آسترونومیک واحید

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="azb">
  <siteinfo>
    <sitename>ویکی‌پدیا</sitename>
    <dbname>azbwiki</dbname>
    <base>https://azb.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D9%86%D8%A7_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.21</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">مدیا</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">اؤزل</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">دانیشیق</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ایشلدن</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ایشلدن دانیشیغی</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ویکی‌پدیا</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ویکی‌پدیا دانیشیغی</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">فایل</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">فایل دانیشیغی</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">مدیاویکی</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">مدیاویکی دانیشیغی</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">شابلون</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">شابلون دانیشیغی</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">کؤمک</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">کؤمک دانیشیغی</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">بؤلمه</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">بؤلمه دانیشیغی</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">پوْرتال</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">پوْرتال دانیشیغی</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ماژول</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ماژول دانیشیغی</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>آسترونومیک واحید</title>
    <ns>0</ns>
    <id>280</id>
    <revision>
      <id>1593590</id>
      <parentid>957079</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T11:49:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>H.Ganjeli</username>
        <id>58356</id>
      </contributor>
      <origin>1593590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="564" sha1="7cbeuarvhl62d25mcjgkpqauvjornwf" xml:space="preserve">'''آسترونومیک واحید''' – (فارسجا:واحد نجومی) اۇزونلوق اؤلچوسو . تقریباً [[یئر]] و [[گونش]] آراسینداکی مسافه‌یه برابر دیر. حال – حاضیردا قبول اوْلونان دَیری 
۳۰ ± ۶۹۱۸۷۰۵۹۷۱۴۹ متر دیر.

==قایناقلار==
{{قایناق}}

{{اس‌آی بیریملری}}

[[بؤلمه:گؤی مکانیگی]]
[[بؤلمه:آسترونومی‌ده اؤلچو بیریملری|بیریم]]
[[بؤلمه:اوزونلوق بیریملری]]</text>
      <sha1>7cbeuarvhl62d25mcjgkpqauvjornwf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آسترونومی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>281</id>
    <revision>
      <id>1593495</id>
      <parentid>1593486</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T03:28:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>H.Ganjeli</username>
        <id>58356</id>
      </contributor>
      <comment>/* بیرده باخ */</comment>
      <origin>1593495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7600" sha1="dfj4jt29m3k3hl6ecqb99l32b2rd03e" xml:space="preserve">{{قایناقسیز}}
[[فایل:Crab Nebula.jpg|۲۵۰px|thumb|left|بوغا بورجونده کی ینگج شکیللی دومانلیق - '''[[هابل تلسکوپو]]''']]
'''نوجوم''' ([[یونان]] سؤزو اوْلوب آسترون (ἄστρον) «[[اولدوز]]» و نوموس (νόμος) «[[قانون]]» سؤزلرینین بیرلشمه سیندن یارانمیشدیر) – [[فارسجا]] :اخترشناسی – گؤی جیسیم لری ([[قالاکتیکا]]لار، اوْلدوزلار، [[کومئت]] لر (فارسجا: ستاره دنباله دار)، [[سیاره]] لر)، اونلارین سیستم لرینین حرکتی، قورولوشو، منشأ ی و اینکیشافینی اؤیره نن علم دیر.

آسترونومی یا قدیم تاریخه مالیک دیر. آسترونومی یایا عاید ایلک المئنتار معلومات لار مین لرجه ایل بوندان اول بابیلده، [[میصیر]] و [[چین]] ده معلوم ایدی. قدیم زامانلاردا آسترونومی یا بیر سیرا [[علم]] لرین مجموعونا دئییلیردی. بونلارین ایچینده ناویقاسی یا، [[مئتورولوژی]] یا (meteorologiya) و حتی [[آسترولوژی]] یا (فارسجا:طالع بینی) دا واردی. گونوموزده آسترونومی یا دئدیکده اساس اولار اق [[آستروفیزیکا]] باشا دوشولور. آسترونومی یا ایکی یئره بؤلونور: نظری و ویزوال آسترونومی یا. آسترونومی یا آسترولوژی یا ایله قاریشدیریلمامالیدیر. هر ایکی سی ده اورتاق ترمین لری پایلاش سالار دا، و اورتاق کؤکه صاحیب اولسالار دا تامام ایله آیریدیرلار.

== تاریخی اینکیشاف ==
=== آنتیک دؤور ===
آسترونومی یا معاصیر طبیعت [[علم]] لرینین ان قدیمی دیر. احتمال کی، [[تقویم]]ه اوْلان احتیاجلا بیرلیکده اورتایا چیخمیشدیر. قدیم زامانلارین آسترونوم لاری راهیب لر، شامانلار، درویدلر و کاهین لر ایدی. او [[زامان]] آسترونومی یا داها چوخ آسترولوژی یا ([[فارسجا]]: طالع بینی) ایله بوتون حساب اوْلونوردو. بعضی فرضیه لره گؤره [[استون هنج]]، [[مئزوپوتامی یا]]داکی، [[زیگورات]] لار، [[مایا]]لارین و [[چین]]لی لرین پیله لی [[هرم]] لری ان قدیم رصدخانالار ایدیلر. مایا تقویم لری بۇ گون بئله چوخ دقیق حساب اوْلونور. عین ایله چین اوْلدوز کاتالوقلاری دا قدیم [[آسترونومیک]] حادیثه لری اؤیرنمک اۆچون قیمت لی منبع دیر.

=== قدیم زامانلار ===
یونان عالیم لری آسترونومی یانین اینکیشافینا خصوصی تؤحفه لر وئرمیشلر. [[ارسطو]]، [[کلاودیوس بطلیموس]]، [[هیپارکس]]، [[فالس]]، [[آراتوس]] دیگر علمی کشف لرله یاناشی آسترونومی یا ایله ده مشغول اولوردولار. بطلیموس سیاره لرین حرکت لرینی ایزاح ائده بیلمک اۆچون ژئوسنتریک نظریه سینی ایشله یب حاضیرلامیشدی.

=== ژئوسئنتریک نظریه ===
[[روم ایمپیراتورلوغو|روما ایمپری یاسینین]] سقوطوندان سوْنرا [[اوروپا|آوروپادا]] علمی اینکیشاف دایاندی. کلاسیک دؤور [[آسترونومیک]] معلومات لاری اونودولدو و مسیحیتین دستکله دییی غیری علمی نظریه لر یایلماغا باشلادی. لاکین بۇ دؤورده [[مسلمان]] و [[هیند]] [[عالیم]] لری آسترونومیک مشاهیده لری آپاریر و آنتیک یونان مولیف لرینین علمی اثرلرینی عربجه یه چئویریردی لر. [[خاچ یوروش]] لر (صلیبی ساواشلار) زامانی مسلمان عالیم لرینین اثرلری ده آوروپادا تانینماغا باشلاندی. کیلسه بۇ یئنی بیلگی لرله باریشماق ایسته میردی. [[ژئوسئنتریک سیستمی]] قبول ائتمه ین عالیم لر تعقیب اوْلونوردو.

=== هئلی سئنتریک نظریه ===
[[نیکلای کوپرنیک]] طرفیندن ۱۵۴۳ – جو ایلده نشر اوْلونان «گؤی جیسیم لرینین فیرلانماسینا دایر»(De revolutionibus orbium coelestium) اثری آسترونومی یا تاریخینده اینقیلاب ساییلیر. کوپرنیک سیستمینه گؤره، یئر اؤز اوخو اطرافیندا و دیگر سیاره لرله بیرلیکده گونش اطرفیندا فیرلانیردی. بۇ ایدعا کیلسنین ([[کلیسا]]) یئر کایناتین مرکزی دیر تزیسینه قارشی اوْلدوغوندان فلسفی و دینی چئوره لرده بؤیوک‌های کوی قوپماسینا سبب اوْلدو. کوپرنیکین ایدعاسی بۇ ایدی کی اونون سیستمی حسابلامالاری آسانلاشدیریر. او همچینین [[سیاره]] لرین [[گونش]] اطرافیندا تام دؤور(siderik periodlarını) و اونلارین گونشه قدر اوْلان مسافه لرینی آسترونومیک واحید اولاراق حسابلامیشدی.

=== براخ و کئپلر ===
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
=== گالیله دؤور ===
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
=== نیوتن دؤور ===
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}
=== موعاصیر آسترونومی‌یا ===
{{باشلیق گئنیش لندیرماق}}

== بیرده باخ ==
*[[گؤی جیسمی]]

== قایناقلار ==
{{قایناق}}
== خاریجی کئچیدلر ==
*[http://www.ab.az/az/amaka/agentlik آذربایجان میلّی آئروکوسمیک آژئنتلی یی-آماکا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060129113310/http://www.ab.az/az/amaka/agentlik/ |date=2006-01-29 }}
*[http://www.cartomanziaperamore.com/ کارتومانزیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161004062614/http://cartomanziaperamore.com/ |date=2016-10-04 }} آراشدیرما پیسا یونیورسیتی
*[http://astro.aznet.org/pirgulu.htm شاماخی آستروفیزیکا رصدخاناسی]
*[http://uno.whi.az/ اوچان نامعلوم اوبیئکت لر] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070107135615/http://uno.whi.az/ |date=2007-01-07 }}
*[http://groups.yahoo.com/group/nezeri_fizika نظری فیزیکا قروپو]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://akademiya.net/astronomiya/astronom.html آکادمی یا . نت] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081120145027/http://www.akademiya.net/astronomiya/astronom.html |date=2008-11-20 }}
*[http://www.spaceturk.org/ اسپیس تورک] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171213233043/http://www.spaceturk.org/ |date=2017-12-13 }}
* [[:tr:Kategori:Astronomi|آسترونومی]]

{{مین مقاله}}

[[بؤلمه:علم]]
[[بؤلمه:Astronomy]]
[[بؤلمه:فیزیکی علم‌لر]]</text>
      <sha1>dfj4jt29m3k3hl6ecqb99l32b2rd03e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پان‌فارسیسم</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4697</id>
    <revision>
      <id>1593584</id>
      <parentid>1593458</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T08:13:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1593584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69020" sha1="sfpcvfe6pxxrd9qag3tztqfjyqge6o7" xml:space="preserve">{{سئچیلمیش مقاله}}
[[File:Greater Iran Map.png|thumb|250px|left|پان فارس‌لار بۇ یوردلاری اؤزلرینه عایید بیلیرلر]]
[[فایل:Tikan tepe rename command.jpg|بندانگشتی|تۆرک دیلینده اوْلان یئر آدلارینی فارسجا آدلارا دییشمک پان فارس‌لارین بیر حرکتی‌دیر- تیکان تپه‌نین آد دییشدیرمک سندی(فارسجا)]]
'''پان‌فارسیسم''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Pan-Persianism)([[آنادولو تورکجه‌سی]]: Pan-Farsizm) — بیر نؤوع [[فاشیزم|شوونیستی]] و عیرقچی دۆشۆنجه و حرکتدیر. بۇ دۆشۆنجه اساسیندا [[ایران]] تکجه [[آریاچی‌لیک]] یۇردو ساییلیر و ایراندا یاشایان اوْ بیری میلّتلری [[فارس]] ائتمه‌گه چالیشماق تؤوصیه اوْلونور. بۇ باخیشین تملی، [[فارس]] نیژادینین اۆستونلوگو اساسیندا قۇرولوبدور.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=مشروطیت، پان‌فارسیسم و احزاب سیاسی |url=http://www.il-guen.com/more_news.php?category=political&amp;year=1385&amp;month=Khordad&amp;day=saturday&amp;id=2 |accessdate=2012-08-28 |archivedate=2006-06-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060620150621/http://www.il-guen.com/more_news.php?category=political&amp;year=1385&amp;month=Khordad&amp;day=saturday&amp;id=2 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;تریبون&quot;&gt;[http://www.shared.com/document/UZILl6cI/________.html بررسی تحلیلی پان فارسیسم با عنوان جعلی پان ایرانیسم]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;باهارلی&quot;&gt;[http://www.oyrenci.com/news.php?id=7132 در معانی &quot;پان فارسیسم&quot;، &quot;پان ایرانیسم&quot; و &quot;ایران&quot; – مهران باهارلی]{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ایدئولوژی&quot;&gt;[http://www.oyrenci.com/news.php?id=6968 نقشِ ایدئولوژی درجنبش ملی – ف – علاءالدین]{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=مبانی پانگرایی در ایران |url=http://azer-online.com/melli/more/pantorkism.htm |accessdate=2012-08-28 |archivedate=2012-11-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121109235643/http://azer-online.com/melli/more/pantorkism.htm }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=منطق نمک و اشتباه استراتژیک شوونیزم فارس اوختای تورک اوغلو |url=http://www.oyrenci.com/news.php?id=6547 |accessdate=2012-08-28 |archivedate=2012-03-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120302020256/http://www.oyrenci.com/news.php?id=6547 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.oyrenci.com/news.php?id=6175 ایجاد سوالهایی در مورد بقدرت رسیدن فارسها در ایران- بیزیم یول]{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.oyrenci.com/news.php?id=5021 هفته نامه طرح نو و قرن ۲۱ – آتامان مرندلی]{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.oyrenci.com/news.php?id=5055 ماهنامه ای برای فاشیست‌ها، راه وطن- آیدین سهند]{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.oyrenci.com/news.php?id=6022 مافیای رسانه ای پان فارسیسم – سهند آیدین (دانشجوی دانشگاه تربیت مدرس)]{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.oyrenci.com/news.php?id=5548 مانقورتیسم ؛ پرخاش به خویشتن و خودزنی هویتی، ارمغان فارسیزاسیون ایرانی – م. او. تورال]{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=بحرین آری، دریاچه ارومیه نه- سهند آیدین |url=http://www.oyrenci.com/news.php?id=4866 |accessdate=2012-08-28 |archivedate=2011-05-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110521123055/http://www.oyrenci.com/news.php?id=4866 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.sananews.info/meqaleler/habergoruntule.asp?bolum=480 دستگاه پان فارسیسم در ایران- اوزان سایین قالالی]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.oyrenci.com/news.php?id=2833 زیر سؤال رفتن همزمان تقدس چپ وتقدس پان-فارسیسم- سعید عماری]{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=پان فارسیستها و &quot;ژنتیک&quot; نقدی بر فرضیهء مازیار اشرفیان بناب یازار: حسن سولدوزلو |url=http://www.turkiran.com/b61-jenetik%20va%20panfarsistha.htm |accessdate=2012-08-28 |archivedate=2008-12-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081203212232/http://www.turkiran.com/b61-jenetik%20va%20panfarsistha.htm }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.gunazport.com/site/meqale/54-meqale-sosiyal/2031-panfarsizm پان فارسیسم وطنی! – ایلدریم احمدزاده]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.gunaskam.com/az1/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=661&amp;Itemid=44 فرهنگ توسعه، روح جمعی و پان فارسیسم]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=پان ایرانیسم، پان فارسیسم یوخسا خولیاچیلیق راسیسم؟ ایشیق سؤنمز ۴ اوت ۲۰۰۶ |url=http://www.achiq.org/olaylar9/pan%20iranism.htm |access-date=2012-08-28 |archive-date=2011-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110713152533/http://www.achiq.org/olaylar9/pan%20iranism.htm |url-status=dead |accessdate=2012-08-28 |archivedate=2011-07-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110713152533/http://www.achiq.org/olaylar9/pan%20iranism.htm }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=What is Pan-Farsism? |url=http://encycl.opentopia.com/term/Pan-Farsism |accessdate=2012-08-28 |archivedate=2008-07-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080709065228/http://encycl.opentopia.com/term/Pan-Farsism }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Hanan Habibzai: Dirty Politics behind Iran’s ban on fuel trucks |url=http://www.veteranstoday.com/2011/01/07/dirty-politics-behind-iran%E2%80%99s-ban-on-fuel-trucks/ |accessdate=2021-02-09 |archivedate=2012-03-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120325150651/http://www.veteranstoday.com/2011/01/07/dirty-politics-behind-iran%e2%80%99s-ban-on-fuel-trucks/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Iran: Azeri to Be Declared as Official Language – or Secession of South Azerbaijan Dr. Muhammad Shamsaddin Megalommatis |url=http://www.americanchronicle.com/articles/view/95149 |accessdate=2012-08-28 |archivedate=2012-04-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120418192724/http://www.americanchronicle.com/articles/view/95149 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.gab-ibn.com/IMG/pdf/Az1-_Increase_in_the_number_of_Iranian_migrants_a_serious_threat.pdf Increase in the number of Iranian migrants a serious threat to Azerbaijan]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=London: Protest against Execustions in western Balochistan and Ahwaz |url=http://www.balochwarna.com/modules/news/print.php?storyid=836 |accessdate=2012-08-28 |archivedate=2011-04-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110408234406/http://www.balochwarna.com/modules/news/print.php?storyid=836 }}&lt;/ref&gt;

پان‌ایرانیسم و پان‌فارسیسم شوْونیستی دۆشۆنجه‌لری ایراندا پهلوی‌لرین ایش اۆستۆنه گلمه‌سینده بؤیوک روْلو اوْلوب و بۇ دؤورده اؤزۆنو گۆجلندیریب‌دیر. پهلوی دؤورانی‌نین تحصیلی کیتابلاریندا و چوْخلو آیری یازیلاردا، بۇ دؤورانین ضیالیلاری [[مازانداران‌لی‌لار|مازنلره،]] [[آذلار]]، [[کورد|کۆرد]]لره، [[بلوچ]]لارا و [[لور|لوْر]]لارا اوْ بیری میلّتلره و اوْنلارین دیللرینه، محو ائتمک مقصدی ایله حمله ائدیردیلر. فارس دیلیندن باشقا دیللری و اوْنلاری دانیشانلاری آرادان آپارماغا چالیشیردیلار و یئر آدلارین دَییشمه‌گه بؤیوک ماراق گؤستریردیلر.&lt;ref&gt;[http://www.il-guen.com/more_news.php?category=political&amp;year=1385&amp;month=Khordad&amp;day=saturday&amp;id=2%7C]{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[[مشروطه|مشروطیت]]&lt;span&gt;، پان‌فارسیسم و واشینگتن پریزم / فرید پویا&lt;/span&gt;{{Dead link|date=February 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{کیتاب قایناقلاماسی|سوْی آد=Iranian Political Rational and the Kurds Quest for Identity|آد=عقل سیاسی ایرانی و هویت خواهی کردها |چئویرن= |دییشدیرمه= |امک= Zakaria Qaderi|باشلیق= |دیل=فارسجا |ایل= |یئر= | یاییملاییجی=تابوری/کانادا.| جیلد= | چاپ=2 | صفحه= 440| فصل= |باغلانتی= | یازار باغلانتی‌سی= |آی‌اس‌بی‌ان= 9780995296411، 0995296413|ref=harv}}&lt;/ref&gt;

== پان‌فارسیسم نه‌دیر؟ ==
پان فارسیسم، [[کسروی]] دئمیشکن، بیر بایراق، بیر [[دین]]، بیر دیل، بیر [[دؤولت]] و بیر کۆلتۆره مؤعتقیددیر. بۇ باخیشا اساساً ایران‌دا دیل و کۆلتۆر آیریلیقلاری «میلّی وحدت»ه بؤیۆک ضربه‌ ساییلیر و گَرک [[فارسلاشدیرما]] طریقی‌ ایله آرادان گؤتۆرۆلسۆن. بو دۆشۆنجه‌ده تۆرک، کۆرد، بلوچ، عرب و… ایران‌دا یاشایان میلّت‌لرین کۆلتۆرۆ گرک دفن اوْلونا و یئرینه فارس دیلی و کۆلتۆرۆ قوْیولا. بۇ باخیشین اساسیندا غئیری فارس‌لار ایراندا «قوْناق» و «مۆستأجیر» ساییرلار و فارس‌لار ائو صاحیبی بیلینیرلر، بۇ «ایسم» اساسیندا تۆرک‌لرین اؤز [[آنا دیلی|آنا دیللری]]&lt;nowiki/&gt;نه سئوگیسی، [[فارس دیلی]]نه و میلّی وحدته توْخونماق ساییلیر.&lt;ref name=&quot;تریبون&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;باهارلی&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ایدئولوژی&quot; /&gt;

== پان فارسیسم و پان ایرانیسم ==
{{اساس|پان فارسیسم و پان ایرانیسم فرق‌لری}}

[[پان‌فارسیسم|پان فارس]]لار باخیشلارینا گؤره ایرانین یاری‌دان چوْخونو غئیری فارس خالقلار تشکیل وئرمک اۆچۆن اؤزلرینی پان‌ایرانیست آدی آلتیندا گیزله‌دیرلر و بئله بیر ایدّیعا ایره‌لی سۆرۆرلر کی بیز بؤیۆک ایرانا ال تاپماق اۆچۆن چالیشیریق، بۇ شوعارین آلتیندا
« «ایران=فارس و فارس=ایران» شوعاری یاتیب و سوْن هدف فارسلارین اۆستۆن اوْلماغی نظره آلینیر.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ایران از آن همه ایرانیان است! |url=http://www.turkiran.com/mokhtalef8.htm |accessdate=2012-08-28 |archivedate=2011-04-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110423225219/http://www.turkiran.com/mokhtalef8.htm }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;هیئت&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=نام و مرزهای آذربایجان، نوشته: دکترجوادهیئت، نشریه &quot;وارلیق&quot;ـسال پانزدهم، شماره پائیز ١٣٧٢ تهران، ترجمه از ترکیآذربایجانی: دکترعلی قره‌جه‌لو |url=http://www.azercanada.com/index.php/magalalar/34-2011-06-06-03-37-02/86-2011-06-30-04-10-16 |accessdate=2012-08-28 |archivedate=2016-03-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160307181756/http://azercanada.com/index.php/magalalar/34-2011-06-06-03-37-02/86-2011-06-30-04-10-16 }}&lt;/ref&gt;
تریبون سایتی‌نین یایدیغی یازی‌دا پان ایرانیسم، پان فارسیسم‌ین بیر پارچاسی کیمی بیلینیب.&lt;ref name=&quot;تریبون&quot; /&gt;

مهران باهارلی‌نین نظری اساسیندا «[[پان‌فارسیسم|پان فارسیسم]]» و «[[پان ایرانیست حیزبی|پان ایرانیسم]]» قاوراملاری‌نین هر ایکی‌سینی ایشلتمک اوْلار. پان فارسیسم ایکی معنادا ایشله‌نه بیلر، خاریجی پان فارسیسم (بؤلگه‌ده اوْلان فارس‌دیللی‌لرین بیرلشمه‌سی) کی بۇ معنادا [[ایران]]دا یاشایان فارس‌لار، [[افقانیستان|افغانیستان]] و [[تاجیکیستان]]&lt;nowiki/&gt;‌دا یاشایان فارس‌لارلا کۆلتۆرل، ایقتیصیادی و… بیرلیک‌لرینی گئنیش‌لندیرمک اۆچۆن چالیشیرلار. بۇ ایستک ایرادسیز ساییلا بیلر، ایکینجی معنادا داخیلی پان فارسیسم (غئیری فارسلاری فارس‌لاشدیرما) ایران‌دا یاشایان اوْبیری خالقلارین کیملیگین دانیر و یوخ ائتمه‌گینه چالیشیر. پان فارسیسم بۇ معنادا پهلوی زامانیندا باشلایاراق، گئنیش صورت‌ده ایران‌دا یاییلیب و مدرسه‌لرده و مِدیالاردا تبلیغ اوْلونور.&lt;ref name=&quot;باهارلی&quot; /&gt;

[[علیرضا اصغرزاده|پروفسور اصغرزاده]] بۇ حرکت‌لری «آریانیست راسیسم» آدی‌لا تانیتدیریر.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Iran and the challenge of diversity: Islamic fundamentalism, Aryanist racism, and democratic struggles |url=http://books.google.com/books?id=RlY-SQAACAAJ |accessdate=2012-08-28 |archivedate=2011-12-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111225212151/http://books.google.com/books?id=RlY-SQAACAAJ }}&lt;/ref&gt; دوْکتور جاواد هئیت‌ینده دۆشۆنجه‌سی بئله‌دیر کی ایران‌دا کئچمیشی پرستیش ائتمه‌گه باغلی اوْلان میلّی‌لیک اصلینده فارس‌چیلیغین ایفراطی دۆشۆنجه‌سی‌دیر کی پان ایرانیسم کیمی تبلیغ اوْلونور. همچینین اوْنلاری نئچه یئرده «آریایی راسیست» کیمین آدلاندیریب.&lt;ref name=&quot;هیئت&quot; /&gt; صالح کامرانی بۇ دۆشۆنجه‌لری شوونیزم‌له باغلی بیلیر.&lt;ref&gt;[http://www.turkishpolicy.com/article/461/why-south-azerbaijan-matters/ WHY “SOUTH AZERBAIJAN” MATTERS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120118050605/https://www.turkishpolicy.com/article/461/why-south-azerbaijan-matters/ |date=2012-01-18 }}, Saleh Kamrani, Turkish Policy Quarterly, P 148&lt;/ref&gt;

== پان فارسیسم‌ین یارانماسی ==
ایران‌دا مشروطیت اینقیلابیندان اؤنجه خالق سولطانین رعیّتی حساب اوْلونوردولار و «ایران‌لی» اولماغین شرطی دؤولتین تابعیّتی و ایسلام دینی‌ایدی. ایرانین آیدینلاری باتی‌نین ایره‌لی‌لشمه‌سینی گؤرۆب اؤز گئری قالماق عیلتی‌نی آختارماغا باشلادیلار. اوْنلار اؤلکه‌نین گئری‌لمه زامانین مۆسلمان عرب‌لرین هۆجومو و ساسانی ایمپیراتورلوغونون سوقوطو بیلدیلر و او زامانا قاییتماق و او زامانی یئنی‌دن یاراتماغا چالیشدیلار.&lt;ref name=&quot;هیئت&quot;&gt;دوکتور جاواد هئیت، [http://www.oyrenci.com/pdfcatcher.php?id=446 ناسیونالیسم و باستان‌گرایی در ایران] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111019162203/http://oyrenci.com/pdfcatcher.php?id=446 |date=2011-10-19 }}&lt;/ref&gt;

پان فارسیسم‌ین یارانماسیندا خاریجی اؤلکه‌لر اؤزل‌لیک‌له [[آوروپا|اوروپا]]لیلارین بؤیۆک روْللاری اوْلوب. اوروپالی‌لار، مۆسلمانلارین آراسیندا ایختیلاف سالماق اۆچۆن، تۆرک له عرب قاباغیندا، فارسلاری بیر اوْیونجاق کیمی اوْیناتماغا باشلادیلار. «کاوه» محفیلی «انجمن میهن پرستان ایران» (ایرانین میهن‌پرست‌لر انجۆمنی) بۇ قوْنودا هامیدان فعال ایمیش. تقی‌زاده، کاظم‌زاده ایرانشهر، پورداوود، [[قزوین]]ی و… «آریا» نیژادینین تبلیغی ایله مشغول اوْلوبلار. سید حسن تقی‌زاده اؤز خاطیره‌لرینده کاوه درگی‌سی‌نین مالییه‌لشدیرمه‌گینده آلمان‌لیلارین یاردیمینا ایشاره ائدیر «آلمان‌لی‌لار هزینه ساری‌دان هئچ زاد اسیرگه‌میردیلر و آسانلیق‌لا پول وئریردیلر». احسان یار شاطر یازیر کی بۇ اوروپالی‌لار ایدی‌لر کی «ایرانین اسکی تاریخی‌نین کشفینه و اؤزل‌لیک‌له ایفتیخارلی هخامنیش‌لر دؤورانی‌نین یادیگارلارینین کشفینه» نائیل اوْلدولار.&lt;ref name=&quot;تریبون&quot; /&gt;

قاجارلار دؤورۆنون سوْنوندا یازیلمیش سردینس رایت‌ین کیتابی (اینگیلیس‌لی‌لر ایران‌دا) همچینین جان ملکوم‌ون یازدیغی (ایران تاریخی) آدلی کیتاب اینگیلیس‌لی‌لرین سیاسی روْلونو آیدین صورت‌ده گؤسترمک‌ده‌دیر. او کیتاب‌لار گؤستریرلر کی ایسلام منفی‌دیر (نقاتیو) و بیر اوْد کیمین ایران‌ین کۆلتۆر و تمدّونون یاندیریب و محو ائدیب.&lt;ref name=&quot;هیئت&quot; /&gt;

ایران‌دا ناسیونالیسم دۆشونجه‌لری‌نین باشلانماغی اوْ دؤوره‌دن باشلانیر کی بیر نئچه ایران‌لی ضیالی اوْن‌دوْققوزونجو عصرین سوْنوندا و ایگیرمینجی عصرین اوّلینده باتی‌دا اوْلان سیاسی دۆشونجه‌لرله تانیش اوْلدولار و اوْنلاری ایراندا عمله کئچیرتمه‌گه چالیشدیلار. ایلک اؤنجه ایران‌دا ناسیونالیست لیبرال ایدی سوْنرالار مذهبی دۆشونجه‌لر اوْنون اؤنۆنده قالخدیلار. ریضاخان زامانیندان سوْنرا ایران‌دا کئچمیش‌ پرستیش‌کاری اوْلان ناسیونالیست گئنیشلندی.&lt;ref&gt;تحول ناسیونالیسم در ایران از ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۲، داریوش قمری، پایان‌نامه کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرس، ۱۳۷۶&lt;/ref&gt;

=== ایسلام – مسیحیت ساواشی ===
کلرمون تاریخی مجمعی ۱۵ آقوْست ۱۰۹۵-جی ایل‌ده [[فرانسه]] ده، ایکینجی پاپ اوربانوس زامانیندا تشکیل تاپدی و او [[آسیا]] و [[آفریقا]] مۆسلمانلاری علئیهینه جهاد فتواسی صادیر ائله‌دی. بۇ فتوا صلیبی ساواشلارینی آردیندا گتیردی. بۇ ساواش‌لار اوْن اۆچۆنجو یۆزایللیگین اوْرتاسیناجان داوام ائتدی. موْغول‌لار دؤورانیندا مسیحی‌لر چالیشیردیلار کی آسیادا اوْلان مسیحی‌لر و اِرمنی‌لردن ایستیفاده ائده‌رک سارایا نوفوذ ائتسینلر.&lt;ref name=&quot;تریبون&quot; /&gt;

=== روْنسانس دؤورۆ ===
گیوم اده، فرانسه‌لی کیشیش، سولطانیه شهری‌نین ایکینجی اوْسقوْفو اوْلاراق، ۱۳۲۴-جۆ ایلدن ۱۳۴۴-جۆ ایله دک بۇ شهرده یاشاییب و سوْنرالار «مۆسلمانلاری آرادان قالدیرما» آدلی کیتابینی یایدی کی اوْندا مۆسلمان اؤلکه‌لری‌نین ایشغالی دقیق صورت‌ده شرح اوْلموشدور. سلجوق تۆرک‌لری قوسطنطنیه‌نی فتح ائدن‌دن سوْنرا، مۆسلمان‌لاردان قوْرخو لاپ درینلشدی و اوْنلاری پارچالاماق نقشه‌سی داها گۆجلندی. اوْ زامان‌لار اوروپالی‌لار صفوی دؤولتینه یاردیم ائتمه‌گه جان آتیردیلار، تا دالدان عوثمانی دؤولتی‌نه ضربه یئندیرسین‌لر. فارس‌لار اوْنلارین هدف‌لری اۆچۆن یاخشی ابزار سایلیردیلار. دئمه‌لی پان ایرانیسم و پان فارسیسم، ایرانین سهمی‌ ایدی، اوروپانین ایستعمارچیلیق دؤورانیندان. مشروطه اینقیلابیندان سوْنرا، قاجارین سوْن شاهی‌نین گۆجۆ ضعیف‌له‌میشدی، و اوْ بیری طرفدن، روسیه‌ده (اینگیلیس‌ین ایراندا رقیبی) دئوریم باش وئرمیشدی، بۇ زاماندا اینگیلیستان بۇ یارانمیش بؤیۆک فۆرصت‌دن ایستیفاده ائدیب، اؤز قوللوقچوسو اوْلان ریضاشاهی حاکیمیته یئتیردی.&lt;ref name=&quot;تریبون&quot; /&gt;

بونون‌لا برابر [[هخامنشی]] – [[ساسانی]] حؤکومتی‌ده فارسلارین اوروپالی‌لارا یاخینلیغی و [[موسلمان|مۆسلمان]]لارلا دۆشمان‌لیغی اۆچۆن گئنیش صورت‌ده تبلیغ اوْلونوردو. بۇ دۇروم ایرانین نفتی و خاورمیانه‌ده ایستیراتژیک موقعیتیندن فایدالانماق اۆچۆن بؤیۆک ایمکان یارادیردی. بۇ یوْل‌ ایله اینگیلیستان ایکی بؤیۆک هدفه چاتیردی: ۱- ایرانین نفتی‌نی و باشقا ثروت‌لرینی آپارماق؛ ۲- آیدینلارین و میلت‌ین ذهنینی آریاپرست‌لیک خورافه‌لرله قاتماق. بونون عیانی اورنَگی تقی‌زاده ایدی. او دئییردی کی «ایران گرک هم ظاهیرده و هم باطین‌ده، جیسماً و روحاً فرنگی {اوروپالی} اوْلا و لاغئیر.».&lt;ref name=&quot;تریبون&quot; /&gt;

=== یئنی دؤورلرده ===
[[File:Roshd-dergisi-iranda.jpg|thumb|250px|left|رُشد آدلی اوشاقلار درگیسینده تورکلره قارشی یازیلان سؤزلر]]
رضا سوادکوهی، یوْخسا ریضا پالانی، اینگیلیس گۆجلری واسیطه‌سی ایله ایش اۆستۆنه گتیریلدیگینه باخمایاراق اینگیلیس حاکیمیتی گرکلی گؤردوگۆ زامان ریضاخان‌ین قولاغیندان توتاراق ائشیگه آتماغی دا گرکلی سایمیش. بئله‌لیک‌له موتّفیق گۆج‌لر ([[آمریکا|آمریکا بیرلشمیش ایالتلری]]، اینگیلیس و [[روسیه]] ایتیفاقی) ایران ممالیکی محروسه‌سینه هۆجوم ائتدیک‌لری زامان، ۱۹۴۱ اینجی ایل (۱۳۲۴ شهریور آیی نین ۲۵ -ده) اینگیلیس حاکیمیتی ریضاخانی بیر ایت کیمی قولاغیندان توتاراق موریس آداسینا دوْغرو یوْلا سالمیش. دئمک، اینگیلیس حاکیمیتی بۇ داورانیشی ایله ریضا پالانی‌نین هارادا ساخلادیلماسینی دا بلیرله‌مه‌گه چالیشمیش. بۇ ائشیگه آتمادا فارس مدنیت راسیست‌لیگی‌نین محمدریضا تیمثالیندا قوْروناجاغینی دۆشۆنن فارس فاشیست و فارس مدنیت راسیست‌لری سس‌لرینی بیله چیخارابیلمه‌میش‌لر. بونلارا باخمایاراق ریضا پالانی (رضا سوادکوهی) موریس آداسیندا قورد قوش‌لارا یئم اوْلدوق‌دان و مۆتفیق گۆج‌لری ایران ممالیکی محروسه‌سینی ترک ائتدیک‌لریندن سوْنرا بیر اویوق (شبح/ فارس مدنیت راسیست‌لری نین دیلی ایله دئییلرسه، آرامگاه) دئیه تهرانین یاخینیندا، رئی شهرینده ریضاخان خاطیره‌سینه تیکینتی تیکمه‌گه و فارس مدنیت راسیست‌لیگی‌نی جانلاندیرماغا چالیش‌میش‌لار.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=فارس مدنیت راسیست‌لری نین &quot;آرامگاه&quot; حئکایه‌لری، ایشیق سؤنمز |url=http://www.turkiran.com/mokhtalef8.htm |accessdate=2012-08-28 |archivedate=2011-04-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110423225219/http://www.turkiran.com/mokhtalef8.htm }}&lt;/ref&gt;

[[رضا پهلوی|ریضاخان]]ین گۆجلنمه‌سینده تجدۆد حیزبی‌نین (حزب تجدد) اؤنملی روْلو اوْلوب‌دور. بۇ حیزبین برنامه‌لرینده فارس‌دیلینی آیری دیللره اۆستۆنلۆک وئریب و بۆتۆن اؤلکه‌ده یایماق اؤنملی یئر توتوب.&lt;ref name=&quot;آبراهامیان&quot;&gt;ایران بین دو انقلاب از مشروطه تا انقلاب اسلامی، یرواند آبراهامیان، مترجمان کاظم فیروزمند، حسن شمس‌آوری، دکتر محسن مدیر شانه‌چی، نشر مرکز چاپ دوم ۱۳۷۸ ص ۱۱۱&lt;/ref&gt;

بو دؤورده اۆچ نوفوذلو گۆنده‌لیک پان‌فارسلارین ایلک آددیملارین آتماق‌دا گۆجلۆ روْل اوْیناییب‌لار: '''ایرانشهر'''، کی حسن کاظم‌زاده، [[لندن]]ده اوْلان ایرانین سفیرلیگی، ایدوارد براون‌ون حامی‌سی، و بیر دموکراتین قارداشی کی [[شيخ محمد خيابانى|خیابانی]] زامانیندا [[تبریز]]دن تبعید اوْلونموشدور. ۱۳۰۱ -دن ۱۳۰۶ -جی ایله دک [[برلین]] شهرینده یاییلب‌دیر. '''فرنگستان''' کی مشفق کاظمی ۱۳۰۳ -دن ۱۳۰۵-ه دک آلمان‌دا یاییب و '''آینده''' کی محمود افشار سیستانی ۱۳۰۴-ده تهراندا تمل‌ین قوْیدو.&lt;ref name=&quot;آبراهامیان&quot; /&gt;

آینده گۆنده‌لیگی «مطلوب ما: وحدت ملی ایران» یازی‌سی‌لا باشلانیردی:

بیزیم ایده‌آلیمیز ایرانین میلّی وحدتین حیفظ ائتمک‌دیر… میلّی وحدتین ایده‌آلی‌دیر کی آلمانین بؤیۆک میلّت و ایمپیراتورلوغونون یارادیلماسینا باعیث اوْلدو… ایرانین میلّی وحدتیندن منظور سیاسی ایستیقلال و اراضی بۆتؤولۆگون حیفظ ائتمه‌سی‌دیر. آما میلّی وحدتین کامیل ائتمه‌گیندن مقصدیمیز بودورکی بۆتۆن مملکت‌ده فارس دیلی گئنیشلشسین، یئرلی فرق‌لیلیک گئییم، اخلاق و… آرادان قالدیریلسین، و ملوک‌الطوایفی بۆتۆنلۆک‌له آرادان گئتسین. کۆرد، لوْر، قاشقای، عرب، تۆرک، تۆرکمن و… بیربیریندن فرق‌لری اوْلماسین، هر بیریسی آیری-آیری گئییمده و فرق‌لی دیل‌ده اوْلماسین. … بیزیم عقیده‌میزه ایراندا دیل، اخلاق، لیباس و… بیرلیک اوْلمازسا بۇنون هر آن بیزیم سیاسی ایستیقلال و اراضی بۆتۆنلوگه قوْرخوسو وار. اگر بیز ائله‌یه‌بیلمه‌یک بۆتۆن بؤلگه‌لر و طایفالاری بیرشیکل ائدک، یانی هامینی بۆتۆن معنادا ایران‌لی ائدک، قارانلیق گله‌جک اۆزریمیزده‌دیر. اوْنلار کی ایرانین تاریخینه باغلی‌دیرلار، اوْنلار کی فارس دیلینه و ادبیاتینا باغلی‌دیرلار، اونلار کی شیعه مذهبینه ماراقلی‌دیرلار گرک بیله‌لر کی اگر بۇ مملکتین بیرلیک ریشته‌سی قیریلسا اوْندان هئچ نه قالمایاجاق. اوْندا هامی هم‌رأی و بیرسسله ایسته‌مه‌لی‌ییک و چالیشمالی‌ییق کی فارسجا بۆتۆن ایراندا یاییلسین و اؤزگه دیل‌لرینین یئرینه اَیلشسین. بۇ ایش قاباغا گئتمز مگر هر یئرده ایبتیدایی مدرسه‌لرده، ایجباری و پول‌سوز عومومی اؤیرَتیم‌له و بۇنون ایجرایه کئچمک اۆچۆن وساییل حاضیرلاماق‌لا، فارسجانی و ایران تاریخین بوتون مملکت‌ده اؤیرتمک بیزیم اصلی و سوْن یوْلوموزدور ولی بعضی آیری یوْل‌لاردا کی ایکینجی درجه‌لی اهمییته مالیک‌دیرلر ذهنیمه چاتیر کی «آینده»نین گلن سایلاریندا شرح ائده‌جه‌گم. اؤرنک اۆچۆن دمیر یوْلو تیکمک‌له بۆتۆن مملکت اۆچۆن سۆرعت‌لی و اوجوز گل-گئت وسیله یارتمالی‌ییق کی قوزئی و گۆنئی، دوْغو و باتی‌دا یاشایان خالق‌لار بیربیرینه چوْخ قاریشسین‌لار، گرک مین‌لرجه کیتاب و اۆرگه یاتان ریساله اۇجوز قیمت‌له فارس دیلینده بۆتون مملکت اؤزل‌لیک‌له آذربایجان و خوزیستان‌دا یایلسین. گرک یاواش-یاواش کیچیک و اوجوز قزِت‌لری یایماق‌لا میلّی دیلی مملکتین لاپ اوزاق نوقطه‌لرینده گئنیشلندیرک. بۆتون بونلار دؤولتین یاردیمی‌لا مۆمکۆن‌دۆر و گرک نظم‌لی بیر خریطه اۆزۆ ایله اوْلسون. ائله‌مک اوْلار بعضی فارس دیل‌لی ائلاتی اؤزگه‌دیل‌لی‌لر آراسینا گؤندریلسین و اوْرادا کندلی ائدیلسین و عوضینده اؤزگه دیل‌لی ائلات‌لار اؤز یئرلرینده فارس دیل‌لی بؤلگه‌لرینه کؤچۆرولسون. جوغرافیایی آدلار کی اؤزگه دیل‌لرینده‌دیر و چنگیز و تئیمورون تاخت و تازینین یادیگاری‌دیر گرک فارسجایا چئوریلسین.&lt;ref name=&quot;آبراهامیان&quot; /&gt;&lt;ref&gt;م. افشار، نخستین آرزوی ما: وحدت ملی ایرانیان، آینده، 1 (خرداد ۱۳۰۴) ۶-۵ ایده‌آل&quot; یا مطلوب اجتماعی ما حفظ و تکمیل وحدت ملی ایران است… ایده‌آل وحدت ملی بود که باعث تشکیل امپراطوری و ملت بزرگ آلمان گردید، این مطلوب ود که سبب تأسیس سلطنت جدید ایطالیا شد، این ایده‌آل بود که صربستان کوچک را به نام یوگواسلاوی (اسلاو جنوبی) مملکتی بزرگ نمود، این مطلوب ملی بود که لهستان تقسیم شده میان سه دولت معظم را باز مملکتی واحد و مستقل ساخت، به واسطه این ایده‌آل بود که دولت رومانستان در آتش جنگ داخل گردید و کامیاب بیرون آمد. خلاصه این قوه بزرگ معنوی و اخلاقی بود که به ترکهای شکست خورده روحی تازه دمید و آنها را به فتوحات و افتخاراتی که همه شنیده‌اند رهبری کرد… مقصود ما از وحدت ملی ایران وحدت سیاسی، اخلاقی و اجتماعی مردمی است که در حدود امروز مملکت ایران اقامت دارند. این بیان شامل دو مفهوم دیگر است که عبارت از حفظ استقلال سیاسی و تمامیت ارضی ایران باشد. اما منظور از کامل کردن وحدت ملی این است که در تمام مملکت زبان فارسی عمومیت یابد، اختلافات محلی از حیث لباس، اخلاق و غیره محو شود، و ملوک‌الطوایفی کاملاً از میان برود. کرد و لر و قشقایی و عرب و ترک و ترکمن و غیره باهم فرقی نداشته، هریک به لباسی ملبس و به زبانی متکلم نباشند… به عقیده ما تا در ایران وحدت ملی از حیث زبان، اخلاق، لباس و غیره حاصل نشود هر لحظه برای استقلال سیاسی و تمامیت ارضی ما احتمال خطر می‌باشد. اگر ما نتوانیم همه نواحی و طوایف مختلفی را که در ایران سکنی دارند یک نواخت کنیم، یعنی همه را به تمام معنی ایرانی نماییم، آینده تاریکی در جلو ماست. آنها که به تاریخ ایران علاقه دارند، آنها که به زبان فارسی و ادبیات آن تعلق خاطر دارند، آنها که به مذهب شیعه علاقه‌مند هستند باید بدانند که اگر رشته وحدت این مملکت از هم گسیخته شود هیچ باق نخواهد ماند. پس همه باید یکدل و یک صدا بخواهیم و کوشش کنیم که زبان فارسی در تمام نقاط ایران عمومیت پیدا کند و بتدریج جای زبانهای بیگانه را بگیرد. این کار میسر نیم‌شود مگر به وسیله مدارس ابتدایی در همه جا، وضع قانون تعلیم عمومی اجباری و مجانی و فراهم آوردن وسایل اجرای آن، تدریس زبان فارسی و تاریخ ایران در تمام مملکت چاره اصلی و قطعی است ولی بعضی طرق دیگر هم که در درجه دوم اهمیت هستند به خاطر ما می‌رسد که در شماره‌های آینده شرح خواهیم داد. مثلاً باید به وسیله ساختن راه‌های آهن روباط سریع و ارزان میان نقاط مختلف مملکت دائر نمود تا مردم شمال و جنوب، مشرق و مغرب بیشتر به ص ۱۲۹ (۱۱۳) هم آمیخته شوند، باید هزارها کتاب و رساله دل‌نشین کم بها به زبان فارسی در تمام مملکت بخصوص آذربایجان و خوزستان منتشر نمود. باید کم‌کم وسیله انتشار روزنامه‌های کوچک ارزنان قیمت محلی به زبان ملی در نقاط دوردست مملکت فراهم آورد. تمام اینها محتاج به کمک دولت است و باید از روی نقشه منظمی باشد. می‌توان بعضی ایلات فارسی زبان را به نواحی بیگانه زبان فرستادد و در آنجا ده نشین کرد و در عوض ایلات بیگانه زبان آن نقاط را به جای آنها به نواحی فارسی زبان کوچ داد و ساکن نمود. اسامی جغرافیایی را که به زبان‌های خارجی و یادگا تخت و تاز چنگیز و تیمور است باید به اسامی فارسی تبدیل کرد&lt;/ref&gt;

افشار یئنه‌ده همین گۆنده‌لیک واسیطه‌سی‌له دئییر کی بیزیم تمل گؤرَو و وظیفه‌لریمیز بیر مرکزی و گۆجلۆ دؤولت یاراتماق، فارس دیلینی غئیرفارس توْپلوم‌لار آراسیندا یایماق و عرب و تۆرک قبیله‌لرین سینیرلاردان (مرزلردن) ایچری بؤلگه‌لره کؤچۆرتمک‌دیر.&lt;ref name=&quot;آبراهامیان&quot; /&gt;&lt;ref&gt;م. افشار، مسئله ملیت و وحدت ملی ایران، آینده ۲ (آبان ۱۳۰۵)&lt;/ref&gt;

تاریخیچی '''کسروی''' ده آینده گۆنده‌لیگینده یازدیغی مقاله‌لرده بۇ قوْنویا ماراق‌لی‌ایدی. کسروی ایلک اؤنملی اثری '''آذری، یا زبان باستان آذربایجان''' کیتابینی [[شيخ محمد خيابانى|خیابانی‌نین]] اینقیلابیندان سوْنرا یازدی تا ثابیت ائتسین کی آذری، آریایی اصیل دیلی، تۆرک‌لرین یۆرۆشوندن سوْنرا آرادان گئدیب. او نتیجه توتور کی ایندیکی تۆرکجه خاریجدن تحمیل اوْلوب، و گرک یئرین فارسجایا وئره.&lt;ref name=&quot;آبراهامیان&quot; /&gt; بۇ دۆشونجه‌نین باشچیلاریندان اوْلان میرزا آقاخان کرمانی ایران‌لیلارین کیملیگین زردوشت دینی و آریا نیژادیندا بیلیردی.&lt;ref name=&quot;هیئت&quot; /&gt; دوْکتور جواد شیخ‌الاسلامی ده بۇ باره‌ده بئله یازیر کی آذربایجان خالقینی فارس دیل‌لی ائتمک اۆچۆن گرک آذربایجانلی اوشاقلار، آنالاریندان و عاییله‌لریندن آیریلا و فارس عاییله‌لرینه تاپشیریلا تا بؤیۆدۆکدن سوْنرا فارس دیلینده دانیشالار.&lt;ref name=&quot;هیئت&quot; /&gt;

== پان‌فارسیسم‌ین اساسلاری ==
۱- -مادلار و پارت‌لار حؤکومتی‌ندن قاباق اوْلان غئیری آریایی تاریخی سیلمک.

۲- ایران‌دا یاشایان تۆرک‌لر، عرب‌لر و باشقا غئیر آریایی خالق‌لارا، آریایی باستانی سوْی و کؤک تعریف ائتمک.

۳- ایران‌ین گئرچک دۇرومونو، یوخاری‌داکی بندلره یاخین‌لاشدیرماق (فارس‌دیلی‌ندن باشقا دیل‌لری محو ائتمک، یئرآدلارین فارس‌لاشدیرما و…)

۴- عربی – ایسلامی تمدونون و تۆرک‌لرین حؤکومتی‌نین تاثیرین ضعیف گؤسترمک و عئینی حال‌دا هخامنشی، ساسانی و صفویه حؤکومتی‌نین نقشینی بؤیۆک گؤسترمک. صفوی‌لری سئومک‌له تۆرک‌لری سئومه‌مک اوْنا گؤره یارانیب کی، صفوی‌لر اوروپا قودرت‌لری‌له عوثمان‌لی حؤکومتی علئیهینه چالیشیردی. بۇ اساس‌دا پان‌فارس‌لار چالیشیرلار، صفوی‌لرین کؤکۆنو تۆرک یوخ فارس گؤسترسینلر.&lt;ref name=&quot;تریبون&quot; /&gt;

مختار حدیدی، ۲۵۰۰ ایللیک شاهنشاهلیق جشن‌لری له ایلگیلی مقاله‌سینده بئله یازیر:

اوْن‌دوْققوزونجو عصرده آریالارین کئچمیشینی پرستیش ائتمه‌گین باشلاماسی و اوْنون پهلوی دؤورۆنده گئنیشلنمه‌سی، بیریتانیا، ایران و هیندده ایستعماری هدف‌لری‌نین گئنیشلنمه‌سی‌له سیخ ایلگی‌سی واریدی. بیریتانیانین سیاست‌چی‌لری ایران و هیندوستان‌دا اؤز ایقتیصادی، سیاسی اۆستۆنلوک و اوْلماقلارین توجیه ائتمک اۆچۆن و اصلینده ائورنسل ایمپیراتورلوغون قوروب و گئنیشلندیرمک اۆچۆن بۇ دۆشونجه‌نی گئنیشلندیریردیلر کی ایران‌لی‌لار، هیندلی‌لر و اوروپالی‌لار «آریایی» و یا «هیند اوروپالی» بیر نیژاددان‌دیرلار بلکه بۇ واسیطه‌ایله اوْنلارین دۆنیایا و ایران‌لا هینده آجیناجاق‌لی اۆستۆنلوگو شیرین اوْلسون و موستملکه‌چی‌لیگین خوشاگلمز اۆزو «بیراولان نیژاد» نظریه‌سی آلتیندا گیزلی قالسین. ایران‌داکی آریایی کئچمیشینی عیبادت ائتمک دالغاسی و ۲۵۰۰ ایل شاهنشاهی (هخامنیش‌لردن بۇ اۆزه)، هم هخامنیش‌لردن اؤنجه ۴۰۰۰ ایل تاریخی یاددان چیخارتماق‌دادیر و هم ۱۴ عصر ایران‌دا یاشایان مذهبی اینکار ائدیر.&lt;ref name=&quot;تریبون&quot; /&gt;&lt;ref&gt;ظهور باستان‌گرایی آریایی در قرن نوزدهم و گسترش آن در دوره پهلوی ارتباط تنگاتنگی با هدف‌های استعماری بریتانیا در هند و ایران داشته است. سیاستگزاران بریتانیا به منظور توجیه سلطه و حضور خود در هندوستان و ایران و خاصه در عرصه‌های اقتصادی، سیاسی و مالا تأسیس و تقویت امپراطوری جهانی، در ترویج اندیشه وحدت نژادی ایرانیان، هندیان و اروپاییان با عنوان &quot;نژاد آریایی&quot; یا &quot;هند اروپایی&quot; اهتمام می‌ورزیدند مگر در دوران تفوق بریتانیا بر جهان و تحمیل سلطه خود بر ایران و هندوستان پذیرش این سلطه ناگوار را گوارا نماید و چهره ناخوشایند استعمار را در ورای &quot;طرح و منشا واحد نژادی&quot; پنهان کنند. موج باستانگرایی آریایی در ایران و تمرکز مطالعات تاریخی بر روی دو هزار و پانصد سال تاریخ شاهنشاهی (از هخامنشیان به بعد)، هم تمدن چهار هزار ساله پیش هخامنشیان را به بوته فراموشی می‌سپرد و هم به مثاله جریانی بود در برابر مذهب و انکار چهارده قرن حضور در ایران&lt;/ref&gt;

=== راسیسم ===
پان فارسلارین دۆشۆنجه‌لرینده بۆتون ایران فارس کؤکن‌لی‌دیرلر و سوْنرادان بعضی منطقه‌لرده فارس دیلی اونودولوب و اوْنون یئرینه مثلاً، تۆرکجه گئنیش‌لشیب. بونا اساساً بۇ موهاجیم دیل‌لر آرادان گئتمه‌لی و میلّت اؤز حقیقی دیل‌لرینه (فارس دیلینه) قاییتمالی‌دیرلار.&lt;ref name=&quot;تریبون&quot; /&gt;

=== ایسلام‌دان اؤنجه و سوْنراکی تاریخ ===
پان فارس‌لار ایران‌ین بۆتون یاخشی‌لیق‌لارینی ایسلام‌دان اؤنجه‌کی تاریخ‌ده اوْلان هخامنشی‌لر و ساسانی‌لره باغلاییرلار و بۆتون پیس‌لیک‌لری ایسلام، عرب و تۆرک‌لرین بوْینونا آتیرلار و اوْنلاری لعن و نیفرین ائدیرلر.

عرب‌لر «سوسمارخور» (کرتنکله یئیَن) و تۆرک‌لر «مهاجمان وحشی» (وحشی موهاجیم‌لر) آدلانیرلار. پان فارس‌لار بوردا بؤیۆک تناقوض‌لارلا اۆز به اۆز دۆرلر. مثلاً، حمله زامانی بۇ قاورام‌لاردان فایدالانیرلار، سوْنرا مجبوردورلار صفوی‌لره و نادیر شاها آریایی سوْی وئرمه‌گه چالیشالار و یا اوْنلاردان تعریف ائدن‌ده تۆرک لردن آد آپارمایالار. آیری اؤزل‌لیک بۇدور کی یامان دئینده «تۆرک» قاورامیندان فایدالانیرلار و یاخشی سؤز دئینده «تُرک زبان» (تۆرک دیللی) قاورامیندان فایدالانیرلار.&lt;ref name=&quot;تریبون&quot; /&gt;

== پان‌فارسیسم‌له اوْبیری پان‌لارین فرقی ==
چوْخلو پان نهضت‌لری، ادبیات و کۆلتۆرل چالیشمالاردان باشلانیر و موساعید بیر دۇروم‌دا سیاسی حرکت‌لره چئویریرلر و سیاسی دۆنیادان اوزاق دۆشن‌دن سوْنرا، یئنی‌دن اینجه‌صنعت و ادبیات مئیدانی‌نا قاییدیرلار. پان آمریکائیسم ۱۸۲۸-جی ایل‌ده پانامادا سیموْن بولیوار قوردوغو سمیناردا باشلاندی و ۱۸۹۰-جی ایل‌ده پان آمریکائیسم ایتتیفاقی رسمن تأسیس اوْلدو. بۇ ایتیفاقین
گؤردۆگو ایش‌لردن، بیر کیتاب ائوی تأسیسی و توریسم و آلیش–وئریشه یاردیمی ایدی.

پان‌ایسلامیسم، کیلاسیک صورت‌ده جمال‌الدین افغانی‌نین حرارت‌لی دانیشیق‌لاری و بیلدیریش‌لرینه باغلی‌ایدی و عوثمانلی زامانی ایکینجی سولطان عبدالحمیدین حیمایتی آلتیندایدی.

پان‌عربیسم و پان‌آفریقائیسم، ایستیعمار قاباغیندا دورماق روحو کیمی ساییلیر. بوگون عرب بیرلیگی و آفریقا اؤلکه‌لر بیرلیگی بۇ دۆشۆنجه‌لرین سمبولیک و تشریفاتی نوماینده‌سی‌دیر.

پان‌فارسیسم بیر ادبی نهضت و یا سیاسی حرکت‌دن قالخماییب. بۇ پان، باتی اؤلکه‌لری‌نین صرف ائتدیگی گۆج اساسیندا یارانیب و ۱۲۹۹ کودتاسی نتیجه‌سینده قودرتی اله کئچیریب. موقاییسه اۆچۆن بیلمک لازیم‌دیر کی پان نهضت‌لری‌نین بؤیۆک اکثریتی، ان آزی نهضتی‌نین ایلک باشلانقیج گۆن‌لرین‌ده، غئیری دؤولتی و مۆستقیل ماهیت‌لری وار. بۇ دۇروم پان فارس‌لارین آلمان و اینگیلیس کومَگی‌له یارانماق‌لاری‌لا چوْخ فرق‌لی‌دیر. پان فارس‌لارین تأکید ائتدیک‌لری سمبول، فارس دیلی‌دیر. اۇنلارین پیس شانسیندان ایران‌ین یاری‌دان چوْخو فارس‌دیللی دئییل‌لر بلکه آیری دیل‌ده دانیشیرلار.

پان‌فارسیسم تکجه پان ژرمنیسم‌له اوخشارلیغی وار. چۆنکو اصلینده پان فارس‌لار، فارس‌لارین بیر اؤلکه‌ده ایتیحادینا یوخ، غئیری فارس‌لارین دیل‌لری و کۆلتۆرونون آرادان آپارماغی اۆچۆن چالیشیر.&lt;ref name=&quot;تریبون&quot; /&gt;

== پان فارس‌لارین ایستک‌لری نئجه حیاتا کئچیر؟ ==
۱- قانون یازماق (فارس دیلی، ایرانین آنایاساسی اساسیندا رسمی دیل حساب اوْلونور و او بیری دیل‌لرین تحصیلی اۆچۆن هئچ بیر ایجبار یوْخ‌دور)

۲- غئیری قانونی ممنوعیت‌لر (قانون اساسیندا آیری دیل‌لر غئیری رسمی صورت‌ده تدریس اوْلونا بیلر و سینما، درگی و… آیری دیل‌لرده آزاد صورت‌ده یاییلابیلر، آنجاق بونلارین قاباغی‌ دا آلینماق‌دادیر)

۳- تاریخ‌دن سوئی ایستیفاده (پان فارس‌لار بۇگۆن‌کۆ یاشاییشی شاهنامه اساسیندا حاضیرلاییر و اوْبیری میلّت‌لرین تاریخینی ازیب آلچالدادیرلار و…)

۴- غئیری فارسی دیل‌لرین پرستیژین آزالتماق اۆچۆن سایکوْلوژی دؤیۆش (جنگ روانی)، اؤرنک اۆچۆن تۆرک‌لره «ترک خر» دئییرلر و دیل‌لرینی «ناقیص» حساب ائدیرلر.

۵- غئیری فارسی دیل‌لرین آرادان آپارماق اۆچۆن چالیشماق.

۶- صیرف فاشیستی پلان‌لار

۷- آموزیشی–تحصیلی سیستم

۸- قورخوتماق&lt;ref name=&quot;تریبون&quot; /&gt;

=== آیری دۆشۆنجه‌لری حذف ائتمک ===
پان فارس‌لار چالیشیرلار کی ایران‌دا اوْلان آیری دۆشۆنجه‌لری و سس‌لری کسسین‌لرَ، بۇ یوْل‌دا دؤولتین گۆجۆندن و بۆتۆن تخریباتی گۆج‌لردن فایدالانیرلار. اؤرنک اۆچۆن پرویز ورجاوند ایران‌ین پرزیدنتی [[محمد خاتمی]]‌یه بئله بیر نامه یازیر کی گرگ ایران‌دا یاییلان فارسجا-تۆرکجه درگی‌لر تئزلیک‌له باغلانا و اوْنلارین علئیهینه جیدّی آددیم‌لار آتیلا یوخسا مملکتین میلّی کیملیگی بؤیۆک خطرده‌دیر.&lt;ref&gt;تهمت های ناروا و ناجوانمردانه، دکتر جواد هئیت، نوید آذربایجان، شماره ۱۳۷، اسفند ۱۳۷۹، ص ۸&lt;/ref&gt;

آیری اؤرنک‌ده «شرق» قزِتی دوْکتور حسین صدیق‌ی «کسروی»نی نقد ائتدیگی کیتابی یایماق اۆچۆن «پان تُرکیست» و ایرانین دۆشمانی آدلاندیریب و دؤولت‌دن ایسته‌ییب کی بئله کیتاب‌لارین یاییلماسی‌نین قاباغی تئزلیکجه آلینسین.&lt;ref&gt;[http://www.magiran.com/npview.asp?ID=2249201 اینجا جمهوری اسلامی است، جوابیه‌ای بر مقاله &quot;اینجا ایران است]&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=نشر اکاذیب در روزنامه شرق |url=http://duzgun.ir/akhbar/sharq.php |accessdate=2012-08-28 |archivedate=2012-12-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121217065039/http://duzgun.ir/akhbar/sharq.php }}&lt;/ref&gt;

== پان فارس‌لار و یا آریایی راسیست‌لرین بؤیۆک باشلاری ==
=== قزئت‌لر ===
کاوه، ایرانشهر، فرنگستان&lt;ref name=&quot;هیئت&quot; /&gt;

=== عالیم‌لر و سیاست‌چی‌لر ===
میرزا فتحعلی آخوندوف، جلال‌الدین میرزای قاجار، میرزا آقاخان کرمانی، سئیید احمد کسروی، سئیید حسن تقی‌زاده، دوْکتور ارانی، حسین کاظم زاده ایرانشهر، ملک‌الشعرای بهار، ابراهیم پورداود، سئیید رضا میرزاده عشقی، فرخی یزدی، عارف قزوینی، ذبیح بهروز، صادق هدایت، دوْکتور محمود افشار، محمد علی فروغی، سلیمان میرزا اسکندری، داور، تیمور تاش، اردشیر جی&lt;ref name=&quot;هیئت&quot; /&gt;

=== اوروپالی‌لار ===
سردنیس رایت، جان مِلکوم، کنت گوبینو، ارنست رِنان&lt;ref name=&quot;هیئت&quot; /&gt;

== آذربایجان تۆرکلری‌ ایله دۆشمن‌چیلیک ==
[[فایل:قیشلاق و یئنگی ایمام بؤلوم‌لرینین آدلارینین دییشدیریلمه‌سی.jpg|thumb|250px|ایندیکی [[قزوین اوستانی]]ندا یئرلشن قؽشلاق بؤلۆمۆنۆن آدؽنؽن آبیک و یئنگی ایمام بؤلۆمۆنۆن آدؽنؽن کرج ایله دَییشدیریلمه‌سی]]
ایران‌دا تۆرک‌لرله دۆشمن‌چیلیک تاریخ سینیرلاریندا قالخیب افسانه و اوسطوره‌ ایله باغلی‌دیر. فردوسی‌نین شاهنامه‌سی‌نین کؤکۆ ایران‌لی‌لارلا توران‌لی‌لارین دۆشمن‌چیلیگی اۆستۆنده قوْیولوب. یانلیش یوْلا گئتمه‌گی گؤسترمک اۆچۆن «ره به ترکستان بردن» تۆرکۆستانا یوْل گئتمک کیمی مَثل ایفاده اوْلونور. حاق یئمک و زور دئمک اۆچۆن «ترکتازی» قاورامیندان فایدالانیلیر.&lt;ref name=&quot;رزمی&quot;&gt;[http://www.4shared.com/office/vG4BDh_2/_____.html ریشه‌های ترک ستیزی در ایران]، ماشااله رزمی، دوشنبه ۱۲ تیر ۱۳۸۵&lt;/ref&gt;

بعضی‌لری بونون اۆچۆن ریضاخان‌ین قاجارلار حؤکۆمتی‌ ایله دۆشمن‌چیلیگینی دلیل گتیریرلر. آیری باخیش‌لا بۇ دۆشمن‌چیلیگین سببین باش آچماق اۆچۆن [[آذربایجان]]ین مشروطه اینقیلابی و [[شیخ محمد خیابانی|شئیخ محمد خیابانی]] قیامینا دیقّت یئتیرمک لازیم‌دیر. بون‌لار وثوق‌الدوله‌نین ۱۹۱۹ قراردادی علئیهینه‌ایدی. او زامان آذربایجان اوروپا یوْلوندا اوْلدوغو اۆچۆن ان آییق جاماعاتا صاحیب ایدی، بۇ اعتیراض‌لار باعیث اوْلدو تا تۆرک‌لردن نیفرت، اینگیلیس‌لی‌لر و اوْنون قوللوق‌چولاری‌نین آراسیندا چوْخالسین و ایران اۆچۆن تعریف‌له‌نن یئنی هؤویّت‌ اۆچۆن ان بؤیۆک دۆشمن کیمی تعریف اوْلونسون. بۇ مسأله مسیحیت – ایسلام ساواشی‌ ایله‌ده اۆست–اۆسته دۆشۆردۆ.&lt;ref name=&quot;تریبون&quot; /&gt;

ریضاخان ایش اۆستۆنه گلیب خفَقان ایل‌لرده آذربایجان خالقی اؤز دوْغما دیلی و کۆلتۆرل حاق‌لاریندان محروم ائدیلدی. اوْنون وارلیغی و باجاریغی اؤز ساغلام تکامول یوْلونو تاپمادان تاپدالانیب آرادان چیخاریلدی و اوْنون ان یاخشی اینسانی خیصلت‌لری دانیلیب مسخره‌یه قوْیولدو.&lt;ref&gt;آذربایجاندا ملی ستم حقنده، م.ع. یاشا، وارلیق درگی‌سی، بیرینجی سای، اردیبهشت ۱۳۸۵&lt;/ref&gt;

۱۹۴۵ ایلینده آذربایجان ایشغال اوْلوناندان سوْنرا پهلوی رژیمی آذربایجان‌دا کیتاب یاندیرما مراسیمینه کئچدی. بۆتۆن تۆرکجه یازیلان کیتاب‌لار -مضمونونا باخمایاراق- توپلانیب یاندیریلدی، تۆرکجه یازارلار و شاعیرلر زیندانا سالینیب و یا سۆرگۆنه یوللاندیلار. بۇ ایللردن آذربایجان‌دا «دیرَنیش ادبیّاتی» یاراندی.&lt;ref&gt;با ادبیات معاصر آذربایجان، دکتر صدیق و هویت آذربایجان، اثر مهندس امید نیایش، انتشارات زوفا، ۱۳۸۱، ISBN 964-7229-20-8&lt;/ref&gt;

جلال آل احمد ایران‌دا گئدن تۆرک دیلی ایله دۆشمن‌چیلیگینی بئله توصیف ائدیر:

&quot;... آما حاقلاری یوْخدور اؤز آنادیللرینی اینجه‌صنعت، کۆلتۆر، مطبوعات و ایلگی‌لی آراجلاردا و توْپلومسال خدماتدا ایشله‌ده‌لر. مجبوردورلار فارسجادان فایدالانالار. یانی اوْخول‌لاردا، رادیوْدا، تلویزیوندا و مطبوعاتدا و دؤولتله نامه‌لشمه‌ده آنادیللری‌نین ایشلنمه‌سی قاداغادیر. ..... و ایندی ۴۰ ایلدن چوْخدور ایران حؤکومتلری‌نین بۆتۆن چالیشمالاری تۆرک دیلی‌نین محو ائتمه‌گینده‌دیر، آرتیق محو ائتمکدن باشقا اوْنو آذری آدلاندیریرلار، تحمیلی دیل سانیرلار…&lt;ref&gt;در خدمت و خیانت روشنفکران، جلال آل احمد، به نقل از مجله وارلیق، بهار سال ۱۳۶۸، شماره ۷۲، ص۹-۲۷&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;فارسجا متن: .... اما به این زبان مادری حق ندارند در قلمرو هنر، فرهنگ، مطبوعات و ابزار ارتباط و خدمات اجتماعی سخن بگویند. ناچارند زبان فارسی به کار برند. یعنی در مدارس، رادیو، تلویزیون و مطبوعات در نامه‌نگاری‌های دولت به کاربردن زبان مادری ایشان ممنوع است. از اوایل قرن هجری به بعد حکومت تهران برای یکدست کردن مردم سراسر مملکت نه تنها کوشا بود… و اکنون چهل و چند سالی است که تمام کوشش حکومتهای ایران نه تنها بر محو کردن زبان ترکی است بلکه آن را آذری نامیدند، زبان تحمیلی نامیدند…&lt;/ref&gt;

۲۰۰۶ اینجی ایلده جوما گۆنۆ مای آیی‌نین ۱۲-سی‌نده &quot;ایران&quot; قزتی اوشاقلار صحیفه‌سینده &quot;نه ائدک کی بؤجک‌لر بیزی بؤجک‌ ائتمه‌سین‌لر؟&quot; مقاله‌سینده بؤجک‌لرله موباریزه اۆچۆن ۸ یوْل اوشاق‌لارا اؤیره‌دیلمیشدی و یوللاری کاریکاتوْرلا تصویره چکیلمیشدی. کاریکاتورلارین بیرینده، اوشاق بیر بؤجک‌له دانیشیر و بؤجک اوشاغین دیلینی آنلامیر و تۆرکجه‌ده دئییر کی &quot;نمنه&quot;. بۇ آددیم ایران‌دا یاشایان تۆرک‌لره آچیق ایهانت اوْلاراق تۆرک‌لر طرفیندن بؤیۆک اعتیراض‌لا جاواب‌لاندی.&lt;ref name=&quot;رزمی&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=توهین و تحقیر ترک‌های ایران، توهین به همه ایرانی هاست |url=http://www.turkiran.com/511Rasism%20dar%20Iran.htm |accessdate=2012-08-28 |archivedate=2012-03-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120321170801/http://www.turkiran.com/511Rasism%20dar%20Iran.htm }}&lt;/ref&gt;

آریایی راسیسم چالیشیر ایران‌دا یاشایان تۆرک‌لرین دیلینی آیری-آیری دیل حساب ائتسین، عئینی زامان‌دا گیلکجه، مازنیجه، لورجا و باشقا دیل‌لری فارس دیلی کیمی تقدیم ائتمه‌گه چالیشیر. بۇ باخیش‌لا چالیشیلیر کی همدان، قزوین، ساوه، تهران، ایصفاهان، شیراز و… تۆرک‌لری‌نین دیلینی بیر-بیریندن آیری گؤستریلسین. اؤرنک اۆچۆن اوْنلار قاشقای دیلی، سونقور دیلی، افشار دیلی و یا زنجان تۆرکجه‌سی، همدان تۆرکجه‌سی و… یانلیش آدلاندیرمالاردان فایدالانیرلار. بۇ آدلاندیرمالار سیاسی یؤندن پروبلملی و ایستعماری مضمون‌لودور.&lt;ref&gt;[http://www.gadp.info/index.php?action=readnews&amp;nid=268&amp;sida=&amp;id=&amp;newsgroup_id=1&amp;PHPSESSID=e28a636811bbb62d4a4692058c6d78c9 زبان روستانشینان همدان،] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120505063258/http://www.gadp.info/index.php?action=readnews&amp;nid=268&amp;sida=&amp;id=&amp;newsgroup_id=1&amp;PHPSESSID=5afb9525b2a29887e317b212bb676aa5 |date=2012-05-05 }} {{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120505063258/http://www.gadp.info/index.php?action=readnews&amp;nid=268&amp;sida=&amp;id=&amp;newsgroup_id=1&amp;PHPSESSID=5afb9525b2a29887e317b212bb676aa5 |archivedate=2012-05-05 |title=archive copy |url=http://www.gadp.info/index.php?action=readnews&amp;nid=268&amp;sida=&amp;id=&amp;newsgroup_id=1&amp;PHPSESSID=5afb9525b2a29887e317b212bb676aa5 |accessdate=2021-02-09}} مهران بهاری 2003&lt;/ref&gt;

== بیرده باخ ==
* [[فاشیزم]]
* [[ایرقچیلیک]]
* [[پان‌ایرانیسم]]

== ائشیک باغلانتی‌لار ==
* [http://www.haberakademi.net/2012/haberyazdir.aspx?hbrid=285 haberakademi]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.news.az/articles/6021/print news.az] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100121184748/http://news.az/articles/6021/print |date=2010-01-21 }}
* [http://www.ntvmsnbc.com/news/374193.asp &quot;İran Azerilerinden karikatür tepkisi&quot; NTV]
* [http://www.sabah.com.tr/2006/05/23/dun99.html &quot;İran ile Azeriler arasında karikatür krizi&quot; Sabah]
* [http://www.fidh.org/IMG/pdf/IrandiscrimLDDHI545a.pdf Iranian Azeri Turks face concern cultural discrimination]
* [http://www.mfa.gov.il/MFA/The+Iranian+Threat/Human+rights+violations/Iran_ethnic_and_religious_discrimination_and_persecution.htm Attack on Azeri protesters demanding right to education in their mother tongue]
* [http://www.rferl.org/content/Tabriz_Demonstrators_Demand_Right_To_Education_In_Azeri_Turkish/2116559.html Tabriz Demonstrators Demand Right To Education In Azeri]
* [http://books.google.com/books?id=RlY-SQAACAAJ Iran and the challenge of diversity] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111225212151/http://books.google.com/books?id=RlY-SQAACAAJ |date=2011-12-25 }}
* [http://books.google.com/books?id=VlyCpbY9_QQC&amp;pg=PA231&amp;dq=/2Turkish+and+Arab+domination+over+Iran+in+the+remote+past+was+declared+the+main+historical+obstacle+to+the+continuity+of+the+glorious+Persian+empire/2&amp;hl=en&amp;ei=z9WHTrGvGaf0mAWczc0d&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=1&amp;ved=0CCwQ6AEwAA#v=onepage&amp;q=/2Turkish/0and/0Arab/0domination/0over/0Iran/0in/0the/0remote/0past/0was/0declared/0the/0main/0historical/0obstacle/0to/0the/0continuity/0of/0the/0glorious/0Persian/0empire/2&amp;f=false &quot;Turkish and Arab domination over Iran in the remote past was declared the main historical obstacle to the continuity of the glorious Persian empire&quot;]
* [http://www.iranian.com/main/blog/panahi/racism-irans-football-stadiums Racism in Iran's Football Stadiums. Open Letter to Mr Joseph S. BlatterPresident, Fédération Internationale de Football Association (FIFA) from 44 academics and NGO leaders, September 3rd, 2010]{{Dead link|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://books.google.com/books?id=whVDskeHl2YC&amp;pg=PA460 Azerbaijan Since Independence – Page 460 Svante E. Cornell – M.E. Sharpe, 2010 – 512 pages After the summer 2003 demonstrations, the Iranian government cracked down on student as well as nationalist organizations. A 19-year-old Azeri girl was executed by Iranian authorities in July 2003 for her role in the protests (―Ethnic Azeri Student Leader Killed in Iran—Paper, BBC Monitoring International Reports, ۲۲ ژوئیه ۲۰۰۲). In an earlier incident, in January 2000, Iranian forces had opened fire on a demonstration in Tabriz (―Azeri TV Says Iranian Police Opened Fire During Rally in Tabriz, BBC Summary of World Broadcasts, ۱۰ ژانویه ۲۰۰۰).]
* [http://www.alarabiya.net/articles/2011/10/06/170502.htmlدکتر صادق زیباکلام: خیلی از ما ایرانی‌ها، نژادپرست هستیم] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304142533/http://www.alarabiya.net/articles/2011/10/06/170502.html%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1 |date=2016-03-04 }}
* [http://www.youtube.com/watch?v=8ibu9NMAe5k پروفسور علیرضا اصغرزاده: «ناسیونالیسم فارس در ایران» +ویدیو]
* [http://www.youtube.com/watch?v=ThFYNSAg4_U نژاد و نژادپرستی در ایرانِ معاصر – دکتر علیرضا اصغرزاده+ویدیو]
* [http://www.gunaz.tv/per/14/articleCat/1/articleID/154.html لابی پان فارسیزم در اروپا و آمریکا]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://elshan.blogfa.com/post-2.aspx زنجان به کابوس پان فارسیسم تبدیل شده است ; امروز زنجان فردا قزوین]{{Dead link|date=June 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.zrombesh.net/index.php?option=com_k2&amp;view=item&amp;id=356:گسترش-لجام-گسيخته-پان-فارسيسم-در-بلوچستان-غربى&amp;Itemid=68 گسترش لجام گسیخته پان فارسیسم در بلوچستان غربی]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://azadtribun.net/index.php/fa/2011-08-10-14-28-26/2564-2012-02-22-16-46-32 زبان کشی طراحی شده وکاملا سیستماتیک در ایران] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120414214831/http://azadtribun.net/index.php/fa/2011-08-10-14-28-26/2564-2012-02-22-16-46-32 |date=2012-04-14 }}
* [http://azadtribun.net/index.php/fa/2011-08-19-17-56-27/2020-2011-12-22-11-11-04 شوونیزم فارس مرزهای جهل و جنون را درنوردیده است]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://azadtribun.net/index.php/fa/2011-08-19-17-56-27/2019-2011-12-22-10-59-21 در محکومیت عرب ستیزی و سرکوب هموطنان عرب زبان] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120513131036/http://azadtribun.net/index.php/fa/2011-08-19-17-56-27/2019-2011-12-22-10-59-21 |date=2012-05-13 }}
* [http://azadtribun.net/index.php/fa/2011-08-19-17-56-27/2018-2011-12-22-10-51-10 حاکمیت هژمونی دشنام و مشروعیت تجارت فحش در کالای طنز فارسی!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120513131223/http://azadtribun.net/index.php/fa/2011-08-19-17-56-27/2018-2011-12-22-10-51-10 |date=2012-05-13 }}
* [http://azadtribun.net/index.php/fa/2011-08-19-17-56-27/2016-2011-12-22-09-51-08 نگاهی به راسیسم دولتی فارسها در ایران] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120513131030/http://azadtribun.net/index.php/fa/2011-08-19-17-56-27/2016-2011-12-22-09-51-08 |date=2012-05-13 }}
* [http://azadtribun.net/index.php/fa/2011-08-19-17-56-27/183-2011-08-16-11-09-24 فاشیستها به کودکان در مدارس این گونه می‌آموزند تورکها همه غلام،عمله ومزدورفارسها بودند] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120512005055/http://azadtribun.net/index.php/fa/2011-08-19-17-56-27/183-2011-08-16-11-09-24 |date=2012-05-12 }}

== قایناقلار ==
{{قایناق|۲}}

{{مین مقاله}}

== منابع ==
{{قایناق}}

[[بؤلمه:الیفبا اساسیندا سئچیلمیش مقاله‌لر]]
[[بؤلمه:ایران]]
[[بؤلمه:عیرقچیلیک]]
[[بؤلمه:پان ایرانیستلر]]
[[بؤلمه:آذریها]]
[[بؤلمه:History of Iran]]
[[بؤلمه:ایران مدنیتی]]
[[بؤلمه:Iranian nationalism]]
[[بؤلمه:Nationalism in Afghanistan]]
[[بؤلمه:Nationalism in Iran]]
[[بؤلمه:Nationalism in Pakistan]]
[[بؤلمه:Nationalist movements in Asia]]
[[بؤلمه:Pan-nationalism]]
[[بؤلمه:Politics of Iran]]</text>
      <sha1>sfpcvfe6pxxrd9qag3tztqfjyqge6o7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>گؤی تورک خاقانلیغی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8767</id>
    <revision>
      <id>1593589</id>
      <parentid>1593473</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T10:04:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1593589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="83025" sha1="i8tmzrq2xuxhxiqg1un2msonpezj4d3" xml:space="preserve">{{تاریخی دولت
|آدی                       = گؤی‌تۆرک ایمپراتوْرلوغو
|اصلی_آد               = بیرینجی گؤی‌تۆرکلر
|دوروم                    =
|هیمن                      = 
|بایراق                    = Flag of the Göktürks Khaganate.svg
|ایضاح_بایراق               = 
|گرب                      = 
|ایضاح_گرب                 = 
|خریطه                    = First Turk Khaganate(600).PNG
|ایضاح_خریطه               = 
|p1                        = 
|flag_p1                   = 
|p2                        = 
|flag_p2                   = 
|p3                        = 
|flag_p3                   = 
|p4                        = 
|flag_p4                   = 
|p5                        = 
|flag_p5                   = 
|p6                        = 
|flag_p6                   = 
|p7                        = 
|flag_p7                   = 
|یارانما1                  = ۵۵۲
|لغواولما1                 = ۷۴۵
|f1                        = 
|flag_f1                   = 
|f2                        = 
|flag_f2                   = 
|f3                        = 
|flag_f3                   = 
|f4                        = 
|flag_f4                   = 
|f5                        = 
|flag_f5                   = 
|f6                        = 
|flag_f6                   = 
|f7                        = 
|flag_f7                   = 
|شوعار                      = 
|باشکند                   = اؤتۆکن&lt;ref name=&quot;ت.ب&quot;/&gt;
|شهرلر                  = بارسهان٬ چالدیوار٬ چارگلن-چۇمغال٬ آتباش٬ شیرداق‌بگ٬ ناناگلدی٬ فرغانا٬ یاسسیکوغارت٬ چیکیرجیک&lt;ref name=&quot;ت.ب&quot;/&gt;
|دیل                       = قدیم تۆرک دیلی
|پول_واحیدی                = 
|ساحه                      = 
|اهالی                     = 
|ایداره ائتمه فورماسی         = قۇرولتای
|سولاله                    = [[آشینا]]
|پادیشاهلیق عونوانی1            = [[بیرینجی گؤی تۆرک خاقانلیغی]]
|پادیشاه1                   = [[بۇمین خاقان]]
|پادیشاه_حاکیمیت1        = ۵۵۱-۵۵۲
|پادیشاهلیق عونوانی2            = 
|پادیشاه2                   = [[قارا ایسسیق خاقان]] 
|پادیشاه_حاکیمیت2        = ۵۵۲-۵۵۳
|پادیشاهلیق عونوانی3            = 
|پادیشاه3                   = [[مۇغان خاقان]] 
|پادیشاه_حاکیمیت3        = ۵۵۳-۵۷۵
|پادیشاه4                   = [[تاسپار خاقان]] 
|پادیشاه_حاکیمیت4        = ۵۷۲-۵۸۱
|پادیشاه5                   =  [[ایشبارا خاقان]] 
|پادیشاه_حاکیمیت5        = ۵۸۱-۵۸۲
|دین                       = [[تنگری‌چیلیک]]
|علاوه بند                = 
|بندین آدی                = 
|علاوه بند1               = 
|بندین آدی1               = 
|علاوه بند2               = 
|بندین آدی2               = 
|مرحله1                  = 
|گون_آی1                   = 
|ایل1                       = 
|مرحله2                  = 
|گون_آی2                   = 
|ایل2                       = 
|اول                     = 
|ا1                        = 
|ا2                        = 
|ا3                        = 
|ا4                        = 
|ا5                        = 
|ا6                        = 
|ا7                        = 
|سونرا                     = 
|س1                        = 
|س2                        = 
|س3                        = 
|س4                        = 
|س5                        = 
|س6                        = 
|س7                        = 
|قئید                      = 
}}

'''گؤی‌تورک خاقانلیغی'''٬ آسیا هۇن خاقانلیغیندان سوْنرا٬ تۆرکلرین یاراتدیغی ان بۇیوک حؤکومت اوْلاراق تاریخ عرصه‌سینه چیخدیغی کیمی «تۆرک» آدینی دا رسمی اوْلاراق حؤکومت آدی حالینا گتیرمیش و «تۆرک» آدی‌نین بۆتون دۆنیا طرفیندن تانینماسینا سبب اوْلموش بیر ایمپیراتورلوقدور.&lt;ref name=&quot;۲۱۰&quot;/&gt;

آدی جۆربه‌جۆر قایناقلاردا، [[بیلگه خاقان]] ایله [[کۆل تیگین]] یازیلاریندا تۆروک، کؤک تۆروک و آزلیق طرفیندن قبول اوْلونموش یاناشمایا گؤره اؤکوک تۆروک، [[توْنیوکوک]] یازیلاریندا ایسه تۆرک شکلینده خاطیرلانماقدادیر. گؤی تورکلردن چین منبع‌لرینده توژوئ (چین 突厥) شکلینده بحث اوْلونور.

