx?menuid=9974 鳥取県人口移動調査/とりネット/鳥取県公式サイト<!-- Bot generated title -->]</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[توتوری (شهر)|توتوری]]||۲۰۰٬۳۱۵||۷۶۵٫۶۶||۲۶۲||۱۸۸۹-۱۰-۰۱||[http://www.city.tottori.tottori.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050119053120/http://www.city.tottori.tottori.jp/ |date=2005-01-19 }} |- |align="left"|[[یوناقو، توتوری]]||۱۴۹٬۱۴۰||۱۳۲٫۲۱||۱٬۱۲۸||۱۹۲۷-۰۴-۰۱||[http://www.yonago-city.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071126135318/http://www.yonago-city.jp/ |date=2007-11-26 }} |- |align="left"|[[کورایوشی، توتوری]]||۵۱٬۴۵۳||۲۷۲٫۱۵||۱۸۹||۱۹۵۳-۱۰-۰۱||[http://www.city.kurayoshi.tottori.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071231191808/http://www.city.kurayoshi.tottori.jp/ |date=2007-12-31 }} |- |align="left"|[[ساکای‌میناتو، توتوری]]||۳۵٬۹۰۸||۲۸٫۷۹||۱٬۲۴۷||۱۹۵۶-۰۴-۰۱||[http://www.city.sakaiminato.tottori.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160725195545/http://www.city.sakaiminato.tottori.jp/ |date=2016-07-25 }} |} == تویاما == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>[http://www.pref.toyama.jp/sections/1015/lib/jinko/index.html 人口移動調査<!-- Bot generated title -->]</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[تویاما (شهر)|تویاما]]||۴۲۱٬۱۱۶||۱٬۲۴۱٫۸۵||۳۳۹||۱۸۸۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.toyama.toyama.jp/] |- |align="left"|[[اوئوزو، تویاما]]||۴۵٬۹۴۵||۲۰۰٫۶۳||۲۲۹||۱۹۵۲-۰۴-۰۱||[http://www.city.uozu.toyama.jp/] |- |align="left"|[[هیمی، تویاما]]||۵۳٬۳۱۶||۲۳۰٫۴۷||۲۳۱||۱۹۵۲-۰۸-۰۱||[http://www.city.himi.toyama.jp/] |- |align="left"|[[نامه‌ریکاوا، تویاما]]||۳۳٬۷۸۹||۵۴٫۶۱||۶۱۹||۱۹۵۴-۰۳-۰۱||[http://www.city.namerikawa.toyama.jp/] |- |align="left"|[[تونامی، تویاما]]||۴۹٬۳۹۶||۱۲۶٫۹۶||۳۸۹||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.tonami.toyama.jp/] |- |align="left"|[[اویابه، تویاما]]||۳۲٬۶۵۶||۱۳۴٫۱۱||۲۴۴||۱۹۶۲-۰۸-۰۱||[http://www.city.oyabe.toyama.jp/] |- |align="left"|[[نانتو، تویاما]]||۵۷٬۰۶۱||۶۶۸٫۸۶||۸۵٫۳||۲۰۰۴-۱۱-۰۱||[http://www.city.nanto.toyama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051201124816/http://www.city.nanto.toyama.jp/ |date=2005-12-01 }} |- |align="left"|[[تاکائوکا، تویاما]]||۱۷۸٬۹۶۵||۲۰۹٫۳۸||۸۵۵||۲۰۰۵-۱۱-۰۱||[http://www.city.takaoka.toyama.jp/] |- |align="left"|[[ایمیزو، تویاما]]||۹۴٬۶۹۱||۱۰۹٫۱۸||۸۶۷||۲۰۰۵-۱۱-۰۱||[http://www.city.imizu.toyama.jp/] |- |align="left"|[[کوروبه، تویاما]]||۴۲٬۶۱۲||۴۲۶٫۳۴||۹۹٫۹||۲۰۰۶-۰۳-۳۱||[http://kurobe.city.kurobe.toyama.jp/] |} == واکایاما == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=毎月推計人口 |url=http://www.pref.wakayama.lg.jp/prefg/020300/suikei/index.html |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2018-07-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180713231453/https://www.pref.wakayama.lg.jp/prefg/020300/suikei/index.html }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[واکایاما (شهر)|واکایاما]]||۳۷۲٬۱۷۵||۲۰۹٫۲۳||۱٬۷۷۹||۱۸۸۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.wakayama.wakayama.jp/] |- |align="left"|[[کاینان، واکایاما]]||۵۵٬۸۷۷||۱۰۱٫۱۸||۵۵۲||۱۹۳۴-۰۵-۰۱||[http://www.city.kainan.wakayama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210210075705/http://www.city.kainan.wakayama.jp/ |date=2021-02-10 }} |- |align="left"|[[تانابه، واکایاما]]||۸۰٬۴۷۸||۱٬۰۲۶٫۷۷||۷۸٫۴||۱۹۴۲-۰۵-۲۰||[http://www.city.tanabe.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Gobo</span>[[قوبو، واکایاما]]||۲۶٬۳۳۵||۴۳٫۹۳||۵۹۹||۱۹۵۴-۰۴-۰۱||[http://www.city.gobo.wakayama.jp/] |- |align="left"|[[آریدا، واکایاما]]||۳۱٬۱۹۴||۳۶٫۹۲||۸۴۵||۱۹۵۶-۰۵-۰۱||[http://www.city.arida.lg.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Shingu</span>[[شینقو، واکایاما]]||۳۲٬۶۵۴||۲۵۵٫۴۳||۱۲۸||۲۰۰۵-۱۰-۰۱||[http://www.city.shingu.lg.jp/] |- |align="left"|[[کینوکاوا، واکایاما]]||۶۷٬۱۹۲||۲۲۸٫۲۴||۲۹۴||۲۰۰۵-۱۱-۰۷||[http://www.city.kinokawa.lg.jp/] |- |align="left"|[[هاشیموتو، واکایاما]]||۶۷٬۵۰۵||۱۳۰٫۳۱||۵۱۸||۲۰۰۶-۰۳-۰۱||[http://www.city.hashimoto.wakayama.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060427091637/http://www.city.hashimoto.wakayama.jp/ |date=2006-04-27 }} |- |align="left"|[[ایواده، واکایاما]]||۵۱٬۸۴۳||۳۸٫۵۰||۱٬۳۴۷||۲۰۰۶-۰۴-۰۱||[http://www.city.iwade.wakayama.jp/] |} == یاماقاتا == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=山形県の人口と世帯数（月報）（推計）の統計表電子データについて — 山形県ホームページ<!-- Bot generated title --> |url=http://www.pref.yamagata.jp/ou/somu/020052/jinkou.html |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2007-05-19 |archiveurl=https://archive.today/20070519180118/http://www.pref.yamagata.jp/ou/somu/020052/jinkou.html }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[یاماقاتا (شهر)|یاماقاتا]]||۲۵۵٬۳۷۰||۳۸۱٫۳۴||۶۷۰||۱۸۸۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.yamagata.yamagata.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031019034152/http://www.city.yamagata.yamagata.jp/ |date=2003-10-19 }} |- |align="left"|[[یونه‌زاوا، یاماقاتا]]||۹۱٬۷۰۴||۵۴۸٫۷۴||۱۶۷||۱۸۸۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.yonezawa.yamagata.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Shinjo</span>[[شینجو، یاماقاتا]]||۳۹٬۸۰۸||۲۲۳٫۰۸||۱۷۸||۱۹۴۹-۰۴-۰۱||[http://www.city.shinjo.yamagata.jp/] |- |align="left"|[[ساقائه، یاماقاتا]]||۴۳٬۲۹۹||۱۳۹٫۰۸||۳۱۱||۱۹۵۴-۰۸-۰۱||[http://www.city.sagae.yamagata.jp/] |- |align="left"|[[کامینویاما، یاماقاتا]]||۳۵٬۰۸۶||۲۴۰٫۹۵||۱۴۶||۱۹۵۴-۱۰-۰۱||[http://www.city.kaminoyama.yamagata.jp/] |- |align="left"|[[مورایاما، یاماقاتا]]||۲۷٬۵۸۶||۱۹۶٫۸۳||۱۴۰||۱۹۵۴-۱۱-۰۱||[http://www.city.murayama.lg.jp/] |- |align="left"|[[ناقای، یاماقاتا]]||۳۰٬۲۸۵||۲۱۴٫۶۹||۱۴۱||۱۹۵۴-۱۱-۱۵||[http://www.city.nagai.yamagata.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Tendo</span>[[تندو، یاماقاتا]]||۶۳٬۴۷۰||۱۱۳٫۰۱||۵۶۲||۱۹۵۸-۱۰-۰۱||[http://www.city.tendo.yamagata.jp/] |- |align="left"|[[هیقاشینه، یاماقاتا]]||۴۶٬۱۴۱||۲۰۷٫۱۷||۲۲۳||۱۹۵۸-۱۱-۰۳||[http://www.city.higashine.yamagata.jp/] |- |align="left"|[[اوبانازاوا، یاماقاتا]]||۱۹٬۹۳۷||۳۷۲٫۳۲||۵۳٫۵||۱۹۵۹-۰۴-۱۰||[http://www.city.obanazawa.yamagata.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Nan'yo</span>[[نانیو، یاماقاتا]]||۳۴٬۵۴۲||۱۶۰٫۷۰||۲۱۵||۱۹۶۷-۰۴-۰۱||[http://www.city.nanyo.yamagata.jp/] |- |align="left"|[[تسورواوکا، یاماقاتا]]||۱۴۰٬۰۹۷||۱٬۳۱۱٫۵۱||۱۰۷||۲۰۰۵-۱۰-۰۱||[http://www.city.tsuruoka.lg.jp/] |- |align="left"|[[ساکاتا، یاماقاتا]]||۱۱۴٬۹۶۴||۶۰۲٫۷۹||۱۹۱||۲۰۰۵-۱۱-۰۱||[http://www.city.sakata.lg.jp/] |} == یاماقوچی == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=山口県/統計分析課/人口・人口移動統計調査（平成۲۰年۳月۱日現在）<!-- Bot generated title --> |url=http://www.pref.yamaguchi.lg.jp/cms/a12500/jinko/jinko.html |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2018-07-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180713202913/http://www.pref.yamaguchi.lg.jp/cms/a12500/jinko/jinko.html }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|[[اوبه، یاماقوچی]]||۱۷۶٬۳۷۰||۲۸۷٫۶۹||۶۱۳||۱۹۲۱-۱۱-۰۱||[http://www.city.ube.yamaguchi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Hofu</span>[[هوفو، یاماقوچی]]||۱۱۶٬۳۹۳||۱۸۸٫۵۹||۶۱۷||۱۹۳۶-۰۸-۲۵||[http://www.city.hofu.yamaguchi.jp/] |- |align="left"|[[کوداماتسو، یاماقوچی]]||۵۴٬۰۲۶||۸۹٫۳۶||۶۰۵||۱۹۳۹-۱۱-۰۳||[http://www.city.kudamatsu.yamaguchi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080212033246/http://www.city.kudamatsu.yamaguchi.jp/ |date=2008-02-12 }} |- |align="left"|[[مینه، یاماقوچی]]||۱۷٬۳۵۵||۲۲۸٫۲۵||۷۶٫۰||۱۹۵۴-۰۳-۳۱||[http://www.city.mine.lg.jp/]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- |align="left"|<span style="display:none">Shunan</span>[[شونان، یاماقوچی]]||۱۵۰٬۲۹۹||۶۵۶٫۲۵||۲۲۹||۲۰۰۳-۰۴-۲۱||[http://www.city.shunan.lg.jp/] |- |align="left"|[[هیکاری، یاماقوچی]]||۵۳٬۲۷۴||۹۱٫۹۴||۵۷۹||۲۰۰۴-۱۰-۰۴||[http://www.city.hikari.lg.jp/] |- |align="left"|[[شیمونوسکی، یاماقوچی]]||۲۸۶٬۰۷۳||۷۱۶٫۰۶||۴۰۰||۲۰۰۵-۰۲-۱۳||[http://www.city.shimonoseki.yamaguchi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141020094055/http://www.city.shimonoseki.yamaguchi.jp/ |date=2014-10-20 }} |- |align="left"|[[یانای، یاماقوچی]]||۳۵٬۴۳۸||۱۳۹٫۹۰||۲۵۳||۲۰۰۵-۰۲-۲۱||[http://www.city-yanai.jp/] |- |align="left"|[[هاقی، یاماقوچی]]||۵۵٬۸۳۱||۶۹۸٫۸۷||۷۹٫۹||۲۰۰۵-۰۳-۰۶||[http://www.city.hagi.yamaguchi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050808005011/http://www.city.hagi.yamaguchi.jp/ |date=2005-08-08 }} |- |align="left"|[[ناقاتو، یاماقوچی]]||۳۹٬۸۲۵||۳۵۷٫۹۲||۱۱۱||۲۰۰۵-۰۳-۲۲||[http://www.city.nagato.yamaguchi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">San'yo-Onoda</span>[[سانیو-اونودا، یاماقوچی]]||۶۵٬۵۲۳||۱۳۲٫۹۹||۴۹۳||۲۰۰۵-۰۳-۲۲||[http://www.city.sanyo-onoda.lg.jp/] |- |align="left"|[[یاماقوچی (شهر)|یاماقوچی]]||۱۹۲٬۰۰۸||۷۳۰٫۲۳||۲۶۳||۲۰۰۵-۱۰-۰۱||[http://www.city.yamaguchi.lg.jp/] |- |align="left"|[[ایواکونی، یاماقوچی]]||۱۴۶٬۸۸۵||۸۷۲٫۷۱||۱۶۸||۲۰۰۶-۰۳-۲۰||[http://www.city.iwakuni.yamaguchi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090926071949/http://www.city.iwakuni.yamaguchi.jp/ |date=2009-09-26 }} |} == یاماناشی == * population:۲۰۰۸-۰۱-۰۱<ref>{{Cite web |title=山梨県統計データバンク　aa۰۴۰۰۰<!-- Bot generated title --> |url=http://www.pref.yamanashi.jp/toukei/DB/EDA/A/dbaa04000.html |accessdate=2016-08-25 |archivedate=2006-05-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060517044252/http://www.pref.yamanashi.jp/toukei/DB/EDA/A/dbaa04000.html }}</ref> {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:right;" |- !شهرین آدی!! نفوس!! آلان!!تراکم!! قورولوش!!وب سایتی |- |align="left"|<span style="display:none">Kofu</span>[[کوفو، یاماناشی]]||۱۹۹٬۳۷۴||۲۱۲٫۴۱||۹۳۹||۱۸۸۹-۰۷-۰۱||[http://www.city.kofu.yamanashi.jp/] |- |align="left"|[[فوجی‌یوشیدا، یاماناشی]]||۵۱٬۸۷۹||۱۲۱٫۸۳||۴۲۶||۱۹۵۱-۰۳-۲۰||[http://www.city.fujiyoshida.yamanashi.jp/] |- |align="left"|[[تسورو، یاماناشی]]||۳۴٬۴۳۹||۱۶۱٫۵۸||۲۱۳||۱۹۵۴-۰۴-۲۹||[http://www.city.tsuru.yamanashi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none"></span>[[اوتسوکی، یاماناشی]]||۲۹٬۸۶۹||۲۸۰٫۳۰||۱۰۷||۱۹۵۴-۰۸-۰۸||[http://www.city.otsuki.yamanashi.jp/] |- |align="left"|[[نیراساکی، یاماناشی]]||۳۳٬۵۳۹||۱۴۳٫۷۳||۲۳۳||۱۹۵۴-۱۰-۱۰||[http://www.city.nirasaki.yamanashi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040630220735/http://www.city.nirasaki.yamanashi.jp/ |date=2004-06-30 }} |- |align="left"|[[مینامی-آروپوسو، یاماناشی]]||۷۲٬۲۹۵||۲۶۴٫۰۶||۲۷۴||۲۰۰۳-۰۴-۰۱||[http://www.city.minami-alps.yamanashi.jp/] |- |align="left"|[[کای، یاماناشی]]||۷۴٬۰۷۷||۷۱٫۹۴||۱٬۰۳۰||۲۰۰۴-۰۹-۰۱||[http://www.city.kai.yamanashi.jp/] |- |align="left"|[[فوئه‌فوکی، یاماناشی]]||۷۱٬۱۸۴||۲۰۱٫۹۲||۳۵۳||۲۰۰۴-۱۰-۱۲||[http://www.city.fuefuki.yamanashi.jp/] |- |align="left"|[[هوکوتو، یاماناشی]]||۴۷٬۷۵۴||۶۰۲٫۸۹||۷۹٫۲||۲۰۰۴-۱۱-۰۱||[http://www.city.hokuto.yamanashi.jp/] |- |align="left"|[[اوئنوهارا، یاماناشی]]||۲۸٬۲۹۵||۱۷۰٫۶۵||۱۶۶||۲۰۰۵-۰۲-۱۳||[http://www.city.uenohara.yamanashi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151107094120/http://www.city.uenohara.yamanashi.jp/ |date=2015-11-07 }} |- |align="left"|[[یاماناشی، یاماناشی]]||۳۸٬۲۰۲||۲۸۹٫۸۷||۱۳۲||۲۰۰۵-۰۳-۲۲||[http://www.city.yamanashi.yamanashi.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20000901231441/http://www.city.yamanashi.yamanashi.jp/ |date=2000-09-01 }} |- |align="left"|<span style="display:none">Koshu</span>[[کوشو، یاماناشی]]||۳۵٬۰۷۲||۲۶۴٫۰۱||۱۳۳||۲۰۰۵-۱۱-۰۱||[http://www.city.koshu.yamanashi.jp/] |- |align="left"|<span style="display:none">Chuo</span>[[چوئو، یاماناشی]]||۳۱٬۸۷۵||۳۱٫۸۱||۱٬۰۰۲||۲۰۰۶-۰۲-۲۰||[http://www.city.chuo.yamanashi.jp/] |} 73snevr2s6867dtiybzl1quflj3n77n 10 26231 1592452 1429771 2026-09-06T19:55:24Z BlueSky Tr 26008 /* */ 1592452 wikitext text/x-wiki {{ Infobox | bodyclass = vcard | abovestyle = background: #BDB4F6 | aboveclass = fn org | above = {{{نام|{{{نام‌اثر|<includeonly>{{نام‌صفحه}}</includeonly>}}}}}} | labelstyle = white-space: nowrap; text-align:right | image = {{#اگر:{{{نشان‌واره|}}}|[[فایل:{{{نشان‌واره}}}|{{formatnum:{{px|{{{اندازه نشان‌واره|}}}|100px}}|R}}]]}} |caption ={{#اگر:{{{عنوان نشان‌واره|}}}|{{{عنوان نشان‌واره}}} }} | image2 = {{#اگر:{{{تصویر|}}}|[[فایل:{{{تصویر}}}|{{formatnum:{{px|{{{اندازه تصویر|{{{اندازه‌تصویر|}}} }}}|250px}}|R}}]]}} |caption2 ={{#اگر:{{{عنوان تصویر|}}}|{{{عنوان تصویر}}} }} | data40 = {{#اگر:{{{عرض‌جغرافیایی|}}} |{{روی نقشه|{{{عنوان نقشه|ایران}}} |position=center |float=center |lat={{formatnum:{{{عرض‌جغرافیایی}}}|R}} |long={{formatnum:{{{طول‌جغرافیایی}}}|R}} |width={{formatnum:{{{اندازه‌تصویر|250}}}|R}} |label={{{نام|{{{نام‌رسمی|{{نام‌صفحه}}}}}}}} |caption= {{وسطچین}} روی نقشه {{{عنوان نقشه|ایران}}}{{سخ}}{{coord|{{{عرض‌جغرافیایی}}}|{{{طول جهت|N}}}|{{{طول‌جغرافیایی}}}|{{{عرض جهت|E}}}|display=inline}} }}}} {{#اگر:{{{عرض درج|}}} |{{روی نقشه|{{{عنوان نقشه|ایران}}} |position=center |float=center | lat_deg = {{{عرض درج|}}} | lat_min = {{{عرض دقی|}}} | lat_sec = {{{عرض ثان|}}} | lat_dir = {{{عرض جهت|E}}} | lon_deg = {{{طول درج|}}} | lon_min = {{{طول دقی|}}} | lon_sec = {{{طول ثان|}}} | lon_dir = {{{طول جهت|N}}} |width={{formatnum:{{{اندازه‌تصویر|250}}}|R}} |label={{{نام|{{{نام‌رسمی|{{نام‌صفحه}}}}}}}} |caption= {{وسطچین}} روی نقشه {{{عنوان نقشه|ایران}}}{{سخ}}{{coord|{{{عرض درج|}}}|{{{عرض دقی|}}}|{{{عرض ثان|}}}|{{{طول جهت|N}}}|{{{طول درج|}}}|{{{طول دقی|}}}|{{{طول ثان|}}}|{{{عرض جهت|E}}}|display=inline}} }}}} | label2 = آد | class2 = fn org | data2 = {{{نام|{{{نام‌اثر|}}}}}} | label3 = اؤلکه | class3 = country-name | data3 = <includeonly>{{بایراق|ایران}}</includeonly> | label4 = اوستان | class4 = region | data4 = {{{استان|}}} | label5 = بؤلگه | class5 = label | data5 = {{{شهرستان|}}} | label6 = بؤلوم | class6 = label | data6 = {{{بخش|}}} | header7 = {{#اگر:{{{نام محلی|{{{نام‌محلی|}}}}}}{{{نوع بنا|{{{نوع‌بنا|}}}}}}{{{دیرینگی|}}}{{{شماره ثبت|{{{شماره‌ثبت|}}}}}}{{{بانی اثر|}}}{{{شماره ثبت یونسکو|}}}{{{تاریخ ثبت یونسکو|}}}|اطلاعات اثر}} | label8 = یئرلی آد | class8 = nickname | data8 = {{{نام محلی|{{{نام‌محلی|}}}}}} | label9 = باشقا آد | class9 = nickname | data9 = {{{نام‌های دیگر|{{{نام‌های‌دیگر|}}}}}} | label10 = قدیمی آد | class10 = nickname | data10 = {{{نام‌های قدیمی|{{{نام‌های قدیمی|}}}}}} | label11 = بنا نوعو | class11 = category | data11 = {{{نوع بنا|{{{نوع‌بنا|}}}}}} | label12 = برپا ایللری | data12 = {{{برپا ایل‌لری|{{{برپا ایل‌لری|}}}}}} | label13 = | data13 = {{{کاربری|}}} | label14 = ایندیکی تعینات | data14 = {{{ایندیکی تعینات|{{{ایندیکی تعینات|}}}}}} | label15 = قیدمت | data15 = {{{قیدمت|}}} | label16 = دورهٔ ساخت اثر | data16 = {{{دوره ساخت اثر|}}} | label17 = اثری یارادان | data17 = {{{اثری یارادان|}}} | label18 = اثر مالیکی | data18 = {{{اثر مالیکی|}}} | label19 = ایندیکی مالیک | data19 = {{{ایندیکی مالیک|}}} | header20 = {{#اگر: {{{قئیدیات نؤمره‌سی|{{{قئیدیات نؤمره‌سی|}}}}}} {{{قئیدیات تاریخی|}}} {{{شماره ثبت یونسکو|}}} {{{تاریخ ثبت یونسکو|}}} | قئیدیات معلومات‌لاری }} | label21 = قئیدیات نؤمره‌سی | data21 = {{{قئیدیات نؤمره‌سی|{{{قئیدیات نؤمره‌سی|}}}}}} | label22 = قئیدیات تاریخی | data22 = {{{قئیدیات تاریخی|}}} | header23 = {{#اگر: {{{گؤره بیلمک ایمکانی|}}} {{{تلفون نؤمره‌سی|}}} {{{وئبسایت|}}} | اطلاعات بازدید }} | label24 = گؤره بیلمک ایمکانی | data24 = {{{گؤره بیلمک ایمکانی|}}} | label25 = آدرس | data25 = {{{آدرس|}}} | label26 = تلفون | class26 = tel | data26 = {{#اگر:{{{تلفون نؤمره‌سی|}}}|{{چر}}{{{تلفون نؤمره‌سی}}}}} | label27 = وب | data27 = {{{وبسایت|}}} | below = {{{آشاغی|}}} }}{{#ifeq:{{#if:{{#property:P31}}|NO|YES}}{{#if:{{{تعینات|{{{تعینات|}}}}}}|YES|NO}}|YESYES|[[Category:Local P31 missing in Wikidata]]}}{{#ifeq:{{#if:{{#property:P1369}}|NO|YES}}{{#if:{{{قئیدیات نؤمره‌سی|{{{قئیدیات نؤمره‌سی|}}}}}}|YES|NO}}|YESYES|[[Category:Local P1369 missing in Wikidata]]}}{{#اگر:{{{قئیدیات تاریخی|{{{قئیدیات نؤمره‌سی|}}}}}}|}}<noinclude>{{توضیحات}}</noinclude> de144j68abujxd2vx5olaj6o0lnd9kt 0 31033 1592443 1450319 2026-09-06T16:08:49Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1592443 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = ردینق، آلمان |settlement_type = [[آلمان شهرلرین نۆفوسا گؤره سیرالانماسی|شهر]] |nickname = |motto = <!-- Images --> |image_skyline = |imagesize = |image_caption = |image_flag = |image_seal =DEU Roding COA.svg <!-- Maps --> |<!--|pushpin_map = |pushpin_label_position =left |pushpin_map_caption = |pushpin_mapsize = |image_map = |mapsize = 300px |map_caption = |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = <!-- Location --> |subdivision_type = [[دۆنیا اؤلکه‌لری|اؤلکه]] |subdivision_name = {{flagu|آلمان|size=23px}} |subdivision_type1 = [[آلمان ایالتلری|ایالت]] |subdivision_name1 =Bayern |subdivision_type2 = ناحیه |subdivision_name2 = Oberpfalz <!-- Government --> |government_footnotes = |government_type = |leader_title = [[بلدیه باشچی‌سی]] |leader_name = |leader_title1 = |leader_name1 = |established_title = |established_date = <!-- Area --> |unit_pref = |area_footnotes = |area_magnitude = |area_total_km2 = ۱۱۳٫۸ |area_land_km2 = |area_water_km2 = |area_total_sq_mi = |area_land_sq_mi = |area_water_sq_mi = <!-- Population --> |population_as_of = ۲۰۱۵ |population_footnotes = |population_total = |population_density_km2 = auto |population_density_sq_mi = <!-- General information --> |timezone = |utc_offset = |timezone_DST = |utc_offset_DST = |elevation_footnotes = |elevation_m =۳۶۹ |elevation_ft = |coordinates ={{coord|49|12|N|12|31|E|format=dms|display=inline,title}} |postal_code_type = |postal_code = |area_code = |blank_name = |blank_info = |blank1_name = پوستال کود |blank1_info = ۹۳۴۲۶ |website = [http://www.roding.de/ www.roding.de] |footnotes = }} {{Location map|Germany |float = left|width=350 | caption =ردینق، آلمان شهرین نقشه اۆستونده یئری| label = ردینق، آلمان|position=right|background=white|lat=49.12|long=۱۲٫۳۱}} '''ردینق، آلمان''' ({{Lang-de|Roding, Germany}}) [[آلمان|آلمانین]] [[بایرن]] [[ایالت|ایالتینده]] یئر آلان بیر شهردیر و ۳۶۹ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین ۱۱۳٫۸ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. == جوغرافی == {{سخ}}[[file:DEU Roding COA.svg|400px|thumb|left| ردینق، آلمان شهرین [[آرم|آرمی]]]] == گؤرونتولر == == بیرده باخ == * [[آلمان]] * [[آلمان شهرلرین نۆفوسا گؤره سیرالانماسی]] == ائشیک باغلانتی‌لار == {{سخ}}[http://www.roding.de/ www.roding.de] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120427043218/http://www.roding.de/ |date=2012-04-27 }} ردینق، آلمان شهرین رسمی وب سایتی == قایناق‌لار == http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120308232346/http://statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_hh.asp |date=2012-03-08 }} - آلمانین آمار ایداره سی {{آلمان شهرلری}} [[بؤلمه:آلمان شهرلری]] o2d5j5n287zvbopl4b0z3c327b2l6xl 0 38303 1592491 623291 2026-09-07T08:19:12Z H.Ganjeli 58356 1592491 wikitext text/x-wiki {{تاکسون |آد=دؤردایاق‌لیلار |شکیل= |شکیل آدی=Extant_tetrapod.jpg |شکلین اولچوسو =260 |وضیعت = |عالم =[[حئیوان]] |یاریم‌عالم = |بؤلمه = |یاریم‌بؤلمه= |تیپ = [[خوْردالیلار]] |یاریم‌بؤلمه= |صینیف = |اینفرا‌ صینیف = |دسته = |فسیله = |جینس= |نؤع= | علمی‌آدی =، | ایکینجی شکیل آدی = |شکلین اولچوسو =260 }} '''دؤردایاق‌لیلار''' ({{lang-en|Tetrapod}}، {{lang-fa|چهاراندامان}}، {{lang-tr|Dört üyeliler}}، {{lang-ru|Четвероногие}}، {{lang-de|Landwirbeltiere}}) دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو. ==آیریجا باخ== *[[بارماق‌داشلیق]] == قایناقلار == http://www.catalogueoflife.org {{قایناق}} [[بؤلمه:الیفبا سیراسینا گؤره حئیوانلار]] hwhte6zomdr1lswy5ay42ojguqvcikg 0 51642 1592444 1454917 2026-09-06T16:47:53Z Kontributor 2K 46883 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Pear peckham 78.jpg]] → [[File:Pear Packham 78.jpg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) 1592444 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | name = آرمود | image = Pears.jpg | image_caption = [[عادی آرمود]] branch with two pears | image2 = Pear DS.jpg | image2_caption = Pear fruit cross section | display_parents = 3 | taxon = Pyrus | authority = [[کارل لینه]] | subdivision_ranks = Species | subdivision = About 30 species; see text }} '''آرمود''' ({{lang-en|Pear}}، {{lang-fa|گلابی}}، {{lang-az|Armud}}، {{lang-ar|إجاص}}، {{lang-tr|Armut}}، {{lang-fr|Birnen}}، {{lang-de|Birnen}}) بیر نؤع [[آغاج]] و [[میوه]] دیر. دونیادا 800 جوره آرمود تانینیب. آدلیم آرمود دوغال یادا اورپا آرمودی آدلانیب. آسیا آرمودی گیرده و آلما کیمی دیر. آرمود سویوق هاوادا بیتیر و قیش سویوغونا احتیاجی وار. == قالری == <gallery> فایل:PearPhoto.jpg|آرمود فایل:Asian pear CDC.jpg|آسیایی آرمود فایل:More pears.jpg|نچه دنه آرمود فایل:202clapps.jpg|اوروپایی آرمود فایل:Birnenblüten.jpg|آرمود آغاجینین گولو فایل:Pear nashi 81.jpg|بیر نوع آرمود فایل:Pear Packham 78.jpg|بیر نوع آرمود فایل:Pear rötliche 85.jpg|بیر نوع آرمود </gallery> == قایناقلار == {{قایناق}} *اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Pear|Pear]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۷ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Pear | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} [[بؤلمه:بیتکیلر]] 491dm0b2z1zalocr8rjait4j2c3gfdc 0 65918 1592463 218281 2026-09-07T03:45:48Z Atsuner 56074 Atsuner، [[یوروتومه]] صفحه‌سینی [[یوروتمه]]-ه آپاردی 218281 wikitext text/x-wiki یوروتمه یئریش .([[اینگیلیس دیلی]]:trot)آت یئریشینده بیر نوعدور.دؤرد ایاغلی حئیوانلارین یئریشلری آتدیم، یوروتمه، قؤوما، و چاپاراولاراق.یوروتمه یاواش قاچماق کیمی یئریشدی بو حرکتده آت ال ایاغی نظم ایله یئره گلیر. [[File:Rustytrotone.jpg|thumb|The trot]] [[Image:Trot animated.gif|thumb|Rider sitting a working trot.]] ==قایناق== https://en.wikipedia.org/wiki/Trot [[بؤلمه:آت سورمه]] 2pnn1e5a67a6i3serxcy3svvljk1vj1 1592465 1592463 2026-09-07T03:47:41Z Atsuner 56074 1592465 wikitext text/x-wiki '''یوروتمه''' ([[اینگیلیس دیلی]]:trot) آت یئریشینده بیر نوعدور. دؤرد ایاغلی حئیوانلارین یئریشلری آتدیم، یوروتمه، قؤوما، و چاپاراولاراق.یوروتمه یاواش قاچماق کیمی یئریشدی بو حرکتده آت ال ایاغی نظم ایله یئره گلیر. [[File:Rustytrotone.jpg|thumb|The trot]] [[Image:Trot animated.gif|thumb|Rider sitting a working trot.]] ==قایناق== {{قایناق}} https://en.wikipedia.org/wiki/Trot [[بؤلمه:آت سورمه]] 0ofx0oo6vmsdrc2a3dtdi1qc1p2n68x 0 108789 1592478 1540423 2026-09-07T04:17:12Z Leoboudv 64309 1592478 wikitext text/x-wiki {{شخص بیلگی قوتوسو |آد=تام سایزمور |شکیل=تام سایزمور |شکیل آدی=Tom Sizemore by Jean Claude Vera in April 2011.jpg |شکلین اولچوسو =260 |آیری آدلار = |قیسا بیلگی =[[فیلم یاپیمجی‌سی]] و [[اوْیونچو]]. |میللیت=[[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکالی]] |تحصیل = |دوْغوم تاریخ ={{Birth date|1961|11|29}} |دوْغوم یئر =[[دیترویت]], [[میشیقان ایالتی]], آمریکا بیرلشمیش ایالتلری |اؤلوم تاریخ ={{Death date and age|2023|3|3|1961|11|29}} |اؤلوم یئر =[[بوربانک، کالیفورنیا|بوربانک]], [[کالیفورنیا ایالتی]], آمریکا بیرلشمیش ایالتلری |مزارلیقی= |اؤلوم سببی= |حیات یوْلداشی= {{marriage|[[Maeve Quinlan]]|1996|1999}} |اۇشاقلاری= |ایمضا= | وب‌سایت = }} '''تام سایزمور''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Tom Sizemore) [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکالی]] [[فیلم یاپیمجی‌سی]] و [[اوْیونچو]]. ۲۹ نوْوامبر ۱۹۶۱ ‏ ایلینده [[میشیقان ایالتی|میشیقان ایالتینده]] دۆنیایا گؤز آچیب. ۱۹۸۸ - ۲۰۲۳ ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب. == اوْینادیغی فیلم‌لر == {| class="wikitable" |- style="text-align:center;" ! style="background:#ccc;"| Year ! style="background:#ccc;"| فیلم ! style="background:#ccc;"| Role ! style="background:#ccc;"| نوت |- | rowspan="4"| 1989 | ''[[Lock Up (film)|Lock Up]]'' | Dallas | |- | ''[[Rude Awakening (1989 film)|Rude Awakening]]'' | Ian | |- | ''[[Penn & Teller Get Killed]]'' | 2nd Mugger | Cameo |- | ''[[Born on the Fourth of July (film)|Born on the Fourth of July]]'' | Vet – Villa Dulce | |- | rowspan="2"| 1990 | ''[[A Matter of Degrees]]'' | Zeno Stefanos | |- | ''[[Blue Steel (1990 film)|Blue Steel]]'' | Wool Cap | |- | rowspan="5"| 1991 | ''[[Flight of the Intruder]]'' | Boxman | |- | ''[[Guilty by Suspicion]]'' | Ray Karlin | |- | ''[[Point Break (1991 film)|Point Break]]'' | DEA Agent Deets | Uncredited |- | ''[[Harley Davidson and the Marlboro Man]]'' | Chance Wilder | |- | ''[[Where Sleeping Dogs Lie]]'' | Eddie Hale | |- | rowspan="2"| 1992 | ''[[Love Is Like That]]'' | Lenny | |- | ''[[Passenger 57]]'' | Sly Delvecchio | |- | rowspan="4"| 1993 | ''[[Watch It]]'' | Danny | |- | ''[[Heart and Souls]]'' | Milo Peck | Nominated — [[Saturn Award for Best Supporting Actor]] |- | ''[[True Romance]]'' | Cody Nicholson | |- | ''[[Striking Distance]]'' | Danny Detillo | |- | rowspan="2"| 1994 | ''[[Wyatt Earp (film)|Wyatt Earp]]'' | [[Bat Masterson]] | |- | ''[[Natural Born Killers]]'' | Detective Jack Scagnetti | |- | rowspan="3"| 1995 | ''[[Devil in a Blue Dress (film)|Devil in a Blue Dress]]'' | DeWitt Albright | |- | ''[[Strange Days (film)|Strange Days]]'' | Max Peltier | |- | ''[[Heat (1995 film)|Heat]]'' | Michael Cheritto | |- | 1997 | ''[[The Relic (film)|The Relic]]'' | Lieutenant [[Vincent D'Agosta]] | |- | rowspan="2"| 1998 | ''[[Saving Private Ryan]]'' | [[Technical Sergeant]] Mike Horvath | [[Online Film Critics Society|Online Film Critics Society Award – Best Ensemble Cast Performance]]<br />Nominated — [[Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Cast in a Motion Picture]]<br />Nominated — [[Satellite Award|Golden Satellite Award for Best Performance by an Actor in a Supporting روْل in a Motion Picture – Drama]] |- | ''[[Enemy of the State (film)|Enemy of the State]]'' | Paulie Pintero | Uncredited |- | rowspan="4"| 1999 | ''[[The Florentine]]'' | Teddy | |- | ''[[The Match (film)|The Match]]'' | Buffalo | |- | ''[[Bringing Out the Dead]]'' | Tom Wolls | |- | ''[[Play It to the Bone]]'' | Joe Domino | |- | rowspan="2"| 2000 | ''[[Get Carter (2000 film)|Get Carter]]'' | Les Fletcher | Voice only<br />Uncredited |- | ''[[Red Planet (film)|Red Planet]]'' | Dr. Quinn Burchenal | |- | rowspan="3"| 2001 | ''[[Pearl Harbor (film)|Pearl Harbor]]'' | Sgt. Earl Sistern | |- | ''[[Ticker (2001 film)|Ticker]]'' | Detective Ray Nettles | |- | ''[[Black Hawk Down (film)|Black Hawk Down]]'' | Colonel Danny McKnight | Nominated — Phoenix Film Critics Society Award – Best Acting Ensemble |- | rowspan="3"| 2002 | ''[[Swindle (2002 film)|Swindle]]'' | Seth George | |- | ''[[Welcome to America]]'' | Zach | |- | ''[[Big Trouble (2002 film)|Big Trouble]]'' | Snake Dupree | |- | rowspan="2"|2003 | ''[[Dreamcatcher (2003 film)|Dreamcatcher]]'' | Owen | |- | ''[[Pauly Shore Is Dead]]'' | Himself | |- | 2004 | ''[[Paparazzi (2004 film)|Paparazzi]]'' | Rex Harper | |- | rowspan="3"| 2005 | ''[[No Rules (film)|No Rules]]'' | Kain Diamond | |- | ''[[The Nickel Children]]'' | Freedo | |- | ''Piggy Banks'' | Dad | |- | rowspan="6"| 2006 | ''[[Bottom Feeder]]'' | Vince Stoker | |- | ''[[Zyzzyx Road]]'' | Joey | |- | ''[[Ring Around the Rosie]]'' | Pierce | |- | ''[[Shut Up and Shoot!]]'' | Himself | |- | ''[[Splinter (2006 film)|Splinter]]'' | Detective Cunningham | |- | ''[[The Genius Club]]'' | Armand | |- | rowspan="4"| 2007 | ''[[White Air]]'' | Steve | |- | ''[[Furnace (film)|Furnace]]'' | Frank Miller | |- | ''[[Protecting the King]]'' | Ronnie | |- | ''[[Oranges (film)|Oranges]]'' | Burt | |- | rowspan="7"| 2008 | ''[[A Broken Life]]'' | Max | |- | ''[[American Son (film)|American Son]]'' | Dale | |- | ''[[Red (2008 film)|Red]]'' | Mr. McCormack | |- | ''[[The Flyboys (film)|The Flyboys]]'' | Angelo Esposito | |- | ''[[The Last Lullaby]]'' | Price | |- | ''[[Stiletto (2008 film)|Stiletto]]'' | Large Bills | |- | ''[[Toxic (2008 film)|Toxic]]'' | Van Sant | |- | rowspan="7"| 2009 | ''[[The Grind (2009 U.S. film)|The Grind]]'' | Chuck | |- | ''[[Commute (film)|Commute]]'' | God | |- | ''[[Good God Bad Dog]]'' | Ezra Mann | |- | ''[[Super Capers]]'' | Roger Cheatem | |- | ''[[Corrado (film)|Corrado]]'' | Paolo | |- | ''[[Double Duty]]'' | Craig | |- | ''[[21 and a Wake-Up]]'' | Jack Breedlau | |- | rowspan="5"| 2010 | ''[[Shadows in Paradise (2010 film)|Shadows in Paradise]]'' | Colonel Bunker | |- | ''[[Big Money Rustlas]]'' | Himself | Cameo |- | ''[[C.L.A.S.S]]'' | FBI Agent Ridley | |- | ''[[Chlorine (2013 film)|Chlorine]]'' | Ernie | |- | ''[[513]]'' | Glen | |- | rowspan="8"| 2011 | ''[[Black Gold (2011 Nigerian film)|Black Gold]]'' | Detective Brandano |- | ''[[Cross (2011 film)|Cross]]'' | Detective Nitti | |- | ''[[Suing the Devil]]'' | Tony Anzaldo | |- | ''[[Cellmates]]'' | Leroy Lowe | |- | ''[[Right Angle (film)|Right Angle]]'' | Lucky | |- | ''[[Morella (2011 film)|Morella]]'' | Father Murray | |- | ''[[Cousin Sarah]]'' | Lloyd | |- | ''[[El Cartel de los Sapos (film)|El Cartel de los Sapos]]'' | DEA Agent Sam Mathews | |- | rowspan="2"| 2012 | ''Slumber Party Slaughter'' | Tom Kingsford | [[Slasher film]] |- | ''[[Big Money Rustlas]]'' | Himself | Cameo |- | rowspan="4"|2013 |''Remnants'' | General Vincent Tate | |- | ''[[Company of Heroes (film)|Company of Heroes]]'' | Lt. Dean Ransom | |- | ''[[Paranormal Movie]]'' | Himself | |- | ''[[Before I Sleep (film)|Before I Sleep]]'' | Rand | |- | rowspan="3"|2014 | ''[[Reach Me]]'' | Frank | |- | ''[[SEAL Team 8: Behind Enemy Lines]]'' | Ricks | Video |- | ''[[Auteur (2014 film)|Auteur]]'' | Himself | |- |rowspan="4"|2015 | ''[[The Intruders (2015 Canadian film)|The Intruders]]'' | Howard Markby | [[Direct-to-DVD]] |- | ''[[Laugh Killer Laugh]]'' | Orphanage Headmaster | |- | ''[[Flashes (film)|Flashes]]'' | Mark Hume | |- | ''[[SWAT: Unit 877]]'' aka ''24 hours'' | Damian White | [[Direct-to-DVD]] |- | rowspan="4"| 2016 | ''[[USS Indianapolis: Men of Courage]]'' | McWhorter | |- | ''[[Crossing Point]]'' | Pedro | |- | ''[[Beyond Valkyrie: Dawn of the 4th Reich]]'' | Master Sergeant O'Malley | |- | ''[[Traded (film)|Traded]]'' | Lavoie | |- | rowspan="8"| 2017 | ''[[Durant's Never Closes]]'' | Jack Durant | |- | ''[[Radical (film)|Radical]]'' | CIA Agent McKitrick | |- | ''[[Mark Felt: The Man Who Brought Down the White House]]'' | FBI Agent [[William C. Sullivan|Bill Sullivan]] | |- | ''[[Blue Line (film)|Blue Line]]'' | Detective Broza | |- | ''[[The Getter]]'' | Moe Cadillac | |- | ''[[House Rules (film)|House Rules]]'' | Detective Jake Dawson | |- | ''[[Charlie Charlie]]'' | Richard Gates | |- | ''[[Atomica (film)|Atomica]]'' | Zek | |- | 2018 | ''[[The Immortal Wars]]'' | Bloodshed | |} {| class="wikitable" |- style="text-align:center;" ! style="background:#ccc;"| Year ! style="background:#ccc;"| Title ! style="background:#ccc;"| Role ! style="background:#ccc;"| نوت |- | 1989 | ''[[Gideon Oliver]]'' | Paul Slocum | Episode: "Sleep Well, Professor Oliver" |- | 1989–1990 | ''[[China Beach]]'' | Sgt. Vinnie Ventresca, The Dog Man | 6 episodes |- | 1992 | ''[[An American Story]]'' | Jesse Meadows | TV movie |- | 1998 | ''[[Witness to the Mob]]'' | [[John Gotti]] | TV movie |- | 1999 | ''[[Witness Protection (film)|Witness Protection]]'' | Bobby Batton | TV movie<br />Nominated — [[Golden Globe Award for Best Actor – Miniseries or Television Film]] |- | rowspan="2"| 2002 | ''[[Sins of the Father (TV film)|Sins of the Father]]'' | Tom Cherry | TV movie |- | ''[[Justice League (TV series)|Justice League]]'' | [[Metamorpho]] (Voice) | 2 episodes |- | 2002–2003 | ''[[Robbery Homicide Division]]'' | Lieutenant Sam Cole | 13 episodes |- | 2004 | ''[[Hustle (2004 film)|Hustle]]'' | Pete Rose | TV movie |- | 2004–2006 | ''[[Dr. Vegas]]'' | Vic Moore | 6 episodes |- | 2007 | ''[[Superstorm (docudrama)|Superstorm]]'' | Katzenberg | 3 episodes |- | 2008 | ''[[CSI: Miami]]'' | Kurt Rossi | Episode: "[[Down to the Wire]]" |- | 2008–2009 | ''[[Crash (2008 TV series)|Crash]]'' | Detective Adrian Cooper | 5 episodes |- | rowspan="2"| 2009 | ''[[P Lo's House]]'' | Himself | TV movie |- | ''[[Southland (TV series)|Southland]]'' | Timmy Davis | Episode: "See the Woman" |- | rowspan="3"| 2010 | ''[[Celebrity Rehab with Dr. Drew]]'' | Himself | Whole season |- | ''[[Sober House]]'' | Himself | Unknown |- | ''[[It's Always Sunny in Philadelphia]]'' | Truck Driver | Episode: "[[It's Always Sunny in Philadelphia (season 6)|The Gang Gets Stranded in the Woods]]" |- | 2011–2012 |''[[Hawaii Five-0 (2010 TV series)|Hawaii Five-0]]'' | Captain Vince Fryer | 5 episodes |- | 2012 | ''[[Exit Strategy (film)|Exit Strategy]]'' | Jonathan Marks | TV movie |- | 2012–2015 | ''[[Law & Order: Special Victims Unit]]'' | Lewis Hoda | 2 episodes |- | 2014 | ''[[Dark Haul]]'' (aka ''Monster Truck'') | Knicks | TV movie |- | 2014–2015 |''[[The Red Road (TV series)|The Red Road]]'' | Jack Kopus | 7 episodes |- | 2016 | ''[[Lucifer (TV series)|Lucifer]]'' | Hank Cutter | Episode: "Favorite Son" |- | 2016–2017 | ''[[Shooter (TV series)|Shooter]]'' | Hugh Meachum | 6 episodes |- | 2017 | ''[[Twin Peaks (season 3)|Twin Peaks]]'' | Anthony Sinclair | 6 episodes |} {| class="wikitable" |- style="text-align:center;" ! style="background:#ccc;"| Year ! style="background:#ccc;"| Title ! style="background:#ccc;"| Role |- | 2002 | ''[[Grand Theft Auto: Vice City]]'' | [[Sonny Forelli]] |- | 2006 | ''[[24: The Game]]'' | Sid Wilson |} == قایناق‌لار == {{قایناق}} اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Tom Sizemore|Tom Sizemore]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Tom Sizemore | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} [[بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار]] oo3151lmjnjuq6ogps1100rss6xhdlc 0 255932 1592442 1578981 2026-09-06T14:23:35Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1592442 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = First Battle of Khorramshahr | partof = [[ایران عیراق ساواشی]] – [[Iraqi invasion of Iran]] | image = File:Battle of khorramshahr 2.jpg | image_size = 300px | caption = Iranian soldiers in Khorramshahr city | date = 22 September–10 November 1980<br>({{Age in months, weeks and days|month1=09|day1=22|year1=1980|month2=11|day2=10|year2=1980|}}) | place = [[Khorramshahr]], [[خوزیستان اوستانی]], [[Iran]] | casus = | territory = Iraq captures [[Khorramshahr]] | result = Iraqi tactical victory<ref name="iranchamber.com">{{Cite web |title=Iran-Iraq War 1980-1988 |url=http://www.iranchamber.com/history/iran_iraq_war/iran_iraq_war1.php |accessdate=2018-09-29 |archivedate=2017-10-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171011172148/http://www.iranchamber.com/history/iran_iraq_war/iran_iraq_war1.php }}</ref><br>Strategic stalemate<ref name='dtic.mil'/> | combatant1 = {{flag|Iran}} | combatant2 = {{flag|Iraq|1963}}<br>{{flagicon image|Flag of Arabistan.svg}} [[Democratic Revolutionary Front for the Liberation of Arabistan|Front for the Liberation of Arabistan]]<ref name="Farda News"/> | commander1 = {{flagicon|Iran}} [[ابوالحسن بنی صدر]]<br>{{flagicon|Iran}} [[Commander (Navy)|Cdr.]] [[Hooshang Samadi]]<small> (Commander of Takavar Marine Battalion)</small> | commander2 = {{flagicon|Iraq|1963}} [[صدام حسین]]<br>{{flagicon|Iraq|1963}} Gen. [[Saad Sheetteh]]<br>{{flagicon|Iraq|1963}} Gen. [[Kamel Sajid]]<br>{{flagicon|Iraq|1963}} Col. [[Ahmad Zeidan]] | units1 = ''See [[#Order of battle]]'' | units2 = ''See [[#Order of battle]]'' | strength1 = 3,000 defenders initially<ref name='dtic.mil'>{{cite journal |last1=McLaurin |first1=R. D. |date=July 1982 |title=Military Operations in the Gulf War: The Battle of Khorramshahr |page=24 |publisher=U.S. Army Human Engineering Laboratory |url=http://www.dtic.mil/dtic/tr/fulltext/u2/b067661.pdf |accessdate=25 August 2012 |archive-date=2013-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131224113517/http://www.dtic.mil/dtic/tr/fulltext/u2/b067661.pdf |url-status=dead }}</ref> | strength2 = 15,000–20,000 | casualties1 = 7,000 dead and wounded (including civilians) | casualties2 = 7,000 200 armored vehicles | notes = }} '''''خورمشهر دؤیوشو''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Battle of Khorramshahr) [[عراق]] و [[ایران]] قوشونو آراسیندا باش وئرن دؤیوش.[[ایران عیراق ساواشی]]نین بیر قیسمی‌دیر. [[خورمشهر]] و [[خوزیستان اوستانی]] و [[ایران]] یئرینده اوز وئرمیش‌دیر بۇ وۇروشون سوْنو عیراق غلبه‌سیله بیتمیش‌دیر == گؤرونتولر == <gallery> file:Iraqi BTR-50 Personnel Carrier.jpg file:Me, Iraqi war tank.jpg file:Battle of khorramshahr 4.jpg </gallery> == قایناق‌لار == {{قایناق}} اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Battle of Khorramshahr|Battle of Khorramshahr]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Battle of Khorramshahr | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{ساواش-قارالاما}} {{Authority control}} [[بؤلمه:ساواشلار]] [[بؤلمه:ایران عیراق ساواشی]] [[بؤلمه:خوزیستان اوستانینین تاریخی]] [[بؤلمه:۱۹۸۰-جی ایلده ایران]] 9ytuaqzeffh1j7xjp0b2czhaava18o8 0 382163 1592462 1592424 2026-09-07T03:44:07Z Atsuner 56074 [[Special:Contributions/~2026-48151-93|~2026-48151-93]] ([[User talk:~2026-48151-93|دانیشیق]]) طرفین‌دن ائدیلمیش دییشیک‌لیک‌لر [[User:Atsuner|Atsuner]] طرفین‌دن ائدیلمیش دییشیک‌لیک‌لره قایتاریلدی. 1592376 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Yukari Tamura | image = | alt = | caption = Yukari Tamura | native_name = 田村 ゆかり | native_name_lang = ja | birth_name = <!-- only use if different from name --> | birth_date = {{دوغوم تاریخی ایله یاش|1976|02|27}} | birth_place = [[فوکوئوکا اوستانی]], Japan | occupation = {{Flatlist| * [[Voice acting in Japan|Voice actress]] * singer }} | years_active = 1997–present | agent = Amuleto | height = 157 cm | website = {{Official URL}} | module = {{Infobox musical artist|embed=yes | background = solo_singer | genre = [[J-pop]] | instrument = [[Vocals]] | years_active = 2001–present | label = {{Plainlist| * [[Universal Music Japan|PolyGram Japan]] (1997–2001) * [[کونامی]] (2001–2007) * [[King Records (Japan)|King]] (2007–2016) * [[Mages (company)|Cana aria]]/[[Teichiku Records|Teichiku]] (2017–present) }} | associated_acts = [[یوئی هوریئه]], [[Move (Japanese band)|Move]] }} }} '''یوکاری تامورا''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Yukari Tamura) [[ژاپون|ژاپونلی]] [[موسیقیچی]] - چئشیتلی [[موسیقی ژانری|موسیقی ژانرلاریندا]] اثرلر یارادیب. یوکاری تامورا ۲۷ فوریه ۱۹۷۶ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب. == قایناقلار == {{قایناق}} {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Yukari Tamura | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{موسیقی-قارالاما}} {{Authority control}} [[بؤلمه:موسیقیچیلر]] 9kpqetxrlebrmmm1t4zul5sm5rdd439 1592495 1592462 2026-09-07T09:54:31Z ~2026-48660-27 64311 /* */ 1592495 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Yukari Tamura | image = | alt = | caption = | native_name = 田村 ゆかり | native_name_lang = ja | birth_name = <!-- only use if different from name --> | birth_date = {{دوغوم تاریخی ایله یاش|1976|02|27}}<ref name="Profile">{{cite web |title=田村ゆかり{{pipe}}日本タレント名鑑 |url=https://www.vip-times.co.jp/?talent_id=W00-0391 |website=[[Nihon Tarento Meikan]] |accessdate=18 February 2019 |language=ja}}</ref> | birth_place = [[فوکوئوکا اوستانی]], Japan<ref name="Profile" /> | occupation = {{Flatlist| * [[Voice acting in Japan|Voice actress]] * [[Single|singer]] }} | years_active = 1997–present | agent = Amuleto | height = 157 cm<ref name="Profile" /> | website = {{Official URL}} | module = {{Infobox musical artist|embed=yes | background = solo_singer | genre = {{Flatlist| * [[J-pop]] * [[Music of Japan#Theme music|anison]] * [[pop rock]] }} | instrument = Vocals | years_active = 2001–present | label = {{Plainlist| * [[Universal Music Japan|PolyGram Japan]] (1997–2001) * [[کونامی]] (2001–2007) * [[King Records (Japan)|King]] (2007–2016) * [[Mages (company)|Cana aria]]/[[Teichiku Records|Teichiku]] (2017–present) }} | associated_acts = [[یوئی هوریئه]], [[Move (Japanese band)|Move]] }} }} '''یوکاری تامورا''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Yukari Tamura) [[ژاپون|ژاپونلی]] [[موسیقیچی]] - چئشیتلی [[موسیقی ژانری|موسیقی ژانرلاریندا]] اثرلر یارادیب. یوکاری تامورا ۲۷ فوریه ۱۹۷۶ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب. == قایناقلار == {{قایناق}} {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Yukari Tamura | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{موسیقی-قارالاما}} {{Authority control}} [[بؤلمه:موسیقیچیلر]] o1dp6o8y4faga74mkq33uv2sf5fpu83 1592500 1592495 2026-09-07T11:06:47Z Anime voice acting 64314 /* */ 1592500 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Yukari Tamura | image = <!-- filename only, no "File:" or "Image:" prefix, and no enclosing [[brackets]] --> | alt = <!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software --> | caption = | native_name = 田村 ゆかり | native_name_lang = ja | birth_name = <!-- only use if different from name --> | birth_date = {{دوغوم تاریخی ایله یاش|1976|02|27}}<ref name="Profile">{{cite web |title=田村ゆかり{{pipe}}日本タレント名鑑 |url=https://www.vip-times.co.jp/?talent_id=W00-0391 |website=[[Nihon Tarento Meikan]] |accessdate=18 February 2019 |language=ja}}</ref> | birth_place = [[فوکوئوکا اوستانی]], Japan<ref name="Profile" /> | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|death date†|birth date†}} --> | death_place = | other_names = | occupation = {{Flatlist| * [[Voice acting in Japan|Voice actress]] * [[Single|singer]] }} | years_active = 1997–present | agent = Amuleto | height = 157 cm<ref name="Profile" /> | website = {{URL|https://www.tamurayukari.com/}} | module = {{Infobox musical artist|embed=yes | background = solo_singer | genre = {{Flatlist| * [[J-pop]] * [[Music of Japan#Theme music|anison]] * [[pop rock]] }} | instrument = {{Flatlist| *Vocals }} | years_active = 2001–present | label = {{Plainlist| * [[Universal Music Japan|PolyGram Japan]] (1997–2001) * [[کونامی]] (2001–2007) * [[King Records (Japan)|King]] (2007–2016) * [[Mages (company)|Cana aria]]/[[Teichiku Records|Teichiku]] (2017–present) }} | associated_acts ={{Flatlist| *[[یوئی هوریئه]] *Yamato Nadeshiko *[[Move (Japanese band)|Move]] }} }} }} '''یوکاری تامورا''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Yukari Tamura) [[ژاپون|ژاپونلی]] [[موسیقیچی]] - چئشیتلی [[موسیقی ژانری|موسیقی ژانرلاریندا]] اثرلر یارادیب. یوکاری تامورا ۲۷ فوریه ۱۹۷۶ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب. == قایناقلار == {{قایناق}} {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Yukari Tamura | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{موسیقی-قارالاما}} {{Authority control}} [[بؤلمه:موسیقیچیلر]] t18x1zmyzmcmp036i53t0ek9ml02g25 0 383771 1592499 1036444 2026-09-07T11:02:47Z Anime voice acting 64314 /* */ 1592499 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Yui Horie | image = <!-- filename only, no "File:" or "Image:" prefix, and no enclosing [[brackets]] --> | alt = <!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software --> | caption = | native_name = 堀江 由衣 | native_name_lang = ja | birth_name = <!-- only use if different from name --> | birth_date = {{Birth date and age|1976|09|20}}<ref name="Profile">{{cite web |title=堀江 由衣｜日本タレント名鑑 |url=https://www.vip-times.co.jp/?talent_id=W00-0564 |website=[[Nihon Tarento Meikan]] |accessdate=19 February 2019 |language=ja}}</ref> | birth_place = [[توکیو]], Japan<ref name="Profile" /> | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|death date†|birth date†}} --> | death_place = | other_names = | occupation = {{Flatlist| *[[Voice acting in Japan|Voice actress]] *[[Singing|singer]] }} | years_active = 1997&ndash;present | agent = VIMS | height = 155.2&nbsp;cm<ref name="Profile" /> | awards = Best Supporting Actress at [[4th Seiyu Awards]] | website = {{URL|http://king-cr.jp/artist/horie/}} | module = {{Infobox musical artist|embed=yes | background = solo_singer | genre = {{Flatlist| *[[J-pop]] *[[Music of Japan#Theme music|anison]] }} | instrument = {{Flatlist| *Vocals}} | label = {{Flatlist| *[[Pony Canyon]] *[[King Records (Japan)|Starchild / King]] }} | associated_acts = {{Flatlist| *[[Aice5]] *[[یوکاری تامورا]] *Yamato Nadeshiko *Kurobara Hozonkai}} }} }} '''یوئی هوریئه''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Yui Horie) [[ژاپون|ژاپونلی]] [[موسیقیچی]] - چئشیتلی [[موسیقی ژانری|موسیقی ژانرلاریندا]] اثرلر یارادیب. یوئی هوریئه ۲۰ سپتامبر ۱۹۷۶ ‏ تاریخینده [[توکیو]] شهرینده حیاتا گؤز آچیب. == قایناقلار == {{قایناق}} {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Yui Horie | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{موسیقی-قارالاما}} {{Authority control}} [[بؤلمه:موسیقیچیلر]] 274kh1rld3l65etskb58tgjr3y7u9oy 0 494373 1592461 1210225 2026-09-06T22:32:05Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1592461 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Gurpreet Singh Sandhu | image = Gurpreet Singh.jpg | image_size = 150 | caption = Sandhu playing for East Bengal | fullname = Gurpreet Singh Sandhu | birth_date = {{دوغوم تاریخی ایله یاش|df=yes|1992|2|3}}<ref name=notednames>{{cite web |url=https://notednames.com/Sports-Persons/Football-Player/Gurpreet-Singh-Sandhu-Birthday-Real-Name-Age-Weight-Height |title=Gurpreet Singh Sandhu |work=Notednames |accessdate=22 January 2019 |archivedate=2019-01-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190122195626/https://notednames.com/Sports-Persons/Football-Player/Gurpreet-Singh-Sandhu-Birthday-Real-Name-Age-Weight-Height }}</ref> | birth_place = [[Chamkaur Sahib]],<ref name=notednames/> [[پنجاب (هند)]], India | height = {{height|m=1.98|precision=0}}<ref name=notednames/> | position = [[قولر]] | currentclub = [[بنقالورو فوتبال کولوبو|بنقالورو]] | clubnumber = 1 | youthyears1 = 2000–2009 | youthclubs1 = St. Stephen's FA | youthyears2 = 2009–2010 | youthclubs2 = [[دوغو بنقال فوتبال کولوبو|دوغو بنقال]] | years1 = 2009–2014 | clubs1 = [[دوغو بنقال فوتبال کولوبو|دوغو بنقال]] | caps1 = 43 | goals1 = 0 | years2 = 2010–2011 | clubs2 = → [[Pailan Arrows]] (loan) | caps2 = 0 | goals2 = 0 | years3 = 2014–2017 | clubs3 = [[Stabæk Fotball|Stabæk]] | caps3 = 3 | goals3 = 0 | years4 = 2017– | clubs4 = [[بنقالورو فوتبال کولوبو|بنقالورو]] | caps4 = 47 | goals4 = 0 | nationalyears1 = 2010 | nationalteam1 = [[India national under-19 football team|India U19]] | nationalcaps1 = 10 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2010–2012 | nationalteam2 = [[India national under-23 football team|India U23]] | nationalcaps2 = 9 | nationalgoals2 = 0 | nationalyears3 = 2011– | nationalteam3 = [[هیندوستان میلّی فوتبال تیمی]] | nationalcaps3 = 38 | nationalgoals3 = 0 | pcupdate = 26 August 2019 | ntupdate = 21:10, 19 November 2019 (UTC) }} '''قورپریت سینق ساندو''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Gurpreet Singh Sandhu) هیندوستانلی فوتبال اوْیونچوسو. [[هیندوستان]] میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و [[قوْلر]] موقعیتینده اوْیناییب. ==اوْیونلاری== {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !National team!!ایل!!اوْیون!!