گؤی‌تۆرک خاقانلیغی‌نین ان اؤنملی اؤزللیگی٬ شرقی [[ساخالار]]لا٬ باتی‌داکی بولغارلارین بیر قیسمی خاریج٬ بۆتون تۆرک بوْیلارینی بیر آرایا ییغماسی‌دیر.&lt;ref name=&quot;۲۱۰&quot;&gt;«ایسلامیتدن اؤنجه تۆرکلرین تاریخی»٬ یازان: گورون کامران٬ مۆترجیملر: جعفرزاده اسماعیل٬ حسینعلی‌زاده سیامک٬ سومر نشر٬ تبریز ۱۳۹۰، ص ۲۱۰-۲۰۲&lt;/ref&gt; گؤی‌تۆرک خاقانلیغی ۵۵۲-۷۴۵ ایلینه‌چن وارلیغینی سۆرموشدور.&lt;ref name=&quot;ت.ب&quot;&gt;[http://www.turkcebilgi.com/g%C3%B6kt%C3%BCrkler Gökterkler] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150925015938/http://www.turkcebilgi.com/G%C3%B6kt%C3%BCrkler |date=2015-09-25 }} {{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150925015938/http://www.turkcebilgi.com/G%C3%B6kt%C3%BCrkler |archivedate=2015-09-25 |title=archive copy |url=http://www.turkcebilgi.com/G%C3%B6kt%C3%BCrkler |accessdate=2025-12-02}}, Türkçebilgi&lt;/ref&gt; گؤی‌تۆرکلر٬ [[هون ایمپراتورلوغو|هۇن ایمپراتورلوغونون]] ییخیلماسی ایله آسیا استِپ‌لرینه یاییلان هۇن توْپلولوق‌لاریندان بیری اوْلان آشینا قبیله‌سینه دایانیر.&lt;ref name=&quot;ت&quot;&gt;[http://www.turktarihim.com/G%C3%B6kt%C3%BCrkler.html Göktürkler], Türk Tarihim&lt;/ref&gt;

۵۳۴ ایلینده٬ تۆرک-توْپا حؤکومتی ایکی‌یه بؤلونورکن٬ چینین قۇزئیینده‌کی بۆتون آسیا بۇزقیرلاری ایله ساسانلی حؤکومتینه‌دک بۆتون باتی‌آسیا٬ ائفتالیت‌لر ایله ژۇآن-ژوآن‌لار آراسیندا بؤلونموش ایدی.&lt;ref name=&quot;۲۱۰&quot;/&gt;

گؤی‌تورک خاقانلیغی٬ ۶-جی یوزایلین اوْرتاسیندا٬ آسیانین دوْغوسوندا چین دؤولتی‌نین٬ باتی‌سیندا ساسانلی حؤکومتی‌نین سینیرلادیغی ایچ آسیا بوْزقیرلاریندا٬ دوْغودا آوارلار٬ باتی‌دا ائفتال/ آغ‌هۇنلار ایله ائدیلن ساواشلار سوْنوجوندا اوْرتایا چیخدی. ایلک خاقانلاری دوْغو قانادینی ایداره ائدن [[بومین خاقان|بۇمین خاقان]]٬ باتی قانادینی یؤنه‌درکن قارداشی٬ [[ایستمی خان]]دیر.&lt;ref name=&quot;ت.ب&quot;/&gt;

== تاریخ == 
تۆرک خاقانلیغی‌نین بانیلری [[بۇمین خاقان|بۇمین]] و [[ایستمی خاقان|ایستمی]] قارداشلاری اوْلموشدور. شیمالی کریم و قفقازدا داخیل اوْلماقلا [[چین]] اراضیلریندن بیزانس امپریاسینادک توْرپاقلار تۆرک خاقانلیغینا داخیل ایدی. خاقانلیغین مرکزی اوْرخوْن چایی ([[موغولیستان|مغولیستان]]) حؤوزه‌‌‌سینده یئرلشیردی. یئددی عصرین اوللرینده تۆرک خاقانلیغی بیر-بیری ایله ساواشماغا باشلایان [[غربی گؤی تورک خاقانلیغی|غربی تۆرک خاقانلیغینا]] و [[شرقی گؤی تورک خاقانلیغی|شرقی تۆرک خاقانلیغینا]] پارچالاندی. غربی تۆرک خاقانلیغی قۆدرتلی دؤولته چئوریلدی. [[ساسانیلر]] و [[بیزانس ایمپیراتورلوغو|بیزانس امپریالاری]] اوْنونلا حسابلاشماغا و اتفاقا گیرمه‌یه چالیشیردیلار. غربی تۆرک خاقانلیغی ایستمی‌نین اوْغلو [[تاردو خاقان|تاردو خاقانین]] حاکمیتی ایللرینده اؤزونون ان یۆکسک چیچکلنمه دؤورونه چاتدی. اوْ، قارا دنیزین شیمال ساحلی چؤللرینده اۇغورلو مۇحاریبه‌‌لر آپاریر، ساسانیلره قارشی مۇحاریبه‌‌ده بیزانس امپریاسینا کؤمک ائدیردی. شرقی تۆرکوستانا یۆروشه چێخان [[تاردو خاقان|داتوْو]] اوْنو تۇتوب اؤز اراضیلرینه بیرلشدیردی. 634-جۆ ایلده غربی تۆرک خاقانلیغیندا انظباطی اصلاحات کئچیریلدی و اوْ، اوْن &quot;اوْخ&quot;آ (حیصه‌‌یه) بؤلوندو. حربی یۆروشلردن الده ائدیلن چوْخلو غنیمت، تابع اوْلونموش طایفالاردان آلینان خراج، خاقانلیغین اراضیسینده‌کی کاروان یوْللاریندان گؤتورولن گمرک گلیری اوْنو کفایت قدر زنگین دؤولته چئویردی. آرخئوْلوْقلار تۆرک اعیانلاری‌نین قبیرلریندن قێزیل و گۆموش سلاح و بزک اشیالاری، چوْخ سایدا موختلیف آت یۆینلری 389 آشکار ائتمیشلر. دؤیوشچولرین شرفینه کوادرات فوْرمالی، داشلا ایحاطه‌‌لی خێردا آنما &quot;معبد&quot;لری اینشا ائدیلیردی. دایره‌نین ایچریسینده اؤلموش دؤیوشچونو تصویر ائدن هئیکل، رۇنا یازیلی ایستئلالار و اوْنون اؤلدوردویو دۆشمنلری بیلدیرن اوْتوز-قێرخ دنه قایا پارچاسی قوْیارمیشلار. 639-جۇ ایلده غربی تۆرک خاقانلیغی دۇلو و نۇشیبی آدی ایله ایکی یئره پارچالاندی. ضعیفله‌میش غربی تۆرک خاقانلیغی‌نین آسیاداکی توْرپاقلاری تئزلیکله عربلر طرفیندن ضبط اوْلوندو. غربی تۆرک خاقانلیغی‌نین یئرینی [[خزر خاقانلیغی]] تۇتدو. شرقی تۆرک خاقانلیغی 745-جی ایلده [[اویغورلار|اۇیغورلار]] طرفیندن دارماداغین ائدیلدی.
== آدی‌نین منشأ‌یی ==
گؤی تۆرک خاقانلیغی تاریخده ایلک دفعه‌‌ آدیندا تۆرک سؤزونو ایشله‌دن دؤولت اوْلدوغو اۆچون مهم اؤنمه صاحبدیر. آدینین معناسی ایله باغلی مۆختلیف مباحثه‌لر واردیر. گؤی تورک خاقانلیغی حاقیندا یازیلی منبعلرده تۆرک خاقانلیغی اوْلاراق بحث ائدیلیر. گؤی تورک سؤزونون ایسه [[اورخون داش‌یازمالاری|اوْرخوْن عابده‌لرینده‌کی]] اؤکوک تۆروک سؤزوندن تؤره‌دیگی و تلفّظونون ساده‌لشدیریلمه‌سی اۆچون گؤی تورک شکلینده قبول اوْلوندوغو ادعا اوْلونور. گؤی تورک سؤزونده‌کی ایلک حیصه‌جیگی‌نین گؤک و یا اؤکوک اوْلاراق قبول ائدیلمه‌سی ایله مۇوافیق اوْلاراق سماوی و یا دینی معنا داشیدیغی احتمال اوْلونور. تۆرک سؤزونون معناسی ایله باغلی دا بیر سێرا واریانتلار واردیر. تۆرک سؤزونه یاخین ایفاده‌لره قدیم روْم و چین منبعلرینده راست گلینیر. بیر عصرده پوْمپوْنی مئلا و بؤیوک پلینی آزوْوون شرقینده یاشایان اینسانلاردان تۇرجائ/تیرجائ اوْلاراق بحث ائدیر. چین منبعلرینده تیئه-لئ، تو-جۆئه، تینگ-لینگ شکلینده ایستیفاده اوْلونان ایفاده‌لرین ده تۆرک سؤزونو بیلدیردیگی دۆشونولور. اوْرخوْن عابده‌لرینده ایسه تۆرک و یا تۆروک اوْلاراق خاتیرلانیر. اوْن عصره عاید اۇیغور یازیلاریندا تۆرک سؤزو &quot;گۆج&quot;، &quot;قۆووه&quot; معناسیندا ایشله‌نیلیر. آ.وئمبئرییه گؤره تۆرک سؤزو تؤره‌مک سؤزو ایله عئینی معنالی اوْلوب تؤره‌یَن، چوْخالان معناسینا گلیر. ضیا گؤی آلپا گؤره تۆرک سؤزو تؤره‌لی سؤزو ایله عئینی معنالی اوْلوب قانون صاحبی معناسینا گلیر. [[محمود کاشغری|قاشقارلی محمود]] ایسه تۆرک آدینین تۆرکلره تانری طرفیندن وئریلدیگینی قئید ائده‌رک، سؤزون &quot;گنجلیک&quot;، &quot;قۆووه&quot;، &quot;قۆدرت&quot; و یا &quot;یئتکینلیک&quot; معنالاریندا ایشلندیگینی بیلدیریر.

== ایداره و اوْردو ==
دؤولتی خاقان عۆنوان‌لی حؤکومدار ایداره ائدیردی. خاقان‌دا «بیلگه»لیک٬ «آلپ»لیق و «اردم»لی‌لیک اؤزللیک‌لری آختاریلیردی. ائل دئییلن اؤلکه‌نی بیلگیلی٬ قاهرامان٬ اؤزو سؤزو دوْغرو٬ اردملی دؤولت باشقانی ایداره ائدیردی. خاقانین وظیفه‌لری آراسیندا دؤیوش گۆجو ایله دؤولتی قۇرما و دۆزنه قوْیما٬ یئنی آلینان یئرلره ایسکان٬ «تؤره» یانی قانون‌لاری دۆزنله‌مک٬ خالقی دوْیوروب گئیدیرمک وار ایدی. اؤلکه گئنیش بؤلگه تشکیلاتی لازیمینجا دوْغو باتی اوْلماق اۆزره ایکی‌لی دؤولت سیستِمینه گؤره ایداره ائدیلیردی.&lt;ref name=&quot;ت.ب&quot;/&gt;

خاقانین آروادینا «خاتین» دئییلیردی. خاغاندان سوْنرا گلن یۆکسک رۆتبه یابغولوق‌دور. گؤی‌تۆرکلر٬ دؤولت ایداره‌سی‌نین ان سوْیلو٬ تجرۆبه‌لی تۆرک بوْیلارینین الینده قالماسینا دیقّت ائتمیش‌دیرلر. اؤنجه‌لری سیاسی بیر اوْلان یابغویا٬ دؤولت گئنیش‌له‌دیک‌جه ایحتیجاج چوْخالمیش. باتی تۆرکیستان کیمی بؤلگه‌لره ده یئنی‌لری تعیین ائتمیش‌دیر. شاهزاده‌لره تیگین ویا تگین٬ شاد؛ آروادلارینا دا قوْنچۇی آدی وئریلیردی. تیگین‌لر٬ گئنل والی‌لیک٬ قوْشون‌باشی اوْلماق کیمی اؤنملی مأموریت‌لری تاپیشیراردی. بوْی حؤکومدارینا «خان» دئییلیردی. تارکان٬ چۇر٬ تۇدون٬ بؤیوک مأموریت‌لردن‌دیر.&lt;ref name=&quot;ت.ب&quot;/&gt;

=== گؤی‌تۆرکلر اوْردوسو ===
گؤی‌تۆرک اوْردوسو٬ یۆکسلمه دۆنمینده آسیانین ان گۆجلو عسگری قووّه‌سی ایدی. اوْردونون اۆچ‌ده ایکی‌سی آت‌لی٬ بیری ده پیادا ایدی. ساواش‌لاردا سۆرعتلی حرکت ائتمک اساس ایدی. گئجه-گۆندوز مؤحکم گئدیش‌له یوْل آلان و آت‌لارینا نؤوبه ایله مینن تۆرک آتلی‌سی٬ اینتیظار ائدیلمه‌دیک حال‌دا٬ هئچ‌بیر خبر آلما شانسی بۇراخمادان دۆشمان اوْردوسونا سالدیریردی. ساواش‌دا دۆشمان عسگر سایی‌سی یۆزمین‌لری تاپسا٬ تۆرک اوْردوسو قیردیریلماز ایدی. بوْزقیر تاکتیگی ایله ایلک اؤنجه گئری چکیلینیردی. مرکز اساسیندان آیریلان دۆشمان٬ وۇرقاچ و پارتیزان ساواشی ایله ضربه‌لن‌دیریلیب٬ آنی حمله ایله یوْخ ائدیلیردی. گؤی‌تۆرک‌لرین بایراق و تۇغرالاری‌نین تپه‌سینده قیزیل‌دان دۆزلمیش قۇرد باشی گؤرونوردو. تۇغ ایله بارابان دا باغیم‌سیزلیق نیشانه‌سی ایدی. گؤی‌تۆرکلرین باشکندی اؤتۆکن ایدی. بۇراسی اوْرخوْن چایی ایله سلنگه چایی‌نین تاریم قوْلو آراسیندا٬ اوْرمان‌لار ایچینده بیتکی اؤرتوگو و سۇیو بوْل بیر شهر ایدی. اؤتوکن‌دن باشقا بارس‌خان٬ چارگلن-چۇمغال٬ چالدیوار٬ آت‌باش٬ شیرداق‌بگ٬ ناناگلدی٬ فرغانا٬ یاسسی‌قۇغارت٬ چیکیرجیک٬ اساس گؤی‌تۆرک شهرلری ایدی.&lt;ref name=&quot;ت.ب&quot;/&gt;

== بیرینجی گؤی تۆرک خاقانلیغی ==
=== بۇمین خاقان دؤنمی (۵۵۱–۵۵۲) ===
{{اساس|بومین خاقان}}
بۇمین خاقان [[آشینا|آشینا سوْیونا]] منسوبدور. آشینا سوْیو٬ بۇمینین یؤنتیمینده تیجاری ایشلر آماجی ایله [[چین]] اؤلکه‌سینه دوْغرو ایرلیله‌دیلر. بۇ دؤنمده بؤلگه‌ده اؤنملی بیر گۆج صاحیبی اوْلان توْپا ایمپراتورلوغو گۆجسوزله‌میش و ایکی دۆشمان یئره بؤلونموش ایدی. باتی توْپا ایمپراتورلوغو٬ دۆشمانی دوْغو توْپا و ژوآن-ژوآن ایمپیراتورلوقلاری‌نین باسقی‌لارینا قارشی آشینا قبیله‌سی ایله یاخشی علاقه قۇرماغا چالیشیردی. بۇمین خان٬ ۵۴۶-جی ایلده اوْیماغی‌نین محصوللاری‌نی تقدیم ائتمک و تیجاری رابیطه‌لرینی گۆجلندیرمک آماجی ایله باتی توْپایا ائلچی گؤندردی. عئینی دؤنمده تؤلس آدی ایله اوْرتایا چیخان قاوْکۆلر ژوآن-ژوآن‌لارا حمله ائتمگه حاضیر ایدی. بۇمین خان٬ تابع اوْلدوغو ژوآن-ژوآن حۆکومتینه خیدمت ائتمک اۆچون سیاسی بیر مانوْور ائده‌رک تؤلس‌لر ایله ساواشیر. کسین بیر ظفر قازاناراق تؤلس‌لری داغیداراق تؤلس توْپلولوق‌لارینی اؤزونه باغلار. بۇمین خان٬ بۇ یۆروشو ایله تؤلس توْپلولوق‌لارینی ایچینه قاتاراق گۆجلنیر ده٬ ژوآن-ژوآن ایمپراتورلوغونا ائتدیگی خیدمت ایله سیاسی بیر مانوْور ائتمیش اوْلور.&lt;ref name=&quot;ت&quot;/&gt;

بۇمین خان٬ بۇ ظفردن سوْنرا جسارت آلاراق ژوآن-ژوآن باش‌بۇغونون قیزینی ایستر. آنجاق باشبوغ٬ بۇمینه ائلچی گؤندره‌رک «سیز بیزیم دمیرچی‌لیک ائدن عادی کؤله‌لریمیزسینیز٬ بۇنا نئجه جسارت ائدرسینیز» سؤزونو چاتدیرار. بۇمین خان٬ بۇ دۇروما عصبی‌لشه‌رک ائلچینی اؤلدورور و گۆجسوزله‌ین باتی توْپا ایمپراتوْرونون قیزینی ایستر. چتین دۇرومدا اوْلان باتی توْپا٬ بۇمین ایله قوْهوم اوْلماغی قبول ائدر و ۵۵۱-جی ایلده بۇمین خان ایله باتی توْپا پرنسسی ائولنیر. بئله‌لیک‌له بۇمین خان ایله باتی توْپا ایمپراتولوغو ایتّیفاق قۇرموش اوْلور. ۵۵۲-جی ایلده ایسه باتی توْپا ایله بیرلشه‌رک ژوآن-ژوآن ایمپراتورلوغو ایله ساواشا گیریشیر. بۇ ساواشین سوْنوندا ژوآن-ژوآن حۆکومتی مغلوب اوْلار. گؤی‌تورکلر٬ بۇ تاریخده عملاً قۇرولموش و اعلان ائدیلمیش اوْلور. بۇمین قاخان٬ ۵۵۲-جی ایلده گؤی‌تورکلر دؤولتی‌نی قۇردو٬ آنجاق عئینی ایلده اؤلدو. اوْندان سوْنرا دؤولتین شرق قوْلونا اوْغلو [[قارا ایسسیق خاقان]]، غرب قوْلونا ایسه [[ایستمی خاقان|ایستمی يابقو]] باشچیلیق ائتمیشدیر.ایستمی يابقو دئ-فاکتوْ حاکمیته مالیک اوْلسا دا اؤزونو خاقان اعلان ائتمه‌دی. .&lt;ref name=&quot;ت&quot;/&gt;

=== قارا ایسسیق خاقان (۵۵۲-۵۵۳) ===
{{اساس|قارا ایسسیق خاقان}}
قارا ایسسیق خاقان٬ قیسا بیر سۆره حۆکومت ائتمیش‌دیر. قیسا سۆره‌لی حۆکومت دؤنمینده ژوآن-ژوآن حۆکومتی ییخیلدیق‌دان سوْنرا [[موْغوْلیستان]] بؤلگه‌سینی گؤی‌تۆرک‌لره بۇراخاراق بیر قیسمی توْپا دؤولتی‌نین استپ‌لرینه٬ بیر بؤلومو ده [[اۇروپا|اۇروپایا]] ساری گئده‌رک بؤلگه‌ده‌کی حۆکومت‌لره سیغینیرلار. گؤی‌تۆرکلر و توْپا حۆکومت‌لری آراسیندا ائدیلن مۆذاکیره سوْنوجوندا٬ توْپا حۆکومتینه سیغینان ژوآن-ژوآن‌لار گؤی‌تۆرکلره تسلیم ائدیلیر و ۵۵۵-جی ایلده اؤلدورولورلر. ژوآن-ژوآن‌لارین ییخیلماسیندان سوْنرا٬ گؤی‌تۆرکلر اۆزونو موْغولیستان و تبّته چئویریر. آنجاق قارا ایسسیق خاقان آرتیق ایره‌له‌یه‌مه‌دن اؤلور و یئرینه قارداشی [[مۇغان خاقان]] گلیر.&lt;ref name=&quot;ت&quot;/&gt;

=== مۇغان دؤنمی (۵۵۳-۵۷۲) ===
{{اساس|موغان خاقان}}
مۇغان اۇزون بیر مۆدّت گؤی‌تۆرکلرین [[خاقان|خاقانی]] اوْلدو. مۇغان خان دؤنمی گؤی‌تۆرکلرین یۆکسلمه دؤنمی تانیلیر. مۇغان ایداره‌سینده‌کی گؤی‌تورکلر٬ باتی توْپا ایله ایتّیفاق ائده‌رک موْغوْللاری و تبّت‌لی‌لری مغلوب ائده‌رک اؤز توْرپاق‌لارینی گئنیشلتیرلر. توْپا ایمپراتورلوغو٬ بۇ دؤنمده محو اوْلاراق تۆرک توْپلولوق‌لاری‌نین ایچری‌سینه قاریشمیش‌دیر.&lt;ref name=&quot;ت&quot;/&gt;

مۇغان ژوآن-ژوآن حۆکومتی‌نین قالینتی‌لارینی بۆتون‌لۆکله مغلوب ائتدیکدن سوْنرا٬ دوْغودا تۇنقوزلاری٬ قۇزئی‌ده ایسه قیرغیزلاری تابعیّت آلتینا آلدی. [[چین|چین‌ده]] باتی وئی حۆکومتی‌نین یئرینه گئچن چوْۇلار ایله٬ دوْغو وئی‌ین یئرینی آلان تسی‌لر اۆزرینده ده نۆفوذونو یئرلشدیردی. باتی‌دا [[ساسانیلر|ساسانی]] شاهی [[انوشیروان]]٬ ائفتالیتلردن قۇرتولماق اۆچون [[ایستمی خان|ایستمی‌خانین]] قیزی ایله ائولنه‌رک ائفتالیتلره قارشی گؤی‌تۆرکلر ایله ایتّیفاق قۇردو. ۵۶۳-۵۶۷-جی ایللری آراسیندا ائفتالیت دؤولتی مغلوب اوْلدو. ائفتالیت اراضی‌سی ساسانلی حۆکومتی ایله گؤی‌تۆرکلر آراسیندا بؤلونوب٬ جئیحون چایی‌نین قۇزئیی گؤی‌تۆرکلرینکی اوْلدو. بئله‌جه ماوراءالنّهر٬ فرغانانین بیر قیسمی٬ باتی تۆرکیستانین گۆنئیی٬ کاشغر و خوْتن گؤی‌تۆرکلر توْرپاغی اوْلدو.&lt;ref name=&quot;۲۱۰&quot;/&gt;

=== ایپک تیجارتی مسأله‌سی ===
بۇ ظفر ایله٬ ایپک تیجارت یوْلو دا گؤی‌تۆرکلرین حاکیمیّتی آلتینا دۆشدو. ایپک تیجارتی‌نه باخان ماوراءالنّهر خالقی٬ ساسانیلردن ایپک ساتماق ایجازه‌سینی آلماق اۆچون٬ ایستمی خاندان ساسانی شاهینا واسیطه اوْلماقلارینی ایسته‌دیلر؛ ایستمی خانین قبول ائتمه‌سی ایله٬ مانیاخ آدلی بیر سوْغدلونون باشچی‌لیغینداکی بیر ائلچی‌لیک هئیأتی [[ایران|ایرانا]] گؤندریلدی. آنجاق [[هیندوستان|هیندوستان‌دان]] دنیز یوْلویلا بیزانسا گئدن ایپک تیجارتی‌نین کوْنترولونو اله گتیرمک ایله٬ ایپک تیجارتی‌نین اینحیصارینی اؤز الینه آلماق ایسته‌یَن ساسانلی دؤولتی٬ بۇ هئیأته مۆساعیده گؤسترمه‌دی. ایستمی خان یئنه بیر هئیأت یوْللادی؛ آنجاق بۇ هئیأتین بیر قیسمی زهرله‌نه‌رک اؤلدو. بئله‌جه ایستمی‌خان ساسانیلر ایله دوْست یاشاما ایمکانی‌نین اوْلمادیغینی دۆشوندو.&lt;ref name=&quot;۲۱۰&quot;/&gt;

مانیاخ٬ ایران‌دا تاپانمادیغی بازارلامانی بیزانسدا آختارماق اۆچون اؤزونون وظیفه‌لندیریلمه‌سینی ایسته‌دی. ۵۶۷-ده بیر ائلچی‌لیک هئیأتی بیزانسا گؤندریلدی. ۵۶۸-ده مانیاخ قاییدارکن٬ بیزانس ائلچی‌سی ده اوْنون یانینا قاتیلدی. بئله‌جه بیزانس ایله گؤی‌تۆرکلر ساسانیلره قارشی ساواشا گیردیلر. ایستمی خان بیر طرفدن جئیحونون باتی‌سیندا حرکته گئچرکن٬ بیر یاندان دا قۇزئی‌دن [[آذربایجان|آذربایجانا]] یئنمیش ایدی. ۵۷۱ ایلینده ایسه ساسانیلرله بیزانس آراسیندا ساواش باشلاندی. گؤی‌تۆرکلرین [[خزر]] قۇزئیینده‌کی حرکات بیزانسی شۆبهه‌لندیردی٬ بۇ سبب‌له گؤی‌تۆرکلرین دۆشمانی اوْلان آوارلارا کؤمکلیک ائتدی‌لر. بیزانسین بۇ ایشی٬ گؤی‌تۆرکلری عصبی‌لشدیردی؛ بئله‌جه ایستمی خان ساسانیلره قارشی اوْلان ساواشی دایاندیردی. بۇ دفعه بیزانس ایستمی خانی ساواشا قاندیرماق اۆچون چالیشماغا باشلامیشدی. آنجاق ۵۷۲-جی ایلده [[مۇغان خاقان]]٬ ۵۷۶-جی ایلده ایسه [[ایستمی خان]] اؤلدو.&lt;ref name=&quot;۲۱۰&quot;/&gt;

=== تاسپار خاقان (۵۷۲ - ۵۸۱)  ===
{{اساس|تاسپار خاقان}}
تاسپار خاقان قارداشی [[مۇغان خاقان]] کیمی [[چین|چینله]] یاخشی علاقه‌‌لر قۇرماغا و چینده‌کی داخیلی قاریشیقلیقدان ایستیفاده ائتمه‌یه چالیشدی. چیندن گلن هدیه‌‌لردن سوْنرا ایکی دؤولت آراسیندا تیجارت علاقه‌‌لری اینکیشاف ائتمه‌یه باشلادی. تیجارت علاقه‌لری‌نین درینلشمه‌سی، راحت حیاط طرزینه اۇیغونلاشما تۆرک توْپلولوقلاری آراسیندا چین مدنیتی‌نین یاییلماسینا سبب اوْلدو. حتی چینلی میسسیوْنئرلرین فعالیتی نتیجه‌سینده تاسپار خاقان [[بۇدیزم|بۇدیزمی]] قبول ائتمیشدی. تاسپار خاقان ایکییه بؤلونموش چینین حیصه‌‌لری ایله (غربده تسی؛ شرقده چوْو) بالانسلی سیاست قۇرماغا چالیشسا دا بۇنا نایل اوْلمامیشدیر. 577-جی ایلده چوْو ایله تسی آراسیندا مۇحاریبه‌‌ باشلادی. نتیجه‌ده چوْو تسینی مغلوب ائده‌رک توْرپاقلارینی اؤزونه تابع ائتدی. بۇندان سوْنرا گؤیتورک خاقانلیغی ایله چوْو آراسیندا مۆناسیبتلر پوْزولدو. تاسپار خاقان اوْردوسو ایله چینه دوْغرو ایره‌لیله‌یه‌رک پکن و اطرافینی غارت ائتدی.

تاسپار خاقان دا دؤولتین شرق بؤلگه‌سینی ایداره ائدیردی. غربی ایداره ائدن ایستمی یابقو اصلینده تاسپار خاقانا تابع اوْلسا دا مۆستقیل حرکت ائدیردی. ایستمی یابقو 576-جێ ایلده اؤلدوکدن سوْنرا یئرینه اوْغلو [[تاردو خاقان|تاردو]] کئچدی. بۇندان سوْنرا تاسپار خاقانین حاکمیتی ضعیفله‌مه‌یه باشلادی. تاسپار خاقان چینله یاخشی مۆناسیبتلر قۇرماغی باجارمادی و گؤیتورک خاقانلیغی ضعیفله‌مه‌یه باشلادی. تاسپار خاقان اوْنا تابع اوْلان دؤولتین شرق قوْلونو دا ایکی حیصه‌‌یه آییراراق اوْنا تابع اوْلماق شرطی ایله قارداشی کوْلوْنون اوْغلو [[ایشبارا خاقان|ایشبارانی]] شرقه، کیچیک قارداشی ژوْتانی ایسه غربه حاکم تعیین ائتدی.

تاسپار خاقانلا چین آراسینداکی آنلاشمازلیقلار هر ایکی دؤولتین داخیلی ایشلرینه جدی تأثیر گؤستردی. چینده سۇی سۆلاله‌سی فۆرصتدن ایستیفاده ائده‌رک حاکمیتی اله کئچیردی. بۇندان سوْنرا چینده بیرلیک یاراندی.

581-جی ایلده تاسپار خاقان اؤلدو. اوْنون اؤلوموندن سوْنرا کیمین خاقان اوْلماسی اۇغروندا گؤیتورک وطنداش مۇحاریبه‌‌سی باشلادی. تاسپار خاقان اؤلوموندن اول حاکمیتی مۇغان خاقانین اوْغلو آپایا وصییت ائتسه ده، قۇرولتای آپانین حۆقوقو اوْلمادیغینا گؤره تاسپار خاقانین اوْغلو آمراکی یئنی خاقان سئچدی. بۇنا باخمایاراق ائله همین ایل [[آمراک خاقان|آمراک]] خاقان [[ایشبارا خاقان|ایشبارا خاقانین]] لئهینه حاکمیتدن ال چکدی.
=== ایشبارا خاقانین حاکمیتی (581 - 582) ===
{{اساس|ایشبارا خاقان}}
ایشبارا خاقان حاکمیته کئچدیگی دؤورده گؤیتورک خاقانلیغیندا آرا مۇحاریبه‌‌لری شدّتلنمیش و دؤولت ضعیفله‌میشدی. دؤولتین غرب قوْلونو ایداره ائدن [[تاردو خاقان|تاردو]] آرتیق شرقین حاکمیتینی قبول ائتمه‌یه‌رک مۆستقیل سیاست یئریتمه‌یه چالیشیردی. چینده‌کی سۇی سۆلاله‌سی گؤیتورک خاقانلیغی‌نین شرق و قرب قوْلو آراسینداکی آنلاشمازلیقلاردان ایستیفاده ائده‌رک تاردویا ائلچیلر گؤندردی. چین تۆرک تاجیرلرینی اؤلکه‌سیندن چێخاردی. بۇ حادثه‌‌ گؤیتورک خاقانلیغی‌نین شرق قوْلونون وضعیتینی داها دا پیسلشدیردی. قێتلیق و یوْخسوللوق باش قالدیردی. بۇ سببدن شرقده یاشایان بوْیلارین بیر قیسمی غربه کؤچدو.

سۇی سۆلاله‌سی‌نین ده دستکی نتیجه‌سینده تاردو ایشبارا خاقانین حاکمیتینی تانیمادیغینی اعلان ائتدی. بۇ حادثه‌‌دن سوْنرا گؤیتورک خاقانلیغی فاکتیکی اوْلاراق [[شرقی گؤی تورک خاقانلیغی|شرقی گؤیتورک]] و [[غربی گؤی تورک خاقانلیغی|غربی گؤیتورک]] خاقانلیقلارینا پارچالاندی. ایشبارا خاقانین حاکمیتینده دؤولتین یانلیز شرق اراضیلری قالدی.

== گؤی‌تۆرک ایمپراتوْرلوغونون بؤلونمه‌سی ==
[[فایل:East-Hem 600ad.jpg|بندانگشتی|میلادی ۶۰۰-ده باتی و دوْغو گؤی‌تۆرک خاقانلیغی]]
[[فایل:Gokturkut.png|بندانگشتی|گؤی‌تۆرک ایمپیراتورلوغونون ان گئنیش سرحدلری]]
{{اساس|ایشبارا خاقان|تاردو خاقان}}
[[مۇغان خاقان|مۇغان خاقانین]] بؤیوک اوْغلو تالوْپیئن‌ین آناسی‌نین اصیل اوْلمادیغی اۆچون٬ آتاسی اوْنون تاختا چیخماسینی ایسته‌مه‌ییب یئرینه قارداشی تاپوْنو تاپیشیرمیش ایدی. تاپوْ اؤلرکن٬ یئرینه اوْغلو دئییل٬ تالوْپیئن‌ین تاختا چیخماسینی تاپیشیرمیش ایدی. آنجاق اؤلدوکدن سوْنرا اؤلکه بؤیوک‌باشلاری تاپوْنون اوْغلو آنلوْنو خاقان سئچمک ایسته‌دیلر٬ آنجاق آنلوْ تاختدان بؤیوک عمی‌سی قوْلونون اوْغلو ایشبارا نفعینه واز کئچدی. بئله‌جه ۵۸۱-جی ایلینده [[ایشبارا خاقان|ایشبارا]] گؤی‌تۆرکلرین ۵-جی خاقانی اوْلدو٬ تالوپیئن ایسه اؤز امرینده اوْلانلارلا بیرلیکده یئنی خاقانین امری آلتیندا چالیشماغا باشلاییب ۵۸۲-جی ایلده [[خاقان|خاقانلا]] بیرلیکده [[چین|چینه]] قارشی ساواشا قاتیلدی.&lt;ref name=&quot;۲۱۰&quot;/&gt;

ایشبارا٬ جسارت و قهرمانلیغی ایله تانیلمیش تالوْپیئن‌دن آجیقلانیردی. چینه قارشی ساواشین یئنیلگی ایله قۇرتولونجا٬ بۆتون قۆوّتلری ایله تالوپیئنین اۆستونه گئدیب٬ اوْنا باغلی عسگرلری داغیدیب٬ آناسی‌نی یاخالاییب اؤلدوردو. بئله‌جه تالوپیئن [[تاردو خاقان|تاردو]] یانینا سیغیندی.&lt;ref name=&quot;۲۱۰&quot;/&gt;

تاردو جسارت و ساواشچیلیغی ایله آتاسینا بنزه‌یه‌رک٬ خاقانا باغلی اوْلماغی داها چکه بیلمه‌ییری. اوْ چاغدا توْپا دؤولتی‌نین یئرینه کئچه‌رک٬ چین بیرلیگی‌نی یئنی‌دن قۇرران ''سۇی'' سولاسه‌سی ده٬ چینه ان بؤیوک تهلۆکه‌نی گؤی‌تۆرک ایمپراتورلوغو گؤردوگوندن٬ تاردۇیا ائلچی‌لیک هئیأتی گؤندردی. بئله‌جه تاردو ۵۸۲-جی ایلده چینه قارشی ساواشا گیرن ایشبارایا قاتیلمادی؛ ساواش سوْنراسیندا تالوپیئن اوْنا سیغینجا٬ ایشبارا خاقانین عالی حاکیمیتی‌نی تانیمادیغینی رسماً اعلان ائتدیب تالوپئینه ۱۰۰٫۰۰۰ نفرلیک بیر قۆوّت تاپیشیراراق ایشبارا اۆستونه گؤندردی. بئله‌جه ۵۵۲-ده اوْرتایا چیخان گؤی‌تۆرک ایمپراتورلوغو٬ ۳۰ ایل بیر قالدیقدان سوْنرا [[دوغو گوی‌تورک خاقانلیغی|دوْغو گؤی‌تۆرک خاقانلیغی]] و [[باتی گوی‌تورک خاقانلیغی|باتی گؤی‌تۆرک خاقانلیغینا]] بؤلوندو.&lt;ref name=&quot;۲۱۰&quot;/&gt;

== شرقی گؤی تۆرک خاقانلیغی ==
{{اساس|شرقی گؤی تورک خاقانلیغی}} 
بیرینجی گؤیتورک خاقانلیغی‌نین ایکییه پارچالانماسیندان سوْنرا مئیدانا گلن شرقی گؤیتورک خاقانلیغی تۆرک تاریخینده اؤنملی بیر یئره صاحبدیر. مدنی و سوْسیال جهتدن [[هۇنلار|هۇنلارین]] دؤورونه گؤره داها سۆرعتله اینکیشاف ائدن تۆرک توْپلولوقلاری تۇتدوقلاری گئنیش اراضیلره یاییلاراق سوْنرادان قۇرولاجاق تۆرک دؤولتلری اۆچون زمین یاراتمیشلار. شرقی گؤیتورک خاقانلیغی‌نین سقوطوندان سوْنرا مئیدانا گلن تۆرک دؤولتلری تۆرکلرین وارلیغی و مدنیتینی [[اۇروپا|اۇروپایا]] قدر یایمیشدیر. بیرینجی گؤیتورک خاقانلیغی ایکییه پارچالانماسینا و چینین تضییقلرینه باخمایاراق شرقی گؤیتورک خاقانلیغی وارلیغینی داوام ائتدیرمه‌یه چالیشمیشدیر. 
=== ایشبارا خاقانین حاکمیتی (582 - 587) ===
{{اساس|ایشبارا خاقان}}
585-جی ایلده آرتان عصیانلار و خاریجی تضییقلر نتیجه‌سینده ایشبارا خاقان چین حاکمیتینی قبول ائتمیش و چیندن کؤمک ایسته‌میشدیر. شرقی گؤيتورک خاقانلیغینی حاکمیتی آلتینا آلان چینین اصل مقصدی چین اۆچون تهلوکه‌‌ اوْلان تۆرکلرده داخیل اوْلماقلا بۆتون مرکزی آسیا خالقلارینی [[چین|چینلیلشدیرمک]] ایدی. بۇ سببدن چین شرقی گؤيتورکلری چینجه دانیشماغا، چینلیلر کیمی گئيینمه‌يه و چین عادتلرینی قبول ائتمه‌يه مجبور ائتمیشدیر. بۇ سببدن ایشبارا خاقان بۇ مؤوضوع حاقیندا 585-جی ایلده چین ایمپیراتوْرونا مکتوب يازمیشدیر. ایشبارا خاقان چین ایمپیراتوْرونا يازدیغی مکتوبدا بئله دئمیشدیر: 
{{سیتات|سیزه تابع اوْلاجاق، خراج وئره‌جک، قيمتلی آتلار هدیه‌‌ ائده‌جه‌يم. لاکین دیلیمیزی ديَیشدیره بیلمه‌رم. اۇزون ساچلاریمیزی کسدیره بیلمه‌رم. خالقیما چین گئيیملری گئيدیره بیلمه‌رم. عادتلرینیزی، قانونلارینیزی قبول ائده بیلمه‌رم. چۆنکی بۇ مؤوضوعدا بۆتون میللتیم، حساسلیقلا دؤيونن تک بیر اۆرکدیر.}} 
ایشبارا خاقانلا تالوْپیئن‌ین ساواشی ۵۸۲-دن ۵۸۷-دک سۆردو. بۇ ساواشین ان اؤنملی نتیجه‌سی٬ دوْغو گؤی‌تۆرکلرین گئتدیکجه گۆجسوزله‌مه‌سی اوْلماقدایدی. ۵۸۷-جی ایلده خاقانین قارداشی [[باغا خاقان]]٬ تالوْپیئنی اسیر ائتدی؛ عئینی زاماندا [[خاقان]] اؤلدو. ایشبارادان سوْنرا قارداشی باغا خاقان دوْغو گؤی‌تۆرکلرین خاقانی اوْلدو٬ آنجاق همن ایلده اؤلدو. باغا خاقان اؤلونجه ایشبارا اوْغلو تۇلان ایله چۇلوْهۇ اوْغلو تۇلی٬ تخته چیخماق اۆچون قارشی-قارشی‌یا گلدیلر؛ اؤلکه‌نین باش‌بیلنلری٬ خاقانلیغی [[تۇلان خاقان|تۇلانین]] حاقّی بیلدی.&lt;ref name=&quot;۲۱۱&quot;&gt;«ایسلامیتدن اؤنجه تۆرکلرین تاریخی»٬ یازان: گورون کامران٬ مۆترجیملر: جعفرزاده اسماعیل٬ حسینعلی‌زاده سیامک٬ سومر نشر٬ تبریز ۱۳۹۰، ص ۲۱۱-۲۱۵&lt;/ref&gt;
=== باغا خاقانین حاکمیتی (587 - 589) ===
{{اساس|باغا خاقان}}
باغا خاقان جمعی ایکی ایل حاکمیتده قالا بیلدی. ایشبارا خاقانین دؤورونده اوْلان چتینلیکلرین داوامی اوْلاراق وضعیت داها دا پیسلشدی. بۇ سببدن تۆرک بوْيلاری عصیانا باشلادی. باغا خاقانین يئگانه گۆج منبعي اوْلان تۆرک توْپلولوقلاری آردیجیل باش وئرن کؤچلرله داها دا ضعیفله‌دی. باغا خاقاندان سوْنرا تۇلان خاقان حاکمیته کئچدی.

=== تۇلان خاقان دؤنمی (589 - 600) ===
{{اساس|تولان خاقان}}
تۇلانین خاقانلیغی دؤنمینده٬ دوْغو ایله باتی آراسینداکی ساواش داوام ائده‌رک اوْردولاری نئچه مرتبه قارشی-قارشی‌یا گلدیلر. ۵۹۹-جی ایلده تۇلی تختی اله کئچیرمک اۆچون چینلیلردن کؤمک آلدی. بۇنون اۆزرینه تۇلان خاقان دا باتی خاقانی تاردۇ ایله آنلاشاراق تۇلی‌نی مغلوب ائتدی. تۇلی چین سارایینا قاچیب «کیمین» خاقان عۆنوانینی آلاراق تخت اۆزرینده‌کی ایدّیعاسینا داوام ائتدی. چینلی‌لر ایسه بۇ ایدّیعانی دستکله‌ییردیلر. تۇلان ۵۹۹-جو ایلینین آخیرلاریندا اؤز آداملاری طرفیندن اؤلدورولدو. تۇلان اؤلدورولونجه٬ تاردۇ «بیلگه خاقان» عۆنوانینی آلاراق٬ اؤزونو دوْغو گؤی‌تۆرکلرین خاقانی دا اعلان ائتدی. آنجاق چین ایمپیراتورلوغو «کیمین خاقانی» دوْغو خاقانی اوْلاراق تانیماقدایدی. ۶۰۳-جو ایلده تاردۇ قاچماغا مجبور قالینجا٬ [[یامی خاقان]] دوْغو خاقان‌لیغی اله کئچیره بیلدی.&lt;ref name=&quot;۲۱۱&quot;/&gt;

=== یامی خاقانین حاکمیتی (600-609) ===
{{اساس|یامی خاقان}}
یامی خاقان گؤیتورک خاقانلیغی رسما پارچالاناندان سوْنرا حاکمیته کئچن ایلک خاقاندیر. اوْنون حاکمیتی ایللرینده چینین شرقی و غربی گؤیتورک خاقانلیقلارینا اوْلان تضییقی گئتدیکجه آرتدی. چین گؤیتورکلرین شاهزاده‌لری آراسیندا اوْلان ناراضیلیقلاری گۆجلندیره‌رک نۆفوذونو آرتیرماغا چالیشیردی. یامی خاقانین حیات یوْلداشی سۇی سۆلاله‌سیندن اوْلان شاهزاده آن ایدی.

غربی گؤیتورک خاقانی [[تاردو خاقان|تاردو]] اوّلجه چینله یاخشی مۆناسیبتده ایدی. تاردو خاقان شرقی گؤیتورک خاقانلیغینی دا اؤزونه تابع ائتمه‌یه چالیشدیقدان سوْنرا چینله بۇ مۆناسیبتلر پوْزولدو. چین یامی خاقاندان تاردو خاقانا قارشی ایستیفاده ائتمه‌یه چالیشدی. یامی خاقان چیندن آسیلیلیغی قبول ائتمیش، حتی ایشبارا خاقانین قبول ائتمه‌دیگی مدنی جهتدن چینلیلشمه‌یه گؤز یۇمموشدو. یامی خاقانین حاکمیتی ایللرینده شرقی گؤیتورک خاقانلیغی ضعیفله‌دی. 609-جۇ ایلده یامی خاقان اؤلدوکدن سوْنرا یئرینه اوْغلو [[شیبی خاقان|شیبی]] حاکمیته کئچدی.

=== شیبی خاقانین حاکمیتی (609-619) ===
{{اساس|شیبی خاقان}}
شیبی خاقان شرقی گؤيتورک خاقانلیغی‌نین سقوطونو داياندیرماغی باجاردی. آتاسی کیمی اوْ دا چینلی شاهزاده ایله ائولی ایدی، آمّا اوْ، چینین بئشینجی کوْلوْننا فعالیتینه ایجازه وئرمه‌دی. حاکمیتی‌نین ایلک ایللرینده آرا مۇحاریبه‌‌لرینه دقتینی آرتیراراق اوْنلارین قارشیسینی آلدی. قێسا مدتده غربده تبّت دن شرقده آمورا قدر اوْلان بؤلگه‌نی اؤزونه تابع ائتدی.

شیبی خاقان چینله ياخشی مۆناسیبتلر قۇرماغا چالیشمادی. بؤلگه‌ده‌کی وارلیغینی داوام ائتدیره بیلمک اۆچون چینه قارشی چێخاراق مۆباریزه آپارماق سیاستینی يئریتدی. غربی گؤيتورک خاقانلیغی‌نین خاقانی اوْلان [[تامان خاقان|تامان]] چینله ياخینلاشاراق اوْرايا کؤچموشدو. شیبی خاقان تامانین چینله ياخین مۆناسیبتلر قۇرماسیندان راضیلیق ائتمه‌دی. شیبی خاقان مسئله‌‌يه قاریشاراق تامانی [[چین|چینین]] الیندن آلدی و اؤلدوردو.

چین شرقی گؤيتورک خاقانلیغی‌نین گۆجلنمه‌سیندن راضی دئيیلدی. چین داها اوللر گؤيتورک شاهزاده‌لری آراسیندا مۆناقیشه ياراداراق خاقانلیغی ضعیفلتمه‌يه نایل اوْلموشدو. بۇ دفعه‌‌ ده شیبی خاقانین قارداشی اوْلان چیکی شادا خاقانلیق تکلیف اوْلوندو. بۇنا باخماياراق چیکی شاد بۇ تکلیفی قبول ائتمه‌دی و اوْنونلا ائولنمه‌سی اۆچون گؤندریلن چینلی شاهزاده‌نی گئری قايتاردی. بۇ اۇغورسوزلوقدان سوْنرا چین شیبی خاقانین سرکرده‌لرینده بیرینی اؤلدوردو. چین سرکرده‌نین جسدینی گؤيتورکلره گؤندردی و اوْنون چینله علاقه‌‌ قۇرماغا چالیشدیغینی، آمّا گؤيتورکلرله اوْلان دوْستلوق علاقه‌‌لری سببیندن اؤلدورولدويونو بیلدیردی. بۇ يوْللا شیبی خاقانین سرکرده‌لرینه قارشی اوْلان اعتیمادینی سارسیتماغا چالیشان چین يئنه ده اۇغور قازانمادی. شیبی خاقان چینه گؤندریلن خراجی داياندیردی و مۇحاریبه‌‌ حاضیرلیقلارینا باشلادی.

شیبی خاقان چین ایمپئراتوْرونون اؤلکه‌سی‌نین شیمال بؤلگه‌سینه گئدجک خبرینی آلدیقدان سوْنرا اوْنو اله کئچیرمک اۆچون حرکته کئچدی. بۇ دؤورده چینده وطنداش مۇحاریبه‌‌سی شدّتلنمیشدی. 616-جێ ایله قدر داوام ائدن مۇحاریبه‌‌ بیر نتیجه وئرمه‌دی. 617-جی ایلده چین ایمپیرياسی داغیلدی. شیبی خاقان چینه يۆروش ائدرکن خسته‌لنه‌رک اؤلدو. بۇ وضعیتدن لی يۇان ایستیفاده ائتدی و [[تان سولا‌له‌سی|تان سۆلاله‌سی‌نین]] اساسینی قوْيدو.

شیبی خاقانین 619-جۇ ایلده اؤلمه‌سیندن سوْنرا يئرینه قارداشی [[چۇلا خاقان|چۇلا]] کئچدی.

=== چۇلا خاقانین حاکمیتی (619-621) === 
{{اساس|چولا خاقان}}
چۇلا خاقان حاکمیتی ایللرینده قارداشی [[شیبی خاقان|شیبی خاقانین]] سیاستینی داوام ائتدیردی. چۇلا خاقانین حاکمیتی ایللرینده چینده وطنداش مۇحاریبه‌‌سی داوام ائدیردی. اوْ، سۇی سۆلاله‌سیندن اوْلان ادعاچیلاری لی یۇانا قارشی مۆدافعه‌‌ ائدیردی. بۇ سیاستی یئریتمکله چینده اوْلان قاریشیقلیغی داها دا آرتیرماغا چالیشیردی. چۇلا خاقان دا چینلی شاهزاده ایله ائولی ایدی. اوْنون حاکمیتی اۇزون مدت داوام ائتمه‌دی. چۇلا خاقان 621-جی ایلده خسته‌لنه‌رک اؤلدو. اوْندان سوْنرا قارداشی [[ایللیگ خاقان|ایللیگ]] حاکمیته کئچدی.
=== ایللیگ خاقانین حاکمیتی (621-630) ===
{{اساس|ایللیگ خاقان}}
ایللیگ خاقان دوْغو گؤی‌تۆرکلرین سوْن خاقانی‌دیر. ایللیگ خاقان دا [[شیبی خاقان]] و [[چۇلا خاقان|چۇلا خاقانین]] چینه قارشی اوْلان چَتین سیاستینی داوام ائتدیردی. داواملی هۆجۇملارلا [[چین|چینی]] سیخیشدیریردی. چین قایناقلاری ایللیگ خاقانین ۶۲۴ و ۶۲۶-جی ایللرده چین باشکندی‌نین قاپیلاریناجا دایاندیغینی یازیر. ۶۲۶-جی ایلده‌کی ساواشین سوْنوندا چین-گؤی‌تۆرک آراسیندا آنلاشما ایمضالاندی. آنجاق بۇ ایللیگ خاقانین چینه سوْن هۆجۇمو اوْلوردو. هر نه قدر هۆجوم سیاستی آپارسا دا اوْنون دؤورونده شرقی گؤیتورکلر ان ضعیف دؤورونه قدم قوْیدو. چینه قارشی تشکیل ائتدیگی نیظامسیز مۇحاریبه‌‌لرده اۇغور قازانا بیلمه‌دی و حاکمیتی گئتدیکجه ضعیفله‌دی. گؤیتورکلره تابع اوْلان خالقلار بۇ ضعیفله‌مه‌دن ایستیفاده ائتمه‌یه چالیشاراق عصیان قالدیردیلار. سئیانتوْ خانی اینجو خانین باشچیلیق ائتدیگی عصیان اوْنو [[تان سولاله‌سی|تان سۆلاله‌سی]] قارشیسیندا کؤمکسیز قوْیدو. چینه ائتدیگی اۇغورسوز یۆروشده مغلوب اوْلدوقدان سوْنرا اسیر دۆشدو و 4 ایلدن سوْنرا اؤلدو. 630-جۇ ایلده ایللیگ خاقانین اؤلومو، هم ده شرقی گؤیتورک خاقانلیغی‌نین سقوطونا سبب اوْلدو. بۇندان سوْنرا دوْغو گؤی‌تۆرکلر چین طرفیندن بیر نوع تابع دؤولت حالینا گتیریلدی و باشلارینا ایکی عۆمۇمی والی وئریلدی.&lt;ref name=&quot;۲۱۱&quot;/&gt;
=== کۆرشاد اینقیلابی (639) ===
{{اساس|کورشاد|کیلیبی خاقان|چئبی خاقان|آشینا نیشوفو|آشینا فونیان}} 
[[ایللیگ خاقان|ایللیگ خاقانین]] اؤلوموندن سوْنرا شرقی گؤیتورک خاقانلیغی سقوط ائتمیشدی و شرقی گؤیتورکلر چیندن آسیلی حالا دۆشه‌رک بؤلگه‌یه سپه‌لنمیشدی. گؤیتورک شاهزاده‌لرینه چینده وظیفه‌‌لر وئریله‌رک اوْنلاری آسسیمیلیاسیا ائتمه‌یه چالیشیردیلار. کۆرشاد شرقی گؤیتورک خاقانی اوْلموش [[شیبی خاقان|شیبی خاقانین]] اوْغلو ایدی و چینده یۆکسک حربی وظیفه‌‌یه گتیریلمیشدی. کۆرشاد 639-جۇ ایلده چین ایمپیراتوْرونو اسیر گؤتورمک پلانی حاضیرلادی. قارداشی تؤلیس خاقانین اوْغلو آشینا هوْلوْکو و 40 نفرلیک قروپلا بۇ پلانی یئرینه یئتیرمگه چالیشدی. پلانین حیاتا کئچیریله‌جگی گۆن فێرتینا اوْلدوغوندان ایمپیراتوْر سارایدان چێخمادی. کۆرشاد و اطرافینداکیلار چین ایمپیراتوْرونون سارایینا هۆجوم ائتدیلر. اۇزون مدت دؤیوشسه‌لر ده اۇغور قازانا بیلمیرلر و سارایین آتلارینی اوْغورلایاراق وئی چایینی کئچدیلر. اوْنلارین چوْخو چین اوْردوسو طرفیندن اؤلدورولدو.

عصیاندا نظرده تۇتولان نتیجه الده اوْلونماسا دا، عصیان چین ایمپیراتوْرونو قوْرخوتدوغو اۆچون خاقانلیغی برپا ائتمک قرارینا گلدی. بۇ دؤورده حاکمیته کئچیریلن خاقانلار چین دؤولتینه تابع ایدی و ژیمی سیستمی خاقانلاری کیمی تانینیر. ژیمی سیستمی خاقانلارینا آردیجیل اوْلاراق [[کیلیبی خاقان]]، [[چئبی خاقان]]، [[آشینا نیشوفو]] و [[آشینا فونیان|آشینا فۇنیان]] داخیلدی. [[ایلتئریش خاقان]] ایکینجی گؤیتورک خاقانلیغینی قۇرانا قدر اوْنلار، شرقی گؤیتورکلر چیندن آسیلی قالدیلار.
== غربی گؤی تورک خاقانلیغی == 
{{اساس|غربی گؤی تورک خاقانلیغی}} 
=== تاردو خاقانین ایلک ایللری و حاکمیتی ===
{{اساس|تاردو خاقان}}
تاردو خاقان مۆستقیللیگینی اعلان ائتدیکدن سوْنرا اؤزونه تابع اوْلان اراضیلری گئنیشلندیره‌رک حاکمیتینی گۆجلندیردی. غربی گؤی تورک خاقانلیغی‌نین سرحدلری غربی تبتدن کریما قدر گئنیشلنمیشدی. تاردو خاقان [[بیزانس ایمپیراتورلوغو|بیزانسلا]] مۇحاریبه‌‌لرده ضعیفله‌ین [[ساسانیلر|ساسانیلرله]] مۆباریزه‌سی نتیجه‌سینده حتی بۇ دؤولتین داخیلی ایشلرینه قاریشا بیلیردی. تاردو خاقان حاکمیتینی مؤحکملندیردیکدن سوْنرا اساس مقصدی شرقی گؤی تورک خاقانلیغینی دا اؤزونه تابع ائتمک و چینی تضییق آلتیندا ساخلاماقدی. تاردو خاقان مقصدینی حیاتا کئچیرمک اۆچون [[چین|چینه]] قارشی یۆروشه باشلادی، لاکین مغلوب اوْلدو. بۇ مغلوبیتدن سوْنرا تاردو خاقان ضعیفله‌دی. تاردو خاقانین اؤلوموندن سوْنرا حاکمیته اوْغلو [[تامان خاقان]] کئچمیشدی.
=== تامان خاقانین حاکمیتی (603 - 611) ===
{{اساس|تامان خاقان}}
تامان خاقان [[تاردو خاقان|تاردو خاقاندان]] سوْنرا حاکمیته کئچمیشدی. تامان خاقان تاردو خاقانین عکسینه اوْلاراق چینله یاخشی مۆناسیبتلر قۇرماغا چالیشمیشدی. تامان خاقان حاکمیته کیچیک یاشلاریندا کئچمیشدی و اوْنون کیچیکلیگیندن ایستیفاده ائدن تئلئوتلار عصیان قالدیراراق اوْنون اوْردولارینی مغلوب ائتدی. داها سوْنرا 610-جۇ ایلده تامان خاقانا قارشی عصیان باش وئردی. [[یانق سووخ تئگین|یانق سوْوخ تئگینین]] اوْغلو [[شئکوی خاقان|شئکوی]] یئنی خاقان اعلان اوْلوندو. تامان خاقان چینه قاچدی. بۇ وضعیتدن ناراحات اوْلان شرقی گؤی تورک خاقانلیغی‌نین حؤکمداری [[شیبی خاقان]] تامان خاقانی چیندن آلدی و اؤلدوردو. تامان خاقانین حاکمیتی ایللری غربی گؤی تورک خاقانلیغی‌نین ضعیفله‌یه‌رک داغیلماغا باشلادیغی دؤورون باشلانغیجی حساب اوْلونور.
=== شئکوی خاقانین حاکمیتی (611 - 618) ===
{{اساس|شئکوی خاقان}}
شئکوی خاقان [[تامان خاقان|تامان خاقاندان]] سوْنرا حاکمیته کئچدی، آمّا اوْنون دؤورو جدی بیر حادثه‌‌ ایله یاددا قالمادی. قێسا مدتلی حاکمیتینده تامان خاقانین دؤورونده آرتان چین تأثیریندن قۇرتولا بیلمسه ده، چینله مۆناسیبتلردن اۇزاق قالماغا چالیشمیشدی. حاکمیتی ایللرینده [[شیبی خاقان|شیبی خاقانلا]] مۇحاریبه‌‌لر آپاردی. شئکوی خاقان 618-جی ایلده اؤلدو.
=== توْنق يابقو خاقانین حاکمیتی (618 - 628) ===
{{اساس|تونق يابقو خاقان}}
توْنق يابقو خاقان [[تاردو خاقان|تاردو خاقانین]] کیچیک نوه‌سی ایدی. توْنق يابقو خاقانین حاکمیتی ایللرینده [[غربی گؤيتورک خاقانلیغی]] چینده باش وئرن داخیلی مۆناقیشه‌لر نتیجه‌سینده مستقل سیاست يۆروتمه‌يه باشلامیشدی. توْنق يابقو خاقانین دؤورو غربی گؤيتورک خاقانلیغی‌نین ان گۆجلو دؤورو حساب اوْلونور.اوْ، اوْردوداکی نیظامسیزلیقلاری آرادان قالدیراراق تؤلؤسلرین قالدیردیغی عصیانلاری ياتیردی. اوْنون حاکمیتی ایللرینده [[تان سۆلاله‌سی]] ایله ده ياخشی مۆناسیبتلر قۇرولموشدو. توْنق يابقو خاقان تان سۆلاله‌سیندن اوْلان شاهزاده ایله ائولنمیشدی. اوْ، [[ساسانیلر|ساسانیلره]] قارشی بیزانسلا متفق اوْلموشدو. متفق قۆووه‌لری‌نین هۆجوملاری نتیجه‌سینده ساسانیلر اۆزرینده مهم غلبه‌لر الده اوْلونموشدو. 628-جی ایلده توْنق يابقو خاقانین اؤلوموندن سوْنرا غربی گؤيتورک خاقانلیغی ضعیفله‌يه‌رک سقوط مرحله‌‌سینه قدم قوْيدو.

[[خزر خاقانلیغی|خزر خاقانلیغی‌نین]] يارانماسیندا توْنق يابقو خاقانین روْلو اوْلموشدور. اوْنون حاکمیتی ایللرینده قافقازین [[شاد|شادی]]، [[يابقو|يابقوسو]] و [[تودون|تۇدونو]] اوْلان [[بؤری شاد]] توْنق يابقو خاقان اؤلدوکدن سوْنرا مستقل سیاست يئریتمه‌يه باشلادی و خزر خاقانلیغی‌نین اساسینی قوْيدو.
=== سی یابقو خاقانین حاکمیتی (631 - 633) ===
{{اساس|سی یابقو خاقان}}
سی یابقو خاقان [[توْنق یابقو خاقان|توْنق یابقو خاقانین]] اوْغلو ایدی.اوْ، حاکمیته نۇشیبیلرین دستگی ایله گلمیشدی. اوْنون حاکمیتی ایللرینده غربی گؤیتورک خاقانلیغی ضعیفله‌دی و اؤلکه‌ده [[چین|چینین]] تأثیری یئنیدن آرتدی. سی یابقو خاقان توْنق یابقو خاقانین دؤورونده اوْلان بیرلیگی یئنیدن تامین ائده بیلمه‌دی. بۇ سببدن نۇشیبی قوْلونون ایستکلرینی قارشیلایا بیلمه‌دی و اوْنلار طرفیندن حاکمیتدن اۇزاقلاشدیریلدی. سی یابقو خاقان قانقلیلارین یانینا قاچدی و بلخ شهرینده اؤلدو.
=== غربی گؤی تورک خاقانلیغی‌نین ضعیفله‌مه‌سی و سقوطو ===
{{اساس|نیشا تۇلو خاقان|ایشبارا تئریش خاقان|یوکوک شاد|ایربیس شئکوی خاقان|خاللیق ایشبارا یابقو خاقان}}
[[سی یابقو خاقان|سی یابقو خاقانین]] اؤلومو و [[شرقی گؤیتورک خاقانلیغی|شرقی گؤیتورک خاقانلیغی‌نین]] سقوطوندان سوْنرا غربی گؤیتورک خاقانلیغی چینین هدفینه چئوریلدی. سی یابقو خاقاندان سوْنرا حاکمیته [[نیشا تۇلو خاقان]] کئچسه ده، اوْ، بیر ایلدن سوْنرا خسته‌لنه‌رک اؤلدو. نیشا تۇلو خاقاندان سوْنرا حاکمیته قارداشی [[ایشبارا تئریش خاقان]] گلدی. اوْنون حاکمیتی ایللرینده چینین تأثیری داها دا آرتدی و طایفالار عصیان قالدیردی. بۇ قاریشیقلیغی فرصت بیلن چین اوْردوسو [[خاقان|خاقانی]] اؤلدوردو. ایشبارا تئریش خاقانین اؤلوموندن سوْنرا شرقده نۇشیبیلرین دستکله‌دیگی [[خاللیق ایشبارا یابقو خاقان]]، غربده ایسه تۇلولارین دستکله‌دیگی شرقی گؤیتورک خاقانلیغیندان اوْلان [[ایللیگ خاقان|ایللیگ خاقانین]] اوْغلو [[یوکوک شاد|یۆکوک شاد]] حاکمیته گلدی. بیر نئچه ایل سوْنرا خزر خاقانی [[ایربیس شئکوی خاقان]] دا اؤزونو غربی گؤیتورک خاقانی اعلان ائتدی. خاللیق ایشبارا یابقو خاقان و یۆکوک شاد آراسیندا گئدن مۆباریزه‌دن سوْنرا 638-جی ایلده ایلی چایی صولح ایمضالاندی. بۇ صولحا گؤره ایلی چایی‌نین شیمالی یۆکوک شاد و اوْنو دستکله‌ین تۇلو طایفالارینا، جنوبو ایسه خاللیق ایشبارا یابقو خاقان و اوْنو دستکله‌ین نۇشیبی طایفالارینا وئریلدی. بۇنا باخمایاراق بۇ صولح اۇزون مدت داوام ائتمه‌دی. 642-جی ایلده تۇلو طایفالاری یۆکوک شادی دستکله‌مکدن ال چکدی و بۇنو فرصت بیلن نۇشیبیلر یۆکوک شادی مغلوب ائتدیلر. یۆکوک شاد کۇندوز شهرینه قاچدی و اوْرادا دا اؤلدو. بعضی تاریخچیلر طرفیندن ایلک [[خزر خاقانلیغی|خزر خاقانی]] اوْلدوغو ادعا اوْلونان ایربیس شئکوی خاقان دا حاکمیته ادعالی ایدی، آمّا 650-جی ایلده خاللیق ایشبارا یابقو خاقان طرفیندن اؤلدورولدو. خاللیق ایشبارا یابقو خاقان ایسه حاکمیتینی 657-جی ایله قدر داوام ائتدیره بیلدی. اوْ، حاکمیتی ایللرینده چینه قارشی مۆباریزه آپارماغا چالیشدی. تۆرکئش و قارلوقلاری اطرافیندا بیرلشدیرمه‌یه نایل اوْلسا دا، چینله مۆباریزه‌ده اۇغور قازانا بیلمه‌دی. خاللیق ایشبارا یابقو خاقان اسیر آلیناراق چانقانا گتیریلدی و بئله‌لیکله غربی گؤیتورک خاقانلیغی سقوط ائتدی.
== ایکینجی گؤی تورک خاقانلیغی  ==
{{اساس|ایکینجی گؤی تورک خاقانلیغی}}
[[شرقی گؤی تورک خاقانلیغی|شرقی]] و [[غربی گؤی تورک خاقانلیغی|غربی گؤیتورک خاقانلیقلاری‌نین]] سقوطوندان سوْنرا گؤیتورکلر [[چین]] اسارتینه دۆشدولر. بۇ اسارت ۶۸۰-جی ایله قدر داوام ائتدی. چین اسارتی ایللرینده مۆختلیف تۆرک توْپلولوقلاری اؤز وارلیقلارینی قوْرویاراق داوام ائتدیردیلر. ۶۸۰-جی ایلده [[قۇتلوق ایلتریش خاقان]] چین اسارتیندن خلاص اوْلاراق ایکینجی گؤی تورک خاقانلیغی‌نین اساسینی قوْیدو. ایکینجی گؤی تورک خاقانلیغی باشقا آدلا [[قۇتلوق خاقانلیغی]] اوْلاراق تانینیر.
=== ایلتریش خاقانین حاکمیتی (۶۸۰ - ۶۹۱) ===
 {{اساس|ایلتریش خاقان}}
۶۸۰-جی ایلده [[آشینا|آشینا سوْيوندان]] اوْلان قۇتلوق چینه عصیان ائده‌رک ایکینجی گؤيتورک خاقانلیغی‌نین اساسینی قوْيدو. قێسا مدت عرضینده اؤتوکنی خاقانلیغین مرکزی ائده‌رک اؤلکه‌نی نیظاما سالدی. داها سوْنرا اوْردوسونو گۆجلندیردی، يئنی سیاست و استراتژی‌لرینی معينلشدیردی. بۇ سببدن ده دؤولتی توْپلايان، نیظاملايان معناسینی وئرن ایلتریش آدینی گؤتوردو. اوْنون حاکمیتی ایللرینده اۇزون مدت اسارت آلتیندا قالان تۆرک توْپلولوقلاری يئنیدن بیر بايراق آلتیندا بیرلشدی. ایلتریش خاقانین اوْردولاری‌نین تضییقی نتیجه‌سینده چینه آغیر ضربه‌‌لر وۇرولدو. چینه اوْلان بیر يۆروشونده 23 شهری اله کئچیریب اوْقیانوسا قدر ایره‌لیله‌دیگی چین منبع‌لرینده قئيد اوْلونموشدور. ایلتریش خاقانین اؤلوموندن سوْنرا قارداشی [[قاپاغان خاقان]] حاکمیته کئچدی.
=== قاپاغان خاقانین حاکمیتی (۶۹۱ - ۷۱۶) ===
{{اساس|قاپاغان خاقان}}
قاپاغان خاقان دا قارداشی [[ایلتریش خاقان|ایلتریش خاقانین]] سیاستینه ياخین بیر سیاست يئریتدی. قاپاغان خاقان ایلتریش خاقانین چینه اوْلان تضییقینی داها دا آرتیراراق دفعه‌‌لرله چین اۆزرینه هۆجوما کئچدی. يۆروشلرینده اۇغورلو اوْلان قاپاغان خاقان دؤولتین گۆجونو آرتیراراق تأثیر دایره‌سینی گئنیشلندیردی. ایلتریش خاقان دؤوروندن باشلايان تۆرکلری يئنیدن بیر بايراق آلتیندا توْپلاماق سیاستی قاپاغان خاقانین دؤورونده تام شکیلده نتیجه وئردی. اوْنون حاکمیتی ایللرینده قێرغیزلار، تۆرکئشلر، باسمیللار دا تابع ائدیلدی. داها سوْنرا قارلوقلار و اوْغوزلارین دا تابع ائدیلمه‌سی ایله بۇ ایش سوْنوجلاندی.

قاپاغان خاقانین حاکمیتی ایللرینده حربی اۇغورلارلا ياناشی آپاریلان اکینچیلیک ساحه‌سینده آپاریلان اصلاحاتلار نتیجه‌سینده تۆرک توْپلولوقلاری‌نین رفاه سویه‌سی يۆکسلدی. اوْنون دؤورونده حیاتا کئچیریلن توْخوم اصلاحاتی و چینین ایستیفاده ائتدیگی مئتوْدلارین ایستیفاده اوْلونماسی نتیجه‌سینده بۇ ساحه‌‌ده جدی ایره‌لیليیش الده اوْلوندو.

قاپاغان خاقانین حاکمیتده اوْلدوغو ۲۵ ایل عرضینده تۆرک توْپلولوقلاری هم اقتصادی، هم ده مدنی جهتدن اینکیشاف ائتدی. ۷۱۶۶-جی ایلده اوْنون اؤلوموندن سوْنرا يئرینه [[اینئل خاقان]] کئچسه ده، اوْ، [[کۆل تیگین|کۆل تئگین]] طرفیندن اله کئچیریله‌رک اؤلدورولدو.
=== بیلگه خاقانین حاکمیتی ===
[[فایل:Bilge Khagan monument Mongolia.JPG|thumb|[[بیلگه خاقان]] داش‌یازماسی]]

{{اساس|بیلگه خاقان}}
بیلگه خاقانین اصل آدی بؤگو ایدی. تاختا چێخدیقدان سوْنرا بیلگه آدینی قبول ائتدی. [[ایلتریش خاقان|ایلتریش]] و [[قاپاغان خاقان|قاپاغان خاقانین]] دؤورونده یاتیریلان عصیانلار بیلگه خاقانین حاکمیتی‌نین ایلک ایللرینده یئنیدن باش قالدیردی. اوْ، بۇ عصیانلاری یاتیردی و دؤولتین نیظامی‌نین پوْزولماسی‌نین قارشیسینی آلدی. بۇ عصیانلار دؤورونده تابع اوْلماقدان یایینان قارلوقلار و اۇیغورلار یئنیدن تابع ائدیلدی. بۇ عصیانلاردا گؤیتورک خاقانلیغی‌نین آرتان تضییقینی ضعیفلتمک ایسته‌ین چینین تأثیری واردی. بۇ سببدن چینی جزالاندیرماق اۆچون [[توْنیوکوک|توْنیوکوکون]] رهبرلیگینده‌کی گؤیتورک اوْردوسو چینه هۆجوما کئچدی. باش وئرن دؤیوشده یۆان چئنین رهبرلیگینده‌کی ۳۰۰۰۰۰ نفردن عبارت اوْلان چین اوْردوسونون مغلوب ائدیلمه‌سی چینه آغیر ضربه‌‌ وۇردو. ۷۲۲-جی ایلدن سوْنرا اوْنلارین مقاومتی‌نین قێریلماسی‌نین آردیندان چینله صولح مۆناسیبتلری قۇرولدو.

بیلگه خاقانین حاکمیتی ایللرینده تۆرک توْپلولوقلاری مدنی جهتدن داها دا ایره‌لیله‌دیلر. بیلگه خاقان اوْتوراقلاشماغا، [[بۇدیزم|بۇددیزم]] و تاوْیزمه اوْلان ماراغیندان توْنیوکوکون مصولحتلری نتیجه‌سینده داشیندی.

۷۳۱-جی ایلده بیلگه خاقانین قارداشی [[کۆل تیگین]] اؤلدو. اوْنون اؤلوموندن سوْنرا چینله اوْلان مۆناسیبتلر یئنیدن پوْزولدو. ۷۳۳-جۆ ایلده باش وئرن دؤیوشده چین اوْردولاری مغلوب ائدیلدی. ۷۳۴-جۆ ایلده بیلگه خاقان بۇیروق چوْر طرفیندن زهرلندیریلدی. اؤلمزدن اوّل اوْنو و عائله‌‌سینی جزالاندیردی.