قوْل |- |rowspan="7"| [[هیندوستان میلّی فوتبال تیمی]] |- |2011||1||0 |- |2015||6||0 |- |2016||6||0 |- |2017||7||0 |- |2018||7||0 |- |2019||9||0 |- !colspan="2"|Total !!36!!0 |} == قایناقلار == {{قایناق}} {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Gurpreet Singh Sandhu | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{فوتبالیست-قارالاما}} {{Authority control}} [[بؤلمه:فوتبال اویونچولاری]] pgmme5d44n4ntqn94hxr0mhkwuu9we8 0 499050 1592481 1419993 2026-09-07T06:15:55Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1592481 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Vjatšeslav Zahovaiko | image = Zahovaiko, 2009.jpg | image_size = 150 | fullname = Vjatšeslav Zahovaiko | height = {{height|m=1.87|precision=0}} | birth_date = {{دوغوم تاریخی ایله یاش|df=yes|1981|12|29}} | birth_place = [[Lelle]], [[ایستونی]] | currentclub = [[پایده لینامیسکوند فوتبال کولوبو|پایده لینامیسکوند]] | youthyears1 = | youthclubs1 = [[FC Lelle|Lelle]] | youthyears2 = | youthclubs2 = Flora Kehtna | years1 = 1995–1996 | caps1 = 2 | goals1 = 1 | clubs1 = [[Lelle SK]] | years2 = 1997–1998 | caps2 = 1 | goals2 = 2 | clubs2 = Riigikogu SK | years3 = 1998–1999 | caps3 = 19 | goals3 = 9 | clubs3 = Flora Kehtna | years4 = 1999–2009 | caps4 = 140 | goals4 = 121 | clubs4 = [[فلورا تالین فوتبال کولوبو|فلورا تالین]] | years5 = 2000 | caps5 = 23 | goals5 = 4 | clubs5 = → [[FC Warrior Valga|Warrior Valga]] ''(loan)'' | years6 = 2000 | caps6 = 5 | goals6 = 1 | clubs6 = → [[FC Lelle|Lelle]] | years7 = 2001–2002 | caps7 = 46 | goals7 = 26 | clubs7 = → [[Viljandi JK Tulevik|Tulevik]] ''(loan)'' | years8 = 2001–2002 | caps8 = 12 | goals8 = 5 | clubs8 = → [[FC Elva|Elva]] | years9 = 2003 | caps9 = 2 | goals9 = 4 | clubs9 = → [[JK Tervis Pärnu|Pärnu Tervis]] | years10 = 2006–2007 | caps10 = 6 | goals10 = 3 | clubs10 = → [[FC Flora II Tallinn|Flora II]] | years11 = 2007 | caps11 = 0 | goals11 = 0 | clubs11 = → [[کووئیت ایدمان کولوبو|کووئیت]] ''(loan)'' | years12 = 2010–2011 | caps12 = 13 | goals12 = 0 | clubs12 = [[U.D. Leiria]] | years13 = 2011–2012 | caps13 = 2 | goals13 = 0 | clubs13 = [[دبرسنی فوتبال کولوبو|دبرسنی]] | years14 = 2011–2012 | caps14 = 4 | goals14 = 2 | clubs14 = → [[دبرسنی فوتبال کولوبو|دبرسنی]] | years15 = 2012 | caps15 = 6 | goals15 = 1 | clubs15 = [[Kuopion Palloseura|KuPS]] | years16 = 2012–2014 | caps16 = 36 | goals16 = 20 | clubs16 = [[سیلامائه کالو فوتبال کولوبو|سیلامائه کالو]] | years17 = 2015–2016 | caps17 = 53 | goals17 = 36 | clubs17 = [[پایده لینامیسکوند فوتبال کولوبو|پایده لینامیسکوند]] | nationalyears1 = | nationalcaps1 = 2 | nationalgoals1 = 0 | nationalteam1 = [[Estonia national under-16 football team|Estonia U16]] | nationalyears2 = | nationalcaps2 = 5 | nationalgoals2 = 0 | nationalteam2 = [[Estonia national under-17 football team|Estonia U17]] | nationalyears3 = | nationalcaps3 = 2 | nationalgoals3 = 0 | nationalteam3 = [[Estonia national under-19 football team|Estonia U19]] | nationalyears4 = 2000–2003 | nationalcaps4 = 15 | nationalgoals4 = 2 | nationalteam4 = [[Estonia national under-21 football team|Estonia U21]] | nationalyears5 = 2003–2011 | nationalcaps5 = 39 | nationalgoals5 = 8 | nationalteam5 = [[Estonia national football team|Estonia]]<ref>{{cite web|url=http://jalgpall.ee/news.php?st=style_fp.css&news_id=726|title=Kõik Eesti internatsionaalid|publisher=[[Eesti Jalgpalli Liit]]|accessdate=11 September 2011|language=Estonian|trans-title=All Estonian internationals|archivedate=2022-06-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220628123527/https://www.jalgpall.ee/news.php?st=style_fp.css}}</ref> | manageryears1 = 2017– | managerclubs1 = [[پایده لینامیسکوند فوتبال کولوبو|پایده لینامیسکوند]] }} '''ویاچسلاو زاخووایکو''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Vjatšeslav Zahovaiko) کئچمیشده بیر ایستونیتلی فوتبال اوْیونچوسو و ایندیلیکده بیر مشقچی اوْلاراق چالیشیر. [[ایستونی]] میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و موقعیتینده اوْیناییب. ==اوْیونلاری== {| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align:center;" !rowspan="2" width="50"|فصل !rowspan="2" width="50"|League level !rowspan="2" width="50"|Country !rowspan="2" width="125"|تیم !colspan="2"|First team !colspan="2"|Reserve team |- !width="50"|Games !width="50"|قوْل !width="50"|Games !width="50"|قوْل |- |1995–96||4||Estonia||[[Lelle SK]]||2||1||0||0 |- |1997–98||4||Estonia||[[Riigikogu SK]]||1||2||0||0 |- |1998||4||rowspan="2"|Estonia||rowspan="2"|[[FC Flora Kehtna]]||9||4||0||0 |- |rowspan="2"|1999||3||10||5||0||0 |- |1||Estonia||[[فلورا تالین فوتبال کولوبو|فلورا تالین]]||3||2||0||0 |- |2000||1||Estonia||[[FC Warrior Valga]]||23||4||5||1 |- |2001||rowspan="2"|1||rowspan="2"|Estonia||rowspan="2"|[[JK Tulevik Viljandi]]||21||6||7||2 |- |2002||25||20||5||3 |- |2003||rowspan="4"|1||rowspan="4"|Estonia||rowspan="4"|[[فلورا تالین فوتبال کولوبو|فلورا تالین]]||27||14||2||4 |- |2004||22||28||0||0 |- |2005||15||19||0||0 |- |2006||21||25||5||3 |- |2006–07||1||Kuwait||[[کووئیت ایدمان کولوبو|کووئیت]]||0||0||—||— |- |2007||rowspan="3"|1||rowspan="3"|Estonia||rowspan="3"|[[فلورا تالین فوتبال کولوبو|فلورا تالین]]||17||14||1||0 |- |2008||12||6||0||0 |- |2009||23||13||0||0 |- |2009–10||rowspan="2"|1||rowspan="2"|Portugal||rowspan="2"|[[U.D. Leiria]]||6||0||—||—<!--+carlsberg کاپ 1/0--> |- |2010–11||6||0||—||—<!--+carlsberg کاپ 1/1--> |- |2011–12||1||Hungary||[[دبرسنی فوتبال کولوبو|دبرسنی]]||2||0||2||1 |} == قایناقلار == {{قایناق}} {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Vjatšeslav Zahovaiko | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{فوتبالیست-قارالاما}} {{Authority control}} [[بؤلمه:فوتبال اویونچولاری]] oczlwcca9s52l7b31z8ewytoxsrcnyr 0 515883 1592453 1580503 2026-09-06T20:13:29Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1592453 wikitext text/x-wiki {{ایشتیباه اولماسین|عثمانلی ایمپیراتورلوغو}} {{ایشتیباه اولماسین|عثمان اوغول‌لاری عائیله‌سی}} {{دیگر مقصدلر اوچون|عثمانلی (دقیقلشدیرمه)}} [[فایل:Coat of arms of the Ottoman Empire (1882–1922).svg|بندانگشتی|عثمانلی سولاله‌سی نین نیشانی]] '''عثمانلی سولاله‌سی''' یا دا '''عثمانلی خاندانی''' ({{Lang-tr|Osmanlı Hanedanı}})، بیر اسکی سولاله دیر کی ۱۲۹۹-جو میلادی ایلده [[بیرینجی عثمان]] توسوط ایله قورولدو. بیرینجی عثمان نین آتاسی [[ارتوغرول|ارتوغرول غازی]]، [[قایی ائلی]]‌نین بیگی و [[آنادولو سلجوقلو دؤولتی]]‌نین اوج بیگی ایدی. بو اۆزدن عوثمانلی‌لارین سوْیو [[اوغوز تورکلری]]‌‌‌‌نین [[قایی ائلی]]‌نه اوزانیر. == تاریخی == عثمانلی سولاله‌سی‌نین قۇرۇجوسو [[بیرینجی عثمان|عثمان بی]]، [[آنادولو سلجوقلو دؤولتی]]‌نین اۇج بی‌لریندن بیری اوْلاراق [[بیزانس ایمپیراتورلوغو]] سرحدلرینده خیدمت ائدیردی. [[آنادولو سلجوقلو دؤولتی]] یؽخؽلاندان سوْنرا اؤز ایداره‌سی آلتیندا اوْلان توْرپاقلاردا بیر دؤولت قۇردو. بۇ دؤولت [[عثمانلی ایمپیراتورلوغو|عثمانلی بی‌لیگی]] آدلاندی. بو یئنی دؤولت و سولاله‌نین ایلک باشچی‌سی ایسه عثمان غازی اوْلدو.<ref>{{cite web | url = http://www.ntvmsnbc.com/id/24986660/ | publisher = [[NTVMSNBC.com]] | access-date = 26 February 2013 | date = 27 July 2009 | title = Prof. İnalcık: Osmanlı 1302'de kuruldu |archive-url= https://web.archive.org/web/20141127104320/http://www.ntvmsnbc.com/id/24986660 |archive-date= 27 November 2014 | status = dead }}</ref><ref>Çıpa, H. Erdem. The Making of Selim: Succession, Legitimacy, and Memory in the Early Modern Ottoman World. Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 2017. Page 29.</ref> ۱۴۵۳-جو ایلده [[فاتیح سولطان محمد]]، [[ایستانبولون فتحی|ایستانبولو]] فتح ائدیب ۱۰۵۸ ایللیک [[بیزانس ایمپیراتورلوغو]]نا سوْن قوْیدوغدان سوْنرا عثمانلی دؤولتی ایمپیراتورلوغا یۆکسلدی.<ref>{{cite web|url=http://www.encyclopedia.com/doc/1G1-155920054.html|title=The Conquest of Constantinople and the end of empire|archive-date=11 June 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090611074715/http://www.encyclopedia.com/doc/1G1-155920054.html|date=22 September 2006|website=Contemporary Review|work=It is the end of the Middle Ages|first=Charles|last=Foster}}</ref> [[فاتیح سولطان محمد]] سلطنتی‌نین سوْن ایللرینده تنظیم اوْلونان "'''قانون‌نامه آل عثمان'''"، اؤنجه‌کی سولطانلارین یازیلی قۇراللاری‌نی بیر آرایا گتیرمکله، دؤولت ایداره‌سی‌نی مرکزیتچی بیر حالا گتیردی و پادیشاهی موطلق حاکیم قیلدی. [[فاتیح قانون‌نامه‌سی]] اوْلاراق دا آنؽلان بۇ قۇراللاردا تخته چیخان شاهزاده‌نین قارداشی، دؤولته ضرر وئرمه‌سینی انگللمک اۆچۆن اؤلدورولمه‌سینه ایجازه وئریلدی.<ref>{{Cite web |title=Doç. Dr. Coşkun Üçok. ''Osmanlı Devleti Teşkilatında Tımarlar, IV. Mali Bakımdan Tımarlar.'' s.89. |url=http://auhf.ankara.edu.tr/dergiler/auhfd-arsiv/AUHF-1944-02-01/AUHF-1944-02-01-Ucok.pdf |access-date=2015-01-23 |archive-date=2011-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110302062734/http://auhf.ankara.edu.tr/dergiler/auhfd-arsiv/AUHF-1944-02-01/AUHF-1944-02-01-Ucok.pdf |url-status=dead |accessdate=2022-03-24 |archivedate=2011-03-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110302062734/http://auhf.ankara.edu.tr/dergiler/auhfd-arsiv/AUHF-1944-02-01/AUHF-1944-02-01-Ucok.pdf }}</ref><ref>{{Cite web |title=Fatih Sultan Mehmed’in kardeş katline imkan tanıdığı kanunnameyi ve niçin yapıldığını detaylı bir şekilde izah eder misiniz |url=http://www.tarihpostasi.com/238/fatih-sultan-mehmedin-kardes-katline-imkan-tanidigi-kanunnameyi-ve-nicin-yapildigini-detayli-bir-sekilde-izah-eder-misiniz/ |accessdate=2022-03-24 |archivedate=2018-10-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181018053220/http://www.tarihpostasi.com/238/fatih-sultan-mehmedin-kardes-katline-imkan-tanidigi-kanunnameyi-ve-nicin-yapildigini-detayli-bir-sekilde-izah-eder-misiniz }}</ref> عثمانلی سولاله‌سی‌نین سوْن پادیشاهی [[آلتینجی محمد]]، [[بیرینجی دونیا ساواشی]]ندا مغلوب اوْلموش، [[عثمانلی ایمپیراتورلوغو]]نون دا سوْن حؤکومداری ایدی. [[سور آندلاشماسی]] نتیجه‌سینده آنادوْلو توْرپاقلاری‌نین پارچالانماسی قارشی‌سیندا باشلانان [[تورکیه قورتولوش ساواشی]]‌نین آردیندان پادیشاه، هیئتی ایله بیرلیکده [[تورکیه بؤیوک میلت مجلیسی]]‌نین قراری ایله [[ایستانبول]] و [[تورکیه]]‌دن سۆرگۆن ائدیلدی.<ref>{{cite web|title=Sultan Vahdettinʼin İngiliz Zırhlısıyla Ülkeyi Terk Ettiği Ana Ait Fotoğraf|url=https://www.malumatfurus.org/vahdettin-ingiliz-zirhlisi/|year=2025|work=Malumatfuruş}}</ref> [[File:Sultanvahideddin.jpg|thumb|200px|[[آلتینجی محمد]]ین [[دولماباغچا سارایی|دولماباغچا]] سارایی‌نی ترک ائتدیگی آنلار]] [[بیرینجی سلیم|یاووز سولطان سلیم]] ایسلام توْرپاقلاری‌نی فتح ائدیب بیرلشدیلمک هدفی ایله ۱۵۱۷-جی ایلده [[عثمانلی-مملوک ساواشی (۱۵۱۶–۱۵۱۷)|عثمانلی-مملوک ساواشی]] نتیجه‌سینده [[قاهیره]]‌نی فتح ائتدیکدن سوْنرا [[عباسی خلافتی]] و [[مملوک سولطانلیغی (میصر)|مملوک سولطانلیغی]]نا سوْن قوْیوب و '''عثمانلی خلافتی‌'''نی قۇردو، اؤزو ایسه [[خلیفه‌]] عونوانی‌نی قازانیب [[ایکی موقدس مسجیدین خادیمی]] اوْلدو.<ref>{{Cite book|last=Hassan|first=Mona|title=Longing for the Lost Caliphate: A Transregional History|url=https://archive.org/details/longingforlostca0000hass|publisher=Princeton University Press|year=2018}}</ref><ref>Finkel, Caroline (2005). ''Osman's Dream: The Story of the Ottoman Empire, 1300-1923''. New York: Basic Books. p. 111. ISBN <bdi>978-0-465-02396-7</bdi>.</ref> ۱ نوْوامبر ۱۹۲۲ده سلطنتین لغو اوْلماسیندان سوْنرا [[آنکارا حوکومتی]]، [[ایکینجی عبدالمجید]]ی، ساده‌جه موسلمانلار خلیفه‌سی «خلیفه مسلمین» اوْلاراق سئچمیشدیر. سوْنرالار خلیفه و جومهوریتچیلر آراسیندا باش وئرن آنلاشمازلیقلار نتیجه‌سینده ۳ مارس ۱۹۲۴-جو ایلده خیلافت لغو اوْلوب بۆتون سولاله اۆیه‌لری یۇردو ترک ائتمک مجبوریتینده قالدیلار نه ایسه سوْنرالار سولاله اۆیه‌لرینین سۆرگۆن فرمانی لغو اوْلوندو.<ref name=tdvia>{{cite web | last 1 = Avcı | first 1 = Casim | title = Hilafet | url = http://islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c17/c170253.pdf | website = islamansiklopedisi.info | publisher = Türk Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 17, yıl 1998 | access-date = 23 January 2017 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170202015931/http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c17/c170253.pdf | archive-date = 2 February 2017 | accessdate = 2022-03-24 | archivedate = 2017-02-02 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20170202015931/http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c17/c170253.pdf }}</ref> [[File:Abdulmecid efendi.jpg|thumb|150px|[[ایکینجی عبدالمجید]] سوْن عثمانلی و ایسلام خلیفه‌سی]] گۆنۆمۆزده عثمانلی سولاله‌سی‌نین اۆیه‌لری عومومیتله '''عثمان‌اوْغلو''' سوْی آدی ایله تانینیرلار و چوْخو [[تورکیه]]، [[آمریکا]]، [[آوروپا]] و [[اورتا دوغو]]دا یاشاییرلار. ۲۰۲۱-جی ایلدن [[هارون افندی]] سولاله‌نین باشچی‌سی دیر.<ref>{{cite web | title = Sürüldüler ama bitmediler | url = http://www.turkiyegazetesi.com.tr/gundem/35605.aspx | publisher = turkiyegazetesi | access-date = 7 August 2013 | date = 10 March 2013 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160422174145/http://www.turkiyegazetesi.com.tr/gundem/35605.aspx | archive-date = 22 April 2016 | accessdate = 2022-03-24 | archivedate = 2016-04-22 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20160422174145/http://www.turkiyegazetesi.com.tr/gundem/35605.aspx }}</ref><ref>{{cite web | title = Osmanlı Hanedanı dört kıtada yaşıyor | url = http://www.milliyet.com.tr/osmanli-hanedani-dort-kitada-yasiyor/guncel/haberdetay/15.07.2010/1263699/default.htm | publisher = milliyet | access-date = 7 August 2013 | date = 15 July 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160305091421/http://www.milliyet.com.tr/osmanli-hanedani-dort-kitada-yasiyor/guncel/haberdetay/15.07.2010/1263699/default.htm | archive-date = 5 March 2016 }}</ref> == سولطان‌لار == {{اصلی|عثمانلی سولطان‌لاری‌نین لیستی}} [[فایل:Sultans of the Ottoman Dynasty.jpg|thumb|عوثمانلی سولطان‌لار]] * [[بیرینجی عثمان]] (۱۲۹۹ ‒ ۱۳۲۴) * [[بیرینجی اورخان]] (۱۳۲۴ ‒ ۱۳۶۲) * [[بیرینجی مراد]] (۱۳۶۲ ‒ ۱۳۸۹) * [[بیرینجی بایزید|ایلدیریم بایزید]] (۱۳۸۹ ‒ ۱۴۰۲) * [[بیرینجی محمد]] (۱۴۱۳ – ۱۴۲۱) * [[ایکینجی مراد]] (۱۴۲۱ – ۱۴۴۴)(۱۴۴۶ – ۱۴۵۱) * [[فاتیح سولطان محمد]] (۱۴۴۴ – ۱۴۴۶)(۱۴۵۱ – ۱۴۸۱) * [[ایکینجی بایزید]] (۱۴۸۱ – ۱۵۱۲) * [[بیرینجی سلیم|یاووز سولطان سلیم]] (۱۵۱۲ – ۱۵۲۰) * [[بیرینجی سلیمان|قانونی سولطان سلیمان]] (۱۵۲۰ – ۱۵۶۶) * [[ایکینجی سلیم]] (۱۵۶۶ – ۱۵۷۴) * [[اۆچونجو مراد]] (۱۵۷۴ – ۱۵۹۵) * [[اۆچونجو محمد]] (۱۵۹۵ – ۱۶۰۳) * [[بیرینجی احمد]] (۱۶۰۳ – ۱۶۱۷) * [[بیرینجی مصطفی]] (۱۶۱۷ – ۱۶۱۸)(۱۶۲۲ – ۱۶۲۳) * [[ایکینجی عثمان]] (۱۶۱۸ – ۱۶۲۲) * [[دؤردونجو مراد]] (۱۶۲۳ – ۱۶۴۰) * [[بیرینجی ابراهیم]] (۱۶۴۰ – ۱۶۴۸) * [[دؤردونجو محمد]] (۱۶۴۸ – ۱۶۸۷) * [[ایکینجی سلیمان]] (۱۶۸۷ – ۱۶۹۱) * [[ایکینجی احمد]] (۱۶۹۱ – ۱۶۹۵) * [[ایکینجی مصطفی]] (۱۶۹۶ – ۱۷۰۳) * [[اۆچونجو احمد]] (۱۷۰۳ – ۱۷۳۰) * [[بیرینجی محمود (عثمانلی)|بیرینجی محمود]] (۱۷۳۰ – ۱۷۵۴) * [[اۆچونجو عثمان]] (۱۷۵۴ – ۱۷۵۷) * [[اۆچونجو مصطفی]] (۱۷۵۷ – ۱۷۷۴) * [[بیرینجی عبدالحمید]] (۱۷۷۴ – ۱۷۸۹) * [[اۆچونجو سلیم]] (۱۷۸۹ – ۱۸۰۷) * [[دؤردونجو مصطفی]] (۱۸۰۷ – ۱۸۰۸) * [[ایکینجی محمود]] (۱۸۰۸ – ۱۸۳۹) * [[بیرینجی عبدالمجید]] (۱۸۳۹ – ۱۸۶۱) * [[بیرینجی عبدالعزیز]] (۱۸۶۱ – ۱۸۷۶) * [[بئشینجی مراد]] (۱۸۷۶) * [[ایکینجی عبدالحمید]] (۱۸۷۶ – ۱۹۰۹) * [[بئشینجی محمد]] (۱۹۰۹ – ۱۹۱۸) * [[آلتینجی محمد]] (۱۹۱۸ – ۱۹۲۲) == سولاله باشچی‌لاری == {{اصلی|عثمان اوغول‌لاری عائیله‌سی}} [[فایل:Mehmet Vahdeddin.jpg|thumb|150px|آلتینجی محمد سولاله‌نین ایلک باشچی‌سی]] * [[آلتینجی محمد]] (۱۹۲۲ – ۱۹۲۶) * [[ایکینجی عبدالمجید]] (۱۹۲۶ – ۱۹۴۴) * [[احمد نیهاد]] (۱۹۴۴ – ۱۹۵۴) * [[عثمان فؤاد]] (۱۹۵۴ – ۱۹۷۳) * [[محمد عبدالعزیز افندی]] (۱۹۷۳ – ۱۹۷۷) * [[على واصب]] (۱۹۷۷ – ۱۹۸۳) * [[محمد اورخان]] (۱۹۸۳ – ۱۹۹۴) * [[ارتوغرول عثمان]] (۱۹۹۴ – ۲۰۰۹) * [[عثمان بایزید]] (۲۰۰۹ – ۲۰۱۷) * [[دوندار علی]] (۲۰۱۷ – ۲۰۲۱) * [[هارون افندی]] (۲۰۲۱ – گۆنۆمۆز) == قایناقلار == {{قایناق}} *[http://www.ottomandynasty.com Osmanlı Hanedanlığı, Ottoman dynasty] *[http://www.theottomans.org/turkce/sultanlar_harem/index.asp Osmanlı Sultanları] [[بؤلمه:تورکلر]] [[بؤلمه:اوغوزلار]] [[بؤلمه:عثمانلی خاندانی]] [[بؤلمه:عثمانلی ایمپیراتورلوغو]] gqvkz1c7tel8999bxa19f3dsxthhr23 0 515886 1592480 1565014 2026-09-07T06:04:16Z CommonsDelinker 261 Removing [[:c:File:Ömer_Faruk_Efendi_ve_Sabiha_Sultan.webp|Ömer_Faruk_Efendi_ve_Sabiha_Sultan.webp]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No permission since 30 August 2026. 1592480 wikitext text/x-wiki '''عثمان اوغول‌لاری عائیله‌سی'''، [[عثمانلی سولاله‌سی]]‌نین گۆنۆمۆزدکی منسوب‌لاری دیر. [[عثمانلی ایمپیراتورلوغو]]نا حؤکم ائدن ۳۶ عثمانلی سولطانی وار ایدی کی ۳۵ سولطانین هامیسی ایلک سولطان [[بیرینجی عثمان|عثمان غازی]]‌نین ائرکک سوْیوندان گلیر. ۱۹۲۲ده سوْن سولطان [[آلتینجی محمد]]ین دؤورونده سلطنت یؽخیلاندان سوْنرا، ۱۹۲۴ده سولاله‌نین تامام اۆیه‌لری سۆرگۆنه گؤندریلدی نه ایسه سوْنرالار بۇ قرار لغو ائدیلدی. اوْنلارین سوْیوندان گلنلر ایندی [[تورکیه]]، [[آمریکا]]، [[آوروپا]] و [[اورتا دوغو]]دا یاشاییرلار. == سولاله باشچی‌لاری == {| border="1" style="margin-left:2em; border-collapse:collapse; border:1px solid #b0b0b0; line-height:1" cellpadding="5" |- style="background:#e0e0e0" | سیرا || آدی || دؤنم || دوْغوم یئری || دفن یئری |- | <center>۱</center> || [[آلتینجی محمد]]|| ۱۹۲۲ - ۱۹۲۶ || [[ایستانبول]] || [[دمشق]] |- | <center>۲</center> || [[ایکینجی عبدالمجید]]|| ۱۹۲۶ - ۱۹۴۴ || [[ایستانبول]] || [[مدینه]] |- | <center>۳</center> || [[احمد نهاد]]|| ۱۹۴۴ - ۱۹۵۴ || [[ایستانبول]] || [[دمشق]] |- | <center>۴</center> || [[عثمان فؤاد]]|| ۱۹۵۴ - ۱۹۷۳ || [[ایستانبول]] || [[پاریس]] |- | <center>۵</center> || [[محمد عبدالعزیز افندی]]|| ۱۹۷۳ - ۱۹۷۷ || [[ایستانبول]] || [[نیس]] |- | <center>۶</center> || [[على واصب]]|| ۱۹۷۷ - ۱۹۸۳ || [[ایستانبول]] || [[ایستانبول]] |- | <center>۷</center> || [[محمد اورخان]]|| ۱۹۸۳ - ۱۹۹۴ || [[ایستانبول]] || [[نیس]] |- | <center>۸</center> || [[ارطغرل عثمان]]|| ۱۹۹۴ - ۲۰۰۹ || [[ایستانبول]] || [[ایستانبول]] |- | <center>۹</center> || [[عثمان بایزید]]|| ۲۰۰۹ - ۲۰۱۷ || [[پاریس]] || [[نیویورک]] |- | <center>۱۰</center> || [[دوندار علی]]|| ۲۰۱۷ - ۲۰۲۱ || [[دمشق]] || [[ایستانبول]] |- |<center>۱۱</center> ||[[هارون افندی]]|| ۲۰۲۱ - گۆنۆمۆز || [[دمشق]] || |} == قایناقلار == {{قایناق}} === اتک‌یازی === {{اتک‌یازی}} 4vv79gbmglxf0271njey76teuarejno 0 577623 1592479 1387937 2026-09-07T05:43:05Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1592479 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name=Van Cortlandt Village |settlement_type=[[Neighborhoods in the Bronx|Neighborhood of the Bronx]] |image_skyline= |imagesize= |image_alt= |image_caption= |image=<!-- other image (specify File: or Image: namespace) --> |image_map={{maplink|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-lat=40.735|frame-long=-73.975|zoom=9|type=point|coord={{coord|40.884|-73.894}}}} |mapsize= |map_alt= |map_caption=Location in New York City <!-- |pushpin_map=USA Bronx#USA New York#USA |pushpin_label_position= |pushpin_map_alt= |pushpin_map_caption=Location in New York City --> |coordinates={{coord|40.884|-73.894|type:city_region:US-NY|display=inline,title}} <!-- location ------------------> |subdivision_type=[[List of sovereign states|Country]] |subdivision_name={{flag|United States}} |subdivision_type1=[[U.S. state|State]] |subdivision_name1={{flag|New York}} |subdivision_type2=[[City]] |subdivision_name2={{flagicon image|Flag of New York City.svg}}[[New York City]] |subdivision_type3=[[Borough (New York City)|Borough]] |subdivision_name3={{flagicon image|Flag of Bronx County, New York.svg}}[[Bronx County, New York|Bronx]] |subdivision_type4=[[Community boards of the Bronx|Community District]] |subdivision_name4=[[Bronx Community Board 8|The Bronx 8]] <ref name="NYCPlanningBx8">{{cite web|title=NYC Planning {{!}} Community Profiles|url=https://communityprofiles.planning.nyc.gov/bronx/8|website=communityprofiles.planning.nyc.gov|publisher=New York City Department of City Planning|accessdate=6 June 2018}}</ref> <!-- area ----------------------> |area_total_sq_mi=0.862 |area_footnotes=<ref name="stats">{{cite web|title=Jerome Park neighborhood in New York|url=http://www.city-data.com/neighborhood/Jerome-Park-Bronx-NY.html|accessdate=15 November 2015}}</ref> <!-- population ----------------> |population_footnotes= |population_total=50,100 |population_as_of=[[2010 United States Census|2010]] |population_density_km2=<!-- for automatic calculation of any density field, use: auto --> |population_density_sq_mi=auto |population_demonym=<!-- demonym, ie. Liverpudlian for someone from Liverpool --> |population_note= <!-- demographics (section 1) --> |demographics_type1=Economics |demographics1_footnotes= |demographics1_title1=[[Median household income|Median income]] |demographics1_info1=$49,126<ref name="stats"/> <!-- demographics (section 2) --> |demographics_type2=Ethnicity<ref name="demographic">{{cite web|title=Center for Urban Research|url=http://www.urbanresearchmaps.org/plurality/|accessdate=15 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151013065024/http://www.urbanresearchmaps.org/plurality/|archive-date=13 October 2015|url-status=dead|df=dmy-all|archivedate=2015-10-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151013065024/http://www.urbanresearchmaps.org/plurality/}}</ref> |demographics2_footnotes=<!-- for references: use <ref> tags --> |demographics2_title1=Hispanic |demographics2_info1=64.5% |demographics2_title2=Black |demographics2_info2=17.0% |demographics2_title3=White |demographics2_info3=12.1% |demographics2_title4=Asian |demographics2_info4=4.8% |demographics2_title5=Others |demographics2_info5=1.7% <!-- postal codes, area code ---> |postal_code_type=[[ZIP code]]s |postal_code=10463 |area_code_type=[[Telephone numbering plan|Area code]] |area_code=[[Area codes 718, 347, and 929|718, 347, 929]], and [[Area code 917|917]] |website={{URL|www.vancortlandtvillage.nyc/}} }} '''وان کورتلاندت ویلئیج''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Van Cortlandt Village) [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکادا]] یئرلشن بیر یاشاییش منطقه‌سی. ۲۰۱۱-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۵۰٬۱۰۰ نفر ایدی. == قایناقلار == {{قایناق}} {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Van Cortlandt Village | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{Authority control}} [[بؤلمه:آمریکا شهرلری]] ah4dubsuyp7191qpr52u3xd4h4njt61 0 605928 1592456 1581181 2026-09-06T20:43:55Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1592456 wikitext text/x-wiki [[File:Sarayi Album 145ba.jpg|thumb|180px|[[فاتیح سولطان محمد]] خانی تصویر ائدن مینیاتور]] '''فاتیح قانون‌نامه‌سی''' ({{lang-tr|Fatih Kanunnâmesi}})، [[ایستانبول]]ون فتحیندن سوْنرا دؤولت تشکیلاتینا ایمپیراتورلوغون بؤیوکلوگونه و جوغرافی وضعیتینه یاراشان بیر کاراکتر وئرمک، موختلیف موسسیسه‌لرین وظیفه‌لرینی موعیین ائتمگه ایحتیاج دۇیولدوغوندان، [[فاتیح سولطان محمد]] طرفیندن تنظیم و تطبیق اوْلونان قۇراللار توْپلوسودور. [[فاتیح سولطان محمد]] دؤولت تشکیلاتیندا یئنی تنظیملمه‌لره اوْلان ایحتیاجین تأثیری ایله، قانونلار تطبیق ائدیب و بۇ آرادا بی‌لره عایید بیر چوْخ مقامی دا یئنی‌دن تنظیم ائتدی. فاتیحین بۇ یوْلدا ایلک ائتدیگی ایش پایتخت‌دکی معیشت دفترلرینه تکجه [[سیپاهی]] آدینی قئید آلماییب، بۇ دفترلره معیشت گلیرلرینین و قارانتی‌لرینین سورعتی‌نی حک ائتدیرمک اوْلموشدور.<ref>{{Cite web |title=Doç. Dr. Coşkun Üçok. ''Osmanlı Devleti Teşkilatında Tımarlar, IV. Mali Bakımdan Tımarlar.'' s.89. |url=http://auhf.ankara.edu.tr/dergiler/auhfd-arsiv/AUHF-1944-02-01/AUHF-1944-02-01-Ucok.pdf |access-date=2015-01-23 |archive-date=2011-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110302062734/http://auhf.ankara.edu.tr/dergiler/auhfd-arsiv/AUHF-1944-02-01/AUHF-1944-02-01-Ucok.pdf |url-status=dead |accessdate=2022-03-25 |archivedate=2011-03-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110302062734/http://auhf.ankara.edu.tr/dergiler/auhfd-arsiv/AUHF-1944-02-01/AUHF-1944-02-01-Ucok.pdf }}</ref> == ایچریکلری == فاتیح قانون‌نامه‌سی اۆچ قیسمت‌دن عیبارت ایدی. بیرینجی قیسمت‌ده، دؤولت مأمورلاری‌نین سولطانا تقدیم ائده‌بیلجکلری مراسیم‌لرده توتدوقلاری و کادی‌لارین رۆتبه‌لریندن بحث ائدیلیر؛ ایکینجی قیسمت‌ده، سلطنت ایشلرینین ترتیبینه، یعنی دیوان، خاص اوْتاق تشکیلاتینا و سارای خیدمتچیلری‌نین قوتلاشما مراسیملرینه؛ اۆچۆنجۆ قیسمت ده ایسه، جینایتلر و قارشیلیقلاری ایله منسب صاحیب‌لرینین گلیرلرینه داییر معلوماتلاری ائحتیوا ائدیردی. آیریجا سوْن قیسمت‌ده غیر-موسلمان دؤولت‌لرین وئرجکلری ایللیک وئرگیلر ایله دؤولت وظیفه‌لیلری و سولاله منسوبلارینا داییر لقب اؤرنکلری یئر آلیر.<ref>{{Cite web |title=قانون‌نامه |url=http://ansiklopedi.turkcebilgi.com/Kanunname |access-date=2015-01-23 |archive-date=2009-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090409143951/http://ansiklopedi.turkcebilgi.com/Kanunname |url-status=dead |accessdate=2022-03-25 |archivedate=2009-04-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090409143951/http://ansiklopedi.turkcebilgi.com/Kanunname }}</ref> فاتیح قانون‌نامه‌سینده "نیظام عالم" اۆچۆن قارداش قتلی مسئله‌سی ایله باغلی مادده؛<ref>{{Cite web |title=Fatih Sultan Mehmed’in kardeş katline imkan tanıdığı kanunnameyi ve niçin yapıldığını detaylı bir şekilde izah eder misiniz |url=http://www.tarihpostasi.com/238/fatih-sultan-mehmedin-kardes-katline-imkan-tanidigi-kanunnameyi-ve-nicin-yapildigini-detayli-bir-sekilde-izah-eder-misiniz/ |accessdate=2022-03-25 |archivedate=2018-10-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181018053220/http://www.tarihpostasi.com/238/fatih-sultan-mehmedin-kardes-katline-imkan-tanidigi-kanunnameyi-ve-nicin-yapildigini-detayli-bir-sekilde-izah-eder-misiniz }}</ref> <blockquote> ‘‘ و هر کسه اؤولادیمدان سلطنت مۆمکۆن اوْلا، قارینداشلارین نیظام عالم اۆچۆن قتل ائلمک مۆناسیب دیر. اکثر عۆلمالارا داهی ایجازه وئریلمیشدیر. آنؽنلا عامیل اوْلالار ’’ </blockquote> بۇندان باشقا، بۇ قانون‌نامه مدرسه‌لرین ایداره ائتمه، تدریس پلانی و آکادمیک قورولوشونو یئنی‌دن تشکیل ائدن، آکادمیک هیئتین سئچکی و تعیین اوْلونماسی ایله معاشلارین موعیین اوْلونماسینا داییر عملیاتلاری اۆسول و اساسلارا باغلامیشدیر. بۇ فرمان تۆرک تاریخینده ایلک عالی تحصیل قانون‌وئریلیجیگینی یاراتماسی باخیمیندان دا اؤنملی دیر.<ref>{{Cite web |title=Ali Rıza ERDEM. ''Üniversitelerimizin Bilim Tarihimizdeki Yeri''. Bilim, Eğitim ve Düşünce Dergisi, Ocak 2005, Cilt 5, Sayı 1, Sayfa(lar) |url=http://www.universite-toplum.org/text.php3?id=235 |access-date=2015-01-23 |archive-date=2008-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080613181500/http://www.universite-toplum.org/text.php3?id=235 |url-status=dead |accessdate=2022-03-25 |archivedate=2008-06-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080613181500/http://www.universite-toplum.org/text.php3?id=235 }}</ref> == قایناقلار == {{قایناق}} * [http://www.radikal.com.tr/yazarlar/ayse_hur/kardes_katli_ve_fatih_kanunnamesi-1176945 Kardeş katli ve Fatih Kanunnamesi] * [http://www.serenti.org/osmanlida-kardes-katli-ve-fatih-kanunnamesi/ Kardeş Katlinin Yasal Dayanağı: Fatih Kanunnamesi] *{{Cite book|last=Özcan|first=Abdülkadir|title=Atam Dedem Kanunu|year=2017|publisher=Kronik Kitap|isbn= 9789752430129|location=İstanbul}} [[بؤلمه:عثمانلی ایمپیراتورلوغو]] plvzesjeap35a99bo6kkl6y6w13fv0i 0 610045 1592483 1534693 2026-09-07T07:41:40Z H.Ganjeli 58356 1592483 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | fossil_range = [[Eocene]]–Recent, {{Geological range|52.5|0}} | image = Passeriformes-01v01.jpg | image_caption = Clockwise from top right: [[Palestine sunbird]] (''Cinnyris osea''), [[blue jay]] (''Cyanocitta cristata''), [[house sparrow]] (''Passer domesticus''), [[great tit]] (''Parus major''), [[hooded crow]] (''Corvus cornix''), [[southern masked weaver]] (''Ploceus velatus'') | image2 = Male-Songbird-Indicates-Body-Size-with-Low-Pitched-Advertising-Songs-pone.0056717.s005.ogv | image2_caption = Song of a [[purple-crowned fairywren]] (''Malurus coronatus'') | taxon = Passeriformes | authority = [[کارل لینه|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]] | diversity_link = #Taxonomic list of Passeriformes families | diversity = Roughly 140 families, 6,500 species | subdivision_ranks = Suborders | subdivision = * [[New Zealand wren|Acanthisitti]] * '''[[Eupasseres]]''' ** [[Tyranni]] ** [[songbird|Passeri]] and see [[#Taxonomic list of Passeriformes families|text]] }} '''سئرچه‌کیمی‌لر''' ({{اینگیلیسجه|Passerine}})، بوتون [[قوش]] نؤولرینین یاریدان چوخونو ایحاطه ائدن '''Passeriformes''' سیراسینا عاید هر هانسی بیر قوشدور. ==آیریجا باخ== *[[یاریم سس‌لیلر]] ==نوتلار== {{Notelist|40em}} ==قایناقلار== {{قایناق}} ==خاریجی لینکلر== {{Wikibooks|Dichotomous Key|Passeriformes}} *{{Wiktionary-inline}} *{{Commons-inline|Passeriformes}} *{{Wikispecies-inline|Passeriformes}} {{Birds}} {{Taxonbar|from=Q25341}} {{Authority control}} [[Category:Passeriformes| ]] [[Category:Extant Eocene first appearances]] [[Category:Taxa named by Carl Linnaeus]] nr9yunrs0b3r2oy4u7bnj1kk4gva3gv 0 611386 1592441 1588613 2026-09-06T12:53:41Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1592441 wikitext text/x-wiki {{آدلیملیق}} {{Infobox person | name = حامد صفری | image = | imagesize = | caption = | birth_name = حامد صفری بخشایش | birth_place = [[تبریز]] | death_date = | death_place = | burial_place = | citizenship = ایرانلی-آمریکالی | occupation = [[یازیچی]] و مدنی اکتیویست | spouse = | children = | website = https://hamedsafari.com }} حامد صفری [[تبریز]] شهرینده آنادان اولدی و [[بیلگی‌سایار بیلیمی|بیلگی‌سایار بیلیمینده]] [[تبریز بیلیم‌یوردو|تبریز بیلیم‌یوردوندا]] درس اوخوده. تبریزده ایلک آنلاین تاکسی سیستمینی قونقا آدیله 1385 ائیلینده یاراتدی و 1387 ائیلنه قدر تبریز شهرینده آکتیو قالدی.<ref>اقتصاد نیوز: پای تاکسی اینترنتی به تبریز هم رسید![https://www.eghtesadnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7-61/160716-%D9%BE%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2-%D9%87%D9%85-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF]</ref> <ref>نسخه جدید تاکسی آنلاین “قونقا”در تبریز رونمایی شد+تصاویر[https://asrtabriz.ir/news/26281/%D9%86%D8%B3%D8%AE%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D9%86%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%82%D9%88%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2-%D8%B1]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>زومیت: قونقا خطی تحول جدید در تاکسی‌های آنلاین[https://www.zoomit.ir/business/268097-gonga-taxi-online/]</ref><ref>راه اندازی اپلیکیشن‌های ایرانی"وای بای"، "بیمیتو" و "قونقا"[https://www.isna.ir/news/95120402876/%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%BE%D9%84%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D8%B4%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%AA%D9%88-%D9%88-%D9%82%D9%88%D9%86%D9%82%D8%A7]</ref><ref>باشگاه خبرنگاران جوان:حمل و نقل هوشمند در تبریز[https://www.yjc.news/fa/news/5840260/%D8%AD%D9%85%D9%84-%D9%88-%D9%86%D9%82%D9%84-%D9%87%D9%88%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2]{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref name=":0">مهر نیوز:از تجربه استارت آپ تا دیجیتال مارکتینگ[https://www.mehrnews.com/news/5470125/%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%AC%D8%B1%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%D9%BE-%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%DB%8C%D8%AC%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA%DB%8C%D9%86%DA%AF]</ref> قونقا آنلاین تاکسیسی اماکین ادارسینین طرفینن اسنپ تهراندان تبریزه گلنن سونرا باغلانیلده و اسنپ شرکتینین طرفینن باسقی آلتینا کیچدی، بو باغلانمادان سونرا قونقانین عمرو اوزون سورمده.<ref>زومیت: تپ سی، الوپیک و ماکسیم به‌دنبال رفع انحصار اسنپ هستند[https://www.zoomit.ir/tech-iran/309749-rivals-demand-changing-snapp-monopolistic-rules/]</ref><ref>تبریز بیدار: بیش از ۶ ماه پشت درهای دفتر مسئولین مانده‌ایم[https://tabrizebidar.ir/1067922/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230207091955/https://tabrizebidar.ir/1067922/ |date=2023-02-07 }}</ref> <ref>تسخیر تاکسی اینترنتی قونقا در تبریز پس از شروع به کار اسنپ توسط سپاه تروریستی رژیم ایران![https://www.oyrenci.org/%D8%AA%D8%B3%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%82%D9%88%D9%86%D9%82%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2-%D9%BE%D8%B3/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230207091956/https://www.oyrenci.org/%D8%AA%D8%B3%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%82%D9%88%D9%86%D9%82%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2-%D9%BE%D8%B3/ |date=2023-02-07 }}</ref><ref>تاكسی های اینترنتی در دو راهی انحصار یا رقابت[https://www.irna.ir/news/83185028/%D8%AA%D8%A7%D9%83%D8%B3%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AD%D8%B5%D8%A7%D8%B1-%DB%8C%D8%A7-%D8%B1%D9%82%D8%A7%D8%A8%D8%AA]</ref> قونقا باغلانانان سونرا صفری آمریکایا کوچماخ زوروندا قالدی. آمریکادا کوچنن سونرا بیلگیسایار قونوسوندا چالیشیب<ref>چالش های راه اندازی استارت آپ از زبان بنیان گذار "یونیک اپ" (UNIQOP)/ ذائقه ایرانی در قاره ای دور[https://nasrnews.ir/detail/39547/%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%D9%BE-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1-%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C%DA%A9-%D8%A7%D9%BE-uniqop-%D8%B0%D8%A7%D8%A6%D9%82%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%B1]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2020 ده انگلیلیس دیلینده بیر کتاب یازدی اونون کتابی "دیجیتال مارکتینگ ساده دیلینده" آدیله آمازون کتاب ساتیش سایتیندا 2020ده ان چوخ ساتیلان دیجیتال مارکتینگ قونوسوندا کیتاب چیخده.<ref>بیوگرافی حامد صفری[https://hamedsafari.com/hamed-safari-biography/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230207091956/https://hamedsafari.com/hamed-safari-biography/ |date=2023-02-07 }}</ref> <ref name=":0" /> <ref>تابناک: انتشار جهانی کتاب دیجیتال مارکتینگ به زبان ساده توسط حامد صفری [https://www.tabnak.ir/fa/news/1125463/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%DB%8C%D8%AC%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA%DB%8C%D9%86%DA%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%AD%D8%A7%D9%85%D8%AF-%D8%B5%D9%81%D8%B1%DB%8C]</ref>حامد صفری 2021 دن [[تورک دیلی]] و انسان حاقلارییندا سانال دونیادا چالیشماغا باشلادی و 2022نین اکتبر آییندا گونش نیوز آدیله تورکلر انسان حقلرینین اوزرینده بیر خبری و انسان حقلری اویرتیم بیر مدیا قورده. گونش نیوز [[ایران تورک‌لری]] و خصوصیله [[گونئی آذربایجان]] تورکلرینین حقوقلارینی ساوونماخ و انسان حقلرینی اؤویرتماخ قونوسوندا داها آرتیخ چالیشیر.