=== ایکینجی گؤی تورک خاقانلیغی‌نین ضعیفله‌مه‌سی و سقوطو ===
{{اساس|یوْللیق خاقان|بیلگه قۇتلوق خان|اوْزمیش تئقین خان|کولون بَی}}
[[بیلگه خاقان|بیلگه خاقانین]] اؤلوموندن سوْنرا دؤولتده قاریشیقلیق و عصیانلار باش قالدیردی. بیلگه خاقانین اؤلوموندن گؤی تورک خاقانلیغی‌نین داغیلماسینا قدر اوْلان ۱۱ ایل عرضینده [[یوْللیق خاقان]]، [[بیلگه قۇتلوق خان]]، [[اوْزمیش تئقین خان]] و [[کۇلون بَی]] حاکمیتده اوْلموشدو. اوْنلارین حاکمیتی ایللرینده خاقانلیقدا چین تأثیری یئنیدن آرتمیش، گؤیتورکلره تابع اوْلان باسمیللار، قارلوقلار و اۇیغورلار تابعچیلیکدن چێخمیشدی. سوْنونجو گؤیتورک خاقانی اۇیغورلارلا مۆباریزه‌ده مغلوب اوْلدو و حبس اوْلوناراق اؤلدورولدو. اۇیغورلارین رهبری قۇتلوق بیلگه کۆل خاقان اؤتوکنده [[خاقان]] اعلان اوْلوندو. بئله‌لیکله ۷۴۴-جی ایلده گؤیتورک خاقانلیغینا باشقا بیر تۆرک دؤولتی اوْلان اۇیغور خاقانلیغی طرفیندن سوْن قوْیولدو.
== ایداره ائتمه ==
[[فایل:5 manat rev.jpg|300px|thumb|آذربایجانین ۵ ماناتلیق اسکیناسی‌نین آرخا اۆزونده [[اورخون الیفباسی|اوْرخوْن-یئنی سئی الیفباسی]] و گۆل تئگین کیتابه‌سی چاپ اوْلونوب. کیتابه‌ده یازیلیر: &quot;تۆرک میللتی‌نین آدی، سانی یوْخ اوْلماسین دئیه، آتام خاقانی و آنام خاتونو اۇجالتمیش اوْلان [[تانری]]، دؤولت وئرن تانری، تۆرک میللتی‌نین آدی، سانی یوْخ اوْلماسین دئیه، منی اوْ تاختا اوْتورتدو. تانری لۆطف ائتدیگی اۆچون، من ده قۇتلو اوْلدوغوم اۆچون خاقان اوْلدوم&quot;.]] 
گؤی تورک خاقانلیغیندا مهم قرارلار قبول اوْلونارکن، خاقان سئچیلرکن، اینسان و حئیوانلار ساییلارکن [[قورولتای|قۇرولتای]] توْپلانیردی. گؤی تورک خاقانلیغی‌نین باشیندا [[خاقان]] تیتولو داشییان حؤکمدار دایانیردی. خاقان مۇحاریبه‌‌لر آپارمالی، دؤولت ایشلرینی قایدایا سالمالی، تؤره‌لره عمل اوْلونماسینا نظارت ائتمه‌لی و اهالی‌نین احتیاجلارینی قارشیلامالی ایدی. گؤی تورک خاقانلیغی‌نین سرحدلری گئنیشلندیکجه اؤلکه شرق و غرب اوْلاراق ایداره اوْلونوردو. بیر قایدا اوْلاراق [[بیرینجی گؤی تورک خاقانلیغی]] پارچالانانا قدر غرب شرقدن آسیلی ایدی. خاقانین حیات یوْلداشی خاتون تیتولو داشیییردی. خاقاندان سوْنرا گلن شخص [[یابقو]] تیتولو داشیییردی. خاقانلیغین قۇرولدوغو ایلک ایللرده بیر یابقو واردی. سوْنرالار دؤولتین سرحدلری گئنیشلندیکجه یابقولارین سایی آرتدی. ایلک حؤکمدار اوْلان [[بۇمین خاقان|بۇمین خاقانین]] دؤورونده اوْنون دوْغما قارداشی اوْلان [[ایستمی خاقان|ایستمی]] یابقو تیتولو داشیییردی. گؤی تورک شاهزاده‌لری [[تیگین]] ([[تئگین]]) و یا [[شاد]] تیتولو داشیییردی. اوْنلار بؤلگه‌لره حاکم تعیین اوْلونور، اوْردو بیرلیکلرینی ایداره ائدیردیلر. شاهزاده‌لرین حیات یوْلداشلاری '''کوْنچوی''' تیتولو داشیییردی. بوْی حؤکمدارلاری '''خان''' تیتولو داشیییردی. بۇنلاردان باشقا '''تارخان'''، '''چۇر'''، '''آپا''' و '''تۇدون''' کیمی یۆکسک وظیفه‌‌لر ده واردی.

گؤی تورک خاقانلیغیندا دؤولت ایل آدلانیردی. بیلگه خاقان و کۆل تئگین عابده‌لرینده دؤولتین بیر حیصه‌‌سی معناسیندا [[یئر-سۇ]] آنلاییشیندان ایستیفاده اوْلونور. گؤیتورکلره گؤره خالق و توْرپاق دؤولتی عمله گتیرن ایکی اؤنملی عنصردولار. گؤیتورک خاقانلیغیندا سیاسی اقتدار قۇت آنلاییشی ایله ایفاده اوْلونوردو. قۇتون صاحبی دؤولتین ده صاحبی اوْلوردو. حاکمیتین ایلاهی منشأ‌لی اوْلدوغو قبول اوْلونوردو. کۆل تئگین عابده‌سینده بۇ اؤز عکسینی تاپمیشدی. گؤی تورک خاقانلیغیندا خالق '''بۇدون''' آدلانیردی.
== مدنیت ==
{| class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;float: left; margin-right: 1em; margin-right: 2em; font-size: 85%; background:#c6dbf7; width:30em; max-width: 40%;&quot; cellspacing=&quot;5&quot;
| style=&quot;text-align: right;&quot; |گؤی تۆرکجه و [[آذربایجان تۆرکجه‌سی|آذربایجان تۆرکجه‌سینده]] اوْلان بعضی سایلارین مقایسه‌سی: (سوْلدا آذربایجان تۆرکجه‌سی، ساغدا گؤی تۆرکجه) 
*بیر - بیر 
*ایکی - ایکی 
*اۆچ - اۆچ 
*دؤرد - تؤرت 
*بئش - بیش 
*آلتی - آلتی 
*یئددی - ییدی 
*سککیز - سئکیز 
*دوْققوز - توْکوز 
*اوْن - اوْن 
|-
| style=&quot;text-align: right;&quot; | 
|}
گؤی تورکلر کؤچری حیات طرزی کئچیریردیلر. آپاریلان تدقیقاتلار و آراشدیرمالار نتیجه‌سینده گؤیتورکلره عاید اوْلان یازیلی عابده‌لر و قالینتیلار تاپیلمیشدیر. گؤیتورکلرین دیللرینه اۇیغون یازی سیستمی واردی. ۳۸ حرفدن عبارت اوْلان گؤی تورک الیفباسیندا سطرلر ساغدان سوْلا اوْخونوردو. بعضی حاللاردا سوْلدان ساغا اوْخونان حاللارا دا راست گلینیر. بۇ الیفبا ایله یازیلمیش اوْرخوْن-یئنی سئی عابده‌لری تۆرک دیلی‌نین یئددی عصرده اینکیشاف ائتمیش مدنی دیل اوْلدوغونو گؤستریر. گؤیتورکلردن گئرییه قالان ان اؤنملی عابده‌لره اوْرخوْن-یئنیسئی عابده‌لری عایددیر. بۇ عابده‌لر قدیم تۆرک دیلینی اؤیرنمک باخیمیندان اؤنملیدیر. [[اورخون داش‌یازمالاری|اوْرخوْن عابده‌لرینه]] اوْنگین، کۆل تئگین، بیلگه خاقان، توْنیوکوک، کۇلی-چوْر، موْیون-چوْر، ایشئ-آسهئت، هوْیتو-تئمیر و سۇجی عابده‌لری داخیلدیر. یئنی سئی عابده‌لری ایسه اوْرخوْن عابده‌لرینه نیسبتن داها ساده دیلله یازیلمیشدیر و تدقیقاتچیلارین فیکرینجه اوْرخوْن عابده‌لریندن داها قدیم حساب اوْلونور.

== میراث ==
گؤی تورک خاقانلیغی آدیندا تۆرک سؤزو ایشلنن ایلک دؤولت اوْلدوغوندان تۆرک تاریخینده مهم اؤنَمه صاحبدیر. گؤیتورک خاقانلیغی بؤیوک هۇن ایمپئریاسی پارچالاناندان سوْنرا بوْزقیردا یاشایان تۆرک توْپلولوقلارینی یئنیدن بیر بایراق آلتیندا بیرلشدیرمیشدیر. اوْنلاردان گئرییه قالان یازیلی عابده‌لر تۆرکلرین یازی مدنیتینه صاحب اوْلماسینی گؤسترمک باخیمیندان ان دیَرلی ثبوتلار حساب اوْلونور. [[خزر خاقانلیغی]] و شاتوْلارین اؤز اساسلارینی گؤیتورکلردن گؤتوردویو قبول اوْلونموشدور.

گؤیتورکلر دؤوروندن بۇگونه یارادیلیش و [[ارگنه‌قون دستانی|ارگنه قون داستانلاری]] گلیب چێخمیشدیر. همچنین گؤی تورک تاریخینه عاید اوْلان [[کورشاد|کۆرشاد اینقیلابی]] و [[ایکینجی گؤی تورک خاقانلیغی|ایکینجی گؤی تورک خاقانلیغی‌نین]] قۇرولماسی چاغداش دؤور بدیعی ادبیاتینا دا تأثیر گؤسترمیشدیر. بئله کی، حسین نیهال آتسیز طرفیندن یازیلمیش اوْلان &quot;بوْزقوردلارین اؤلومو&quot; و &quot;بوْزقوردلار دیریلیر&quot; اثرلری بۇ حادثه‌‌لر اساسیندا یازیلمیشدیر.

== قایناقلار ==
*{{ویکی قایناقلاماسی|باغلانتی=https://az.wikipedia.org/wiki/G%C3%B6yt%C3%BCrk_xaqanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1 |باشلیق=Göytürk xaqanlığı|دیل=آذربایجان جۆمهۇریتی تۆرکجه‌سی |یوخلاما=۱۸ نوْوامبر ۲۰۱۷}}
{{قایناق}}

{{گؤی‌تورکلر}}

[[File:First_Turk_Khaganate(600).PNG|thumb|left|300px]]

== گؤرونتولر ==

&lt;gallery mode=&quot;packed-hover&quot; perrow=&quot;3&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:East-Hem 600ad.jpg

File:East-Hem 700ad.jpg

&lt;/gallery&gt;

[[بؤلمه:آلتینجی عصر]]
[[بؤلمه:تورک تاریخی]]
[[بؤلمه:سککیزینجی عصر]]
[[بؤلمه:گؤی‌تورکلر]]
[[بؤلمه:یئددینجی عصر]]</text>
      <sha1>i8tmzrq2xuxhxiqg1un2msonpezj4d3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مراکش</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9652</id>
    <revision>
      <id>1593503</id>
      <parentid>1593428</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T06:00:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1593503</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14120" sha1="8jk7d7rp9b1pyxznoxhyctg6yvyk364" xml:space="preserve">{{Infobox country
|conventional_long_name = مراکش سولطانلیغی
|common_name = Morocco
|native_name ={{Unbulleted list|{{native name|ar|المملكة المغربية|italics=off}}|{{Native name|ber|ⵜⴰⴳⵍⴷⵉⵜ ⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ|italics=off}}}}
|image_flag = Flag of Morocco.svg
|image_coat = Coat of arms of Morocco.svg
|national_motto =
   &lt;div style=&quot;padding-top:0.2em;padding-bottom:0.5em;&quot;&gt;{{Native name|ar|{{Lower|0.1em|لله، الوطن، الملك&amp;nbsp;}}|italics=off|nolink=on}}&lt;br/&gt;''{{transl|ar|Allah, Al Watan, Al Malik}}''&lt;/div&gt;{{Native name|ber|ⴰⴽⵓⵛ, ⴰⵎⵓⵔ, ⴰⴳⵍⵍⵉⴷ|italics=off|nolink=on}}&lt;/div&gt;&lt;br/&gt;{{Small|&quot;God, Homeland, King&quot;}}
|national_anthem = &lt;br/&gt;{{Native name|ar|{{Lower|0.1em|النشيد الوطني المغربي&amp;nbsp;}}|italics=off|nolink=on}}&lt;br/&gt;{{Native name|ber|{{Lower|0.1em|ⵉⵣⵍⵉ ⴰⵏⴰⵎⵓⵔ ⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ&amp;nbsp;}}|italics=off|nolink=on}}&lt;br/&gt;{{Small|''[[Cherifian Anthem]]''}}&lt;br /&gt;&lt;center&gt;[[File:National Anthem of Morocco.ogg]]&lt;/center&gt;
|image_map = Morocco WS-included (orthographic projection).svg
|map_caption = مراکش (یاشیل یئرلر)
|image_map2 = Morocco - Location Map (2013) - MAR - UNOCHA.svg
|capital = [[رباط (مراکش)|رباط]]
|coordinates = {{Coord|34|02|N|6|51|W|type:city}}
|largest_city = [[کازابلانکا]]&lt;br&gt;{{Small|{{coord|33|32|N|7|35|W|display=inline}}}}
|official_languages = {{Hlist|[[عرب دیلی]] |[[بربر دیلی]]}}
|languages_type = یئرلی دیللر
|languages = {{Unbulleted list|class=nowrap|[[بربر دیلی]]|[[عرب دیلی]]}} 
|languages2_type = باشقا دیللر
|languages2 = [[فرانسه دیلی]]&lt;ref group=&quot;Notes&quot; name=&quot;French&quot;&gt;[[فرانسه دیلی]] is also used in official government documents and by the business community, although it has no official status: &quot;French (often the language of business, government, and diplomacy)...&quot; [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mo.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070612210041/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mo.html |date=2007-06-12 }} {{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181218111131/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mo.html |archivedate=2018-12-18 |title=archive copy |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mo.html%20 |accessdate=2021-12-19}} – See [[French language in Morocco]] for further information&lt;/ref&gt;
|ethnic_groups = &lt;!--The following is sourced (see ethnic_groups_year above), so please do not change it without also replacing that source:--&gt;{{Unbulleted list|[[عرب]]-[[بربر]] ۹۹%|باشقا ۱%}}&lt;ref name=CIApop/&gt;
|ethnic_groups_year = ۲۰۱۴{{Lower|0.2em|&lt;ref name=CIA&gt;{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mo.html |title=Morocco |work=World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |accessdate=2018-01-15 |archivedate=2018-12-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226055346/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mo.html%20 }}&lt;/ref&gt;}}
|demonym = مراکشیلر
|government_type = 
|leader_title1 = [[شاه]]
|leader_name1 = [[آلتینجی محمد (مراکش)]]
|leader_title2 = [[باش‌وزیر]]
|leader_name2 = [[عزيز اخنوش]]
|legislature = [[پارلیمانت]]
|upper_house = [[مستشارلار پارلیمانتی]]
|lower_house = {{Nowrap|[[House of Representatives (Morocco)|نواب پارلیمانتی]]}}
|sovereignty_type = [[مراکش تاریخی]]
|established_event1 = {{Nowrap|[[ادریسیلر سولا‌له‌سی]] {{Small|(بیرینجی)}}}}
|established_date1 = ۷۸۸
|established_event2 = {{Nowrap|[[مراکش علویلری حوکومتی]] {{Small|(current)}}}}
|established_date2 = ۱۶۳۱
|established_event3 = {{Nowrap|[[مراکش تاریخی#European influence|Protectorate established]]}}
|established_date3 = ۳۰ مارس ۱۹۱۲
|established_event4 = {{Nowrap|[[History of Morocco#Independent Morocco: since 1956|قورولوش]]}}
|established_date4 = ۷ آپریل ۱۹۵۶
|area_km2 = 710,850
|area_footnote = {{Nowrap|&lt;br/&gt;{{Raise|0.15em|or 446,550 km{{sup|2}}{{ref label|Territory|b|}}}}}}
|area_rank = 40th or 57th &lt;!-- Area rank should match [[ساحه اساسیندا اؤلکه‌لر]] --&gt;
|area_sq_mi = 274,460 sq mi&lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;{{Nowrap|&lt;br/&gt;{{Raise|0.15em|or 172,413 {{ref label|Territory|b|}}}}}}
|percent_water = {{Nowrap|0.056 {{Small|(250 km{{sup|2}})}}}}
|population_census = 33,848,242&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.hcp.ma/Note-sur-les-premiers-resultats-du-Recensement-General-de-la-Population-et-de-l-Habitat-2014_a1516.html |title=Note sur les premiers résultats du Recensement Général de la Population et de l’Habitat 2014 |year=2015 |publisher=[[Haut Commissariat au Plan|HCP]] |accessdate=22 December 2015}}&lt;/ref&gt;
|population_census_year = ۱ سپتامبر ۲۰۱۴
|population_density_km2 = 73.1
|population_density_sq_mi = 189.3 &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
|population_density_rank = 
|GDP_PPP = $281.79&amp;nbsp;billion&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://knoema.com/atlas/Morocco/GDP-PPP-based|title=Morocco – GDP (PPP based)|work=Knoema}}&lt;/ref&gt; &lt;!--Do not edit!--&gt;
|GDP_PPP_year = ۲۰۱۶
|GDP_PPP_rank = 
|GDP_PPP_per_capita = $8,330&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://knoema.com/atlas/Morocco/GDP-per-capita-PPP-based|title=Morocco – GDP per capita (PPP based)|work=Knoema}}&lt;/ref&gt; &lt;!--Do not edit!--&gt;
|GDP_PPP_per_capita_rank = 
|GDP_nominal = $103.62&amp;nbsp;billion&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://knoema.com/atlas/Morocco/GDP|title=Morocco – GDP|work=Knoema}}&lt;/ref&gt; &lt;!--Do not edit!--&gt;
|GDP_nominal_year = ۲۰۱۶
|GDP_nominal_rank = 
|GDP_nominal_per_capita = $3,063&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://knoema.com/atlas/Morocco/GDP-per-capita|title=Morocco – GDP per capita|work=Knoema}}&lt;/ref&gt;&lt;!--Do not edit!--&gt;
|GDP_nominal_per_capita_rank = 
|Gini = 40.9 &lt;!--number only--&gt;
|Gini_year = ۲۰۰۷
|Gini_ref = &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/|title=World Bank GINI index}}&lt;/ref&gt;
|HDI = 0.647 &lt;!--number only--&gt;
|HDI_year = 2015&lt;!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--&gt;
|HDI_change = increase &lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
|HDI_ref = &lt;ref name=&quot;HDI&quot;&gt;{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr_2016_statistical_annex.pdf |title=2016 Human Development Report |date=2016 |accessdate=4 April 2016 |publisher=United Nations Development Programme }}&lt;/ref&gt;
|HDI_rank = ۱۲۳-جو
|currency = مراکش دیرهمی
|currency_code = MAD
|time_zone = [[Greenwich Mean Time|GMT]]&lt;ref&gt;[http://www.mmsp.gov.ma/fr/actualites.aspx?id=395 L'horaire d'été (GMT+1) maintenu jusqu'au 27 octobre 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170202002138/http://www.mmsp.gov.ma/fr/actualites.aspx?id=395 |date=2017-02-02 }}, Ministère de la Fonction Publique et de la Modernisation de l'Administration. Retrieved 20 January 2017.&lt;/ref&gt;
|utc_offset = &amp;#8288;&lt;!--NOTE: Zero-width non-breaking space results in the infobox displaying &quot;UTC&quot; without a specified offset.--&gt;
|utc_offset_DST = +۱
|time_zone_DST = [[Greenwich Mean Time|GMT]]+1  &lt;ref&gt;https://support.microsoft.com/en-us/help/4023136/2017-morocco-ramadan-dst-changes&lt;/ref&gt;
|drives_on = ساغ
|calling_code = [[+۲۱۲]]
|cctld = [[.ma]]
&lt;!--Unused: | footnote_? = {{note|French}} 13.5% fluent, 19.5% partially fluent.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.francophonie.org/IMG/pdf/La_francophonie_dans_le_monde_2006-2007.pdf La Francophonie dans le monde].&quot; ([https://www.webcitation.org/6BRfV7Jk3?url=http://www.francophonie.org/IMG/pdf/La_francophonie_dans_le_monde_2006-2007.pdf Archive]) ''[[Organisation Internationale de la Francophonie]]''. p. 16. Retrieved 15 October 2012.&lt;/ref&gt;--&gt;
|footnote_a = {{note|Official religion}} [[رسمی دین]].
|footnote_b = {{note|Territory}} The area {{Convert|446550|km2|abbr=on}} &lt;/br&gt; excludes all disputed territories, while {{Convert|710850|km2|abbr=on}} &lt;/br&gt;includes the Moroccan-administered parts of [[غربی صحرا]] &lt;/br&gt;(claimed as the [[صحرا دموکراتیک عرب جومهوریتی]] by the [[Polisario Front]]).
|religion = [[ایسلام]]، [[سونی]]{{ref label|Official religion|a|}} &lt;small&gt;(رسمی)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Morocco in CIA World Factbook|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mo.html|website=CIA.gov|accessdate=2018-01-15|archivedate=2018-12-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226055346/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mo.html%20}}&lt;/ref&gt;
|area_magnitude = 1_E10
|population_rank = 
}}
[[فایل:LocationMorocco3.svg|بندانگشتی|300x300پیکسل|مراکش]]
'''مراکش''' ([[عربجه]]: ''المغرب'')، رسمی آدی: '''مراکش سولطانلیغی''' ([[عربجه]]: ''المملكة المغربية'') [[آفریقا]]نین قوزئی‌باتی‌سیندا [[ایسلام]] اؤلکه‌سی‌دیر. ایندی سولطان [[آلتینجی محمد (مراکش)|آلتینجی محمد]] مراکشین سولطانی‌دیر.

== تاریخی ==
عرب موسلمان‌لار مراکشه 638-جی میلادی ایلینده آقبا ابن نافی‌نین باشچی‌لیغی آلتیندا گلمیش‌لر. اؤلکه، عرب [[ایدریسیلر سولاله‌سی]] طرفین‌دن ایداره اولونماغا باشلامیش‌دیر کی، بو دؤنومده مراکش علم اوجاغینا چئوریلمیش‌دیر. آردیجیل اولا‌راق بیر نئچه بربر سولاله‌لری ([[مورابیطلر سولاله‌سی]]، [[مووحیدلر سولاله‌سی]]، [[مرینیلر سولاله‌سی]]، [[وطاسیلر سولاله‌سی]]، [[سعدیلر سولاله‌سی]]) و [[علویلر سولاله‌سی]] طرفین‌دن ایداره اولونموش‌دور. 1901-جی میلادی ایلینده [[فرانسه]] طرفین‌دن ایشغال اولونموش، 1955-جی میلادی ایلینده موستقیل‌لیک قازانمیش‌دیر. 1976-جی میلادی ایلینده [[غربی صحرا]]نی [[ایسپانیا]]دان گئری قایتارمیش‌دیر.

== جوغرافیاسی ==
مراکش گئنیش چای سیستئمینین اییه‌سی‌دیر. آتلانتیک اوقیانوسونا تؤکولن اؤنملی چای‌لار اومم ار-رابی، سیبو، تانسیفت، دئرا چای‌لاری‌دیر. ایقلیم باخیمین‌دان اؤلکه‌نین شرق و گونئیی ایستی و قورو، آرا‌لیق دنیزی و آتلانتیک اوقیانوس ساحل‌لری ایسه معتدل و یاغیش‌لی‌دیر.

== ایقتیصادیاتی ==
یاغیشین چوخ اولماسی کند تصرروفاتینا شرایط یارا‌دیر. بورادا آرپا و بوغدا بئجریلمه‌سی ایله ایختیساس‌لاشان کیچیک، اننوی تصرروفاتلا یاناشی، سیتروس میوه‌لری و قیش تروزلری ایخراجی اۆچون بؤیوک میقیاس‌لی تصرروفات دا وار. اساس محصول‌لاری بوغدا، قارغیدا‌لی، دوگو، شکر قامیشی، چوغوندور، اوزوم، خورما، سیتروس مئیوه‌لری، پامبیق و زئیتون‌دور. حیواندارلیق اساساً قویون و کئچی حیواندارلیغی‌دیر. بالیق صنایعی ده ایقتیصادیاتین اساس ساحه‌لرین‌دن‌دیر. مراکش دونیادا ان بؤیوک فوسفات تورشوسو ایخراجاتچی‌سی‌دیر. دیگر طبیعی ثروت‌لری کؤمور، قورغوشون، دمیر فیلیزی، گوموش و میس‌دیر. اساس ایخراج مال‌لاری فوسفات تورشوسو، سیتروس مئیوه‌لری، بالیق (ساردینیا) یاغ‌لاری و خورما‌دیر. سنایئنین اساسینی داغ-مدن صنایعی، گوبره، توخوجولوق، خالچاچی‌لیق، نفت ائما‌لی، سیمان، قند و مئیوه شیره‌سی ایصتیحصالی تشکیل ائدیر.

== اها‌لی‌سی ==
اها‌لی‌نین عومومی سایی، 33.8 میلیون‌دور کی [[میصر]] و [[سودان]] اؤلکه‌لرین‌دن سونرا اۆچونجو بؤیوک عرب اؤلکه‌سی‌دیر. اها‌لی‌نین 60%-ی عرب‌لر، 40%ی ایسه بربرلردیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery &quot;mode=traditional&quot; &quot;class=cente&quot;&quot;&gt;

File:Morocco WS-included (orthographic projection).svg
File:Flag of Morocco.svg
File:Coat of arms of Morocco.svg
File:Government of Morocco.svg
File:Roundel of the Royal Moroccan Air Force.svg
File:Sahara dust plume Nov 1998.jpg
File:Hassan II of Morocco, 1983.jpg

&lt;/gallery&gt;

== قایناقلار ==
{{قایناق}}

[[بؤلمه:اؤلکه‌لر]]
[[بؤلمه:آفریقا اؤلکه‌لری]]
[[بؤلمه:عرب دیللی اؤلکه‌لر]]
[[بؤلمه:مراکش]]
[[بؤلمه:عرب دؤولت‌لری]]
[[بؤلمه:فرانسه‌جه دانیشان اؤلکه‌لر]]
[[بؤلمه:عرب بیرلیگی اؤلکه‌لری]]
[[بؤلمه:Countries in Africa]]
[[بؤلمه:North African countries]]
[[بؤلمه:Maghrebi countries]]
[[بؤلمه:Saharan countries]]
[[بؤلمه:آفریقا بیرلیگی اؤلکه‌لری]]
[[بؤلمه:عرب دیلی سؤزجوک‌لو مقاله‌لر]]
[[بؤلمه:فرانسه‌جه دانیشان اؤلکه‌لر و اراضی‌لر]]
[[بؤلمه:Member states of the Organisation internationale de la Francophonie]]
[[بؤلمه:ایسلام ایش‌بیرلیگی تشکیلاتی اؤلکه‌لری]]
[[بؤلمه:آرالیق دنیز بیرلییینین عوضو دؤولتلری]]
[[بؤلمه:بیرلشمیش میلت‌لر اؤیه‌سی اؤلکه‌لر]]
&lt;references group=&quot;Notes&quot; /&gt;</text>
      <sha1>8jk7d7rp9b1pyxznoxhyctg6yvyk364</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بنین</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11192</id>
    <revision>
      <id>1593489</id>
      <parentid>1497627</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T22:43:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1593489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6313" sha1="75cgk7773hv3qmpglc4t1fx1ciuyb16" xml:space="preserve">{{Infobox country
|conventional_long_name= Republic of Benin
|native_name           = {{smaller|{{native name|fr|République du Bénin}}}}
|common_name           = Benin
|image_flag            = Flag of Benin.svg
|flag_size             = 102px
|image_coat            = Coat of arms of Benin.svg
|image_map             = Location Benin AU Africa.svg
|map_caption           = {{Map caption|location_color=dark blue|region=Africa|region_color=dark grey|subregion=the [[African Union]]|subregion_color=light blue}}
|image_map2            =
|national_motto        = {{Unbulleted list|{{native phrase|fr|&quot;Fraternité, Justice, Travail&quot;|italics=off|nolink=yes}}|{{Small|&quot;Fraternity, Justice, Labour&quot;}}}}
|national_anthem       = {{Nowrap|{{vunblist|{{Native name|fr|[[L'Aube Nouvelle]]|nolink=yes}}|{{Small|''The Dawn of a New Day''}}}}&lt;center&gt;[[File:L'Aube Nouvelle.ogg|L'Aube Nouvelle]]&lt;/center&gt;}}
|official_languages    = [[فرانسه دیلی]]
|languages_type        = [[Indigenous language]]s
|languages             = {{Hlist|[[Fon language|Fon]]|[[Yoruba language|Yoruba]]}}
|demonym               = {{Hlist|Beninese}}
|ethnic_groups         ={{Unbulleted list|39.2% [[Fon people|Fon]]|17.6% [[یوروبا‌لار]]|15.2% [[Aja people|Aja]]|9.2% [[Bariba people|Bariba]]|6.9% [[فولانی‌لر]]|6.1% Ottamari|4.0% Yoa-Lokpa|2.5% [[Dendi people|Dendi]]|{{Nowrap|}}}}
|ethnic_groups_year      = 2006
|capital                 = [[پورتو نووو]]&lt;sup&gt;a&lt;/sup&gt;
|largest_city            = [[Cotonou]]
|government_type         = {{Nowrap|[[Presidential system|Presidential]] [[جومهوریت]]}}
|leader_title1           = [[List of heads of state of Benin|President]]
|leader_name1            = [[Patrice Talon]]
|leader_title2           = [[List of Presidents of the National Assembly of Benin|President of the National Assembly]]
|leader_name2            = [[Adrien Houngbédji]]
|legislature             = [[National Assembly (Benin)|National Assembly]]
|sovereignty_type        = [[Independence]]
|established_event1      = from [[فرانسه]]
|established_date1       = 1 August 1960
|area_rank               = 100th
|area_km2                = 114763
|area_sq_mi              = 
|area_footnote           = &lt;ref name=AS2010&gt;{{Cite report |date=2012 |title=Annuaire statistique 2010 |language=fr |url=http://www.insae-bj.org/annuare-statistique.html?file=files/publications/annuel/Annuaire%20statistique%20%20INSAE%202010.pdf |publisher=[[Institut national de la statistique et de l'analyse économique|INSAE]] |page=49 |accessdate=17 December 2015}}&lt;/ref&gt;
|percent_water           = 0.4%
|population_estimate     = {{UN Population|Benin}}{{UN Population|ref}}
|population_estimate_rank= 82nd
|population_estimate_year= {{UN Population|Year}}
|population_census       = 10,008,749&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.insae-bj.org/ |title=BENIN en Chiffres |trans-title=BENIN in Figures |language=fr |website=[[Institut national de la statistique et de l'analyse économique|INSAE]] |accessdate=17 December 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151217002938/http://www.insae-bj.org/ |archivedate=2015-12-17}}&lt;/ref&gt;
|population_census_year  = 2013
|population_density_km2  = 94.8
|population_density_sq_mi= 
|population_density_rank = 120th
|GDP_PPP                 = $26.177 billion&lt;ref name=imf2&gt;{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2016/02/weodata/weorept.aspx?sy=2014&amp;ey=2021&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1&amp;pr1.x=58&amp;pr1.y=13&amp;c=638&amp;s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&amp;grp=0&amp;a=|title=Benin|publisher=International Monetary Fund}}&lt;/ref&gt;
|GDP_PPP_rank            =
|GDP_PPP_year            = 2017
|GDP_PPP_per_capita      = $2,297&lt;ref name=imf2/&gt;
|GDP_PPP_per_capita_rank =
|GDP_nominal             = $9.605 billion&lt;ref name=imf2/&gt;
|GDP_nominal_year        = 2017
|GDP_nominal_per_capita  = $842&lt;ref name=imf2/&gt;
|Gini_year               = 2003
|Gini_change             =  &lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
|Gini                    = 36.5 &lt;!--number only--&gt;
|Gini_ref                = &lt;ref name=CIA1&gt;{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html|title=Distribution of family income – Gini index|work=The World Factbook|publisher=CIA|accessdate=1 September 2009|archivedate=2007-06-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070613005439/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html}}&lt;/ref&gt;
|Gini_rank               =
|HDI_year                = 2015&lt;!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--&gt;
|HDI_change              = increase &lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
|HDI                     = 0.485 &lt;!--number only--&gt;
|HDI_ref                 =&lt;ref name=&quot;HDI&quot;&gt;{{cite web|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/2016_human_development_report.pdf|title=2016 Human Development Report|year=2016|accessdate=21 March 2017|publisher=United Nations Development Programme}}&lt;/ref&gt;
|HDI_rank                = 167th
|currency                = [[West African CFA franc]]
|currency_code           = XOF
|country_code            =
|time_zone               = [[West Africa Time|WAT]]
|utc_offset              = +1
|time_zone_DST           = 
|utc_offset_DST          = 
|drives_on               = right
|calling_code            = [[+229]]
|cctld                   = [[.bj]]
|footnote_a              = [[Cotonou]] is the seat of government.
}}
''' بنین ''' [[آفریقا]] دا بیر اؤلکه باشکندی (پایتختی) [[پورتو نووو]] دور.  ۸٬۴۳۹٬۰۰۰ نفوسا صاحیب دیر.رسمی دیلی [[فرانسه دیلی]] دیر.
&lt;ref&gt;Central Intelligence Agency - CIA - The World Factbook&lt;/ref&gt;

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery &quot;mode=traditional&quot; &quot;class=cente&quot;&quot;&gt;
image:Flag of Benin.svg
Image:LocationBenin.svg
Image:Benin-CIA WFB Map.png
Image:Benin_loc_map.svg
Image:Benin_loc_map+dep.svg
Image:BoniYayi_thumbnail2006.jpg
&lt;/gallery&gt;

== قایناقلار ==
{{قایناق}}

{{آفریقا بیرلیگی}}

[[بؤلمه:آفریقا اؤلکه‌لری]]
[[بؤلمه:فرانسه‌جه دانیشان اؤلکه‌لر]]
[[بؤلمه:آز توسعه ائتمیش اؤلکه‌لر]]
[[بؤلمه:آفریقا بیرلیگی اؤلکه‌لری]]
[[بؤلمه:ایسلام ایش‌بیرلیگی تشکیلاتی اؤلکه‌لری]]</text>
      <sha1>75cgk7773hv3qmpglc4t1fx1ciuyb16</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ایندیانا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15564</id>
    <revision>
      <id>1593487</id>
      <parentid>1590545</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T22:02:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1593487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11025" sha1="rj85b0qc4ds6e0ypohxgre0qbeukzxc" xml:space="preserve">{{Infobox U.S. state
| name = ایندیانا
| official_name = ایندیانا ایالتی
|ElectoralVotes = 11&lt;ref&gt;{{cite web|title=Electoral College Information|url=http://www.in.gov/sos/elections/2979.htm|website=in.gov|access-date=January 12, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210605202738/http://www.in.gov/sos/elections/2979.htm|archivedate=2021-06-05|accessdate=2021-08-20}}&lt;/ref&gt;
| image_flag = Flag of Indiana.svg
| flag_link = Flag of Indiana
| anthem = [[On the Banks of the Wabash, Far Away]]
| image_seal = Indiana-StateSeal.svg
| image_map = Indiana in United States.svg
| nickname = The [[Hoosier]] State
|Former = Indiana Territory
| population_demonym = [[Hoosier]]
| motto = [[The Crossroads of America]]
| seat = [[ایندیاناپولیس]]
|LargestCity = capital
|LargestMetro = [[Indianapolis metropolitan area|Greater Indianapolis]]
|Governor = [[اریک هولکومب]] ([[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری نین جومهوریت حیزبی|ج]])
|Lieutenant Governor = [[سوزان کروچ]] (ج)
|Legislature = [[Indiana General Assembly|General Assembly]]
|Upperhouse = [[Indiana Senate]]
|Lowerhouse = [[Indiana House of Representatives]]
|Judiciary = [[Indiana Supreme Court]]
|Senators = {{Unbulleted list|{{nowrap|[[تاد یانق]] (R)}}|{{Nowrap|[[Mike Braun]] (R)}}}}
|Representative = {{Unbulleted list|7 Republicans|2 Democrats}}
| postal_code = IN
|TradAbbreviation = Ind.
|OfficialLang = [[اینگیلیس دیلی]]
| area_rank = 38th
| area_total_sq_mi = 36,418
| area_total_km2 = 94,321
| area_land_sq_mi = 35,868
| area_land_km2 = 92,897
| area_water_sq_mi = 550
| area_water_km2 = 1,424
| area_water_percent = 1.5
| population_as_of = 2020
| population_rank = 17th
| 2010Pop = 6,785,528&lt;ref name=&quot;2020 U.S. Census&quot;&gt;{{cite web |url=https://www2.census.gov/programs-surveys/decennial/2020/data/apportionment/apportionment-2020-table02.pdf |publisher=[[United States Census Bureau]] |author=Resident Population Data |title=Resident Population Data – 2020 Census}}&lt;/ref&gt;
|2000DensityUS = 183
|2000Density = 70.7
|MedianHouseholdIncome = $54,181 (2017)&lt;ref name=kff&gt;{{cite web |url=http://kff.org/other/state-indicator/median-annual-income/?currentTimeframe=0 |website=The Henry J. Kaiser Family Foundation |title=Median Annual Household Income |access-date=April 8, 2019}}&lt;/ref&gt;
|IncomeRank = 35th
|Total GDP Rank = 16th
|Total GDP = 352,273 (2017)
|Per Capita GDP Rank = 33rd
|Per capita GDP = 38,037 (2005)
|AdmittanceOrder = 19th
|AdmittanceDate = December 11, 1816
| timezone1 = [[Eastern Time Zone|Eastern]]
| utc_offset1 = −05:00
| timezone1_DST = [[Eastern Daylight Time|EDT]]
| utc_offset1_DST = −04:00
| timezone1_location = 80 counties
| timezone2 = [[Central Time Zone (North America)|Central]]
| utc_offset2 = −06:00
| timezone2_DST = [[Central Daylight Time|CDT]]
| utc_offset2_DST = −05:00
| timezone2_location = 12 counties
|Latitude = 37° 46′ N to 41° 46′ N
|Longitude = 84° 47′ W to 88° 6′ W
| width_mi = 140
| width_km = 225
| length_mi = 270
| length_km = 435
| elevation_max_point = [[Hoosier Hill]]&lt;ref name=USGS&gt;{{cite web |url=http://pubs.usgs.gov/gip/Elevations-Distances/elvadist.html |title=Elevations and Distances in the United States |publisher=[[United States Geological Survey]] |year=2001 |access-date=October 21, 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=NAVD88&gt;Elevation adjusted to [[North American Vertical Datum of 1988]].&lt;/ref&gt;
| elevation_max_ft = 1,257
| elevation_max_m = 383
| elevation_ft = 700
| elevation_m = 210
| elevation_min_point = Confluence of [[اوهایو چایی]] and [[Wabash River]]
| elevation_min_ft = 320
| elevation_min_m = 97
| iso_code = US-IN
| website = www.in.gov
}}
{{Infobox U.S. state symbols
|Name = Indiana
|Flag = Flag of Indiana.svg
|Seal = Indiana-StateSeal.svg
|Amphibian = 
|Bird= [[Northern cardinal|Cardinal]]
|Butterfly = 
|Crustacean = 
|Fish = 
|Flower = [[پیون]]
|Grass = 
|Insect = Say's [[Firefly]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.wthr.com/article/lightning-bug-becomes-indianas-official-state-insect |title=Lightning bug becomes Indiana's official state insect |date=February 27, 2018 |website=13 WTHR Indianapolis |accessdate=2021-08-20 |archivedate=2018-02-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180228022002/https://www.wthr.com/article/lightning-bug-becomes-indianas-official-state-insect }}&lt;/ref&gt;
|Mammal = 
|Reptile = 
|Tree = [[Liriodendron tulipifera|Tulip tree]]
|Beverage = 
|Colors = [[گؤی (رنگ)]] and [[Gold (color)|gold]]
|Dance = 
|Dinosaur = 
|Firearm = [[Grouseland|Grouseland Rifle]]
|Food = [[Sugar cream pie]]
|Fossil = 
|Gemstone = 
|Instrument = 
|Mineral = 
|Poem = &quot;Indiana&quot;
|Rock = [[Indiana Limestone|Salem Limestone]]
|Shell = 
|Ships = [[USS Indianapolis]] (4), [[USS Indiana]] (4)
|Slogan = ''Honest to Goodness Indiana''
|Soil = [[Miami (soil)|Miami]]
|Sport = [[بسکتبال]]
|Tartan = 
|Toy = 
|Other = River: [[Wabash River|Wabash]]
|Route Marker = Indiana 13.svg
|Quarter = 2002 IN Proof.png
|QuarterReleaseDate = 2002
}}

'''ایندیانا''' (اینگیلیسجه. State of Indiana) ({{IPAc-en|audio=en-us-Indiana.ogg|ˌ|ɪ|n|d|i|ˈ|æ|n|ə}}) [[آمریکا بیرلشمیش ایالت‌لری|آمریکا بیرلشمیش ایالت‌لر]] اؤلکه سینین بیر ایالتی دیر. مساحتی 94,321 ک.م&lt;sup&gt;۲&lt;/sup&gt; و توپلوم سایی سی 6,619,680 نفر ، و باشکندی [[ایندیاناپولیس]] دیر.

==قایناقلار==
{{قایناق}}

{{Refbegin}}
* {{Cite book|title=The Encyclopedia of Indianapolis|url=https://archive.org/details/encyclopediaofin0000unse_y6v0|author=Bodenhamer, David J.|author2=Barrows, Robert Graham|author3=Vanderstel, David Gordon|year=1994|publisher=[[ایندیانا بیلیم‌یوردو]] Press|isbn=978-0-253-31222-8}}
* {{Cite book|title=Indiana|url=https://archive.org/details/indiana00bril|author=Brill, Marlene Targ|year=2005|publisher=[[Marshall Cavendish]]|isbn=978-0-7614-2020-0}}
* {{Cite book| last =Carmony| first =Donald F.| title =Indiana, 1816 to 1850: The Pioneer Era| url =https://archive.org/details/indiana18161850p0000carm| publisher =[[Indiana Historical Society]]| year =1998| location =Indianapolis| isbn =978-0-87195-124-3}}
* {{Cite book|title=Hoosiers in the Civil War|url=https://archive.org/details/hoosiersincivilw0000arvi|author=Funk, Arville L|year=1967|isbn=978-0-9623292-5-8|publisher=Adams Press}}
* {{Cite book|author=Gray, Ralph D|title=Gentlemen from Indiana: National Party Candidates,1836–1940|url=https://archive.org/details/bwb_P8-DHV-086| year=1977 |publisher=[[Indiana Historical Bureau]]|isbn=978-1-885323-29-3}}
* {{Cite book|title=Indiana History: A Book of Readings|url=https://archive.org/details/indianahistorybo0000unse|author=Gray, Ralph D|year=1995|publisher=Indiana University Press|isbn=978-0-253-32629-4}}
* {{Cite book|title=Here is Your Indiana Government|year=2005|author=Indiana State Chamber of Commerce}}
* {{Cite book|title=Here is Your Indiana Government|url=https://archive.org/details/hereisyourindia00indi|year=2007|author=Indiana State Chamber of Commerce}}
* {{Cite book| author =Indiana Writer's Project| title =Indiana: A Guide To The Hoosier State|series=American Guide Series| date=1973 |orig-year =1937}}
* {{Cite book| last =Jackson| first =Marion T., ed.| title =The Natural Heritage of Indiana| publisher=Indiana University Press| year =1997| location =Bloomington| isbn =978-0-253-33074-1}}
* {{Cite book|title=Handbook of Indiana Geology|author=Logan, William Newton|author2=Cumings, Edgar Roscoe|author3=Malott, Clyde Arnett|author4=Visher, Stephen Sargent|author5=Tucker, William Motier|author6=Reeves, John Robert|year=1922|publisher=William B. Burford}}
* Madison, James H. ''Hoosiers: A New History of Indiana.'' Bloomington, IN: Indiana University Press, 2014.
* {{Cite book| last = Madison| first =James H.| title =The Indiana Way: A State History| url = https://archive.org/details/indianawaystateh0000madi| publisher=Indiana University Press and Indiana Historical Society| year =1990| location =Bloomington and Indianapolis| isbn =978-0-253-20609-1}}
* {{Cite book|title=A Century of Indiana|url=https://archive.org/details/acenturyindiana00moorgoog|author=Moore, Edward E|year=1910|publisher=American Book Company}}
* {{Cite book|title=Indiana|author=Pell, Ed|year=2003|publisher=Capstone Press|isbn=978-0-7368-1582-6|url-access=registration|url=https://archive.org/details/indianapell00pell}}
* {{Cite book | last =Skertic | first = Mark |author2=John J. Watkins | title=A Native's Guide to Northwest Indiana| url =https://archive.org/details/isbn_9781893121089 | year = 2003}}
* {{Cite book| last =Taylor| first =Robert M., ed.| title =Indiana: A New Historical Guide| url =https://archive.org/details/indiananewhistor0000tayl| publisher=Indiana Historical Society| year = 1990| location =Indianapolis| isbn=978-0-87195-048-2}}
* {{Cite book| last = Taylor| first = Robert M., ed.| title =The State of Indiana History 2000: Papers Presented at the Indiana Historical Society's Grand Opening| publisher =Indiana Historical Society| year =2001| location = Indianapolis}}
{{Refend}}

==خاریجی لینکلر==

* {{Official website|http://www.in.gov}}
* [http://iga.in.gov/legislative/laws/const/articles/001/ Indiana Constitution]
* [http://www.visitindiana.com/ Indiana Travel and Tourism Information]
* [http://www.in.gov/dnr/2329.htm Indiana State Parks]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://www.loc.gov/rr/program/bib/states/indiana/index.html Indiana State Guide, from the Library of Congress]
* {{OSM relation|161816}}

{{S-start}}
{{S-bef|before=[[لوئیزیانا]]}}
{{S-ttl|title=[[بیرلشمیش ایالتلرینه قوشولان ایالترین لیستی تاریخ اساسیندا]]|years=Admitted on December 11, 1816 (19th)}}
{{S-aft|after=[[میسیسیپی]]}}
{{S-end}}
{{جوغرافیایی موقعیت
| Northwest = [[Lake Michigan]]
| North = {{بایراق|Michigan}}
| Northeast = 
| West = {{بایراق|Illinois}}
| Centre = '' Indiana'': [[Outline of Indiana|Outline]] • [[Index of Indiana-related articles|Index]]
| East = {{بایراق|Ohio}}
| Southwest = 
| South = {{بایراق|Kentucky}}
| Southeast = 
}}

{{بیرلشمیش ایالتلرین سیاسی بؤلوملری}}

{{Authority control}}
{{Coord|39.8942|-86.2816|dim:300000_region:US-IN_type:adm1st|name=State of Indiana|display=title}}

[[بؤلمه:ایندیانا| ]]
[[بؤلمه:اورتا غرب بیرلشمیش ایالتلر]]
[[بؤلمه:۱۸۱۶ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر]]
[[بؤلمه:بیرلشمیش ایالتلرین ایالتلری]]
[[بؤلمه:ویدئو کلیپلری اولان مقاله‌لر]]
[[Category:U.S. states with multiple time zones]]
[[بؤلمه:۱۸۱۶ - جی ایلینده آمریکا بیرلشمیش ایالتلری اؤلکه‌سینده یارانانلار]]</text>
      <sha1>rj85b0qc4ds6e0ypohxgre0qbeukzxc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مونتانا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15584</id>
    <revision>
      <id>1593504</id>
      <parentid>1592945</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T06:19:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1593504</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105195" sha1="br6c6z3hcb59pvsitodbkygzqzbvlb7" xml:space="preserve">{{Infobox U.S. state
| name = Montana
| official_name = State of Montana
| image_flag = Flag of Montana.svg
| flag_link = Flag of Montana
| image_seal = Montana-StateSeal.svg
| seal_link = Seal of Montana
| anthem = &quot;[[Montana (state song)|Montana]]&quot;
| image_map = Montana in United States.svg
| nickname = Big Sky Country, The Treasure State
| motto = {{Native name|es|&quot;Oro y Plata&quot;|italics=off}}&lt;br/&gt;{{Small|&quot;Gold and Silver&quot;}}
| Former = Montana Territory
| population_demonym = Montanan
| seat = [[هلنا، مونتانا]]
| OfficialLang = English
| LargestCity = [[بیلینقز، مونتانا]]
| LargestMetro = [[Billings metropolitan area|Billings]]
| Governor = {{Nowrap|[[قرق جیانفورت]] ([[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری نین جومهوریت حیزبی]])}}
| Lieutenant Governor = {{Nowrap|[[Kristen Juras]] (R)}}
| Legislature = [[Montana Legislature]]
| Upperhouse = [[Montana Senate|Senate]]
| Lowerhouse = [[Montana House of Representatives|House of Representatives]]
| Judiciary = [[Montana Supreme Court]]
| Senators = {{Nowrap|[[جان تستر]] ([[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری نین دموکرات حیزبی]])}}&lt;br /&gt;{{Nowrap|[[استیو دینز]] (R)}}
| Representative = [[مات روزندال]] (R)
| area_rank = 4th
| area_total_sq_mi = 147,040&lt;ref name=census&gt;{{cite web|url=https://www.census.gov/prod/cen2010/cph-2-1.pdf|title=United States Summary: 2010, Population and Housing Unit Counts, 2010 Census of Population and Housing|publisher=[[United States Census Bureau]]|type=PDF|page=41 (Table 18)|date=September 2012|access-date=April 11, 2014}}&lt;/ref&gt;
| area_total_km2 = 380,800 &lt;!--{{Convert|147040|mi2|km2}}--&gt;
| area_land_sq_mi = 145,552&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://geoinfo.msl.mt.gov/geography/geography_facts/area_of_montana_counties.aspx|title=Area of Montana Counties|publisher=Montana.gov|access-date=February 2, 2020|accessdate=2021-08-06|archivedate=2020-02-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200203021608/http://geoinfo.msl.mt.gov/geography/geography_facts/area_of_montana_counties.aspx}}&lt;/ref&gt;
| area_land_km2 = {{Convert|145552|mi2|km2}}
| area_water_sq_mi = 1,491
| area_water_km2 = 3,862
| area_water_percent = 1
| population_rank = 44th
| 2010Pop = 1,085,407&lt;ref name=&quot;2020Census&quot;&gt;{{cite web |title=2020 Census Apportionment Results |url=https://www.census.gov/data/tables/2020/dec/2020-apportionment-data.html |website=census.gov |publisher=[[United States Census Bureau]] |access-date=April 30, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210426210008/https://www.census.gov/data/tables/2020/dec/2020-apportionment-data.html |archive-date=April 26, 2021 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| population_as_of = 2020
| population_density_rank = 48th
| 2010DensityUS = 7.09
| 2000Density = 2.73
| MedianHouseholdIncome = $53,386&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://kff.org/other/state-indicator/median-annual-income/?currentTimeframe=0|website=The Henry J. Kaiser Family Foundation|title=Median Annual Household Income|access-date=December 9, 2016}}&lt;/ref&gt;
| IncomeRank = 38th
| AdmittanceOrder = 41st
| AdmittanceDate = November 8, 1889
| Latitude = 44° 21′ N to 49° N
| Longitude = 104° 2′ W to 116° 3′ W
| length_mi = 255
| length_km = 410
| width_mi = 630
| width_km = 1,015
| elevation_max_point = [[Granite Peak (Montana)|Granite Peak]]{{Sfn|National Geodetic Survey|2008}}{{Sfn|Geological Survey|2001}}
| elevation_max_ft = 12,807
| elevation_max_m = 3903.5
| elevation_ft = 3,400
| elevation_m = 1040
| elevation_min_point = [[کووتنای چایی]] at {{Nowrap|[[آیداهو ایالتی]] border}}{{Sfn|National Geodetic Survey|2008}}{{Sfn|Geological Survey|2001}}
| elevation_min_ft = 1,804
| elevation_min_m = 557
| timezone1 = [[Mountain Time Zone|Mountain]]
| utc_offset1 = −07:00
| timezone1_DST = [[Mountain Daylight Time|MDT]]
| utc_offset1_DST = −06:00
| area_code = [[Area code 406|406]] Entire State
| postal_code = MT
| TradAbbreviation = Mont.
| iso_code = US-MT
| website = www.mt.gov
| Capital = 
| Representatives = 
}}
{{Infobox U.S. state symbols
|Name = Montana
|Flag = Flag of Montana.svg
|Seal = Seal of Montana.svg
|Bird = [[Western meadowlark]]
|Butterfly = [[Mourning cloak]]
|Fish = [[Westslope cutthroat trout]]
|Flower = [[Bitterroot]]
|Mammal = [[Grizzly bear]]
|Tree = [[ساری شام]]
|Fossil = [[Maiasaura peeblesorum]]
|Gemstone = [[Sapphire]], [[Agate]]
|Route Marker = MT-1.svg
|Quarter =
|QuarterReleaseDate = 2007
}}

'''مونتانا''' [[آمریکا بیرلشمیش ایالت‌لری|آمریکا بیرلشمیش ایالت‌لر]] اؤلکه سینین بیر ایالتی دیر.


==نوتلار==
{{Notelist}}

==قایناقلار==
{{قایناق}}

{{Refbegin|30em}}
* {{Citation|last=Archibald |first=J. David | contribution = I. Extinction, Cretaceous | editor-last = Currie | editor-first = Philip J. | editor2-last = Padian | editor2-first = Kevin |title=Encyclopedia of Dinosaurs | pages = 221–230 |publisher=Academic Press |location=San Diego, Calif. |year=1997 |isbn=978-0-12-226810-6}}
* {{cite book | url = https://books.google.com/books?id=08rAI9NEbcYC&amp;lpg=PA58 | last1 = Aarstad | first1 = Rich | last2 = Arguimbau | first2 = Ellen | last3 = Baumler | first3 = Ellen | last4 = Porsild | first4 = Charlene | title = Montana Place Names From Alzada to Zortman | year = 2009 | publisher = Montana Historical Society Press | location = Helena, MT | isbn = 978-0-9759196-1-3 }}
* {{cite book | url =https://archive.org/details/gatheringnoisefr0000ande | url-access =registration | page =[https://archive.org/details/gatheringnoisefr0000ande/page/4 4] | last =Anderson | first =Donald | title =Gathering Noise From My Life: A Camouflaged Memoir | year =2012 | publisher =University of Iowa Press | location =Iowa City, IA | isbn =978-1-60938-111-0 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Bureau of Economic Analysis|2011}} |last1=Avery |first1=Jonathan E. |last2=Siebeneck |first2=Todd P. |last3=Tate |first3=Robert P. |title=Gross Domestic Product by State – Advance Statistics for 2010 and Revised Statistics for 2007–2009 |publisher=Bureau of Economic Analysis |date=July 2011 |url=https://www.bea.gov/scb/pdf/2011/07%20July/0711_gdp-state.pdf |access-date=May 11, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120924210831/http://www.bea.gov/scb/pdf/2011/07%20July/0711_gdp-state.pdf |archive-date=September 24, 2012 |url-status=dead |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2012-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120924210831/http://www.bea.gov/scb/pdf/2011/07%20July/0711_gdp-state.pdf }}
* {{cite news | last = Bacaj | first = Jason | url = http://www.bozemandailychronicle.com/business/industry_roundup/article_a310c226-6a60-11e2-8e0c-0019bb2963f4.html | work = Bozeman Daily Chronicle | title = Billings Logan International Remains Busiest in Montana | date = January 29, 2013 | access-date = April 21, 2013 }}
* {{cite news | last=Backus | first=Perry | url=http://missoulian.com/news/article_8923be73-e363-5cf5-92c0-e44b26f643f8.html | work=The Missoulian | title=Beetles Shaping Montana's Forest Lands | date=July 31, 2005 | access-date=April 6, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170118083524/http://missoulian.com/news/article_8923be73-e363-5cf5-92c0-e44b26f643f8.html | archivedate=2017-01-18 }}
* {{cite news | last=Backus | first=Perry | url=http://missoulian.com/news/state-and-regional/forest-service-finds-varied-beetle-activity/article_a413835e-1500-5319-8a5d-1f456d92fcd5.html | newspaper=The Missoulan | title=Forest Service Finds Varied Beetle Activity | date=February 14, 2007 | access-date=March 30, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170118084718/http://missoulian.com/news/state-and-regional/forest-service-finds-varied-beetle-activity/article_a413835e-1500-5319-8a5d-1f456d92fcd5.html | archivedate=2017-01-18 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Ballantye|Rasmussen|2011}} |url=http://www.ncela.gwu.edu/files/uploads/.../NABE_2011_Ballantyne_Rasmussen.pdf |last1=Ballantyne |first1=Keira G. |last2=Rasmussen |first2=Mari B. |title=Resources for Working With the Indigenous Languages of North America and the Pacific Islands |publisher=National Clearinghouse for English Language Acquisition, George Washington University |date=February 2011 |access-date=August 28, 2013 }} {{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{اؤلو باغلانتی|date=February 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{cite book|last=Ballard |first=Jack |title=Elk Hunting Montana: Finding Success on the Best Public Lands |publisher=Lyons Press |location=Guildford, Conn. |year=2008 |isbn=978-1-59921-154-1}}
* {{cite web | url =https://fas.org/sgp/crs/misc/RS21729.pdf | last =Beaver | first =Janice Cheryl | title =U.S. International Borders: Brief Facts | year =2006 | publisher =Congressional Research Service | location =Washington, D.C. | access-date =March 27, 2013 | accessdate =2021-08-06 | archivedate =2019-04-01 | archiveurl =https://web.archive.org/web/20190401163943/https://fas.org/sgp/crs/misc/RS21729.pdf }}
* {{cite web| last =Bergman| first =Brian| title =Bison Back from Brink of Extinction| website =Maclean's| date =February 16, 2004| url =http://www.thecanadianencyclopedia.com/index.cfm?PgNm=TCE&amp;Params=M1ARTM0012570| access-date =April 8, 2013| archive-date =2007-09-01| archive-url =https://web.archive.org/web/20070901122211/http://www.thecanadianencyclopedia.com/index.cfm?PgNm=TCE&amp;Params=M1ARTM0012570| url-status =dead| accessdate =2021-08-06| archivedate =2011-11-09| archiveurl =https://web.archive.org/web/20111109011215/http://www.thecanadianencyclopedia.com/index.cfm?PgNm=TCE&amp;Params=M1ARTM0012570}}
* {{cite web |last=Boswell |first=Evelyn |title=New Stegner Professor to Hit the Ground Running |publisher=Montana State University News Service |date=October 5, 2006 |url=http://www.montana.edu/cpa/news/nwview.php?article=4110 |access-date=May 5, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070820020652/http://www.montana.edu/cpa/news/nwview.php?article=4110 |archive-date=August 20, 2007 |url-status=dead |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2007-08-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070820020652/http://www.montana.edu/cpa/news/nwview.php?article=4110 }}
* {{cite web |last1=Brittingham |first1=Angela |last2=de la Cruz |first2=G. Patricia |title=Ancestry 2000 (C2KBR-35) |publisher=United States Bureau of the Census |date=June 2004 |url=https://www.census.gov/prod/2004pubs/c2kbr-35.pdf |access-date=August 28, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040920132346/http://www.census.gov/prod/2004pubs/c2kbr-35.pdf |archive-date=September 20, 2004 |url-status=dead }}
* {{cite book|title=Precambrian Geology of the Tobacco Root Mountains, Montana |editor=John Brady |editor2=Charles J. Vitaliano |editor3=William S. Cordua |last=Burger |first=H. Robert |chapter=General Geology and Tectonic Settong of the Tobacco Root Mountains. Special Paper 377. |pages=1–14 |publisher=Geological Society of America |location=Boulder, Colo. |year=2004 |isbn=978-0-8137-2377-8}}
* {{cite book |last=Cooper |first=Ed |title=Soul of the Rockies-Portrait of America's Largest Mountain Range |url=https://archive.org/details/soulofrockiespor0000coop |publisher=Globe Pequot Press |location=Guilford, CT |year=2009 |isbn=978-0-7627-4941-6 }}
* {{cite book| last =Cunningham | first =Bill | title =Montana Wildlands: From Northwest Peaks to Deadhorse Badlands | place =Helena, Mont. | publisher =Farcountry Press | year =1990 | isbn =978-0-938314-93-6}}
* {{cite news |ref={{SfnRef|Mining and Scientific Press|1899}} |url=https://books.google.com/books?id=6JQ5AQAAMAAJ |title=Cyaniding at Gilt Edge, Montana |newspaper=Mining and Scientific Press |date=October 7, 1899 |access-date=August 1, 2013 }}
* {{cite book|last=Diamond |first=Jared |title=Collapse: How Societies Choose to Fail or Succeed |publisher=Penguin Books |location=New York |year=2006 |isbn=978-0-670-03337-9|title-link=Collapse: How Societies Choose to Fail or Succeed }}
* {{cite book | last = Elias | first = Scott | title = Rocky Mountains | url = https://archive.org/details/rockymountains0000elia | year = 2002 | publisher = Smithsonian Institution Press | location = Washington, D.C. | isbn = 978-1-58834-042-9 }}
* {{cite book|last1=Elison|first1=Larry M.|last2=Snyder|first2=Fritz|title=The Montana State Constitution: A Reference Guide|location=Westport, Conn.|publisher=Greenwood Press|year=2001|isbn=9780313273469|url=https://books.google.com/books?id=xZSajCBQL1sC}}
* {{cite book |last=Enright |first=Kelly |title=America's Natural Places: Rocky Mountains and Great Plains |publisher=Greenwood Press/ABC-CLIO |location=Santa Barbara, Calif. |year=2010 |isbn=978-0-313-35314-7 |url=https://archive.org/details/americasnaturalp00enri }}
* {{cite book | last = Fanselow | first = Julie | title = Traveling the Lewis and Clark Trail | year = 2007 | publisher = Falcon Guides | location = Guilford, CT | url = https://books.google.com/books?id=OmeD7zCK0PsC&amp;pg=PA171 | isbn = 978-0-7627-4437-4 }} {{Dead link|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{cite book|last=Finnerty |first=Jim |title=A Pleasant Stroll to Everest |publisher=Xlibris Corp. |location=Bloomington, Ind. |year=2011 |isbn=978-1-4628-4928-4}}{{Self-published inline|certain=yes|date=December 2017}}
* {{cite book |last1=Fischer |first1=Hank |last2=Fischer |first2=Carol |title=Paddling Montana |url=https://archive.org/details/paddlingmontana0000fisc |publisher=FalconGuides |location=Guildford, CT |year=2008 |isbn=978-0-7627-4352-0 }}
* {{cite book |last=Fisher |first=Cassius A. |url=https://books.google.com/books?id=ELcPAAAAIAAJ&amp;pg=RA1-PA11 |title=Geology and Water Resources of the Great Falls Region, Montana. Water-Supply Paper No. 221 |publisher=U.S. Geological Survey |location=Washington, D.C. |year=1908 }}
* {{cite book |last1=Fletcher |first1=Robert H. |last2=Bradshaw |first2=Glenda Clay |last3=Axline |first3=Jon |last4=Shope |first4=Irvin |title=Montana's Historical Highway Markers |url=https://archive.org/details/montanashistoric0000flet |publisher=Montana Historical Society |location=Helena, Mont. |year=2008 |isbn=978-0-917298-31-8}}
* {{cite book | last1=Florence | first1=Mason | last2=Nystrom | first2=Andrew Dean | last3=Gierlich | first3=Marisa | title=Rocky Mountain States | url=https://archive.org/details/rockymountains0000flor | publisher=Lonely Planet | location=London | year=2001 | isbn=978-1-86450-327-2 }}
* {{cite book|last=Foner |first=Philip S. |title=Labor and World War I, 1914–1918|volume=7|publisher=International Publishers |location=New York |year=1987 |isbn=978-0-7178-0638-6}}
* {{cite journal|ref={{SfnRef|Montana Outdoors|2002}}|last=French|first=Brett|journal=Montana Outdoors|title=A Good Time in Montana's Badlands|url=http://fwp.mt.gov/mtoutdoors/HTML/articles/2003/makoshika.htm|date=March–April 2002|access-date=April 10, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130423075736/http://fwp.mt.gov/mtoutdoors/HTML/articles/2003/makoshika.htm|archive-date=April 23, 2013|url-status=dead}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130423075736/http://fwp.mt.gov/mtoutdoors/HTML/articles/2003/makoshika.htm |date=2013-04-23 }}
* {{cite news|ref={{SfnRef|Billings Gazette—Forecast|2009}}|last=French|first=Brett|newspaper=Billings Gazette|title=Forecast: More Air Pollution, Study Predicts Global Warming Will Increase Fires in Northern Rockies|url=http://www.billingsgazette.com/news/state-and-regional/montana/article_d3d32b14-7cc6-11de-b4e3-001cc4c03286.html|date=July 29, 2009|access-date=April 7, 2013}}
* {{cite book| last1 =Graetz | first1 =Rick | last2 =Clemenz | first2 =Bob | title = Beautiful Montana | year = 1984 | publisher =Beautiful America Publishing| location=Wilsonville, OR | isbn = 978-0-915796-25-0}}
* {{cite web|url=http://www.kulr8.com/news/local/Montana-Reaches-One-Million-Mark-136629723.html|archive-url=https://archive.today/20130411062218/http://www.kulr8.com/news/local/Montana-Reaches-One-Million-Mark-136629723.html|url-status=dead|archive-date=April 11, 2013|title=Montana Reaches One Million Mark|last=Gravlee|first=Sarah|date=January 3, 2012|website=kulr8.com|publisher=KULR-8 Television|access-date=April 27, 2013|accessdate=2021-08-06|archivedate=2013-04-11|archiveurl=https://archive.today/20130411062218/http://www.kulr8.com/news/local/Montana-Reaches-One-Million-Mark-136629723.html}}
* {{cite book|last=Hanna |first=Warren L. |title=Stars Over Montana-Men Who Made Glacier National Park History |publisher=Glacier Natural History Association |location=West Glacier, MT |year=1988 |isbn=978-0-09-167906-4|chapter=James Willard Schultz-The Pikuni Storyteller}}
* {{Citation| ref ={{SfnRef|Geographical Dictionary Of The World|1900}} | contribution =Clark's (Clarke's) River, Flathead River | year = 1900 | title = Geographical Dictionary Of The World In The Early 20th Century With Pronouncing Gazetteer | editor-last =Heilprin | editor-first =Angelo | editor2-last =Heilprin | editor2-first =Louis | volume =1, A to L | page =423 | place =Philadelphia, Pa. | publisher =J. B. Lippincott}}
* {{cite book| ref ={{SfnRef|Hellmann|2013}} |last=Hellman |first=Paul T. |title=Historical Gazetteer of the United States |publisher=Routledge |location=Florence, Ky. |year=2013 |isbn=978-1-135-94859-7}}
* {{cite news |last=Holden |first=Stephen |date=March 29, 2002 |title=The Slaughter Rule (2002) |url=https://movies.nytimes.com/movie/review?res=9F02E4D71E3BF93AA15750C0A9649C8B63 |work=[[نیویورک تایمز]] |access-date=April 30, 2013 }}
* {{cite book |last=Holmes |first=Krys |title=Montana: Stories of the Land |publisher=Montana Historical Society Press |location=Helena, MT |year=2009 |isbn=978-0-9759196-3-7}}
** {{harvc |c=”Chapter 5” |in=Holmes |year=2009 |url=http://svcalt.mt.gov/education/textbook/Chapter5/Chapter5.pdf}}
** {{harvc |c=”Chapter 7” |in=Holmes |year=2009 |url=http://svcalt.mt.gov/education/textbook/Chapter7/Chapter7.pdf}}
** {{harvc |c=”Chapter 13” |in=Holmes |year=2009 |url=http://svcalt.mt.gov/education/textbook/Chapter13/Chapter13.pdf}}
* {{cite journal| ref ={{SfnRef|HowardB|2013}}|last=Howard|first=Beth |title = Top Hospitals for Safety | issue = April–May 2013 |journal=AARP the Magazine}}
* {{cite book |last=Howard |first=Joseph Kinsey |title=Montana-High, Wide and Handsome |url=https://archive.org/details/montanahighwideh0000howa_u8n4 |publisher=Yale University Press |location=New Haven, CT |year=1959 |isbn=978-0-8032-7339-9 }}
* {{cite web| url =http://ams.confex.com/ams/pdfpapers/54387.pdf| last1 =Horvitz| first1 =Andrew H.| last2 =Stephens| first2 =Scott| last3 =Helfert| first3 =Michael| last4 =Goodge| first4 =Grant| last5 =Redmond| first5 =Kelly T.| last6 =Pomeroy| first6 =Ken| last7 =Purdy| first7 =Ed| title =A National Temperature Record at Loma, Montana| year =2002| publisher =American Meteorological Society| access-date =April 6, 2013}}
* {{cite book|last=Hoxie|first=Frederick E.|title=Parading Through History. The making of the Crow Nation in America, 1805-1935|publisher=Cambridge University Press|location=New York, New York|year=1995|isbn=978-0-521-48057-4|url=https://archive.org/details/paradingthroughh0000hoxi}}
* {{cite book|title=Insiders' Guide to Yellowstone and Grand Teton|last1=Hurlbut|first1=Brian|last2=Davis|first2=Seabring|publisher=Globe Pequot|year=2009|isbn=978-0-7627-5041-2|url=https://books.google.com/books?id=BZKG-F4EycgC&amp;pg=PT151}}
* {{cite book |last=Huser |first=Verne |title=On the River With Lewis and Clark |url=https://archive.org/details/onriverwithlewis0000huse |publisher=Texas A&amp;M University Press |location=College Station, Tex. |year=2004 |isbn=978-1-58544-320-8 }}
* {{cite book|last1=Jewell |first1=Judy |last2=McRae |first2=Bill |title=Moon Montana |publisher=Avalon Travel |location=Berkeley, Calif. |year=2012 |isbn=978-1-61238-262-3}}
* {{cite journal|last=Johnson|first=James W. (Body)|url=http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1078731/|title=The Fight That Won't Stay Dead|journal=Sports Illustrated|date=July 4, 1966|access-date=April 15, 2013|archive-date=2013-04-10|archive-url=https://archive.today/20130410171754/http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1078731/|url-status=dead}}
* {{cite book|last=Kappler|first= Charles J. |title=Indian Affairs. Laws and Treaties. Vol. 2 |location=Washington, D.C.|year=1904}}
* {{cite book |title= The Endangered Species Act and Federalism: Effective Conservation Through Greater State Commitment |last1= Kaush |first1= Arha |last2= Thompson, Jr. |first2= Barton H. |year= 2012 |publisher= Routledge |isbn= 978-1-58592-042-6 |edition= 2 |url= https://books.google.com/books?id=JlEdmskDaHkC&amp;lpg=PA258 }}
* {{cite journal |last1=Kittredge |first1=William |last2=Krauzer |first2=Steven M. |title='Mr. Montana' Revised: Another Look at Granville Stuart |url=https://archive.org/details/sim_montana-the-magazine-of-western-history_autumn-1986_36_4/page/14 |journal=Montana: The Magazine of Western History |volume=36 |date=Autumn 1986 |jstor=4519007 |issue=4 |pages=14–23 }}
* {{cite web |url=https://archive.org/download/04DE1BD2-FCE9-4FA6-A6D7-5B177B6B2F82/04DE1BD2-FCE9-4FA6-A6D7-5B177B6B2F82.pdf |last1=Kudray |first1=Gregory M. |last2=Cooper |first2=Steven V. |title=Montana's Rocky Mountain Front: Vegetation Map and Type Descriptions. Report to the United States Fish and Wildlife Service |publisher=Montana Natural Heritage Program |location=Helena, MT |year=2006 |access-date=July 29, 2013 }}
* {{cite book | last =Kugler | first =Eileen Gale | title =Innovative Voices in Education: What It Takes to Engage Diverse Communities | place =Lanham, MD | publisher =Rowman &amp; Littlefield Education | year =2013 | url =https://books.google.com/books?id=VeROJj7VM9MC&amp;lpg=PA44 | isbn =978-1-61048-539-5 }}
* {{cite web |url=http://www.ethnologue.com |last1=Lewis |first1=M. Paul |last2=Simons |first2=Gary F. |last3=Fennig |first3=Charles D. |title=Ethnologue: Languages of the World |publisher=SIL International |year=2013 |access-date=August 28, 2013 }}
* {{cite journal|last1=Libecap|first1=Gary D.|last2=Hansen|first2=Zeynep Kocabiyik|title=&quot;Rain Follows the Plow&quot; and Dryfarming Doctrine: The Climate Information Problem and Homestead Failure in the Upper Great Plains, 1890–1925|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-economic-history_2002-03_62_1/page/86|journal=Journal of Economic History|volume=62|issue=1|pages=86–120|date=March 2002|jstor=2697973}}
* {{cite news|last=Lincoln|first=Marga|newspaper=Helena Independent Record|url=http://helenair.com/entertainment/yourtime/montana-shakespeare-company-finds-new-home-at-helena-civic-center/article_9798a22c-8912-11e1-a61f-0019bb2963f4.html|title=Montana Shakespeare Company Finds New Home at Helena Civic Center|date=April 19, 2012|access-date=May 13, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170118083931/http://helenair.com/entertainment/yourtime/montana-shakespeare-company-finds-new-home-at-helena-civic-center/article_9798a22c-8912-11e1-a61f-0019bb2963f4.html|archivedate=2017-01-18}}
* {{cite book |last=Lubetkin |first=M. John |title=Jay Cooke's Gamble-The Northern Pacific Railroad, The Sioux, and the Panic of 1873 |url=https://archive.org/details/jaycookesgamblen0000lube |publisher=University of Oklahoma Press |location=Norman, OK |isbn=978-0-8061-3740-7 |year=2006 }}
* {{cite book|title=Cowboys and Cattlemen-A Roundup of Montana, The Magazine of Western History |editor=Kennedy, Michael S. |last=Lux|first=Mabel |chapter=Honyockers of Harlem-Honyockers of Zurich |pages=333–348 |publisher=Hastings House|location=New York |year=1964}}
* {{cite web | last1 = Madej | first1 = Ed | last2 = Jones | first2 = Cedron | title = Mountain Ranges of Montana | url = http://nris.mt.gov/MontanaFacts/mtnRanges.pdf | publisher = Montana State Library | website = Natural Resource Information System | date = September 14, 2007 | access-date = March 30, 2013 | archive-date = May 15, 2013 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130515191757/http://nris.mt.gov/montanafacts/mtnRanges.pdf | url-status = dead | accessdate = 2021-08-06 | archivedate = 2013-05-15 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20130515191757/http://nris.mt.gov/montanafacts/mtnRanges.pdf }}
* {{cite book | last1 =Malone | first1 =Michael P. | last2 =Roeder | first2 =Richard B. | last3 =Lang | first3 =William L. | title =Montana: A History of Two Centuries | url =https://archive.org/details/montanahistoryof0000malo | publisher =University of Washington Press | location =Seattle | year =1976 | chapter =Montana Territory | isbn =978-0-295-97129-2 }}
* {{cite book | url =https://books.google.com/books?id=p-P59FkOPg0C&amp;pg=PP1 | last1 =Malone | first1 =Michael P. | last2 =Roeder | first2 =Richard B. | last3 =Lang | first3 =William L. | title =Montana: A History of Two Centuries | year =1991 | publisher =University of Washington Press | location =Seattle | isbn =978-0-295-97120-9 }}
* {{cite book| url = https://books.google.com/books?id=xxE28XK56O0C| last = Matzko| first = John| title = Reconstructing Fort Union| year = 2001| publisher = University of Nebraska Press| location = Lincoln, NE| isbn = 978-0-8032-3216-7}}
* {{cite journal | last=McDean | first=Harry C. | url=http://digitalcommons.unl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1968&amp;context=greatplainsquarterly | journal=Great Plains Quarterly | title=Dust Bowl Historiography | date=January 1, 1986 | access-date=May 25, 2013 }}
* {{cite news | last=McKee | first=Jennifer | url=http://billingsgazette.com/news/state-and-regional/montana/um-climate-expert-says-triple-digit-julys-will-be-norm/article_6944a7e5-6d83-5871-9d10-3086c8978853.html | work=Billings Gazette | title=UM Climate Expert Says Triple-digit Julys Will Be Norm | date=August 27, 2007 | access-date=April 6, 2013 }}
* {{cite book |last=Merrill-Maker |first=Andrea |title=Montana Almanac-The First, Best Source for Information About Big Sky Country |url=https://archive.org/details/montanaalmanac0000merr |publisher=Globe Pequot Press |location=Guildford, CT |year=2006 |isbn=978-0-7627-3655-3 |chapter=Natural Treasures }}
* {{cite book|last1=Milner II|first1=Clyde A.|last2=O'Connor|first2=Carol A.|title=As Big as the West: The Pioneer Life of Granville Stuart|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|year=2009|isbn=978-0-19-512709-6|url=https://archive.org/details/asbigaswestpione00miln}}
* {{cite book |last1=Moody |first1=David W. |last2=Chase |first2=Edith B. |last3=Aronson |first3=David A. |title=National Water Summary—1985: Hydrologic Events and Surface-Water Resources. U.S. Geological Survey Water-Supply Paper 2300 |publisher=U.S. Government Printing Office |location=Washington, D.C. |year=1986 |url=https://books.google.com/books?id=9-ZCGdqvy-4C&amp;pg=PA310 }}
* {{cite book | last = Morris | first = Patrick F. | title = Anaconda, Montana: Copper Smelting Boom Town on the Western Frontier | url = https://archive.org/details/anacondamontanac0000morr | year = 1997 | publisher = Swann Publishing | location = Burnet, TX | isbn = 978-0-9657209-2-2 }}
* {{cite journal|last=Murphy|first=Paul L.|title=Montana's Agony: Years of War and Hysteria, 1917–1921|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-american-history_1980-09_67_2/page/436|journal=The Journal of American History|year=1980|doi=10.2307/1890476|volume=67|issue=2|page=436|jstor=1890476}}
* {{cite book | last1 = Naiman | first1 = Robert J. | last2 = Décamps | first2 = Henri | last3 = McClain | first3 = Michael E. | title = Riparia: Ecology, Conservation, and Management of Streamside Communities | url = https://archive.org/details/ripariaecologyco0000naim | year = 2005 | publisher = Elsevier Academic | location = Boston | isbn = 978-0-12-663315-3 }}
* {{cite web |url=https://www.census.gov/prod/cen2010/briefs/c2010br-10.pdf |last1=Norris |first1=Tina |last2=Vines |first2=Paula L. |last3=Hoeffel |first3=Elizabeth M. |title=The American Indian and Alaska Native Population: 2010 |publisher=United States Bureau of the Census |date=January 2012 |access-date=August 28, 2013 }}
* {{cite book |last=O'Brien |first=Mary |year=2003 |title=Days on the Road: Crossing the Plains in 1865, The Diary of Sarah Raymond Herndon |publisher=Morris Books Publishing |isbn=978-0-7627-2581-6 |url=https://books.google.com/books?id=okCbyKMn9NEC&amp;pg=PP18 }} {{Dead link|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{cite magazine |last=Ottum |first=Bob |url=http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1148000/index.htm |title=Bold Bourkey For John Misha |magazine=Sports Illustrated |date=January 29, 1968 |access-date=April 20, 2013 |archive-date=2009-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091012034449/http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1148000/index.htm |url-status=dead }}
* {{cite book | last=Palmer | first=Tim | title=America By Rivers | url=https://archive.org/details/americabyrivers0000timp | publisher=Island Press | location=Washington, D.C. | year=1998 | isbn=978-1-59726-912-4 }}
* {{cite book |last=Parry |first=Ellis Roberts |title=Montana Dateline |url=https://archive.org/details/montanadateline0000parr |publisher=TwoDot Press |location=Guilford, Conn. |year=2001 |isbn=978-1-56044-956-0 }}
* {{cite book|last1=Peavey|first1=Linda|last2=Smith|first2=Ursula|title=Full-Court Quest|url=https://archive.org/details/fullcourtquestgi0000peav|publisher=University of Oklahoma Press|location=Norman, OK|year=2008 }} Reviewed by {{cite journal|author=Nykolaiszyn, Juliana M. |title=Full-Court Quest|journal=Oral History Review|volume=38|issue=2|date=Summer–Fall 2011|pages=420–422|doi= 10.1093/ohr/ohr087|s2cid=160257569}}
* {{cite book | last=Peterson | first=Eric | title=Frommer's Montana and Wyoming | publisher=John Wiley &amp; Sons | location=Hoboken, N.J. | year=2012 | isbn=978-0-470-59150-5 | url=https://archive.org/details/isbn_9780470591505 }}
* {{cite book | ref ={{SfnRef|Robbins, C.|2008}} | last =Robbins | first =Chuck | title =Great Places Montana: A Recreational Guide to Montana's Public Lands and Historic Places for Birding, Hiking, Photography, Fishing, Hunting, and Camping | place =Belgrade, MT | publisher =Wilderness Adventures Press | year =2008 | url =https://books.google.com/books?id=GmogM1jmMqkC&amp;pg=PA11 | isbn =978-1-932098-59-4 }}
* {{cite news|ref={{SfnRef|Robbins, J.|2008}}|last=Robbins|first=Jim|url=https://www.nytimes.com/2008/08/18/us/18trademark.html?em|title=In Montana, a Popular Expression Is Taken Off the Endangered List|newspaper=New York Times|date=August 17, 2008|access-date=March 29, 2013}}
* {{cite book | last=Ross | first=Clyde P. | title=Geology of Glacier National Park and the Flathead Region, Northwestern Montana. Geological Survey Professional Paper 296 | year=1959 | publisher=U.S. Government Printing Office | location=Washington, D.C. }}
* {{cite book| last = Sanders| first = Wilbur Edgerton| title = Montana, Organization, Name and Naming: The Word, its Significance, Derivation, and Historical Use| year = 1910| volume = 7| work = Contributions to the Historical Society of Montana| publisher = Rocky Mountain Publishing| location = Helena, MT| url = https://books.google.com/books?id=WYs-AAAAYAAJ&amp;pg=PA15}}
* {{cite news|last=Ruckman|first=Shannon|url=http://www.theprairiestar.com/news/local/overcast-tune-named-official-montana-lullaby/article_6259c826-9e76-5711-9aa9-8074c6771e0d.html|title=Overcast tune named official Montana lullaby|newspaper=Prairie Star|date=May 11, 2007|access-date=April 27, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20170118084518/http://www.theprairiestar.com/news/local/overcast-tune-named-official-montana-lullaby/article_6259c826-9e76-5711-9aa9-8074c6771e0d.html|archive-date=January 18, 2017|url-status=dead|archivedate=2017-01-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170118084518/http://www.theprairiestar.com/news/local/overcast-tune-named-official-montana-lullaby/article_6259c826-9e76-5711-9aa9-8074c6771e0d.html}}
* {{Cite news| last = Scandale| first = Maria| title = 93rd Annual Crow Fair Celebration Under the Big Sky| publisher = Indian Country Today Media Network| url = http://indiancountrytodaymedianetwork.com/article/93rd-annual-crow-fair-celebration-under-the-big-sky-45570| date = August 18, 2011| access-date = May 5, 2013| archive-url = https://archive.today/20130408062558/http://indiancountrytodaymedianetwork.com/article/93rd-annual-crow-fair-celebration-under-the-big-sky-45570| archive-date = April 8, 2013| url-status = dead}}
* {{cite news|last=Schontzler|first=Gail|url=http://www.bozemandailychronicle.com/100/newsmakers/article_89773f86-268b-11e0-aca5-001cc4c002e0.html?mode=story|title=Nelson Story—Hero, Scoundrel Legend|newspaper=Bozeman Daily Chronicle|date=January 23, 2011|access-date=April 8, 2013}}
* {{cite book |ref={{SfnRef|Schullery|2006a}} |last=Schullery |first=Paul |title=Cowboy Trout-Western Fly Fishing As If It Matters |url=https://archive.org/details/cowboytroutweste0000schu |publisher=Montana Historical Society Press |location=Helena, MT |isbn=978-0-9721522-7-3 |year=2006 |chapter=Fly Fishing in Western Culture }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|Schullery|2006b}} |last=Schullery |first=Paul |title=Cowboy Trout-Western Fly Fishing As If It Matters |url=https://archive.org/details/cowboytroutweste0000schu |publisher=Montana Historical Society Press |location=Helena, MT |isbn=978-0-9721522-7-3 |year=2006 |chapter=''A River Runs Through It'' as Folklore and History }}
* {{cite web|url=http://weekendroady.com/2012/01/19/most-remote-state-borders/|last=Sites|first=Phillip|title=Most Remote State Borders|publisher=The Weekend Roady|date=January 19, 2012|access-date=April 28, 2013}}
* {{cite journal | last1 = Spracklen | first1 = D. V. | last2 = Mickley | first2 = L. J. | last3 = Logan | first3 = J. A | last4 = Hudman | first4 = R. C. | last5 = Yevich | first5 = R. | last6 = Flannigan | first6 = M. D. | last7 = Westerling | first7 = A. L. | journal = Journal of Geophysical Research | date = October 27, 2009 | volume = 114 | issue = D20 | title = Impacts of Climate Change From 2000 to 2050 on Wildfire Activity and Carbonaceous Aerosol Concentrations in the Western United States | pages = D20301 | url = http://acmg.seas.harvard.edu/publications/spracklen_2008.pdf | doi = 10.1029/2008JD010966 | bibcode = 2009JGRD..11420301S | doi-access = free | access-date = 2021-08-06 | archive-date = 2011-07-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110719205438/http://acmg.seas.harvard.edu/publications/spracklen_2008.pdf | url-status = dead }}
* {{cite journal|ref={{SfnRef|University of Montana|2005}}|last=Stephens|first=Patia|url=http://www2.umt.edu/montanan/f06/speech.shtml|title=When Speech Wasn't Free|journal=Montanan|issue=Fall 2006|access-date=April 19, 2013}}
* {{cite journal|last=Stuart|first=Mabel Lewis|url=https://books.google.com/books?id=6Pi0AAAAMAAJ&amp;pg=PA133|volume=LXXV|title=The Lady Honyocker-How Girls Take Up Claim and Make Their Homes on the Prairie|journal=The Independent|date=July 17, 1913|issue=3372}}
* {{cite book |ref={{SfnRef|Temple|2008}} |last=Temple |first=Robert D. |title=Edge Effects: The Border-Name Places |url=https://archive.org/details/edgeeffectsborde0000temp |publisher=iUniverse |location=New York |year=2006 |isbn=978-0-595-50433-6}}{{Self-published inline|certain=yes|date=December 2017}}
* {{cite book |last=Therriault |first=Ednor |title=Montana Curiosities: Quirky Characters, Roadside Oddities &amp; Other Offbeat Stuff |url=https://archive.org/details/montanacuriositi0000ther |publisher=Globe Pequot Press |location=Guildford, CT |year=2010 |isbn=978-0-7627-6572-0 }}
* {{cite news |last=Tode |first=Laura |url=http://helenair.com/news/local/amish-call-montana-home/article_106fd83a-bc37-5404-b654-d51909c5f9ca.html |title=Amish Call Montana Home |newspaper=Independent Record |date=March 7, 2004 |access-date=July 14, 2013 }}
* {{cite book|ref={{SfnRef|Toole1|1959}}|last=Toole|first=K. Ross|title=Montana: An Uncommon Land|publisher=University of Oklahoma Press|location=Norman|year=1959|isbn=978-0-8061-1890-1|url=https://books.google.com/books?id=2PuBxozvcTQC}}
* {{cite web|url=http://fwp.mt.gov/doingBusiness/reference/montanaChallenge/reports/economics.html|last=Swanson|first=Larry|title=Economics|date=December 2004|publisher=Montana Fish, Wildlife and Parks|access-date=April 30, 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130429120523/http://fwp.mt.gov/doingBusiness/reference/montanaChallenge/reports/economics.html|archive-date=April 29, 2013|accessdate=2021-08-06|archivedate=2013-04-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130429120523/http://fwp.mt.gov/doingBusiness/reference/montanaChallenge/reports/economics.html}}
* {{cite news|ref={{SfnRef|Billings Gazette|2009}}|last=Thackeray|first=Lorna|url=http://billingsgazette.com/news/state-and-regional/montana/article_a9e53dca-badc-11de-9615-001cc4c03286.html|title=National-park visitors boost Montana's tourism stats|newspaper=Billings Gazette|date=October 17, 2009|access-date=March 30, 2013}}
* {{cite book| last=United States Forest Service | title=Final Environmental Impact Statement: Little Belt, Castle, and North Half Crazy Mountains Travel Management Plan | publisher=U.S. Department of the Interior |location=Washington, D.C. | year=2007}}
* {{cite book | last=Vasapolli | first=Salvatore | title=Montana | url=https://archive.org/details/montana0000vasa | publisher=Graphic Arts Center Pub. | location=Portland, Ore. | year=2003 | isbn=978-1-55868-696-0 }}
* {{cite book | last1 = Werner | first1 = Bret | last2 = Welply | first2 = Michael | title = First Special Service Force 1942–44 | url = https://books.google.com/books?id=VEK5n9sbimkC | publisher = Osprey Publishing | location = Oxford | year = 2006 | isbn = 978-1-84176-968-4 }} {{Dead link|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{cite book| last = Work| first = Clemens P.| title = Darkest Before Dawn: Sedition and Free Speech in the American West| url = https://archive.org/details/darkestbeforedaw0000work| publisher = University of New Mexico Press| location = Albuquerque| year = 2005| isbn = 978-0-8263-3793-1}}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Kentucky Derby|2013}} |url=http://www.kentuckyderby.com/history/year/1889 |title=1889 Spokane Wins! |publisher=Kentucky Derby |access-date=April 14, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-05-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130503134815/http://www.kentuckyderby.com/history/year/1889 }}
* {{cite web|ref={{SfnRef|2008 Election|2008}}|url=http://www.cnn.com/ELECTION/2008/results/individual/#mapPMT|title=2008 Election Results|publisher=CNN|year=2008|access-date=April 21, 2013}}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Redistricting Data Summary|2011}} |url=https://www.census.gov/2010census/news/xls/cb11cn85_mt_2010redistr.xls |title=2010 Census Redistricting Data Summary File, Table P1 |format=CSV |publisher=United States Bureau of the Census |date=March 15, 2011 |access-date=August 28, 2013 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Montana Hunting Regulations|2012}} |url=http://fwp.mt.gov/hunting/regulations/ |title=2012/2013 Hunting Regulations |publisher=Montana Fish, Wildlife and Parks |access-date=April 22, 2013 |archive-date=April 24, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130424193259/http://fwp.mt.gov/hunting/regulations/ |url-status=dead }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Shakespeare in the Parks|2012}} |url=http://www.shakespeareintheparks.org/about.php |title=About Shakespeare in the Parks |publisher=Montana Shakespeare in the Parks |access-date=May 5, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130609223122/http://www.shakespeareintheparks.org/about.php |archive-date=June 9, 2013 |url-status=dead |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-06-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130609223122/http://www.shakespeareintheparks.org/about.php }}
* {{cite web|ref={{SfnRef|State Seal|2013}}|url=http://sos.mt.gov/About_Office/State_Seal.asp|title=About the State Seal|publisher=Montana Secretary of State|access-date=April 29, 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205161902/http://sos.mt.gov/About_Office/State_Seal.asp|archive-date=February 5, 2009|accessdate=2021-08-06|archivedate=2009-02-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090205161902/http://sos.mt.gov/About_Office/State_Seal.asp}}
* {{cite web | ref={{SfnRef|FCC-AM|2013}} | url=http://www.fcc.gov/fcc-bin/amq?state=MT | publisher=Federal Communications Commission | title=AM Query Results | access-date=August 24, 2013 }}
* {{cite web| ref = {{SfnRef|Census Estimate|2012}}| url = https://www.census.gov/popest/data/national/totals/2012/index.html| title = Annual Estimates of the Population for the United States, Regions, States, and Puerto Rico: April 1, 2010 to July 1, 2012| website = 2012 Population Estimates| format = CSV| publisher = Census Bureau| date = December 2012| access-date = March 28, 2013| archive-url = https://web.archive.org/web/20090205023552/http://www.census.gov/popest/states/tables/NST-EST2008-04.csv| archive-date = February 5, 2009| url-status = dead}}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Census Bureau-Annual Estimates of Race|2012}} |url=http://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/PEP/2012/PEPSR6H |archive-url=https://archive.today/20200212203309/http://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/PEP/2012/PEPSR6H |url-status=dead |archive-date=February 12, 2020 |title=Annual Estimates of the Resident Population by Sex, Race, and Hispanic Origin for the United States, States, and Counties: April 1, 2010 to July 1, 2012 |publisher=United States Bureau of the Census |year=2012 |access-date=August 28, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2020-02-12 |archiveurl=https://archive.today/20200212203309/http://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/PEP/2012/PEPSR6H }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Department of Revenue|2013}} |url=http://revenue.mt.gov/forbusinesses/alcohol_beverage_control/Liquor_Licensing/default.mcpx |title=About Liquor Licensing |publisher=Montana Department of Revenue |date=April 19, 2013 |access-date=April 26, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130428142901/http://revenue.mt.gov/forbusinesses/alcohol_beverage_control/Liquor_Licensing/default.mcpx |archive-date=April 28, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-04-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130428142901/http://revenue.mt.gov/forbusinesses/alcohol_beverage_control/Liquor_Licensing/default.mcpx }}
* {{cite web | ref={{SfnRef|Peakbagger|2012}} | url=http://www.peakbagger.com/pbgeog/worldrev.aspx | title=Antipodes: The Other Side of the World | publisher=Peakbagger | access-date=April 10, 2013 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Office of the Governor|2013}} |url=http://www.mt.gov/gov2/bios/martzbio.asp |title=Biography of Governor Judy Martz |publisher=Montana Governor |access-date=April 14, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-05-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130503164717/http://mt.gov/gov2/bios/martzbio.asp }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|KTVQ|2013}} |url=http://www.ktvq.com/news/bozeman-airport-now-the-busiest-in-montana/ |title=Bozeman Airport now the Busiest in Montana |publisher=KTVQ |date=June 17, 2013 |access-date=July 14, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130722051022/http://www.ktvq.com/news/bozeman-airport-now-the-busiest-in-montana/ |archive-date=July 22, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-07-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130722051022/http://www.ktvq.com/news/bozeman-airport-now-the-busiest-in-montana/ }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Ultimate Montana|2010}} |url=http://www.ultimatemontana.com/newsletterarchives/81301.html |title=Bozeman Cemetery |publisher=Ultimate Montana — New Times Media |access-date=April 16, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130522152148/http://www.ultimatemontana.com/newsletterarchives/81301.html |archive-date=May 22, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-05-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130522152148/http://www.ultimatemontana.com/newsletterarchives/81301.html }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Bridger Bowl|2011}} |url=http://bridgerbowl.com/vacationplanning/ |title=Bridger Bowl, Bozeman Montana ~ Vacation Planning |publisher=Bridger Bowl |year=2011 |access-date=April 21, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130417090934/http://www.bridgerbowl.com/vacationplanning/ |archive-date=April 17, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-04-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130417090934/http://www.bridgerbowl.com/vacationplanning/ }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Brief History of Montana|2013}} |url=http://mt.gov/discover/brief_history.mcpx |title=Brief History of Montana |publisher=State of Montana |access-date=May 25, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-12-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131227161242/http://mt.gov/discover/brief_history.mcpx }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Butte-Anaconda Historic District|2006}} |url=http://www.nps.gov/nhl/designations/samples/mt/Butte-Anaconda.pdf |title=Butte-Anaconda Historic District |publisher=National Park Service |date=March 21, 2006 |access-date=April 20, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131111174708/http://www.nps.gov/nhl/designations/samples/mt/Butte-Anaconda.pdf }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|KRTV|2010}} |url=http://www.krtv.com/news/census-2010-20-largest-montana-cities-counties/ |title=Census 2010–20 Largest Montana Cities, Counties |publisher=KRTV |date=December 21, 2010 |access-date=April 30, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130529074142/http://www.krtv.com/news/census-2010-20-largest-montana-cities-counties/ |archive-date=May 29, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-05-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130529074142/http://www.krtv.com/news/census-2010-20-largest-montana-cities-counties/ }}
* {{cite web | ref={{SfnRef|Animal Range and Sciences|2013}} | url=http://www.animalrangeextension.montana.edu/articles/forage/MIPMH-chptr-1.htm#Temperature | title=Climate in Montana | publisher=Animal Range and Sciences Extension Service, Montana State University | access-date=April 5, 2013 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20120206050740/http://www.animalrangeextension.montana.edu/articles/forage/MIPMH-chptr-1.htm#Temperature | archive-date=February 6, 2012 }}
* {{cite web | ref={{SfnRef|National Climate Data Center|2007}} | url=http://www.ncdc.noaa.gov/oa/climate/research/2007/jul/jul07.html | website=National Climatic Data Center | title=Climate of 2007—July in Historical Perspective | publisher=National Oceanic and Atmospheric Administration | date=August 15, 2007 | access-date=April 6, 2013 }}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Climate Information|2007}}|url=http://montanakids.com/facts_and_figures/climate/Climate_Information.htm|title=Climate Information|publisher=Montana Department of Tourism|year=2007|access-date=May 10, 2013}}
* {{cite web | ref={{SfnRef|Western Regional Climate Center|2013}} | url=http://www.wrcc.dri.edu/narratives/MONTANA.htm | title=Climate of Montana | publisher=Desert Research Institute, Western Regional Climate Center | access-date=April 5, 2013 | accessdate=2021-08-06 | archivedate=2007-09-26 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20070926034054/http://www.wrcc.dri.edu/narratives/MONTANA.htm }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Congressional Delegation|2013}} |url=http://mt.gov/govt/congressional_delegation.mcpx |title=Congressional Delegation |publisher=State of Montana |access-date=April 23, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-05-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130503164318/http://mt.gov/govt/congressional_delegation.mcpx }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Library of Congress|1864}} |url=http://memory.loc.gov/cgi-bin/ampage?collId=llcg&amp;fileName=065/llcg065.db&amp;recNum=194 |title=Congressional Globe, 38th Congress, 1st session |publisher=Library of Congress |date=March 17, 1864 |access-date=April 1, 2013 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|National Atlas|2013}} |url=http://nationalatlas.gov/articles/geology/a_continentalDiv.html#one |title=Continental Divides in North Dakota and North America |publisher=National Atlas, Department of the Interior |date=January 14, 2013 |access-date=April 2, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080513163803/http://nationalatlas.gov/articles/geology/a_continentalDiv.html#one |archive-date=May 13, 2008 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2008-05-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080513163803/http://nationalatlas.gov/articles/geology/a_continentalDiv.html#one }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Montana Office of Public Instruction|2010}} |url=http://www.opi.mt.gov/pdf/indianed/resources/fwp/CouncilGrove.pdf |title=Council Grove |publisher=Montana Office of Public Instruction |date=January 2010 |access-date=April 3, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131229063721/http://opi.mt.gov/PDF/indianed/resources/fwp/CouncilGrove.pdf |archive-date=December 29, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-12-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131229063721/http://opi.mt.gov/PDF/indianed/resources/fwp/CouncilGrove.pdf }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Winter Montana—XC|2010}} |url=http://wintermt.com/Cross-Country_Skiing/ |title=Cross-Country Skiing in Montana |website=Winter Montana |publisher=Montana Office of Tourism |year=2010 |access-date=April 20, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130424235306/http://wintermt.com/Cross-Country_Skiing/ |archive-date=April 24, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-04-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130424235306/http://wintermt.com/Cross-Country_Skiing/ }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|National Park Service-Yellowstone|2013}} |url=http://www.nps.gov/yell/planyourvisit/skiyell.htm |title=Cross Country Skiing and Snowshoeing in Yellowstone — Yellowstone National Park |publisher=National Park Service |date=March 28, 2013 |access-date=April 13, 2013 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Department of Transportation|2012}} |title=Current List of Eligible EAS Communities |url=http://www.dot.gov/policy/aviation-policy/current-list-eligible-eas-communities |publisher=Department of Transportation |access-date=April 23, 2013 }}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Ice Network|2012}}|url=http://web.icenetwork.com/news/article.jsp?ymd=20120109&amp;content_id=26289312&amp;vkey=ice_news|title=Davis Finds Joy, Value in Being Technical Specialist|publisher=Ice Network|date=January 20, 2012|access-date=April 21, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140114083636/http://web.icenetwork.com/news/article.jsp?ymd=20120109&amp;content_id=26289312&amp;vkey=ice_news|archive-date=January 14, 2014|url-status=dead|accessdate=2021-08-06|archivedate=2014-01-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140114083636/http://web.icenetwork.com/news/article.jsp?ymd=20120109&amp;content_id=26289312&amp;vkey=ice_news}}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Lee Enterprises-Newspapers|2013}} |url=http://lee.net/newspapers/ |title=Daily Newspapers |publisher=Lee Enterprises |access-date=August 24, 2013 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Rural Policy Research Institute|2006}} |url=http://www.rupri.org/Forms/Montana.pdf |title=Demographic and Economic Profile: Montana |publisher=Rural Policy Research Institute |year=2006 |access-date=August 28, 2013 |archive-date=August 19, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160819225557/http://www.rupri.org/Forms/Montana.pdf |url-status=dead |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2016-08-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160819225557/http://www.rupri.org/Forms/Montana.pdf }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Waterbody Report-Bighorn River|2013}} |url=http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1074636461629 |title=Detailed Waterbody Report-Bighorn River |publisher=Montana Fish, Wildlife and Parks |access-date=April 2, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329071422/http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1074636461629 |archive-date=March 29, 2013 |url-status=dead |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-03-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130329071422/http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1074636461629 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Waterbody Report-Boulder River|2013}} |url=http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1099233458529 |title=Detailed Waterbody Report-Boulder River |publisher=Montana Fish, Wildlife and Parks |access-date=April 2, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329071443/http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1099233458529 |archive-date=March 29, 2013 |url-status=dead |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-03-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130329071443/http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1099233458529 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Waterbody Report-Clark Fork River|2013}} |url=http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1162072481455 |title=Detailed Waterbody Report-Clark Fork River |publisher=Montana Fish, Wildlife and Parks |access-date=March 30, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329031746/http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1162072481455 |archive-date=March 29, 2013 |url-status=dead |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-03-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130329031746/http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1162072481455 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Waterbody Report-Clarks Fork Yellowstone River|2013}} |url=http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1087068456592 |title=Detailed Waterbody Report-Clarks Fork of the Yellowstone |publisher=Montana Fish, Wildlife and Parks |access-date=April 2, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329071526/http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1087068456592 |archive-date=March 29, 2013 |url-status=dead |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-03-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130329071526/http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1087068456592 }}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Waterbody Report-Judith River|2013}}|url=http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1096445477364|title=Detailed Waterbody Report-Judith River|publisher=Montana Fish, Wildlife and Parks|access-date=April 2, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140210121441/http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1096445477364|archive-date=February 10, 2014|url-status=dead|accessdate=2021-08-06|archivedate=2014-02-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140210121441/http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1096445477364}}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Waterbody Report-Kootenai River|2013}} |url=http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1165027489999 |title=Detailed Waterbody Report-Kootenai River |publisher=Montana Fish, Wildlife and Parks |access-date=March 30, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140210101847/http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1165027489999 |archive-date=February 10, 2014 |url-status=dead |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2014-02-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140210101847/http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1165027489999 }}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Waterbody Report-Marias River|2013}}|url=http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1104910479289|title=Detailed Waterbody Report-Marias River|publisher=Montana Fish, Wildlife and Parks|access-date=April 2, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130329083444/http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1104910479289|archive-date=March 29, 2013|url-status=dead|accessdate=2021-08-06|archivedate=2013-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130329083444/http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1104910479289}}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Waterbody Report-Milk River|2013}}|url=http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1063176480558|title=Detailed Waterbody Report-Milk River|publisher=Montana Fish, Wildlife and Parks|access-date=April 2, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130329071559/http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1063176480558|archive-date=March 29, 2013|url-status=dead|accessdate=2021-08-06|archivedate=2013-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130329071559/http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1063176480558}}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Waterbody Report-Musselshell River|2013}}|url=http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1078992474520|title=Detailed Waterbody Report-Musselshell River|publisher=Montana Fish, Wildlife and Parks|access-date=April 2, 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130329084146/http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1078992474520|archive-date=March 29, 2013|accessdate=2021-08-06|archivedate=2013-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130329084146/http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1078992474520}}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Waterbody Report-Powder River|2013}} |url=http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1054362467419 |title=Detailed Waterbody Report-Powder River |publisher=Montana Fish, Wildlife and Parks |access-date=April 2, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329071716/http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1054362467419 |archive-date=March 29, 2013 |url-status=dead |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-03-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130329071716/http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1054362467419 }}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Waterbody Report-Smith River|2013}}|url=http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1114790474133|title=Detailed Waterbody Report-Smith River|publisher=Montana Fish, Wildlife and Parks|access-date=April 2, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130329083809/http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1114790474133|archive-date=March 29, 2013|url-status=dead|accessdate=2021-08-06|archivedate=2013-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130329083809/http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1114790474133}}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Waterbody Report-Stillwater River|2013}}|url=http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1092800456391|title=Detailed Waterbody Report-Stillwater River|publisher=Montana Fish, Wildlife and Parks|access-date=April 2, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130329071405/http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1092800456391|archive-date=March 29, 2013|url-status=dead|accessdate=2021-08-06|archivedate=2013-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130329071405/http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1092800456391}}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Waterbody Report-Tongue River|2013}} |url=http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1058677464097 |title=Detailed Waterbody Report-Tongue River |publisher=Montana Fish, Wildlife and Parks |access-date=April 2, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329084521/http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1058677464097 |archive-date=March 29, 2013 |url-status=dead |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-03-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130329084521/http://fwp.mt.gov/fishing/guide/waterbodyDetail.html?llid=1058677464097 }}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Extension Service|2013}}|url=http://arc.lib.montana.edu/msu-extension/item.php?id=95|title=Dry Farming in the North Central Montana &quot;Triangle&quot;|publisher=Montana State University Extension Service|access-date=May 12, 2013|accessdate=2021-08-06|archivedate=2013-12-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131224115328/http://arc.lib.montana.edu/msu-extension/item.php?id=95}}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Economic Sectors|2013}}|url=http://business.mt.gov/montanaadvantage/economic.asp|title=Economic Sectors|publisher=Governor's Office of Economic Development|access-date=March 30, 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130401155954/http://business.mt.gov/MontanaAdvantage/economic.asp|archive-date=April 1, 2013|accessdate=2021-08-06|archivedate=2013-04-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130401155954/http://business.mt.gov/MontanaAdvantage/economic.asp}}
* {{cite web| ref = {{SfnRef|Geological Survey|2001}}| url = http://egsc.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html| title = Elevations and Distances in the United States| publisher = United States Geological Survey| year = 2001| access-date = March 29, 2013| url-status = dead| archive-url = https://web.archive.org/web/20111015012701/http://egsc.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html| archive-date = October 15, 2011| accessdate = 2021-08-06| archivedate = 2011-10-15| archiveurl = https://web.archive.org/web/20111015012701/http://egsc.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html}}
* {{cite web | ref={{SfnRef|Montana Office of Tourism—FAQ|2013}} | url=http://visitmt.com/searchhelp/questions.htm | publisher=Montana Office of Tourism | title=FAQ | access-date=April 5, 2013 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20130701200007/http://www.visitmt.com/searchhelp/questions.htm | archive-date=July 1, 2013 | accessdate=2021-08-06 | archivedate=2013-07-01 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130701200007/http://www.visitmt.com/searchhelp/questions.htm }}
* {{cite web | ref={{SfnRef|FCC-FM|2013}} | url=http://www.fcc.gov/fcc-bin/fmq?state=MT | publisher=Federal Communications Commission | title=FM Query Results | access-date=August 24, 2013 }}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Montana High School Association-Football|2013}}|url=http://www.mhsa.org/Handbook/2012-13Handbook/2012-13-Football.pdf|title=Football|publisher=Montana High School Association|access-date=April 30, 2013}} {{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{اؤلو باغلانتی|date=February 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|National Historic Landmark Program|2013}} |url=http://tps.cr.nps.gov/nhl/detail.cfm?ResourceId=300&amp;ResourceType=District |title=Fort Benton |publisher=National Historic Landmark Program |date=November 5, 1961 |access-date=April 7, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080413221335/http://tps.cr.nps.gov/nhl/detail.cfm?ResourceId=300&amp;ResourceType=District |archive-date=April 13, 2008 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2008-04-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080413221335/http://tps.cr.nps.gov/nhl/detail.cfm?ResourceId=300&amp;ResourceType=District }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Fort Peck Dam|2013}} |url=http://www.fortpeckdam.com/historypages/?p=19 |title=Fort Peck Today |publisher=Fort Peck |access-date=April 3, 2013 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Frotier Conference|2013}} |url=http://www.frontierconference.com/members.php |title=Frontier Conference Members |publisher=Frontier Conference |access-date=May 5, 2013 }}
* {{cite web | ref={{SfnRef|United States Geological Survey|2012}} | title=Glacier Monitoring Research | website=Monitoring and Assessing Glacier Changes and Their Associated Hydrologic and Ecologic Effects in Glacier National Park | publisher=United States Geological Survey | url=http://www.nrmsc.usgs.gov/research/glaciers.htm | access-date=April 6, 2013 | accessdate=2021-08-06 | archivedate=2013-02-18 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130218164617/http://www.nrmsc.usgs.gov/research/glaciers.htm }}
* {{cite web| ref = {{SfnRef|National Geodetic Survey|2008}}| url = http://www.ngs.noaa.gov/cgi-bin/ds_mark.prl?PidBox=QW0616| title = Granite Peak| publisher = National Geodetic Survey| year = 2008| access-date = March 28, 2013}}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Grant-Kohrs Ranch|2013}} |url=http://www.nps.gov/grko/index.htm |title=Grant-Kohrs Ranch National Historic Site — Cowboys and Cattlemen |publisher=National Park Service |date=April 9, 2013 |access-date=April 14, 2013 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|National Park Service-Grant-Kohrs|2013}} |url=http://www.nps.gov/grko/historyculture/people.htm |title=Grant-Kohrs Ranch — People |publisher=National Park Service |date=March 22, 2013 |access-date=April 14, 2013 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Montana Historical Society|2013}} |url=http://montanahistoricalsociety.org/education/montanans/stuart2.pdf |title=Granville Stuart |publisher=Montana Historical Society |access-date=April 7, 2013 }}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Great Northwest Athletic Conference|2013}}|url=http://www.gnacsports.com/members/default/|title=GNAC Permanent Members|publisher=Great Northwest Athletic Conference|year=2013|access-date=April 5, 2013|accessdate=2021-08-06|archivedate=2013-03-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130306131532/http://www.gnacsports.com/members/default/}}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Great Seal|2011}}|url=http://data.opi.mt.gov/bills/mca/1/1/1-1-501.htm|title=Great Seal, Montana Code Annotated: 1-1-501|publisher=Montana Legislative Services|year=2011|access-date=May 6, 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130507115253/http://data.opi.mt.gov/bills/mca/1/1/1-1-501.htm|archive-date=May 7, 2013|accessdate=2021-08-06|archivedate=2013-05-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130507115253/http://data.opi.mt.gov/bills/mca/1/1/1-1-501.htm}}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Hellgate Treaty|1855}} |url=http://www.cskt.org/documents/gov/helgatetreaty.pdf |title=Hellgate Treaty |publisher=Confederate Salish Kootenai Tribes |year=1855 |access-date=April 3, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130903044811/http://www.cskt.org/documents/gov/helgatetreaty.pdf |archive-date=September 3, 2013 |url-status=dead |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-09-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130903044811/http://www.cskt.org/documents/gov/helgatetreaty.pdf }}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Mondo Times|2013}}|url=http://www.mondotimes.com/newspapers/usa/montana-newspaper-circulation.html|title=Highest Circulation Montana Newspapers|publisher=Mondo Times|access-date=April 23, 2013}}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Montana's Museum|2007}}|url=http://montanakids.com/history_and_prehistory/museums/mhs.htm|title=History and Preservation — The Montana Historical Society: Montana's Museum|publisher=Montana Department of Tourism|access-date=April 7, 2013}}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Lee Enterprises-History|2013}}|url=http://www.lee.net/aboutlee/history/index.shtml|title=History of Lee|publisher=Lee Enterprises|access-date=August 24, 2013|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20120804172539/http://www.lee.net/aboutlee/history/index.shtml|archive-date=August 4, 2012}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Malmstrom|2013}} |url=http://www.malmstrom.af.mil/library/history/malmstromhistory.asp |title=History of Malmstrom Air Force Base |publisher=Malmstrom Air Force Base |access-date=May 5, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130221105031/http://www.malmstrom.af.mil/library/history/malmstromhistory.asp |archive-date=February 21, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-02-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130221105031/http://www.malmstrom.af.mil/library/history/malmstromhistory.asp }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Montana Arts Council|2013}} |url=http://art.mt.gov/folklife/hearthand/hmong.asp |website=From the Heart and Hand |title=Hmong Qeej Music: Tou Yang — Mai K. Moua, Missoula |publisher=Montana Arts Council |access-date=May 10, 2013 |archive-date=October 1, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131001161803/http://art.mt.gov/folklife/hearthand/hmong.asp |url-status=dead |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-10-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131001161803/http://art.mt.gov/folklife/hearthand/hmong.asp }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Montana Hunting Season|2013}} |url=http://fwp.mt.gov/hunting/seasons/ |title=Hunting-Season Dates |publisher=Montana Fish, Wildlife and Parks |access-date=April 5, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-03-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130328142625/http://fwp.mt.gov/hunting/seasons/ }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Montana Office of Public Instruction|2009}} |title=Indian Education for All – Montana Indians: Their History and Location |publisher=Montana Office of Public Instruction |date=April 2009 |url=http://opi.mt.gov/pdf/indianed/resources/MTIndiansHistoryLocation.pdf |access-date=April 15, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130202063954/http://www.opi.mt.gov/pdf/indianed/resources/MTIndiansHistoryLocation.pdf |archive-date=February 2, 2013 |url-status=dead |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-02-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130202063954/http://www.opi.mt.gov/pdf/indianed/resources/MTIndiansHistoryLocation.pdf }}
* {{cite news |ref={{SfnRef|New York Times|1917}} |url=https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1917/08/02/102355431.pdf |title=I.W.W. Strike Chief Lynched At Butt |newspaper=New York Times |date=August 2, 1917 |access-date=April 17, 2013 }}
* {{cite news |ref={{SfnRef|Newsmakers-Jack Horner|2013}} |url=http://www.greatfallstribune.com/multimedia/125newsmakers5/horner.html |title=Jack Horner |newspaper=Great Falls Tribune |access-date=April 10, 2013 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124222040/http://www.greatfallstribune.com/multimedia/125newsmakers5/horner.html |url-status=dead |archivedate=2012-01-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120124222040/http://www.greatfallstribune.com/multimedia/125newsmakers5/horner.html }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Jeannette Rankin|2011}} |website=Women's Hall of Fame |url=http://www.greatwomen.org/component/fabrik/details/2/120 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029211120/http://www.greatwomen.org/component/fabrik/details/2/120 |url-status=dead |archive-date=October 29, 2013 |title=Jeannette Rankin |publisher=Great Women |year=2011 |access-date=April 26, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-10-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131029211120/http://www.greatwomen.org/component/fabrik/details/2/120 }}
* {{cite web| ref ={{SfnRef|Sports Reference|2013}}| url =https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/pe/john-misha-petkevich-1.html| archive-url =https://web.archive.org/web/20200418122450/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/pe/john-misha-petkevich-1.html| url-status =dead| archive-date =April 18, 2020| title =John Misha Petkevich Bio, Stats, and Results| publisher =Sports Reference| year =2013| access-date =April 15, 2013| accessdate =2021-08-06| archivedate =2020-04-18| archiveurl =https://web.archive.org/web/20200418122450/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/pe/john-misha-petkevich-1.html}}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Modern Language Association|2007}} |url=http://www.mla.org/map_data_results%26state_id%3D30%26mode%3Dstate_tops |title=Language Map Data Center |publisher=Modern Language Association |date=July 17, 2007 |access-date=March 20, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-05-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130524191838/http://www.mla.org/map_data_results%26state_id%3D30%26mode%3Dstate_tops }}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Nielsen|2010}}|url=http://www.tvb.org/media/file/Nielsen_2010_2011_DMA_RANKS.pdf|title=Local Television Market Universe Estimates|date=September 25, 2010|access-date=August 18, 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130809013919/http://www.tvb.org/media/file/Nielsen_2010_2011_DMA_RANKS.pdf|archive-date=August 9, 2013|accessdate=2021-08-06|archivedate=2013-08-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130809013919/http://www.tvb.org/media/file/Nielsen_2010_2011_DMA_RANKS.pdf}}
* {{cite web | ref ={{SfnRef|National Park Service|2013}} | title =Montana | publisher =National Park Service | url =http://www.nps.gov/state/mt/index.htm | date =March 15, 2013 | access-date =March 30, 2013 }}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Bureau of Labor Stats|2014}}|url=http://www.bls.gov/eag/eag.mt.htm|title=Montana|publisher=United States Department of Labor—Bureau of Labor Statistics|date=December 30, 2014|access-date=December 30, 2014}}
* {{cite web|ref= {{SfnRef|Census Bureau|2012}}|url= https://www.census.gov/geo/www/guidestloc/st30_mt.html|title= Montana|publisher= Census Bureau|date= October 18, 2012|access-date= April 23, 2013|url-status= dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20130412050205/http://www.census.gov/geo/www/guidestloc/st30_mt.html|archive-date= April 12, 2013}}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Montana 2012 Election|2013}} |url=http://www.270towin.com/states/Montana |title=Montana 2012 Election |publisher=270towin |year=2013 |access-date=April 29, 2013 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Montana Interagency Access Council|2001}} |url=http://www.envirothon.org/files/MT_Access_Guide.pdf |title=Montana Access Guide to State and Federal Lands |publisher=Montana Interagency Access Council |date=August 1, 2001 |access-date=April 15, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131019061954/http://www.envirothon.org/files/MT_Access_Guide.pdf |archive-date=October 19, 2013 |url-status=dead |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131019061954/http://www.envirothon.org/files/MT_Access_Guide.pdf }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Montana Historical Society—WWI|2013}} |url=http://mhs.mt.gov/education/textbook/Chapter16/Chapter16.pdf |title=Montana and World War I 1914–1918 |publisher=Montana Historical Society |access-date=April 17, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131228162259/http://mhs.mt.gov/education/Textbook/Chapter16/Chapter16.pdf |archive-date=December 28, 2013 }}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Core Based Statistical Area|2010}}|url=http://ceic.commerce.mt.gov/CBSA_Montana.pdf|title=Montana Core Based Statistical Areas (CBSA) Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas|publisher=Montana Department of Commerce-Census and Economic Information Center|archive-date=August 26, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100826124200/http://ceic.commerce.mt.gov/CBSA_Montana.pdf|access-date=April 10, 2013|url-status=dead|accessdate=2021-08-06|archivedate=2010-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100826124200/http://ceic.commerce.mt.gov/CBSA_Montana.pdf}}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Montana Field Guide-Fish|2013}} |url=http://fieldguide.mt.gov/displayOrders.aspx?class=Actinopterygii |title=Montana Field Guide-Fish |publisher=Montana Fish, Wildlife and Parks |access-date=April 3, 2013 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Montana Field Guide-Lichens|2013}} |url=http://fieldguide.mt.gov/displayClasses.aspx?Kingdom=Fungi |title=Montana Field Guide-Lichens |publisher=Montana Fish, Wildlife and Parks |access-date=April 3, 2013 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Montana Field Guide-Mammals|2013}} |url=http://fieldguide.mt.gov/displayOrders.aspx?class=Mammalia |title=Montana Field Guide-Mammals |publisher=Montana Fish, Wildlife and Parks |access-date=April 3, 2013 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Montana Field Guide-Reptiles|2013}} |url=http://fieldguide.mt.gov/displayFamily.aspx?class=Reptilia |title=Montana Field Guide-Reptiles |publisher=Montana Fish, Wildlife and Parks |access-date=April 3, 2013 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Montana Fishing Regulations|2013}} |url=http://fwp.mt.gov/fwpDoc.html?id=58340 |title=Montana Fishing Regulations |publisher=Montana Fish, Wildlife and Parks |year=2013 |access-date=April 5, 2013 |archive-date=April 30, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130430065857/http://fwp.mt.gov/fwpDoc.html?id=58340 |url-status=dead |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-04-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130430065857/http://fwp.mt.gov/fwpDoc.html?id=58340 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Montana Field Guide-Amphibians|2013}} |url=http://fieldguide.mt.gov/displayFamily.aspx?class=Amphibia |title=Montana Field Guide-Amphibians |publisher=Montana Fish, Wildlife and Parks |access-date=April 3, 2013 }}
* {{cite web |ref ={{SfnRef|Montana Transportation|2013}} |url =http://nris.mt.gov/gis/gisdatalib/downloads/hwymapmdt.pdf |title =Montana Highway Map |publisher =Montana Department of Transportation |access-date =April 23, 2013 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Montana Legislature|2012}} |url=https://leg.mt.gov/css/About-the-Legislature/Facts-and-Statistics/party-control.asp |title=Montana Legislature 63rd Session—Majority and Minority Party Numbers 1889–Present |publisher=Montana Legislature |date=December 17, 2012 |access-date=April 27, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130503182729/http://leg.mt.gov/css/About-the-Legislature/Facts-and-Statistics/party-control.asp |archive-date=May 3, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-05-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130503182729/http://leg.mt.gov/css/About-the-Legislature/Facts-and-Statistics/party-control.asp }}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Montana State Library|2013}}|url=http://nris.mt.gov/gis/gisdatalib/downloads/mtrange.pdf|title=Montana Mountain Ranges|publisher=Montana State Library|website=Natural Resource Information System|access-date=March 30, 2013}}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Montana Audubon|2008}} |url=http://mtaudubon.org/birds/list.html |title=Montana Official State Bird List |publisher=Montana Audubon |year=2008 |access-date=April 4, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725050249/http://mtaudubon.org/birds/list.html |archive-date=July 25, 2011 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2011-07-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110725050249/http://mtaudubon.org/birds/list.html }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Montana Sedition Project|2013}} |url=http://www.seditionproject.net/FAQ.html |title=Montana Sedition Project |publisher=University of Montana School of Journalism |access-date=April 20, 2013 |archive-date=2013-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131103041540/http://seditionproject.net/FAQ.html |url-status=dead |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-11-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131103041540/http://seditionproject.net/FAQ.html }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Station Index|2013}} |url=http://www.stationindex.com/tv/by-state/MT |title=Montana Television Stations |publisher=Station Index |year=2013 |access-date=August 18, 2013 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|North American Indian Days|2013}} |url=http://www.browningmontana.com/naid.html |title=North American Indian Days |publisher=Browning, Montana |year=2013 |access-date=May 13, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130715210714/http://www.browningmontana.com/naid.html |archive-date=July 15, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-07-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130715210714/http://www.browningmontana.com/naid.html }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Paddling Montana|2000}} |url=http://visitmt.com/visitor_services/falcon/Paddling32_Yellowstone_River_final.htm |title=Paddling Montana: Yellowstone River ~~ Excerpted from Paddling Montana by Hank Fisher |publisher=Montana Office of Tourism |year=2011 |access-date=April 1, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-03-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130314041724/http://visitmt.com/visitor_services/falcon/Paddling32_Yellowstone_River_final.htm }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|State Fossil|2007}} |url=http://montanakids.com/history_and_prehistory/Dinosaurs/maiasaur.htm |title=Plants &amp; Animals- Maiasaura |publisher=Montana Department of Tourism |year=2007 |access-date=April 28, 2013 }}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Census Bureau|2000}}|url=https://www.census.gov/geo/www/cenpop/statecenters.txt|title=Population and Population Centers by State: 2000|year=2000|publisher=Census Bureau|access-date=May 5, 2013|url-status=dead|archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20080918020344/http://www.census.gov/geo/www/cenpop/statecenters.txt|archive-date=September 18, 2008}}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Census Viewer|2013}}|url=http://censusviewer.com/county/MT/Gallatin|title=Population of Gallatin County, Montana: Census 2010 and 2000 Interactive Map|publisher=Census Viewer|access-date=May 5, 2013|accessdate=2021-08-06|archivedate=2013-06-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130615052840/http://censusviewer.com/county/MT/Gallatin}}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Census Bureau|2010a}} |url=http://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=DEC_10_DP_DPDP1&amp;prodType=table |archive-url=https://archive.today/20190521214830/https://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=DEC_10_DP_DPDP1&amp;prodType=table |url-status=dead |archive-date=May 21, 2019 |title=Profile of General Population and Housing Characteristics: 2010 |publisher=Census Bureau |date=October 5, 2010 |access-date=May 8, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2019-05-21 |archiveurl=https://archive.today/20190521214830/https://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=DEC_10_DP_DPDP1&amp;prodType=table }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Department of Revenue|2012}} |url=http://revenue.mt.gov/forindividuals/taxes_licenses_fees_permits/Property_Taxes/liabilitypt.mcpx |title=Property Tax Liability, Billing and Collection |publisher=Montana Department of Revenue |date=January 31, 2012 |access-date=July 14, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130728142958/http://revenue.mt.gov/forindividuals/taxes_licenses_fees_permits/Property_Taxes/liabilitypt.mcpx |archive-date=July 28, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-07-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130728142958/http://revenue.mt.gov/forindividuals/taxes_licenses_fees_permits/Property_Taxes/liabilitypt.mcpx }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Montana Outdoor Recreation|2013}} |url=http://fwp.mt.gov/recreation/ |title=Recreation |publisher=Montana Fish, Wildlife and Parks |access-date=April 14, 2013 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Census Bureau|2010}} |author=Resident Population Data |url=https://www.census.gov/data/tables/2010/dec/apportionment-data-text.html |title=Resident Population Data (Text Version) |publisher=Census Bureau |year=2010 |access-date=May 5, 2013 }}
* {{cite DCB| ref ={{SfnRef|University of Toronto|2000}} |first=Brian W. |last=Dippie |title=Russell, Charles Marion |volume=15 |url=http://www.biographi.ca/en/bio/russell_charles_marion_15E.html }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Canadian Council for Geographic Education|2013}} |title=Saskatchewan River-From Glaciers to Grasslands |publisher=Canadian Council for Geographic Education |url=http://www.ccge.org/resources/rivers_of_canada/saskatchewan_river/default.asp |access-date=March 30, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-03-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130317090502/http://www.ccge.org/resources/rivers_of_canada/saskatchewan_river/default.asp }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Public Policy Polling|2011}} |url=http://www.publicpolicypolling.com/pdf/2011/PPP_Release_MT_1207424.pdf |title=Schweitzer Could Win Sen. nom in '14 but Maybe not MT in '16 |date=December 7, 2011 |access-date=April 28, 2013 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Census Bureau|2011}} |url=http://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/ACS/11_5YR/DP02/0100000US%7c0400000US30 |archive-url=https://archive.today/20200212083126/http://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/ACS/11_5YR/DP02/0100000US%7C0400000US30 |url-status=dead |archive-date=February 12, 2020 |title=Selected Social Characteristics in the United States. 2007–2011 American Community Survey 5-Year Estimates |publisher=United States Bureau of the Census |year=2012 |access-date=August 28, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2020-02-12 |archiveurl=https://archive.today/20200212083126/http://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/ACS/11_5YR/DP02/0100000US%7C0400000US30 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Montana Setting|2013}} |url=http://mhs.mt.gov/education/studentguide/Setting.asp |title=Setting |publisher=Historical Society |access-date=April 23, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-02-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130228155727/http://mhs.mt.gov/education/studentguide/Setting.asp }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Winter Montana—Resorts|2010}} |url=http://wintermt.com/ski_areas_and_resorts/ |title=Shaped by Winter |website=Winter Montana |publisher=Montana Office of Tourism |year=2010 |access-date=April 20, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130424182116/http://wintermt.com/ski_areas_and_resorts/ |archive-date=April 24, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-04-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130424182116/http://wintermt.com/ski_areas_and_resorts/ }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Discovery Ski Area|2013}} |url=http://www.skidiscovery.com/ski-stay-packages/ |title=Ski &amp; Stay Packages |publisher=Discovery Ski Area |access-date=April 11, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-04-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130407010454/http://www.skidiscovery.com/ski-stay-packages/ }}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Winter Montana-Snowcoaches|2010}}|url=http://wintermt.com/Snowmobiling_and_Snowcoaches/Snowcoaches/|title=Snowcoaches|publisher=Winter Montana|year=2010|access-date=April 22, 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130424233054/http://wintermt.com/Snowmobiling_and_Snowcoaches/Snowcoaches/|archive-date=April 24, 2013|accessdate=2021-08-06|archivedate=2013-04-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130424233054/http://wintermt.com/Snowmobiling_and_Snowcoaches/Snowcoaches/}}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Montana Snowmobiling|2013}} |url=http://fwp.mt.gov/recreation/activities/snowmobiling.html |title=Snowmobiling |publisher=Montana Fish, Wildlife and Parks |access-date=April 14, 2013 |archive-date=April 28, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130428144651/http://fwp.mt.gov/recreation/activities/snowmobiling.html |url-status=dead |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-04-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130428144651/http://fwp.mt.gov/recreation/activities/snowmobiling.html }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Winter Montana-Snowmobiling|2010}} |url=http://wintermt.com/Snowmobiling_and_Snowcoaches/snowmobiling/ |title=Snowmobiling in Montana |publisher=Winter Montana |year=2010 |access-date=April 21, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130425005129/http://wintermt.com/Snowmobiling_and_Snowcoaches/snowmobiling/ |archive-date=April 25, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-04-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130425005129/http://wintermt.com/Snowmobiling_and_Snowcoaches/snowmobiling/ }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Winter Montana-West Yellowstone|2010}} |url=http://wintermt.com/Snowmobiling_and_Snowcoaches/snowmobiling/westyell.htm |title=Snowmobiling in West Yellowstone |publisher=Winter Montana |year=2010 |access-date=April 21, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130424213004/http://wintermt.com/Snowmobiling_and_Snowcoaches/snowmobiling/westyell.htm |archive-date=April 24, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-04-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130424213004/http://wintermt.com/Snowmobiling_and_Snowcoaches/snowmobiling/westyell.htm }}
* {{cite book | url=https://books.google.com/books?id=WBUjAQAAIAAJ | last=Soil Conservation Service | title=Soil Survey (Reconnaissance): Central Montana. Series 1940, No. 9 | publisher=U.S. Department of Agriculture | location=Washington, D.C. | date=February 1953 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|University of Montana, Bureau of Business and Economic Research|2011}} |url=http://news.umt.edu/2011/04/041111cens.aspx |title=Some Shifts In 2010 Census Numbers Due to Boundary Changes, Not All Growth |publisher=Bureau of Business and Economic Research, University of Montana |date=April 11, 2011 |access-date=August 28, 2013 |archive-date=May 6, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506232624/http://news.umt.edu/2011/04/041111cens.aspx |url-status=dead |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-05-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130506232624/http://news.umt.edu/2011/04/041111cens.aspx }}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Montana Cowboy Hall of Fame|2013}}|url=http://www.montanacowboyfame.com/151001/180283.html|title=Spokane, Montana's Kentucky Derby Winner|publisher=Montana Cowboy Hall of Fame|access-date=April 14, 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130509054014/http://www.montanacowboyfame.com/151001/180283.html|archive-date=May 9, 2013|accessdate=2021-08-06|archivedate=2013-05-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130509054014/http://www.montanacowboyfame.com/151001/180283.html}}
* {{cite web |ref={{SfnRef|State Animal|2007}} |url=http://montanakids.com/facts%5Fand%5Ffigures/state_symbols/State_Animal_Grizzly_Bear.htm |title=State Animal Grizzly Bear |publisher=Montana Department of Tourism |year=2007 |access-date=April 28, 2013 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|State Bird|2007}} |url=http://montanakids.com/facts%5Fand%5Ffigures/state_symbols/State_Bird_Western_Meadowlark.htm |title=State Bird Western Meadowlark |publisher=Montana Department of Tourism |year=2007 |access-date=April 23, 2013 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|State Fish|2007}} |url=http://montanakids.com/facts%5Fand%5Ffigures/state_symbols/State_Fish_Blackspotted_Cutthroat_Trout.htm |title=State Fish Blackspotted Cutthroat Trout |publisher=Montana Department of Tourism |year=2007 |access-date=April 28, 2013 }}
* {{cite web|ref={{SfnRef|State Fish Code|2011}}|url=http://data.opi.mt.gov/bills/mca/1/1/1-1-507.htm|title=State Fish, Montana Code Annotated: 1-1-507|publisher=Montana Legislative Services|year=2011|access-date=May 7, 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130117094517/http://data.opi.mt.gov/bills/mca/1/1/1-1-507.htm|archive-date=January 17, 2013|accessdate=2021-08-06|archivedate=2013-01-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130117094517/http://data.opi.mt.gov/bills/mca/1/1/1-1-507.htm}}
* {{cite web |ref={{SfnRef|State Flower|2007}} |url=http://montanakids.com/facts%5Fand%5Ffigures/state_symbols/State_Flower_Bitterroot.htm |title=State Flower Bitterroot |publisher=Montana Department of Tourism |year=2007 |access-date=April 23, 2013 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|State Gemstones|2007}} |url=http://montanakids.com/facts%5Fand%5Ffigures/state_symbols/State_Gemstones_Sapphire_and_Agate.htm |title=State Gemstones Sapphire and Agate |publisher=Montana Department of Tourism |year=2007 |access-date=April 28, 2013 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|State Grass|2007}} |url=http://montanakids.com/facts%5Fand%5Ffigures/state_symbols/State_Grass_Bluebunch_Wheatgrass.htm |title=State Grass Bluebunch Wheatgrass |publisher=Montana Department of Tourism |year=2007 |access-date=April 28, 2013 }}
* {{cite web|ref={{SfnRef|ARDA|2013}}|url=http://www.thearda.com/mapsReports/reports/state/30_2000.asp|title=State Membership Reports-Montana|publisher=Association of Religion Data Archives|access-date=April 30, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20120125160938/http://www.thearda.com/mapsReports/reports/state/30_2000.asp|archive-date=January 25, 2012|url-status=dead|accessdate=2021-08-06|archivedate=2012-01-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120125160938/http://www.thearda.com/mapsReports/reports/state/30_2000.asp}}
* {{cite web |title=TITLE 1. GENERAL LAWS AND DEFINITIONS – CHAPTER 1. GENERAL PROVISIONS – Part 5. State Symbols – Official Designations |website=Montana Code Annotated 2019 |url=https://leg.mt.gov/bills/mca/title_0010/chapter_0010/part_0050/sections_index.html |access-date=October 24, 2020 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|State Song|2007}} |url=http://montanakids.com/facts%5Fand%5Ffigures/state_symbols/State_Song.htm |title=State Song |publisher=Montana Department of Tourism |year=2007 |access-date=April 28, 2013 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Welcome to America|2013}} |url=http://www.welcometoamerica.us/info/songs.html |title=State Songs |publisher=Welcome to America |access-date=May 6, 2013 }}
* {{cite web | ref = {{SfnRef|State Symbols|2007}} | url = http://montanakids.com/facts_and_figures/state_symbols/ | title = State Symbols | year = 2007 | publisher = Montana Department of Tourism | access-date = March 27, 2013 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|State Tree|2007}} |url=http://montanakids.com/facts%5Fand%5Ffigures/state_symbols/State_Tree_Ponderosa_Pine.htm |title=State Tree Ponderosa Pine |publisher=Montana Department of Tourism |year=2007 |access-date=April 28, 2013 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Fisheries Management Plan|2013}} |url=http://fwp.mt.gov/fishAndWildlife/management/fisheries/statewidePlan/ |title=Statewide Fisheries Management Plan |publisher=Montana Fish, Wildlife and Parks |access-date=April 21, 2013 |archive-date=April 24, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130424213352/http://fwp.mt.gov/fishAndWildlife/management/fisheries/statewidePlan/ |url-status=dead |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-04-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130424213352/http://fwp.mt.gov/fishAndWildlife/management/fisheries/statewidePlan/ }}
* {{cite journal|ref={{SfnRef|Montana Catholic|2010}}|url=http://www.diocesehelena.org/news-events/mt-catholic/archives/2010/sep/st-mary-mission.html|title=St. Mary's Mission in Stevensville designated National Historic District|journal=Montana Catholic|volume=26|issue=9|date=September 27, 2010|access-date=May 11, 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120322132602/http://www.diocesehelena.org/news-events/mt-catholic/archives/2010/sep/st-mary-mission.html|archive-date=March 22, 2012}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120322132602/http://www.diocesehelena.org/news-events/mt-catholic/archives/2010/sep/st-mary-mission.html |date=2012-03-22 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Montana Travel|2010}} |url=http://custer.visitmt.com/categories/city.asp?CityID=326&amp;SiteID=129 |title=Terry |publisher=Montana Office of Tourism |year=2010 |access-date=May 5, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110717220548/http://custer.visitmt.com/categories/city.asp?CityID=326&amp;SiteID=129 |archive-date=July 17, 2011 |url-status=dead |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2011-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110717220548/http://custer.visitmt.com/categories/city.asp?CityID=326&amp;SiteID=129 }}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Tester|2007}}|url=http://tester.senate.gov/News/record.cfm?id=281083|title=Tester Asks Navy to Christen Submarine USS Montana|date=August 20, 2007|publisher=Tester Senate|access-date=April 16, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20070829172135/http://tester.senate.gov/News/record.cfm?id=281083|archive-date=August 29, 2007|url-status=dead|accessdate=2021-08-06|archivedate=2007-08-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070829172135/http://tester.senate.gov/News/record.cfm?id=281083}}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Fish and Wildlife Service|2013}} |url=http://www.fws.gov/montanafieldoffice/Endangered_Species/Listed_Species/TEClist.pdf |title=Threatened, Endangered and Candidate Species in Montana-Endangered Species Act |date=February 2013 |publisher=United States Fish and Wildlife Service |access-date=April 5, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-06-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130602132427/http://www.fws.gov/montanafieldoffice/Endangered_Species/Listed_Species/TEClist.pdf }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Fish and Wildlife Service—Bison|2013}} |url=http://www.fws.gov/bisonrange/timeline.htm |title=Time Line of the American Bison |publisher=United States Fish and Wildlife Service |access-date=April 7, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2021-02-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210211163554/http://www.fws.gov/bisonrange/timeline.htm }}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Tourism in Montana|2007}}|url=http://montanakids.com/agriculture_and_business/tourism_industry/Tourism_in_Montana.htm|title=Tourism in Montana|publisher=Montana Department of Tourism|year=2007|access-date=July 14, 2013}}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Montana Trapping|2013}} |url=http://fwp.mt.gov/hunting/trapping/ |title=Trapping and Furbearer Management in Montana |publisher=Montana Fish, Wildlife and Parks |access-date=April 22, 2013 |archive-date=April 24, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130424183210/http://fwp.mt.gov/hunting/trapping/ |url-status=dead |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-04-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130424183210/http://fwp.mt.gov/hunting/trapping/ }}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Fish and Wildlife Service|2001}}|url=http://library.fws.gov/Wetlands/upperyellowstone_01.pdf|title=Upper Yellowstone River Mapping Project|publisher=United States Fish and Wildlife Service|date=July 2001|access-date=March 30, 2013|archive-date=2012-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20120309184038/http://library.fws.gov/Wetlands/upperyellowstone_01.pdf|url-status=dead|accessdate=2021-08-06|archivedate=2012-03-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120309184038/http://library.fws.gov/Wetlands/upperyellowstone_01.pdf}}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Union Pacific Railroad|2013}} |url=http://www.up.com/cs/groups/public/documents/up_pdf_nativedocs/pdf_montana_usguide.pdf |title=Union Pacific in Montana |publisher=Union Pacific Railroad |date=March 2013 |access-date=April 1, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131215185718/http://www.up.com/cs/groups/public/documents/up_pdf_nativedocs/pdf_montana_usguide.pdf |archive-date=December 15, 2013 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|History Channel|2013}} |url=http://www.history.com/this-day-in-history/us-congress-passes-espionage-act |title=U.S. Congress Passes Espionage Act |publisher=History Channel |date=June 15, 1917 |access-date=April 17, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313041013/http://www.history.com/this-day-in-history/us-congress-passes-espionage-act |archive-date=March 13, 2013 |url-status=dead }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Geological Survey—search|2013}} |url=http://geonames.usgs.gov/pls/gnispublic/f?p=132:2:3180740718544768::::::YES |title=USGS Geonames Search Result-Montana+Stream |publisher=United States Geological Survey |access-date=March 30, 2013 }}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Trauma Centers|2013}}|url=http://www.facs.org/trauma/verified.html|title=Verified Trauma Centers|publisher=American College of Surgeons|date=March 20, 2013|access-date=March 30, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140707233016/http://www.facs.org/trauma/verified.html|archive-date=July 7, 2014|url-status=dead|accessdate=2021-08-06|archivedate=2007-10-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071011164958/http://www.hcmc.org/governance.htm}}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Brewers Association|2013}} |url=http://www.brewersassociation.org/pages/business-tools/craft-brewing-statistics/breweries-per-capita |title=Vermont Remains Top State in Capita per Brewery |publisher=Brewers Association |access-date=April 8, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2012-03-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120317102610/http://www.brewersassociation.org/pages/business-tools/craft-brewing-statistics/breweries-per-capita }}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Montana High School Association|2013}}|url=http://www.mhsa.org|title=Welcome to the Montana High School Association|publisher=Montana High School Association|access-date=May 12, 2013}}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Whitefish Skijoring|2013}}|url=http://www.whitefishskijoring.com/|title=Welcome to the World Ski Joring Championships|publisher=Whitefish Skijoring|access-date=April 21, 2013}}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Great Northern Railway|2013}}|url=http://www.gnrhs.org/gn_history.htm|title=What was the Great Northern Railway?|publisher=Great Northern Railway Historical Society|access-date=April 12, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20050924103645/http://www.gnrhs.org/gn_history.htm|archive-date=September 24, 2005|url-status=dead|accessdate=2021-08-06|archivedate=2005-09-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050924103645/http://www.gnrhs.org/gn_history.htm}}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Women's National History|2013}} |url=http://www.nwhm.org/education-resources/history/woman-suffrage-timeline |title=Woman Suffrage Timeline (1840–1920) |publisher=National Women's History Museum |access-date=April 27, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130424011429/http://www.nwhm.org/education-resources/history/woman-suffrage-timeline/ |archive-date=April 24, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2013-04-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130424011429/http://www.nwhm.org/education-resources/history/woman-suffrage-timeline/ }}
* {{cite book |last1=Wood |first1=Raymond W. |last2=Thiessen |first2=T.D. |title=Early Fur Trade on the Northern Plains. Canadian traders Among the Mandan and Hidatsa Indians, 1738-1818 |url=https://archive.org/details/isbn_0806118997 |location=Norman and London |publisher=University of Oklahoma Press |year=1987 |isbn=978-0-8061-1899-4}}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Montana Historical Society-WWII|2013}} |url=http://mhs.mt.gov/education/textbook/Chapter19/Chapter19.pdf |title=World War II in Montana 1939–1945 |publisher=Montana Historical Society |access-date=May 7, 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130528185626/http://mhs.mt.gov/education/Textbook/Chapter19/Chapter19.pdf |archive-date=May 28, 2013 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|National Park Service-Yellowstone in Winter|2013}} |url=http://www.nps.gov/yell/parkmgmt/currentmgmt.htm |title=Yellowstone in Winter: Current Management and Planning |publisher=National Park Service |access-date=April 21, 2013 |accessdate=2021-08-06 |archivedate=2015-02-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150214042039/http://www.nps.gov/yell/parkmgmt/currentmgmt.htm }}
{{Refend}}

{{اساس|Bibliography of Montana history}}

==خاریجی لینکلر==
{{Sister project links|voy=Montana}}
* [https://web.archive.org/web/20111108164943/http://quickfacts.census.gov/qfd/states/30000.html Census of Montana]
* [http://montanakids.com/ General Information About Montana]
* {{OSM relation|162115}}
* [https://web.archive.org/web/20071012222837/http://wikis.ala.org/godort/index.php/Montana List of Searchable Databases Produced by Montana State Agencies]
* [https://web.archive.org/web/20080516020518/http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=MT Montana Energy Data &amp; Statistics—From the U.S. Department of Energy]
* [https://web.archive.org/web/20080223063412/http://www.his.state.mt.us/ Montana Historical Society]
* [http://www.visitmt.com/ Montana Official Travel Information Site]
* [http://www.mt.gov/ Montana Official Website]
* {{Curlie|Regional/North_America/United_States/Montana}}
* [http://www.ers.usda.gov/data-products/state-fact-sheets/state-data.aspx?StateFIPS=30&amp;StateName=Montana#.U8LbfvldUeo Montana State Facts From the U.S. Department of Agriculture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714182132/http://www.ers.usda.gov/data-products/state-fact-sheets/state-data.aspx?StateFIPS=30&amp;StateName=Montana#.U8LbfvldUeo |date=2014-07-14 }}
* [http://www.usgs.gov/state/state.asp?State=MT USGS Real-time, Geographic, and Other Scientific Resources of Montana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140412151413/http://www.usgs.gov/state/state.asp?State=MT |date=2014-04-12 }}

{{S-start}}
{{S-bef|before=[[جنوبی داکوتا]]}}
{{S-ttl|title=[[بیرلشمیش ایالتلرینه قوشولان ایالترین لیستی تاریخ اساسیندا]]|years=Admitted on November 8, 1889 (41st)}}
{{S-aft|after=[[واشینقتون ایالتی]]}}
{{S-end}}

{{Navboxes
|title = &lt;span style=&quot;font-size:11pt;&quot;&gt;Topics related to Montana&lt;/span&gt;
|list =
{{Montana|expanded}}
{{MontanansLists}}
{{Protected areas of Montana}}
{{Western United States}}
{{New France}}
{{بیرلشمیش ایالتلرین سیاسی بؤلگوسو}}
|state=expanded}}

{{Authority control}}
{{Coord|47.0527|-109.6333|dim:500000_region:US-MT_type:adm1st|name=State of Montana|display=title}}

{{Commons category inline}}

[[بؤلمه:مونتانا ایالتی]]
[[بؤلمه:۱۸۸۹ - جو ایلینده آمریکا بیرلشمیش ایالتلری اؤلکه‌سینده یارانانلار]]
[[بؤلمه:۱۸۸۹ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر]]
[[بؤلمه:بیرلشمیش ایالتلرین ایالتلری]]
[[بؤلمه:باتی ایالتلری]]</text>
      <sha1>br6c6z3hcb59pvsitodbkygzqzbvlb7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سید محمد کججانی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24319</id>
    <revision>
      <id>1593493</id>
      <parentid>1593362</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T03:15:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1593493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4074" sha1="84zads8pbmvud6iewbnveq8y2b1rm5r" xml:space="preserve">'''سید محمد کججانی''' یوخسا [[کؤرجان]] ایمام اوْغلو .[[ایمام سجاد (ع)]]نوه لریندندی.آتا باباسی آذربایجانا کؤچوب و بۇ ایمام اوْغلو کؤرجاندا مزاری وار.14 جی آتاباباسی ایمام سجاد ایدی.&lt;ref&gt;[http://www8.irna.ir/fa/News/2000097620/%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87_%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%DA%A9%D8%AC%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2__%D9%85%D9%82%D8%B5%D8%AF_%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8%DB%8C] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160420090657/http://www.irna.ir/fa/News/2000097620/%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87_%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%DA%A9%D8%AC%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2__%D9%85%D9%82%D8%B5%D8%AF_%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8%DB%8C |date=2016-04-20 }} {{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160420090657/http://www.irna.ir/fa/News/2000097620/%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87_%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%DA%A9%D8%AC%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2__%D9%85%D9%82%D8%B5%D8%AF_%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8%DB%8C |archivedate=2016-04-20 |title=archive copy |url=http://www.irna.ir/fa/News/2000097620/%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87_%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%DA%A9%D8%AC%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2__%D9%85%D9%82%D8%B5%D8%AF_%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8%DB%8C |accessdate=2021-02-08}} جمهوری ایسلامی خبرلری&lt;/ref&gt;
تبریزین زیارتی یئرلریندن اوْلان بۇ ایمام نوه سی مزاری اولور.کؤرجان قبریستانیندا چوخلو موجسمه لر و عاریف لر مزاری اولور و بۇ عاریف مزاری هامیدان آدلیمدی.677 هجریده ذی حجه آیندا دۆنیادان گوز یومدو و آباقاخان موغول خانی چاغیندا بۇ مزاردا توپراقا تاپشیریلدی.&lt;ref&gt;[http://www8.irna.ir/fa/News/2000097620/%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87_%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%DA%A9%D8%AC%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2__%D9%85%D9%82%D8%B5%D8%AF_%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8%DB%8C] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160420090657/http://www.irna.ir/fa/News/2000097620/%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87_%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%DA%A9%D8%AC%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2__%D9%85%D9%82%D8%B5%D8%AF_%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8%DB%8C |date=2016-04-20 }} {{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160420090657/http://www.irna.ir/fa/News/2000097620/%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87_%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%DA%A9%D8%AC%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2__%D9%85%D9%82%D8%B5%D8%AF_%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8%DB%8C |archivedate=2016-04-20 |title=archive copy |url=http://www.irna.ir/fa/News/2000097620/%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%81/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87_%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%DA%A9%D8%AC%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2__%D9%85%D9%82%D8%B5%D8%AF_%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C_%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8%DB%8C |accessdate=2021-02-08}} همان&lt;/ref&gt;

==قایناق==
{{اتک‌یازی}}

[[بؤلمه:کیمسه‌لر]]
[[بؤلمه:آذربایجانلیلار]]
[[بؤلمه:عاریفلر]]</text>
      <sha1>84zads8pbmvud6iewbnveq8y2b1rm5r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>نیکولا تسلا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27591</id>
    <revision>
      <id>1593506</id>
      <parentid>1593441</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T06:58:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1593506</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="143828" sha1="mizdkr6db51sqqgu5dj9emldt6jn6xk" xml:space="preserve">{{شخص بیلگی قوتوسو|آد=نیکولا تسلا|شکیل آدی=N.Tesla.JPG|آیری آدلار=Nikola Tesla|قیسا بیلگی=|میلّیت=|تحصیل=|ایش=|دوْغوم تاریخ=۱۰ ایول ۱۸۵۶|دوْغوم یئر=|اؤلوم تاریخ=۷ ژانویه ۱۹۴۳ (۸۶ یاشیندا)|اؤلوم یئر=|مزارلیقی=|اؤلوم سببی=|حیات یوْلداشی=|اۇشاقلاری=|ایمضا=TeslaSignature.svg|وئب‌سایت=|لایحه‌لری:=موحرريکي (موتور)
فيرلانان ماقنيت ساحه‌سي 
تسلا ترانسفورماتورو 
آلتلرين اوزاق مسافه‌دن راديو ايداره اولونماسي (تورپئدا)}}

'''نیکولا تسلا''' ([[صرب دیلی|صرب-کیریل]] ''Никола Тесла''، دوغوم: 10 جولای 1856، [[سمیلیان]]، [[خورواتییا]] – 7 ژانویه 1943، [[نیویورک]]، [[آبش]]) — [[صرب]] کؤکنلی آمریکالی&lt;ref&gt;Jonnes 2004, صفحه: ۳۰۵.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Burgan, Michael (2009). [http://books.google.ca/books?id=PW06qF-dj2IC&amp;printsec=frontcover#v=onepage&amp;q&amp;f=false &quot;Nikola Tesla: Inventor, Electrical Engineer&quot;] (en). استفاده تاریخی ۱۳ دکابر ۲۰۱۴.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150429002235/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/5167054.stm &quot;Electrical pioneer Tesla honoured&quot;][https://web.archive.org/web/20150429002235/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/5167054.stm &quot;Electrical pioneer Tesla honoured&quot;] (en). news.bbc.co.uk.  آرشیولشدیریلیب:  [http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/5167054.stm &lt;nowiki&gt;[1]&lt;/nowiki&gt;] سایتیندان ۲۰۱۶-۰۱-۱۶ تاریخینده. استفاده تاریخی ۱۳ دکابر ۲۰۱۴.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150604195723/http://www.history.com/topics/inventions/nikola-tesla &quot;NIKOLA TESLA&quot;][https://web.archive.org/web/20150604195723/http://www.history.com/topics/inventions/nikola-tesla &quot;NIKOLA TESLA&quot;] (en). history.com. آرشیولشدیریلیب: [http://www.history.com/topics/inventions/nikola-tesla &lt;nowiki&gt;[2]&lt;/nowiki&gt;] سایتیندان ۲۰۱۶-۰۱-۲۶ تاریخینده سایتیندان. استفاده تاریخی ۱۳ دکابر ۲۰۱۴.&lt;/ref&gt; مخترع، [[فیزیکی کیمیا|فیزیکچی]] و [[الکتروفیزیک]] اوزمانی. اصلینده دونیاداکی بیلیم و تئکنولوژی یاپیسینی تام آنلامییلا کؤکوندن ده‌ییشدیره‌بیله‌جک بیرچوخ قوللانیلان و قوللانیلمایان ده‌نه‌یه/بولوشا دا ایمضا آتمیشدیر&lt;ref&gt;Laplante, Phillip A. (1999). [http://books.google.co.uk/books?id=soSsLATmZnkC &quot;Comprehensive Dictionary of Electrical Engineering 1999&quot;] (en). ایستیفاده تاریخی ۱۳ دکابر ۲۰۱۴.&lt;/ref&gt;. اؤزه‌للیکله الکتریکین کابل‌سیز داشینابیلمه‌سی کیمی بیر کشفی و بونو قانیتلاماسی اونون نه قدر بنزرسیز بیر مخترع اوْلدوغونو آچیقلار. [[توماس ادیسون]] ایله آراسیندا آمانسیز بیر علمی موجادئله کئچمیشدیر. الکتریک اوزه‌رینه یاپدیغی ساییسیز ده‌نه‌ک‌لر و بولوشلار واردیر. 7 اوجاق 1943 اعتبارییلا، ییرمی آلتی اؤلکه‌ده اؤزونه عایید اوچ یوزه یاخین پاتئنتی بولونماقدایدی. [[نیویورک]]&lt;nowiki/&gt;دا و چوغو ایالتده ۱۰ تموز، تسلا گونو اولاراق قوتلانیر. [[منهتن]]&lt;nowiki/&gt;ده ۴۰-جی خیابان و ۶-جی جاده بوجاغینا آدی وئریلمیشدیر. تایم درگیسی ۱۹۳۱ ایلینده، تسلانین دوغومونون ۷۵-جی ایل‌دؤنومونده قاپاق رئسمی اولاراق اونو سئچمیشدیر.

تسلا ۱۸۸۴-جۆ ایلده آبش-این نیویورک شهرینه [[توماس ادیسون|توماس ادیسونا]] ایشله‌مک اۆچون مهاجرت ائتمزدن قاباق، الکتریک موهندیسلیگی و تلفونییا ساحه‌سینده تجروبه قازانمیشدی. او تئزلیکله الکتریک جیهازلاری‌نین سپئکترینی اینکیشاف ائتدیرمک اۆچون لابوراتورییالار و شیرکتلرین تأسیس ائدیلمه‌سی اۆچون، مالیییه طرفدارلاری ایله موستقیل شکیلده موقاویله باغلاماغا نایل اولدو. اؤزونون پاتنتلشدیردیگی دییشن جریان آسینخرون ماشین و ترانسفورماتور، موشاویر کیمی قیسا مودت عرضینده تسلا اۆچون کیرایله‌نن [[جورج وئستینقاوز|جورج وستینقاوز]] طرفیندن لیسنزییالاشدیریلیب.

اونون ایشی الکتریک انرژیسی‌نین اینکیشافی‌نین سونراکی ایللرینده &quot;جریانلار ساواشی&quot; کیمی آدلانان دییشن و ثابیت جریان انرژی اؤتورمه استاندارتلاری‌نین یارادیلماسی آراسیندا عومومی موباریزه ایله نتیجلندی. تسلا یوکسک گرگینلیکلی و یوکسک تئزلیکلی ناقیلسیز ایشیقلاندیرما و الکتریک انرژیسی‌نین پایلانماسی ایدئیالارینی داوام ائتدیرمک اۆچون نیو یورکا و کولورادو سپرینقسه گئده‌رک، اؤز قورغولاری ایله سیمسیز رابیطه نین مۆمکونلوگو باره‌ده ایلک (1893) بیاناتلاری ایله چیخیش ائتمیشدیر. او بۇ ایدئیالاری تعیین ائتمک اۆچون اؤزونون تاماملانمامیش ووردئنکلیفف قولله‌سی پرویئکتینی قیته‌لراراسی سیمسیز اؤتورمه‌ده پراکتیکی ایستیفاده‌سینه جهد ائتدی.&lt;ref&gt;Tesla Memorial Society of New York Website. [http://web.archive.org/web/20030210062456/http://www.teslasociety.com/teslatower.htm &quot;Tesla Tower in Shoreham Long Island (1901 - 1917) meant to be the &quot;World Wireless&quot; Broadcasting system&quot;](en). آرشیولشدیریلیب: [http://www.teslasociety.com/teslatower.htm &lt;nowiki&gt;[4]&lt;/nowiki&gt;] سایتندان ۲۰۱۶-۰۱-۱۶ استفاده تاریخی ۱۳ دکابر ۲۰۱۴.&lt;/ref&gt; لابوراتورییادا او، همچنین رئنتگئن شوعالاری، الکتریک یوکلنمه بوروسو و مئخانیکی اوسسیلیاتور/گئنئراتورلار ایله بیر سیرا ائکسپئریمئنتلر آپاریردی. او حتّی بیر زامان بیرینجی دفعه نوماییش اولونان سیمسیز ایداره اولونان قاییق حاضیرلامیشدی. 