<ref>حامد صفری از شکل گیری ایده گونش میگوید [https://gunesh.news/2023/01/25/%d8%ad%d8%a7%d9%85%d8%af-%d8%b5%d9%81%d8%b1%db%8c-%d8%a7%d8%b2-%d8%b4%da%a9%d9%84-%da%af%db%8c%d8%b1%db%8c-%d8%a7%db%8c%d8%af%d9%87-%da%af%d9%88%d9%86%d8%b4-%d9%85%db%8c%da%af%d9%88%db%8c%d8%af/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230207100045/https://gunesh.news/2023/01/25/%D8%AD%D8%A7%D9%85%D8%AF-%D8%B5%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%DA%A9%D9%84-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D9%87-%DA%AF%D9%88%D9%86%D8%B4-%D9%85%DB%8C%DA%AF%D9%88%DB%8C%D8%AF/ |date=2023-02-07 }}</ref> == قایناقلار == [[بؤلمه:یاشایان اینسانلار]] [[بؤلمه:آذربایجانلی یازیچیلار]] [[بؤلمه:آذربایجانلیلار]] [[بؤلمه:تبریزلی یازیچی]] [[بؤلمه:تبریزلیلر]] [[بؤلمه:تورک یازیچیلا‌ر]] ke6yzz86xrqwnt9k74x2crwxs55wnvx 0 615557 1592447 1583959 2026-09-06T19:31:56Z BlueSky Tr 26008 /* قایناق‌لار */ 1592447 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = ونگین |native_name =ونگین |settlement_type = کند |pushpin_map =Iran |image_skyline = ونگین کندی، طارم.jpeg |mapsize =150px |subdivision_type = [[دونیا اؤلکه‌لری‌]] |subdivision_name = {{بایراق|Iran}} |subdivision_type1 =[[ایران اوْستانلاری]] |subdivision_name1 =[[قزوین اوستانی|قزوین ]] |subdivision_type2 =[[ایران بؤلگه‌لری]] |subdivision_name2 = [[قزوین بؤلگه‌سی‌|قزوین]] |subdivision_type3 =[[بؤلوم (اؤلکه بؤلمه‌لری)]] |subdivision_name3 =[[آشاغی تاریم بؤلومو|آشاغی تاریم]] |subdivision_type4 =[[قصبه]] |subdivision_name4 =[[نیه‌ریک قصبه‌سی|نیه‌ریک]] |leader_title = |leader_name = |established_title = |established_date = |area_total_km2 = |area_footnotes = |population_as_of = ۲۰۱۶ |population_total =436 |population_density_km2 =auto |timezone = [[ایرانین رسمی ساعاتی]] |utc_offset = +۳:۳۰ |timezone_DST = [[ایرانین رسمی ساعاتی]] |utc_offset_DST = +۴:۳۰ |coordinates = {{Coord|36|29|03|N|49|22|11|E|region:IR|display=inline,title}} |elevation_m = |area_code = |website = |footnotes = }} '''ونگین''' ({{lang-az|Vəngin}}, {{lang-fa|ونگین}}) — [[قزوین اوستانی]]نین [[آشاغی تاریم بؤلۆمۆ]]نۆن [[نیه‌ریک قصبه‌سی]]نده کند. ==اهالی== [[۲۰۱۶ (میلادی)|۲۰۱۶]]-جی ایلین معلومات‌لارینا گؤره کندده ۴۳۶ نفر<ref name="Əhalisi">{{Cite web |title=کند اهالیسی |url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_26_r.xlsx |access-date=2020-02-11 |archive-date=2017-11-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171122052426/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_26_r.xlsx |url-status=live }}</ref>یاشاییر (۱۴۰ عائیله). ==ایقتیصادیات== اهالی اساسا اکینچیلیک و مالدارلیق ایله مشغول اولورلار. ==اتنیک و دین== بو کندین اهالیسی [[تورک]] و [[شیعه]] [[موسلمان]]‌دیرلار. ==قایناق‌لار== {{قایناق}} [[بؤلمه:آشاغی تاریم بؤلومونون یاشاییش یرلری]] byfdbpqqzz9ep45kutticge9l88ob3l 0 616778 1592454 1583931 2026-09-06T20:15:09Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1592454 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = Ottoman expeditions to Morocco | place = [[فاس]], [[سعدیلر دؤولتی]] | result = Algerian-Ottoman victory * Ottoman Algerian forces conquer Fez and install vassal rulers on both expeditions<ref name="auto">‎هيسبريس تمودا‫ Volume 29, [https://books.google.com/books?id=u-8PAQAAMAAJ Issue 1] Editions techniques nord-africaines, 1991</ref><ref name="auto10">Page 406-408, The Cambridge History of Africa, Vol. 3: c. 1050-c. 1600 (Volume 3)</ref> * Temporary nominal Moroccan recognition of Ottoman suzerainty<ref name="auto10"/><ref name="auto4">{{Cite book|last=Barletta|first=Vincent|url=https://books.google.com/books?id=49rmZ7_kessC&pg=PA82|title=Death in Babylon: Alexander the Great and Iberian Empire in the Muslim Orient: Pages 82 and 104|date=2010-05-15|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-03739-4|pages=82|language=en}}</ref><ref> [https://books.google.com/books?id=DjBZAAAAMAAJ Langues et littératures, Volume 1] Faculté des lettres et des sciences humaines</ref><ref name="auto3">La bataille de l'Oued el-Makhâzen: dite bataille des Trois Rois (4 aout 1578) Pierre Berthier Editions du Centre national de la recherche scientifique, 1985</ref><ref name="auto9">[https://books.google.com/books?id=I7RyAAAAMAAJ La Kalaa des Béni Abbès au XVIe siècle]. p.276. Youssef Benoudjit Dahlab, 1997</ref><ref name="auto8">Islam et Occident méditerranéen: de la conquête aux Ottomans p.289 - Comité des travaux historiques et scientifiques</ref><ref name="auto7">[https://toyo-bunko.repo.nii.ac.jp/?action=repository_action_common_download&item_id=7054&item_no=1&attribute_id=22&file_no=1 The Appearance of Vassal States and “Suzerainty” in the Ottoman Empire:The Case of Wallachia and Moldavia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211130191902/https://toyo-bunko.repo.nii.ac.jp/?action=repository_action_common_download&item_id=7054&item_no=1&attribute_id=22&file_no=1 |date=2021-11-30 }} - Mayuzumi Akitsu</ref> | combatant1 = '''[[مراکشین آلینماسی (۱۵۵۴)]]'''{{Plainlist|[[وطاسیلر دؤولتی]]}} [[عثمانلی ایمپیراتورلوغو]] *[[Regency of Algiers]] [[Kingdom of Kuku]]<br>[[Principality of Debdou]]<hr>'''[[مراکشین آلینماسی (۱۵۷۶)]]'''{{Plainlist| [[سعدیلر دؤولتی]]}} *[[Abu Marwan Abd al-Malik I Saadi|Abd al-Malik Forces]] [[عثمانلی ایمپیراتورلوغو]] *[[Ottoman Algeria|Regency of Algiers]] | combatant2 = [[سعدیلر دؤولتی]] | commander1 = [[Ali Abu Hassun]]<br>[[Abu Marwan Abd al-Malik I Saadi|Abd al-Malik]]<br>[[بیرینجی سلیمان]]<br> [[اۆچونجو مراد]]<br> [[Salah Rais]]<br>[[Ramadan Pasha]] | commander2 = [[محمد شیخ]]<br>[[محمد متوکل]] | date = January 1554, March 1576 | image = Ottoman miniature depicting the capture of Fez under the command of Ramazan Pasha, Beylerbey of Algiers..jpg | caption = Ottoman miniature depicting the 1576 capture of Fez. | image_size = 300 }} ۱۶-جی عصرده [[عثمانلی ایمپیراتورلوغو|عثمانلیلار]] بوگونکو [[مراکش|مراکشه]] و قوزئی باتی آفریقا بؤلگه‌لرینه حاکیم اولان [[سعدیلر دؤولتی|سعدی سلطانلیغینه]] بیر نئچه یوروشلر آپارمیشلار. == قایناقلار == {{قایناق}} [[بؤلمه:عوثمانلی ایمپیراتورلوغونون ساواش‌لاری]] [[بؤلمه:عثمانلی ایمپیراتورلوغو]] dq0xmc3tbwv29ht6zx98fmy1xi6ov20 0 617976 1592496 1592008 2026-09-07T09:55:35Z H.Ganjeli 58356 /* آیریجا باخ */ 1592496 wikitext text/x-wiki '''یۆنگول تانک''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Light tank''') ، اولجه دؤیوشده و دؤیوشدن سۆرعتلی حرکتلر اۆچون، ائله‌جه‌ده داها آغؽر تانکلارؽ اۆستله‌مک اۆچون حاضؽرلانمیش بیر تانک واریانتؽدیر. [[File:Stingray Light Tank.jpg|thumb|استینقرئیتون بیر یۆنگول تانک]] [[File:FV101 Scorpion Iraq 1991.jpg|thumb|بیرلشمیش شاهلیق اسکورپین تانکی]] داها یاخشؽ تاکتیکی موبیللیک، نقلیات و لوجستیک راحتلؽغی اۆچون حاضؽرلانمیش داها اینجه زیرهلی و داها آز گۆجلو اساس توپا مالیک داها کیچیک بیر تسنیفاتدؽر. اونلار اساساً داها بؤیوک آغؽر تانکلارؽن مؤوجود اولمادیغی و یا تحلۆکه‌سیز و یا ثمره‌لی شکیلده ایشله‌مکده چتینلیک چکدییی خاریجی قۆوه‌لرینین آتش دسته‌یی رولوندا دستک عملیاتلارؽنی تاماملاماق اۆچون ایستیفاده اولونور. ==گئچمیشی== [[File:FT-17-argonne-1918.gif|thumb|.رنو اف تی ۱۷ تانکی ۱۹۱۸جی ایلده ایستحصال ادیلن ایلک یۆنگول تانک]] بیرینجی دۆنیا ساواشیندا صنایع تشبۆصو‌ده سۆرعتلی ایرلیلَییشلره سبب اولدو. کۆتلوی نقلیات واسیطه‌لرینین ایستئحصالؽنا آرتؽق اؤیرشمیش و نقلیات واسیطه‌لرینین دۆزولوشونده داها چوخ تجرۆبه‌یه مالیک اولان آوتوموبیل صنایعسی، ۱۹۱۶-جی ایلده ایلک پراکتیک یۆنگول تانکلارؽ طراحلؽق ائتدی کی، بو دا [[بیرلشمیش شاهلیق|بریتانیا]] طرفیندن اساساً لاقئید ائدیلمیش بیر صینیف ایدی. [[رنو]]-اون کیچیک تانک دیزاینؽ اولان (اف تی) ، تام فؽرلانما ایله یوخارییا قوراشدیریلمیش بورجک اؤزونده بیرلشدیرن ایلک تانک ایدی. اف تی بیر چوخ جهتدن او واختدان بری دئمک اولار کی، بۆتون دیزاینلار طرفیندن ایزلنیلن بیر دۆزولوشه مالیک ایلک حقیقتن مۆعاصیر تانک ایدی: اؤن طرفده سۆروجو؛ یوخاریدا تام فؽرلانان بورجک اساس سیلاحلانما؛ آرخادا مۆحریک. اولکی مودئللر مۆحریک اوتاغی، دؤیوش بؤلمه‌سی، تجهیزات آنبارؽ و سۆروجو کابینی رولونو بیرلشدیرن تک بیر ایزدیحاملؽ مکانا مالیک "قوتو تانکلارؽ" ایدی. اف تی مۆحاریبه‌نین بۆتون تانکلارؽ آراسؽندا ان بؤیوک ایستئحصال سریسینه، ۳۷۰۰-دن چوخ (اساساً ۱۹۱۸-جی ایلده‌) صاحیب ایدی و بۆتون بیریتانیا و آلمان تانکلارؽنین بیرلشدیریلمیش سایؽندان داها چوخ ایدی.{{efn-lr|By comparison the French built about 800 medium and heavy tanks in total. The British built about 2,500 heavy tanks and 100 medium tanks during the war.}} ==آیریجا باخ== *[[آغیر تانک]] *[[سووار تانک]] ==قایناقلار== {{قایناق}} n60wkymw0wbfdo1jaxraufjxxf110zw 0 618089 1592440 1591954 2026-09-06T11:59:58Z H.Ganjeli 58356 1592440 wikitext text/x-wiki '''مارک ۱''' یادا '''بریتانیانین آغیر تانکلاری، بیرینجی دونیا ساواش زامانی''' [[بؤیوک بریتانیا|بریتانیا]] طرفیندن حاضیرلانان بیر سیرا عیبارتده اولان، بیربیریله باغلی و سیلاحلانمیش دؤیوش ماشینلاری ایدی. مارک ۱ ، دؤیوشه گیرن دونیا نین ایلک تانکی ایدی؛ یعنی زنجیرلی، سیلاحلانمیش و زرهلی بیر وسیله. [[تانک]] آدی، اولجه محرمانه لیگی قوروماق و حقیقی مقصدینی گیزلتمک اۆچون بیر رمز آدی ایدی. بو تانک ۱۹۱۵-جی ایلده، خندق ساواشلارینین ([[خندق ساواشی|سنگر دؤیوشونون]]) بئرپایا گلمیش وضعیتینی یارماق اۆچون حاضیرلانمیشدی. او، «اؤلو بؤلگه»ده (no man’s land) [[اوتوماتیک توفنگ|مسلسل]] و یونگول [[سیلاح]] آتشینه دؤزۆیه بیلیر، چتین اراضیلردن کئچه بیلیر، [[تیکانلی سیم|تیکانلی سیملری]] ازیب پارچالایا بیلیر و گۆجلو سیلاحلاری ایله، مستحکم دوشمن مؤوقعلرینه هوجوم ائتمک اۆچون خندقلری کئچه بیلیردی. تانکلار همده یراق-آزوقه (لوازیمات) و عسگر داشیییردی. {{Infobox weapon | name = مارک ۱ | image = [[File:British Mark I male tank Somme 25 September 1916.jpg|border|300px]] | caption = مارک ۱ گؤرونتوسو ۱۹۱۶ اینجی ایلده | origin = [[بیرلشمیش شاهلیق]] | type = [[آغیر تانک]] <!-- Type selection --> | is_vehicle = yes | is_UK = yes <!-- Service history --> | service = ۱۹۱۶ | used_by = {{ubl|بیرلشمیش شاهلیق (Mk I–IX)|[[آلمان ایمپیراتورلوغو]] (Mk IV)|[[ژاپون ایمپیراتورلوغو]] (Mk IV)|[[روسیه ایمپیراتورلوغو]] (Mk V)|شوروی (Mk V)|آمریکا بیرلشمیش دؤولتلری (Mk V, V*, VIII)|فرانسه (Mk V*)|کانادا (Mk V, V*)}} | wars = {{ubl|[[بیرینجی دونیا ساواشی]]|[[روسیه ایچ ساواشی]]|[[۱۹۱۸-۱۹۱۹ آلمان اینقلابی]]}} <!-- Production history --> | designer = {{ubl|[[William Tritton]]|Major [[Walter Gordon Wilson]]}} | design_date = ۱۹۱۵ | manufacturer = {{ubl|(Mk I) [[William Foster & Co.]] of [[Lincoln, Lincolnshire|Lincoln]]|[[Metropolitan Carriage]], Birmingham}} | unit_cost = | production_date = (Mk I) ۱۹۱۶ | number = ۱۵۰ | variants = Mark II, Mark III, [[Mark IV tank|Mark IV]], [[Mark V tank|Mark V]], Mark V*, Mark V**, [[Mark VI (tank)|Mark VI]], Mark VII, [[Mark VIII (tank)|Mark VIII]], [[Mark IX tank|Mark IX]], Mark X, [[Gun Carrier Mark I]] <!-- General specifications --> | spec_label = Tank, Mark I | weight = {{ubl|Male: {{convert|28|LT}}|Female: {{convert|27|LT}}}} | length = {{ubl|{{convert|32|ft|6|in|m|2|abbr=on}} with tail|{{convert|25|ft|5|in|m|abbr=on}} without{{sfn|Ellis|Chamberlain|1969|p=19}}}} | part_length = | width = {{ubl|{{convert|13|ft|9|in|m|2|abbr=on}} [male]|{{convert|14|ft|4+1/2|in|m|2|abbr=on}} [female]{{sfn|Ellis|Chamberlain|1969|p=19}}}} | height = {{convert|8|ft|2|in|m|abbr=on}}{{sfn|Ellis|Chamberlain|1969|p=19}} | crew = 8 (commander/brakesman, driver, two gearsmen and four gunners) | armour = {{convert|6|-|12|mm|in|abbr=on|order=flip}}{{sfn| Ellis|Chamberlain|1969|p=19}} | primary_armament = {{ubl|Male: Two [[QF 6 pounder Hotchkiss|Hotchkiss 6 pdr QF]]|Female: Four [[.303 British|.303 in]] [[Vickers machine gun]]s}} | secondary_armament = {{ubl|Male: Three .303 in [[Hotchkiss M1909 Benét–Mercié machine gun|Hotchkiss machine guns]]|Female: One .303 in Hotchkiss machine gun}} | engine = [[Daimler Company|Daimler-Knight]] 6-cylinder [[sleeve-valve]] 16-litre petrol engine | engine_power = {{convert|105|hp}}{{sfn|Ellis|Chamberlain|1969|p=19}} | transmission = {{ubl|primary gearbox: 2 forward and 1 reverse|secondary: 2 speeds}} | payload_capacity = | fuel_capacity = {{convert|50|impgal}} internal{{sfn|Ellis|Chamberlain|1969|p=19}} | pw_ratio ={{ubl|Male: {{convert|3.7|hp/LT|abbr=on}}|Female: {{convert|4.0|hp/LT|abbr=on}}{{sfn |Ellis|Chamberlain|1969|p=19}}}} | suspension = 26 unsprung rollers | clearance = | vehicle_range = {{convert|23.6|mi}} radius of action,{{sfn|Ellis|Chamberlain|1969|p=19}} 6.2 hours endurance | speed = {{convert|3.7|mph|abbr=on}} maximum{{sfn |Ellis|Chamberlain|1969|p=19}} }} ==آیریجا باخ== *[[ماتیلدا ۲]] ==قایناقلار== {{قایناق}} r9ottaf50ix871olns0423k6xctzpsw 0 618161 1592482 1592342 2026-09-07T06:53:41Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1592482 wikitext text/x-wiki '''پانزر ۳۸تی''' ( [[آلمان دیلی|آلمانجا]] : '''Panzerkampfwagen 38 (t)''' [[چک دیلی|چکجه]]: '''LT vz. 38''' ) آدی ایله تانینان، ۱۹۳۰-لاردا طرح ائدیلن و [[ایکینجی دونیا ساواشی|ایکینجی دونیا ساواشی‌]]ندا گئنیش شکیلده خدمت ائدن بیر تانک ایدی.<ref>{{Cite web|date=2020-12-05|title=Panzerkampfwagen 38(t) Ausf.A|url=https://tanks-encyclopedia.com/ww2/germany/panzer-38t.php|access-date=2022-01-24|website=Tank Encyclopedia|language=en-US}}</ref> {{Infobox weapon | is_vehicle = yes | name = '''پانزر ۳۸تی''' | image = PzKpfw 38(t) Ausf F in the Great Patriotic War Museum 5-jun-2014 Side.jpg | image_size = 300 | caption = پانزر ۳۸تی اف سری سی موسکو موزه سینده | origin = {{بایراق|چک ایسلواکی}} | type = [[یۆنگول تانک]] | service = ۱۹۳۹–۱۹۴۵ (نازی آلمان), ۱۹۳۸–۱۹۷۰ (پرو)<ref>{{cite web|title=Československý tank z Peru dosedl po 74 letech na rodnou půdu|first=Andrej|last=Halada|url=https://www.mocr.army.cz/informacni-servis/zpravodajstvi/ceskoslovensky-tank-z-peru-dosedl-po-74-letech-na-rodnou-pudu-74887/|website=Czech Ministry of Defence|date=28 September 2012|access-date=2 December 2021|archive-date=2 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202233517/https://www.mocr.army.cz/informacni-servis/zpravodajstvi/ceskoslovensky-tank-z-peru-dosedl-po-74-letech-na-rodnou-pudu-74887/|url-status=dead|accessdate=2026-09-03|archivedate=2021-12-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211202233517/https://www.mocr.army.cz/informacni-servis/zpravodajstvi/ceskoslovensky-tank-z-peru-dosedl-po-74-letech-na-rodnou-pudu-74887/}}</ref> | used_by = {{plainlist| * [[نازی آلمان]] * [[رومانی شاهلیغی]] * [[بولغاریستان کراللیغی]] * [[مجارستان شاهلیغی(۱۹۲۰–۱۹۴۶)|مجاریستان]] * [[ایسلوواکی جمهوریتی (۱۹۳۹-۱۹۴۵)|ایسلوواکی]] * [[سوئد]] * [[سوئیس]] * [[پرو]] * [[پهلوی خاندانی|ایران]]}} | wars = {{plainlist| * [[ایکینجی دونیا ساواشی ]] * اکوادور-پرو ساواشی * [[پرو ایچ ساواشی]]}} | designer = اچ‌کی‌دی | design_date = | manufacturer = اچ‌کی‌دی | unit_cost = | production_date = ۱۹۳۹–۱۹۴۲ | number = ۱٫۴۱۴ (آلماندا) | variants = <!-- General specifications --> | length = {{convert|4.61|m|ftin|abbr=on}} | width = {{convert|2.14|m|ftin|abbr=on}} | height = {{convert|2.25|m|ftin|abbr=on}} (overall) | weight = {{convert|9.725|-|9.85|t|ton}} | suspension = [[leaf spring]] | speed = {{plainlist| * 42 km/h, 26.1 mph (road) * 15 km/h, 9.3 mph (off-road)}} | primary_armament = [[Skoda 37 mm A7|37 mm KwK 38(t) L/47.8]] | secondary_armament = 2× 7.92 mm [[ZB-53]] (MG 37(t)) [[machine guns]] | armour = {{plainlist| * 8–30 mm (Ausf. A–D) * 8–50 mm (Ausf. E–G)}} | engine = Praga Typ TNHPS/II<br /> water-cooled, 6-cylinder [[gasoline engine]] | crew = 4 (in German service) / 3 (as originally designed) | engine_power = {{cvt|123.3|hp|PS kW}} | pw_ratio = 13.15 PS/tonne <!-- Vehicle/missile specifications -->| transmission = 5 + 1 Praga-Wilson Typ CV | clearance = 0.40 m | fuel_capacity = {{convert|220|L|usgal}} | vehicle_range = {{plainlist| * {{convert|250|km|mi|abbr=on}} (road) * {{convert|160|km|mi|abbr=on}} (cross-country)}}<ref>Jentz, T. (1996). ''Panzertruppen: The Complete Guide to the Creation & Combat Employment of Germany's Tank Force 1933–1942''. Schiffer. p. 281.</ref> }} [[چک ایسلواکی|چکیسلواکیدا]] اچ‌کی‌دی(ČKD) شیرکتی طرفیندن حاضیرلانان بو تانک، آلمانین چک ایسلواکینی ایشغال ائتمه‌سیندن سونرا [[نازی آلمان]] طرفیندن ایستیفاده اولوندو. بو تانک، آلمان اوردوسو و آیری [[ میحور دؤولتلری|میحوور دولت گوجلری]] ایله بیرلیکده [[لهیستان]] ، فرانسه و شوروی‌نین ایشغالیندا دا ایشتیراک ائتدی. ۱۹۴۲-جی ایلده، اساس سیلاحی یئترسیز گؤرولدوگو زامان تولیدی دایاندی. بوتؤولوکده ۱۴۰۰-دن چوخ پانزر ۳۸تی تولید اولوندو. پانزر ۳۸تی-نین شاسی‌سی، [[ماردر ۳]] (۱۹۴۲-۱۹۴۴) اۆچون تولید اولونماغا داوام ائتدی و اونون بعضی پارچالاری داها سونرا تولید اولونان [[هتزر]] (جاقپانزر ۳۸، ۱۹۴۴-۱۹۴۵) [[تانک آوجیسی]] و اونون تؤره‌مه‌لری‌نده ایستیفاده اولوندو.