تسلا نائلیت‌لرینه گؤره مشهورلاشدی و سوندا تیپیک &quot;چیلغین عالیم&quot; کیمی پوپولیار مدنیتده شؤهرت قازاندی.&lt;ref&gt; Van Riper 2011&lt;/ref&gt; پاتئنتلری اونا خئیلی پول قازاندیردی و اوغوروندان موختلیف درجه‌ده اؤز لاییهه‌لرینین مالیییلشدیریلمه‌سی اۆچون ایستیفاده ائتدی.&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;Cheney, Margaret (2001). ''[http://books.google.com/books/about/Tesla.html?id=8b-Dp_2KmJoC Tesla: Man Out of Time]''. Simon &amp; Schuster. &lt;nowiki&gt;ISBN 0-7432-1536-2&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;:121،154&lt;/sup&gt; او، حیاتی‌نین چوْخونو — امکلی اولانا کیمی موختلیف نیویورک اوتئللرینده یاشاییب. تسلا 7 ژانویه 1943-جو ایلده وفات ائتدی.&lt;ref&gt;O'Shei, Tim (2008). Marconi and Tesla: Pioneers of Radio Communication. MyReportLinks.com Books. s. 106.&lt;/ref&gt; اونون یارادیجیلیغی وفاتیندان سونرا اونودولماغا باشلاییب، آنجاق 1960-جی ایلده چکی و اؤلچولر اوزره باش کونفرانس بین‌الخلق سیستملرده اونون شرفینه ماقنیت ایندوکسیاسینین واحیدینی تسلا آدلاندیریب.&lt;ref&gt;Tesla Memorial Society of New York. [https://web.archive.org/web/20151023195839/http://teslasociety.com/mri_digest.htm &quot;Welcome to the Tesla Memorial Society of New York Website&quot;] (en). آرشیولشدیریلیب: [http://www.teslasociety.com/mri_digest.htm &lt;nowiki&gt;[5]&lt;/nowiki&gt;] سایتندان ۲۰۱۶-۰۱-۱۶ استفاده تاریخی ۱۳ دکابر ۲۰۱۴.&lt;/ref&gt; تسلایا عایید هئکایه‌لره 1990-جی ایللردن بری پوپولیار مدنیتده یئنیدن ماراق اویانیب.

== ایلک ایل‌لر (۱۸۵۶-۱۸۸۵) ==
[[فایل:Nikola Tesla Memorial Center.JPG|بندانگشتی|خورواتییانین سمیلیان کندینده یئنیدن اینشا اولونموش تسلانین ائوی و آتاسینین خیدمت گؤستردیگی کیلسه. یوقوسلاوییا موحاریبه لری زامانی بینالارین بیر نئچه‌سینه جیدی زییان دییب. اونلار برپا ائدیلیب و 2006-جی ایلده رسمی آچیلیشی اولوب.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20151023200006/http://teslasociety.com/birthplace.htm &quot;Pictures of Tesla's home in Smiljan, Croatia and his father's church after rebuilding&quot;]. آرشیولندیریلیب: [http://www.teslasociety.com/birthplace.htm &lt;nowiki&gt;[6]&lt;/nowiki&gt;] سایتیندان ۲۰۱۶-۰۱-۲۶ تاریخینده.&lt;/ref&gt;]]
نیکولا تسلا 10 جولای 1856-جی ایلده آوسترییا ایمپئرییاسینین سمیلیان کندینده (هال-حاضیردا خورواتییا) سئرب عاییلهسینده دونیایا گلیب.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;O'Neill, John Joseph (1944). ''[http://books.google.com/books/about/Prodigal_Genius.html?id=40NzjS5FunkC Prodigal Genius: The Life of Nikola Tesla]''. Ives Washburn. &lt;nowiki&gt;ISBN 0-914732-33-1&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;O'Neill 2007, s. 369&lt;/ref&gt; اونون آتاسی میلوتین تسلا اورتودوکس کئشیش ایدی.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;sup&gt;:10&lt;/sup&gt; تسلانین آناسی دوکا تسلا سئرب ائپیک پوئمالارینی ازبرله‌مک باجاریغینا، مئخانیکی جیهازلار و ائو ایشی واسیطه‌لری حاضیرلاماق کیمی ایستعدادلارا مالیک ایدی. دوکا هئچ واخت رسمی تحصیل آلمامیشدی. تسلا ائیدئتیک یادداشین و کرئاتیو باجاریقلارین اونا آناسیندان کئچدیگینه اینانیردی.&lt;ref&gt;Seifer 2001, s. 7&lt;/ref&gt; تسلانین اولو-باباسی مونتئنوقرونون یاخینلیغیندان — قربی سئربییادان ایدی.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;sup&gt;:12&lt;/sup&gt;

تسلا بئش اوشاقدان دؤردونجوسو ایدی. اونون اؤزوندن یاشجا بؤیوک دئین آدلی بیر قارداشی و میلکا، آنژئلینا و ماریکا آدلی اوچ همشیره‌سی وار ایدی. تسلانین بئش یاشی اولاندا دئین آت یاریشلاری زامانی باش وئرمیش بدبخت حادیثه نتیجه‌سینده اؤلموشدو.&lt;ref&gt;W. Bernard Carlson, Tesla: Inventor of the Electrical Age, p. 21&lt;/ref&gt; 1861-جی ایلده تسلا سمیلیاندا آلمان دیلی، حساب و دیندن ایلک تحصیلینی آلیب.&lt;ref&gt;''[http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1856-birth-of-tesla Tesla Timeline] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150423130755/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1856-birth-of-tesla |date=2015-04-23 }}''.&lt;/ref&gt; 1862-جی ایلده تسلانین عاییله‌سی آوسترییا ایمپئرییاسی‌نین قوسپیچ شهرینه کؤچوب. اونون آتاسی بورادا پروتئستانت کئشیشی کیمی ایشله‌ییردی. نیکولا رئال گیمنازییایا قدر ایلک تحصیلینی تاماملادی.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;[http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1943-tesla-dies-at-86 &quot;Tesla Timeline&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151117085817/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla/timeline/1943-nikola-tesla-dies-age-86 |date=2015-11-17 }} {{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151117085817/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla/timeline/1943-nikola-tesla-dies-age-86 |archivedate=2015-11-17 |title=archive copy |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla/timeline/1943-nikola-tesla-dies-age-86 |accessdate=2026-08-26}}. Tesla Universe. ایستیفاده تاریخی: ۱۷ ژانویه ۲۰۱۵.&lt;/ref&gt;

1870-جی ایلده تسلا تحصیلینی عالی رئال گیمنازییادا داوام ائتدیرمک اۆچون خورواتییانین کارلوواس شهرینه کؤچور.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;Tesla, Nikola. [http://www.lucidcafe.com/library/96jul/teslaautobio.html &quot;My Inventions The Autobiography of Nikola Tesla&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120805011300/http://www.lucidcafe.com/library/96jul/teslaautobio.html |date=2012-08-05 }}. ایستیفاده تاریخی: ۱۶ آوگوست ۲۰۱۲.&lt;/ref&gt; اونا بۇ گیمنازییادا ریاضیات موعلیمی مارتین سئکولیچ جیدی تاثیر ائدیب.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;sup&gt;:32&lt;/sup&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;Tesla, Nikola. [http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies &quot;Tesla Timeline&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120818192340/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies |date=2012-08-18 }}. ایستیفاده تاریخی ۱۴ دکابر ۲۰۱۴.&lt;/ref&gt; تسلا فیکرینده موعلیملرینی یالان دئدیگینی فیکیرلشمه‌یه مجبور ائدن اینتئقرال حسابلامالاری یئرینه یئتیرمگی باجاریردی.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150922214632/http://www.pbs.org/tesla/ll/ll_early.html &quot;Tesla life and legacy-Tesla's Early Years&quot;][https://web.archive.org/web/20150922214632/http://www.pbs.org/tesla/ll/ll_early.html &quot;Tesla life and legacy-Tesla's Early Years&quot;]. آرشیولشدیریلیب: [http://www.pbs.org/tesla/ll/ll_early.html &lt;nowiki&gt;[7]&lt;/nowiki&gt;] سایتدان 2016-01-26 تاریخینده.&lt;/ref&gt; او دؤرد ایللیک سئمئستری اوچ ایلده یعنی، 1873-جو ایلده بیتیردی.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;sup&gt;:33&lt;/sup&gt;

1873-جو ایلده تسلا دوغولدوغو شهر ـ سمیلیانا قاییتدی. قیسا مودت عرضینده بورادا یاشایان تسلا وبا خسته‌لیگینه توتولدو. تسلا دوققوز آی یاتاق خسته‌سی اولدو و نئچه دفعه‌لرله اؤلومون آستاناسیندان قاییتدی. اومیدسیز وضعیتده اولان آتاسی اگر اوغلو خسته‌لیگه قالیب گله بیلس، اونو ان یاخشی موهندیسلیک مکتبینه گؤندرمگی اؤزونه سؤز وئردی&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;Tesla, Nikola. [http://www.lucidcafe.com/library/96jul/teslaautobio.html &quot;My Inventions The Autobiography of Nikola Tesla&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120805011300/http://www.lucidcafe.com/library/96jul/teslaautobio.html |date=2012-08-05 }}. ایستیفاده تاریخی ۱۶ آوگوست ۲۰۱۲ تاریخی.&lt;/ref&gt;(سلینده تسلانین آتاسی اوغلونون دین خادیمی اولماسینی ایسته‌ییردی)&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;. 

1874-جو ایلده تسلا قراجیاز شهری یاخینلیغینداکی تومینقاژ کندینه قاچماقلا، سمیلیاندا آوسترییا-ماجاریستان اوردوسونا چاغیریشدان یایینیب. بورادا او اووچو لیباسیندا داغلاردا آراشدیرما آپاریب. تسلا دئییر کی، طبیعتله تماسدا اولماق هم جیسمن، هم ده اقلی جهتدن اونو داها گوجلو ائدیب.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; او، تومینگاژدا اولارکن چوْخلو کیتابلار اوخویوب، سونرالار قئید ائدیر کی، مارک توئنین اثرلری اونا اؤنجه‌کیخسته‌لیکدن ساغالماغا مؤعجیزه وی شکیلده کؤمک ائدیب.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;
[[فایل:Milutin Tesla.jpg|بندانگشتی|
تسلانین آتاسی میلوتین تسلا. سمیلیان کندینده [[اورتودوکس]] کئشیش 
]]

۱۸۷۵-جی ایلده تسلا آوسترییانین قراس شهرینده حربی سرحد تقاودو زامانی قراس تئخنولوگییا اونیوئرسیتئتینده تحصیل آلیب. بیرینجی ایل عرضینده تسلا بوتون موهازیره‌لرده ایشتیراک ائدیب، مۆمکون ان یوکسک قییمتلری قازانیب و دوققوز ایمتاحاندان کئچیب&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; (تخمیناً طلب اولوناندان ایکی دفعه چوْخ&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;). حتّی تسلانین آتاسی تئخنیکی فاکولته‌نین دئکانیندان تشککور مکتوبو دا آلمیشدی. مکتوبدا قئید ائدیلیردی: &quot;سیزین اوغلونوز بیرینجی درجه‌لی اولدوزدور.&quot;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; تسلا بیان ائدیر کی، او بازار گونلری و بایراملار ایستیثنا اولماماقلا، گونورتا 3-دن آخشام 11-ه کیمی ایشله‌ییردی.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; ۱۸۷۹-جو ایلده آتاسی اؤلدوکدن سونرا، تسلا آتاسینا پروفسوردان اولان خبردارلیق مکتوبلارینی تاپدی. بۇ خبردارلیقدا دئییلیردی: &quot;نه قدر کی،اوغلونوز مکتبدن کنارلاشدیریلماییب، او حددن آرتیق ایشله‌مکدن اؤله بیلر.&quot; اونیوئرسیتئتین ایکینجی ایلینده تسلا قرامم ماشینینیندا کوللئکتورون لازیم اولمادیغینی دئینده بۇ مسله‌ده پروفسور پوئسچل ایله موباحیثه سی اولدو. ایکینجی ایلین سونوندا تقاودو ایتیردی و قومار اویونلارینا آلوده اولدو.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; اونیوئرسیتئتین اۆچونجو ایلینده تسلا تحصیل حاقی پولونو و جیب خرجلیگینی قوماردا اودوزدو. سونرادان او، قوماردا ایلک اودوزدوقلارینی گئری قایتاریب و عاییلهسینین وضعیتینی نیسبتن یاخشیلاشدیریب. تسلا دئییردی کی، او بۇ ائهتیراسینی فتح ائده بیلیب، آنجاق سونرالار تسلانین آبش-دا بیلیارد اویناماسی معلومدور. ایمتاحان واختی چاتاندا، تسلا حاضیرلیقسیز ایدی، اونا گؤره ده حاضیرلاشماسی اۆچون مؤهلت ایسته‌ییب، آنجاق ردد جاوابی آلیب. او هئچ واخت سونونجو سئمئستری اوغورلا باشا ووراراق، اونیوئرسیتئتی بیتیره بیلمه‌دی.&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;Seifer, Marc J (2001). ''[http://books.google.co.uk/books?id=h2DTNDFcC14C Wizard: the life and times of Nikola Tesla: biography of a genius]''. Citadel. &lt;nowiki&gt;ISBN 978-0-8065-1960-9&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt;

۱۸۷۸-جی ایلین دسامبریندا تسلا قراس اونیوئرسیتئتینی ترک ائتدی و او اونیوئرسیتئتدن کنارلاشدیریلماق فاکتینی گیزلتمک اۆچون عاییلهسی ایله بوتون علاقه لری کسدی.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; اونون دوستلاری ائله فیکیرلشدی کی، او مور چاییندا بوغولوب.&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;Marc J. Seifer. ''[http://books.google.co.uk/books?id=h2DTNDFcC14C The Life and Times of Nikola Tesla : Biography of a Genius]''. Citadel Press, 1996. &lt;nowiki&gt;ISBN 978-0-8065-1960-9&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt; تسلا ماریبورا (هال-حاضیردا سلووئنییانین اراضیسیدیر) گئتدی و آیدا 60 فلورین مبلغینده ماعاشلا چئرتیوژچو کیمی ایشله‌مه‌یه باشلادی. او بوش واختلارینی کوچه‌لرده یئرلی اینسانلارلا کارت اویناماقلا کئچیریردی.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; 1879-جو ایلین مارسیندا مولیتین تسلا ماریبورا گئتدی و اوغلونا ائوه دؤنمه‌سی اۆچون یالواردی، آنجاق تسلا ائوه دؤنمکدن ایمتیناع ائتدی.&lt;ref&gt;[http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic#goto-1878 &quot;Tesla Timeline&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150418234332/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic#goto-1878 |date=2015-04-18 }}. Tesla Universe. ایستیفاده تاریخی ۱۶ آگوست ۲۰۱۲.&lt;/ref&gt; تسلا تخمیناً همین واختلاردا عصب خسته‌لیگیندن ازیت چکیردی.&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;

۲۴ مارس ۱۸۷۹-جو ایلده تسلا یاشاماق ایجازه‌سی اولمادیغی اۆچون پولیس موحافیظ اسی آلتیندا قوسپیچه قاییتدی. 17 آوریل 1879-جو ایلده مولیتین تسلا ناملوم خسته‌لیگه یولوخدوقدان سونرا،60 یاشیندا وفات ائتدی&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;[http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic#goto-1879 &quot;Tesla Timeline&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150418234332/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic#goto-1879 |date=2015-04-18 }}. Tesla Universe. ایستیفاده تاریخی ۱۶ آوگوست ۲۰۱۲.&lt;/ref&gt; (بعضی منبعلرده اینسولتدان اؤلدویو یازیلیر&lt;ref&gt;[http://www.teslasociety.org/timeline.html &quot;Timeline of Nikola tesla&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120508181221/http://www.teslasociety.org/timeline.html |date=2012-05-08 }}. tesla memorial society of ny. ایستیفاده تاریخی ۱ دسامبر ۲۰۱۲.&lt;/ref&gt;). بۇ ایللر عرضینده،تسلا قوسپیچده کئچمیش مکتبی اولان عالی رئال گیمنازییادا موعلیملیک ائدیب.&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;

۱۸۸۰-جی ایلین ژانویه‌سینده تسلانین داییلاریندان ایکیسی اونون تحصیل آلماسی اۆچون قوسپیچی ترک ائده‌رک پراقادا تحصیل آلماسینا کؤمک اۆچون لازیم اولان قدر پول آییردیلار. تأسوف کی، او کارلوو اونیوئرسیتئتینه سندلرینی وئرمک اۆچون گئج گلمیش‌دی: او هم ده بوردا اساس طلب اولونان یونان و چئخ دیلینی بیلمیردی. تسلا بونلاری ائتدی، لاکین دینلگیجی کیمی اونیوئرسیتئتده موهازیره‌لرده ایشتیراک ائتسه د، او بۇ کورسو مووففقیتله بیتیره بیلمه‌دی.&lt;ref&gt;[http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic#goto-1880 &quot;Tesla Timeline&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150418234332/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic#goto-1880 |date=2015-04-18 }}. Tesla Universe. ایستیفاده تاریخی ۱۶ آوگوست ۲۰۱۲.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mrkich, D. (2003). ''Nikola Tesla: the european years'', 1st ed., Ottawa: Commoner's Publishing. &lt;nowiki&gt;ISBN 0-88970-113-X&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20151023195319/http://teslasociety.com/nyhotel.htm &quot;NYHOTEL&quot;]. Tesla Society of NY. آرشیولشدیریلیب: [http://www.teslasociety.com/nyhotel.htm &lt;nowiki&gt;[8]&lt;/nowiki&gt;] سایتدان۲۶-۰۱-۲۰۱۶ تاریخینده. ایستیفاده تاریخی ۱۷ آوگوست ۲۰۱۲.&lt;/ref&gt;

۱۸۸۱-جی ایلده تسلا بوداپئشت تلفون ستانسیاسی تلقراف شیرکتینده فئرئنتس پوشکاشین باشچیلیغی آلتیندا ایشله‌مک اۆچون بوداپئشته کؤچدو. بورا گلدیکدن سونرا تسلا باشا دوشدو کی، شیرکتین قورولوشو اوپئراتیو دئییل بئله‌لیکل، او مرکزی تلقراف اوفیسی‌نین یئرینه چئرتیوژچو کیمی ایشله‌دی. بیر نئچه آی مودتینده بوداپئشت تلفون ستانسیاسی اوپئراتیو اولدو و تسلا باش الکتریک وضعیفه‌سینه تعیین ائدیلدی.&lt;ref&gt;[http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1881-tesla-works-in-budapest?PHPSESSID=b2ac3fd9ddbac330fbfd29e6dd44a509; &quot;Tesla Timeline&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131211130156/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1881-tesla-works-in-budapest?PHPSESSID=b2ac3fd9ddbac330fbfd29e6dd44a509; |date=2013-12-11 }}. Tesla Universe. ایستیفاده تاریخی ۱۷ آوگوست ۲۰۱۲.&lt;/ref&gt; ایشله‌دیگی مۆدتده تسلا مرکزی ستانسییایا آوادانلیقلاری‌نین بیر چوْخوندا ایره‌لیلگیشلر ائدیب و هئچ واخت پاتئنتلشدیریلمه‌ین، نه ده آچیق شکیلده آدلاندیریلمایان تلفون تکرارلاییجیسی و یا سسگوجلندیریجیسی واسیطه‌لرینی تکمیللشدیریب.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;

=== ادیسون اۆچون ایشله‌مه‌سی ===
۱۸۸۲-جی ایلده تسلا الکتریک آوادانلیقلاری‌نین تکمیلله‌دیریلمه‌سی و لایحه‌لندیریلمه‌سی اوزره فرانسهدا کونتینئنتال ادیسون شیرکتینده ایشله‌مه‌یه باشلادی.[32] 1884-جو ایلین ژوئنوندا او نیو-یورکا یئرینی دییشدی&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;sup&gt;:57–60&lt;/sup&gt;[33] و ادیسون ماشینقاییرما زاوودوندا ایشله‌مک اۆچون توماس ادیسون طرفیندن ایشه گؤتورولدو. ادیسون اۆچون تسلانین ایشی ساده الکتریک موهندیسلیگی ایله باشلادی و تئزلیکله داها چتین مۆشکیللرین حلی سویییه‌سینه کیمی اینکیشاف ائتدی.[34] 

تسلا ادیسون شیرکتی‌نین ثابیت جریان الکتریک گئنئراتورلاری‌نین تامامیله یئنیدن لایحه‌لندیریلمه‌سینی تکلیف ائتدی. 1885-جی ایلده او دئدی کی، ادیسونون ثمرهسیز موتور و گئنئراتورلارینی هم ایش، هم ده ایقتیصادی جهتدن تکمیللشدیره‌رک، یئنیدن لاییهه‌سینی وئره بیلر. تسلانین سؤزلرینه گؤره ادیسون قئید ائدیب کی، &quot;اگر سن بونو ائده بیلسن، سنه اللی مین دوللار وئرجم&quot;.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;:54–57 بۇ ادیسوندان غریبهبیانات کیمی قئید ائدیلمیشدیر بئله کی، ادیسونون شیرکتی‌نین بۇ قدر پولو ناغد اؤدیه‌جک قدر ایمکانی یوخ ایدی. آیلارلا ایشله‌یندن سونرا، تسلا تاپشیریغی تامامیله یئرینه یئتیردی و اؤدنیش ایله ماراقلاندی. ادیسون دئدی کی، او یالنیز ظارافات ائدیب و سونرا جاواب وئردی: &quot;تسلا، سیز بیزیم آمریکا یومورونو باشا دوشمورسوز.&quot;:64 بونون عوضینه ادیسون هفته‌لیک ماعاشینی 10$ دوللاردان 18$ دوللارا قدر آرتیرماغی تسلایا تکلیف ائدیب. تسلا بۇ تکلیفدن ایمتیناع ائدیر و وضعیفه‌سینی ترک ائدیر.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;

== آرالیق ایللر (۱۸۸۶–۱۸۹۹) ==
تسلا ادیسونون شیرکتینی ترک ائتدیکدن سونرا، روبئرت لئین و بئنژامین والئ آدلی ایکی بیزنئسمئنله 1886-جی ایلده طرفداش اولدو. اونلار تسلانین آدینی داشییان تسلا الکتریک ایشیغی و ایستحصالات شیرکتی‌نین (ینگ. تسلا الکتریک لیگهت &amp; مانوفاکتورینق) مالیییلشدیرمک اۆچون راضیلیغا گلدیلر.&lt;ref&gt;Marc Seifer, Wizard: The Life And Times Of Nikola Tesla: The Life and Times of Nikola Tesla, s. 41&lt;/ref&gt; شیرکت تسلا طرفیندن حاضیرلانمیش ایشیقلاندیرما سیستملری اساسیندا الکتریک قؤوس لامپاسینی یاراتدی. بۇ هم ده آمریکادا تسلانین تاماملادیغی دینامو الکتریک ماشینقاییرما کوللئکتورلاری اۆچون ایلک پاتئنت لاییهه‌سی ایدی. 

سرمایدارلار مۆحریک و الکتریک اؤتوروجو آوادانلیغین یئنی نؤولری اۆچون تسلانین ایدئیالارینا آز ماراق گؤستردی و گؤرونوردو کی، بۇ الکتریک پایلاییجی یئنی سیستم ایجاد ائتمه‌گه نیسبتاً داها یاخشی اینکیشاف ایدی.&lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;W. Bernard Carlson, Tesla: Inventor of the Electrical Age, p. 75&lt;/ref&gt; اونلار سوندا تسلانی پولسوز حالدا باشقا یئره گئتمه‌یه مجبور ائدیبلر. او حتّی شیرکتین سهملرینه پول آییردیقدان بری پاتئنتلرینه نزارتی ایتیردی.&lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt; او موختلیف الکتریک تمیری ایشلرینده ایشله‌مه‌لی و حتّی گونلوک 2$ اۆچون محصوللاری یوکله‌مه‌لی ایدی. اینسانلارین صداقتینه اینانمیش تسلا،&quot;دهشتلی باش آغریلاری و آجی گؤز یاشلاری زامانی&quot; 1886/1887-جی ایلین قیشینی بۇ هاقدا لازیمینجا دوشوندو. بۇ واخت عرضینده او علمینین دیرینه شوبهه ایله یاناشدی.[37]

=== دییشن جریان و آسینخرون ماشین ===
[[فایل:RMFpatent.PNG|بندانگشتی|
تسلانین دییشن جریان آسینخرون ماشینینین پرینسیپینی ایضاح ائدن او.س. پاتئنت 381،968 دن چئرتیوژ 
]]
۱۸۸۶-جی ایلین سونوندا تسلا نیو یورک مووککیلی چارلز پئک و وئستئرن اونیون شیرکتی‌نین ایداره باشچیسی آلفرئد براونلا تانیش اولدو. بۇ ایکی شخص مالیییه یاردیمی اۆچون پاتئنتلر و ایختیراعلارا دستک اولماق و شیرکتلرین تسیس ائدیلمه‌سینده تجروبه‌یه مالیک ایدیلر.[38] تسلانین پاتئنتلری و دیگر ایدئیالاری اساسیندا اونلار ماددی جهتدن اونون پاتئنتلرینه دستک اولماق اۆچون راضیلیغا گلمیش‌دیلر. 1887-جی ایلین آوریلینده اونلار پاتئنتلردن الده اولونان گلیرین 1/3-نین تسلایا، 1/3-نین پئک و براونا، 1/3-نین ایسه اینکیشاف فوندونا گئتمه‌سینی راضیلاشدیراراق، تسلا الکتریک شیرکتینین(ینگ. تسلا الکتریک کومپانی) اساسینی قویدولار.[38] اونلار هم ده الکتریک موهرریکلرینین، گئنئراتورلارین و دیگر قورغولارین یئنی نؤولرینین اینکیشافی و تکمیللشدیریلمه‌سی اوزرینده ایشله‌مک اۆچون مانهئتتئن آزادلیق کوچه‌سی 89-دا تسلا اۆچون لابوراتورییا تسیس ائتدیلر. 

تسلانین پرئدمئنتلریندن بیری 1887-جی ایلده لابوراتورییادا حاضیرلانمیش، اوزون مسافه‌یه یوکسک گرگینلیکله اؤتورمه‌ده‌کیاوستونلوکلرینه گؤره آبش و آوروپادا تیکیلمه‌سینه باشلانان انرژی سیستمی نومونه‌سی—دگیشن جریانلا ایشله‌ین آسینخرون ماشین ایدی. موهرریکین دؤنمه‌سی اۆچون ماشین فیرلانان ماقنیت ساحه سی هاسیل ائدن اوچفازلی جریان ایستیفاده ائدیردی (تسلا پرینسیپجه 1882-جی ایلدن دوشوندویونو ایره‌لی سورموشدو).[39][40][41] بئله‌لیکل، قیغیلجیملارین اولماماسی، دایما ایشینین یوکسک سویییه‌ده ساخلانماسی و مئخانیکی فیرچالارین عوضلنمه‌سی کیمی اوستونلوکلری ایله یاناشی، کوللئکتورا احتییاج اولمادان اؤز-اؤزونه ایشه باشلایان کیمی لایحه‌لندیریلن بۇ ایننوواتیو الکتریک موهرریکی 1888-جی ایلین ماییندا پاتئنتلشدیریلدی.[42][43] 

۱۸۸۸-جی ایلده الکتریک دونیاسی ژورنالینین (ینگ. الکتریکال وورلد ماگازینئ) رداکتورو توماس جومرفورد مارتین (دوستو و پوبلیسیست) آمریکا الکتریک موهندیسلری اینستیتوتوندا (یندی ایئئئ) دییشن جریان سیستمینین، او جومله‌دن ده آسینخرون ماشینین نوماییشینی تسلا اۆچون تشکیل ائتدی.[44] وئستینگهووسئ الکتریک &amp; مانوفاکتورینق کومپانی اۆچون ایشله‌ین موهندیسلر تسلانین رئال دییشن جریان موهرریکی و بونونلا باغلی الکتریک انرژیسی سیستمینین اولماسینی جورج وئستینقاوزا خبر وئردیلر. وئستینقاوز ایتالیان فیزیکی قالیلئو فئرراریس طرفیندن 1888-جی ایلین مارتیندا گؤستریلمیش آسینخرون ماشین اساسیندا اوخشار کوللئکتورسوز فیرلانان ماقنیت ساحه سینده پاتئنتین آلینماسینا باخدی، آنجاق قرارا گلدی کی، تسلانین پاتئنتی چوْخ گومان کی، ساتیش بازارینا نزارت ائده‌جک.[42][45] [[فایل:US390721.png|بندانگشتی|
نیکولا تسلانین دییشن جریان دینامو الکتریک ماشینی (1888) (دگیشن جریان الکتریک گئنئراتورو) او.س. پاتئنت 390،721. 
]]

۱۸۸۸-جی ایلین جولایوندا براون و پئک هر بیر موهرریکله هاسیل اولوموش هر دییشن جریان آت گوجونه 2.50$ ایجاره حاقی و سهملره گؤره اؤدنیلن پوللا بیرلیکده 60000$ مبلغینده تسلانین اوچفازلی آسینخرون ماشینی و ترانسفورماتورون لاییهه‌لری اۆچون جورج وئستینقاوز ایله لیسئنزییالی سازیش باغلادیلار. وئستینقهاوز همچنین وئستینگهووسئ الکتریک &amp; مانوفاکتورینق کومپانی شیرکتی‌نین پیتسبورق لابوراتورییاسیندا موشاویر کیمی 2000$-دان (بوگونکو دوللارلا 52،500$)[46] چوْخ قونارارلا تسلانی بیر ایل مودتینده ایشه گؤتوردو.[47] 

بو ایللر عرضینده تسلا پیتسبورقدا ایشله‌دی و شهرین تراموایلاری‌نین انرژیسی اۆچون دییشن جریان سیستمینی یاراتماغا کؤمک ائتدی. تسلا دییشن جریان انرژیسینی نئجه داها یاخشی رئاللاشدیرماق اوستونده اونونلا و دیگر وئستینقاوز موهندیسلری آراسیندا ضیدیت سببیندن مأیوس اولموشدو. اونلار تسلانین تکلیف ائتدیگی 60 دؤوره‌لی دییشن جریان سیستمینده قرارلاشیبلار (تسلانین موهرریکینین ایشچی تئزلیگینه اویغون اولمالیدیر). اونلار تئزلیکله تاپدیلار کی، تسلانین آسینخرون ماشینی یالنیز ثابیت سورعتده ایشله‌یه بیلدیگینه گؤر، بۇ سیستم تراموایلار اۆچون ایشله‌دیله بیلمز. اونلار بونون عوضینه ثابیت جریان دارتی الکتریک موهرریکیندن ایستیفاده ائتمگی قرارا آلدیلار.[48][49] 

=== جریانلار ساواشی ===
تسلانین دییشن جریان اوزرینده ایشلری جریانلار ساواشی آدلانان موحاریبه نین اساسینی قویدو.[50] بونا کیمی الکتریک ستاندارتلاری اوزرینده موباریزه توماس ادیسون و جورج وئستینقاوز آراسیندا گئدیردی.[51][52] وئستینقاوز شیرکتی دیگرلری ایله بیرلیکده تسلانین پاتنتلرینی الده ائتدی و ایشله‌ییب حاضیرلادی. بۇ وئستینقاوزا توماس ادیسونون ثابیت جریان سیستمی ایله رقابت آپارا بیله‌جک دییشن جریان سیستمینی حاضیرلاماغا ایمکان یاراتدی.[53] 
[[فایل:TeslaPOLYPHASEColumbianEXPO1893rwLIPACKownerC.pdf|بندانگشتی|
۱۸۹۳-جو ایلده چیکاکودا تشکیل اولونموش عومومدونیا سرگیسینده تسلانین اوچفازلی سیستمینین نوماییشی 
]]

۱۸۹۳-جو ایلده جورج وئستینقاوز چیکاقودا عومومدونیا سرگیسینده ادیسونون سرگیده ثابیت جریانلا الکتریکلشدیرمه تکلیفینی قاباقلایاراق، دییشن جریانلا الکتریکلشدیرمه تکلیفی ایله قالیب گلدی. بۇ دونیا سرگیسی الکتریک ائکسپونانتلاری‌نین نوماییشینه هسر اولونموشدو. بۇ دییشن جریان انرژیسی‌نین تاریخینده موهوم بیر حادیثهیدی، چونکی وئستینقاوز آمریکا ایجتیماعیتی اۆچون دییشن جریانین تهلوکه‌سیز، اعتیبارلی و ثمرهلی نوماییشینی گؤسترمیشدی.[54][55] سرگیده تسلا مفتیلسیز قاز بوشالما لامپاسینی یاندیرماق اۆچون یوکسک گرگینلیکلی، یوکسک تئزلیکلی جریانین ایستیفاده‌سی داخیل اولان اول آوروپا و آمریکانین&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;:76 هر یئرینده حیاتا کئچیریلمه‌سی نظرده توتولموش الکتریک تاثیرینین بیر سیرا نوماییشلرینی گؤسترمیشدی.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;:79 موشاهیده‌چی قئید ائدیردی: &lt;blockquote&gt;&quot;اوتاقدا قالای فولقا ایله اؤرتولموش ایکی سرت رئزینلی لؤوحه آسیلدی. بونلار اساس ناقیللرین تئرمینالی وضعیفه‌سینه یئرینه یئتیریب و تراسفورماتوردان تخمیناً 4.5 مئتر آرالی ایدی. جریان وئریلن زامان، لامپالار ایشیقلانیردی. لامپالار آراسیندا هئچ بیر ناقیل علاقه سی یوخ ایدی، آنجاق آسیلمیش لؤوحه‌لر آراسیندا ماسانین اوستونه قویولموشدو (وه یا دئمک اولار کی، اوتاغین ایسته‌نیلن حیصه سینده الده ساخلانا بیلردی). بونلار تخمیناً ایکی ایل اول لوندوندا تسلا طرفیندن نوماییش اولونان عئینی قورغولار و عئینی تجروبه‌لر ایدی.&quot; &lt;/blockquote&gt;تسلا همچنین کولومب یومورتاسی کیمی آدلانان قورغودان ایستیفاده ائتمکل، نئجه میس یومورتانین دیمدیک دایانماسینی نوماییش ائتدیره‌رک، آسینخرون ماشین و فیرلانان ماقنیت ساحه سینین پرینسیپلرینی ایضاح ائتدی.[56] 

۱۸۹۲-جی ایلدن ادیسونون شیرکتی وستینق‌هاوس الکتریک ایله پاتئنت موباریزه‌لری و اونلاری دئویرمک جهدلرینی پلانلاشدیراراق، یئنی شیرکت و سرمایدار جون پیرپونتلا جنجرال الکتریک کونقلومراتیندا بیرلشدی. حالبوکی، ۱۸۹۶-جی ایلده ایکی شیرکت آراسیندا پاتئنت پای بؤلگوسو حاقیندا سازیش ایمضالانمیشدی.[57] وئستینقاوز هله ده مالیییه توققوشمالاری اوزوندن ناغد پوللا اؤدمه‌نی باغلامیشدی. علاوهایستیقراضلاری تمین ائدن وئستینقاوز تسلانین پاتئنتلرینه یئنیدن باخماغا مجبور اولدو. بانکیرلر شیرکتده مالیییه گرگینلیگینی موزاکیره ائتدیلر[58][59] (بو مقامدا وئستینقاوز تسلا، براون و پئکه قونورار و لیسئنزییا داخیلینده تخمیناً 200،000$ اؤده‌ییب[60]). ۱۸۹۷-جی ایلده وئستینقاوز بوتون شرطلر داخیلینده تسلایا اؤز مالیییه چتینلیکلرینی ایضاح ائده‌رک دئییب کی، اگر وضعیت بئله داوام ائدرسه، او وستینق‌هاوس الکتریکین ایداره ائتمه‌سینده آرتیق قالمایاجاق و تسلا گله‌جک قونورارلاری ییغماغا جهد اۆچون &quot;بانکیرلرله سؤودلشمه&quot; ائتمه‌لیدیر. وئستینقاوز بیرژادا تسلانین دییشن جریان پاتئنتلری اوزرینده لیسئنزییالاشدیرما حاقیندا سازیشدن اؤز شیرکتینی خیلاص ائتمه‌گه تسلانی ایناندیردی. وئستینگهووسئ الکتریک پاتئنتلرین آلینماسینی ۲۱۶۰۰۰$ بیردفه‌لیک اؤدمه ایله نظرده توتموشدو.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt; وئستینقاوز تسلایا ۶۰۰۰۰$ ناغد پول اؤددی و همچنین ده تسلایا هر آت گوجو دییشن الکتریک انرژیسی اۆچون ۲.۵۰$ مؤلیف قونوراری اؤدمه‌یه ده راضیلاشدی.[47] 

=== آمریکا وطنداشلیغی ===
۳۰ جولای ۱۸۹۵-جی ایلده ۳۵ یاشیندا تسلا آبش-این میلّی وطنداشی اولدو و نیو-یورکدا اؤز جنوب بئشینجی آوئنیو لابوراتورییاسیندا،داها سونرا ایسه هاوستون ستریت ۴۵-دا تصدیق ائدیلدی.[61] او هر ایکی یئرده سیمسیز انرژی اؤتورولمه‌سینی نوماییش ائتدیرمک اۆچون الکتریک لامپالارینی یاندیریب.[62] عئینی ایلده او، تسلا سارغاجینی پاتئنتلشدیردی.[63] 

تسلا ۱۸۹۲-جی ایلدن ۱۸۹۴-جو ایله قدر حال-حاضیرداایئئئ کیمی تانینان آمریکا الکتریک موهندیسلری اینستیتوتوندا (رادیو موهندیسلری اینستیتوتو ایله یاناشی) ویتسئ-پرزیدنت وظیفه‌سینده چالیشیب.[64] 

=== رئنتگئن تجروبه‌لری ===
[[فایل:Рэнтгенаўскі здымак рукі Тэслы.jpeg|بندانگشتی|تسلا طرفیندن آلینمیش الین رئنتگئنوقرافییاسی]]
1894-сو ایلدن باشلایاراق، تسلا اولکی تجروبه‌لرده اؤز لابوراتورییاسیندا زدلنمیش فوتوپلیونکا گؤردوکدن سونرا، &quot;گؤرونمه‌ین&quot; نؤولو شوعالانما انرژیسی اوزرینده تدقیقلره باشلادی (داها سونرالار رئنتگئن شوعالاری کیمی موعینلشدیریلدی).[65][66] اونون ایلک تجروبه‌لری سویوق کاتودلو الکتریک یوکلننه بوروسو و جروکئس بوروسو ایله اولوب. بیر مودت سونرا تسلانین ایلک علمی تدقیقاتلاری‌نین بؤیوک قیسمی—یوزلرله ایختیراع مودئللری، پلانلار، قئیدلر، لابوراتورییا معلوماتلاری، آلتلر، فوتوشکیللر، 50،000 $ مبلغینده پول 1895-جی ایلین مارسیندا 5-جی آوئنیو لابوراتورییاسیندا یاناراق محو اولدو. تهئ نئو یورک تیمئس قزئتینه موصاحیبه‌سینده تسلا دئییر: &quot;من حددیندن آرتیق مأیوسام. من نه دئیه بیلرم؟&quot;[67] تسلا قاز بوشالما بوروسونون داها اؤنجه‌کینؤولریندن اولان گئیسسلئر بوروسو ایله مارک توئنین ایشیقلاندیریلمیش فوتوشکلینی آلماغا جهد ائدن زامان تصادوفن رئنتگئن تصویرلرینی آلمیشدی (1895-جی ایلین دسامبریندا ویلهئلم رئنتگئنین بیر نئچه هفته‌یه رئنتگئن شوعالاری‌نین کشفی خبرینی وئرمزدن اول). تصویرده آلینمیش بیرجه شئی کامئرا فوتووبیئکتیوینده باغلانمیش مئتال ویتن ایدی.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;sup&gt;:134&lt;/sup&gt;

1896-جی ایلین مارسیندا ویلهئلم رئنتگئنین رئنتگئن شوعاسینی و رئنتگئن شوعا تصویرلرینی (رئنتگئنوقرافییا) کشف ائتدیگی خبرینی ائشیتدیکدن سونرا، اؤز لاییهه‌سی اولان یوکسک انرژیلی بیر تئرمیناللی واکووم بوروسونون اینکیشافی و رئنتگئن تصویرلرینده اؤز فردی تجروبه‌لرینی داوام ائتدیردی. تدقیق زامانی، تسلا رئنتگئن شوعالارینی آلماق اۆچون بیر نئچه ائکسپئریمئنتال قورغو حاضیرلادی. تسلا اؤز سخئملری ایله جیهازین عادی قورغولارلا مۆمکون اولا بیلندن داها بؤیوک گوجلو رئنتگئن شوعالاری هاسیل ائتمه‌یه ایمکان وئرمه‌سینه تاثیر ائتدی.[68] 

1901-جی ایل جولایون 2-ده رئنتگئن تسلایا مکتوب یازیر. مکتوبدا دئییلیر: &lt;blockquote&gt;'''&quot;عزیز جناب! سیز غریبه درجه‌لردن گؤزل فوتوشکیللرله منی اولدوقجا تعجوبلندیرمیسینیز. من بونون اۆچون سیزه چوخ بؤیوک تشککورومو بیلدیریرم. کاش کی من بیلردیم کی، سیز بئله شئیلری نئجه ائدیرسینیز! خوسوسی حؤرمت ایفاده‌سی ایله من سیزه صادیق یاناشیرام، بئش. ک. رئنتگئن.&quot; (تسلا موزهینین ایذنی ایل، بئلقراد، سئربییا؛ سند نو. منت، جخلیو، 152.) [69][70][71]''' &lt;/blockquote&gt;تسلا واحید قووشاقلی رئنتگئن شوعالاری هاسیل ائدن قورغولار و اؤز سخئملری ایله ایشلرین تهلوکه‌لی اولدوغونو موشاهیده ائدیب. اونون بیر چوْخ قئیدلرینده بۇ حادیثه نین آراشدیریلماسینا باشلایان زامان او، موختلیف سببلره گؤره درینین زدلنمه‌سینی تعیین ائدیب. او، تئزلیکله درییه ضررین رئنتگئن شوعالاری ایله علاقه دار اولمادیغینی باشا دوشدو، زدلنمه‌لر آنجاق اوزونلا و داها آز درجه‌ده نیتریت تورشوسونون دری ایله تماسدا اولماسیندان یارانیر. تسلا سهواً حساب ائتدی کی، رئنتگئن شوعالاری پلازما داخیلینده یارانمیش دالغالار کیمی اوزونونا دالغالاردیر. بۇ پلازما دالغالاری سربست-قوووه‌لی ماقنیت ساحه لرینده یارانا بیلر.[72][73]

== رادیو ==
[[فایل:TeslaWirelessPower1891 adjusted.png|بندانگشتی|
تسلانین 1891-جی ایلده موهازیره‌سی زامانی یوکسک تئزلیک و پوتانسیل‌ده انرژینین و گوجون سیمسیز اؤتورولمه‌سینین نوماییشی.
]]
رادیو دالغالارلا اؤتورمه‌نین مۆمکونلوگو باره‌ده تسلانین نظریییه‌لری پنسیلوانییا شتاتی‌نین فیلادلفییا شهرینده یئرلشن فرانکلین اینستیتوتو، میسسوری شتاتی‌نین سئنت-لویس شهری (۱۸۹۳) و ناتیونال الکتریک لیگهت آسسوجیاتیونداکی نوماییشلر و موهازیره‌لره کیمی گئدیب چیخیر.[74] تسلانین نوماییشلری و پرینسیپلری حاقیندا موختلیف کیو واسیطه‌لرینده گئنیش شکیلده یازیلیب.[75] تسلا سارغاجی کیمی بیر چوْخ جیهازلار رادیونون داها دا اینکیشافیندا ایستیفاده ائدیلمیشدیر.[76] 
[[فایل:Tesla boat1.jpg|بندانگشتی|
۱۸۹۸-جی ایلده تسلا مسافه‌دن ایدارولونان قاییغی نوماییش ائتدیردی. (و.س. پاتئنت 613،809 —هه‌رکت ائدن نقلیات واسیطه‌لرینین نزارت مئخانیزمی اۆچون آپارات مئتودو) 
]]
تسلا ۱۸۹۶-جی ایلده رادیو دالغا تجروبه‌لرینی یاشادیغی گئرلاخ اوتلینده (سونرادان رادیو دالغا بیناسی آدلاندیریلیب) آپاریب.[77] 

۱۸۹۸-جی ایلده تسلا مئدیسون مئیدانی باغیندا (ینگ. مادیسون سقوارئ گاردئن) الکتریک سرگیسی زامانی &quot;تله‌اوتوماتون&quot; آدلاندیردیغی رادیو ایداره اولونان قاییغی نوماییش ائتدیردی.[42] بورا توپلاشان اینسانلار قاییغین ایچریسینده گیزله‌دیلمیش تعلیم کئچمیش مئیمون طرفیندن ایداره اولونماسی و تلپاتییا، سِحربازلیق کیمی دهشتلی ایدیعالار ایله چیخیش ائتدیلر.[78] تسلا مسافه‌دن ایداره اولونان تورپئدو نؤوو کیمی آبش حربچیلرینه اؤز ایدئیاسینی ساتماغا چالیشدی، آنجاق اونلار بونا آز ماراق گؤستردی.[79] اوزاقدان رادیو ایداره اولونما بیر سیرا اؤلکه‌لرین حربی پروقراملاردا ایستیفاده اولونماسینا کیمی—بیرینجی دونیا ساواشی و اوندان سونرایا قدر ده یئنی بیر ایدئیا کیمی قالیب.[80] تسلا 13 مای ۱۸۹۹-جو ایلده کولورادو سپرینقسه گئدرکن، چیکاقودا کوممئرسییا کلوبونون ییغینجاغی اۆچون نیطقینده بیر ده &quot;تله‌اوتوماتیک&quot;ای نوماییش ائتدیرمک ایمکانی الده ائتدی.[81] 

۱۹۰۰-جو ایلده الکتریک اؤتورمه‌سی و الکتریک انرژیسی‌نین اؤتورمه سیستملری اۆچون پاتئنتلره مالیییه یاردیمی ائدیلدی. قولیئلمو مارکونی ۱۹۰۱-جی ایلده اؤزونون مشهور بیرینجی ترانساتلانتیک رادیو اؤتورمه‌سینی حاضیرلایاندا، تسلا ایستئهزا ایله دئییب کی، بو 17 تسلا پاتئنتی ایله ائدیلیب. بو 1902-جو ایلده تسلانین پاتئنتلرینین تصدیق اولونماسی، آردینجا ایسه ۱۹۰۴-جو ایلده مارکونین لئهینه قرارین دییشیلمه‌سی ایله رادیو اوزرینده پاتئنت موباریزه‌سینین باشلانماسی ایدی. 1943-جو ایلده بیرلشمیش شتاتلارین عالی محکمه‌سی قرارلا تسلا، جون ستوون و اولیوئر لوجون اولکی پاتئنتلرینی برپا ائتدی.[82] محکمه بیلدیریب کی، اونلارین قرارینین ایلک رادیو اؤتوروجونو الده ائتمک کیمی مارکونینین ایدیعاسینا هئچ بیر عاییدیتی یوخدور، سادجه موعین پاتئنتلر اۆچون مارکونین ایدیعاسی شوبهه‌لی اولاندان بری،او همین پاتئنت حوقوقلارینا ایدیعا ائده بیلمه‌دی.[83] 

=== کولورادو سپرینقس ===
[[فایل:Nikola Tesla, with his equipment Wellcome M0014782.jpg|بندانگشتی|
میلیونلارلا وولت هاسیل ائدن اؤزونون لابوراتورییاسیندا &quot;بؤیودوجو اؤتوروجوسونون&quot; یانیندا اوتوران تسلانین چوْخسایلی اکسپوزیسییا ایله الده ائدیلمیش شکلی ( جئنتوری ماگازینئ ژورنالینین فوتوقرافچیسی دیکینسون طرفیندن کولورادو سپرینقسده یارائدیلمیش 68 شکیلدن بیری). 7 مئتر اوزونلوغوندا اولان قؤوسلر نورمال عملیاتین بیر حیصه سی دئییلدی و الکتریک آچارینی سورعتله دؤور ائتدیرمکله نتیجه اۆچون یارادیلمیشدی.[84] 
]]
17 مای 1899-جو ایلده کولورادو سپرینقسه کؤچدو و تئزلیکله بوردا اونون یوکسک تئزلیکلی و یوکسک گرگینلیکلی تجروبه‌لری آپارماق اۆچون اوتاغی اولدو.[85] اونون لوباروتورییاسی فووت آوئنیو و کیرووا کوچه‌لرینین یاخینلیغیندا یئرلشیردی.[86] اونون لوباروتورییاسینی بۇ یئرده سئچمه‌سینه سبب بوتون انرژی‌یه اولان تلاباتینی تمین ائده‌جک کؤمکچی بیرلشمه‌لرین بورادا اولاماسی ایدی.[87] او، اوچفازلی دییشن جریان انرژی پایلاشدیریجی سیستمینی بورادا تقدیم ائتمیشدی. معروضه‌لرینده بیردیریب کی، او بورا گلدیکدن سونرا پایکس پیکدن پاریسه سیقناللارین اؤتورولمه‌سی،سیمسیز تلقرافییا اکسپریمنتلرینی آپاریر.[88][89] کالورادو سپرینقس قئیدلری 1899-1900 (ینگ. جولورادو سپرینگس نوتئس، 1899–1900) کیتابیندا نیکولا تسلانین بوراداکی تجروبه‌لری تصویر اولونور. 
[[فایل:Experiment in wireless power transmission by Nikola Tesla at his laboratory in Colorado Springs in 1899.png|بندانگشتی|
لامپالاردان 18 مئتر آرالیدا اولان گئنئراتوردان الکترودینامیک ایندوکسییا واسیطه‌سیله انرژینین قبول ائدیلمه‌سی ایله 3 ایشیغین عکس اولوندوغو کولورادو سپرینقسده چکیلمیش دیگر بیر فوتوشکیل (اونلار نوماییش ائتدیریلمک اۆچون بینادان کناردا تورپاغین اوزرینده یئرلشدیریلمیشدی و هئچ بیر انرژی منبعیی ایله علاقه سی یوخ ایدی).[84] 

]]

۱۸۹۹-جو ایل ۱۵ ژوئندا تسلا اؤز کولورادو سپرینقس لوباروتورییاسیندا بیرینجی تجروبه‌لرینی آپاردی. او، بئش دویوم اوزونلوغوندا ایلک قیغیلجیملاری قئیده آلدی، آنجاق اونلار چوْخ خیریلتیلی و سس-کویلو ایدی.[90] 

تسلا اؤز قبولئدیجیلری واسیطه‌سیله ایلدیریم سیقناللارینی موشاهیده ائده‌رک، آتموسفر الکتریک انرژیسینی تدقیق ائتمیشدیر. تسلا بیان ائدیب کی، بۇ مودت عرضینده او ستاسیونار دالغالاری موشاهیده ائدیب.[91] 

تسلا 135 فوت اوزونلوغونا قدر و میلیونلارلا وولتدان عیبارت بوشالمالار ایله صونعی ایلدیریم یاراتدی. بوراخیلمیش انرژییه اساساً، شیمشک کریپپلئ کریکدن 15 میل آرالیدا ائشیدیلدی. کوچه بویو گزیشن اینسانلار تورپاق و آیاقلاری آراسیندا آتیلان قیغیلجیملاری موشاهیده ائتدیلر. قیغیلجیملار توخونان زامان سو خطی کرانلاریندان سیچرادی. الکتریک لامپالاری لوباروتورییانین 100 فوت مسافسینده ایشیلدایاندان سونرا سؤندو. ثابیت گئییمده آتلارین مئتال آیاقلاری‌نین (ناللار) ایچریسیندن تکانلار کئچندن سونرا پارتئردن قورخوب قاچماغا باشلادیلار. کپنکلر قاناقلاری‌نین اطرافیندا موقدس المو آتشینین ماوی شفقلی دایره‌لری اوزره بورولغانلاشما ایله الکتیکلشدی.[92] 

تجروبه آپارارکن تسلا تصادوفن الکتریک شبکه‌سینده قزانین باش وئرمه‌سی سببیندن الکتریک ستانسیاسی گئنئراتورونو زدله‌ییب. تسلا حادیثه نین الکتریک ائکسپئریمئنتاتوروندا باش وئردیگینی ایضاح ائتدی: &quot;یوکسک تئزلیک انرژیسی‌نین بیر نئچه یوز کیلاواتی ایله نومونه کیمی ایشلر گؤرولوب. معلوم اولوب کی، الکتریک دامینداکی دینامولار آلتی میل آرالیدا اونلاردا یارانان گوجلو یوکسک تئزلییه و ایزولیاسییانین داغیلماسی، سارغیلار واسیطه‌سیله آغیر نتیجلنن قیغیلجیملارا گؤره بیر نئچه دفعه یانیب!&quot;[93] 
[[فایل:TeslaWirelessIllustration.png|بندانگشتی|
گؤستریلن &quot;قبولئدیجی&quot; سارغی اؤتوروجو سارغی ایله رئزونانسا کؤکله‌نیب.[94] تسلا اؤتوروجونون انرژینی نه قدر اوزاق مسافه‌یه اؤتوردویونو آچیقلاماییب.[84][94] 
]]
لابوراتورییا دؤورونده اؤز قبولئدیجیسی ایله تسلا غئیری-عادی سیقناللار موشاهیده ائدیب. او، بۇ سیقناللارین باشقا پلانئتدن اولا بیلمه‌سی نتیجه‌سینه گلدی. تسلا ۸ دسامبر ۱۸۹۹-جو ایلده تهئ نورته آمئریجان قزئتی‌نین موخبیری جولیان قوتورنا مکتوبوندا بونلاری قئید ائدیب[95] و 1900-جو ایلین دسامبریندا قیرمیزی خاچ جمعیتی ایییرمی بیرینجی عصرین مۆمکون تاپینتیلاری حاقیندا مکتوبدا باشقا بیر دونیادان خبر وئرن &quot;1... 2... 3...&quot; معلوماتلارینا ایستیناد ائدیب.[96][97] ژورنالیستلر سئنساسییالی احوالات کیمی بوندان بهس ائدیبلر و تسلانین مارسدان سیقناللار ائشیتدیگی نتیجه‌سینه گلیبلر.[96] تسلا ۹ فوریه ۱۹۰۱-جی ایلده جوللیئرس وئئکلی ژورنالینین &quot;پلانئتلرله صؤحبت&quot; مقاله‌سینده قئید ائدیر کی، بۇ سیقناللار اونا درحال آیدین اولمادی، او مارس، وئنئرا و دیگر بیر پلانئتدن بۇ سیقناللارین گلمه‌سینی و &quot;عاغیللی بیر شکیلده ایداره اولونان سیقناللار&quot; ائشیدیب.[98] بئله بیر هیپوتئزیس ایره‌لی سورولدو کی، تسلا 1899-جو ایلین جولایوندا مارکونینین آوروپا تجروبه‌لرینین قارشیسینی کسه بیلر. مارکونی حربی نوماییشده کولورودودا تسلانین ائشیدیب باشا دوشدویو اوچ عئینی ایمپولسلو س مکتوبونو (نؤقت/نؤقت/نؤقت) گؤندره بیلردی.[99] همچنین سیقناللارین سیمسیز اؤتورمه‌ده دیگر بیر اکسپریمنتاتوردان اولماسی دا فرض ائدیلیر.[100] 

۱۸۹۹-جو ایلده جون یاکوب آستور آلتی یئنی ایشیق سیستملرینین یارادیلماسی و علاوهینکیشافینا گؤره تسلا اۆچون $۱۰۰،۰۰۰ سرنایه آییردی. تسلا کولورادو سپرینقس تجروبه‌لرینده آیریلمیش وسایتدن ایستیفاده ائتدی.[101] 

۷ ژانویه ۱۹۰۰-جو ایلده تسلا کولورادو سپرینقسی ترک ائتدی. اونون لابوراتورییاسی ۱۹۰۴-جو ایلده سؤکولدو و اونون ترکیبلری ایکی ایل سونرا بورج راضیلاشماسینا گؤره ساتیلدی.[102] 

کولورودا تجروبه‌لری لونق آیلئند، شورئهام آخینلیغینداکی ووردئنکلیفف کیمی تانینان ترانس-آتلانتیک سیمسیز تله‌کومونیکاسیا تکنیکی قورغولاری‌نین یارادیلماسی اۆچون تسلانی حاضیرلامیشدی.[103] 

== ووردئنکلیفف ایللری (1900–1917) ==
اساس مقال: [[ووردئنکلیفف قولله‌سی]][[فایل:Tesla Ready For Business 1901.jpg|بندانگشتی|
بیزنئس اۆچون تسلا حاضیردیر – ۷ آوقوست ۱۹۰۱-جی ایل
]] 

۱۹۰۰-جو ایلده ۱۵۰،۰۰۰ $-لا (یندیکی دوللارلا ۴،۲۵۲،۲۰۰ $، ۵۱%-ای جون پیرپونت مورقاندان) تسلا ووردنکلیفف قولله‌سی مئخانیزمینی پلانلاشدیرماغا باشلادی.[104] 
[[فایل:Original Tesla Coil.png|بندانگشتی|
ناقیلسیز اؤتوروجولو تسلا سارغیسی

او.س. پاتئنت 1.119.732 
]]
تسلا سونرا داها گوجلو اؤتوروجونون تیکینتیسینه گؤره داها چوْخ وسایت ایستمک اۆچون مورقانا یاخینلاشدی. مورقان بوتون پوللارین هارا گئتدیگینی سوروشاندا، تسلا جاواب اولاراق بیلدیرب کی، اونون (مورقانین) سبب اولدوغو 1901-جی ایل چاخناشماسی بونا اؤز تاثیرینی گؤستریب. مورقان داها چوْخ مالیییه وسایتی ایستمکله تسلانین موقاویله‌نی پوزماسی و فوند بازاری ایفلاسینین خاطیرلادیلماسی ایله سارسیلیب. تسلا مورقانا داها بیر دفعهموراجیعت مکتوبو یازسا دا، آنجاق بۇ موراجیعت ده نتیجه‌سیز قالیب. مورقانین هله ده ایلکین سازیشه گؤره تسلایا پول بورجو اولوب و حتّی تسلا تیکینتی ایشلریندن اول تنبئهله ده اوزلشمیشدیر.[105] 

۱۹۰۱-جی ایلین دسامبریندا مارکونی موفووقیتله اینگیلتره‌دن نیوفاوندلئنده س مکتوبونو گؤندردی. نؤوبتی بئش ایل عرضینده تسلا ووردئنکلیففین تیکینتیسی‌نین تاماملانماسی اۆچون علاوهمالیییه وسایتینه احتییاج طلب اولوندوغونو اۆچون مورقانا 50-دن چوْخ مکتوب یازدی. تسلا داها دوققوز آی لاییهه‌نی داوام ائتدیردی. قولله‌نین تام هوندورلوگو 57 م ایدی.[100] 1903-جو ایلین جولایوندا تسلا مورقانا یازدی کی، ناقیلسیز رابیطهوچون علاوهووردئنکلیفف قولله‌سی الکتریک انرژیسی‌نین ناقیلسیز اؤتورولمه‌سینی یئرینه یئتیره بیلر.[104] 1904-جو ایل اوْکتوبرین ۱۴-ده مورقان نهایت کاتیبی واسیطه‌سیله اونا جاواب یازدی، سیتات: &quot;بو ایشده نه ایسه ائتمک منیم اۆچون غئیری-مۆمکون اولاجاق.&quot; تسلا بۇ مکتوبو مورقانا مالیییه‌چی کانتئربئری آرخییئپیسکوپو ایله گؤروشن زامان قصدن یازمیشدی.[100] 

تسلانین ۱۹۰۴-جو ایلده لونق آیلندده تیکیلمیش ووردئنکلیفف زاوودو. بۇ قورغودان ایستیفاده ائتمکله تسلا الکتریک انرژیسی‌نین آتلانتیک اوزریندن سیمسیز اؤتورولمه‌سینی نوماییش ائتدیرمه‌یه اومید ائدیردی. 

۱۹۰۲-جی ایلده تسلانین لابوراتورییا فعالیتلری هیوستون ستریتدن ووردئنکلیففه کؤچدو.[104] 

۱۹۰۶-جی ایلده ۵۰ یاشیندا تسلا اؤزونون ۲۰۰ آت گوجونده هر دقیقه ده ۱۶،۰۰۰ دؤور ائدن توربینلرینی نوماییش ائتدیردی. ۱۹۱۰-۱۹۱۱-جی ایل عرضینده نیو یورکدا ساهیل الکتریک ستانسیاسیندا اونون توربین موهرریکلرینین بیر نئچه‌سی ۱۰۰–۵،۰۰۰ آت گوجونده سیناقدان کئچیریلدی.[106]

ایماگئس.پنگ خاریجی تصویر 

ایماگئ-سیلک.پنگ	وورلد تودای قزئتینده نیکولا تسلا، خیالپرستلیک مقاله‌سی اۆچون رسسامین چکدیگی ایللوستراسییالاردان بیری ایللوستراسییادا یاریسی چات فورماسیندا اولان بوتؤو یئر کوره‌سی تصویر اولونور. 

تسلا بوخار گوجلو مئخانیکی گئنئراتورو کشف ائتدی. هیوستون ستریت لابوراتورییاسیندا مئخانیکی گئنئراتور ایله تجروبه‌لر آپارارکن تسلا گویا بیر نئچه بینادا رئزونانس یاراتمیشدی. سورعتین آرتماسی سببیندن تسلا قئید ائدیردی کی، ماشین اؤز ائوینین رزونانسی تئزلیگینده رقص ائدیب و تهلوکه یارانماغا باشلاییب. تجروبه‌نی سونا چاتدیرماق اۆچون او چکیجدن ایستیفاده ائتمه‌یه مجبور اولدو، ائله بۇ زامان پولیس ده گلمیش‌دی.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;sup&gt;:162–164&lt;/sup&gt; 1912-جی ایلین فئوریه‌سینده بیر مقاله — آللان بئنسون طرفیندن &quot;نیکولا تسلا، خیالپرستلیک&quot; مقاله‌سی وورلد تودای قزئتینده نشر اولوندو. بۇ مقاله‌ده رسسامین چکدیگی ایللوستراسییادا بوتؤو یئر کوره‌سی تصویر اولونور، آنجاق یاریسی چات فورماسیندادیر. بونا بئله ایضاح وئریلیردی: &quot;تسلا ایدیعا ائدیر کی، او بیر نئچه هفته عرضینده ویبراسییا وضعیتی ایله یئرین قابیغینی دییشدیره بیلر. ینی یئر قابیغی قالخا دا بیلر و یا یوزلرله فوت دوشه بیلر، بو ایسه دئمک اولار کی، سیویلیزاسییانین محوی دئمکدیر. بو پروسئسین داوامی اولاراق او قئید ائدیر کی، نتیجه‌ده یئر ایکی حیصه یه پارچالانا بیلر.&quot;[107] 

تسلا نظری مولاحیظه‌لر یورودوردو کی، بئیینه الکتریکین تطبیقی اینتئللئکتی آرتیریر. ۱۹۱۲-جی ایلده او یوکسک تئزلیکده کیچیک الکتریک دالغالاری‌نین ویبراسیاسینین سینیف اوتاغینا هوپدورولماسی و سینیف اوتاغینین دیوارلاری‌نین الکتریک کابئللری ایله باشا دوشولمه‌ین شکیلده هوپدورولماسی ایله قابیلیتسیز شاگیردلردن پارلاق بیر شاگیرد ائتمک پلانی حاضیرلامیشدی. بئله‌لیکله بوتون اوتاق تسلانین ایدیعا ائتدیگی کیمی الکتروماقنیت ساحه سی ستیموللاشدیران ساغلاملیق وئرن بیر اوتاغا چئوریله‌جکدی.[108] بۇ پلان نیو یورک شهری مکتبلرینی ایداره ائدن اویلیام ماکسوئل طرفیندن ان آزی مووققتی ده اولسا تصدیقلنمیشدی.[108] 

بیرینجی دونیا ساواشیندن اول،تسلا خاریجی اؤلکه‌لردن مالیییه‌چیلر آختارماغا باشلادی. موحاریبهباشلادیقدان سونرا تسلا آوروپا اؤلکه‌لرینده اونون پاتئنتلریندن گلن مالیییه وسایتینی ایتیریب. نهایت تسلا ووردئنکلیففی ۲۰،۰۰۰ $-آ ساتدی.[104] 1917-جی ایلده ووردئنکلیفف قولله‌سی بولدت طرفیندن داها حیات قابیلیتلی داشینماز املاکا تورپاق وئرمک اۆچون داغیدیلدی. تسلا ۱۹۱۶-جی ایلده آمریکا الکتریک موهندیسلری اینستوتونون ان یوکسک درجه‌سی اولان ادیسون مئدالی ایله تلطیف اولوندو.[109] 

۱۹۱۷-جی ایلده الکتریک ائکسپئریمئنتاتورو ژورنالینین آوقوست ساییندا تسلانین پوستولات کیمی الکتریکین لومینئسسئنسییا ائکرانیندا گؤرولن سیقناللاری ایله بؤیوک تئزلیکلی الکتریک شوعالاری‌نین عکس ائتمه‌سیندن ایستیفاده واسیطه‌سیله سوالتی قاییقلارین یئرینی تاپماق اۆچون ایستیفاده اولونا بیلمه‌سینی قبول ائتمه‌سی باراده معلومات وئریلیب (بو سیستم موعاصیر رادارلار ایله سطحی اوخشارلیغا مالک ایدی)[110]. تسلا اؤز گومانیندا یانیلمامیشدی، یوکسک تئزلیکلی دالغلالار سویا نوفوز ائده بیلردی.[111] 

== نوبل اؤدولو شاییعه‌لری ==
6 نووامبر 1915-جی ایلده رئوتئرس اینفورماسییا آگئنتلیگی لوندوندان اولان معروضه‌سینده بیلدیریب کی، فیزیکا اوزره نوبل اؤدولونه بۇ ایل نیکولا تسلا و توماس ادیسون لاییق گؤرولوب. لاکین 15 نووامبردا رئوتئرس ستوکهولمدان اولان خبرینده &quot;رئنتگئن شوعالاری‌نین کؤمگیله کریستالین قورولوشونون تحلیلینده‌کیخیدمتلرینه گؤره&quot; سئر اویلیام هئنری برئقق و اویلیام لورئنس برئققین فیزیکا اوزره نوبل اؤدولونه لاییق گؤرولدویونو بیان ائدیب.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;[112][113] تسلا و ادیسون موکافاتدان ایمتیناع ائتمه‌سی حاقیندا او واختلاردا اساسسیز شاییعهلر وار ایدی.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt; نوبل فوندوندان بیلدیریلیب کی، &lt;blockquote&gt;&quot;اونون موکافاتدان ایمتیناع ائتمک نیتی معلومدورسا، او شخصه نوبل اؤدولو وئریلمه‌میشدیر. اودور کی، بو هاقدا ایسته‌نیلن شاییعه گولمه‌لیدیر.&quot; &lt;/blockquote&gt;بئله کی، او قالیب اولوندوقدان سونرا نوبل اؤدولونی یالنیز آلان شخص ردد ائده بیلر.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;

تسلانین بیوقرافلاری طرفیندن سونرا ایدیعالار وار کی، تسلا و ادیسون نوبل اؤدولونی ۱۹۱۵-جی ایلده ایلک لاییق گؤرولنلر ایدی. آنجاق اونلار آراسیندا دوشمنچیلیک موناسیبتی اولدوغوندان موکافات نه تسلایا، نه ده ادیسونا وئریلیب. هر کس اؤدولو قازانماق اۆچون دیگر نایلیتلرینی و هاقلارینی مینیموما ائندیرمه‌یه چالیشیردی. اگر باشقالاری اؤدولو بیرینجی قبول ائتسیدی، هر ایکیسی اؤدولو قبول ائتمک اۆچون هئچ واخت ایمتیناع ائتمزدی. بئله کی، هر ایکیسی ماکافاتی پایلاشماغین هر هانسی بیر مۆمکونلوگوندن ایمتیناع ائدیب. حتّی تسلانین ۲۰۰۰۰ $ پول اؤدولونی قازانماماسی اۆچون داها ایمکانلی اولان ادیسون بۇ موکافاتدان ایمتیناع ائدیب.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;[15][114] 

بو سؤز-صؤحبتلردن ایللر سونرا،نه تسلا نه ده ادیسون نوبل اؤدولو قازانیب (باخمایاراق کی، ادیسون ۱۹۱۵-جی ایلده مۆمکون ۳۸ تئندئر تکلیفینین بیرینی و تسلا ۱۹۳۷-جی ایلده مۆمکون 38 تئندئر تکلیفینین بیرینی آلدی).[115] 

== سونراکی ایللر (۱۹۱۸–۱۹۴۳) ==
تسلا ۱۹۱۹-۱۹۲۲–جی ایللر عرضینده میلووکیده ماشین ایستحصالچیسی آللیس-جهالمئرس[ئن]ده ایشله‌ییب.[116] 

۱۹۲۸-جی ایلده تسلا عادی طیاره کیمی اوچانا قدر اوچوش زامانی &quot;تدریجاً قالدیریجی قورغولاری‌نین مانیپولیاسیاسی واسیطه‌سیله مئیل ائده بیلن&quot; و شاقولی اوچوش ائتمه قابیلیتینه مالیک بیپلان[ئن] اۆچون سونونجو او.س. پاتئنت 1.655.114 پاتئنتینی آلیب.[117] تسلا فیکیرلشیردی کی، طیارهنی 1000 دوللاردان داها آز قییمته ساتا بیلر.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;sup&gt;:251&lt;/sup&gt; طیارهنین گومان کی، غئیری-پراکتیک اولماسینا باخمایاراق، بۇ طیاره روتوروندا توربین موهرریکلرین ایستیفاده‌سی اۆچون ایلک تکلیفلی و ائله‌جه ده قالدیریجی روتورلو و قالدیریجی قانادلی کونسئپسییایا اۆچون ایلک تانینان لاییحه اولا بیلردی.[118] 

1934-جو ایلین باشلانغیجیندا، وئستینقاوز الکتریک ایستحصالی شیرکتی (ینگ. وئستینگهووسئ الکتریک &amp; مانوفاکتورینق کومپانی) هر آی تسلایا 125 دوللار اؤدمه‌یه و ائله‌جه د، نیو یورکئر اوتئلینده قالماق حاقینی اؤدمه‌یه باشلادی. شیرکت همچنین تسلانین حیاتی‌نین قالان حیصه سینین خرجلرینی ده اؤده‌یه بیلردی. بونون نئجه باش وئرمه‌سی حاقیندا معلوماتلار موختلیفدیر. بیر سیرا منبعلر بیلدیریرلر کی، وئستینقاوز کئچمیش اولدوز ایختیراعچینین مؤوجودلوغو آلتیندا یوخسول وضعیتین ایحاطه ائتدیگی پوتئنسیال پیس تبلیغاتا گؤره ناراحات اولوردو.[119][120][121] تسلانین صدقه قبول ائتمه‌یه نیفرتی اولماسی سببییل، بو، &quot;کونسالتینق اؤدنیشی&quot; شکلینده تقدیم ائدیلمیش، و یا عالیمین بیروقرافلاریندان بیرینین (مارک سئیفئر) قئید ائتدیگی کیمی، مخفی حسابلاشما کیمی گؤستریلمیشدیر.[121] 

1935-جی ایلده ایللیک آد گونو شنلیگینده موصاحیبه‌سینده تسلا یئرالتی فایدالی قازینتی یاتاقلاری‌نین دقیق یئرلشدیگی یئرین موعین ائدیلمه‌سی و یئنی اونسیت واسیطه‌سی اوسولو ایله باغلی هر هانسی یئروستو مسافه اوزریندن مینیموم ایتکی ایله مئخانیکی انرژی اؤتورولمه‌سی قایداسینی اعلان ائدیب.[107] 

1937-جی ایلین پاییزیندا گئجه یاریسیندان سونرا تسلا گؤیرچینلری یئمله‌مک اۆچون کیتابخانایا و آردینجا کیلسه‌یه گئتمک اۆچون نیو یورکئر اوتئلینی ترک ائدیب. اوتئلین محللریندن بیر نئچه‌سینین کوچه‌سینی کئچرکن حرکت ائدن تاکسینی کئچه بیلمه‌ییب و ماشین اونو ووروب یئره آشیردیب. تسلانین کورگی آغیر بیر شکیلده زدلنمیشدی و قزا زامانی اونون اوچ قابیرغاسی سینمیشدی. (الدیغی یارالارین تام میقیاسی هئچ واخت معلوم اولمادی، تسلا دئمک اولار کی، عؤمرو بویو عادت ائتدیگی کیمی حکیمله مصلحتلشمکدن ایمتیناع ائدیب). تسلا گوناهکار باره‌سینده هئچ بیر مسله قالدیرماییب و تیببی یاردیمدان ایمتیناع ائدیب، یالنیز تاکسی واسیطه‌سیله مئهمانخانایا گؤتورولمه‌سینی خواهیش ائدیب. تسلا بیر نئچه آی یاتاق خستسی اولدو و پنجره‌سیندن گؤیرچینلری یئدیزدیرمگی داوام ائتدیره بیلمه‌دی. 1938-جی ایلین اوللرینده تسلا نهایت آیاغا قالخا بیلیب. او درحال داها چوْخ محدود میقیاسدا گزه‌رک گؤیرچینلری یئمله‌مگی داوام ائتدیردی، آنجاق تئز-تئز اونون اۆچون گؤندریش آکتی آلیردیلار. 

== ایستیقامتلندیریلمیش انرژی سیلاحی ==
اساس مقال: تئلئفورجئ 

حیاتی‌نین سونراکی ایللرینده تسلا وان دئ قرافف گئنئراتورونو اؤیرندیکدن سونرا، &quot;تئلئفورجئ[ئن]&quot; سیلاحی ایله باغلی ایدیعالاری ایله چیخیش ائتمیشدیر.[122][123] مطبوعات دییشکن اولاراق بونو اؤلوم شوعاسی و یا &quot;صولح شوعاسی&quot; آدلاندیریر.[124][125] تسلا بۇ سیلاحی یئروستو پییادا علئیهینه و یا زئنیت مقصدلر اۆچون ایستیفاده ائتمه‌یه قادیر بیر سیلاح کیمی خاراکتئریزه ائدیب. 

تسلا حیصه جیکلرین آتش عملیاتی ایله باغلی آشاغیداکی تصویرینی وئریر. &lt;blockquote&gt;&quot;اوجلوغا بؤیوک انرژی کیمی چوخلو هاوا واسیطه‌سیله حیصه جیکلرین جملشمیش شوعالاری گؤندره‌جک، اونلار حاضیرکی اؤلکه سرحددیندن 200 میل مسافه‌ده 10000 دوشمن طیارهسینین هاوا دونانماسینی ووروب یئره سالاجاق و اؤز ایزلری ایله اوردولارین محوینه سبب اولاجاقدیر.[126][127]&quot; &lt;/blockquote&gt;عومومیلیکد، سیلاحین ترکیبینه و اوسوللارینا آشاغیداکیلار داخیلدیر: 

یوکسک واکووم عوضینه سربست هاوادا انرژی هاسیل ائدن آشکارا چیخمالار اۆچون آپارات 

بؤیوک الکتریک قوووه‌سی آلماق اۆچون مئخانیزم 

ایکینجی مئخانیزم ایله بؤیودولموش قوووه‌نین گوجلندیریلمه‌سی و اینتنسیولشدیریلمه‌سی یولو 

هاسیل اولونان بؤیوک الکتریک قوووه‌سینی دف ائتمک اۆچون یئنی اوسول. بۇ اوسول ایختیراعنین سیلاح و یا پرویئکتورو اولا بیلردی.[128][129][130] 

تسلا 1900-جو ایللردن اؤلنه قدر ایستیقامتلندیریلمیش انرژی سیلاحینین پلانلاری اوزرینده ایشله‌ییب.[131][132] 

1937-جی ایلده اونون شرفینه وئریلن ناهاردا اؤلوم شوعاسی ایله باغلی، تسلا بیلدیریب: &quot;آما بو ائکسپئریمئنت دئییل ... من بونو یاراتمیشام، نوماییش ائتدیرمیشم و ایستیفاده ائتمیشم. آنجاق بیر قدر زامان کئچندن سونرا بونو دونیایا وئره بیلرم.&quot; اونون حساباتلاری گؤستریر کی، قورغو یوکسک گرگینلیک واسیطه‌سیله سورعتلندیریلمیش کیچیک وولفرام کورجیکلرینین دار آخینینا اساسلانیر (ؤزونون بؤیودوجو اؤتوروجوسونه اوخشار اولان اوسول ایل).[123] 

عئینی ایل عرضینده تسلا یوکلنمیش حیصه جیکلی شوعا سیلاحلاری ایله باغلی &quot;طبیعی مدیا واسیطه‌سیله انرژینین جملنمیش غئیری-دیسپئرسییا لاییهه‌سینین اینجه‌سنتی&quot; (ینگ. تهئ آرت اوف پروژئجتینگ جونجئنتراتئد نون-دیسپئرسیوئ انرگی تهرووگه تهئ ناتورال مدیا)[133] آدلی تراکتات یازدی. تسلا بوتون موحاریبه یه سون قویا بیله‌جک سوپئر سیلاحین تئخنیکی تصویرینی آیدینلاشدیرماق اۆچون تشببوسله سند درج ائتدیریب.[134] بۇ تراکتات حاضیردا بئلقراددا نیکولا تسلا موزهینین آرخیوینده‌دیر. بۇ میلیونلارلا وولت ذرهجیکلرین یوکلنمه‌سی و یؤنلدیلمیش غئیری-دیسپئرسییا حیصه جیکلرینین آخینی و یارادیلماسی اوسولو ایله (ئلئکتروستاتیک ایتله‌مه واسیطه‌سیل)، حیصه جیکلره چیخماغا ایمکان وئرن قاز آخینی پلومپو ایله آچیق تیپلی واکووم بورونو تصویر ائدیر.[134] تسلا ایکینجی دونیا ساواشی زامانی تخمیناً 300 میل مسافه‌دن طیارهلری ووروب یئره سالا بیله‌جک بئله بیر سیلاحی آبش مودافیعه ناظیرلیگین،[135] بیرلشمیش کراللیغا، سووئت ایتتیفاقینا و یوقوسلاوییایا ساتماغا جهد ائدیب.[136] 

دانیشیقلارین آپاریلدیغی دؤورده تسلا بیلدیریب کی، ایختیراعنی اوغورلاماغا سی گؤستریلیب. اونون اوتاغینا داخیل اولوب و سندلری دیقتله آراشدیریبلار، آنجاق اوغرو و یا جاسوسلار ائوی الیبوش ترک ائدیب. تسلا بیلدیریب کی، او واخت اولمادیغیندان سیلاحین بیر حیصه سینی کاغیذا کؤچورمه‌دیگینه گؤره اونون ایختیراعسینین اوغورلانماسی اۆچون هئچ بیر تهلوکه یوخدور. تئلئفورجئ سیلاحینین لاییهه‌سی بوتونلوکله اونون شووروندا ایدی.[137] 

== اؤلومو ==
[[فایل:Urn with Teslas ashes.jpg|بندانگشتی|
اونون سئویملی هنده‌سی اوبیئکتی اولان سفئرا داخیلینده تسلانین کولو اولان قیزیل سویونا سالینمیش دفن اورناسی، نیکولا تسلا موزه‌سی، بئلقراد. 
]]
تسلا 86 یاشیندا 7 ژانویه 1843-جو ایلده نیو یورکئر اوتئلینین 3327-جی اوتاغیندا وفات ائتدی. ایکی گون اول تسلا قاپییا اهمیت وئرمیه‌رک &quot;ناراحات ائتمگین&quot; نیشانی قویموشدو. اونون مئییتی سونرادان تسلانین اوتاغینا داخیل اولارکن قوللوقچو عالیسا موناخان طرفیندن تاپیلیب. تیببی ائکسپئرت کؤمکچیسی ه.و. وئمبلی تسلانین بدنینه باخدیقدان سونرا قرار چیخاریب کی، اؤلومه سبب کورونار ترومبوز اولوب.&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; تسلانین مئییتی مئدیسوندا فرانک ائ. کئمپبئل دفن ائوینه یئرلشدیریلیب. تسلانین کؤهنه دوستو و طرفداشی هوقو قئرنسبئق اؤلوم ماسکاسینین یارادیلماسی اۆچون هئیکلتراشا تاپشیریق وئرمیشدی. همین ماسکا بۇ گون نیکولا تسلا موزهینده نوماییش اولونور.&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;

ایکی گون سونرا فتب تسلا آمریکا وطنداشی اولماسینا باخامایاراق، تسلایا مخصوص اشیالاری&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; موصادیره ائتمک اۆچون خاریجی املاک ایداره‌سینه گؤستریش وئردی.[138] نیو یورکئر اوتئلی و دیگر نیو یورک شهرینین اوتئللریندن تسلانین بوتون املاکی خاریجی املاک ایداره‌سینین مؤهورو آلتیندا مانهاتتان ستوراگئ آند وارئهووسئ جومپانیه داشیندی.&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; میت پروفسورو و میلّی مودافیعهتدقیقاتلاری کومیته‌سی اۆچون تئخنیکی کؤمکچی کیمی یاخشی تانینان الکتریک موهندیسی جون جورج ترامپ خاریجی املاک ایداره‌سینین موحافیظ اسی آلتیندا تسلانین اشیالارینی آنالیز ائتمک اۆچون چاغیریلدی. اوچ گون داوام ائدن آراشدیرمالاردان سونرا ترامپ بۇ قناعته قلیب کی، تهلوکه یاراداجاق هئچ نه یوخدور. سیتات: &lt;blockquote&gt;&quot;ان آزی سون 15 ایل عرضینده تسلانین فیکیرلری و سیلری ایلک نؤوبه‌ده انرژینین سیمسیز اؤتورولمه‌سی و ایستحصالی ایله تئز-تئز علاقه لی اولان سپئکولیاتیو، فلسفی و بیر آز رئکلام خاراکتئری باره‌سینده ایدی؛ آما بو نتیجه‌لره نایل اولماق اۆچون یئنی، ساغلام، ایشلک پرینسیپلر و مئتودلار داخیل ائتمه‌میشدی[139].&quot; &lt;/blockquote&gt;تسلانین &quot;اؤلوم شوعاسی&quot; حیصه سینی ساخلاماق اۆچون نظرده توتولان قوتودا ترامپ 45 ایللیک موقاویمتی دییشیله بیلن قوتو تاپمیشدی.[140] 

10 ژانویه 1943-جو ایلده نیو-یورکون مئری فورئللو لا قواردییا &quot;آوئ ماریا&quot; و &quot;تامو دالئکو&quot; موسیقیلرینین فونوندا ونیج رادیوسوندا جانلی یاییم زامانی سلووئنییا اصیللی آمریکالی یازیچی لویس آدامیچ طرفیندن یازیلمیش مدحیّه‌نی اوخودو.&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt; 12 ژانویه‌ده موقدس جون ایلاهی کیلسه‌سینده تسلانین دفن مراسیمینده 2000 اینسان ایشتیراک ائتدی. دفن مراسیمیندن سونرا تسلانین مئییتی آردسلیده یئرلشن فئرنکلیفف قبیریستانلیغینا آپاریلیب و بورادا یاندیرلیب. نؤوبتی گون ایکینجی دفن خیدمتی نیو-یورکدا موقدس ساوا سئرب پراووسلاو کیلسه‌سینین تانینمیش سئرب کئشیشلری طرفیندن آپاریلیب.&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;

== مولک ==
1952-جی ایلده تسلانین همشیره‌سی اوغلو ساوا کوسانوویچین تزییقی ایله تسلانین بوتون املاکی 80 صاندیقدا ن.ت. نیشانی ایله گه‌می واسیطه‌سیله بئلقرادا گؤندریلیب.[17] 1957-جی ایلده کوسانوویچین کاتیبی شارلوتتا موزار تسلانین کولونو آبش-دان بئلقرادا گؤندردی.[17] کول حال-حاضیردا مرمر پوستامئنت اوزرینده نیکولا تسلا موزهینده قیزیل سویونا سالینمیش سفئرادا نوماییش اولونور.[141] 

اونون دییشن جریان الکتریک پاتئنتلرینین ساتیلماسینا باخمایاراق، تسلا بورج و یوخسوللوق ایچینده دونیاسینی دییشیب.[142][143][144][145]

== پاتئنتلر ==
اساس مقال: نیکولا تسلانین پاتئنتلرینین سییاهیسی 

تسلا ایختیراعلارینا گؤره تخمیناً 300 پاتئنت آلیب.[146] تسلانین پاتئنتلرینین بعضیلری نظره آلینماییب و موختلیف منبعلر پاتئنت آرخیولرینده گیزلی یاتان بعضی پاتئنتلری آشکار ائدیبلر. ایضاح اۆچون قئید ائتمک اولار کی، تسلانین 26 اؤلکه‌ده بوراخیلمیش ان آزی 278 پاتئنتی وار.[146] تسلانین پاتئنتلرینین چوْخو آبش، بریتانییا و کانادادادیر، آنجاق بیر چوْخ دیگر پاتئنتلری بوتون دونیادا اؤلکه‌لرینده تصدیقله‌نیب.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt; تسلا طرفیندن کشف اولونموش بیر چوْخ ایختیراعیا پاتئنت حیمایه‌سی قویولماییب. 

== شخصی حیاتی ==
تسلا هر گون سحر 9:00-دان آخشام ساعات 6:00-یا قدر و یا داها آرتیق ایشله‌ییردی. تسلا شام یئمگینی دقیق واخت اولاراق 8:10-دا دئلمونیجوس رئستورانیندا، سونرالار ایسه اوولدورف- آستورییا اوتئلینده یئییردی. تسلا یالنیز اونا خیدمت ائده بیله‌جک باش اوفیسیانتا ناهار سیفاریشی اۆچون زنگ ائده بیلردی. &quot;یئمگین ساعات 8-ده حاضیر اولماسی طلب اولونوردو. تسلا تک ناهار ائدیردی، باشقا حالدا ایسه اؤز ایجتیماعی عؤهدهلیکلرینی اؤدمک اۆچون نادیر حالاردا قروپلا ناهار ائتمه‌سی مۆمکون ایدی. تسلا تئز-تئز اؤز ایشینی گئجه ساعات 3:00-قدر داوام ائتدیره بیلردی.&quot;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

بدن گیمناستیکاسی اۆچون، تسلا هر گون تخمیناً 13 کم-ه یاخین مسافه قطع ائدیردی. او، هر آخشام آیاق بارماقلارینی یوز دفعهشاققیلدادیردی و اؤز بئیین هوجئیره‌لرینی بونونلا ستیموللاشدیردیغینی دئییردی.[147] 

قزت رئداکتورو آرتور بریسبئن ایله اولان موصاحیبه‌سینده تسلا دئییب کی، او تلپاتییایا اینانمیر. سیتات: &lt;blockquote&gt;&quot;فرض ائدک کی، من سیزی اؤلدورمه‌یه جورأت ائدیرم. ایکینجیسی ایسه سیز بونو بیلیرسیز. ایندی بو یاخشی دئییل؟ هانسی پروسئس بوتون بو فیکیرلری الده ائده‌جک؟&quot; &lt;/blockquote&gt;عئینی موصاحیبه‌ده تسلا بوتون فوندامئنتال قانونلارین بیر قدر زیفلیه‌جگینه ایناندیغینی دئییب.[148] 

حیاتی‌نین سونلارینا یاخین،تسلا هر گون گؤیرچینلری یئمله‌مک اۆچون پارکا گئدیردی و حتّی یارالی بیرینی آلیردی، اونون ساغالماسی اۆچون اوتئل اوتاغینا گتیره‌رک قوللوق ائدیردی.[149][150] تسلا قئید ائدیب کی، او گونده‌لیک اولاراق، محض زدلنمیش گؤیرچینلری گؤرمک اۆچون پارکا گئدیردی. تسلا گؤیرچینلرین سینمیش آیاقلارینی و قانادلارینی برکیدن،اونلارین سوموکلرینین بیتیشمه‌سینه کؤمک ائدن راحات قورغو و بینایا 2000$ خرجله‌میشدی.[151] تسلا دئییردی: &lt;blockquote&gt;''&quot;من اوزون ایللر عرضینده میللرله گؤیرچینی یئدیردیردیم. آنجاق قانادلاری‌نین اوزرینده آچیق بوز رنگلی قیسا ختلی تمیز آغ، گؤزل بیر گؤیرچین وار ایدی. بو بیری دیگرلریندن فرقله‌نیردی. او دیشی گؤیرچین ایدی. منیم یالنیز اوندان خوشوم گلیردی و اونو چاغیریردیم، او دا اؤز نؤوبه‌سینده اوچاراق منه طرف گه‌لردی. من بیر کیشینین قادینی سئودیگی کیمی گؤیرچینی سئویردیم، او دا منی سئویردی. نه قدر کی، من اونو گؤروردوم، منیم یاشاماغیمین بیر مقصدی وار ایدی.[152][153]&quot;'' &lt;/blockquote&gt;تسلا حیاتینی سونراکی ایللرینده وئگئتاریان اولدو و یالنیز سود، چؤرک، بال و تروز شیره‌لری ایله قیدالانیردی.[123][154] 

=== گؤرونوشو ===
[[فایل:Tesla aged 36 (crop).jpeg|بندانگشتی|
نیکولا تسلا، یاش 34، 1890، ناپولئون سارونی طرفیندن چکیلمیش فوتوشکیل
]]

تسلانین بویو 1.88 م، چکیسی ایسه دئمک اولار کی، 1888-جی ایلدن 1926-جی ایله کیمی دییشمز اولاراق 64 کق اولوب. او، گونده‌لیک فعالیتی رئقلامئنتلشدیریلمیش، گئییمین، اؤزونه قوللوغا خوصوصی دیقت یئتیرن، نیو –یورک شهرینین دبلی، ظریف اینسانلاریندان ایدی. 

بو شخصی شؤهرتپرستلییه گؤره دئییلدی. گئییمینده‌کیشلیقلیک و ظریفلیک اؤز شخصیتی‌نین هر بیر پیلله‌سی ایله بوتؤو هارمونییا تشکیل ائدیردی. اونون ایری پالتار شکافی یوخ ایدی و او، هر هانسیسا بیر نؤو زینت اشیالاریندان ایستیفاده ائتمیردی… گئییم مسلسینده تسلا قئید ائدیب کی، دونیا خاریجی گؤرونوشده‌کیتجسسومه گؤره و شخصلرین جزبئدیجی اسکیکلیکلری اۆچون گئنیش اولمایان کیچیک نزاکتله اؤز مقصدی اۆچون یولونو دایم یونگوللشدیرن، اؤز شخصیتینی قییمتلندیرن اینسانلاری سئچیر.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

نئو یورک وورلد قزئتی‌نین رئداکتورو آرتور بریسبئن تسلانین گؤرونوشونو بئله تصویر ائدیر: &lt;blockquote&gt;''&quot;نیکولا تسلا هوندور، آریق و شوبهه‌سیز کی، مونتظم اولاراق دئلمونیجوسا گئدرکن، چوخ جیدی گؤرونونش آلان بیریدیر. اونون اولدوقجا درین گؤزلری وار ایدی. اونلار اولدوقجا آیدین ایدی. من اوندان بئله آیدین گؤزلری اولا-اولا نئجه بیر سلاویان اولماسی باره‌ده سوروشدوم. او منه دئدی کی، اونون گؤزلری واختیله داها قارا اولوب، آنجاق فیکرینده بؤیوک سؤودلشمه‌لردن ایستیفاده ائده‌رک، اونلارا بیر چوخ چالارلار علاوهئدیب. من دفعه لرله ائشیتمیشم کی، بئییندن ایستیفاده ائتمک گؤزلرین رنگینی آچیق ائدیر. ''&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;''او چوخ آریق، آلتی فوت (180 سم) هوندورلوگونده و یوز قیرخ فونتدان (63 کق) داها آز چکییه مالیک ایدی. اونون چوخ بؤیوک اللری وار ایدی. اونون باش بارماغی بئله بؤیوک اللر اۆچون ده اولدوقجا بؤیوک ایدی. اونلار غئیری-عادی درجه‌ده بؤیوک ایدی. بو یاخشی علامت ایدی. باش بارماق الین اینتئللئکتوال حیصه سیدیر.''&lt;/blockquote&gt;&lt;blockquote&gt;''نیکولا تسلانین بوتون قوووه‌سی ایل، بؤیوک شؤوق و هوسله ایشله‌ین (ئنتوزیاست) باشی وار. اونون باشی چیو فورماسیندادیر. اونو چنه‌سی بوز بالتاسی کیمی نازیکدیر. اونون آغزی چوخ کیچیکدیر. چنه‌سی زیف اولماسا دا، کیفایت قدر گوجلو ده دئییل. تسلا پراکتیکی ساحه لرده ایشلمه‌دیگی اۆچون اونون صیفتینی دیگر کیشیلرین صیفتلری کیمی اؤیرنمک و موهاکیمه یوروتمک اولماز. او باشی اوستونده اؤز حیاتینی یاشاییر و اورادا ایچریده ایدئیالار دوغولور. اونون ساچلاری دالغاواری قارا و قیوریمدیر. او، اؤز یارادیجیلیغینا درین ماراق گؤستریر. اونون عادتن اوغورلو کئچن اؤزونه اینامی و خودبینلیگی وار. او، اصلینده حاقیندا یازیلان و دانیشیلان کیشیلرین اکثریتیندن فرقله‌نیر.[148][155]&quot;''&lt;/blockquote&gt;

=== ائیدئتیک یادداش ===
نیکولا تسلا کیتابلاری تام یاددا ساخلایاراق بیر چوْخ اثرلر اوخویوردو. او گومان کی، فوتوقرافیک یادداشا مالیک ایدی.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt; او پولیقلوت ایدی و سککیز دیلده دانیشا بیلیردی: سئرب-خوروات، چئخ،ینگیلیس، فرانسیز، آلمان، ماجار، ایتالیان و لاتین.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; حیاتی‌نین ایلک ایللری عرضینده،تسلا زامان و زامان موختلیف خسته‌لیکلره توتولوردو. او تئز-تئز قاراباسمالارلا موشاییعت اولونان گؤزلرینین اؤنونده ایشیغین گؤزقاماشدیریجی پارلاقلیغی کیمی تظاهور ائدن غریبهخسته‌لیکلردن ازیت چکیردی. او، تئز-تئز ایدئیا و سؤزلرینه باغلی اولان قاراباسمالارلا قارشیلاشیردی. سادجه اولاراق، اشیانین آدینی ائشیتمکل، تسلا رئال تفرروفاتی ایله اونو تسسووور ائده بیلردی. تسلا ایفراط دقیقلیکله،او جومله‌دن بعضاً ویزوال تفککور کیمی معلوم اولان تئخنیکا، قورولوش مرحله سینه کئچنه‌دهک بوتون اؤلچولر داخیل اولماقلا،ایختیراعسینی فیکرن تصوور ائده بیلردی. او، عادتی اوزره ال ایله چئرتیوژلار چکمه‌ییب، آنجاق یادداشیندا چالیشیب. تسلا اوشاقلیق حیاتیندا اوللر باش وئرن حادیثه لری تئز-تئز خاطیرلاییردی.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;

=== یوخو وردیشلری ===
تسلا هئچ واخت ایکی ساعاتدان چوْخ یاتمادیغینی بیلدیریردی.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;:46 لاکین تسلا ائتریاف ائدیردی کی، زامان و زامان اؤز انرژیسینی برپا ائتمک اۆچون مورگوله‌ییردی.[147] 

قراتسدا تحصیلینین ایکینجی ایلی زامانی تسلادا بیلیاردا، شاهمات و کارت اویونلارینا بؤیوک ماراق یارانیر (وه بۇ اویونلاردا چوْخ تجروبه‌لی اولدو). بعضاً 48 ساعاتدان چوْخ واختینی اویون ماساسی آرخاسیندا کئچیریردی.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;:43، 301 بیر دفعه تسلا اؤز لابوراتورییاسیندا یوخو و یا ایستیراحت ائتمه‌دن 84 ساعات عرضینده چالیشیب.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;:208 تسلا ایله دوستلاشان ژورنالیست کئننئت سویزی تصدیق ائدیر کی، تسلا نادیر حاللاردا یاتیردی. سویزی بیر سحر تسلانین اونو گئجه ساعات اوچده چاغیردیغینی خاطیرلاییر. &lt;blockquote&gt;&quot;من بیر اؤلو کیمی اوتاغیمدا یاتیردیم ... بیردن تلفون زنگی منی اویاتدی ... تسلا قیزغین شکیلده آراملا دانیشیردی. او باشقا بیر نظریییه ایله موقاییسه ائتدیگی مثلای هلل ائدیردی. او، حیسئدنده کی هلل یولونو تاپیب قفلتن تلفونو سؤندوردو.&quot;[147] &lt;/blockquote&gt;

=== موناسیبتلر ===
[[فایل:Twain in Tesla's Lab.jpg|بندانگشتی|
مارک توئن تسلانین لابوراتورییاسیندا، 1894
]]تسلا هئچ واخت ائولنمه‌ییب. او بیلدیریب کی، اونون تمکینلیگی اونون علمی قابیلیتینه چوْخ فایدالی اولوب.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;:33 لاکین عؤمرونون سونونا یاخین، او موخبیرینه دئمیشدیر. &quot;بعضاً من حیسئدیرم کی، ائولی دئییلم، من اؤز ایشیمه گؤره بؤیوک قوربان ائتمیشم.&quot; تسلانین محبتی اوغروندا موباریزه آپاران و بعضاً اونا دلیجه‌سینه عاشیق اولان چوْخسایلی قادینلار اولوب. حالبوکی، نزاکتلی و ساکیت اولان تسلانین هر هانسی معلوم موناسیبتلری یوخ ایدی. 

تسلا ایشی ایله اؤزونو تجرید ائدیردی و اونسیتسیزلییه مئیللی ایدی.[156][157][158][159] لاکین نه واخت کی او، سوسیال حیاتدا ایشتیراک ائدیردی، بیر چوْخ اینسانلار تسلاندان چوْخ موثبت و حئیرانلیقلا دانیشیب. روبئرت آندئروود جونسون تسلانی &quot;نفیس شیرینلییه،صمیمیلیی، توازؤکارلیغا، اینجه‌لیگ، نجیبلییه و گوجه&quot; مالیک اولان بیر اینسان کیمی تصویر ائدیردی.&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; اونون صادیق کاتیبی، دوروتی سکئرریت یازیردی: &quot;اونون دوروشوندا اولان همیشه داهی تبسسومو و عالیجنابلیغی، قلبینده درین کؤک سالان جئنتلمئنلیک خوصوصیتلرینی بیلدیریردی.&quot;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; تسلانین دوستو جولیان قوتورن یازیردی: &quot;نادیر حاللاردا بیر عالیم و یا موهندیسله قارشیلاشارسینیز کی، او همچنین شاعیر، فیلوسوف،گؤزل موسیقینین قدیر-قییمتینی بیلن،دیلچی، عرضاق و ایچکینین بیلیجیسی اولسون.&quot;&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;:80 

تسلا فرئنسیس ماریون کرووفورد، روبئرت آندئروود جونسون،[160] ستئنفورد اوایت،[161] فریتس لئوئنشتئین، جورج شعرفف، کئننئت سویزی ایله یاخشی دوست ایدی.[162][163][164] اورتا یاشلاریندا تسلا مارک توئن ایله یاخین دوست اولوب. اونلار بیرلیکده تسلانین لابوراتورییاسیندا و باشقا یئرلرده چوْخ واخت کئچیریردیلر.[160] توئن تلفوندان سونرا ان دیرلی پاتئنت کیمی تسلانین ایندوکسییا موتورونو سون درجه هئیرانلیقلا تصویر ائدیردی.[165] 1920-جی ایلین سونرالاریندا تسلا شاعیر، یازیچی، میستیک و سونرادان ناسیست تبلیغاتچیسی اولان جورج سیلوئستر ویرئک ایله دوستلاشدی. تسلا آرابیر ویرئک و اونون حیات یولداشی طرفیندن وئریلن ناهاردا ایشتیراک ائدیردی.[166][167] 

تسلا بعضی واختلار کوبود اولا بیلردی. کاتیبینه کؤک اولدوغونا گؤره آتش آچماسیندان سونرا، کؤک اینسانلارا قارشی منفی موناسیبتی اولماسی معلوم اولموشدو.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;:110 او گئییمی تنقید ائتمک اۆچون تلسدی. بیر نئچه دفعه تسلا اونو ائوه گئتمک و پالتارینی دییشمک اۆچون گؤندریب.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;:33 

1931-جی ایلده توماس ادیسون وفات ائدنده،ادیسونون حیاتی‌نین گئنیش ایشیقلاندیریلماسیندا تسلا The New York Teams–ه یالنیز منفی فیکیرلرله تؤفهه وئرمیشدیر. &lt;blockquote&gt;''&quot;اونون هئچ بیر هوببیسی یوخ ایدی، بوتون اَیلنجه‌لردن کنار و ان ساده گیگیئنا شرطلرینه بئله عمل ائتمه‌دن حیات سوروردو...اونون مئتودو سون درجه ائیری-ائففئکتیو ایدی، بؤیوک اراضی عومومیتله نسه الده ائده بیلمک اۆچون اؤرتولو اولمالی ایدی و من ایلک نؤوبه‌ده اونون فعالیتینه باخاراق دئمک اولار کی، تأسوف حیس ای کئچیریردیم، چونکی، بیر قدر نظریییه و حسابلاما ایله اونون 90 فایز امگینه قناعت ائتمک اولاردی. لاکین، او، کیتابلاردان اؤیرنمه‌یه و ریاضی تحصیله تام نیفرت ائدیر، تامامیله یارادیجی حیس لرینه و پراکتیک آمریکان ذکاسینا اعتیبار ائدیردی..&quot;'' &lt;/blockquote&gt;ادیسون چوْخ یاشلی اولاندا و اؤلومونه یاخین دئییردی کی، گئرییه باخاندا ائتدیگی ان بؤیوک سهو هئچ واخت تسلایا و اونون ایشلرینه حؤرمت ائتمه‌مه‌سی اولوب.[168] 

=== اینانجلار ===

==== اکسپریمنتال و نظری فیزیک حاقیندا ====
تسلا اؤز یازیلاریندا فیزیکانین ایلکین آتوم باشا دوشولمه‌سینی گؤستریردی.[169] او، آتومون کیچیک المنتار حیصه جیکلردن عیبارت اولماسی نظریییه‌سی ایله راضیلاشماییب و بیلدیریردی کی، اورادا الکتریک یوکونو یارادان الکترون کیمی بئله شئیلر یوخ ایدی (و اینانیردی کی، اگر الکترونلار بوتونلوکله مؤوجوددورسا، اونلار ماددنین دؤردونجو حالی اولا بیلر و یا کیچیک آتوملار یالنیز ائکسپئریمئنتال واکوومدا مؤوجود اولا بیلر و اونلارین الکتریک ایله هئچ بیر علاقه سی یوخدور).:249[170] تسلا حساب ائدیر کی، آتوملار دییشمزدیر. اونلاری ایسته‌نیلن بیر یوللا پارچالاماق و یا دییشمک اولماز. او الکتریک انرژیسینی گؤندرن 19-جو عصرده یارانمیش و گئنیش یاییلمیش &quot;ائفیر&quot; کونسئپسیاسینا اینانیردی.[171] 

تسلا عومومیتل، ماددنین انرژییه چئوریلمه‌سی حاقیندا نظریییه‌یه قارشی ایدی.:247 او همچنین ائنشتئینین نیسبیلیک نظریییه‌سینی تنقید ائده‌رک بیلدیریب: &lt;blockquote&gt;''&quot;من حساب ائدیرم کی، هئچ بیر خوصوصیته مالیک اولمایان ساده سببدن مکان اَییله بیلمز. بو ایسه دئمک اولار کی، ایلاهی خوصوصیتلره مالیکدیر. او مالیک دئییل، آنجاق یالنیز آتریبوتلار و بیزیم اؤز یاراتدیغیمیز وار. بوشلوغون دولدورولماسی مسلسی ایله مشغول اولاندا خاصسه‌لردن بیز یالنیز دانیشا بیلریک. دئمک اولار کی، اَییلمیش اولان مکاندا بؤیوک جیسیملرین اولماسی نه ایسه بیر شئیین اهمیتسیز بیر شئی ائتمه‌سینه ائکویوالئنتدیر. مثلا، من بو جور باخیشلا راضیلاشا بیلمرم.[172]&quot;'' &lt;/blockquote&gt;تسلا اوزرینده 1892-جی ایلده&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ایشله‌مه‌یه باشلادیغی مادّه و ائنئژی ایله باغلی اؤز فیزیکی پرینسیپینین اینکیشافی طلبینی ایره‌لی سوردو و 81 یاشیندا 1937-جی ایلده &quot;آغیرلیغین دینامیک نظرریییه‌سینی&quot; تاماملایاراق مکتوبدا ایدیعا ائتدی کی، مکانین اَییلمه‌سی کیمی یالنیش کونسئپسییالار و معناسیز سپئکولیاسییالارا سون قویولا بیلر. او، قئید ائدیب کی، بۇ نظریییه بوتون تفررواتی ایله حاضیرلانیب و او، اومید ائدیر کی، تئزلیکله دونیایا بیان ائدیله بیلر.[173] اونون نظریییه‌سینین داها دا آیدینلاشدیریلماسینا هئچ واخت اونون اثرلرینده راست گلینمه‌ییب.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;nowiki&gt;{{رپ|309} &lt;/nowiki&gt;

==== جمعیت حاقیندا ====
تسلا اؤز دؤورونون بیر چوْخ تانینمیشلاری کیمی، یئوگئنیکانین صونعی سئچمه واریانتی‌نین طرفداری اولوب. اونون اؤز فیکیرلرینه اینامیندان ایره‌لی گلیر کی، اینسانلارین &quot;مرحمتی&quot; ،بیر شخصین دیگر بیر شخص اوزرینده اولان اوستونلوگو و یا داها دوغروسو &quot;اساس عیرقین&quot; کونسئپسییالاریندان &quot;طبیعتین آمانسیز ایشلرینه&quot; غئیری-قانونی شکیلده موداخیله ائدیر. بۇ اونون تبلیغاتی ایدی، لاکین سونرالار بۇ فیکیردن اوزاق دوروب. او، 1937-جی ایلده اولان موصاحیبه‌سینده قئید ائدیردی: 

&quot;	...اینسانین مرحمتی‌نین یئنی هیسلری طبیعتین آمانسیز ایشینه قاریشماغا باشلادی. یالنیز بیزیم سیویلیزاسییا و عیرق آنلاییشلارینا اویغون اوسول طرفیندن نیکاح اینستینکتی‌نین مقصدیؤنلو رهبرلیگی و ستئریلیزاسیاسی ایله یارارسیز چوخالمانین قارشیسینی آلماق اۆچوندور. یئوگئنیکا نظریییه‌چیلری آراسیندا عومومی ریین ایستیقامتی اوندان عیبارتدیر کی، بیز نیکاحی داها چتین ائتمه‌لیگیک. شوبهه‌سیز کی، ایسته‌نیلن والیدئین اولمایان کیمسه‌یه نسیل آرتیرماغا ایجازه وئریلیر. بیر عصر کئچدیکدن سونرا بئل، نورمال اینسان اۆچون عادی جینایتکارلا ائولنمک الوئریشسیز اولاجاقدیر.[174]	&quot; 

1926-جی ایلده تسلا گئندئر برابرلیگی ایستیقامتینده قادینلارین سوسیال ایطاعتی و قادینلارین موباریزه‌سینین خسته‌لیگی حاقیندا شرح وئره‌رک و بشریتین گله‌جگینین &quot;کرالیچا آری&quot; طرفیندن کووردیناسییا اولوناجاغینی بیلدیریب. او، حساب ائدیردی کی، قادینلار گله‌جکده دومینانت جینس اولاجاق.[175] 

تسلانین هومانیست دونیاگؤروشو اؤز بیوقرافییالاری طرفیندن گئنیش شکیلده موزاکیره اولونور.[176][177][178][179][180] 

تسلا چاپ اولونموش &quot;علم و کشف موحاریبه نین باشا چاتماسینا گریتیب چیاراجاق بؤیوک قوووه‌دیر&quot;(ینگ. سجیئنجئ آند دیسجووئری آرئ تهئ گرئات فورجئس wهیجه wیلل لئاد تو تهئ جونسومماتیون اوف تهئ wار، 20 دسامبر 1914) مقاله‌سینده بیرینجی دونیا ساواشیندن سونرا اطراف موحیطین مووافیق مسله‌لری باره‌سینده پروقنوزلار وئریردی.[181] 

==== دین حاقیندا ====
تسلا پراووسلاو خریستیان ایدی. حیاتی‌نین سونراکی ایللرینده او، &quot;پراووسلاو دوشونجه‌سینده اؤزونو دیندار حساب ائتمیر&quot; و دینی فاناتیزمین علئیهینه چیخمیشدی.[182] بونا باخمایاراق، اونون هم بوددیزمه،هم ده خریستیانلیغا درین حؤرمتی وار ایدی.[19][182] 

1900-جو ایلده نشر اولونموش &quot;اینسان انرژی آرتیریلماسینین مۆشکیللری&quot; (ینگ. تهئ پروبلئم اوف اینجرئاسینگ هومان انرژی) مقاله‌سینده تسلا قئید ائدیردی: &lt;blockquote&gt;''&quot;سرلر بویونجا اینسانین واحید بیر وارلیغین ترکیب حیصه لری اولماسی ایدئیاسی موختلیف دینی نظریییه‌لر واسیطه‌سییله تلقین ائدیلمیش، لاکین، بو اینسانلار آراسیندا صولحون تمین ائدیلمه‌سی و بیرلیگین تبلیغی اۆچون یوخ، درین اساسلی حقیقت کیمی تقدیم اولونموشدور. بوددیست بونو بیر یوللا ایفاده ائدیر خریستیان دیگر بیر یوللا، آما هر ایکیسی عئینی جور دئییر: بیز هامیمیز بیریک.[183]&quot;'' &lt;/blockquote&gt;لاکین اونون دینی باخیشلاری اونون یاراتدیغی دیگر فیکیرلره گؤره ناملوم قالیر.[184][185][186] 1937-جی ایلده نشر ائدیلمیش اؤزونون (ینگ. آ ماجهینئ تو ائند wار) &quot;موحاریبه نین سونو اۆچون ماشین&quot; مقاله‌سینده تسلا قئید ائدیردی: &lt;blockquote&gt;''&quot;دینین ایدئالی و علمین ایدئالی آراسیندا توققوشما یوخدور، آنجاق علم معنوی اینام طرزینه قارشیدیر، چونکی علم فاکتلارا اساسلانیر. منه گؤره کاینات سادجه اولاراق هئچ واخت مئیدانا چیخمایان و هئچ واخت سونلانمایاجاق بؤیوک ماشیندیر. اینسانین اولماسی طبیعی قورولوش اۆچون ایستیثنا دئییل. اینسان، کاینات کیمی ماشیندیر. بیزیم فیکیرلریمیزه و بیزیم حرکتلکریمیزین موعینلیگینه هئچ نه داخیل دئییل. بیرباشا و یا دولاییسی ایله بیزیم دویغو اورقانلاریمیز خاریجدن موحیط قیجیقلارینا جاواب اولاراق دؤیونور. خاریجی موحیطیمیزین اوخشارلیغی و قورولوشوموزون عئینیلیگی ایله علاقه دار اولاراق، بیز بو جور موحیط قیجیقلانمالارینا قارشی مووافیق قایدادا رئاکسییامیزین هارمونییاسی ایله جاواب وئریریک و بیزده آنلاشما یارانیر. عصرلر بویو سونسوز مورککب مئخانیزملر حاضیرلانیر، آنجاق بیز بدنین فعالیت گؤسترنلرینین جمعینی اصلا اولمایان &quot;روح&quot; و یا &quot;قلب&quot; کیمی آدلاندیریریق. بو فعالیت گؤسترنلر دایانسا،بئلجه &quot;قلب&quot; و یا &quot;روح&quot; دا دایانیر.[182]''&lt;/blockquote&gt;

== ادبی ایشلر ==
[[فایل:20CSD Coin Tesla.jpg|بندانگشتی|
تسلانین 150-ایللیک یوبیلئیی شرفینه بوراخیلمیش سئربییا سیکّه‌سی
]]
تسلا قزئت و ژورناللار اۆچون بیر سیرا کیتاب و مقاله‌لر یازیردی.[187] اونون کیتابلاری‌نین آراسیندا بئن جونستون طرفیندن ترتیب و رئداکته ائدیلمیش منیم کشفلریم: نیکولا تسلانین آوتوبیوقرافییاسی (ینگ. می اینوئنتیونس: تهئ آوتوبیوگراپهی اوف نیکولا تسلا)، دئوید خئتچئر چیلدرئسس و تهئ تسلا پاپئرس طرفیندن ترتیب ائدیلمیش نیکولا تسلانین فانتاستیک کشفلری (ینگ. تهئ فانتاستیج اینوئنتیونس اوف نیکولا تسلا) کیتابلاری وار. 

اؤز کیتابیندا نشر اولونموش کشفلر، تتقیقاتلار و نیکولا تسلانین یازیلاری[188][189] &quot;یوکسک پوتنسیالدا و یوکسک تئزلیکده دییشن جریان تجروبه‌لری&quot; مقاله‌سی و ۱۹۰۰-جو ایلده تهئ جئنتوری ماگازینئده نشر اولونموش[190][191] &quot;بشری انرژینین آرتیریلماسینین مۆشکیللری&quot; مقاله‌سی داخیل اولان نیکولا تسلانین یازیلاری‌نین بیر چوْخو آزاد شکیلده اینتئرنئتده یئرلشدیریلیب.[192][193]

== ایرثی و خاطیره‌سی ==
تسلانین ایرسی کیتابلار، فیلملر، رادیو، تلویزیون، موسیقی، جانلی تئاتر، کومیکسلر و ویدئو اویونلاردا یاشاییر. تسلا طرفیندن کشف اولونموش و یا نظرده توتولموش تئخنولوگییالارین تاثیری علمی فانتاستیکانین بیر نئچه نؤوونده دایمی مؤوزولاردان بیریدیر. 

مثلا، 1931-جی ایلده تسلانین ۷۵ یاشی اواندا، تیمئ ژورنالی اوز قابیغی کیمی تسلانین شکلی قویوب.[194] اؤرتوک شکلینده الکتریک انرژیسی هاسیلاتیندا وئردیگی تؤهفه‌لره گؤره &quot;بوتون دونیا اونون انرژی ائویدیر&quot; یازیسی قئید اولونوب. او آلبرت اینشتین داخیل اولماقلا ۷۰-ه یاخین عالیم و موهندیسدن تبریک مکتوبو آلمیشدی.[195] 

=== تسلانین شرفینه آدلاندیریلیب ===

==== اؤدۆل‌لر ====
[[فایل:Nikola Tesla on Time Magazine 1931.jpg|بندانگشتی|
20 جولای 1931-جی ایلده تایم ژورنالینین اۆز قابیغی
]]
نیکولا تسلا اؤدولو[196] 

==== مۆسیسه و تشکیلاتلار ====
1982-جی ایلین سونرالاریندا ساکرامئنتودا یارانمیش تسلا قروپو 

تسلا، کئچمیش چکایسلواکی‌دا الکتروتکنیکی کونقلومرات 

تسلا موتورز، الکتریک ماشین شیرکتی[197] 

اریکسون نیکولا تسلا، سوئدین تلکومونیکاسیا آوادانلیقلاری ایستحصالچیسی اریکسون شیرکتی‌نین کروواسی‌ده‌کی فیلیالی[198] 

1956-جی ایلده تأسیس ائدیلمیش تسلا جمعیتی[199] 

نویدیا تسلا، عومومی تعییناتلی قرافیک پروسئسسورلار برئندی[200] 

==== بایراملار و حادیثه لر ====
10 جولای، خورواتییادا نیکولا تسلا گونو[201] 

خورواتییادا نیکولا تسلا ایللیک الکتریک نقلیات واسیطه‌لرینین توپلانتیسی[202] 

==== اؤلچو واحیدلری ====
تسلا (ؤلچو واحیدی)، ماقنیت ایندوکسیاسینین بین‌الخلق سیستملرده تؤرمه واحیدی 
[[فایل:Muzej Nikole Tesle.jpg|بندانگشتی|
بئلقراددا نیکولا تسلا موزه‌سی، سئربییا 
]]

====یئرلر ====

==== یئر کوره‌سینده ====
نیکولا تسلا بلقراد هاوا لیمانی[203] 

نیکولا تسلا موزه آرشیوی، بلقراد[204][205] 

تپپ نیکولا تسلا، صربیستاندا ان بؤیوک الکتریک ستانسیاسی 

2008-جی ایلده خورواتییادا نیکولا تسلانین شرفینه عومومیلیکده 128 کوچه آدلاندیریلمیشدی.[206] 

==== کوسموسدا ====
2244 تسلا، کیچیک پلانئت[207] 

تسلا، آیین گؤرونمه‌ین طرفینده 26 کیلومئتر ائنلیگینده کراتئر[207] 

=== نیکولا تسلانین اوبرازینین یارادیلدیغی کومپوتئر اویونلاری ===
* Tesla Breaks the World!
* Assassin's Creed II və Assassin’s Creed: Brotherhood
* Boiling Point: Road to Hell
* Dark Void
* ParaWorld
* Command &amp; Conquer
* Team Fortress 2
* The Order: 1886
* Nancy Drew: The Deadly Device
* BioShock Infinite
* Clash of Clans

=== خاتیره لؤوحه‌لری و عابیده‌لر ===
2006-جی ایلده خورواتییانین سمیلیان کندینده نیکولا تسلا خاتیره مرکزینین آچیلیشی اولوب. بورادا هئیکلتراش میل بلازئویچ طرفیندن حاضیرلانمیش نیکولا تسلانین هئیکه‌لی وار.[208][209][210] 

7 جولای 2006-جی ایلده خورواتییانین پایتاختی زاقرئبین 17-جی رایونو اولان دولنیی قراددا ماساریکووا آند پرئرادوویچئوا کوچه‌لرینین تینینده نیکولا تسلانین هئیکه‌لینین آچیلیشی اولوب. بۇ هئیکل 1952-جی ایلده ایوان مئشتروویچ لاییهه ائدیلیب و زاقرئبده یئرلشن رودئر باسکوویچ اونیوئرسیتئتیندن بورا کؤچورولوب.[211][212] 

تسلانین هئیکه‌لی نیو یورکون نیاقارا فولس شهرینده ده یارادیلیب.[213] بۇ هئیکلین لاییحه‌سینی وئرمیش فرانو کریشینیچ تسلانی اوخویان فورمادا تصویر ائدیب. هئیکل ایلک دفعه1963-جو ایلده بئلقراد اونیوئرسیتئتی‌نین الکتریک موهندیسلری فاکولته‌سینین قارشیسیندا اوجالدیلیب و 1976-جی ایلده بۇ هئیکه‌لین بنزری یوقوسلاوییا طرفیندن آبش-آ تقدیم اولونوب. 

دییشن جریان گئنئراتورونون بیر حیصه سی اوزرینده تصویر ائدیلمیش تسلانین هئیکه‌لی کرالیچا ویکتورویا پارکیندا اوجالدیلیب. هئیکه‌لین رسمی آچیلیشی تسلانین دوغومونون 150-جی ایل دؤنومونده-9 جولای 2006-جی ایلده اولوب. هئیکل موقدس جورج سئرب کیلسه‌سی طرفیندن مالیییلشدیریلیب و لاییهه‌سی اونتاریو عیالتی‌نین هامیلتون شهریندن اولان لئس درایزدئیل طرفیندن وئریلیب.[214][215] درایزدئیلین لاییهه‌سی بین‌الخلق موسابیقه‌نین قالیبی اولوب.[216] &lt;gallery&gt;
فایل:Spomenik tesla ispred etfa.jpg|خوروات هئلکلتراش فرانو کریشینیچ طرفیندن 1963-جو ایلده الکتریک موهندیسلری مکتبینین قارشیسیندا اوجالدیلمیش تسلانین هئیکلی
فایل:Nikola Tesla bust at St. Sava.jpg|موقدس ساوا سئرب پراووسلاو کیلسه‌سینین خاریجینده تسلانین بوستو  
فایل:Spomenik Nikoli Tesli na Nijagari.jpg|نیو-یورکدا دییشن جریان گئنئراتورونون بیر حیصه سی اوزرینده تصویر ائدیلمیش تسلانین هئیکه‌لی
فایل:Nikola Tesla Airport Statue.jpg|بئلقراد هاوا لیمانیندا نیکولا تسلانین 10 جولای 2006-جی ایلده آچیلیشی اولموش هئیکلی
&lt;/gallery&gt;2012-جی ایلده ووردئنکلیففده تسلا علم مرکزی غئیری-کوممئرسییا قروپونون پرئزیدئنتی جئین آلجورن و کاریکاتورا وئب سایتی اولان اواتمئالین یارادیجیسی مئتیو اینمان ووردئنکلیفف قولله‌سینی موزهه چئویرمک اۆچون نیو یورک شتاتینداکی قرانتدان 850،000 $، کامپانییادان ایسه 1،370،511 $ اولماقلا عومومیلیکده 2،220،511 $ وسایت توپلادیلار.[217][218] قروپ 2012-جی ایلین اوْکتوبریندا آفگا کورپوراسیاسیندان لونق آیلئندده مولکیت آلماق اۆچون دانیشیقلارا باشلاییب.[219] مولکیتین آلینماسی 2013-جی ایلین ماییندا باشا چاتدیریلیب.[220] 

نیکولا تسلانین شرفینه خاطیره لؤوحه‌سی ایئئئ طرفیندن نئساواشی یورکئر اوتئلینین فاسادینا قوراشدیریلیب.[221] 

تسلانین شرفینه آدلاندیریلمیش نیکولا تسلا بؤلگه‌سی نیو-یورک شهرینده مانهئتتئنده 40-جی کوچه ایله آلتینجی آوئنیونون کسیشمسینده‌دیر. لؤوحه‌نین یئرلشمه‌سی نیو یورکون تسلا خاتیره جمعیتیندن لیوبو بویوویچ و نیو یورک رسمیلری ایله نیو-یورک خورواتییا کلوبونون سیلری سایه‌سینده مۆمکون اولوب.[222] 

تسلانین شرفینه باکیدا هئیکل قویولوب. هئیکه‌لین آچیلیشیندا آذربایجانین پرئزیدئنتی ایلهام الییئو و سئربییانین پرئزیدئنتی تومیسلاو نیکولیچ ایشتیراک ائدیبلر[223]. 

تسلانین شرفینه نیو یورک شهرینین 26-جی کوچه‌سینده موقدس ساوا سئرب پراووسلاو کیلسه‌سینین خاریجینده اونون بوستو و خاطیره لؤوحه‌سی قویولوب.[224] 

تسلانین شرفینه زامان کاپسولاسی و پولسوز wی-فی ایله تهجیز اولونموش هئیکل (تسلانین وفاتی‌نین 100-جو ایلدؤنومو ایله علاقه دار اولاراق 7 ژانویه 2043-جو ایلده آچیلاجاق) 7 دسامبر 2013-جو ایلده پالو-آلتودا نوماییش اولونوب.[225]

== گالری ==
&lt;gallery&gt;
|
فایل:WorldsFairTeslaPresentation.png|
فایل:Tesla-Büste (MIT).jpg|
فایل:Nikola Tesla monument in Prague 2.jpg|
فایل:Photo statue nikola-tesla 01.jpg|
فایل:Nikola Tesla - Laslovarga.jpg|
فایل:Nikola Tesla Colored.png|
فایل:Nikola Tesla holding bulb.jpg|
فایل:Nikola Tesla Airport.jpg|نیکولا تسلا آدینا هاوالیمانی
فایل:Nikola Tesla - Laslovarga (2).jpg|
فایل:Nikola Tesla Smiljan 08.jpg|نیکولا تسلا سیمیلجان
فایل:Grafit Nikola Tesla.JPG|
&lt;/gallery&gt;

==اتک‌یازی ==
* آذربایجان ویکی‌پدیاچیلاری طرفیندن یازیلان [[:az:Nikola Tesla|نیکولا تسلا]] مقاله‌سی.
&lt;references /&gt;

== قایناقلار ==
* Seifer, Marc J (2001), [http://books.google.co.uk/books?id=h2DTNDFcC14C ''«Wizard: the life and times of Nikola Tesla: biography of a genius»''], Citadel,
* O'Neill, John J (2007), [http://books.google.co.uk/books?id=-cHJQL8qCEMC ''«Prodigal Genius: The Life of Nikola Tesla»''], Book Tree,
* Van Riper, A. Bowdoin (2011), [http://books.google.co.uk/books?id=ABtJPIcVtBoC ''«A Biographical Encyclopedia of Scientists and Inventors in American Film and TV since 1930»''], Scarecrow Press,
* Childress, David (1993), [http://books.google.co.uk/books?id=fXB0fm-QqLMC ''«The fantastic inventions of Nikola Tesla»''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150109004321/http://books.google.co.uk/books?id=fXB0fm-QqLMC |date=2015-01-09 }}, Adventures Unlimited Press,
* Cheney, Margaret (8 November 2011), [https://books.google.com/books?id=HIuK7iLO9zgC ''«Tesla: Man Out of Time»''], Simon &amp; Schuster,
* Cheney, Margaret (2001), [https://books.google.com/?id=ti2Jt7XarzMC ''«Tesla: Man Out of Time»''], Simon &amp; Schuster,
* Cheney, Margaret; Uth, Robert; Glenn, Jim (1999), [https://books.google.com/books?id=3W6_h6XG6VAC ''«Tesla, Master of Lightning»''], Barnes &amp; Noble Books,
* Pickover, Clifford A. (1999), [https://books.google.com/books?id=P0CSxB2aHMcC ''«Strange Brains and Genius: The Secret Lives Of Eccentric Scientists And Madmen»''], HarperCollins
* Dommermuth-Costa, Carol (1994), [https://books.google.com/books?id=kFFWipanqsoC ''«Nikola Tesla: A Spark of Genius»''], Twenty-First Century Books,
* Jonnes, Jill (2004), [https://books.google.com/books?id=BKX5UYWzVyQC ''«Empires of Light: Edison, Tesla, Westinghouse, and the Race to Electrify the World»''], Random House Trade Paperbacks,
* Klooster, John W. (2009), [https://books.google.com/books?id=WKuG-VIwID8C ''«Icons of Invention: The Makers of the Modern World from Gutenberg to Gates»''], ABC-CLIO,
* Lomas, Robert, ''[http://www.robertlomas.com/Tesla/presentation/index.htm The Man who Invented the Twentieth Century]''. Lecture to South Western Branch of Institute of Physics.
* Martin, Thomas Commerford, ''The Inventions, Researches, and Writings of Nikola Tesla'', New York: The Electrical Engineer, 1894 (3rd Ed.); reprinted by Barnes &amp; Noble, 1995
* Penner, John R.H. ''[http://www.tfcbooks.com/special/mi_link.htm The Strange Life of Nikola Tesla]'', corrupted version of &quot;My Inventions.&quot;
* Pratt, H., ''Nikola Tesla 1856–1943'', ''Proceedings of the IRE'', Vol. 44, September 1956.
* Anil K. Rajvanshi, [http://www.ias.ac.in/resonance/Volumes/12/03/0004-0012.pdf ''Nikola Tesla – The Creator of Electric Age''], Resonance, March 2007.
* Weisstein, Eric W., ''[http://scienceworld.wolfram.com/biography/Tesla.html Tesla, Nikola (1856–1943)]''. Eric Weisstein's World of Science.
* Dimitrijevic, Milan S., ''Belgrade Astronomical Observatory Historical Review''. Publ. Astron. Obs. Belgrade, 162–170. Also, ''Srpski asteroidi, [http://www.astronomija.co.rs/suncsist/asteroidi/srbi.htm#Tesla Tesla]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210401215655/http://www.astronomija.co.rs/suncsist/asteroidi/srbi.htm#Tesla |date=2021-04-01 }}''. Astronomski magazine.
* Roguin, Ariel, ''Historical Note: Nikola Tesla: The man behind the magnetic field unit''. J. Magn. Reson. Imaging 2004;19:369–374. 2004 Wiley-Liss, Inc.
* Sellon, J. L., ''The impact of Nikola Tesla on the cement industry''. Behrent Eng. Co., Wheat Ridge, Colorado. Cement Industry Technical Conference. 1997. XXXIX Conference Record., 1997 IEEE/PC. Page(s) 125–133.
* Valentinuzzi, M.E., ''Nikola Tesla: why was he so much resisted and forgotten?'' Inst. de Bioingenieria, Univ. Nacional de Tucuman; Engineering in Medicine and Biology Magazine, IEEE. July/August 1998, 17:4, pp. 74–75.
* Secor, H. Winfield, ''Tesla's views on Electricity and the War'', Electrical Experimenter, Volume 5, Number 4 August 1917.
* Florey, Glen, ''Tesla and the Military''. ''Engineering'' 24, 5 December 2000.
* Corum, K. L., J. F. Corum, ''Nikola Tesla, Lightning Observations, and Stationary Waves''. 1994.
* Corum, K. L., J. F. Corum, and A. H. Aidinejad, ''Atmospheric Fields, Tesla's Receivers and Regenerative Detectors''. 1994.
* Meyl, Konstantin, H. Weidner, E. Zentgraf, T. Senkel, T. Junker, and P. Winkels, ''Experiments to proof the evidence of scalar waves Tests with a Tesla reproduction''. Institut für Gravitationsforschung (IGF), Am Heerbach 5, D-63857 Waldaschaff.
* Anderson, L. I., ''John Stone Stone on Nikola Tesla's Priority in Radio and Continuous Wave Radiofrequency Apparatus''. The AWA Review, Vol. 1, 1986, pp. 18–41.
* Anderson, L. I., ''Priority in Invention of Radio, Tesla v. Marconi''. Antique Wireless Association monograph, March 1980.
* Marincic, A., and D. Budimir, ''Tesla's contribution to radiowave propagation''. Dept. of Electron. Eng., Belgrade Univ. (5th International Conference on Telecommunications in Modern Satellite, Cable and Broadcasting Service, 2001. TELSIKS 2001. pp. 327–331 vol.1)
* Page, R. M., ''The Early History of Radar'', ''Proceedings of the IRE'', Volume 50, Number 5 May 1962, (special 50th Anniversary Issue).
* C. Mackechnie Jarvis. ''Nikola Tesla and the induction motor''. 1970 ''Phys. Educ.'' '''5''' 280–287.
* ''[http://www.tesla.hu/tesla/articles/19230225.doc Giant Eye to See Round the World] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110724105917/http://www.tesla.hu/tesla/articles/19230225.doc |date=2011-07-24 }}'' (DOC)
* ''[http://yaaz.az/nikola-tesla-insanliq-tarixinin-%c9%99n-%c9%99h%c9%99miyy%c9%99tli-icadcisi/ Nikola Tesla: İnsanlıq tarixinin ən əhəmiyyətli icadçısı] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161225151638/http://yaaz.az/nikola-tesla-insanliq-tarixinin-%c9%99n-%c9%99h%c9%99miyy%c9%99tli-icadcisi/ |date=2016-12-25 }}''

== آرتیق اوخو ==
; کیتابلار
* Tesla, Nikola, &quot;My Inventions&quot; Parts I through V published in the Electrical Experimenter monthly magazine from February through June 1919. Part VI published October 1919. Reprint edition with introductory notes by Ben Johnson, New York: Barnes and Noble, 1982; also online at ''[http://www.lucidcafe.com/library/96jul/teslaauto01.html Lucid Cafe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160202014045/http://www.lucidcafe.com/library/96jul/teslaauto01.html |date=2016-02-02 }}, [http://www.tfcbooks.com/special/mi_link.htm et cetera] as My Inventions: The Autobiography of Nikola Tesla'', 1919. &lt;nowiki&gt;ISBN 978-0-910077-00-2&lt;/nowiki&gt;
* Martin, Thomas C. (1894 (1996 reprint)), ''The Inventions, Researches, and Writings of Nikola Tesla'', Montana: Kessinger. &lt;nowiki&gt;ISBN 978-1-56459-711-3&lt;/nowiki&gt;
* Lomas, Robert (1999). ''The Man Who Invented the Twentieth Century: Nikola Tesla, forgotten genius of electricity''. London: Headline. &lt;nowiki&gt;ISBN 978-0-7472-7588-6&lt;/nowiki&gt;
* Glenn, Jim (1994). ''Nikola Teslanın patentlərinin siyahısı''. &lt;nowiki&gt;ISBN 978-1-56619-266-8&lt;/nowiki&gt;
* Trinkaus, George (2002). ''Tesla: The Lost Inventions'', High Voltage Press. &lt;nowiki&gt;ISBN 978-0-9709618-2-2&lt;/nowiki&gt;
* Valone, Thomas (2002). ''Harnessing the Wheelwork of Nature: Tesla's Science of Energy''. &lt;nowiki&gt;ISBN 978-1-931882-04-0&lt;/nowiki&gt;
*
* McNichol, Tom (2006). ''AC/DC The Savage Tale of the First Standards War'', Jossey-Bass. &lt;nowiki&gt;ISBN 978-0-7879-8267-6&lt;/nowiki&gt;
* Carlson, W. Bernard (2013), [https://books.google.com/books?id=5I5c9j8BEn4C ''«Tesla: Inventor of the Electrical Age»''], Princeton University Press,
; نشرلر
* ''A New System of Alternating Current Motors and Transformers'', American Institute of Electrical Engineers, May 1888.
* ''[http://www.tfcbooks.com/tesla/contents.htm Selected Tesla Writings]'', 1888–1940-cı illər ərzində Tesla və digərləri tərəfindən yazılmış elmi iş və məqalələr.
* ''[http://cdl.library.cornell.edu/cgi-bin/moa/pageviewer?frames=1&amp;coll=moa&amp;view=50&amp;root=%2Fmoa%2Fmanu%2Fmanu0024%2F&amp;tif=00119.TIF&amp;cite=http%3A%2F%2Fcdl.library.cornell.edu%2Fcgi-bin%2Fmoa%2Fmoa-cgi%3Fnotisid%3DABS1821-0024-287 Light Without Heat]'', The Manufacturer and Builder, January 1892, Vol. 24
* Biography: ''[http://cdl.library.cornell.edu/cgi-bin/moa/pageviewer?frames=1&amp;coll=moa&amp;view=50&amp;root=%2Fmoa%2Fcent%2Fcent0047%2F&amp;tif=00592.TIF&amp;cite=http%3A%2F%2Fcdl.library.cornell.edu%2Fcgi-bin%2Fmoa%2Fmoa-cgi%3Fnotisid%3DABP2287-0047-151 Nikola Tesla]'', The Century Magazine, November 1893, Vol. 47
* ''[http://cdl.library.cornell.edu/cgi-bin/moa/pageviewer?frames=1&amp;coll=moa&amp;view=50&amp;root=%2Fmoa%2Fcent%2Fcent0049%2F&amp;tif=00924.TIF&amp;cite=http%3A%2F%2Fcdl.library.cornell.edu%2Fcgi-bin%2Fmoa%2Fmoa-cgi%3Fnotisid%3DABP2287-0049-178 Tesla's Oscillator and Other Inventions]'', The Century Magazine, November 1894, Vol. 49
* ''[http://cdl.library.cornell.edu/cgi-bin/moa/pageviewer?frames=1&amp;coll=moa&amp;view=50&amp;root=%2Fmoa%2Fcent%2Fcent0055%2F&amp;tif=00879.TIF&amp;cite=http%3A%2F%2Fcdl.library.cornell.edu%2Fcgi-bin%2Fmoa%2Fmoa-cgi%3Fnotisid%3DABP2287-0055-194 The New Telegraphy. Recent Experiments in Telegraphy with Sparks]'', The Century Magazine, November 1897, Vol. 55
; ژورنال‌لار
*
* Carlson, W. Bernard, &quot;Inventor of dreams.&quot; ''Scientific American'', March 2005 Vol. 292 Issue 3 p. 78(7).
* Jatras, Stella L., &quot;[http://www.thefreelibrary.com/The+genius+of+Nikola+Tesla-a0107043721 The genius of Nikola Tesla].&quot; ''The New American'', 28 July 2003 Vol. 19 Issue 15 p. 9(1)
* Lawren, B., &quot;Rediscovering Tesla.&quot; ''Omni'', March 1988, Vol. 10 Issue 6.
* Rybak, James P., &quot;Nikola Tesla: Scientific Savant.&quot; ''Popular Electronics'', 1042170X, November 1999, Vol. 16, Issue 11.
* Thibault, Ghislain, &quot;The Automatization of Nikola Tesla: Thinking Invention in the Late Nineteenth Century.&quot; ''Configurations'', Volume 21, Number 1, Winter 2013, pp. 27–52.

== خاریجی کئچیدلر  ==
'''ویکی‌پدیادا نیکولا تسلا ایله ایلگیلی ماراقلی قایناقلار وار.'''
* [http://www.tesla-museum.org/meni_en.htm Nikola Tesla muzeyi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110720205507/http://www.tesla-museum.org/meni_en.htm |date=2011-07-20 }}
* [http://www.teslasciencecenter.org/ Vordenkliffdə Tesla Elm Mərkəzi]
* [http://scienceworld.wolfram.com/biography/Tesla.html World of Scientific Biography: Nikola Tesla], Wolfram Research
* [https://archive.org/search.php?query=%28%28subject%3A%22Tesla%2C%20Nikola%22%20OR%20subject%3A%22Nikola%20Tesla%22%20OR%20creator%3A%22Tesla%2C%20Nikola%22%20OR%20creator%3A%22Nikola%20Tesla%22%20OR%20creator%3A%22Tesla%2C%20N%2E%22%20OR%20title%3A%22Nikola%20Tesla%22%20OR%20description%3A%22Tesla%2C%20Nikola%22%20OR%20description%3A%22Nikola%20Tesla%22%29%20OR%20%28%221856-1943%22%20AND%20Tesla%29%29%20AND%20%28-mediatype:software%29 Əsərləri və ya müəllifi olduğu işlər: Nikola Tesla] İnternet arxivində
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;3&quot; |
|}
&lt;references /&gt;{{مین مقاله}}

[[بؤلمه:کیمسه‌لر]]
[[بؤلمه:نیکولا تسلا]]
[[بؤلمه:۱۸۵۶-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار]]
[[بؤلمه:۱۹۴۳-جو میلادی ایلده اؤلن‌لر]]
[[بؤلمه:۱۹.یوز ایل آمریکالی موهندیسلر]]
[[بؤلمه:۲۰.یوز ایل آمریکالی موهندیسلر]]
[[بؤلمه:American electrical engineers]]
[[بؤلمه:American eugenicists]]
[[بؤلمه:American futurologists]]
[[بؤلمه:American humanists]]
[[بؤلمه:آمریکالی موخترعلر]]
[[بؤلمه:American mechanical engineers]]
[[بؤلمه:American people of Serbian descent]]
[[بؤلمه:Austro-Hungarian emigrants to the United States]]
[[بؤلمه:Austro-Hungarian engineers]]
[[بؤلمه:Austro-Hungarian inventors]]
[[بؤلمه:Austro-Hungarian Serbs]]
[[بؤلمه:Deaths from coronary thrombosis]]
[[بؤلمه:Fellow Members of the IEEE]]
[[بؤلمه:Fellows of the American Association for the Advancement of Science]]
[[بؤلمه:Grand Crosses of the Order of St. Sava]]
[[بؤلمه:Grand Crosses of the Order of the White Eag]]</text>
      <sha1>mizdkr6db51sqqgu5dj9emldt6jn6xk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>نۆفوسلارینا گؤره شهرلر سیرالانماسی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30823</id>
    <revision>
      <id>1593505</id>
      <parentid>1593438</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T06:50:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1593505</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35254" sha1="qrgx9suqd48289w02g8ipjo2xziu3ee" xml:space="preserve">{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
!سیرا
!شهر
!نۆفوس
!یوز اؤلچومو (km²)
!نۆفوس سیخلیقی (/km²)
!اۆلکه
! قاره
|-
|۱
| [[شانقهای]]
| ۲۴٬۲۵۷٬۰۰۰&lt;ref name=geohive&gt;{{یادکرد وب| url=http://www.geohive.com/earth/cy_notagg.aspx | title=Cities: largest (without surrounding suburban areas) | publisher=Geohive}}&lt;/ref&gt;
| ۸۵۷٫۷۸

| ۲۸٬۲۷۹

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۲
| [[پکن]]
| ۲۱٬۷۷۷٬۰۰۰&lt;ref name=geohive/&gt;
| ۶۸۰٫۹۸

| ۳۱٬۹۷۹

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۳
| [[کراچی]]
| ۱۶٬۷۶۰٬۰۰۰&lt;ref name=geohive/&gt;&lt;ref name=&quot;UNWUP&quot;&gt;{{یادکرد وب|url=http://esa.un.org/unup/p2k0data.asp|publisher=United Nations World Urbanization Prospects|title= United Nations World Urbanization Prospects report 2010|accessdate=۲۰۱۱-۰۹-۱۲}}&lt;/ref&gt;
| ۵۳۴٫۲۳

| ۳۱٬۳۷۲

| {{PAK}}
| [[آسیا]]
|-
|۴
| [[شنزن]]
| ۱۳٬۷۲۳٬۰۰۰&lt;ref name=geohive/&gt;
| ۵۸۴٫۶۴

| ۲۳٬۴۷۳

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۵
| [[قوانقژو]]
| ۱۳٬۰۸۱٬۰۰۰&lt;ref name=geohive/&gt;
| ۸۴۶٫۶۸

| ۱۵٬۴۵۰

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۶
|[[بمبئی]]
| ۱۲٬۶۸۰٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;india1&quot;&gt;{{یادکرد وب|url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf|publisher=Census of India|title=Provisional Population Totals, Census of India 2011|accessdate=۲۰۱۱-۱۰-۱۸}}&lt;/ref&gt;
| ۴۶۵٫۷۸

| ۲۷٬۲۲۳

| {{IND}}
| [[آسیا]]
|-
|۷
| [[ایستانبول]]
| ۱۲٬۶۶۱٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;turkey&quot;&gt;{{Cite web |title=archive copy |url=http://rapor.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2&amp;ENVID=adnksdb2Env&amp;report=wa_buyukbelediye.RDF&amp;p_kod=1&amp;p_yil=2011&amp;p_dil=1&amp;desformat=html |accessdate=2017-04-03 |archivedate=2012-08-04 |archiveurl=https://www.webcitation.org/69g1xvG4K?url=http://rapor.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2 }}&lt;/ref&gt;
| ۵۶۵٫۴۴

| ۲۲٬۳۹۱

| {{TUR}}
| [[اوروپا]] و [[آسیا]]
|-
|۸
| [[موسکو]]
| ۱۲٬۳۳۰٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;RusEst2011&quot;&gt;[http://www.gks.ru/bgd/free/b04_03/Isswww.exe/Stg/d01/65oz-shisl28.htm Federal State Statistics Service, Russia ('''xls, in Russian''')] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120315160426/http://www.gks.ru/bgd/free/b04_03/Isswww.exe/Stg/d01/65oz-shisl28.htm |date=2012-03-15 }} 2011-01-01 Esimation based on National Census 2010-10-14. Retrieved on 2011-03-30.&lt;/ref&gt;
| ۱۰۲۱٫۷۵&lt;ref name=&quot;RusArea2009&quot;&gt;{{Cite web |title=Ministry of Economic Development of the Russian Federation. Federal Registration, Cadastre&amp;Cartograhy Service. Russia Landuse National Report 2008, p.187-188 ('''in Russian''') |url=http://www.rosreestr.ru/upload/www/files/gos_doclad_2008.pdf |accessdate=2017-04-03 |archivedate=2014-10-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141010021939/https://rosreestr.ru/upload/www/files/gos_doclad_2008.pdf }}&lt;/ref&gt;
| ۱۲٬۰۶۸

| {{RUS}}
| [[اوروپا]]
|-
|۹
| [[سانپائولو]]
| ۱۲٬۰۳۸٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;IBGE2010SP&quot;&gt;[ftp://ftp.ibge.gov.br/Censos/Censo_Demografico_2010/resultados/total_populacao_sao_paulo.zip Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística; Censo Demografico 2010, resultados, São Paulo ('''zip''')] Retrieved on 2010-12-01. Census results for 2010-08-01.&lt;/ref&gt;
| ۱۰۸۱٫۰۵

| ۱۱٬۱۳۵
| {{BRA}}
| [[گونئی آمریکا]]
|-
|۱۰
| [[دهلی]]
| ۱۱٬۶۶۱٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;india1&quot;/&gt;
| ۴۶۱٫۸۳

| ۲۵٬۲۵۰

| {{IND}}
| [[آسیا]]
|-
|۱۱
| [[کینشاسا]]
| ۱۱٬۴۶۲٬۰۰۰&lt;ref name=UN/&gt;
| ۴۷۳٫۷۳

| ۲۴٬۱۹۵

| {{COD}}
| آفریقا
|-
|۱۲
|  [[تیانجین]]
| ۱۱٬۲۴۹٬۰۰۰&lt;ref name=geohive/&gt;
| ۵۷۳٫۱۰

| ۱۹٬۶۲۸

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۱۳
| [[جاکارتا]]
| ۱۰٬۶۲۴٬۰۰۰&lt;ref name=DKCS&gt;[http://www.bps.go.id/hasilSP2010/dki/3100.pdf Hasil Sensus Penduduk 2010, Provinsi DKI Jakarta ('''pdf''')] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101113150452/http://www.bps.go.id/hasilSP2010/dki/3100.pdf |date=2010-11-13 }} 2010 Census result. Retrieved on 2010-11-21.&lt;/ref&gt;
| ۶۶۱٫۵۰

| ۱۶٬۰۶۰

| {{IDN}}
| [[آسیا]]
|-
|۱۴
| [[دونق قوان]]
| ۱۰٬۶۱۵٬۰۰۰&lt;ref name=geohive/&gt;
| ۶۵۱٫۲۹

| ۱۶٬۲۹۸

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۱۵
| [[لاقوس]]
| ۱۰٬۵۵۲٬۰۰۰&lt;ref name=Metropolitan_Lagos_population&gt;Summing the 16 LGAs making up Metropolitan Lagos (Agege, Ajeromi-Ifelodun, Alimosho, Amuwo-Odofin, Apapa, Eti-Osa, Ifako-Ijaiye, Ikeja, Kosofe, Lagos Island, Lagos Mainland, Mushin, Ojo, Oshodi-Isolo, Shomolu, Surulere) as per:{{جیزیق باشی}}{{یادکرد وب| url=http://www.nigerianstat.gov.ng/Connections/Pop2006.pdf| title=Legal Notice on Publication of the Details of the Breakdown of the National and State Provisional Totals 2006 Census| author=Federal Republic of Nigeria Official Gazette|date=15 May 2007|format=PDF|accessdate=۲۰۰۷-۰۶-۲۹ |archiveurl = http://web.archive.org/web/20070704042011/http://www.nigerianstat.gov.ng/Connections/Pop2006.pdf |archivedate = July 4, 2007}}&lt;/ref&gt;
| ۴۳۳٫۳۴

| ۲۴٬۳۵۰

| {{NGA}}
| آفریقا
|-
|۱۶
| [[بنقلور]]
| ۱۰٬۳۲۳٬۰۰۰&lt;ref name=india1/&gt;
| ۵۷۲٫۵۵&lt;ref name=&quot;delimit&quot;&gt;{{یادکرد وب|url=http://www.bbmpwards.org/bbmporg/Composition_of_BBMP.aspx|title=BBMP Delimitation 2009|publisher=Government of Karnataka|accessdate=۲۰۰۹-۱۱-۰۹}} {{پیوند مرده|date=September 2010|bot=H3llBot}}&lt;/ref&gt;
| ۱۸٬۰۳۰

| {{IND}}
| [[آسیا]]
|-
|۱۷
| [[سئول]]
| ۱۰٬۲۹۷٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;seoul2&quot;&gt;{{یادکرد وب|url=http://stat.seoul.go.kr/Seoul_System5.jsp?stc_cd=418|title=Seoul Statistics (Population)|publisher=Seoul Metropolitan Government|accessdate=24 March 2010}}&lt;/ref&gt;
| ۶۰۵٫۲۵&lt;ref name=&quot;seoul1&quot;&gt;{{یادکرد وب|url=http://stat.seoul.go.kr/Seoul_System5.jsp?stc_cd=412|title=Seoul Statistics (Land Area)|publisher=Seoul Metropolitan Government|accessdate=24 March 2010}}&lt;/ref&gt;
| ۱۷٬۰۱۳

| {{KOR}}
| [[آسیا]]
|-
|۱۸
| [[لاهور]]
| ۹٬۳۷۷٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;GeoHivePunjabLahore&quot;&gt;[http://www.geohive.com/cntry/pakistan.aspx?levels=Punjab GeoHive, Pakistan - The Punjab - Administrative units] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019172924/http://www.geohive.com/cntry/pakistan.aspx?levels=Punjab |date=2013-10-19 }} 1998 Census result for Lahore District. Accessed on 2008-09-28. The UN estimated the population of Lahore to be 6,577,000 in 2007. However, that estimate is based on now obsolete administrative boundaries for the Lahore Metropolitan Corporation. The administrative boundaries for Lahore was changed in 2001, when it was transformed from Metropolitan Corporation into a City District. The City District includes the old Metropolitan Corporation as well as the surrounding district. The District of Lahore had a total of 6,318,745 inhabitants in 1998, compared to 5,143,495 for the Metropolitan Corporation. Current, but vague, estimates puts the population of the district at somewhere between 7.5 and 10 million.&lt;/ref&gt;
| ۴۲۳٫۵۹

| ۲۲٬۱۳۷

| {{PAK}}
| [[آسیا]]
|-
|۱۹
| [[فوشان]]
| ۹٬۲۷۹٬۰۰۰&lt;ref name=geohive/&gt;
| ۶۱۷٫۸۷

| ۱۸٬۶۷۰

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۲۰
| [[توکیو]]
| ۹٬۲۷۳٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;StatJapMonthlyCityTokyo&quot;&gt;[http://www.toukei.metro.tokyo.jp/juukim/2010/jm106a0000.xls Official monthly estimated de jure population by the Tokyo Metropolitan Government] (in Japanese). Population estimate on 2010-06-01.&lt;/ref&gt;

| ۶۲۶٫۹۹

| ۱۴٬۷۹۰

| {{JPN}}
| [[آسیا]]
|-
|۲۱
| [[لیما]]
| ۸٬۸۹۴٬۰۰۰&lt;ref&gt;{{Cite web |title=INEI 2007 Census Results |url=http://censos.inei.gob.pe/censos2007/Documentos/Primresult_CPV2007.pdf |access-date=2017-04-03 |archive-date=2008-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081010041120/http://censos.inei.gob.pe/censos2007/Documentos/Primresult_CPV2007.pdf |url-status=dead |accessdate=2017-04-03 |archivedate=2008-10-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081010041120/http://censos.inei.gob.pe/censos2007/Documentos/Primresult_CPV2007.pdf }}&lt;/ref&gt;
| ۲۱۵٫۷۴

| ۴۱٬۲۲۶

| {{PER}}
| [[گونئی آمریکا]]
|-
|۲۲
| [[مکزیکو سیتی]]
| ۸٬۸۷۵٬۰۰۰&lt;ref name=Inegi2010prel&gt;[http://www.inegi.org.mx/sistemas/TabuladosBasicos/preliminares2010.aspx Instituto Nacional de Estadística y Geografía, México; Censo de Población y Vivienda 2010, Resultados preliminares] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226003544/https://www.inegi.org.mx/400.html?aspxerrorpath=%2Fsistemas%2FTabuladosBasicos%2Fpreliminares2010.aspx |date=2018-12-26 }} {{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225034305/https://www.inegi.org.mx/400.html?aspxerrorpath=%2Fsistemas%2FTabuladosBasicos%2Fpreliminares2010.aspx |archivedate=2018-12-25 |title=archive copy |url=https://www.inegi.org.mx/400.html?aspxerrorpath=%2Fsistemas%2FTabuladosBasicos%2Fpreliminares2010.aspx |accessdate=2025-11-23}} Preliminary 2010 Census results. Retrieved on 2010-11-26.&lt;/ref&gt;
| ۶۰۷٫۲۲&lt;ref name=&quot;ConapoZM&quot;&gt;[http://www.conapo.gob.mx/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=133&amp;Itemid=212 Consejo Nacional de Población, México; Delimitación de las zonas metropolitanas de México 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101202063503/http://www.conapo.gob.mx/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=133&amp;Itemid=212 |date=2010-12-02 }} Retrieved on 2010-11-26.&lt;/ref&gt;
| ۱۴٬۶۱۶

| {{MEX}}
|[[قوزئی آمریکا]]
|-
|۲۳
| [[لندن]]
| ۸٬۸۵۳٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;2011 ONS Population&quot;&gt;{{Cite web |title=archive copy |url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/mro/news-release/census-result-shows-increase-in-population-of-london-as-it-tops-8-million/censuslondonnr0712.html |accessdate=2017-04-03 |archivedate=2015-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151019123117/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/mro/news-release/census-result-shows-increase-in-population-of-london-as-it-tops-8-million/censuslondonnr0712.html }}&lt;/ref&gt;
| ۶۰۱٫۹۷

| ۱۴٬۷۰۷

| {{GBR}}
| [[اوروپا]]
|-
|۲۴
| [[نیویورک]]
| ۸٬۶۹۸٬۰۰۰&lt;ref name=uscensus&gt;{{یادکرد وب|url=http://2010.census.gov/2010census/popmap/ | title=Interactive Population Map | publisher=US Census Bureau|accessdate=۲۰۱۱-۰۸-۰۳}}&lt;/ref&gt;
| ۷۸۶٫۳۰

| ۱۱٬۰۶۱

| {{USA}}
|[[قوزئی آمریکا]]
|-
|۲۵
| [[تهران]]
| ۸٬۶۰۴٬۰۰۰&lt;ref name=UN&gt;[http://esa.un.org/wup2009/unup/index.asp?panel=2 UN world Urbanization Prospects estimate for 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131031010136/http://esa.un.org/wup2009/unup/index.asp?panel=2 |date=2013-10-31 }}. While the UN list is nominally a list of urban agglomerations, this particular city is listed as using the &quot;city proper&quot; statistical concept in the [http://esa.un.org/wup2009/wup/source/country.aspx sources section] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927055752/http://esa.un.org/wup2009/wup/source/country.aspx |date=2011-09-27 }} of the UN report.&lt;/ref&gt;
| ۴۵۰٫۹۳

| ۱۹٬۰۸۰

| {{IRN}}
| [[آسیا]]
|-
|۲۶
| [[داکا]]
| ۸٬۰۶۳٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;BangladeshStatPock2008&quot;&gt;[http://www.bbs.gov.bd/WebTestApplication/userfiles/Image/SubjectMatterDataIndex/pk_book_09.pdf Bangladesh Bureau of Statistics, Statistical Pocket Book, 2008 ('''pdf-file''')] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226013215/http://www.bbs.gov.bd/WebTestApplication/userfiles/Image/SubjectMatterDataIndex/pk_book_09.pdf |date=2018-12-26 }} 2008 Population Estimate. Retrieved 2009-08-05.&lt;/ref&gt;
| ۳۳۷٫۵۴&lt;ref name=&quot;dhaka1&quot;&gt;{{یادکرد وب|url=http://www.dhakacity.org/Page/About_us/About/Category/2/About_us_info|title=Dhaka Area|publisher=Dhaka City Corporation |accessdate=6 February 2010}}&lt;/ref&gt;
| ۲۳٬۸۸۸

| {{BGD}}
| [[آسیا]]
|-
|۲۷
| [[ووهان]]
| ۸٬۰۳۵٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;wuhan&quot;&gt;{{یادکرد وب|title=武汉市2010年第六次全国人口普查主要数据公报 (Main Data from Wuhan 2010 Census) |url=http://www.whtj.gov.cn/Article/ShowArticle.aspx?id=6417|publisher=Wuhan Statistics Bureau|date=10 May 2011|accessdate=31 July 2011}} Total population as of 2010-11-01 of the central districts: Jiang'an, Jianghan, Qiaokou, Hanyang, Wuchang, Qingshan, and Hongshan, as defined in Wuhan Statistical Yearbook 2010&lt;/ref&gt;{{جیزیق باشی}}{{قایناق؟|reason=number not in source|date=August 2011}}
| ۴۶۳٫۴۳

| ۱۷٬۳۳۸

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۲۸
| [[چنقدو]]
| ۷٬۹۹۳٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;wuhan&quot;/&gt;{{جیزیق باشی}}{{قایناق؟|reason=number not in source|date=August 2011}}
| ۴۳۵٫۳۲

| ۱۸٬۳۶۱

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۲۹
| [[بوقوتا]]
| ۷٬۹۶۳٬۰۰۰&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|url=http://www.sdp.gov.co/resources/estadistica/Bogota_en_Cifras_junio_13_V17.xls|title=Bogotá population|publisher=Secretaría Distrital de Planeación|language=Spanish|accessdate=15 June 2011}}&lt;/ref&gt;
| ۴۲۸٫۲۶

| ۱۸٬۵۹۴

| {{COL}}
| [[گونئی آمریکا]]
|-
|۳۰
| [[قاهیره]]
| ۷٬۷۴۰٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;Capmas2006&quot;&gt;[http://www.msrintranet.capmas.gov.eg/ows-img2/xls/rep1ne.xls Central Agency for Public Mobilisation and Statistics, Population and Housing Census 2006, Governorate level, Population distribution by sex ('''excel-file''')] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090124144207/http://www.msrintranet.capmas.gov.eg/ows-img2/xls/rep1ne.xls |date=2009-01-24 }} For Cairo, figure is an adjusted census result, as Helwan governorate was created on the 17th of April 2008 from a.o. parts of the Cairo governorate.&lt;/ref&gt;
| ۳۰۲٫۵۶

| ۲۵٬۵۸۲

| {{EGY}}
| آفریقا
|-
|۳۱
| [[حیدرآباد (هیندوستان)]]
| ۷٬۴۹۱٬۰۰۰&lt;ref name=india1/&gt;
| ۵۷۰٫۸۸&lt;ref name=&quot;Hyd1&quot;&gt;{{یادکرد وب|url=http://www.ghmc.gov.in/greaterhyd.asp|title=Greater Hyderabad Municipal corporation 2010|publisher=GHMC|accessdate=۱۲-۰۴-۲۰۱۰}}&lt;/ref&gt;
| ۱۳٬۱۲۲

| {{IND}}
| [[آسیا]]
|-
|۳۲
| [[هوشی‌مین]]
| ۷٬۴۳۱٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;Gso.gov.vn&quot;&gt;{{یادکرد وب|url=http://www.gso.gov.vn/default_en.aspx?tabid=462&amp;idmid=2&amp;idmid=2&amp;ItemID=9789 |title=General Statistics Office Of Vietnam |publisher=Gso.gov.vn |date= |accessdate=۲۰۱۰-۰۷-۲۶}}&lt;/ref&gt;
| ۴۵۳٫۶۰

| ۱۶٬۳۸۲

| {{VIE}}
| [[آسیا]]
|-
|۳۳
| [[نانجینق]]
| ۷٬۲۶۰٬۰۰۰&lt;ref name=geohive/&gt;
| ۵۸۶٫۰۱

| ۱۲٬۳۸۹

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۳۴
| [[چونق کینق]]
| ۷٬۲۴۷٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;geohive&quot;/&gt;
| ۴۸۶٫۱۷

| ۱۴٬۹۰۶

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۳۵
| [[احمدآباد (هندوستان)]]
| ۷٬۰۲۱٬۰۰۰&lt;ref name=india1/&gt;
| ۳۵۱٫۲۱

| ۱۹٬۹۹۱

| {{IND}}
| [[آسیا]]
|-
|۳۶
| [[هانقژو]]
| ۶٬۸۲۷٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;Kaohsiung&quot;&gt;{{یادکرد وب|url=http://english.busan.go.kr/01_about/03_02.jsp|title=Busan: Population and area of Administrative units|publisher=Busan Metropolitan City|accessdate=12 February 2011}}&lt;/ref&gt;
| ۵۷۹٫۵۸&lt;ref name=&quot;Kaohsiung&quot;/&gt;
| ۱۱٬۷۷۹