<ref>{{Cite web|title=LT vz. 38 / PzKpfW 38(t) (SdKfz 140)|url=https://www.militaryfactory.com/armor/detail.php?armor_id=273|access-date=2022-01-24|website=Military Factory|language=en-US}}</ref> ==قایناقلار== {{قایناق}} cvlqofqu7i84o0xsiscv4k3iaylehg6 6 618183 1592448 2026-09-06T19:40:54Z BlueSky Tr 26008 1592448 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 6 618184 1592451 2026-09-06T19:44:02Z BlueSky Tr 26008 1592451 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 618185 1592457 2026-09-06T22:11:35Z H.Ganjeli 58356 صفحه‌‌نی ' '''مارک ۲''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Matilda II''' )، که ماتیلدا آدی ایله داها یاخشی تانیلیر، ایکینجی دونیا ساواشینین بیر بریتانیانلی پیاداتانکیدیر. بو طراحلیق ۱۹۳۶-جی ایلین A12 مشخصاتینین باشلانغی‌دیر؛ او بریتانیانین بیرینجی پیادا تانک|پیاداتانک...' ایله ياراتدی 1592457 wikitext text/x-wiki '''مارک ۲''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Matilda II''' )، که ماتیلدا آدی ایله داها یاخشی تانیلیر، ایکینجی دونیا ساواشینین بیر بریتانیانلی پیاداتانکیدیر. بو طراحلیق ۱۹۳۶-جی ایلین A12 مشخصاتینین باشلانغی‌دیر؛ او بریتانیانین بیرینجی [[پیادا تانک|پیاداتانکی]] یعنی [[ اوتوماتیک توفنگ|موسلسللی]] و ایکی نفرلیک A11 پیاداتانک مارک I-ین توپ آرمادلی ایک رقیبی کیمی قورولدو. مارک I دانیلیر ماتیلدا آدی ایله، و داها بویوک اولان A12 ایلیین باشلانغیندا ماتیلدا ۲ یا ماتیلدا سینیر آدی ایله تانیلیردی. ۱۹۴۰-جی ایلین مارک I ترک ادیلدی، و اوندان باشلایاراق A12 سادجه ماتیلدا آدی ایله تانیلیردی. ماتیلدا ۲ ، سنگین زره‌سی ایله بیر مومتاز پیادا پشتیگلیه پیاداتانک اولماقلا، سورعت و [[سیلاح]] باخیمیشینا گوره بیرآز محدود ایدی. او بریتانیانین ساواشین باشلانغیندان سونونا قدر گئدن تک تانکیدی، هر چنکی او خاص اولاراق شمال آفریقا ساواشینلارینا مرتبط تانیلیر. ۱۹۳۹-جی ایلین بیرینجی و دومانلیق ساواشی باشلاناندا سرویس اوچون فقط ایکی تانک وار ایدی. ۱۹۴۱-جی ایلین سونلاریندان باشلایاراق، او آرتیق [[جیبهه خطی|جیبهه خطینده]] سرویسینده اوجوز و داها یۆنگول اولان پیاداتانک مارک III والنتین (Valentine) ایله دئیشدی. hylhi7vzff8lj48oilas6naa6rx8w0b 1592458 1592457 2026-09-06T22:11:56Z H.Ganjeli 58356 /* */ 1592458 wikitext text/x-wiki '''مارک ۲''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Matilda II''' )، که ماتیلدا آدی ایله داها یاخشی تانیلیر، ایکینجی دونیا ساواشینین بیر بریتانیانلی پیاداتانکیدیر. بو طراحلیق ۱۹۳۶-جی ایلین A12 مشخصاتینین باشلانغی‌دیر؛ او بریتانیانین بیرینجی [[پیادا تانک|پیاداتانکی]] یعنی [[ اوتوماتیک توفنگ|موسلسللی]] و ایکی نفرلیک A11 پیاداتانک مارک I-ین توپ آرمادلی ایک رقیبی کیمی قورولدو. مارک I دانیلیر ماتیلدا آدی ایله، و داها بویوک اولان A12 ایلیین باشلانغیندا ماتیلدا ۲ یا ماتیلدا سینیر آدی ایله تانیلیردی. ۱۹۴۰-جی ایلین مارک I ترک ادیلدی، و اوندان باشلایاراق A12 سادجه ماتیلدا آدی ایله تانیلیردی. ماتیلدا ۲ ، سنگین زره‌سی ایله بیر مومتاز پیادا پشتیگلیه پیاداتانک اولماقلا، سورعت و [[سیلاح]] باخیمیشینا گوره بیرآز محدود ایدی. او بریتانیانین ساواشین باشلانغیندان سونونا قدر گئدن تک تانکیدی، هر چنکی او خاص اولاراق شمال آفریقا ساواشینلارینا مرتبط تانیلیر. ۱۹۳۹-جی ایلین بیرینجی و دومانلیق ساواشی باشلاناندا سرویس اوچون فقط ایکی تانک وار ایدی. ۱۹۴۱-جی ایلین سونلاریندان باشلایاراق، او آرتیق [[جیبهه خطی|جیبهه خطینده]] سرویسینده اوجوز و داها یۆنگول اولان پیاداتانک مارک III والنتین (Valentine) ایله دئیشدی. ==قایناقلار== {{قایناق}} clb72e2vsen1iatcg2gaw444ts154tm 1592459 1592458 2026-09-06T22:21:47Z H.Ganjeli 58356 1592459 wikitext text/x-wiki '''مارک ۲''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Matilda II''' )، که ماتیلدا آدی ایله داها یاخشی تانیلیر، ایکینجی دونیا ساواشینین بیر بریتانیانلی پیاداتانکیدیر. بو طراحلیق ۱۹۳۶-جی ایلین A12 مشخصاتینین باشلانغی‌دیر؛ او بریتانیانین بیرینجی [[پیادا تانک|پیاداتانکی]] یعنی [[ اوتوماتیک توفنگ|موسلسللی]] و ایکی نفرلیک A11 پیاداتانک مارک I-ین توپ آرمادلی ایک رقیبی کیمی قورولدو. مارک I دانیلیر ماتیلدا آدی ایله، و داها بویوک اولان A12 ایلیین باشلانغیندا ماتیلدا ۲ یا ماتیلدا سینیر آدی ایله تانیلیردی. ۱۹۴۰-جی ایلین مارک I ترک ادیلدی، و اوندان باشلایاراق A12 سادجه ماتیلدا آدی ایله تانیلیردی. {{Infobox weapon | is_vehicle = yes | is_UK = yes | name = '''ماتیلدا ۲''' | image = A12 Matilda II ‘T10459’ “THE PRINCESS ROYAL” (49909226038).jpg | image_size = 300 | caption = | origin = {{بایراق|بیرلشمیش شاهلیق}} | type = [[پیادا تانک]] <!-- Service history --> | service = ۱۹۳۹–۱۹۵۵ | used_by = بیرلشمیش شاهلیق<br> [[اوسترالیا]] <br> [[کانادا]] <br> [[شوروی]] <br> [[نازی آلمان]] <br> [[میصر]] | wars = [[ایکینجی دونیا ساواشی ]]<br>[[1948 Arab–Israeli War]] <!-- Production history --> | designer = Mechanization Board and [[Vulcan Foundry]] | design_date = 1937<ref name="Jentz11"/> | manufacturer = Vulcan Foundry and others | unit_cost = | production_date = ۱۹۳۷–۱۹۴۳ | number = ۲٫۹۸۷ | variants = see [[#Variants|Variants below]] | length = {{cvt|18|ft|5|in|m|}}{{sfnp|Boyd|2008}} | width = {{cvt|8|ft|6|in|m|}}{{sfnp|Bean|Fowler|2002|pp=147–148}} | height = {{cvt|8|ft|3|in|m|}} | weight = ۲۵ توْن<ref name="Jentz13"/> | suspension = [[Coil spring]]<ref name="Jentz13">Jentz, p. 13.</ref> | speed = {{convert|24|km/h|abbr=on|disp=flip}} Mk III on road {{sfnp|Fletcher|1994|p= 28}}<br>{{convert|9|mph|km/h}} off-road | fuel_capacity = {{convert|181.8|L|impgal|disp=flip}} Internal + {{convert|163.3|L|impgal|disp=flip}} auxiliary tank {{sfnp|Fletcher|1994|p= 28}} | vehicle_range = {{convert|80|km}} With Internal + {{convert|157|km}}with auxiliary tank {{sfnp|Fletcher|1994|p= 28}} | primary_armament = [[Ordnance QF 2-pounder|QF-2 pounder (40 mm) gun]],<br>93 [[Armor-piercing shot and shell|armour-piercing]] rounds{{sfnp|Jentz|1998|p=12}} | secondary_armament = 7.92 mm [[Besa machine gun]]<br>2,925 rounds{{sfnp|Jentz|1998|p=12}} | armour = {{convert|20| to| 78|mm|in|abbr=on}}{{sfnp|Bean|Fowler|2002|pp=147–148}} | engine = 2×[[diesel engine|diesel]] 6-cylinder 7-litre engines: 2×[[Associated Equipment Company|AEC]]{{efn|AEC engine model A183 on the left hand side and A184 on the right hand side.|group=nb}}{{sfnp|Jentz|1998|p=12}} or 2×[[British Leyland|Leyland]]<ref name="Jentz13"/> | crew = 4 (driver, gunner, loader, commander){{sfnp|Bean|Fowler|2002|pp=147–148}} | transmission = 6 speed Wilson epicyclic [[pre-selector gearbox]] | steering = Rackham clutches{{sfnp|Fletcher|1994|p= 6}} | engine_power = {{convert|190|bhp|abbr=on}} Leyland engine{{sfnp|Jentz|1998|pp=12–13|ps=.{{verify source|date=September 2012|Fletcher gives 87 bhp for AEC and 95 bhp for Leyland}}}} | pw_ratio = 7.5 bhp (5.6 kW) / tonne }} ماتیلدا ۲ ، سنگین زره‌سی ایله بیر مومتاز پیادا پشتیگلیه پیاداتانک اولماقلا، سورعت و [[سیلاح]] باخیمیشینا گوره بیرآز محدود ایدی. او بریتانیانین ساواشین باشلانغیندان سونونا قدر گئدن تک تانکیدی، هر چنکی او خاص اولاراق شمال آفریقا ساواشینلارینا مرتبط تانیلیر. ۱۹۳۹-جی ایلین بیرینجی و دومانلیق ساواشی باشلاناندا سرویس اوچون فقط ایکی تانک وار ایدی. ۱۹۴۱-جی ایلین سونلاریندان باشلایاراق، او آرتیق [[جیبهه خطی|جیبهه خطینده]] سرویسینده اوجوز و داها یۆنگول اولان پیاداتانک مارک III والنتین (Valentine) ایله دئیشدی. ==قایناقلار== {{قایناق}} kiogvjy6wfsq6z9z8bbxndnpxredymu 1592460 1592459 2026-09-06T22:23:40Z H.Ganjeli 58356 1592460 wikitext text/x-wiki '''مارک ۲''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Matilda II''' )، که ماتیلدا آدی ایله داها یاخشی تانیلیر، ایکینجی دونیا ساواشینین بیر بریتانیانلی پیاداتانکیدیر. بو طراحلیق ۱۹۳۶-جی ایلین A12 مشخصاتینین باشلانغی‌دیر؛ او بریتانیانین بیرینجی [[پیادا تانک|پیاداتانکی]] یعنی [[ اوتوماتیک توفنگ|موسلسللی]] و ایکی نفرلیک A11 پیاداتانک مارک I-ین توپ آرمادلی ایک رقیبی کیمی قورولدو. مارک I دانیلیر ماتیلدا آدی ایله، و داها بویوک اولان A12 ایلیین باشلانغیندا ماتیلدا ۲ یا ماتیلدا سینیر آدی ایله تانیلیردی. ۱۹۴۰-جی ایلین مارک I ترک ادیلدی، و اوندان باشلایاراق A12 سادجه ماتیلدا آدی ایله تانیلیردی. {{Infobox weapon | is_vehicle = yes | is_UK = yes | name = '''ماتیلدا ۲''' | image = Puckapunyal Matilda Tank DSC01931.JPG | image_size = 300 | caption = | origin = {{بایراق|بیرلشمیش شاهلیق}} | type = [[پیادا تانک]] <!-- Service history --> | service = ۱۹۳۹–۱۹۵۵ | used_by = بیرلشمیش شاهلیق<br> [[اوسترالیا]] <br> [[کانادا]] <br> [[شوروی]] <br> [[نازی آلمان]] <br> [[میصر]] | wars = [[ایکینجی دونیا ساواشی ]]<br>[[1948 Arab–Israeli War]] <!-- Production history --> | designer = Mechanization Board and [[Vulcan Foundry]] | design_date = 1937<ref name="Jentz11"/> | manufacturer = Vulcan Foundry and others | unit_cost = | production_date = ۱۹۳۷–۱۹۴۳ | number = ۲٫۹۸۷ | variants = see [[#Variants|Variants below]] | length = {{cvt|18|ft|5|in|m|}}{{sfnp|Boyd|2008}} | width = {{cvt|8|ft|6|in|m|}}{{sfnp|Bean|Fowler|2002|pp=147–148}} | height = {{cvt|8|ft|3|in|m|}} | weight = ۲۵ توْن<ref name="Jentz13"/> | suspension = [[Coil spring]]<ref name="Jentz13">Jentz, p. 13.</ref> | speed = {{convert|24|km/h|abbr=on|disp=flip}} Mk III on road {{sfnp|Fletcher|1994|p= 28}}<br>{{convert|9|mph|km/h}} off-road | fuel_capacity = {{convert|181.8|L|impgal|disp=flip}} Internal + {{convert|163.3|L|impgal|disp=flip}} auxiliary tank {{sfnp|Fletcher|1994|p= 28}} | vehicle_range = {{convert|80|km}} With Internal + {{convert|157|km}}with auxiliary tank {{sfnp|Fletcher|1994|p= 28}} | primary_armament = [[Ordnance QF 2-pounder|QF-2 pounder (40 mm) gun]],<br>93 [[Armor-piercing shot and shell|armour-piercing]] rounds{{sfnp|Jentz|1998|p=12}} | secondary_armament = 7.92 mm [[Besa machine gun]]<br>2,925 rounds{{sfnp|Jentz|1998|p=12}} | armour = {{convert|20| to| 78|mm|in|abbr=on}}{{sfnp|Bean|Fowler|2002|pp=147–148}} | engine = 2×[[diesel engine|diesel]] 6-cylinder 7-litre engines: 2×[[Associated Equipment Company|AEC]]{{efn|AEC engine model A183 on the left hand side and A184 on the right hand side.|group=nb}}{{sfnp|Jentz|1998|p=12}} or 2×[[British Leyland|Leyland]]<ref name="Jentz13"/> | crew = 4 (driver, gunner, loader, commander){{sfnp|Bean|Fowler|2002|pp=147–148}} | transmission = 6 speed Wilson epicyclic [[pre-selector gearbox]] | steering = Rackham clutches{{sfnp|Fletcher|1994|p= 6}} | engine_power = {{convert|190|bhp|abbr=on}} Leyland engine{{sfnp|Jentz|1998|pp=12–13|ps=.{{verify source|date=September 2012|Fletcher gives 87 bhp for AEC and 95 bhp for Leyland}}}} | pw_ratio = 7.5 bhp (5.6 kW) / tonne }} ماتیلدا ۲ ، سنگین زره‌سی ایله بیر مومتاز پیادا پشتیگلیه پیاداتانک اولماقلا، سورعت و [[سیلاح]] باخیمیشینا گوره بیرآز محدود ایدی. او بریتانیانین ساواشین باشلانغیندان سونونا قدر گئدن تک تانکیدی، هر چنکی او خاص اولاراق شمال آفریقا ساواشینلارینا مرتبط تانیلیر. ۱۹۳۹-جی ایلین بیرینجی و دومانلیق ساواشی باشلاناندا سرویس اوچون فقط ایکی تانک وار ایدی. ۱۹۴۱-جی ایلین سونلاریندان باشلایاراق، او آرتیق [[جیبهه خطی|جیبهه خطینده]] سرویسینده اوجوز و داها یۆنگول اولان پیاداتانک مارک III والنتین (Valentine) ایله دئیشدی. ==قایناقلار== {{قایناق}} qd7t02t7ksbeuwmg2my09pd06wt82ra 0 618186 1592464 2026-09-07T03:45:48Z Atsuner 56074 Atsuner، [[یوروتومه]] صفحه‌سینی [[یوروتمه]]-ه آپاردی 1592464 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[یوروتمه]] {{Redirect category shell| {{R from move}} }} 5of57l21vcdqytcno0wc3ig3pzinfvl 0 618187 1592468 2026-09-07T03:50:06Z Atsuner 56074 Atsuner، [[ایمام‌ کندی (اورمو)]] صفحه‌سینی [[ایمام‌ کندی (صومای)]]-ه آپاردی 1592468 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[ایمام‌ کندی (صومای)]] {{Redirect category shell| {{R from move}} }} 7qw7qnutwg9kka3c1ryn5gv8anj27r0 1592474 1592468 2026-09-07T03:57:36Z Atsuner 56074 تغییر هدف تغییرمسیر از [[ایمام‌ کندی (صومای)]] به [[ایمام‌کندی]] 1592474 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[ایمام‌کندی]] {{Redirect category shell| {{R from move}} }} lnqswkpktd61a9bpviruhnlfchkfvip 0 618188 1592470 2026-09-07T03:51:15Z Atsuner 56074 Atsuner، [[ایمام‌کندی]] صفحه‌سینی [[ایمام‌کندی (انزل)]]-ه آپاردی 1592470 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[ایمام‌کندی (انزل)]] {{Redirect category shell| {{R from move}} }} dtcnpjx7s66x6uimd7loj3hee822bxo 1592473 1592470 2026-09-07T03:56:47Z Atsuner 56074 [[ایمام‌کندی (انزل)]] صفحه‌سینه یوْللاندیرما سیلیندی. 1592473 wikitext text/x-wiki '''ایمام‌کندی''' بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛ * [[ایمام‌کندی (انزل)]] * [[ایمام‌کندی (صومای)]] {{دقیقلشدیرمه}} ljdyqwwy23bm4mgmq1g4bjpfmxlj5xe 1592498 1592473 2026-09-07T10:49:27Z Atsuner 56074 1592498 wikitext text/x-wiki '''ایمام‌کندی''' بو موردلره ایشاره ائده بیلر؛ * [[ایمام‌کندی (انزل)]] * [[ایمام‌کندی (صومای)]] * [[امام کندی (خدابنده)]] * [[امام کندی (ماهنشان)]] {{دقیقلشدیرمه}} 1df3r3xh9mmbo9qgtok55qypq0etr8g 0 618189 1592472 2026-09-07T03:56:00Z Atsuner 56074 Atsuner، [[ایمام‌ کندی (صومای)]] صفحه‌سینی [[ایمام‌کندی (صومای)]]-ه آپاردی 1592472 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[ایمام‌کندی (صومای)]] {{Redirect category shell| {{R from move}} }} o81wnw1pkqk74k97r7q4sy4nt9m9ife 0 618190 1592484 2026-09-07T07:43:26Z H.Ganjeli 58356 صفحه‌‌نی ' '''یاریم‌ سس‌لیلر''' یادا '''چؽغیران سئرچه‌لر''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Tyranni''' )، [[سئرچه‌کیمی‌لر]] آلت دسته‌دیر کی مین‌دن چوخ قوش نؤعونو احاطه ائدیر و اونلارین بؤیوک اکثریتی [[جنوبی آمریکا|گونئی آمریکا]] منطقه‌سینه عایددیر. بو دسته‌نین آدی،...' ایله ياراتدی 1592484 wikitext text/x-wiki '''یاریم‌ سس‌لیلر''' یادا '''چؽغیران سئرچه‌لر''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Tyranni''' )، [[سئرچه‌کیمی‌لر]] آلت دسته‌دیر کی مین‌دن چوخ قوش نؤعونو احاطه ائدیر و اونلارین بؤیوک اکثریتی [[جنوبی آمریکا|گونئی آمریکا]] منطقه‌سینه عایددیر. بو دسته‌نین آدی، اؤز تیپ جینس‌لری اولان [[تیرانوس]](Tyrannus)-دان گؤتورولوبدور. بو قوش‌لارین سیرینقس یا سس اورقانی عضله‌لری‌نین آناتومیسی، سئرچه‌کیمی‌لر آلت دسته‌سینه عاید اولان [[اوخویان سئرچه‌لر]] فرق‌لی‌دیر؛ ائله بو سببه گؤره ده اونلارا «یاریم‌سس‌لیلر» (suboscines) دئییلیر. یاریم سس‌لیلر ، تخمیناً ۵۰ میلیون ایل اؤنجه گونئی آمریکا‌دا میدانا گلمیش<ref name=ClaramuntCracraft2015>{{cite journal |last1=Claramunt |first1=S. |last2=Cracraft |first2=J. |title=A new time tree reveals Earth history's imprint on the evolution of modern birds |journal=Science Advances |date=2015 |volume=1 |issue=11 |article-number=e1501005 |doi=10.1126/sciadv.1501005|pmid=26824065 |pmc=4730849 |bibcode=2015SciA....1E1005C }}</ref> و احتیمالا اولیگوسن دؤنه‌می‌ینده، بیر ترانس‌آتلانتیک یولو ایله [[کوهنه دونیا|کؤهنه دونیا‌یا]] یاییلمیشلار<ref>{{cite journal |last1=Selvatti |first1=A. P. |last2=Galvão |first2=A. |last3=Mayr |first3=G. |last4=Miyaki |first4=C. Y. |last5=Russo |first5=C A. de Moraes |title=Southern hemisphere tectonics in the Cenozoic shaped the pantropical distribution of parrots and passerines |journal=Journal of Biogeography |date=2022 |volume=49 |issue=10 |pages=1753–1766 |doi=10.1111/jbi.14466|bibcode=2022JBiog..49.1753S }}</ref> . اونلارین اوروپا‌نین ایلک [[اولیقوسن]] دؤنه‌مینده‌کی وارلیغی، بیر نئچه فوسیل نومونه‌سی ایله یاخشیجا بلگه‌لنمیشدیر.<ref>{{cite journal |last1=Bochenski |first1=Z. M. |last2=Tomek |first2=T. |last3=Bujoczek |first3=M. |last4=Salwa |first4=G. |title=A new passeriform (Aves: Passeriformes) from the early Oligocene of Poland sheds light on the beginnings of Suboscines |journal=Journal of Ornithology |date=2021 |volume=162 |issue=2 |pages=593–604 |doi=10.1007/s10336-021-01858-0|doi-access=free |bibcode=2021JOrni.162..593B }}</ref> jr7m8pwi0871mt2pl8m7l108cmctk36 1592485 1592484 2026-09-07T07:43:54Z H.Ganjeli 58356 /* */ 1592485 wikitext text/x-wiki '''یاریم‌ سس‌لیلر''' یادا '''چؽغیران سئرچه‌لر''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Tyranni''' )، [[سئرچه‌کیمی‌لر]] آلت دسته‌دیر کی مین‌دن چوخ قوش نؤعونو احاطه ائدیر و اونلارین بؤیوک اکثریتی [[جنوبی آمریکا|گونئی آمریکا]] منطقه‌سینه عایددیر. بو دسته‌نین آدی، اؤز تیپ جینس‌لری اولان [[تیرانوس]](Tyrannus)-دان گؤتورولوبدور. بو قوش‌لارین سیرینقس یا سس اورقانی عضله‌لری‌نین آناتومیسی، سئرچه‌کیمی‌لر آلت دسته‌سینه عاید اولان [[اوخویان سئرچه‌لر]] فرق‌لی‌دیر؛ ائله بو سببه گؤره ده اونلارا «یاریم‌سس‌لیلر» (suboscines) دئییلیر. یاریم سس‌لیلر ، تخمیناً ۵۰ میلیون ایل اؤنجه گونئی آمریکا‌دا میدانا گلمیش<ref name=ClaramuntCracraft2015>{{cite journal |last1=Claramunt |first1=S. |last2=Cracraft |first2=J. |title=A new time tree reveals Earth history's imprint on the evolution of modern birds |journal=Science Advances |date=2015 |volume=1 |issue=11 |article-number=e1501005 |doi=10.1126/sciadv.1501005|pmid=26824065 |pmc=4730849 |bibcode=2015SciA....1E1005C }}</ref> و احتیمالا اولیگوسن دؤنه‌می‌ینده، بیر ترانس‌آتلانتیک یولو ایله [[کوهنه دونیا|کؤهنه دونیا‌یا]] یاییلمیشلار<ref>{{cite journal |last1=Selvatti |first1=A. P. |last2=Galvão |first2=A. |last3=Mayr |first3=G. |last4=Miyaki |first4=C. Y. |last5=Russo |first5=C A. de Moraes |title=Southern hemisphere tectonics in the Cenozoic shaped the pantropical distribution of parrots and passerines |journal=Journal of Biogeography |date=2022 |volume=49 |issue=10 |pages=1753–1766 |doi=10.1111/jbi.14466|bibcode=2022JBiog..49.1753S }}</ref> . اونلارین اوروپا‌نین ایلک [[اولیقوسن]] دؤنه‌مینده‌کی وارلیغی، بیر نئچه فوسیل نومونه‌سی ایله یاخشیجا بلگه‌لنمیشدیر.<ref>{{cite journal |last1=Bochenski |first1=Z. M. |last2=Tomek |first2=T. |last3=Bujoczek |first3=M. |last4=Salwa |first4=G. |title=A new passeriform (Aves: Passeriformes) from the early Oligocene of Poland sheds light on the beginnings of Suboscines |journal=Journal of Ornithology |date=2021 |volume=162 |issue=2 |pages=593–604 |doi=10.1007/s10336-021-01858-0|doi-access=free |bibcode=2021JOrni.162..593B }}</ref> ==قایناقلار== {{قایناق}} lx0gt3woxl2atsmdvomlwe2glpfotr6 1592486 1592485 2026-09-07T07:47:05Z H.Ganjeli 58356 /* */ 1592486 wikitext text/x-wiki '''یاریم‌ سس‌لیلر''' یادا '''چؽغیران سئرچه‌لر''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Tyranni''' )، [[سئرچه‌کیمی‌لر]] آلت دسته‌دیر کی مین‌دن چوخ قوش نؤعونو احاطه ائدیر و اونلارین بؤیوک اکثریتی [[جنوبی آمریکا|گونئی آمریکا]] منطقه‌سینه عایددیر. {{Taxobox | name = '''یاریم سس‌لیلر''' | fossil_range = | image = F de Castelnau-oiseauxPl17.jpg | image_caption = | image 2 = | image2_caption = | status = | status_system = | parent_authority = | taxon = | authority = | regnum = [[حئیوان]] | phylum = [[خوْردالیلار]] | familia = | subfamilia = | classis = [[قوش]] | ordo = [[سئرچه‌کیمی‌لر]] | subordo = | subclassis = | superordo = Tyranni | subspecies = | subgenera = | genus = | synonyms = | subtribus = | species = | includes = | subdivision_ranks = آشاقی دسته (Infraorder) | subdivision = Eurylaimides Tyrannides | range_map = | range_map_caption = }} بو دسته‌نین آدی، اؤز تیپ جینس‌لری اولان [[تیرانوس]](Tyrannus)-دان گؤتورولوبدور. بو قوش‌لارین سیرینقس یا سس اورقانی عضله‌لری‌نین آناتومیسی، سئرچه‌کیمی‌لر آلت دسته‌سینه عاید اولان [[اوخویان سئرچه‌لر]] فرق‌لی‌دیر؛ ائله بو سببه گؤره ده اونلارا «یاریم‌سس‌لیلر» (suboscines) دئییلیر. یاریم سس‌لیلر ، تخمیناً ۵۰ میلیون ایل اؤنجه گونئی آمریکا‌دا میدانا گلمیش<ref name=ClaramuntCracraft2015>{{cite journal |last1=Claramunt |first1=S. |last2=Cracraft |first2=J. |title=A new time tree reveals Earth history's imprint on the evolution of modern birds |journal=Science Advances |date=2015 |volume=1 |issue=11 |article-number=e1501005 |doi=10.1126/sciadv.1501005|pmid=26824065 |pmc=4730849 |bibcode=2015SciA....1E1005C }}</ref> و احتیمالا اولیگوسن دؤنه‌می‌ینده، بیر ترانس‌آتلانتیک یولو ایله [[کوهنه دونیا|کؤهنه دونیا‌یا]] یاییلمیشلار<ref>{{cite journal |last1=Selvatti |first1=A. P. |last2=Galvão |first2=A. |last3=Mayr |first3=G. |last4=Miyaki |first4=C. Y. |last5=Russo |first5=C A. de Moraes |title=Southern hemisphere tectonics in the Cenozoic shaped the pantropical distribution of parrots and passerines |journal=Journal of Biogeography |date=2022 |volume=49 |issue=10 |pages=1753–1766 |doi=10.1111/jbi.14466|bibcode=2022JBiog..49.1753S }}</ref> . اونلارین اوروپا‌نین ایلک [[اولیقوسن]] دؤنه‌مینده‌کی وارلیغی، بیر نئچه فوسیل نومونه‌سی ایله یاخشیجا بلگه‌لنمیشدیر.<ref>{{cite journal |last1=Bochenski |first1=Z. M. |last2=Tomek |first2=T. |last3=Bujoczek |first3=M. |last4=Salwa |first4=G. |title=A new passeriform (Aves: Passeriformes) from the early Oligocene of Poland sheds light on the beginnings of Suboscines |journal=Journal of Ornithology |date=2021 |volume=162 |issue=2 |pages=593–604 |doi=10.1007/s10336-021-01858-0|doi-access=free |bibcode=2021JOrni.162..593B }}</ref> ==قایناقلار== {{قایناق}} aqv2l4nqmp4udpe64epzawwg97h629h 1592488 1592486 2026-09-07T08:00:27Z H.Ganjeli 58356 /* */ 1592488 wikitext text/x-wiki '''یاریم‌ سس‌لیلر''' یادا '''چؽغیران سئرچه‌لر''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Tyranni''' )، [[سئرچه‌کیمی‌لر]] آلت دسته‌دیر کی مین‌دن چوخ قوش نؤعونو احاطه ائدیر و اونلارین بؤیوک اکثریتی [[جنوبی آمریکا|گونئی آمریکا]] منطقه‌سینه عایددیر. {{Taxobox | name = '''یاریم سس‌لیلر''' | fossil_range = | image = F de Castelnau-oiseauxPl17.jpg | image_caption = | image 2 = | image2_caption = | status = | status_system = | parent_authority = | taxon = | authority = | regnum = [[حئیوان]] | phylum = [[خوْردالیلار]] | familia = | subfamilia = | classis = [[قوش]] | ordo = [[سئرچه‌کیمی‌لر]] | subordo = | subclassis = | superordo = Tyranni | subspecies = | subgenera = | genus = | synonyms = | subtribus = | species = | includes = | subdivision_ranks = آشاقی دسته (Infraorder) | subdivision = Eurylaimides Tyrannides | range_map = | range_map_caption = }} بو دسته‌نین آدی، اؤز تیپ جینس‌لری اولان [[تیرانوس]](Tyrannus)-دان گؤتورولوبدور. بو قوش‌لارین [[ایکیلی قیرتلاق|سیرینقس]] یا سس اورقانی عضله‌لری‌نین آناتومیسی، سئرچه‌کیمی‌لر آلت دسته‌سینه عاید اولان [[اوخویان سئرچه‌لر]] فرق‌لی‌دیر؛ ائله بو سببه گؤره ده اونلارا «یاریم‌سس‌لیلر» (suboscines) دئییلیر. یاریم سس‌لیلر ، تخمیناً ۵۰ میلیون ایل اؤنجه گونئی آمریکا‌دا میدانا گلمیش<ref name=ClaramuntCracraft2015>{{cite journal |last1=Claramunt |first1=S. |last2=Cracraft |first2=J. |title=A new time tree reveals Earth history's imprint on the evolution of modern birds |journal=Science Advances |date=2015 |volume=1 |issue=11 |article-number=e1501005 |doi=10.1126/sciadv.1501005|pmid=26824065 |pmc=4730849 |bibcode=2015SciA....1E1005C }}</ref> و احتیمالا اولیگوسن دؤنه‌می‌ینده، بیر ترانس‌آتلانتیک یولو ایله [[کوهنه دونیا|کؤهنه دونیا‌یا]] یاییلمیشلار<ref>{{cite journal |last1=Selvatti |first1=A. P. |last2=Galvão |first2=A. |last3=Mayr |first3=G. |last4=Miyaki |first4=C. Y. |last5=Russo |first5=C A. de Moraes |title=Southern hemisphere tectonics in the Cenozoic shaped the pantropical distribution of parrots and passerines |journal=Journal of Biogeography |date=2022 |volume=49 |issue=10 |pages=1753–1766 |doi=10.1111/jbi.14466|bibcode=2022JBiog..49.1753S }}</ref> . اونلارین اوروپا‌نین ایلک [[اولیقوسن]] دؤنه‌مینده‌کی وارلیغی، بیر نئچه فوسیل نومونه‌سی ایله یاخشیجا بلگه‌لنمیشدیر.<ref>{{cite journal |last1=Bochenski |first1=Z. M. |last2=Tomek |first2=T. |last3=Bujoczek |first3=M. |last4=Salwa |first4=G. |title=A new passeriform (Aves: Passeriformes) from the early Oligocene of Poland sheds light on the beginnings of Suboscines |journal=Journal of Ornithology |date=2021 |volume=162 |issue=2 |pages=593–604 |doi=10.1007/s10336-021-01858-0|doi-access=free |bibcode=2021JOrni.162..593B }}</ref> ==قایناقلار== {{قایناق}} q00ihrqotg31qqj0eryhyh5ri142kk8 1592489 1592488 2026-09-07T08:02:10Z H.Ganjeli 58356 /* */ 1592489 wikitext text/x-wiki '''یاریم‌ سس‌لیلر''' یادا '''چؽغیران سئرچه‌لر''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Tyranni''' )، [[سئرچه‌کیمی‌لر]] آلت دسته‌دیر کی مین‌دن چوخ قوش نؤعونو احاطه ائدیر و اونلارین بؤیوک اکثریتی [[جنوبی آمریکا|گونئی آمریکا]] منطقه‌سینه عایددیر. {{Taxobox | name = '''یاریم سس‌لیلر''' | fossil_range = | image = F de Castelnau-oiseauxPl17.jpg | image_caption = | image 2 = | image2_caption = | status = | status_system = | parent_authority = | taxon = | authority = | regnum = [[حئیوان]] | phylum = [[خوْردالیلار]] | familia = | subfamilia = | classis = [[قوش]] | ordo = [[سئرچه‌کیمی‌لر]] | subordo = Tyranni | subdivision_ranks = آشاقی دسته (Infraorder) | subdivision = Eurylaimides Tyrannides | range_map = | range_map_caption = }} بو دسته‌نین آدی، اؤز تیپ جینس‌لری اولان [[تیرانوس]](Tyrannus)-دان گؤتورولوبدور. بو قوش‌لارین [[ایکیلی قیرتلاق|سیرینقس]] یا سس اورقانی عضله‌لری‌نین آناتومیسی، سئرچه‌کیمی‌لر آلت دسته‌سینه عاید اولان [[اوخویان سئرچه‌لر]] فرق‌لی‌دیر؛ ائله بو سببه گؤره ده اونلارا «یاریم‌سس‌لیلر» (suboscines) دئییلیر. یاریم سس‌لیلر ، تخمیناً ۵۰ میلیون ایل اؤنجه گونئی آمریکا‌دا میدانا گلمیش<ref name=ClaramuntCracraft2015>{{cite journal |last1=Claramunt |first1=S. |last2=Cracraft |first2=J. |title=A new time tree reveals Earth history's imprint on the evolution of modern birds |journal=Science Advances |date=2015 |volume=1 |issue=11 |article-number=e1501005 |doi=10.1126/sciadv.1501005|pmid=26824065 |pmc=4730849 |bibcode=2015SciA....1E1005C }}</ref> و احتیمالا اولیگوسن دؤنه‌می‌ینده، بیر ترانس‌آتلانتیک یولو ایله [[کوهنه دونیا|کؤهنه دونیا‌یا]] یاییلمیشلار<ref>{{cite journal |last1=Selvatti |first1=A. P. |last2=Galvão |first2=A. |last3=Mayr |first3=G. |last4=Miyaki |first4=C. Y. |last5=Russo |first5=C A. de Moraes |title=Southern hemisphere tectonics in the Cenozoic shaped the pantropical distribution of parrots and passerines |journal=Journal of Biogeography |date=2022 |volume=49 |issue=10 |pages=1753–1766 |doi=10.1111/jbi.14466|bibcode=2022JBiog..49.1753S }}</ref> . اونلارین اوروپا‌نین ایلک [[اولیقوسن]] دؤنه‌مینده‌کی وارلیغی، بیر نئچه فوسیل نومونه‌سی ایله یاخشیجا بلگه‌لنمیشدیر.<ref>{{cite journal |last1=Bochenski |first1=Z. M. |last2=Tomek |first2=T. |last3=Bujoczek |first3=M. |last4=Salwa |first4=G. |title=A new passeriform (Aves: Passeriformes) from the early Oligocene of Poland sheds light on the beginnings of Suboscines |journal=Journal of Ornithology |date=2021 |volume=162 |issue=2 |pages=593–604 |doi=10.1007/s10336-021-01858-0|doi-access=free |bibcode=2021JOrni.162..593B }}</ref> ==قایناقلار== {{قایناق}} qs8hfwzn04xv1ao6402ae6w56r7lzkk 1592490 1592489 2026-09-07T08:08:46Z H.Ganjeli 58356 /* */ 1592490 wikitext text/x-wiki '''یاریم‌ سس‌لیلر''' یادا '''چؽغیران سئرچه‌لر''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Tyranni''' )، [[سئرچه‌کیمی‌لر]] آلت دسته‌دیر کی مین‌دن چوخ قوش نؤعونو احاطه ائدیر و اونلارین بؤیوک اکثریتی [[جنوبی آمریکا|گونئی آمریکا]] منطقه‌سینه عایددیر. {{Taxobox | name = '''یاریم سس‌لیلر''' | fossil_range = | image = F de Castelnau-oiseauxPl17.jpg | image_caption = | image 2 = | image2_caption = | status = | status_system = | parent_authority = | taxon = | authority = | regnum = [[حئیوان]] | phylum = [[خوْردالیلار]] | familia = | subfamilia = | classis = [[قوش]] | ordo = [[سئرچه‌کیمی‌لر]] | subordo = Tyranni | subdivision_ranks = آشاقی دسته (Infraorder) | subdivision = Eurylaimides Tyrannides | range_map = | range_map_caption = }} بو دسته‌نین [[ سیمگه (بیولوژی)| تیپ آدی]] ، اؤز تیپ جینس‌لری اولان [[تیرانوس]](Tyrannus)-دان گؤتورولوبدور. بو قوش‌لارین [[ایکیلی قیرتلاق|سیرینقس]] یا سس اورقانی عضله‌لری‌نین آناتومیسی، سئرچه‌کیمی‌لر آلت دسته‌سینه عاید اولان [[اوخویان سئرچه‌لر]] فرق‌لی‌دیر؛ ائله بو سببه گؤره ده اونلارا «یاریم‌سس‌لیلر» (suboscines) دئییلیر. یاریم سس‌لیلر ، تخمیناً ۵۰ میلیون ایل اؤنجه گونئی آمریکا‌دا میدانا گلمیش<ref name=ClaramuntCracraft2015>{{cite journal |last1=Claramunt |first1=S. |last2=Cracraft |first2=J. |title=A new time tree reveals Earth history's imprint on the evolution of modern birds |journal=Science Advances |date=2015 |volume=1 |issue=11 |article-number=e1501005 |doi=10.1126/sciadv.1501005|pmid=26824065 |pmc=4730849 |bibcode=2015SciA....1E1005C }}</ref> و احتیمالا اولیگوسن دؤنه‌می‌ینده، بیر ترانس‌آتلانتیک یولو ایله [[کوهنه دونیا|کؤهنه دونیا‌یا]] یاییلمیشلار<ref>{{cite journal |last1=Selvatti |first1=A. P. |last2=Galvão |first2=A. |last3=Mayr |first3=G. |last4=Miyaki |first4=C. Y. |last5=Russo |first5=C A. de Moraes |title=Southern hemisphere tectonics in the Cenozoic shaped the pantropical distribution of parrots and passerines |journal=Journal of Biogeography |date=2022 |volume=49 |issue=10 |pages=1753–1766 |doi=10.1111/jbi.14466|bibcode=2022JBiog..49.1753S }}</ref> . اونلارین اوروپا‌نین ایلک [[اولیقوسن]] دؤنه‌مینده‌کی وارلیغی، بیر نئچه فوسیل نومونه‌سی ایله یاخشیجا بلگه‌لنمیشدیر.<ref>{{cite journal |last1=Bochenski |first1=Z. M. |last2=Tomek |first2=T. |last3=Bujoczek |first3=M. |last4=Salwa |first4=G. |title=A new passeriform (Aves: Passeriformes) from the early Oligocene of Poland sheds light on the beginnings of Suboscines |journal=Journal of Ornithology |date=2021 |volume=162 |issue=2 |pages=593–604 |doi=10.1007/s10336-021-01858-0|doi-access=free |bibcode=2021JOrni.162..593B }}</ref> ==قایناقلار== {{قایناق}} rkm7l9tmqqh3sfpiiiv1b53roo5mm33 0 618191 1592492 2026-09-07T08:24:02Z H.Ganjeli 58356 صفحه‌‌نی ' '''بارماق‌داشلیق''' یادا '''بارماق‌دۆزومو''' بیولوژی‌ده، بارماغ‌داشلیق [[دؤردایاق‌لیلار|دؤردایاقلی]] حئیوانلارین ال، آیاق و یا بعضاً قاندلاریندا بارماقلارین دوزومودور. بو سؤز کؤهنه یونانجا «داکتولوس» سؤزوندن آلینیب کی «بارماق» معناسینی وئریر. ط...' ایله ياراتدی 1592492 wikitext text/x-wiki '''بارماق‌داشلیق''' یادا '''بارماق‌دۆزومو''' بیولوژی‌ده، بارماغ‌داشلیق [[دؤردایاق‌لیلار|دؤردایاقلی]] حئیوانلارین ال، آیاق و یا بعضاً قاندلاریندا بارماقلارین دوزومودور. بو سؤز کؤهنه یونانجا «داکتولوس» سؤزوندن آلینیب کی «بارماق» معناسینی وئریر. طبیعی بیر اؤزللیک اولاراق، بئش‌بارماغ‌داشلیق قدیم یونانجا «پئنته» سؤزوندن گلیب و «بئش» دئمک‌دیر؛ یعنی هر بیر اوزووْده بئش بارماغین اولماسی حالیدیر. گلنک‌سل اولاراق اینانیلیر کی بوتون یاشایان دؤردایاقلیلار، بئش‌بارماقلی اوزووْو اولان بیر آتاجیدان تؤراییبلر. باخمایاراق کی بوگون چوخلو تۆرلر تکامل سۆرجی ایله بارماقلارینین بیر بؤلومونو و یا هامیسینی ایتیریب یا دا دَییشدیریب‌لر. آما بو گؤروش ۱۹۹۱-جی ایلده استیون جئی قولد طرفیندن «سککیز (و یا داها آز) کیچیک دونقوزجوق» آدلی مقاله‌سینده سورسو-سوالی آلتینا آلیندیمیشدیر؛ او، ائرکن دؤردایاقلیلاردا آرتیق‌بارماقلیغی گؤستردی و بارماق آزالماسینین اؤزللیکلرینی آچیقلادی. فردی دَییشیکلیکلره باخمایاراق، باغ‌لانتی یئنه ده ایلک بئش‌بارماقلی مۆدئل‌لَه‌دیر. سۆروننلرده اوزووْلر بئش‌بارماقلی‌دیر.ایتلرین دؤردبارماقلی پتی‌لری وار، آما جانبی بارماق اوْنلاری بئش‌بارماقلی ائدیر. پیشیکلرین ده اؤن اوزووْلرینده بو جانبی بارماقدان وار، آما آرخا اوزووْلرینده یوخدور.بو اؤزللیک اوْنلاری هم بئش‌بارماقلی، هم ده دؤردبارماقلی ائدیر. ==قایناقلار== {{قایناق}} q1hkgrgox8l7gugq7u9fklu9hl9xfd7 1592494 1592492 2026-09-07T08:27:31Z H.Ganjeli 58356 /* */ 1592494 wikitext text/x-wiki '''بارماق‌داشلیق''' یادا '''بارماق‌دۆزومو''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Dactyly''' ) بیولوژی‌ده، بارماغ‌داشلیق [[دؤردایاق‌لیلار|دؤردایاقلی]] حئیوانلارین ال، آیاق و یا بعضاً قاندلاریندا بارماقلارین دوزومودور. بو سؤز کؤهنه یونانجا «داکتولوس» سؤزوندن آلینیب کی «بارماق» معناسینی وئریر. طبیعی بیر اؤزللیک اولاراق، بئش‌بارماغ‌داشلیق قدیم یونانجا «پئنته» سؤزوندن گلیب و «بئش» دئمک‌دیر؛ یعنی هر بیر اوزووْده بئش بارماغین اولماسی حالیدیر. گلنک‌سل اولاراق اینانیلیر کی بوتون یاشایان دؤردایاقلیلار، بئش‌بارماقلی اوزووْو اولان بیر آتاجیدان تؤراییبلر. باخمایاراق کی بوگون چوخلو تۆرلر تکامل سۆرجی ایله بارماقلارینین بیر بؤلومونو و یا هامیسینی ایتیریب یا دا دَییشدیریب‌لر. آما بو گؤروش ۱۹۹۱-جی ایلده استیون جئی قولد طرفیندن «سککیز (و یا داها آز) کیچیک دونقوزجوق» آدلی مقاله‌سینده سورسو-سوالی آلتینا آلیندیمیشدیر؛ او، ائرکن دؤردایاقلیلاردا آرتیق‌بارماقلیغی گؤستردی و بارماق آزالماسینین اؤزللیکلرینی آچیقلادی. فردی دَییشیکلیکلره باخمایاراق، باغ‌لانتی یئنه ده ایلک بئش‌بارماقلی مۆدئل‌لَه‌دیر. سۆروننلرده اوزووْلر بئش‌بارماقلی‌دیر.ایتلرین دؤردبارماقلی پتی‌لری وار، آما جانبی بارماق اوْنلاری بئش‌بارماقلی ائدیر. پیشیکلرین ده اؤن اوزووْلرینده بو جانبی بارماقدان وار، آما آرخا اوزووْلرینده یوخدور.بو اؤزللیک اوْنلاری هم بئش‌بارماقلی، هم ده دؤردبارماقلی ائدیر. ==قایناقلار== {{قایناق}} 2oilj5r168bvyhxajp052hd6tkuriwz 0 618192 1592497 2026-09-07T09:57:47Z H.Ganjeli 58356 صفحه‌‌نی ' '''سووار تانکلاری''' یادا '''شوالیه تانکلاری''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Cruiser tank''' ) بیر برتیانی تانک تصنیف ایدی کی [[ساواشلارآراسی دؤور|ساواشلاراراسی دورانیندا]] اؤردن گلیر. بو تانکلار [[سووراری]] تانکلارینان فایدا ائدیرلر و مودلرنلشدیریلمیش زرهل...' ایله ياراتدی 1592497 wikitext text/x-wiki '''سووار تانکلاری''' یادا '''شوالیه تانکلاری''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Cruiser tank''' ) بیر برتیانی تانک تصنیف ایدی کی [[ساواشلارآراسی دؤور|ساواشلاراراسی دورانیندا]] اؤردن گلیر. بو تانکلار [[سووراری]] تانکلارینان فایدا ائدیرلر و مودلرنلشدیریلمیش زرهلی و مکانیزه سوواری کیمی دیزاین ائدیلمیشدیرلر. سووار تانکلار ۱۹۳۰-لاری دوری‌نیندکی [[اورتا تانک]] دیزاینلارینان (کرالیق زیرهلی سیپاهی) راضی اولمایا جانی، اوندان سونرا یارادیلدیلار. سووار تانک طرحی قیفارد لو کوئسن مارتل طرفیندن اؤیده‌لنیبدی؛ او بیر چوخلی [[یۆنگول تانک|یۆنگول تانکی]] و اوجوز تانکی ، چوخلی اورتا و باهالی تانکلارین اولماسینا آرتیق اوچاخ وئریردی. یۆنگول سوواره تانکلاری (مثلاً [[کروزر مارک ۱]]) زره‌سی آز و اوندان سؤز دئیلیر کی چوخ تیز ایدی، آما آغیر سووار تانکلار (مثلاً [[کروزر مارک ۲]]) آرتیق زره‌سی واریدی و آزجا دبئشجیقی آزی ایدی. ov477vkxfh6ghluejy014cgnt93r4it