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۳۷
| [[بغداد]]
| ۶٬۷۹۳٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;WG&quot;&gt;{{یادکرد وب|url=http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&amp;men=gcis&amp;lng=en&amp;des=wg&amp;srt=npan&amp;col=abcdefghinoq&amp;msz=1500&amp;pt=c&amp;va=&amp;srt=pnan|title=World: largest cities and towns and statistics of their population|publisher=World Gazetteer|accessdate=30 March 2010}}&lt;/ref&gt;
| ۴۲۴٫۵۳

| ۱۶٬۰۰۱

| {{IRQ}}
| [[آسیا]]
|-
|۳۸
| [[ریاض]]
| ۶٬۶۹۴٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;SaudiCensus2010&quot;&gt;[http://www.cdsi.gov.sa/pdf/census31-prim-05.pdf Central Department of Statistics and Information, Saudi Arabia; Population of cities with at least 5,000 inhabitants, at the 2010 Population Census ('''pdf, in arabic''')] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120311140301/http://www.cdsi.gov.sa/pdf/census31-prim-05.pdf |date=2012-03-11 }} Retrieved on 2010-12-13.&lt;/ref&gt;
| ۴۱۰٫۹۷

| ۱۶٬۲۸۸

| {{KSA}}
| [[آسیا]]
|-
|۳۹
| [[شنیانق]]
| ۶٬۵۱۹٬۰۰۰&lt;ref name=statfi&gt;[http://pxweb2.stat.fi/Database/Kansainvalisen_tiedon_tietokanta/vrm/Kaupungit/hallintokaupungit_en.htm City and region database of Statistics Finland]&lt;/ref&gt; 
| ۴۴۵٫۷۶

| ۱۴٬۶۲۴

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۴۰
| [[ریو دوژانیرو]]
| ۶٬۴۷۷٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;IBGE2010RJ&quot;&gt;[ftp://ftp.ibge.gov.br/Censos/Censo_Demografico_2010/resultados/total_populacao_rio_de_janeiro.zip Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística; Censo Demografico 2010, resultados, Rio de Janeiro ('''zip''')] Retrieved on 2010-12-01. Census results for 2010-08-01.&lt;/ref&gt;
| ۵۷۷٫۳۱

| ۱۱٬۲۱۹

| {{BRA}}
| [[گونئی آمریکا]]
|-
|۴۱
| [[فیصل‌آباد]]
| ۶٬۴۱۹٬۰۰۰&lt;ref name=geohive/&gt;&lt;ref name=&quot;UNWUP&quot;/&gt;
| ۲۹۷٫۳۸

| ۲۱٬۵۸۵

| {{PAK}}
| [[آسیا]]
|-
|۴۲
| [[شیان]]
| ۶٬۲۲۰٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;chongqing&quot;&gt;{{یادکرد خبر|title=重庆市2010年第六次全国人口普查主要数据公报 (Main Data from Chongqing 2010 Census) |url=http://news.163.com/11/0503/01/733HTAIV00014AED.html|newspaper=NetEase|date=10 May 2011|accessdate=31 July 2011}} Total population as of 2010-11-01 of the following districts: Yuzhong, Dadukou, Jiangbei, Shapingba, Jiulongpo, and Nan'an&lt;/ref&gt;{{جیزیق باشی}}{{قایناق؟|reason=number not in source|date=August 2011}}
| ۵۱۴٫۹۴

| ۱۲٬۰۷۹

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۴۳
| [[سوژو]]
| ۵٬۹۸۳٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;chongqing&quot;/&gt;{{جیزیق باشی}}{{قایناق؟|reason=number not in source|date=August 2011}}
| ۵۵۵٫۱۹

| ۱۰٬۷۷۶

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۴۴
| [[سورات]]
| ۵٬۸۶۸٬۰۰۰&lt;ref name=india1/&gt;
| ۲۱۰٫۲۰&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Demographics: Surat Municipal Corporation |url=http://www.suratmunicipal.gov.in/content/city/demographics.shtml |accessdate=2017-04-03 |archivedate=2009-04-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090404112933/http://www.suratmunicipal.gov.in/content/city/demographics.shtml }}&lt;/ref&gt;
| ۲۷٬۹۱۶

| {{IND}}
| [[آسیا]]
|-
|۴۵
| [[بانکوک]]
| ۵٬۷۸۲٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;ThaiKeyStat2007&quot;&gt;[http://web.nso.go.th/eng/pub/keystat/key07/key07.zip National Statistical Office Thailand, Key Statistics of Thailand 2007; Chapter 1.9, Population Projections (1 July) by Region and Sex '''(embedded in huge 121MB zipped file!)'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511142744/http://web.nso.go.th/eng/pub/keystat/key07/key07.zip |date=2011-05-11 }} Retrieved on 2009-08-05. Projected ''de facto'' population as of 2009. The registered (''de jure'') population was 5,695,956 in 2006.&lt;/ref&gt;
| ۵۰۴٫۲۲

| ۱۱٬۴۶۷

| {{THA}}
| [[آسیا]]
|-
|۴۶
| [[سانتیاقو]]
| ۵٬۵۶۱٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;ChileProjProv&quot;&gt;[http://www.ine.cl/canales/chile_estadistico/demografia_y_vitales/proyecciones/DatProv/SalProvUsuarios-T13OK.xls Instituto Nacional de Estadística, Chile; Proyecciones de población al 30 de Junio 1990-2020, Region Metropolitana de Santiago; Provincias ('''excel-file''')] Retrieved on 2009-08-05. Projected population on 2009-06-30.&lt;/ref&gt;
| ۵۹۵٫۴۹

| ۹٬۳۳۹

| {{CHL}}
| [[گونئی آمریکا]]
|-
|۴۷
| [[سنقاپور]]
| ۵٬۶۰۷٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;Mid-2010 Singapore population&quot;&gt;[http://www.singstat.gov.sg/stats/keyind.html#popnarea Statistics Singapore, Population (Mid-Year Estimates)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090221030353/http://www.singstat.gov.sg/stats/keyind.html#popnarea |date=2009-02-21 }} Retrieved on September 23, 2010. Estimated population on Mid-2010, including Singapore residents plus non-residents. Population of Singapore citizens and residents was 3,642,700 on 2008-06-30.&lt;/ref&gt;
| ۶۰۲٫۷۵

| ۹٬۳۰۲

| {{SIN}}
| [[آسیا]]
|-
|۴۸
| [[هاربین]]
| ۵٬۲۹۹٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;statfi&quot;/&gt; 
| ۵۱۷٫۵۹

| ۱۰٬۲۳۸

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۴۹
| [[دارالسلام]]
| ۵٬۲۵۷٬۰۰۰&lt;ref name=ZA/&gt;
| ۳۳۰٫۵۲

| ۱۵٬۹۰۵

| {{TAN}}
| آفریقا
|-
|۵۰
| [[سیدنی]]
| ۴٬۶۸۰٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;StatJapMonthlyCityYokohama&quot;&gt;[http://www.pref.kanagawa.jp/tokei/tokei/204/jinko.html Official monthly estimated de jure population by the Kanagawa Prefectural Government] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120424041142/http://www.pref.kanagawa.jp/tokei/tokei/204/jinko.html |date=2012-04-24 }} (in Japanese). Population estimate on 2010-06-01.&lt;/ref&gt;
| ۶۳۷٫۹۸

| ۷٬۳۳۶

| {{AUS}}
| اقیانوسیه
|-
|۵۱
| [[سن پترزبورق]]
| ۵٬۱۳۲٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;RusEst2011&quot;/&gt;
| ۱٬۳۹۹&lt;ref name=&quot;RusArea2009&quot;/&gt;
| ۳٬۴۸۰

| {{RUS}}
| [[اوروپا]]
|-
|۵۲
| [[ژوهانسبورق]]
| ۴٬۹۴۹٬۰۰۰&lt;ref name=ZA/&gt;
| ۱٬۶۴۴٫۹۶

| ۲٬۳۶۴

| {{ZAF}}
| آفریقا
|-
|۵۳
| [[شیامن]]
| ۴٬۹۳۰٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;statfi&quot;/&gt; 
| ۳٬۴۹۵

| ۱٬۱۷۳

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۵۴
|  [[چنای]]
| ۴٬۸۰۷٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;2011 official India Census&quot;&gt;[http://www.census2011.co.in/census/district/21-chennai.html Chennai Population Census 2011, Chennai, Tamil Nadu literacy sex ratio and density&lt;!-- عنوان تصحیح شده توسط ربات --&gt;]&lt;/ref&gt;
| ۱۷۶&lt;ref name=&quot;2011 official India Census&quot;/&gt;
| ۲۶٬۹۰۳&lt;ref name=&quot;2011 official India Census&quot;/&gt;
| {{IND}}
| [[آسیا]]
|-
|۵۵
| [[کینقدائو]]
| ۴٬۷۶۳٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;statfi&quot;/&gt; 
| ۳٬۴۹۵

| ۱٬۱۷۳

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۵۶
| [[رانقون]]
| ۴٬۷۲۹٬۰۰۰&lt;ref name=UN/&gt;
| ۵۹۸٫۷۵&lt;ref&gt;[http://www.uncrd.or.jp/env/3rd-regional-est-forum/doc/23_Myanmar.pdf Third Regional EST Forum, Presentation of Myanmar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090226114154/http://www.uncrd.or.jp/env/3rd-regional-est-forum/doc/23_Myanmar.pdf |date=2009-02-26 }}. Retrieved 6 June 2009.&lt;/ref&gt;
| ۶٬۸۲۸

| {{MMR}}
| [[آسیا]]
|-
|۵۷
| [[هافی]]
| ۴٬۶۹۸٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;Kaohsiung&quot;/&gt;
| ۷۶۶٫۱۲&lt;ref name=&quot;Kaohsiung&quot;/&gt;
| ۴٬۶۶۶

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۵۸
| [[دالیان]]
| ۴٬۶۸۹٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;statfi&quot;/&gt; 
| ۳٬۴۹۵

| ۱٬۱۷۳

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۵۹
| [[آبیجان]]
| ۴٬۶۴۴٬۰۰۰&lt;ref name=abidjan&gt;{{Cite web |title=Abidjan District estimate for 2003 |url=http://www.abidjan-da.ci/Accueil/Presentation/Abidjan/index.html |accessdate=2017-04-03 |archivedate=2010-04-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100419041332/http://www.abidjan-da.ci/Accueil/Presentation/Abidjan/index.html }}&lt;/ref&gt;
| ۲٬۱۱۹

| ۱٬۷۲۸

| {{CIV}}
| آفریقا
|-
|۶۰
| [[ژنقژو]]
| ۴٬۶۳۴٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;chongqing&quot;/&gt;{{جیزیق باشی}}{{قایناق؟|reason=number not in source|date=August 2011}}
| ۱٬۴۳۵

| ۳٬۱۴۵

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۶۱
| [[آنکارا]]
| ۴٬۵۸۸٬۰۰۰&lt;ref name=turkey/&gt; 
| ۲٬۵۱۶

| ۱٬۵۵۱
| {{TUR}}
| [[آسیا]]
|-
|۶۲
| [[ملبورن]]
| ۴٬۵۳۵٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;StatJapMonthlyCityYokohama&quot;/&gt;
| ۴۳۷٫۳۸

| ۸٬۴۱۴

| {{AUS}}
| اقیانوسیه
|-
|۶۳
| [[کلکته]]
| ۴٬۴۸۷٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;india1&quot;/&gt;
| ۱۸۵

| ۲۴٬۲۵۲

| {{IND}}
| [[آسیا]]
|-
|۶۴
|[[جده]]
| ۴٬۲۵۹٬۰۰۰
&lt;!-- &lt;ref name=&quot;SaudiCensus2014&quot;/&gt; حذف یادکرد ناموجود توسط ربات --&gt;
|۱٬۲۳۰

|۲٬۷۸۹

|{{SAU}}
| [[آسیا]]
|-
|۶۵
| [[کازابلانکا]]
| ۴٬۱۵۰٬۰۰۰&lt;ref&gt;[http://www.wmaker.net/myhcp2011/file/112824/ HCP, Centre d’Etudes et de Recherches Démographiques (CERED)] (2009)&lt;/ref&gt;
| ۳۲۴

| ۹٬۳۴۲

| {{MAR}}
| آفریقا
|-
|۶۶
|[[نایروبی]]
|۴٬۰۹۹٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;Kenya2009&quot;&gt;[http://www.knbs.or.ke/Census%20Results/Presentation%20by%20Minister%20for%20Planning%20revised.pdf Minister of State for Planning, National Development and Vision 2030; 2009 Population and Housing Census Results ('''pdf''')] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101210081530/http://www.knbs.or.ke/Census%20Results/Presentation%20by%20Minister%20for%20Planning%20revised.pdf |date=2010-12-10 }} Retrieved on 2010-12-13.&lt;/ref&gt;
|۶۹۶

|۴٬۵۰۹

|{{KEN}}
| آفریقا
|-
|۶۷
| [[جینان]]
| ۴٬۰۵۸٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;statfi&quot;/&gt; 
| ۳٬۴۹۵

| ۱٬۱۷۳

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۶۸
| [[ژونقشان]]
| ۴٬۰۴۳٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;statfi&quot;/&gt; 
| ۳٬۴۹۵

| ۱٬۱۷۳

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۶۹
| [[شانتو]]
| ۴٬۰۳۹٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;statfi&quot;/&gt; 
| ۳٬۴۹۵

| ۱٬۱۷۳

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۷۰
| [[الکزاندریا ، (رومانی)]]
| ۴٬۰۲۸٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;Capmas2006&quot;/&gt;
| ۲٬۶۸۰

| ۱٬۶۱۱

| {{EGY}}
| آفریقا
|-
|۷۱
| [[کیپ‌تاون]]
| ۴٬۰۰۵٬۰۰۰&lt;ref name=ZA&gt;[http://www.statssa.gov.za/Publications/P03011/P030112007.pdf Statistics South Africa, Community Survey, 2007, Basic Results Municipalities ('''pdf-file''')] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130825124835/http://www.statssa.gov.za/Publications/P03011/P030112007.pdf |date=2013-08-25 }} Retrieved on 2008-03-23.&lt;/ref&gt;
| ۲٬۴۵۴٫۷۲

| ۱٬۴۲۴

| {{ZAF}}
| آفریقا
|-
|۷۲
| [[لوس‌آنجلس]]
| ۳٬۹۷۲٬۰۰۰&lt;ref name=uscensus/&gt;
| ۱٬۲۹۰

| ۲٬۹۴۰

| {{USA}}
|[[قوزئی آمریکا]]
|-
|۷۳
| [[نیوتایپی]]
| ۳٬۹۷۱٬۰۰۰&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|url=http://www.ris.ntpc.gov.tw/_file/1392/SG/25351/D.html|title=New Taipei City|publisher=Household Registration Service, New Taipei City Government|language=Chinese|accessdate=18 October 2011}}&lt;/ref&gt;
| ۲٬۰۵۲٫۵۶۶۷&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|url=http://foreigner.ntpc.gov.tw/web/SG?command=display&amp;pageID=36568&amp;FP=D40000002968000000_5|title=New Taipei City|publisher=New Taipei City Government|accessdate=18 October 2011}}&lt;/ref&gt;
| ۱٬۹۰۵

| {{ROC-TW}}
| [[آسیا]]
|-
|۷۴
| [[چانقشا]]
| ۳٬۹۵۷٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;Kaohsiung&quot;/&gt;
| ۷۶۶٫۱۲&lt;ref name=&quot;Kaohsiung&quot;/&gt;
| ۴٬۶۶۶

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۷۵
| [[چانقچون]]
| ۳٬۸۸۲٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;statfi&quot;/&gt; 
| ۳٬۴۹۵

| ۱٬۱۷۳

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۷۶
|[[کابول]]
| ۳٬۸۱۷٬۰۰۰
&lt;!-- &lt;ref name=&quot;AfghanistanCensus2014&quot;/&gt; حذف یادکرد ناموجود توسط ربات --&gt;
|۱۷۳

|۳٬۲۰۰

|{{AFG}}
| [[آسیا]]
|-
|۷۷
| [[کان مینق]]
| ۳٬۷۸۰٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;statfi&quot;/&gt; 
| ۳٬۴۹۵

| ۱٬۱۷۳

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۷۸
| [[یوکوهاما]]
| ۳٬۷۳۳٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;StatJapMonthlyCityYokohama&quot;/&gt;
| ۴۳۷٫۳۸

| ۸٬۴۱۴

| {{JPN}}
| [[آسیا]]
|-
|۷۹
| [[اورومچی]]
| ۳٬۷۲۶٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;Kaohsiung&quot;/&gt;
| ۷۶۶٫۱۲&lt;ref name=&quot;Kaohsiung&quot;/&gt;
| ۴٬۶۶۶

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۸۰
| [[ونژو]]
| ۳٬۶۹۰٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;Kaohsiung&quot;/&gt;
| ۷۶۶٫۱۲&lt;ref name=&quot;Kaohsiung&quot;/&gt;
| ۴٬۶۶۶

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۸۱
| [[دوربان]]
| ۳٬۶۶۲٬۰۰۰&lt;ref name=ZA/&gt;
| ۲٬۲۹۱٫۸۹

| ۱٬۵۱۳

| {{ZAF}}
| آفریقا
|-
|۸۲
| [[تای یوآن]]
| ۳٬۵۹۴٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;statfi&quot;/&gt; 
| ۳٬۴۹۵

| ۱٬۱۷۳

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۸۳
| [[بوسان]]
| ۳٬۵۹۰٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;Kaohsiung&quot;/&gt;
| ۷۶۶٫۱۲&lt;ref name=&quot;Kaohsiung&quot;/&gt;
| ۴٬۶۶۶

| {{KOR}}
| [[آسیا]]
|-
|۸۴
| [[نانینق]]
| ۳٬۵۲۳٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;Kaohsiung&quot;/&gt;
| ۷۶۶٫۱۲&lt;ref name=&quot;Kaohsiung&quot;/&gt;
| ۴٬۶۶۶

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۸۵
| [[برلین]]
| ۳٬۵۲۰٬۰۰۰&lt;ref&gt;{{یادکرد وب|url=http://www.statistik-berlin-brandenburg.de//Publikationen/OTab/2012/OT_A01-01-00_124_201111_BE.pdf |title=Bevölkerungsstand in Berlin am 30. November 2011 nach Bezirken |work=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |accessdate=۲۰۱۲-۰۴-۲۳}}&lt;/ref&gt;
| ۸۹۲

| ۳٬۹۲۴

| {{GER}}
| [[اوروپا]]
|-
|۸۶
| [[جایپور]]
| ۳٬۴۸۹٬۰۰۰&lt;ref name=india1/&gt;
| ۴۸۵

| ۶٬۳۳۷

| {{IND}}
| [[آسیا]]
|-
|۸۷
| [[ووشی]]
| ۳٬۴۸۰٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;statfi&quot;/&gt; 
| ۳٬۴۹۵

| ۱٬۱۷۳

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۸۸
| [[یارپیز]]
| ۳٬۴۶۶٬۰۰۰&lt;ref name=india1/&gt;
| ۴۵۰٫۶۹

| ۶٬۹۱۳

| {{IND}}
| [[آسیا]]
|-
|۸۹
| [[فوژو]]
| ۳٬۴۳۹٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;Kaohsiung&quot;/&gt;
| ۷۶۶٫۱۲&lt;ref name=&quot;Kaohsiung&quot;/&gt;
| ۴٬۶۶۶

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۹۰
| [[شیجیاژوانق]]
| ۳٬۴۳۵٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;Kaohsiung&quot;/&gt;
| ۷۶۶٫۱۲&lt;ref name=&quot;Kaohsiung&quot;/&gt;
| ۴٬۶۶۶

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۹۱
| [[اکورهولنی]]
| ۳٬۳۷۹٬۰۰۰&lt;ref name=ZA/&gt;
| ۲٬۲۹۱٫۸۹

| ۱٬۵۱۳

| {{ZAF}}
| آفریقا
|-
|۹۲
| [[آدیس‌آبابا]]
| ۳٬۳۴۶٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;Capmas2006&quot;/&gt;
| ۴۵۳

| ۱۷٬۱۹۰

| {{ETH}}
| آفریقا
|-
|۹۳
| [[یائونده]]
| ۳٬۳۴۲٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;uscensus&quot;/&gt;
| ۷۸۰

| ۱۰٬۲۴۱

| {{Cameroon}}
| آفریقا
|-
|۹۴
| [[نینقبو]]
| ۳٬۳۲۳٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;Kaohsiung&quot;/&gt;
| ۷۶۶٫۱۲&lt;ref name=&quot;Kaohsiung&quot;/&gt;
| ۴٬۶۶۶

| {{CHN}}
| [[آسیا]]
|-
|۹۵
| [[پرتوریا]]
| ۳٬۲۷۵٬۰۰۰&lt;ref name=ZA/&gt;
| ۲٬۲۹۱٫۸۹

| ۱٬۵۱۳

| {{ZAF}}
| آفریقا
|-
|۹۶
| [[پیونق‌یانق]]
| ۳٬۲۵۵٬۰۰۰&lt;ref&gt;[http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/North_Korea/2008_North_Korea_Census.pdf United Nations Statistics Division; Preliminary results of the 2008 Census of Population of the Democratic People’s Republic of Korea conducted on 1-15 October 2008 ('''pdf-file''')] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090325102712/http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/North_Korea/2008_North_Korea_Census.pdf |date=2009-03-25 }} Retrieved on 2009-03-01.&lt;/ref&gt;
| ۳٬۱۹۴

| ۱٬۰۱۹

| {{PRK}}
| [[آسیا]]
|-
|۹۷
| [[مادرید]]
| ۳٬۲۳۶٬۰۰۰&lt;ref&gt;[http://www.ine.es/jaxi/menu.do?type=pcaxis&amp;path=%2Ft20%2Fe260&amp;file=inebase&amp;L= INE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131208094936/http://www.ine.es/jaxi/menu.do?type=pcaxis&amp;path=%2Ft20%2Fe260&amp;file=inebase&amp;L= |date=2013-12-08 }} (2008)&lt;/ref&gt;
| ۶۹۸

| ۴٬۶۰۴

| {{SPA}}
| [[اوروپا]]
|-
|۹۸
| [[لکنو]]
| ۳٬۱۹۸٬۰۰۰&lt;ref name=india1/&gt;
| ۴۵۰٫۶۹

| ۶٬۹۱۳

| {{IND}}
| [[آسیا]]
|-
|۹۹
| [[لوآندا]]
| ۳٬۱۹۳٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;Kaohsiung&quot;/&gt;
| ۷۶۶٫۱۲&lt;ref name=&quot;Kaohsiung&quot;/&gt;
| ۴٬۶۶۶

| {{ANG}}
| آفریقا
|-
|۱۰۰
| [[دوالا]]
| ۳٬۱۶۴٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;uscensus&quot;/&gt;
| ۷۸۰

| ۱۰٬۲۴۱

| {{Cameroon}}
| آفریقا
|-
|۱۰۱
| [[مشهد]]
| ۳٬۱۱۳٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;UN&quot;/&gt;
| ۱۹۱٫۵۲

| ۱۴٬۳۵۳

| {{IRN}}
| [[آسیا]]
|-
|۱۰۲
| [[هانوی]]
| ۳٬۱۰۷٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;Gso.gov.vn&quot;/&gt;
| ۳٬۴۱۹

| ۲٬۰۹۵٫۰۱

| {{VIE}}
| [[آسیا]]
|-
|۱۰۳
| [[بوئنوس آیرس]]
| ۳٬۰۵۱٬۰۰۰&lt;ref name=&quot;uscensus&quot;/&gt;
| ۷۸۰

| ۱۰٬۲۴۱

| {{ARG}}
| [[گونئی آمریکا]]
|-
|۱۰۴
| [[جیزه]]
| ۳٬۰۲۲٬۰۰۰&lt;ref name=ZA/&gt;
| ۱٬۶۴۴٫۹۶

| ۲٬۳۶۴

| {{EGY}}
| آفریقا
|}

&lt;gallery&gt;
file:PudongBW.jpg|{{flag|China}}۱: [[شانقهای]]
file:View of Beijing.jpg|{{flag|China}}۲: [[پکن]]
file:Karachi sky line.jpg|{{flag|Pakistan}}۳: [[کراچی]]
file:Shenzhen CBD and River.jpg|{{flag|China}}۴: [[شن‌ژن]]
file:Tianhe CBD.jpg|{{flag|China}}۵:[[قوانق‌ژو]]
file:Mumbai Skyline at Night.jpg|{{flag|India}}۶: [[بمبئی]]
file:Halic.png|{{flag|Turkey}}۷: [[ایستانبول]]
file:Moscow-City 28-03-2010 3 l.jpg|{{flag|Russia}}۸: [[موسکو]]
file:Ponte estaiada Octavio Frias - Sao Paulo.jpg|{{flag|Brazil}}۹: [[سانپائولو]]
file:Skyline at Rajiv Chowk.JPG|{{flag|India}}۱۰: [[دهلی]]
file:Kinshasa downtown.jpg|{{flag| Democratic Republic of the Congo}}۱۱:[[کینشاسا]]
file:天津南京路滨江道交口.jpg|{{flag|China}}۱۲:[[تیانجین]]
file:Jakarta Skyline Part 2.jpg|{{flag|Indonesia}}۱۳: [[جاکارتا]]
file:Dongguan Avenue (CBD) 2010.jpg|{{flag|China}}۱۴:[[دونق قوان]]
file:Lagos Island.jpg|{{flag|Nigeria}}۱۵:[[لاقوس]]
file:UB City.jpg|{{flag|India}}۱۶:[[بنقلور]]
file:View of YangJe-Cheon.jpg|{{flag|korea}}۱۷: [[سئول]]
file:Kalma Underpass1.jpg|{{flag|Pakistan}}۱۸:[[لاهور]]
file:Downtown of Guicheng.jpg|{{flag|China}}۱۹:[[فوشان]]
file:Tokyo Dome night.jpg|{{flag|Japan}}۲۰:[[توکیو]]
file:Lima Plaza Mayor1 cropped.jpg|{{flag|Peru}}۲۱: [[لیما]]
Image:Angel de la Independencia Mexico City.jpg|{{flag|Mexico}}۲۲:[[مکزیکو سیتی]]
file:Canary-wharf-one.jpg|{{flag|United Kingdom}}۲۳:[[لندن]]
file:LowerManhattanSept2013.png|{{flag|آمریکا بیرلشمیش ایالتلری}}۲۴:[[نیویورک]]
file:4758976353 tehran b.jpg|{{flag|ایران}}۲۵:[[تهران]]
file:Bangabhaban.jpg|{{flag|Bangladesh}}۲۶:[[داکا]]
file:Wuhan City Square.jpg|{{flag|China}}۲۷:[[ووهان]]
file:Jiuyanqiao.jpg|{{flag|China}}۲۸: [[چنقدو]]
file:SantaBarara's.jpg|{{flag|Colombia}}۲۹:[[بوقوتا]]
file:View from Cairo Tower 31march2007.jpg|{{flag|Egypt}}۳۰:[[قاهیره]]
file:MindSpace campus in Hyderabad, India.jpg|{{flag|India}}۳۱:[[حیدرآباد]]
file:Saigon skyline.png|{{flag|Vietnam}}۳۲:[[هوشی‌مین]]

file:Chongqing 005.jpg|{{flag|China}}۳۴:[[چونق کینق]]
file:Aterro do Flamengo visto a partir do morro da Urca.jpg|{{flag|Brazil}}۳۱:[[ریودوژانیرو]]
file:Clock Tower Faisalabad by Usman Nadeem.jpg|{{flag|Pakistan}}۳۲:[[فیصل‌آباد]]
file:Haifa street, as seen from the medical city hospital across the tigres.jpg|{{flag|Iraq}}۳۶:[[بغداد]]
file:Bangkok Night Wikimedia Commons.jpg|{{flag|Thailand}}۳۸:[[بانکوک]]
file:Santiago nocturno 2013.jpg|{{flag|Chile}}۳۹:[[سانتیاقو]]
file:Shenyang Qingnian Street.JPG|{{flag|China}}۴۰:[[شنیانق]]
&lt;/gallery&gt;
'''دۆنیانین ان سیخ‌لیق شهرلری''' سیرالاماسینا گؤر; شهر نۆفوسلارینا گؤره دۆنیانین ان سیخلیق شهری [[شانقهای]] 'دیر. آنجاق متروپول اهالیلری نظره آلاراق [[توکیو]] ۳۴.۰۰۰.۰۰۰ اهالیسی‌له ایلک سیرادا یئر آلیر. &lt;Ref&gt; http://www.sabah.com.tr/galeri/dunya/dunyanin_en_kalabalik_sehirleri &lt;/ref&gt; ۲۰۰۸-جی ایلین معلوماتلارینا گؤره شهرلر بۇ شکیل‌ده سیرالانماکتادیر:
== پانویس ==
{{Reflist|۲|چپ‌چین=بله}}
== پیوند به بیرون ==
* [http://www.ssb.no/en/yearbook/tab/tab-055.html ]
* [http://www.demographia.com/db-world-muni.htm ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201221112448/http://www.demographia.com/db-world-muni.htm |date=2020-12-21 }}
* [http://www.megacities.uni-koeln.de/documentation/start.htm ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190411042534/http://www.megacities.uni-koeln.de/documentation/start.htm |date=2019-04-11 }}
* [http://www.stat.fi/tup/maanum/06_maailman_suurimmat_kaupungit.xls ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050513001419/http://www.stat.fi/tup/maanum/06_maailman_suurimmat_kaupungit.xls |date=2005-05-13 }}</text>
      <sha1>qrgx9suqd48289w02g8ipjo2xziu3ee</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کنتاکی ایالتین شهرلری</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44856</id>
    <revision>
      <id>1593587</id>
      <parentid>1593467</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T09:34:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1593587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="104789" sha1="gkwx750q677eluq0045iivgz2avda23" xml:space="preserve">[[File:Kentucky in United States.svg|thumb|left|250px]]


{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Class !! Population&lt;br /&gt;(when class was determined) !! Number of cities in class&lt;ref name=&quot;klc&quot;/&gt; !! Hypothetical number&lt;br /&gt;if reclassified by 2010 population&lt;ref name=&quot;klc&quot;/&gt;
|-
| 1 || 100,000 or more || ۱ || ۲
|-
| 2 || 20,000 to ۹۹٬۹۹۹ || ۱۳ || ۱۶
|-
| 3 || 8,000 to ۱۹٬۹۹۹ || ۱۸ || ۳۲
|-
| 4 || 3,000 to ۷٬۹۹۹ || ۱۱۲ || ۵۷
|-
| 5 || 1000 to ۲٬۹۹۹ || ۱۱۴ || ۹۸
|-
| 6 || 999 or less || ۱۶۰ || ۲۱۳
|}

==لیست==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|}
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders sortable&quot; style=&quot;font-size:100%;&quot;
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;25%&quot; | Name
! scope=&quot;col&quot; | Pop.&lt;span style=&quot;font-weight:normal;&quot;&gt;{{Ref label|census|B|}}&lt;/span&gt;
! scope=&quot;col&quot; | Current Class&lt;span style=&quot;font-weight:normal;&quot;&gt;&lt;ref name=Noble /&gt;&lt;/span&gt;
! scope=&quot;col&quot; | Pre-2015 Class&lt;span style=&quot;font-weight:normal;&quot;&gt;&lt;ref name=&quot;klc&quot; /&gt;&lt;/span&gt;
! scope=&quot;col&quot; | Area&lt;span style=&quot;font-weight:normal;&quot;&gt;{{Ref label|census|B|}}&lt;/span&gt;
! scope=&quot;col&quot; | Incorporated&lt;span style=&quot;font-weight:normal;&quot;&gt;{{Ref label|inc|C|}}&lt;/span&gt;
! scope=&quot;col&quot; width=25% | County&lt;span style=&quot;font-weight:normal;&quot;&gt;{{Ref label|primary|D|}}&lt;/span&gt;
|- id=&quot;A&quot;
| [[آدایرویل، کنتاکی]] 
| ۸۵۲
| Home Rule
| ۵ 
| {{Convert|1.1|sqmi|1|abbr=on}}
| 1871&lt;ref name=est1833&gt;Established 1833.&lt;/ref&gt;
| [[ لوقان، کنتاکی]] 
|-
| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[آلبانی، کنتاکی]] 
| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲٬۰۳۳
| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴
| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|2.3|sqmi|1|abbr=on}}
| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1838&lt;ref&gt;Established 1838.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ کلینتون، کنتاکی]] 
|-
| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[آلکساندریا، کنتاکی]] 
| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۸٬۴۷۷
| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴
| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|7.0|sqmi|1|abbr=on}}
| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1856&lt;ref name=est1834&gt;Established 1834.&lt;/ref&gt;
| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ کمبل، کنتاکی]] 
|-
| [[آلن، کنتاکی]]
| ۱۹۳
| Home Rule
| ۶ 
| {{Convert|0.2|sqmi|1|abbr=on}}
| ۱۹۱۳
| [[ فلوید، کنتاکی]] 
|-
| [[آنکریج، کنتاکی]]
| ۲٬۳۴۸
| Home Rule
| ۴ 
| {{Convert|3.0|sqmi|1|abbr=on}}
| ۱۸۷۸
| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
|-
| [[آرلینقتن، کنتاکی]] 
| ۳۲۴
| Home Rule
| ۶ 
| {{Convert|0.4|sqmi|1|abbr=on}}
| ۱۸۷۶
| [[ کارلایل، کنتاکی]] 
|-
| [[اشلند، کنتاکی]]
| ۲۱٬۶۸۴
| Home Rule
| ۲ 
| {{Convert|10.8|sqmi|1|abbr=on}}
| ۱۸۵۶
| [[ بوید، کنتاکی]] 
|-
| [[آبرن، کنتاکی]]
| ۱٬۳۴۰
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|1.6|sqmi|1|abbr=on}}
	| 1878&lt;ref&gt;Originally inc. 1865.&lt;/ref&gt;
	| [[ لوقان، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ادبان پارک (کنتاکی)]] 
	| ۱٬۴۷۳
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۹۴۱
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[آقوستا، کنتاکی]] 
	| ۱٬۱۹۰
	| Home Rule
	| ۴
	| {{Convert|1.6|sqmi|1|abbr=on}}
	| 1850&lt;ref name=est1799&gt;Established 1799.&lt;/ref&gt;
	| [[ براکن، کنتاکی]] 
	|- id=&quot;B&quot;
	| [[بنکرافت، کنتاکی]] 
	| ۴۹۴
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۰
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[باربورمید، کنتاکی]] 
	| ۱٬۲۱۸
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.4|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۹۶۲
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[باربورویل، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳٬۱۶۵
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|2.7|sqmi|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1856&lt;ref name=est1812/&gt;&lt;ref name=orig1854&gt;Originally inc. 1854.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ ناکس، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[بارداستاون، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally inc. as [[بارداستاون، کنتاکی]].&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۱٬۷۰۰
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|10.6|sqmi|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1838&lt;ref&gt;Established 1788.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ نلسن، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[باردول، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۷۲۳
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|0.9|sqmi|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۷۸
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ کارلایل، کنتاکی]] 
	|-
	| [[بارلو، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally inc. as [[بارلو، کنتاکی]].&lt;/ref&gt; 
	| ۶۷۵
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.6|sqmi|1|abbr=on}}
	| 1903&lt;ref&gt;Originally inc. 1872.&lt;/ref&gt;
	| [[ بالارد، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[بیتیویل، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally est. as [[بیتیویل، کنتاکی]].&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱٬۳۰۷
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|2.1|sqmi|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1872&lt;ref&gt;Established 1851.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ لی، کنتاکی]] 
	|-
	| [[بیور دم، کنتاکی]] 
	| ۳٬۴۰۹
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|2.6|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۸۷۳
	| [[ اوهایو، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[بدفرد، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵۹۹
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۶ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|0.3|sqmi|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1946&lt;ref&gt;Established 1816. Originally inc. 1850.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ تریمبل، کنتاکی]] 
	|-
	| [[بیچوود ویلیج، کنتاکی]] 
	| ۱٬۳۲۴
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۰
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[بلفونت، کنتاکی]] 
	| ۸۸۸
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.9|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۱
	| [[ قریناپ، کنتاکی]] 
	|-
	| [[بلمید، کنتاکی]] 
	| ۸۶۵
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۶
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[بلوو، کنتاکی]] 
	| ۵٬۹۵۵
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|0.9|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۸۷۰
	| [[ کمبل، کنتاکی]] 
	|-
	| [[بلوود، کنتاکی]] 
	| ۳۲۱
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۰
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[بنهام، کنتاکی]] 
	| ۵۰۰
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۹۶۱
	| [[ هارلن، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[بنتن، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴٬۳۴۹
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|4.2|sqmi|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۴۵
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ مارشال، کنتاکی]] 
	|-
	| [[بریا، کنتاکی]] 
	| ۱۳٬۵۶۱
	| Home Rule
	| ۳ 
	| {{Convert|16.1|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۸۹۰
	| [[ مدیسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[بری، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally inc. as [[بری، کنتاکی]]. Renamed [[بری، کنتاکی]] in 1869.&lt;/ref&gt;
	| ۲۶۴
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۸۶۷
	| [[ هریسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[بلیکی، کنتاکی]] 
	| ۱۲۰
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.5|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۹۱۵
	| [[ لتچر، کنتاکی]] 
	|-
	| [[بلین، کنتاکی]]
	| ۴۷
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۸۸۶
	| [[ لارنس، کنتاکی]] 
	|-
	| [[Blandville, Kentucky|Blandville]] 
	| ۹۰
	| Home Rule
	| ۶
	| {{Convert|0.2|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۸۴۵
	| [[ بالارد، کنتاکی]] 
	|-
	| [[بلومفیلد، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally inc. as [[میدلتاون، کنتاکی]].&lt;/ref&gt;
	| ۸۳۸
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|1.3|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۸۱۹
	| [[ نلسن، کنتاکی]] 
	|-
	| [[بلو ریج منر، کنتاکی]] 
	| ۷۶۷
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۹۶۴
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[بانیویل، کنتاکی]]
	| ۲۵۵
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.6|sqmi|1|abbr=on}}
	| 1956&lt;ref name=&quot;Originally inc. 1880&quot;&gt;Originally inc. 1880.&lt;/ref&gt;
	| [[ هارت، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[بونویل، کنتاکی]]
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۸۱
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۶ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|0.6|sqmi|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۴۷
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ آوسلی، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[بولینق قرین، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally inc. as [[بولینق قرین، کنتاکی]]. City of Bowling Green. &quot;[http://www.bgky.org/history/history.php History of Bowling Green: Beginnings] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130726192818/http://www.bgky.org/history/history.php |date=2013-07-26 }}&quot;. Accessed 22 July 2013.&lt;/ref&gt; 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵۸٬۰۶۷
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|38.1|sqmi|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۱۲
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ وارن، کنتاکی]] 
	|-
	| [[بردفوردسویل، کنتاکی]] 
	| ۲۹۴
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|1|abbr=on}}
	| 1860&lt;ref name=est1835/&gt;
	| [[ ماریون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[برندنبرق، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲٬۶۴۳
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|3.9|sqmi|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۷۲
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ مید، کنتاکی]] 
	|-
	| [[برمن، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally inc. as [[برمن، کنتاکی]].&lt;/ref&gt;
	| ۱۹۷
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۸۶۹
	| [[ مولنبرق، کنتاکی]] 
	|-
	| [[برایروود، کنتاکی]] 
	| ۴۳۵
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۷
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[برودهد، کنتاکی]] 
	| ۱٬۲۱۱
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|1.8|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۸۸۰
	| [[ راک کاسل، کنتاکی]] 
	|-
	| [[بروئک پوینت، کنتاکی]] 
	| ۲۷۲
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۹۸۰
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[براملی، برام، کنتاکی]] 
	| ۷۶۳
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.4|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۸۹۰
	| [[ کنتون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[بروکسویل، کنتاکی]]
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۶۴۲
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|0.5|sqmi|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۳۹
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ براکن، کنتاکی]] 
	|-
	| [[برونسبارو فارم، کنتاکی]] 
	| ۶۴۸
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۹۶۶
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[برونسبارو ویلیج، کنتاکی]] 
	| ۳۱۹
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|1|abbr=on}}
	| 1954&lt;ref&gt;Originally inc. 1940.&lt;/ref&gt;
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[براونزویل، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۸۳۶
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|2.6|sqmi|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1880&lt;ref name=orig1828&gt;Originally inc. 1828.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ ادمونسن، کنتاکی]] 
	|-
	| [[باکهورن، کنتاکی]] 
	| ۱۶۲
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.4|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۹۹۶
	| [[ پری، کنتاکی]] 
	|-
	| [[برقن، کنتاکی]]
	| ۹۶۵
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|1.3|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۸۷۸
	| [[ مرسر، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[برکسویل، کنتاکی]]
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱٬۵۲۱
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|2.6|sqmi|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۴۶
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ کامبرلند، کنتاکی]] 
	|-
	| [[برنساید، کنتاکی]]
	| ۶۱۱
	| Home Rule
	| ۴
	| {{Convert|8.2|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۸۹۰
	| [[ پلاسکی، کنتاکی]] 
	|-
	| [[باتلر، کنتاکی]] 
	| ۶۱۲
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۸۶۸
	| [[ پندلتن، کنتاکی]] 
	|- id=&quot;C&quot;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[کادیس، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲٬۵۵۸
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|2.9|sqmi|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۲۲
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ تریق، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[کلهون، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally inc. as [[کلهون، کنتاکی]].&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۷۶۳
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|0.7|sqmi|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۵۲
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ مک‌لین، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کالیفرنیا، کنتاکی]]
	| ۹۰
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۸۷۴
	| [[ کمبل، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کلورت سیتی، کنتاکی]] 
	| ۲٬۵۶۶
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|16.7|sqmi|1|abbr=on}}
	| 1951&lt;ref&gt;Previously incorporated 1871 and 1946.&lt;/ref&gt;
	| [[ مارشال، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کامارقو، کنتاکی]] 
	| ۱٬۰۸۱
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|2.2|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۹۶۹
	| [[ مونتقومری، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کمبریج، کنتاکی]] 
	| ۱۷۵
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۳
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کمپبلسبورق، کنتاکی]]
	| ۸۱۳
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|1.6|sqmi|1|abbr=on}}
	| 1937&lt;ref name=est1840&gt;Established 1840.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[کمپبلسبورق، کنتاکی]] separately inc. 1876; it later grew to include Old Campbellsburg, while taking the shorter name.&lt;/ref&gt;
	| [[ هنری، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[کمبلسویل، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۹٬۱۰۸
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|5.1|sqmi|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1851&lt;ref name=est1817&gt;Established 1817.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ تیلور، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[کمپتون، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴۴۱
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۶ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|1.0|sqmi|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۷۰
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ وولف، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کنیویل، کنتاکی]] 
	| ۶۰۸
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|1.6|sqmi|1|abbr=on}}
	| ۱۸۸۰
	| [[ قریسون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[کارلایل، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲٬۰۱۰
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|1.3|sqmi|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1880&lt;ref name=est1818/&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ نیکولاس، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[کرلتن، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally est. as [[Port William, Kentucky|Port William]].&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳٬۹۳۸
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|2.0|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1838&lt;ref name=est1794&gt;Established 1794.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ کرول، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کرسویل، کنتاکی]] 
	| ۵۰
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1979&lt;ref&gt;Originally inc. 1860.&lt;/ref&gt;
	| [[ لیوینقستون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[کتلتسبورق، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱٬۸۵۶
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|1.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۵۸
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ بوید، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کیو سیتی، کنتاکی]] 
	| ۲٬۲۴۰
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|4.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۶۶
	| [[ برن، کنتاکی]] 
	|-
	| [[سنترتاون، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally inc. as [[سنترتاون، کنتاکی]].&lt;/ref&gt;
	| ۴۲۳
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۹۰
	| [[ اوهایو، کنتاکی]] 
	|-
	| [[سنترال سیتی، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally inc. as [[سنترال سیتی، کنتاکی]].&lt;/ref&gt;
	| ۵٬۹۷۸
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|5.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1882&lt;ref&gt;Established in 1873. Originally inc. 1880.&lt;/ref&gt;
	| [[ مولنبرق، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کلارکسون، کنتاکی]]
	| ۸۷۵
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|1.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1908&lt;ref&gt;Originally inc. 1888.&lt;/ref&gt;
	| [[ قریسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کلی، کنتاکی]]
	| ۱٬۱۸۱
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1860&lt;ref&gt;Rennick (1988) lists Clay as having been reïncorporated in 1872.&lt;/ref&gt;
	| [[ وبستر، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کلی سیتی، کنتاکی]]
	| ۱٬۰۷۷
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۹۰
	| [[ پاول، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[کلینتون، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱٬۳۸۸
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|1.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۳۱
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ هیکمن، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کلوورپورت، کنتاکی]]
	| ۱٬۱۵۲
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|1.5|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1860&lt;ref&gt;Established 1828.&lt;/ref&gt;
	| [[ برکینریج، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کوول ران ویلیج، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Also known as [[کوول ران ویلیج، کنتاکی]].&lt;/ref&gt;
	| ۱٬۷۰۶
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|8.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۶۳
	| [[ پایک، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کولد اسپرینق، کنتاکی]] 
	| ۵٬۹۱۲
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|4.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۴۱
	| [[ کمبل، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کولداستریم، کنتاکی]] 
	| ۱٬۱۰۰
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۸۳
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[کلمبیا، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴٬۴۵۲
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|4.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1893&lt;ref&gt;Established 1803.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ ادیر، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کلمبوس، کنتاکی]]
	| ۱۷۰
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1860&lt;ref name=est1820&gt;Established 1820.&lt;/ref&gt;
	| [[ هیکمن، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کانسرد، کنتاکی]] 
	| ۳۵
	| Home Rule
	| ۶
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۳۳
	| [[ لویس، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کربین، کنتاکی]]
	| ۷٬۳۰۴
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|7.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۰۲
	| [[ ویتلی، کنتاکی]]&lt;br /&gt;[[ ناکس، کنتاکی]]
	|-
	| [[کرینس، کنتاکی]]
	| ۲۳۲
	| Home Rule
	| ۶
	| {{Convert|2.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۷۸
	| [[ قرنت، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کوریدن، کنتاکی]] 
	| ۷۲۰
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.5|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۶۸
	| [[ هندرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[کاوینقتن، کنتاکی]]
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴۰٬۶۴۰
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|13.8|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1834&lt;ref name=est1815&gt;Established 1815.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ کنتون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کرب ارچرد، کنتاکی]] 
	| ۸۴۱
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|1.8|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۴۹
	| [[ لینکلن، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کریکساید، کنتاکی]] 
	| ۳۰۵
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۷
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کرسنت اسپرینقز، کنتاکی]] 
	| ۳٬۸۰۱
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|1.5|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۷
	| [[ کنتون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کرستویو، کنتاکی]] 
	| ۴۷۵
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۰
	| [[ کمبل، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کرستویو هیلز، کنتاکی]] 
	| ۳٬۱۴۸
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|1.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۱
	| [[ کنتون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کرستوود، کنتاکی]] 
	| ۴٬۵۳۱
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|4.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۰
	| [[ اولدهام، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کریتندن، کنتاکی]] 
	| ۳٬۸۱۵
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|3.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1839&lt;ref&gt;Established 1837.&lt;/ref&gt;
	| [[ قرنت، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کرافتون، کنتاکی]] 
	| ۷۴۹
	| Home Rule
	| ۵
	| {{Convert|0.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۷۳
	| [[ کریستین، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کراسقیت، کنتاکی]] 
	| ۲۲۵
	| Home Rule
	| ۶
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۶۸
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کامبرلند، کنتاکی]]
	| ۲٬۲۳۷
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|3.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۱۷
	| [[ هارلن، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[سینسیانا، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۶٬۴۰۲
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|4.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1860&lt;ref name=est1793/&gt;&lt;ref&gt;Originally inc. 1802.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ هریسون، کنتاکی]] 
	|- id=&quot;D&quot;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[دنویل، کنتاکی]]
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۶٬۲۱۸
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|15.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1836&lt;ref&gt;Established 1787.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ بویل، کنتاکی]] 
	|-
	| [[داوسن اسپرینقز، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally inc. as [[داوسن اسپرینقز، کنتاکی]].&lt;/ref&gt;
	| ۲٬۷۶۴
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|3.8|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۳۲
	| [[ هاپکینز، کنتاکی]]&lt;br /&gt;[[ کالدول، کنتاکی]]
	|-
	| [[دیتن، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally the separate cities of [[دیتن، کنتاکی]] and [[جیمزتاون، کنتاکی]].&lt;/ref&gt;
	| ۵٬۳۳۸
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|1.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1867&lt;ref&gt;Jamestown incorporated 1848; Brooklyn inc. 1849.&lt;/ref&gt;
	| [[ کمبل، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[دیکسن، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۷۸۶
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۶
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|1.0|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۶۱
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ وبستر، کنتاکی]] 
	|-
	| [[داقلس هیل، کنتاکی]]
	| ۵٬۴۸۴
	| Home Rule
	| ۴
	| {{Convert|1.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۳
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[داور، کنتاکی]] 
	| ۲۵۲
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.5|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1856&lt;ref name=est1836&gt;Established 1836.&lt;/ref&gt;
	| [[ ماسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[درکسبورو، کنتاکی]] 
	| ۵۱۵
	| Home Rule
	| ۵
	| {{Convert|0.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۸۸
	| [[ مولنبرق، کنتاکی]] 
	|-
	| [[دروید هیلز، کنتاکی]] 
	| ۳۰۸
	| Home Rule
	| ۶
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۰
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[درای ریج، کنتاکی]] 
	| ۲٬۱۹۱
	| Home Rule
	| ۵
	| {{Convert|4.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۲۰
	| [[ قرنت، کنتاکی]] 
	|-  
	|- id=&quot;E&quot;
	| [[ارلینقتون، کنتاکی]] 
	| ۱٬۴۱۳
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|2.5|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۷۱
	| [[ هاپکینز، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ادیویل، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲٬۵۵۴
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|7.8|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۱۲
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ لیون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[اجوود، کنتاکی]]
	| ۸٬۵۷۵
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|4.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1948&lt;ref&gt;[[اجوود، کنتاکی]] incorporated 1962; [[اجوود، کنتاکی]] inc. 1965; both annexed by Edgewood 1968.&lt;/ref&gt;
	| [[ کنتون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ادمنتون، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱٬۵۹۵
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|3.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1860&lt;ref name=est1836/&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ متکالف، کنتاکی]] 
	|-
	| [[اکران، کنتاکی]] 
	| ۱۳۵
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۰۶
	| [[ مید، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[الیزابت‌تاون، کنتاکی]]
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲۸٬۵۳۱
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|25.8|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1847&lt;ref name=est1797/&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ هاردین، کنتاکی]] 
	|-
	| [[الخورن سیتی، کنتاکی]]
	| ۹۸۲
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|2.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۱۲
	| [[ پایک، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[الکتون، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲٬۰۶۲
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|2.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1843&lt;ref name=est1820/&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ تاد، کنتاکی]] 
	|-
	| [[السمر، کنتاکی]]
	| ۸٬۴۵۱
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|2.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۹۶
	| [[ کنتون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[امننس، کنتاکی]] 
	| ۲٬۴۹۸
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|2.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۵۱
	| [[ هنری، کنتاکی]] 
	|-
	| [[رلنقر، کنتاکی]]
	| ۱۸٬۰۸۲
	| Home Rule
	| ۳
	| {{Convert|8.5|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۹۷
	| [[ کنتون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[اوبنک، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Also known as [[اوبنک، کنتاکی]].&lt;/ref&gt;
	| ۳۱۹
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۸۶
	| [[ پلاسکی، کنتاکی]]&lt;br /&gt;[[ لینکلن، کنتاکی]]
	|-
	| [[اورتس، کنتاکی]] 
	| ۹۶۲
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.5|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۲۱
	| [[ هارلن، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ایوینق، کنتاکی]] 
	| ۲۶۴
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1979&lt;ref&gt;Established 1880.&lt;/ref&gt;
	| [[ فلمینق، کنتاکی]] 
	|- id=&quot;F&quot;
	| [[فیرفیلد، کنتاکی]]
	| ۱۱۳
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1870&lt;ref name=est1818/&gt;
	| [[ نلسن، کنتاکی]] 
	|-
	| [[فیرویو، کنتاکی]] 
	| ۱۴۳
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۷
	| [[ کنتون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[فلمت، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲٬۱۶۹
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|1.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1856&lt;ref name=est1793&gt;Established 1793.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ پندلتن، کنتاکی]] 
	|-
	| [[فرقوسن، کنتاکی]] 
	| ۹۲۴
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|1.8|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۰۶
	| [[ پلاسکی، کنتاکی]] 
	|-
	| [[فینکسل، کنتاکی]] 
	| ۸۱۷
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۴
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[فلیتوودز، کنتاکی]]
	| ۷٬۴۲۳
	| Home Rule
	| ۳ 
	| {{Convert|3.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۳۲
	| [[ قریناپ، کنتاکی]] 
	|-
	| [[فلمینق-نئون، کنتاکی]] 
	| ۷۷۰
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|1.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۷
	| [[ لتچر، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[فلمینقسبورق، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲٬۶۵۸
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|2.0|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1812&lt;ref&gt;Established before 1798.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ فلمینق، کنتاکی]] 
	|-
	| [[فلورنس، کنتاکی]]
	| ۲۹٬۹۵۱
	| Home Rule
	| ۳
	| {{Convert|10.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1860&lt;ref name=est1830&gt;Established 1830.&lt;/ref&gt;
	| [[ بون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[فوردسویل، کنتاکی]] 
	| ۵۲۴
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.5|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۸۶
	| [[ اوهایو، کنتاکی]] 
	|-
	| [[فورست هیل، کنتاکی]] 
	| ۴۴۴
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۹
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[فورت، میچل، کنتاکی]]
	| ۸٬۲۰۷
	| Home Rule
	| ۴
	| {{Convert|3.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1910&lt;ref&gt;[[فورت، میچل، کنتاکی]] separately incorporated 1927; annexed in 1967.&lt;/ref&gt;
	| [[ کنتون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[فورت تامز، کنتاکی]]
	| ۱۶٬۳۲۵
	| Home Rule
	| ۳ 
	| {{Convert|5.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1914&lt;ref&gt;Established 1867.&lt;/ref&gt;
	| [[ کمبل، کنتاکی]] 
	|-
	| [[فورت، رایت، کنتاکی]]
	| ۵٬۷۲۳
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|3.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۴۱
	| [[ کنتون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[فاونتن ران، کنتاکی]] 
	| ۲۱۷
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|1.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۰۸
	| [[ مونروو، کنتاکی]] 
	|-
	| [[فاکس چیس، کنتاکی]] 
	| ۴۴۷
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۸۳
	| [[ بولت، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[فرانکفورت، کنتاکی]]
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲۵٬۵۲۷
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|14.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1835&lt;ref&gt;Established 1786.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ فرانکلین، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[فرانکلین، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۸٬۴۰۸
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|11.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۲۰
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ سیمپسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[فردونیا، کنتاکی]] 
	| ۴۰۱
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۶۹
	| [[ کالدول، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[فرنچبورق، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴۸۶
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۶ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|0.8|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۷۱
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ منیفی، کنتاکی]] 
	|-
	| [[فولتن، کنتاکی]]
	| ۲٬۴۴۵
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|3.0|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۷۲
	| [[ فولتن، کنتاکی]] 
	|- id=&quot;G&quot;
	| [[قیملیل، کنتاکی]] 
	| ۳۷۶
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۶
	| [[ مونروو، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[جرج‌تاون، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally inc. as [[Lebanon, Kentucky (disambiguation)|Lebanon]], then [[جرج‌تاون، کنتاکی]].&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲۹٬۰۹۸
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 4&lt;ref&gt;{{Cite web |title=archive copy |url=http://apps.sos.ky.gov/land/cities/citydetail.asp?id=152&amp;city=Georgetown&amp;idctr=149 |accessdate=2017-07-12 |archivedate=2013-08-23 |archiveurl=https://archive.today/20130823192157/http://apps.sos.ky.gov/land/cities/citydetail.asp?id=152&amp;city=Georgetown&amp;idctr=149 }}&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|16.0|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1784&lt;ref&gt;''Kentucky Encyclopedia'', [https://books.google.com/books?id=8eFSK4o--M0C&amp;pg=PA371 p. 371]. &quot;Georgetown&quot;. University Press of Kentucky (Lexington), 1992. Accessed 26 July 2013. The Kentucky Land Office [http://apps.sos.ky.gov/land/cities/citydetail.asp?id=152&amp;city=Georgetown&amp;idctr=149 cannot provide a date for Georgetown's incorporation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190722134014/http://apps.sos.ky.gov/land/cities/citydetail.asp?id=152&amp;city=Georgetown&amp;idctr=149 |date=2019-07-22 }}.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ اسکات، کنتاکی]] 
	|-
	| [[جرمنتاون، کنتاکی]] 
	| ۱۵۴
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1795&lt;ref&gt;Rennick, Robert. ''Kentucky Place Names'', [https://books.google.com/books?id=3Lac2FUSj_oC&amp;pg=PA115 p. 115]. &quot;Germantown&quot;. University Press of Kentucky (Lexington), 1987. Accessed 26 July 2013.&lt;/ref&gt;
	| [[ براکن، کنتاکی]]&lt;br /&gt;[[ ماسون، کنتاکی]]
	|-
	| [[قنت، کنتاکی]] 
	| ۳۲۳
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1856&lt;ref name=est1835&gt;Established 1835.&lt;/ref&gt;
	| [[ کرول، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[قلاسقو، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۴٬۰۲۸
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|15.5|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1809&lt;ref name=est1799/&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ برن، کنتاکی]] 
	|-
	| [[قلنکو، کنتاکی]] 
	| ۳۶۰
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|1.8|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1960&lt;ref&gt;Originally inc. 1876.&lt;/ref&gt;
	| [[ قالتین، کنتاکی]] 
	|-
	| [[قلنویو، کنتاکی]] 
	| ۵۳۱
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|1.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۸۵
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[قلنویو هیل، کنتاکی]] 
	| ۳۱۹
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۲
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[قلنویو منر، کنتاکی]] 
	| ۱۹۱
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۶۵
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[قوس کریک، کریک، کنتاکی]] 
	| ۲۹۴
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۶۹
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[قووشن، کنتاکی]] 
	| ۹۰۹
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۹۰
	| [[ اولدهام، کنتاکی]] 
	|-
	| [[قرند ریورز، کنتاکی]] 
	| ۳۸۲
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|2.0|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۹۰
	| [[ لیوینقستون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[قرتز، کنتاکی]] 
	| ۷۸
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۸۱
	| [[ اوون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[قریمور-دووندیل، کنتاکی]] 
	| ۲٬۸۷۰
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|0.8|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1987&lt;ref&gt;[[قریمور-دووندیل، کنتاکی]] originally inc. 1959. [[قریمور-دووندیل، کنتاکی]] originally inc. 1958.&lt;/ref&gt;
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[قریسن، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴٬۲۱۷
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|2.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1860&lt;ref&gt;Established 1844.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ کارتر، کنتاکی]] 
	|-
	| [[قرین اسپرینق، کنتاکی]] 
	| ۷۱۵
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۴
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[قرینزبرق، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲٬۱۶۳
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|2.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1795&lt;ref name=est1794/&gt;&lt;ref&gt;Rennick (1987)&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ قرین، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[قریناپ، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally inc. as [[قریناپ، کنتاکی]].&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱٬۱۸۸
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|1.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1848&lt;ref name=est1818&gt;Established 1818.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ قریناپ، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[قرینویل، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴٬۳۱۲
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|4.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1849&lt;ref name=est1812/&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ مولنبرق، کنتاکی]] 
	|-
	| [[قاتری، کنتاکی]] 
	| ۱٬۴۱۹
	| Home Rule
	| ۴
	| {{Convert|1.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۷۶
	| [[ تاد، کنتاکی]] 
	|- id=&quot;H&quot;
	| [[هنسن، کنتاکی]] 
	| ۷۴۲
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|2.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۷۳
	| [[ هاپکینز، کنتاکی]] 
	|-
	| [[هاردن (کنتاکی)]] 
	| ۶۱۵
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۲
	| [[ مارشال، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[هاردینسبورق]]
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲٬۳۴۳
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|3.5|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1890&lt;ref&gt;Established 1800.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ برکینریج، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[هارلن، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally inc. as [[Mt. Pleasant, Kentucky (disambiguation)|Mt. Pleasant]].&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱٬۷۴۵
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|1.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۸۴
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ هارلن، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[هارودسبورق]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۸٬۳۴۰
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|6.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1836&lt;ref&gt;Established 1785.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ مرسر، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[هارتفرد، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲٬۶۷۲
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|2.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۰۸
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ اوهایو، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[هاوسویل]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۹۴۵
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|1.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1847&lt;ref name=est1836/&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ هنکاک، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[هزرد، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴٬۴۵۶
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|5.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۸۴
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ پری، کنتاکی]] 
	|-
	| [[هیزل، کنتاکی]] 
	| ۴۱۰
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۱۱
	| [[ کلووی، کنتاکی]] 
	|-
	| [[عبرن استیت، کنتاکی]] 
	| ۱٬۰۸۷
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۸۴
	| [[ بولت، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[هندرسن، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲۸٬۷۵۷
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|17.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1840&lt;ref name=est1797&gt;Established 1797.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ هندرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[هریتیج کریک، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally inc. as [[هریتیج کریک، کنتاکی]].&lt;/ref&gt;
	| ۱٬۰۷۶
	| Home Rule
	| ۵
	| {{Convert|0.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۶۰
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[هیکمن، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲٬۳۹۵
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|3.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۴۱
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ فولتن، کنتاکی]] 
	|-
	| [[هیکری هیل، کنتاکی]] 
	| ۱۱۴
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۹
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[هایلند هایتس، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally inc. as [[هایلند هایتس، کنتاکی]].&lt;/ref&gt;
	| ۶٬۹۲۳
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|2.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1927&lt;ref&gt;Established &amp; originally inc. 1867.&lt;/ref&gt;
	| [[ کمبل، کنتاکی]] 
	|-
	| [[هیل اند دیل، کنتاکی]] 
	| ۱۴۲
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۶
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[هیلویو، کنتاکی]] 
	| ۸٬۱۷۲
	| Home Rule
	| ۳ 
	| {{Convert|3.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۴
	| [[ بولت، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[هیندمن، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۷۷۷
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|3.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۸۶
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ نات، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[هاجنویل، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳٬۲۰۶
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|2.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۳۹
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ لرو، کنتاکی]] 
	|-
	| [[هالوو کریک]] 
	| ۷۸۳
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۱
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[هالیویلا]] 
	| ۵۳۷
	| Home Rule
	| ۶
	| {{Convert|0.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۸
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[هاپکینزویل]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳۱٬۵۷۷
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|30.8|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1853&lt;ref&gt;Established 1804.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ کریستین، کنتاکی]] 
	|-
	| [[هورس کیو، کنتاکی]] 
	| ۲٬۳۱۱
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|2.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۶۴
	| [[ هارت، کنتاکی]] 
	|-
	| [[هیوستن ایکر، کنتاکی]] 
	| ۵۰۷
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۶
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[هانتر هالوو]] 
	| ۳۸۶
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۹
	| [[ بولت، کنتاکی]] 
	|-
	| [[هارستبوورن]] 
	| ۴٬۲۱۶
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|1.8|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۸۲
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[هارستبورن ایکر]] 
	| ۱٬۸۱۱
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۶۳
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[هاستنویل]] 
	| ۴۰۵
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|1.0|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1850&lt;ref name=est1836/&gt;
	| [[ لینکلن، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[هیدن، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳۶۵
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۶ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|1.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۸۲
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ لسلی، کنتاکی]] 
	|- id=&quot;I&quot;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ایندیپندنس، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲۴٬۷۵۷
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|17.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۴۲
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ کنتون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ایندین هیل، کنتاکی]] 
	| ۲٬۸۶۸
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|2.0|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1999&lt;ref&gt;Originally incorporated 1941; [[ایندین هیل، کنتاکی]] separately inc. 1955. The [http://www.indianhillsky.org/ City of Indian Hills website] claims they were merged in 1999, but the Commonwealth of Kentucky's [http://apps.sos.ky.gov/land/cities/citydetail.asp?id=200 Land Office] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170913153130/http://indianhillsky.org/ |date=2017-09-13 }} {{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170913153130/http://indianhillsky.org/ |archivedate=2017-09-13 |title=archive copy |url=http://indianhillsky.org/ |accessdate=2021-09-29}} continues to list Indian Hills-Cherokee Section as an active municipality.&lt;/ref&gt;
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[اینز، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally inc. as [[Eden, Kentucky|Eden]].&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۷۱۷
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۶ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|1.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1942&lt;ref&gt;Originally inc. in 1888.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ مارتین، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[اروین، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲٬۷۱۵
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|1.5|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1849&lt;ref name=est1812/&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ استیل، کنتاکی]] 
	|-
	| [[اروینقتن، کنتاکی]] 
	| ۱٬۱۸۱
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۸۹
	| [[ برکینریج، کنتاکی]] 
	|-
	| [[آیلند، کنتاکی]] 
	| ۴۵۸
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1908&lt;ref&gt;Actual date unknown, but a 1938 court ruling claimed incorporation of at least 30 years.&lt;/ref&gt;
	| [[ مک‌لین، کنتاکی]] 
	|- id=&quot;J&quot;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[جکسن، کنتاکی]]
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲٬۲۳۱
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|2.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1890&lt;ref&gt;Established 1839. Originally inc. 1845.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ بریثیت، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[جیمزتاون، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱٬۷۹۴
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|3.0|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۲۶
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ راسل، کنتاکی]] 
	|-
	| [[جفرسنتاون، کنتاکی]] 
	| ۲۶٬۵۹۵
	| Home Rule
	| ۲ 
	| {{Convert|10.0|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۷۹۷
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[جفرسنویل، کنتاکی]] 
	| ۱٬۵۰۶
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|2.5|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۷۶
	| [[ مونتقومری، کنتاکی]] 
	|-
	| [[جنکینس، کنتاکی]] 
	| ۲٬۲۰۳
	| Home Rule
	| ۴
	| {{Convert|7.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۱۲
	| [[ لتچر، کنتاکی]] 
	|-
	| [[جانکشن سیتی، کنتاکی]] 
	| ۲٬۲۴۱
	| Home Rule
	| ۴
	| {{Convert|1.8|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۸۲
	| [[ بویل، کنتاکی]] 
	|- id=&quot;K&quot;
	| [[Keene, Kentucky|Keene]] 
	| 383&lt;ref&gt;As of the [[سرشماری ۲۰۰۰ ایالات متحده آمریکا]], per the [http://apps.sos.ky.gov/land/cities/citydetail.asp?id=215 Kentucky Land Office] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140327234724/http://apps.sos.ky.gov/land/cities/citydetail.asp?id=215 |date=2014-03-27 }}.&lt;/ref&gt;
	| Home Rule
	| ۶
	| 
	| ۱۸۴۴
	| [[ جسامین، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کنتن ویل، کنتاکی]] 
	| ۱۱۰
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۴۹
	| [[ کنتون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کویل، کنتاکی]] 
	| ۳۷۶
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۱۰
	| [[ بالارد، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کینقزلی، کنتاکی]] 
	| ۳۸۱
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۳۹
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کوتاوا، کنتاکی]] 
	| ۶۴۹
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|2.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۷۲
	| [[ لیون، کنتاکی]] 
	|- id=&quot;L&quot;
	| [[لا سنتر، کنتاکی]] 
	| ۱٬۰۰۹
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ?
	| [[ بالارد، کنتاکی]] 
	|-
	| [[لافایت، کنتاکی]] 
	| ۱۶۵
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۳۶
	| [[ کریستین، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[لا قرینج، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۸٬۰۸۲
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|7.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۴۰
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ اولدهام، کنتاکی]] 
	|-
	| [[لیکساید پارک، کنتاکی]] 
	| ۲٬۶۶۸
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.8|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۳۰
	| [[ کنتون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[لیکویو هایتس، کنتاکی]] 
	| ۱۸۵
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۹
	| [[ روآن، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[لنکستر، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳٬۴۴۲
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|1.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1837&lt;ref name=est1797/&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ قررد، کنتاکی]] 
	|-
	| [[لانقدان پلیس، کنتاکی]] 
	| ۹۳۶
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۷
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[لارنسبرق، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally est. as [[لارنسبرق، کنتاکی]].&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۰٬۵۰۵
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|5.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1850&lt;ref name=est1820/&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ اندرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[لبنان، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵٬۵۳۹
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|5.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۱۵
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ ماریون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[لبنان جانکشن، کنتاکی]] 
	| ۱٬۸۱۳
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|5.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۹۵
	| [[ بولت، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[لیچفیلد، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۶٬۶۹۹
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|10.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۶۶
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ قریسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[لویسبورق، کنتاکی]] 
	| ۸۱۰
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|1.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۷۸
	| [[ لوقان، کنتاکی]] 
	|-
	| [[لویسپورت، کنتاکی]] 
	| ۱٬۶۷۰
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|1.0|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1882&lt;ref&gt;Originally inc. 1844.&lt;/ref&gt;
	| [[ هنکاک، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[لکسینقتون، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲۹۵٬۸۰۳
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| First
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|285.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1831&lt;ref&gt;Established 1782.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ فیت، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[لیبرتی، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲٬۱۶۸
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|1.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1860&lt;ref name=est1830/&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ کیسی، کنتاکی]] 
	|-
	| [[لینکلن‌شر، کنتاکی]] 
	| ۱۴۸
	| Home Rule
	| ۶
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۳
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[لیورمر، کنتاکی]] 
	| ۱٬۳۶۵
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|1.0|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۵۰
	| [[ مک‌لین، کنتاکی]] 
	|-
	| [[لیوینقستن، کنتاکی]] 
	| ۲۲۶
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1943&lt;ref name=&quot;Originally inc. 1880&quot;/&gt;
	| [[ راک کاسل، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[لندن، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۷٬۹۹۳
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|10.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۳۶
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ لاورل، کنتاکی]] 
	|-
	| [[لورتو، کنتاکی]] 
	| ۷۱۳
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|3.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۶۶
	| [[ ماریون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[لوئیزا، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲٬۴۶۷
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|1.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1869&lt;ref&gt;Originally inc. 1822.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ لارنس، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[لوییویل، کنتاکی]]
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 597,337&lt;ref&gt;This figure is for the [[Louisville/Jefferson County metro government (balance), Kentucky|Louisville/Jefferson County metro government (balance)]], those areas either unincorporated or within the City of Louisville proper before the 2003 merger of the urban and county governments. The population of the entire county was 741,096.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| First
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|342.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1828&lt;ref&gt;Established 1778.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[لویال، کنتاکی]] 
	| ۱٬۴۶۱
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|1.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۲۴
	| [[ هارلن، کنتاکی]] 
	|-
	| [[لادلوو، کنتاکی]] 
	| ۴٬۴۰۷
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|1.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۶۴
	| [[ کنتون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[لینچ، کنتاکی]] 
	| ۷۴۷
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۶۳
	| [[ هارلن، کنتاکی]] 
	|-
	| [[لیندن، کنتاکی]] 
	| ۱۱٬۰۰۲
	| Home Rule
	| ۳ 
	| {{Convert|3.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1965&lt;ref&gt;Annexed the cities of [[Keeneland, Kentucky|Keeneland]] and [[Whipps Millgate, Kentucky|Whipps Millgate]] in 2001.&lt;/ref&gt;
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[لینویو، کنتاکی]] 
	| ۹۱۴
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۴
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|- id=&quot;M&quot;
	| [[مکویل، کنتاکی]] 
	| ۲۲۲
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۶۷
	| [[ واشینقتن، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[مدسنویل، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۹٬۵۹۱
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|18.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۰۷
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ هاپکینز، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[منچسترر، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally est. as [[قرینویل، کنتاکی]].&lt;/ref&gt; 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱٬۲۵۵
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|1.5|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۴۴
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ کلی، کنتاکی]] 
	|-
	| [[منر کریک، کنتاکی]] 
	| ۱۴۰
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۲
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[مریان، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳٬۰۳۹
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|3.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1851&lt;ref&gt;Originally inc. in 1844.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ کریتندن، کنتاکی]] 
	|-
	| [[مارتین، کنتاکی]]
	| ۶۳۴
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|0.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۲۰
	| [[ فلوید، کنتاکی]] 
	|-
	| [[مریهیل استیت، کنتاکی]] 
	| ۱۷۹
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۶۳
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[میفیلد، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۰٬۰۲۴
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|10.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1846&lt;ref name=est1824&gt;Established 1824.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ قریوس، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[مایزویل، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۹٬۰۱۱
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|21.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۳۳
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ ماسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[مک‌هنری، کنتاکی]] 
	| ۳۸۸
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۸۰
	| [[ اوهایو، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[مک‌کی، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۸۰۰
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|2.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۸۲
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ جکسون، کنتاکی]]
	|-
	| [[مدوو ویل، کنتاکی]] 
	| ۷۳۶
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۶۷
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[میدووبروک فارم، کنتاکی]] 
	| ۱۳۶
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۵
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[میدووویو استیت، کنتاکی]] 
	| ۳۶۳
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۴
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ملبورن، کنتاکی]] 
	| ۴۰۱
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.8|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۱۲
	| [[ کمبل، کنتاکی]] 
	|-
	| [[منتر، کنتاکی]] 
	| ۱۹۳
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۷
	| [[ کمبل، کنتاکی]] 
	|-
	| [[میدلزبرو، کنتاکی]]&lt;!--NOT Middlesborough per Secretary of State &amp; USBOGNs--&gt;
	| ۱۰٬۳۳۴
	| Home Rule
	| ۳ 
	| {{Convert|7.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۹۰
	| [[ بل، کنتاکی]] 
	|-
	| [[میدلتاون، کنتاکی]] 
	| ۷٬۲۱۸
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|5.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1979&lt;ref name=est1797/&gt;&lt;ref&gt;Originally inc. 1866.&lt;/ref&gt;
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[میدوی، کنتاکی]] 
	| ۱٬۶۴۱
	| Home Rule
	| ۴
	| {{Convert|1.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۴۶
	| [[ وودفورد، کنتاکی]] 
	|-
	| [[میلرسبورق، کنتاکی]] 
	| ۷۹۲
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1893&lt;ref name=est1817/&gt;&lt;ref&gt;Originally inc. 1874.&lt;/ref&gt;
	| [[ بوربن، کنتاکی]]
	|-
	| [[میلتن، کنتاکی]] 
	| ۵۷۴
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|1.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1954&lt;ref&gt;Originally inc. 1846.&lt;/ref&gt;
	| [[ تریمبل، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ماکینقبرد ولی، کنتاکی]] 
	| ۱۶۷
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1940&lt;ref name=&quot;unk&quot;/&gt;
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[مانتری، کنتاکی]] 
	| ۱۳۸
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1954&lt;ref&gt;Established 1847. Originally inc. 1874.&lt;/ref&gt;
	| [[ اوون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[مانتیسلو، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۶٬۱۸۸
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|5.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۱۰
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ وین، کنتاکی]] 
	|-
	| [[مورلند، کنتاکی]] 
	| ۴۳۱
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۹
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[مورهد، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۶٬۸۴۵
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|9.5|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۶۹
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ روآن، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[مورقانفیلد، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳٬۲۸۵
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|3.0|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1870&lt;ref name=est1812&gt;Established 1812.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ یونیون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[مورقانتاون، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲٬۳۹۴
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|2.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۱۳
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ باتلر، کنتاکی]] 
	|-
	| [[مرتن قپ، کنتاکی]] 
	| ۸۶۳
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|1.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۸۸
	| [[ هاپکینز، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ماونت الیوت، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲۹۹
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|0.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1871&lt;ref&gt;Originally inc. 1851.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ رابرتسون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ماونت استرلینق، کنتاکی]]&lt;!--sic--&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۶٬۸۹۵
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|4.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1851&lt;ref name=est1792&gt;Established 1792.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ مونتقومری، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ماونت ورنن، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲٬۴۷۷
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|1.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1866&lt;ref&gt;Originally inc. 1818.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ راک کاسل، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ماونت واشینقتن، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally est. as [[Mount Vernon, Kentucky (disambiguation)|Mount Vernon]].&lt;/ref&gt;
	| ۹٬۱۱۷
	| Home Rule
	| ۳ 
	| {{Convert|6.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1954&lt;ref name=orig1833&gt;Originally inc. 1833.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Established 1822.&lt;/ref&gt;
	| [[ بولت، کنتاکی]] 
	|-
	| [[مولدراوو، کنتاکی]] 
	| ۹۴۷
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۲
	| [[ مید، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[مونفوردویل، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱٬۶۱۵
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|2.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۸۰
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ هارت، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[موری، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۷٬۷۴۱
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|11.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۴۴
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ کلووی، کنتاکی]] 
	|-
	| [[مری، ماری هیل، کنتاکی]] 
	| ۵۸۲
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۸۲
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|- id=&quot;N&quot;
	| [[نیبو، کنتاکی]] 
	| ۲۳۶
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۶۱
	| [[ هاپکینز، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[نیو کاسل، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۹۱۲
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|0.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1851&lt;ref name=est1817/&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ هنری، کنتاکی]] 
	|-
	| [[نیو هیون، کنتاکی]] 
	| ۸۵۵
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۳۹
	| [[ نلسن، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[نیوپورت، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۵٬۲۷۳
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|3.0|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1834&lt;ref name=est1795&gt;Established 1795.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ کمبل، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[نیکلاسویل، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲۸٬۰۱۵
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|13.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۳۷
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ جسامین، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ناربورن استیت، کنتاکی]] 
	| ۴۴۱
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۰
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[میدلتاون شمالی، کنتاکی]] 
	| ۶۴۳
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۱۹
	| [[ بوربن، کنتاکی]] 
	|-
	| [[نرتفیلد، کنتاکی]] 
	| ۱٬۰۲۰
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.5|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۶۵
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[نورتونویل، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally inc. as [[نورتونویل، کنتاکی]].&lt;/ref&gt;
	| ۱٬۲۰۴
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|1.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۷۳
	| [[ هاپکینز، کنتاکی]] 
	|-
	| [[نروود، کنتاکی]] 
	| ۳۷۰
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۵
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|- id=&quot;O&quot;
	| [[اوک قروو، کنتاکی]] 
	| ۷٬۴۸۹
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|10.8|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۴
	| [[ کریستین، کنتاکی]] 
	|-
	| [[اوکلند، کنتاکی]] 
	| ۲۲۵
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|1.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۷
	| [[ وارن، کنتاکی]] 
	|-
	| [[اولد برونسبورو پلیس، کنتاکی]] 
	| ۳۵۳
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۷
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[الیو هیل، کنتاکی]] 
	| ۱٬۵۹۹
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|1.8|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۸۴
	| [[ کارتر، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ارچرد قرس هیل، کنتاکی]] 
	| ۱٬۵۹۵
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۹
	| [[ اولدهام، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[اوونزبروو، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵۷٬۲۶۵
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|20.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1850&lt;ref name=est1817/&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ دیویس، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[اوونتون، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱٬۳۲۷
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|1.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1849&lt;ref name=orig1828/&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ اوون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[اووینقسویل، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱٬۵۳۰
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|2.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1811&lt;ref name=unk&gt;Actual date unknown.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ بث، کنتاکی]] 
	|- id=&quot;P&quot;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[پدوکا، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲۵٬۰۲۴
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|20.0|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1838&lt;ref name=est1830/&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ مک‌کراکن، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[پینتسویل، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳٬۴۵۹
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|2.8|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1843&lt;ref name=est1834/&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ جانسون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[پاریس، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally est. as [[Hopewell, Kentucky (disambiguation)|Hopewell]].&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۸٬۵۵۳
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|6.0|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1890&lt;ref&gt;Established 1789. Originally inc. 1839.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ بوربن، کنتاکی]] 
	|-
	| [[پارک سیتی، کنتاکی]] 
	| ۵۳۷
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|1.5|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۷۱
	| [[ برن، کنتاکی]] 
	|-
	| [[پارک هیل، کنتاکی]] 
	| ۲٬۹۷۰
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|0.8|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۲۷
	| [[ کنتون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[پارکوی ویلیج، کنتاکی]] 
	| ۶۵۰
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۴۰
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[پمبروک، کنتاکی]] 
	| ۸۶۹
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|1.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۶۹
	| [[ کریستین، کنتاکی]] 
	|-
	| [[پریویل، کنتاکی]] 
	| ۷۵۱
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.8|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1867&lt;ref name=est1817/&gt;
	| [[ بویل، کنتاکی]] 
	|-
	| [[پیوی ولی، کنتاکی]] 
	| ۱٬۴۵۶
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|2.0|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۷۰
	| [[ اولدهام، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[پایکویل، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally est. as [[پایکویل، کنتاکی]] and inc. as [[پایکویل، کنتاکی]].&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۶٬۹۰۳
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|21.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1848&lt;ref name=est1824/&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ پایک، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[پاینویل، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱٬۷۳۲
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|1.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1873&lt;ref name=est1781&gt;Established 1781.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ بل، کنتاکی]] 
	|-
	| [[پاینیر ویلیج، کنتاکی]] 
	| ۲٬۰۳۰
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|0.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۴
	| [[ بولت، کنتاکی]] 
	|-
	| [[پیپا پیسس، کنتاکی]] 
	| ۵۳۳
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.5|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۸۳
	| [[ نات، کنتاکی]] 
	|-
	| [[پلنتیشن، کنتاکی]] 
	| ۸۳۲
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۶۰
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[پلیزورویل، کنتاکی]] 
	| ۸۳۴
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.5|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۴۲
	| [[ هنری، کنتاکی]]&lt;br /&gt;[[ شلبی، کنتاکی]]
	|-
	| [[پلام اسپرینقز، کنتاکی]] 
	| ۴۵۳
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۶۶
	| [[ وارن، کنتاکی]] 
	|-
	| [[پاپلر هیل، کنتاکی]] 
	| ۳۶۲
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۸۳
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[پادرلی، کنتاکی]] 
	| ۷۴۵
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|1.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۶۳
	| [[ مولنبرق، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[پرستونسبورق، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally est. as [[پرستونسبورق، کنتاکی]].&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳٬۲۵۵
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|12.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1867&lt;ref name=est1818/&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ فلوید، کنتاکی]] 
	|-
	| [[پرستونویل، کنتاکی]] 
	| ۱۶۱
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۶۷
	| [[ کرول، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[پرینستون، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۶٬۳۲۹
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|9.0|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1854&lt;ref name=est1820/&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ کالدول، کنتاکی]] 
	|-
	| [[پراسپکت، کنتاکی]] 
	| ۴٬۶۹۸
	| Home Rule
	| ۳ 
	| {{Convert|3.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۴
	| [[ جفرسون، کنتاکی]]&lt;br /&gt;[[ اولدهام، کنتاکی]]
	|-
	| [[پراویدنس، کنتاکی]] 
	| ۳٬۱۹۳
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|6.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1860&lt;ref name=est1840/&gt;
	| [[ وبستر، کنتاکی]] 
	|- id=&quot;R&quot;
	| [[ریسلند، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally inc. as [[ریسلند، کنتاکی]].&lt;/ref&gt;
	| ۲٬۴۲۴
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|2.5|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۱۵
	| [[ قریناپ، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ردکلیف، کنتاکی]] 
	| ۲۱٬۶۸۸
	| Home Rule
	| ۲ 
	| {{Convert|12.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۶
	| [[ هاردین، کنتاکی]] 
	|-
	| [[رونا، کنتاکی]] 
	| ۶۰۵
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۲۱
	| [[ استیل، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ریویک، کنتاکی]] 
	| ۱۳۴
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۳۸
	| [[ ماریون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ریچلاون، کنتاکی]] 
	| ۴۰۵
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۴۸
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ریچمند، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳۱٬۳۶۴
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|23.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۰۹
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ مدیسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ریور بلاف، کنتاکی]] 
	| ۴۰۳
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۸۰
	| [[ اولدهام، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ریوروود، کنتاکی]] 
	| ۴۴۶
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۶۹
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[روباردس، کنتاکی]] 
	| ۵۱۵
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|3.0|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۹۷
	| [[ هندرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[راچستر، کنتاکی]] 
	| ۱۵۲
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.5|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۵۸
	| [[ باتلر، کنتاکی]] 
	|-
	| [[راکپورت، کنتاکی]] 
	| ۲۶۶
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۷۰
	| [[ اوهایو، کنتاکی]] 
	|-
	| [[روولینق فیلدز، کنتاکی]] 
	| ۶۴۶
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1958&lt;ref&gt;Although city claims 1951 incorporation.&lt;/ref&gt;
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[روولینق هیل، کنتاکی]] 
	| ۹۵۹
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۶۶
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[راسل، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally est. as [[Riverview, Kentucky (disambiguation)|Riverview]].&lt;/ref&gt;
	| ۳٬۳۸۰
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|3.0|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1874&lt;ref name=est1869&gt;Established 1869.&lt;/ref&gt;
	| [[ قریناپ، کنتاکی]] 
	|-
	| [[راسل اسپرینقز، کنتاکی]] 
	| ۲٬۴۴۱
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|4.5|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۳۶
	| [[ راسل، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[راسلویل، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۶٬۹۶۰
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|10.8|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1840&lt;ref name=est1810&gt;Established 1810.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ لوقان، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ریلند هایتس، کنتاکی]] 
	| ۱٬۰۲۲
	| Home Rule
	| ۶
	| {{Convert|5.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۲
	| [[ کنتون، کنتاکی]] 
	|- id=&quot;S&quot;
	| [[اسکرمنتوو، کنتاکی]] 
	| ۴۶۸
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۶۰
	| [[ مک‌لین، کنتاکی]] 
	|-
	| [[سدیویل، کنتاکی]] 
	| ۳۰۳
	| Home Rule
	| ۵
	| {{Convert|1.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۸۰
	| [[ اسکات، کنتاکی]] 
	|-
	| [[سنت. چارلز، کنتاکی]]&lt;!--not &quot;Saint Charles&quot;--&gt;
	| ۲۷۷
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|1.0|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۷۴
	| [[ هاپکینز، کنتاکی]] 
	|-
	| [[St. Mary, Kentucky|St. Mary]]&lt;!--not &quot;Saint Mary&quot;--&gt; 
	| ۲٬۷۶۵
	| Home Rule
	| ۶
	| 
	| ۱۸۶۵
	| [[ ماریون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[سنت. متیوز، کنتاکی]]&lt;!--not &quot;Saint Matthews&quot;--&gt;
	| ۱۷٬۴۷۲
	| Home Rule
	| ۳
	| {{Convert|4.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۰
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[سنت. ریجیس پارک، کنتاکی]]&lt;!--not &quot;Saint Regis Park&quot;--&gt;
	| ۱٬۴۵۴
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|0.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۳
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[سیلم، کنتاکی]] 
	| ۷۵۲
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1869&lt;ref&gt;Earlier establishment legalized by General Assembly in 1816.&lt;/ref&gt;
	| [[ لیوینقستون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[سالت لیک، کنتاکی]] 
	| ۳۰۳
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.8|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۸۸
	| [[ بث، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[سلیرسویل، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱٬۸۸۳
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|2.5|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1867&lt;ref name=est1860&gt;Established 1860.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ مقافین، کنتاکی]] 
	|-
	| [[سندر، کنتاکی]] 
	| ۲۳۸
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1882&lt;ref&gt;Originally inc. 1871 in Gallatin Co.&lt;/ref&gt;
	| [[ کرول، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[سندی هوک، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۶۷۵
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|1.0|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1888&lt;ref&gt;Established 1850. Originally inc. 1872 as [[سندی هوک، کنتاکی]]. City gov't reäctivated 1930 &amp; 1968.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ الیوت، کنتاکی]] 
	|-
	| [[اساردیس، کنتاکی]] 
	| ۱۰۳
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|1.0|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۵۰
	| [[ ماسون، کنتاکی]]&lt;br /&gt;[[ رابرتسون، کنتاکی]]
	|-
	| [[سینس هیل، کنتاکی]] 
	| ۶۹۳
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۸۲
	| [[ پلاسکی، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[اسکاتسویل، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴٬۲۲۶
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|5.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1860&lt;ref name=est1817/&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ آلن، کنتاکی]] 
	|-
	| [[سبری، کنتاکی]] 
	| ۱٬۶۰۳
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|2.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۷۱
	| [[ وبستر، کنتاکی]] 
	|-
	| [[اسنیکا قاردن، کنتاکی]] 
	| ۶۹۶
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۴۱
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[شارپسبرق، کنتاکی]] 
	| ۳۲۳
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1852&lt;ref name=&quot;est1825&quot;/&gt;
	| [[ بث، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[شلبیویل، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۴٬۰۴۵
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|8.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1846&lt;ref name=est1792/&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ شلبی، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[شپهردسویل، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۱٬۲۲۲
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|10.0|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1793 &lt;ref name=est1793/&gt;&lt;ref name=unk/&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ بولت، کنتاکی]] 
	|-
	| [[شایولی، کنتاکی]] 
	| ۱۵٬۲۶۴
	| Home Rule
	| ۳ 
	| {{Convert|4.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۳۸
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[سیلور قروو، کنتاکی]] 
	| ۱٬۱۰۲
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|1.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۰
	| [[ کمبل، کنتاکی]] 
	|-
	| [[سیمپسونویل، کنتاکی]] 
	| ۲٬۴۸۴
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|2.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۳۳
	| [[ شلبی، کنتاکی]] 
	|-
	| [[اسلتر، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally inc. as [[اسلتر، کنتاکی]].&lt;/ref&gt;
	| ۲۱۶
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۶۱
	| [[ وبستر، کنتاکی]] 
	|-
	| [[اسمیتفیلد، کنتاکی]] 
	| ۱۰۶
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۷۰
	| [[ هنری، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[اسمیتلند، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳۰۱
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۶ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|0.5|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1843&lt;ref name=est1805&gt;Established 1805.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ لیوینقستون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[اسمیت قروو، کنتاکی]] 
	| ۷۱۴
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.8|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۷۱
	| [[ وارن، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[سامرست، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۱٬۱۹۶
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|11.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1883&lt;ref name=est1812/&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ پلاسکی، کنتاکی]] 
	|-
	| [[سونورا، کنتاکی]] 
	| ۵۱۳
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|1.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۸۵
	| [[ هاردین، کنتاکی]] 
	|-
	| [[کرلتن جنوبی، کنتاکی]] 
	| ۱۸۴
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۴۹
	| [[ مولنبرق، کنتاکی]] 
	|-
	| [[پارک ویو حنوبی، کنتاکی]] 
	| ۷
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۶۱
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[شور جنوبی، کنتاکی]] 
	| ۱٬۱۲۲
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۷
	| [[ قریناپ، کنتاکی]] 
	|-
	| [[سوتقیت، کنتاکی]] 
	| ۳٬۸۰۳
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|1.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۰۷
	| [[ کمبل، کنتاکی]] 
	|-
	| [[اسپارتا، کنتاکی]] 
	| ۲۳۱
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|5.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۵۲
	| [[ قالتین، کنتاکی]]&lt;br /&gt;[[ اوون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[اسپرینق میل، کنتاکی]] 
	| ۲۸۷
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۸۳
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[اسپرینق ولی، کنتاکی]] 
	| ۶۵۴
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۸۳
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[اسپرینقفیلد، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲٬۵۱۹
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|3.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1847&lt;ref name=est1793/&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ واشینقتن، کنتاکی]] 
	|-
	| [[استمپ قرند، کنتاکی]] 
	| ۶۴۳
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1853&lt;ref name=est1834/&gt;
	| [[ اسکات، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[استنفرد، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳٬۴۸۷
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|3.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۶۱
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ لینکلن، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[استنتن، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲٬۷۳۳
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|2.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۵۴
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ پاول، کنتاکی]] 
	|-
	| [[استراتمور منر، کنتاکی]] 
	| ۳۳۷
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۳۱
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[استراتمور ویلیج، کنتاکی]] 
	| ۶۴۸
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1929&lt;ref&gt;Merged with [[استراتمور ویلیج، کنتاکی]] 1991.&lt;/ref&gt;
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[استرجیس، کنتاکی]] 
	| ۱٬۸۹۸
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|1.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۹۰
	| [[ یونیون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[سیکمر، کنتاکی]] 
	| ۱۶۰
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۹
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|- id=&quot;T&quot;
	| [[تیلر میل، کنتاکی]] 
	| ۶٬۶۰۴
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|6.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1956&lt;ref&gt;[[تیلر میل، کنتاکی]] separately incorporated 1953; annexed in 1959. [[تیلر میل، کنتاکی]] separately inc. 1929; annexed in 1972.&lt;/ref&gt;
	| [[ کنتون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[تایلورسویل، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۷۶۳
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|0.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1856&lt;ref&gt;Originally inc. 1829.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ اسپنسر، کنتاکی]] 
	|-
	| [[تن بروک، کنتاکی]] 
	| ۱۰۳
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۹
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ثورنهیل، کنتاکی]] 
	| ۱۷۸
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۶
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[تامپکینسویل، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲٬۴۰۲
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|3.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1856&lt;ref name=est1819&gt;Established 1819.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ مونروو، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ترنتن، کنتاکی]] 
	| ۳۸۴
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1868&lt;ref name=orig1840&gt;Originally inc. 1840.&lt;/ref&gt;
	| [[ تاد، کنتاکی]] 
	|- id=&quot;U&quot;
	| [[انیون، کنتاکی]] 
	| ۵٬۳۷۹
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|3.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1962&lt;ref name=est1833/&gt;&lt;ref name=orig1854/&gt;
	| [[ بون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[انیونتاون، کنتاکی]] 
	| ۱٬۰۰۲
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1860&lt;ref name=orig1840/&gt;
	| [[ یونیون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[آپتن، کنتاکی]] 
	| ۶۸۳
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|1.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۶۵
	| [[ هاردین، کنتاکی]]&lt;br /&gt;[[ لرو، کنتاکی]]
	|- id=&quot;V&quot;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ونسبورق، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱٬۵۱۸
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|1.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۲۷
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ لویس، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ورسای، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۸٬۵۶۸
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|4.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1837&lt;ref name=est1792/&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ وودفورد، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ویکو، کنتاکی]] 
	| ۳۳۴
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.8|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۶۴
	| [[ پری، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ویلا هیل، کنتاکی]] 
	| ۷٬۴۸۹
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|4.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۶۲
	| [[ کنتون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[واین قروو، کنتاکی]] 
	| ۴٬۵۲۰
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|4.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۶۵
	| [[ هاردین، کنتاکی]] 
	|- id=&quot;W&quot;
	| [[ولتن، کنتاکی]] 
	| ۳٬۶۳۵
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|4.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1854&lt;ref name=est1840/&gt;
	| [[ بون، کنتاکی]]&lt;br /&gt;[[ کنتون، کنتاکی]]
	|-
	| [[وارفیلد، کنتاکی]] 
	| ۲۶۹
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.8|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۸۲
	| [[ مارتین، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ورسا، کنتاکی]]&lt;ref&gt;Originally inc. as [[Fredericksburg, Kentucky|Fredericksburg]].&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱٬۶۱۵
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|0.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1833&lt;ref&gt;Established {{Circa|lk=no|1814}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Originally inc. 1831.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ قالتین، کنتاکی]] 
	|-
	| [[واترسن پارک، کنتاکی]] 
	| ۹۷۶
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|1.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۸۱
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ویورلی، کنتاکی]] 
	| ۳۰۸
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1869&lt;ref name=unk/&gt;
	| [[ یونیون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ویلند، کنتاکی]] 
	| ۴۲۶
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|2.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1914&lt;ref&gt;Established 1914.&lt;/ref&gt;
	| [[ فلوید، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ولینقتن، کنتاکی]] 
	| ۵۶۵
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۴۶
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[وست بوچل، کنتاکی]] 
	| ۱٬۲۳۰
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۱
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[وست لیبرتی، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳٬۴۳۵
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|4.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1840&lt;ref&gt;Established 1823.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ مورقان، کنتاکی]] 
	|-
	| [[وست پوینت، کنتاکی]] 
	| ۷۹۷
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.6|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1848&lt;ref&gt;Established {{Circa|lk=no|1797}}. Originally inc. 1838.&lt;/ref&gt;
	| [[ هاردین، کنتاکی]] 
	|-
	| [[وستوود، کنتاکی]] 
	| ۶۳۴
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۶۷
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ویتکرفت، کنتاکی]] 
	| ۱۶۰
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۰۲
	| [[ وبستر، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ویلرایت، کنتاکی]] 
	| ۷۸۰
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|1.8|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۱۷
	| [[ فلوید، کنتاکی]] 
	|-
	| [[وایت پلین، کنتاکی]] 
	| ۸۸۴
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|3.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۸۸
	| [[ هاپکینز، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ویتسبورق، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۲٬۱۳۹
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|3.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۷۶
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ لتچر، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ویتسویل، کنتاکی]] 
	| ۵۵۲
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۶۷
	| [[ دیویس، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ویکلیف، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۶۸۸
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|1.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸۸۲
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ بالارد، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ویلدر، کنتاکی]] 
	| ۳٬۰۳۵
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|3.8|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۳۵
	| [[ کمبل، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ویلدوود، کنتاکی]] 
	| ۲۶۱
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۶۴
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ویلیامزبرق، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵٬۲۴۵
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۴ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|4.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1851&lt;ref name=est1819/&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ ویتلی، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ویلیامزتاون، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳٬۹۲۵
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۵ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|17.0|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| 1858&lt;ref name=unk/&gt;&lt;ref name=est1825&gt;Established 1825.&lt;/ref&gt;
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ قرنت، کنتاکی]]&lt;br /&gt;[[ پندلتن، کنتاکی]]
	|-
	| [[ویلیسبورق، کنتاکی]] 
	| ۲۸۲
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.7|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1965&lt;ref name=est1833/&gt;
	| [[ واشینقتن، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ویلمور، کنتاکی]] 
	| ۳٬۶۸۶
	| Home Rule
	| ۴ 
	| {{Convert|0.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1918&lt;ref&gt;University of Kentucky. ''Kentucky Atlas &amp; Gazetteer'', &quot;[http://www.uky.edu/KentuckyAtlas/ky-wilmore.html Wilmore] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121215024447/http://www.uky.edu/KentuckyAtlas/ky-wilmore.html |date=2012-12-15 }}&quot;. Accessed 8 July 2013. The Kentucky Land Office [http://apps.sos.ky.gov/land/cities/citydetail.asp?id=435&amp;city=Wilmore&amp;idctr=435 cannot provide a date for Wilmore's incorporation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140203214304/http://apps.sos.ky.gov/land/cities/citydetail.asp?id=435&amp;city=Wilmore&amp;idctr=435 |date=2014-02-03 }}.&lt;/ref&gt;
	| [[ جسامین، کنتاکی]] 
	|-
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[وینچستر، کنتاکی]] 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۸٬۳۶۸
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| Home Rule
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۳ 
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| {{Convert|7.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| ۱۷۹۳
	| style=&quot;background:#eea;&quot;| [[ کلارک، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ویندی هیل، کنتاکی]] 
	| ۲٬۳۸۵
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.9|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۲
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[وینقو، کنتاکی]] 
	| ۶۳۲
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|1.0|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۷۲
	| [[ قریوس، کنتاکی]] 
	|-
	| [[وودبرن، کنتاکی]] 
	| ۳۵۵
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.4|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۶۶
	| [[ وارن، کنتاکی]] 
	|-
	| [[وودبری، کنتاکی]] 
	| ۹۰
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| 1854&lt;ref&gt;City gov't reäctivated 1986.&lt;/ref&gt;
	| [[ باتلر، کنتاکی]] 
	|-
	| [[وودلند هیل، کنتاکی]] 
	| ۶۹۶
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۶۱
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[وودلاون، کنتاکی]] 
	| ۲۲۹
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.1|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۲۲
	| [[ کمبل، کنتاکی]] 
	|-
	| [[وودلاون پارک، کنتاکی]] 
	| ۹۴۲
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۵۵
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ووردینقتن، کنتاکی]] 
	| ۱٬۶۰۹
	| Home Rule
	| ۵ 
	| {{Convert|1.2|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۲۰
	| [[ قریناپ، کنتاکی]] 
	|-
	| [[ووردینقتن هیل، کنتاکی]] 
	| ۱٬۴۴۶
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۸۰
	| [[ جفرسون، کنتاکی]] 
	|-
	| [[وورثویل، کنتاکی]] 
	| ۱۸۵
	| Home Rule
	| ۶ 
	| {{Convert|0.3|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۸۷۸
	| [[ کرول، کنتاکی]] 
	|-
	| [[وورتلند، کنتاکی]] 
	| ۹۹۵
	| Home Rule
	| ۵
	| {{Convert|1.8|sqmi|km2|1|abbr=on}}
	| ۱۹۷۰
	| [[ قریناپ، کنتاکی]] 
	|}

==City images==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
File:Louisville Skyline.jpg|[[لوییویل، کنتاکی]], the largest city in Kentucky
File:LexingtonDowntown.JPG|[[لکسینقتون، کنتاکی]], 
File:Shops along Fountain Square in Bowling Green, Kentucky 2008.JPG|[[بولینق قرین، کنتاکی]], a base of [[جنرال موتورز]]'s [[شورلت کوروت]] production
File:AscentAtRoebling's.jpg|[[کاوینقتن، کنتاکی]], a suburb of [[سینسیناتی، اوهایو]]
File:Paducah.jpg|[[پدوکا، کنتاکی]]
File:Historic Newport Kentucky2.jpg|[[نیوپورت، کنتاکی]]
File:Danville, Kentucky Downtown view.jpg|[[دنویل، کنتاکی]], home of [[سنتر کالج]].
File:DowntownCampbellsville Overhead IMG 0623.JPG|[[کمبلسویل، کنتاکی]]
File:Middlesboro.JPG|[[میدلزبرو، کنتاکی]]
File:BooneTavernBerea.jpg|[[بریا، کنتاکی]]
File:Parisstreet.JPG|[[پاریس، کنتاکی]]
File:Maysville.jpg|[[مایزویل، کنتاکی]]
File:Corbin Skyline2.JPG|[[کربین، کنتاکی]]
File:Frankfort kentucky.jpg|[[فرانکفورت، کنتاکی]], the state capital
File:Main Street in Nicholasville.jpg|[[نیکلاسویل، کنتاکی]]
File:JTNPicture 026.jpg|[[جفرسنتاون، کنتاکی]]
File:Downtown Harrodsburg Kentucky 2.jpg|[[هارودسبورق]]
&lt;!-- Deleted image removed: [[File:CRW 3416 800.jpg|[[فرانکلین، کنتاکی]]]] --&gt;
File:MTWNPicture 035.jpg|[[میدلتاون، کنتاکی]]
File:Downtown Mount Sterling, Kentucky.JPG|[[ماونت استرلینق، کنتاکی]]
File:La Grange KY - downtown.jpg|[[لا قرینج، کنتاکی]]
File:Pikeville downtown.png|[[پایکویل، کنتاکی]]
File:Williamsburg, Kentucky.jpg|[[ویلیامزبرق، کنتاکی]]
File:Hazard main2006.jpg|[[هزرد، کنتاکی]]
File:Downtown Bardstown.jpg|[[بارداستاون، کنتاکی]], home of [[My Old Kentucky Home State Park|&quot;My Old Kentucky Home&quot;]]
File:U. S. Route 460 in Georgetown, Kentucky.jpg|[[جرج‌تاون، کنتاکی]]
File:Downtown Ashland Kentucky.jpg|[[اشلند، کنتاکی]]
File:Winchester, kentucky.jpg|[[وینچستر، کنتاکی]]
File:Paintsville's Main Street.jpg|[[پینتسویل، کنتاکی]]
File:Downtown carrolton.jpg|[[کرلتن، کنتاکی]]
File:Williamstown, Kentucky.jpg|[[ویلیامزتاون، کنتاکی]]
File:Downtown West Liberty, Kentucky.jpg|[[وست لیبرتی، کنتاکی]]
File:Hodgenville KY Town Square.jpg|[[هاجنویل، کنتاکی]]
File:Downtown irvine.jpg|[[اروین، کنتاکی]]
File:Davedowntwn8vl.jpg|[[هورس کیو، کنتاکی]]
File:Downtown Albany, Kentucky.jpg|[[آلبانی، کنتاکی]]
File:Downtown carlisle, ky.jpg|[[کارلایل، کنتاکی]]
File:Pineville, KY spring.jpg|[[پاینویل، کنتاکی]]
File:Falmouth kentucky.jpg|[[فلمت، کنتاکی]]
File:Harlan Kentucky Aerial view.jpg|[[هارلن، کنتاکی]]
File:Catlettsburg Kentucky Louisa Street.jpg|[[کتلتسبورق، کنتاکی]]
File:Downtown Owingsville, Kentucky.jpg|[[اووینقسویل، کنتاکی]]
File:Midway Historic District 1.jpg|[[میدوی، کنتاکی]]
File:Downtown Owenton Kentucky.jpg|[[اوونتون، کنتاکی]]
File:Downtown Taylorsville Kentucky.jpg|[[تایلورسویل، کنتاکی]]
File:Brooksville, kentucky.jpg|[[بروکسویل، کنتاکی]]
File:Downtown Willisburg, Kentucky.jpg|[[ویلیسبورق، کنتاکی]]
File:Downtown Hyden.jpg|[[هیدن، کنتاکی]]
File:Downtown mt olivet.jpg|[[ماونت الیوت، کنتاکی]]
File:Downtown Booneville.jpg|[[بونویل، کنتاکی]]
&lt;/gallery&gt;
== قایناقلار ==
{{قایناق}}</text>
      <sha1>gkwx750q677eluq0045iivgz2avda23</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کئیمن آدالاری</title>
    <ns>0</ns>
    <id>78053</id>
    <revision>
      <id>1593586</id>
      <parentid>1593464</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T09:00:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1593586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9471" sha1="qta7ie714qrvy4iz8pt32xh8xnfkk22" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = کئیمن آدالاری
| official_languages = [[اینگیلیس دیلی]]
| languages_type = یئرلی دیلی
| languages = [[کئیمن آدالاری اینگیلیس دیلی]]
| languages_sub = yes
| demonym = Caymanian
| common_name = Cayman Islands
| linking_name = the Cayman Islands
| image_flag = Flag of the Cayman Islands.svg
| image_coat = Coat_of_arms_of_the_Cayman_Islands.svg
| symbol_width = 60px
| image_map = Cayman_Islands_in_United_Kingdom.svg
|map_caption= {{Map caption|location_color=قیرمیز رنگلی }}
| map_width = 220px
| image_map2 = PAT - Cayman Islands.gif
| national_motto = &quot;He hath founded it upon the seas&quot;&lt;ref&gt;{{Bibleverse|Psalms|24:2|KJV}}&lt;/ref&gt;
| national_anthem = {{Nowrap|&quot;[[God Save the Queen]]&quot; {{Small|(official)}}&lt;br/&gt;'''National song:''' &quot;[[Beloved Isle Cayman]]&quot;}}
| capital = [[جرج‌تاون، کئیمن آدالاری|جرج‌تاون]]
| coordinates = {{Coord|19|20|N|81|24|W|type:city}}
| largest_city = capital
| ethnic_groups = {{Unbulleted list
 |۴۰٪ [[Multiracial|Mixed]]
 |۲۰٪ [[Afro-Caribbean|قارا]]
 |۲۰٪ [[White people|آغ]]
 |۲۰٪ [[Asian people|Asian]] and other&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/5286.htm |title=Background Note: Cayman Islands |publisher=State.gov |date=18 February 2011 |accessdate=31 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110804000213/http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/5286.htm |archive-date=4 August 2011 |dead-url=yes |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
 }}
| ethnic_groups_year = ۲۰۱۱
| status = [[بریتانیا خاریجی تورپاقلاری]]
| government_type = [[Parliamentary system|Parliamentary]] [[Dependent territory|dependency]] under [[مشروطیت]]
| leader_title1 = [[Monarchy of the United Kingdom|Monarch]]
| leader_name1 = [[ایکینجی الیزابت]]
| leader_title2 = [[Governor of the Cayman Islands|Governor]]
| leader_name2 = [[Martyn Roper]]
| leader_title3 = [[Premier of the Cayman Islands|Premier]]
| leader_name3 = {{Nowrap|[[Alden McLaughlin]]}}
| leader_title4 = [[Government of the United Kingdom|UK government]] minister{{ref label|minister|a}}
| leader_name4 = [[Tariq Ahmad, Baron Ahmad of Wimbledon|Tariq Ahmad]]
| legislature = [[Legislative Assembly of the Cayman Islands|Legislative Assembly]]
| area_km2 = 264
| area_sq_mi = 102
| area_rank = &lt;!-- Area rank should match [[ساحه اساسیندا اؤلکه‌لر]](dash on list) --&gt;
| area_magnitude = &lt;!-- This parameter is not documented/supported &amp; was producing an error: 1 E8 --&gt;
| percent_water = 1.6
| population_census = 60,765 as of 2016
| population_estimate_rank = 206th
| population_density_km2 = 212&lt;ref name=&quot;yearbook&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/140416/140424/cayman_islands/ |title=Commonwealth Secretariat – Cayman Islands |publisher=Thecommonwealth.org |date= |accessdate=31 July 2011 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110719034244/http://www.thecommonwealth.org/YearbookInternal/140416/140424/cayman_islands/ |archivedate=19 July 2011  }}&lt;/ref&gt;
| population_density_sq_mi = 549 &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;
| population_density_rank = 59th
| GDP_PPP_year = 2014&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cj.html Cayman Islands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225035554/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cj.html%20 |date=2018-12-25 }} {{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225035554/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cj.html%20 |archivedate=2018-12-25 |title=archive copy |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cj.html%20 |accessdate=2021-09-03}}. CIA World Factbook.&lt;/ref&gt;
| GDP_PPP = $2.507 billion&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;/&gt;
| GDP_PPP_rank = 192nd
| GDP_PPP_per_capita = $73,800 (2004 est.)&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;/&gt;
| GDP_PPP_per_capita_rank = 11th
| GDP_nominal_year = 2014&lt;ref name=&quot;autogenerated2&quot;&gt;[http://data.un.org/CountryProfile.aspx?crName=Cayman%20Islands Cayman Islands]. Data.un.org. Retrieved on 26 April 2017.&lt;/ref&gt;
| GDP_nominal = $3.480 billion&lt;ref name=&quot;autogenerated2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;unstats1&quot;&gt;[https://unstats.un.org/unsd/databases.htm United Nations Statistics Division] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170505195258/https://unstats.un.org/unsd/databases.htm |date=2017-05-05 }}. Unstats.un.org. Retrieved on 26 April 2017.&lt;/ref&gt;
| GDP_nominal_rank = 160th
| GDP_nominal_per_capita = $58,808&lt;ref name=&quot;autogenerated2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;unstats1&quot;/&gt;
| GDP_nominal_per_capita_rank = 9th
| Gini_year = 
| Gini_change = &lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
| Gini = &lt;!--number only--&gt;
| Gini_ref = 
| Gini_rank = 
| HDI_year = 2013
| HDI_change = &lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
| HDI = 0.888
| HDI_ref = 
| HDI_rank = 
| sovereignty_type = Established
| sovereignty_note = as a [[Crown colony]]
| established_event1 = Established
| established_date1 = 1962
| established_event2 = Current constitution
| established_date2 = 6 November 2009
| currency = [[Cayman Islands dollar]]
| currency_code = KYD
| time_zone = {{smaller|[[Eastern Time Zone|EST]]}}
| utc_offset = {{smaller|–5}}
| utc_offset_DST = 
| DST_note = {{smaller|Daylight Saving Time (DST) is not observed. Eastern Standard Time (EST) all year.}}
| drives_on = [[Right- and left-hand traffic|left]]
| calling_code = [[+1-345]]
| iso3166code = KY
| cctld = [[.ky]]
| official_website = {{URL|http://www.gov.ky}}
| footnote_a = {{note|minister}} Minister of State in the [[Foreign and Commonwealth Office]] with responsibility for the British Overseas Territories.
}}
'''کئیمن آدالاری''' {{اینگیلیسجه| Cayman Islands}} بیر اؤلکه دیر و باشکندی [[جرج‌تاون، کئیمن آدالاری|جرج‌تاون]] شهردیر. [[عمومی داخیلی محصول|عمومی داخیلی محصولو]] ۲٫۵۰۷ میلیارد دولار دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۵۶٬۷۳۲ نفر دیر. رسمی دیلی [[اینگیلیس دیلی]] دیر.
== گؤرونتولر ==
&lt;gallery &quot;mode=traditional&quot; &quot;class=cente&quot;&quot;&gt;
&lt;/gallery&gt;
== قایناقلار ==
{{قایناق|30em}}

== چوخ اوخو ==
* {{cite book |last=Boultbee |first=Paul G. |title=Cayman Islands |url=https://archive.org/details/caymanislands0000boul |location=Oxford |publisher=ABC-Clio Press |year=1996 |oclc=35170772 |isbn=9781851092406}}
* {{cite web
| url        = http://www.caribbeanmag.com/search/articles/Cayman_Islands/History_of_the_cayman_islands.html
| title        = History of the Cayman Islands
| work        = Caribbean Magazine
| accessdate        = 2018-11-21
| archivedate        = 2011-05-11
| archiveurl        = https://web.archive.org/web/20110511093510/http://www.caribbeanmag.com/search/articles/Cayman_Islands/History_of_the_cayman_islands.html
}}
* {{cite web
| url        = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cj.html
| title        = Cayman Islands
| work        = 2005 CIA World Factbook
| accessdate        = 4 July 2005
| archivedate        = 2018-12-25
| archiveurl        = https://web.archive.org/web/20181225035554/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cj.html%20
}} ''Originally from the [[CIA World Factbook]] 2000.''
* {{cite book
| author    = Michael Craton and the New History Committee
| year      = 2003
| title     = Founded upon the Seas: A History of the Cayman Islands and Their People
| publisher = Ian Randle Publishers
| location  = Kingston, Jamaica
| isbn      = 0-9729358-3-5
}}
* {{cite web
 |url=https://www.un.org/Depts/dpi/decolonization/trust3.htm 
 |title=Non-Self-Governing Territories listed by General Assembly in 2002 
 |work=United Nations Special Committee of 24 on Decolonization 
 |accessdate=4 July 2005 
 |deadurl=yes 
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081203105055/http://un.org/Depts/dpi/decolonization/trust3.htm 
 |archivedate= 3 December 2008 
 |df= 
}}

== خاریجی لینکلر ==
{{آمبار بؤلمه|Cayman Islands}}
* {{cite EB1911|wstitle=Cayman Islands |volume=5 |short=x}}
* [http://www.gov.ky/ Cayman Islands Government]
* [http://www.caymanislands.ky/ Cayman Islands Department of Tourism]
* [http://www.thecaymanislands.ky/ Cayman Islands Travel Guide]
* {{Wikiatlas|Cayman Islands}}
* [https://web.archive.org/web/20110722142126/http://www.cifilm.ky/ Cayman Islands Film Commission]
* {{CIA World Factbook link|cj|Cayman Islands}}
* [https://web.archive.org/web/20080407223030/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/caymanislands.htm Cayman Islands] from ''[[کولورادو بولدر بیلیم‌یوردو]] GovPubs''.
* {{dmoz|Regional/Caribbean/Cayman_Islands}}
* [http://www.artscayman.org/ Cayman National Cultural Foundation]


{{Navboxes
| title = [[File:Gnome-globe.svg|25px]]{{فاصله}}جوغرافیا یئری
| list  =
'''[[جوغرافیایی مختصات سیستمی]] {{Coord|19|20|N|81|24|W|display=inline}} (جرج‌تاون)'''
}}
{{دۆنیادا اینگیلیس دیلی دانیشان اؤلکه‌لر}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:کیمن آدالاری]]&lt;!--please leave the empty space as standard--&gt;
[[بؤلمه:اینگیلیسی‌جه دانیشان اؤلکه‌لر]]
[[بؤلمه:۱۹۶۲ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر]]</text>
      <sha1>qta7ie714qrvy4iz8pt32xh8xnfkk22</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سانق کانق</title>
    <ns>0</ns>
    <id>108732</id>
    <revision>
      <id>1593494</id>
      <parentid>874722</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T03:26:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PaulLim11</username>
        <id>60533</id>
      </contributor>
      <comment>Image</comment>
      <origin>1593494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6231" sha1="gna5n67k1dmcjzrvl8dbu0vwohv8jmi" xml:space="preserve">{{شخص بیلگی قوتوسو
|آد=سانق کانق
|شکیل=سانق کانق
|شکیل آدی=Sung Kang at IGN Live 2026.jpg
|شکلین اولچوسو =260
|آیری آدلار    =
|قیسا بیلگی   =[[فیلم یاپیمجی‌سی]] و [[اوْیونچو]].
|میللیت=[[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکالی]]
|تحصیل = 
|دوْغوم تاریخ ={{birth date and age|1972|04|08}}
|دوْغوم یئر   =[[قینس ویل، جورجیا]], [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری]]
|اؤلوم تاریخ  =
|اؤلوم یئر    =
|مزارلیقی=
|اؤلوم سببی=
|حیات یوْلداشی= Miki Yim 
|اۇشاقلاری=
|ایمضا=
| وب‌سایت      =
}}
'''سانق کانق''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Sung Kang) [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکالی]] [[فیلم یاپیمجی‌سی]] و [[اوْیونچو]]. ۸ آوریل ۱۹۷۲ ‏ ایلینده [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکادا]] دۆنیایا گؤز آچیب.
== اوْینادیغی فیلم‌لر ==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! ایل
!آدی 
!روْل 
! class=&quot;unsortable&quot;|Notes
|-
| 2000
| ''Talk to Taka''
| Co-Producer
| Co-producer
|-
| 2001
| ''[[Pearl Harbor (film)|Pearl Harbor]]''
| Listener
| 
|-
| 2002
| ''[[Better Luck Tomorrow]]''
| Han Hu
| Associate producer
|-
| 2002
| ''[[Antwone Fisher (film)|Antwone Fisher]]''
| Receptionist
| 
|-
| 2004
| ''9:30''
| Chan Kin Fai
| Short فیلم
|-
| 2004
| ''[[Forbidden Warrior]]''
| Doran
| 
|-
| 2005
| ''[[The Motel (film)|The Motel]]''
| Sam
|
|-
| 2006
| ''[[The Fast and the Furious: Tokyo Drift]]''
| [[Han Lue]]
| 
|-
| 2006
| ''[[Undoing (film)|Undoing]]''
| Samuel
| Producer
|-
| 2007
| ''[[War (2007 film)|War]]''
| Goi
| 
|-
| 2007
| ''[[Finishing the Game]]''
| Cole Kim
| 
|-
| 2007
| ''[[Live Free or Die Hard]]''
| Raj
|
|-
| 2009
| ''[[Fast &amp; Furious (2009 film)|Fast &amp; Furious]]''
| Han
|
|-
| 2009
| ''[[Los Bandoleros (film)|Los Bandoleros]]''
| Han
| Short فیلم
|-
| 2009
| ''[[Ninja Assassin]]''
| Hollywood
| 
|-
| 2009
| ''Clap Clap''
| Roy
| Short فیلم
|-
| 2011
| ''[[Fast Five]]''
| Han
| 
|-
| 2011
| ''4 Wedding Planners''
| Kai
| 
|-
| 2012
| ''Sunset Stories''
| JP
| 
|-
| 2012
| ''[[Bullet to the Head]]''
| Taylor Kwon
| 
|-
| 2013
| ''[[Fast &amp; Furious 6]]''
| Han
| 
|-
| 2013
| ''The Come Up''
| Douchey Actor
| Short فیلم
|-
| 2014
| ''[[Eden (2014 Spanish film)|Eden]]''
| Connie
| 
|- 
| 2015
| ''[[Furious 7]]''
| Han
| Credited only (archive footage from ''Tokyo Drift'')
|-
| 2015
| ''[[Hollywood Adventures]]''
| Manny
|
|-
| 2016
|''[[Pali Road]]''
|Mitch Kayne
|
|-
|2016
|''[[The Free World]]''
| Detective Shin
|
|-
| 2016
| ''[[Code 8 (2016 film)|Code 8]]''
| Officer Alex Park 
| Short فیلم
|-
| 2017
| ''Party Boat''
| Greg
| 
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! ایل
!آدی 
!روْل 
! class=&quot;unsortable&quot;|Notes
|-
| 1999
| ''[[Felicity (TV series)|Felicity]]''
| Student
| Episode: &quot;The Love Bug&quot;
|-
| 2000
| ''[[Martial Law (TV series)|Martial Law]]''
| Xian Law
| Last 3 episodes
|-
| 2001
| ''[[NYPD Blue]]''
| Asian Uniform
| Episode: &quot;Fools Russian&quot;
|-
| 2001
| ''[[Girlfriends (U.S. TV series)|Girlfriends]]''
| Bartender
| Episode: &quot;You Better Watch Out&quot;
|-
| 2002
| ''[[Spin City]]''
| Jordan
| Episode: &quot;Look Who's Not Talking&quot;
|-
| 2003
| ''[[The Shield (TV series)|The Shield]]''
| Malcom Rama
| Episode: &quot;Scar Tissue&quot;
|-
| 2004
| ''[[Threat Matrix]]''
| Ray Lee
| Episode: &quot;PPX&quot;
|-
| 2004
| ''[[Cold Case (TV series)|Cold Case]]''
| Sen Dhiet/Varin Toan
| Episode: &quot;Who's Your Daddy&quot;
|-
| 2004
| ''[[Without a Trace]]''
| Deke
| Episode: &quot;Nickel and Dimed: Part 2&quot;
|-
| 2005
| ''[[Monk (TV series)|Monk]]''
| Mr. Huang (Disciple)
| Episode: &quot;Mr. Monk vs. the Cobra&quot;
|-
| 2006–2008
| ''[[MADtv]]''
| President Gin Kew Yun Chun Yew Nee
| 4 episodes
|-
| 2006
| ''[[Standoff (TV series)|Standoff]]''
| David Lau
| Episode: &quot;Shanghai'd&quot;
|-
| 2006
| ''[[CSI: Miami]]''
| Lee Choi
| Episode: &quot;Death Pool 100&quot;
|-
| 2008
| ''[[Samurai Girl (TV miniseries)|Samurai Girl]]''
|
| 
|-
| 2008
| ''[[Knight Rider (2008 TV series)|Knight Rider]]''
| Ian Chang
| Episode: &quot;Journey to the End of the Knight&quot;
|-
| 2008
| ''[[CSI: Crime Scene Investigation]]''
| Jang
| Episode: &quot;Say Uncle&quot;
|-
| 2009
| ''[[Monk (TV series)|Monk]]''
| Vince Kuramoto
| Episode: &quot;Mr. Monk on Wheels&quot;
|-
| 2009
| ''[[Mental (TV series)|Mental]]''
| Jimmy
| Episode: &quot;Rainy Days&quot;
|-
| 2010
| ''[[Easy to Assemble]]''
| Sung Skjulstad / Sung Skjulestad
| Webseries, 3 episodes
|-
| 2012
| ''Acting for Action with Sung Kang''
| Himself
| TV mini-series, director, producer, writer
|-
| 2014
|''[[Robot Chicken]]''
|
|Episode: &quot;Link's Sausages&quot;
|-
| 2014
| ''[[Gang Related (TV series)|Gang Related]]''
| Tae Kim
| Main Cast&lt;ref name=&quot;Jeffery&quot;/&gt;
|-
| 2016
| ''[[Family Guy]]''
| Soap Opera Actor (voice)
| Episode: &quot;[[Candy, Quahog Marshmallow]]&quot;
|-
| 2016
| ''[[Hawaii Five-0 (2010 TV series)|Hawaii Five-0]]''
| Dae Wan
| Episode: &quot;O Ke Ali'i Wale No Ka'u Makemake&quot;
|-
| 2017-18
| ''[[Power (TV series)|Power]]''
| Assistant U.S. Attorney John Mak
| TV series: Season 4
|-
| 2018
| ''[[Magnum P.I. (2018 TV series)|Magnum P.I.]]''
| Lieutenant Yoshi Tenaka
| Episode: &quot;I Saw the Sun Rise&quot;
|}
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! ایل
!آدی 
!روْل 
|-
| 2013
| ''[[Fast &amp; Furious: Showdown]]''
| Han (voice)
|-
|}
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Sung Kang|Sung Kang]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۲ ژانویه ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Sung Kang
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}

[[بؤلمه:آمریکالی کیشی اویونچولار]]</text>
      <sha1>gna5n67k1dmcjzrvl8dbu0vwohv8jmi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>لورلار</title>
    <ns>0</ns>
    <id>113537</id>
    <revision>
      <id>1593501</id>
      <parentid>1584799</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T05:14:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1593501</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2518" sha1="pvga9irq41h851a1n3smihxfi6kbscp" xml:space="preserve">{{Infobox ethnic group
| group            = لورلار
| image            = Lurish_Language_Map.png
| caption          = 
| population       = ۵٬۰۰۰٬۰۰۰
| region1          = {{Flagcountry|Iran}}
| pop1             = {{Plainlist|
* ۴–۵ میلیون&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iran/ |title=Iran |publisher=[[The World Factbook]] |access-date=26 August 2013 |archivedate=2021-01-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210110162554/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iran/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.terrorfreetomorrow.org/upimagestft/TFT%20Iran%20Survey%20Report%200609.pdf |title=Iran |publisher=New America Foundation |date=June 12, 2009 |access-date=26 August 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130723044939/http://www.terrorfreetomorrow.org/upimagestft/TFT%20Iran%20Survey%20Report%200609.pdf |archive-date=23 July 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130723044939/http://www.terrorfreetomorrow.org/upimagestft/TFT%20Iran%20Survey%20Report%200609.pdf |archivedate=2013-07-23 }}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt; &lt;small&gt; تخمینا ایران جمعیتینین ۶٪-ی &lt;/small&gt;
 }}
| region2          = 
| pop2             = 
| region3          = 
| pop3             = 
| languages        = [[لور دیلی]] و [[فارس دیلی]]
| religions        = غالیبا [[شیعه]]
| related          = باشقا [[ایران دیللی خالقلار]]
| native_name      = 
| native_name_lang = 
}}
'''لورلار''' یادا '''لور خالقی''' — [[اورتاشرق]]&lt;nowiki/&gt;ده یاشایان بیر خالق دیرلار و [[لور دیلی]]نده  دانیشیرلار.
لورلارین چوخونلوغو [[ایران]]دا یاشییرلار آمّا [[عیراق]]ین بیر قیسمتلرینده ده یاشاماقدادیرلار.
== گؤرونتولر ==
&lt;gallery&gt;
File:Kul-e Farah IIIW.JPG|&lt;!--upright=0.85West side of the elamite rock relief said “Kul-e Farah”]] -----------&gt;
File:Woman spinning-Sb 2834-IMG 0921-black.jpg|&lt;!--Relief of an Elamite noblewoman]] -----------&gt;
File:Tagh-e Tavileh Darafsh (25).JPG|&lt;!--upright=0.85Memorials of [[HazaraspidsGreat Lurs]] in [[IzehIdaj (Izeh)]]]] -----------&gt;
File:کریم خان زند.JPG|&lt;!--upright=0.85[[Karim Khan]], the Lurish ruler of the Zand Dynasty]] -----------&gt;
File:Capital punishment Khorramabad.JPG
&lt;/gallery&gt;

== قایناقلار ==
{{قایناق}}

[[بؤلمه:خالقلار]]
[[بؤلمه:لورلار]]</text>
      <sha1>pvga9irq41h851a1n3smihxfi6kbscp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بونیار</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120492</id>
    <revision>
      <id>1593510</id>
      <parentid>613276</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593510</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3159" sha1="1ac9cmd552yflr86dpotnu2ievo53kh" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
nickname = |
image_flag = |
image_shield = Coat of Arms of Boñar.svg|
image_shield = Coat of Arms of Boñar.svg|
pushpin_map = Spain
|coordinates = {{coord|42|52|0|N|5|19|22|W|display=inline}}
image_map = |
map_caption = |
subdivision_type = [[دۆنیا اؤلکه‌لری‌]] |
subdivision_name = [[ایسپانیا]] |
subdivision_name1 = [[Castile and León]] |
subdivision_type2 = [[ایسپانیا اوستانلاری]] |
subdivision_name2 = [[لئون ایسپانیا اوستانی]] |
subdivision_type3 = [[List of municipalities in León|Municipality]] |
subdivision_name3 = Boñar |
leader_title = Mayor|
leader_name = Roberto Manuel Álvarez González|
leader_party = [[Spanish Socialist Workers' Party|PSOE]]|
area_magnitude = |
area_total_km2 = 180.62|
area_land_km2 = |
area_water_km2 = |
elevation_m = 972 |
population_as_of = 2010 |
population_note = |
population_total =  2085 |
population_density_km2 = 11.54 |
timezone = [[Central European Time|CET]] |
utc_offset = +1 |
timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] |
utc_offset_DST = +2 |
population_demonym = boñarense|
postal_code_type = [[List of postal codes in Spain|Postal Code]]|
postal_code = 24850|
area_code_type = [[Telephone numbers in Spain|Telephone prefix]]|
area_code = 987|

}}

'''بونیار''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Boñar)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[لئون ایسپانیا اوستانی]]نده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۱۸۰٫۶۲ کیلومتر موربّع دیر. ۹۷۲ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۲۰۸۵ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Union de Centro Democratico (logo).svg
File:Puente viejo de Boñar.JPG
File:PTE_Logo.jpg
File:PHTO0089.jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:NuevoLogoUPYD.png
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Izquierda_Unida_(logo).svg
File:Izquierda_Unida_(logo).svg
File:EscudoBoñar.jpg
File:Entorno pantano del Porma.JPG
File:Coalición_Democrática.jpg
File:Cereced 14.JPG
File:Centro_Democrático_y_Social_(logo).png
File:Brutus_logo.png

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Boñar|Boñar]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Boñar
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>1ac9cmd552yflr86dpotnu2ievo53kh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سانتیاقو دل تیده</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120555</id>
    <revision>
      <id>1593511</id>
      <parentid>1554472</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593511</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4815" sha1="7mft7kjr9p97mglnc9rd19nc9j85wp4" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
| name                    = Santiago del Teide
| native_name             =
| other_name              =
| other_name              =
| translit_lang1_type     = Spanish
| translit_lang1_info     = Santiago del Teide
| settlement_type         = Municipality
| image_skyline           = Tenerife - Santiago del Teide church 02.jpg
| image_alt               =
| image_caption           =
| image_flag              = Bandera Santiago del Teide.svg
| flag_alt                =
| image_shield            = Escudo Santiago del Teide.png
| shield_alt              =
| nickname                =
| motto                   =
| image_map               = Tenerife municipio Santiago del Teide.svg
| mapsize                 =
| map_alt                 =
| map_caption             = Location in Tenerife
| pushpin_map             =
| pushpin_label_position  =
| pushpin_map_alt         =
| pushpin_map_caption     = Location in Spain
| pushpin_map1             = Spain Canary Islands
| pushpin_label_position1  =
| pushpin_map_alt1         =
| pushpin_map_caption1     = Location in [[Canary Islands]]
| coordinates             = {{coord|28|17|50|N|16|48|50|W|type:city|display=inline,title}}
| coordinates_footnotes   =
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|Spain}}
| subdivision_type1       = [[Autonomous Community]]
| subdivision_name1       = {{flag|Canary Islands}}
| subdivision_type2       = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
| subdivision_name2       = [[سانتا کروس (جزایر قناری)]]
| subdivision_type3       = [[آدا]]
| subdivision_name3       = [[Tenerife]]
| established_title       =
| established_date        =
| founder                 =
| leader_party            = PP
| leader_title            = Mayor
| leader_name             = Juan D. Gorrín Ramos
| area_footnotes          = &lt;ref&gt;[http://www.gobiernodecanarias.org/istac/jaxi-istac/menu.do?uripub=urn:uuid:fbc0bdc8-cacb-43b8-a5cb-a93f745dcff6 Instituto Canario de Estadística], area&lt;/ref&gt;
| area_total_km2          = 52.21
| elevation_footnotes     = ([[AMSL]])
| elevation_m             = 925
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;[http://www2.gobiernodecanarias.org/istac/estadisticas/E30260A_1/php/pob_001.php?anyo=2013&amp;territorio=38040 Instituto Canario de Estadística] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140419015921/http://www2.gobiernodecanarias.org/istac/estadisticas/E30260A_1/php/pob_001.php?anyo=2013&amp;territorio=38040 |date=2014-04-19 }}, population&lt;/ref&gt;
| population_total        = 12634
}}

'''سانتیاقو دل تیده''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Santiago del Teide)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[سانتا کروس (جزایر قناری)]]نده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۵۲٫۲۱ کیلومتر موربّع دیر. ۹۲۵ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۲۶۳۴ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Union de Centro Democratico (logo).svg
File:TF SantiagodelTeide.png
File:Teide &amp; Santiago del Teide.jpg
File:Provincia de Santa Cruz de Tenerife - Escudo.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Logocoalicion.svg
File:Logocoalicion.svg
File:Centro_Democrático_y_Social_(logo).png
File:Centro_Democrático_y_Social_(logo).png
File:Agrupación Tinerfeña de Independientes.png
File:Acantilados de los Gigantes.jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Santiago del Teide|Santiago del Teide]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Santiago del Teide
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

{{Geographic location
|Centre =    Santiago del Teide
|North =     [[لس سیلس]] and [[El Tanque]]
|Northeast = [[قاراچیکو]] and [[Icod de los Vinos]]
|East =     
|Southeast = 
|South =     [[Guía de Isora]]
|Southwest = 
|West =      ''[[اطلس اوقیانوسو]]''
|Northwest = [[بوئنابیستا دل نرته]]
|image =     
}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>7mft7kjr9p97mglnc9rd19nc9j85wp4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کامپاسپرو</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120562</id>
    <revision>
      <id>1593512</id>
      <parentid>679162</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593512</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4748" sha1="8pusiltnyhs6j0bcemm5c8cvge7h07i" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
| name                    = Campaspero
| settlement_type         = [[Municipalities of Spain|Municipality]]
| official_name           = &lt;!-- if different from name --&gt;
| official_name           = &lt;!-- if different from name --&gt;
| native_name             = &lt;!-- if different from name --&gt;
| image_skyline           =
| image_alt               =
| image_caption           =
| image_flag              = Bandera de Campaspero.svg
| image_shield            = Escudo de Campaspero.svg
| motto                   =
| image_map               = Mapa de Campaspero.svg
| map_caption             = Location of Campaspero
| pushpin_map             = Spain
| pushpin_label_position  =
| pushpin_map_caption     = Location in Spain
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|Spain}}
| subdivision_type1       = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]]
| subdivision_name1       = [[Castile and León]]
| subdivision_type2       = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
| subdivision_name2       = [[وایادولید اوستانی]]
| subdivision_type3       = [[Comarcas of Spain|Comarca]]
| subdivision_name3       = [[Campo de Peñafiel]]
| subdivision_type4       = [[Judicial district]]
| subdivision_name4       = [[Valladolid]]
| subdivision_type5       = [[Commonwealth]]
| subdivision_name5       = Minguela
| seat_type               = &lt;!-- [[باشکند]] --&gt;
| seat                    =
| coordinates             = {{coord|41|29|30|N|4|11|40|W|region:ES_type:city|display=inline,title}}
| coordinates_footnotes   =
| elevation_m             = 919
| elevation_min_m         =
| elevation_max_m         =
| area_footnotes          =
| area_total_km2          = 46.56
| established_title       = Founded
| established_date        = 11th century
| population_footnotes    = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| population_total        = 1413
| population_as_of        = 2008
| population_demonym      = [[wikt:campasperano|Campasperano/a]]
| population_note         =
| population_density_km2  = auto
| blank_name_sec1         = [[Languages of Spain|Official language(s)]]
| blank_info_sec1         =
| timezone                = [[Central European Time|CET]]
| utc_offset              = +1
| timezone_DST            = [[Central European Summer Time|CEST]]
}}

'''کامپاسپرو''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Campaspero)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[وایادولید اوستانی]]نده یئرلشیب. ۹۱۹ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۴۶٫۵۶ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۴۱۳ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Vieja harinera de Campaspero.jpg
File:Union de Centro Democratico (logo).svg
File:Torreón de Minguela desde el cauce del Valcorba.jpg
File:Ruinas del convento de Santa María de Oreja.jpg
File:Retablo mayor de la iglesia de Santo Domingo de Guzmán de Campaspero.jpg
File:Procesión de Santo Domingo de Guzmán de Campaspero.jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Mapa de Campaspero.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Izquierda_Unida_(logo).svg
File:Iglesia de Santo Domingo de Guzmán de Campaspero.jpg
File:Fundación Joaquín Díaz - Ayuntamiento - Campaspero (Valladolid).jpg
File:Frontón municipal de Campaspero.JPG
File:Escudo de Campaspero.svg
File:Colegio Jorge Guillén de Campaspero.jpg
File:Centro Democrático y Social (logo).png
File:Cementerio viejo de Campaspero.jpg
File:Casa Consistorial de Campaspero.jpg
File:CanterasCampaspero5.jpg
File:CanterasCampaspero4.jpg
File:Campaspero desde sus campos.jpg
File:Accesos a Campaspero.svg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Campaspero|Campaspero]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Campaspero
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>8pusiltnyhs6j0bcemm5c8cvge7h07i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آستورقا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120638</id>
    <revision>
      <id>1593513</id>
      <parentid>1541374</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593513</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5082" sha1="25tqzgbx7oh4n6zridepl0vwxalg0ni" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
| name                    = Astorga
| settlement_type         = [[Municipalities of Spain|Municipality]]
| official_name           = &lt;!-- if different from name --&gt;
| official_name           = &lt;!-- if different from name --&gt;
| native_name             = &lt;!-- if different from name --&gt;
| image_skyline           =Spain.Leon.Astorga.Catedral.de.Santa.María.jpg
| image_alt               =
| image_caption           =
| image_flag              = Flag of Astorga Spain.svg
| image_shield            = Escudo de Astorga.svg
| motto                   =
| image_map               =
| map_caption             =
| pushpin_map             = Spain
| pushpin_label_position  =
| pushpin_map_caption     = Location in Spain
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|Spain}}
| subdivision_type1       = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]]
| subdivision_name1       = {{flag|Castile and León}}
| subdivision_type2       = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
| subdivision_name2       = [[لئون ایسپانیا اوستانی]]
| subdivision_type3       = [[Comarcas of Spain|Comarca]]
| subdivision_name3       = [[La Maragatería]]
| subdivision_type4       = [[Judicial district]]
| subdivision_name4       = Astorga
| seat_type               = &lt;!-- [[باشکند]] --&gt;
| seat                    =
| coordinates             = {{coord|42|27|32|N|6|3|48|W|region:ES_type:city|display=inline,title}}
| coordinates_footnotes   =
| elevation_m             = 870
| elevation_min_m         =
| elevation_max_m         =
| area_footnotes          =
| area_total_km2          = 46.78
| established_title       =
| established_date        = 35 AD
| population_footnotes    =
| population_total        = 11264
| population_as_of        = 2016
| population_demonym      = Astorganos
| population_note         =
| population_density_km2  = auto
| timezone                = [[Central European Time|CET]]
| utc_offset              = +1
| timezone_DST            = [[Central European Summer Time|CEST]]
| utc_offset_DST          = +2
| postal_code_type        = [[List of postal codes in Spain|Postal code]]
| postal_code             = 24700
| area_code_type          = [[Telephone numbers in Spain|Dialing code]]
}}

'''آستورقا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Astorga, Spain)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[لئون ایسپانیا اوستانی]]نده یئرلشیب. ۸۷۰ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۴۶٫۷۸ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۱۲۶۴ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Zuiza.JPG


File:Union de Centro Democratico (logo).svg
File:Union de Centro Democratico (logo).svg
File:Timon-lepidus-head.jpg
File:Teleno desde Astorga.jpg
File:Teatro Gullón.jpg
File:Santuario de Nuestra Señora de Fátima.jpg
File:San Bartolome, iglesia y cabildo.jpg
File:Rosa de los vientos.svg
File:Roe buck mansbridge.JPG
File:Ríu Xerga.JPG
File:Río Jerga por Astorga.jpg
File:Reus-placa-mercadal.jpg
File:Reloj con Maragatos.ogv
File:Red española de autopistas y autovías2.PNG
File:Reccared I Conversión, by Muñoz Degrain, Senate Palace, Madrid.jpg
File:Quo Vadis, Astorga.jpg
File:Puerta romana de Astorga.jpg
File:Poligonoastorga.jpg
File:Policía Nacional de Astorga.jpg
File:Placa altitud de Astorga.jpg
File:Pio Gullon e Iglesias (Vicente Palmaroli).jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Pedro Mato Arriero en lo alto de la catedral de Astorga.jpg
File:PDP.png
File:Parque de La Eragudina.jpg
File:Panorámica desde Astorga.jpg
File:Panoramica Astorga.jpg
File:Palacio Episcopal de Astorga. Interior.jpg
File:Palacio Episcopal de Astorga, vista nocturna.jpg
File:Pabellón Felipe Miñambres.jpg
File:Ordono1of Asturias.jpg
File:Once lados, once siglos, una corona.jpg
File:Nuevos bloques.jpg
File:Nazareno, Silencio.jpg
File:Napoleónicos1.JPG
File:Museo Romano de Astorga.jpg
File:Murias, maragatos.jpg
&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Astorga|Astorga]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Astorga
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>25tqzgbx7oh4n6zridepl0vwxalg0ni</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الچه</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120664</id>
    <revision>
      <id>1593514</id>
      <parentid>602810</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593514</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6315" sha1="8nwxrwy4qw2uig9doz8hdh8962sc0tu" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
| name                    = Elche
| settlement_type         = [[Municipalities of Spain|Municipality]]
| native_name             = ''Elche'' / ''Elx''
| native_name             = ''Elche'' / ''Elx''
| image_skyline           = Palacio Altamira.jpg
| image_alt               =
| image_caption           = ''Altamira Castle'' in Elche
| image_flag              = Flag of Elx.svg
| image_shield            = Escut d'Elx.svg
| nickname                =
| image_map               =
| map_caption             =
| pushpin_map             = Spain
| pushpin_label_position  =
| pushpin_map_caption     = Location in Spain
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|Spain}}
| subdivision_type1       = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]]
| subdivision_name1       = {{flag|Valencian Community}}
| subdivision_type2       = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
| subdivision_name2       = [[آلیکانته اوستانی]]
| subdivision_type3       = [[Comarcas of Spain|Comarca]]
| subdivision_name3       = [[Bajo Vinalopó]]
| subdivision_type4       = [[Judicial district]]
| subdivision_name4       = Elche
| seat_type               = &lt;!-- [[باشکند]] --&gt;
| seat                    =
| coordinates             = {{coord|38|16|1|N|0|41|54|W|region:ES_type:city|display=inline,title}}
| coordinates_footnotes   =
| elevation_m             = 86
| elevation_min_m         =
| elevation_max_m         =
| area_footnotes          =
| area_total_km2          = 326.10
| established_title       = Founded
| established_date        = [[Iberos]]; 5th century BC
| population_footnotes    = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| population_total        = 228,647
| population_as_of        = 2014
| population_demonym      = Ilicitano, ilicitana
| population_note         =
| population_density_km2  = auto
| blank_name_sec1         = [[Languages of Spain|Official language(s)]]
| blank_info_sec1         = [[ایسپانیا دیلی]] and [[Valencian]]
| timezone                = [[Central European Time|CET]]
| utc_offset              = +1
| timezone_DST            = [[Central European Summer Time|CEST]]
| utc_offset_DST          = +2
| postal_code_type        = [[List of postal codes in Spain|Postal code]]
| postal_code             = 03200-03299
}}

'''الچه''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Elche)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[آلیکانته اوستانی]]نده یئرلشیب. ۸۶ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۳۲۶٫۱ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۲۲۸۶۴۷ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Yellow Arrow Right.svg
File:Tranvía de Elche - 2ª Propuesta Municipal.svg
File:Torre Control Alicante.jpeg
File:Rosa de los vientos.svg
File:Rio vinalopo elche 2006-09-04.jpg
File:Red Arrow Down.svg
File:Red Arrow Down.svg
File:Puente Generalitat Elche.jpg
File:Puente de Santa Teresa.jpg
File:Puente de Canalejas.jpg
File:PSPV-PSOE.svg
File:PSPV-PSOE.svg
File:PSPV-PSOE.svg
File:PSPV-PSOE.svg
File:PSPV-PSOE.svg
File:PSPV-PSOE.svg
File:PSPV-PSOE.svg
File:PSPV-PSOE.svg
File:PSPV-PSOE.svg
File:PSPV-PSOE.svg
File:PSPV-PSOE.svg
File:Pont del Bimil.lenari. Riu Vinalopó. Elx-Alacant.jpg
File:Perz segui1.jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Parque Natural del Hondo2.jpg
File:Panorámica Elche.JPG
File:Palmera-imperial.jpg
File:Palacio Altamira.jpg
File:Museo_del_Palmeral,_Elche_(Alicante).jpg
File:Montabone, Luigi (18..-1877) - Milano - Amadeo l (1845-1890) Duke of Aosta, and King of Spain.jpg
File:Misterio de Elche, La Mangrana.JPG
File:Mapa del Baix Vinalopó.png
File:MAHE Elche.jpg
File:Joves i grans al Raval d'Elx.jpg
File:Institución Ferial Alicantina.jpg
File:Green Arrow Up.svg
File:Green Arrow Up.svg
File:Green Arrow Up.svg
File:Fila-Beduinos.jpg
File:Estadio Martínez Valero.JPG
File:Escut d'Elx.svg
&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Elche|Elche]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Elche
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

== Climate ==
Elche has a hot [[subtropical]] [[semi-arid climate]] ([[Köppen climate classification]] ''[[Hot semi-arid climate|''BSh'']]'').
{{Weather box
|location = Elche
|metric first = yes
|single line = yes
|Jan high C = 17
|Feb high C = 18
|Mar high C = 20
|Apr high C = 22
|May high C = 25
|Jun high C = 30
|Jul high C = 33
|Aug high C = 33
|Sep high C = 29
|Oct high C = 25
|Nov high C = 22
|Dec high C = 18
|Jan low C = 7
|Feb low C = 8
|Mar low C = 10
|Apr low C = 12
|May low C = 15
|Jun low C = 18
|Jul low C = 22
|Aug low C = 22
|Sep low C = 19
|Oct low C = 16
|Nov low C = 11
|Dec low C = 8
|Jan rain mm = 20
|Feb rain mm = 19
|Mar rain mm = 22
|Apr rain mm = 26
|May rain mm = 24
|Jun rain mm = 5
|Jul rain mm = 1
|Aug rain mm = 1
|Sep rain mm = 14
|Oct rain mm = 22
|Nov rain mm = 28
|Dec rain mm = 20
|Jan rain days = 4
|Feb rain days = 3
|Mar rain days = 4
|Apr rain days = 4
|May rain days = 3
|Jun rain days = 1
|Jul rain days = 0
|Aug rain days = 1
|Sep rain days = 2
|Oct rain days = 3
|Nov rain days = 4
|Dec rain days = 3
|unit rain days = 1.0 mm
|humidity colour=green
|source 1 = [[Meteoblue]]&lt;ref&gt;{{cite web
  |url=https://www.meteoblue.com/en/weather/forecast/modelclimate/elche_spain_2518559
  |title=Climate Elche
 |accessdate=}}&lt;/ref&gt;
|date = October 2015
 }}
== Twin towns ==
== External links ==
{{wikivoyage|Elche}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>8nwxrwy4qw2uig9doz8hdh8962sc0tu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ساهاقون</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120735</id>
    <revision>
      <id>1593515</id>
      <parentid>1527922</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593515</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5099" sha1="ahxtpgkeai7shw5f64adhwi62ufngav" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
| name                    = Sahagún
| settlement_type         = [[Municipalities of Spain|Municipality]]
| official_name           = &lt;!-- if different from name --&gt;
| official_name           = &lt;!-- if different from name --&gt;
| native_name             = &lt;!-- if different from name --&gt;
| image_skyline           = PanoSahagún.jpg
| image_alt               =
| image_caption           = A Plaza in Sahagún
| image_flag              = Bandera de Sahagún.svg
| image_shield            = Coat of Arms of Sahagún (Spain).svg
| motto                   =
| image_map               =
| map_caption             =
| pushpin_map             = Spain
| pushpin_label_position  =
| pushpin_map_caption     = Location in Spain
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|Spain}}
| subdivision_type1       = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]]
| subdivision_name1       = {{flag|Castile and León}}
| subdivision_type2       = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
| subdivision_name2       = [[لئون ایسپانیا اوستانی]]
| subdivision_type3       = [[Comarcas of Spain|Comarca]]
| subdivision_name3       = [[Sahagún - Ribera del Cea]]
| subdivision_type4       = [[Judicial district]]
| subdivision_name4       = Sahagún
| subdivision_type5       = [[Commonwealth]]
| subdivision_name5       = Sahagún
| seat_type               = &lt;!-- [[باشکند]] --&gt;
| seat                    =
| coordinates             = {{coord|42|22|19|N|5|1|49|W|region:ES_type:city|display=inline,title}}
| coordinates_footnotes   =
| elevation_m             = 822
| elevation_min_m         =
| elevation_max_m         =
| area_footnotes          =
| area_total_km2          = 123.64
| established_title       = &lt;!-- Founded --&gt;
| established_date        =
| population_footnotes    = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| population_total        = 2837
| population_as_of        = 2009
| population_demonym      = facundino/na, sahagunense
| population_note         =
| population_density_km2  = auto
| blank_name_sec1         = [[Languages of Spain|Official language(s)]]
| blank_info_sec1         = Spanish
| timezone                = [[Central European Time|CET]]
| utc_offset              = +1
| timezone_DST            = [[Central European Summer Time|CEST]]
}}

'''ساهاقون''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Sahagún)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[لئون ایسپانیا اوستانی]]نده یئرلشیب. ۸۲۲ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۱۲۳٫۶۴ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۲۸۳۷ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;155&quot;&gt;
فایل:Ways of St. James in Europe.png
فایل:Volleyball (indoor) pictogram.svg
فایل:Tineo.JPG
فایل:SemanaSantaSahagún.jpg
فایل:Sahagún plaza Mayor.jpg
فایل:Bernardino de Sahagún.jpg
فایل:Sahagún Torre 02 JMM.jpg
فایل:Sahagun Leon Spain Arco de San Benito.jpg
فایل:Sahagun - Iglesia de San Juan 01.JPG
فایل:Sahagun - Iglesia de la Trinidad (albergue de peregrinos)2.jpg
فایل:Sahagun - Iglesia de la Trinidad (albergue de peregrinos)1.jpg
فایل:Rosa de los vientos.svg
فایل:Red española de autopistas y autovías.png
فایل:PuenteCeaSahagún.jpg
فایل:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
فایل:PanoSahagún2.jpg
فایل:PanoSahagún.jpg
فایل:Nuevo Riaño. Agosto 2005.JPG
فایل:Logotipo del PSOE.svg
فایل:Leeks produce-1.jpg
فایل:Izquierda Unida (logo).svg
فایل:Iglesia de San Tirso de Sahagún.jpg
فایل:Iglesia de la Peregrina.jpg
فایل:Football pictogram.svg
فایل:Football pictogram.svg
فایل:Escudo de Tineo.svg
فایل:Ermita de la Virgen del Puente.jpg
فایل:D. Agustín del Corral Llamas.JPG
فایل:D. Lucinio del Corral Flórez.JPG
فایل:Clemens VI.png
فایل:Logo oficial Ciudadanos.svg
فایل:Centro de salud, Sahagún.jpg
فایل:Carmelo Gomez.jpg
فایل:Ayuntamiento de Sahagún.jpg
فایل:AlfonsoVI of Castile.jpg
فایل:ESP A-231.svg
&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Sahagún (España)|Sahagún (España)]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Sahagún (España)
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>ahxtpgkeai7shw5f64adhwi62ufngav</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سانتا ماریا دل پرامو</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120759</id>
    <revision>
      <id>1593516</id>
      <parentid>633864</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593516</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3772" sha1="2vku11wwy2shqpvn3bm45a3d60ovpal" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
official_name = Santa María del Páramo, Spain |
nickname = |
image_flag = sin_bandera.svg|
image_flag = sin_bandera.svg|
image_seal = Escudosantamariadelparamo.png|
image_map = |
map_caption = |
subdivision_type = [[دۆنیا اؤلکه‌لری‌]] |
subdivision_name = [[ایسپانیا]] |
subdivision_type1 = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]] |
subdivision_type2 = [[ایسپانیا اوستانلاری]] |
subdivision_name2 = [[لئون ایسپانیا اوستانی]] |
subdivision_type3 = [[List of municipalities in León|Municipality]] |
subdivision_name3 = Santa María del Páramo |
leader_title = |
leader_name = |
area_magnitude = |
area_total_km2 = 20 |
area_land_km2 = |
area_water_km2 = |
elevation_m = 813 |
population_as_of = 2010 |
population_note = |
population_total =  3.179 |
population_density_km2 = 157.9 |
timezone = [[Central European Time|CET]] |
utc_offset = +1 |
timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] |
utc_offset_DST = +2 |

}}

'''سانتا ماریا دل پرامو''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Santa María del Páramo)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[لئون ایسپانیا اوستانی]]نده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۲۰ کیلومتر موربّع دیر. ۸۱۳ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۳٫۱۷۹ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Vista de Santa María del Páramo.JPG
File:Vila Flor arch.JPG
File:VFL.png


File:Union de Centro Democratico (logo).svg
File:Santa María del Páramo 16.jpg
File:Santa María del Páramo 09.jpg
File:Santa María del Páramo 01.jpg
File:Santa María del Páramo - Iglesia de Nuestra Señora de la Asunción 05.jpg
File:Santa María del Páramo - Iglesia de Nuestra Señora de la Asunción 03.jpg
File:Santa María del Páramo - Iglesia de Nuestra Señora de la Asunción 02.jpg
File:Santa María del Páramo - Estación de autobuses.jpg
File:Santa María del Páramo - Ayuntamiento.jpg
File:Rosa de los vientos.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Izquierda Unida (logo).svg
File:Iberia 500.svg
File:Handball pictogram.svg
File:Football pictogram.svg
File:Football pictogram.svg
File:Escudo de Santa María del Páramo (León).svg
File:Coalicion Popular logo.png
File:Centro Democrático y Social (logo).png
File:Basketball pictogram.svg
File:Ara de Diana (23848254701).jpg
File:Alianza Popular (logo, 1983-89).svg
File:Alianza Popular (logo, 1983-89).svg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Santa María del Páramo|Santa María del Páramo]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Santa María del Páramo
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>2vku11wwy2shqpvn3bm45a3d60ovpal</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>لاس پالماس</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120797</id>
    <revision>
      <id>1593517</id>
      <parentid>1587665</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593517</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21884" sha1="6adoillm9hyrigeyhgnhl4ps5en3bii" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
| name                    = Las Palmas
| native_name             = ''Las Palmas de Gran Canaria''
| settlement_type         = [[Municipalities of Spain|Municipality]]
| settlement_type         = [[Municipalities of Spain|Municipality]]
| image_skyline           = Collage Las Palmas de Gran Canaria.jpg
| image_alt               =
| image_caption           = Views of Las Palmas, clockwise from top: Las Canteras beach, Canaria local government centre, Alfredo Kraus hall, Santa Ana cathedral by night, lighthouse in Las Palmas port, Perez Galdos theater, view of downtown Las Palmas
| image_flag              = Flag of Las Palmas de Gran Canaria.svg
| image_shield            = Escudo de Las Palmas de Gran Canaria.svg
| nickname                =
| image_map               =
| map_caption             =
| pushpin_map             = Canary Islands#Atlantic Ocean
| pushpin_label_position2 =
| pushpin_map_caption2    =
| pushpin_map2            =
| pushpin_label_position  =
| pushpin_map_caption     =
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|Spain}}
| subdivision_type1       = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]]
| subdivision_name1       = {{flag|Canary Islands}}
| subdivision_type2       = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
| subdivision_name2       = [[لاسپالماس اوستانی]]
| subdivision_type3       = Island
| subdivision_name3       = [[Gran Canaria]]
| seat_type               = &lt;!-- (political) --&gt;
| seat                    =
| coordinates             = {{coord|28|9|N|15|25|W|region:ES_type:city|display=inline,title}}
| coordinates_footnotes   =
| elevation_m             = 8
| elevation_min_m         = 8
| elevation_max_m         = 300
| area_footnotes          =
| area_total_km2          = 100.55
| established_title       = Founded
| established_date        = 24 June 1478
| population_footnotes    = &lt;!-- for references: use&lt;ref&gt; tags --&gt;
| population_total        = 383308
| population_as_of        = 2010
| population_demonym      = ''palmense'' ([[ایسپانیا دیلی]]) &lt;!-- REF:  El uso de palmense es minoritario. En general, los habitantes de Las Palmas de Gran Canaria no suelen nombrarse con un gentilicio; simplemente son &quot;de Las Palmas&quot;. --&gt;
| population_note         =
| population_density_km2  = auto
| blank_name_sec1         = [[Languages of Spain|Language(s)]]
| blank_info_sec1         = [[ایسپانیا دیلی]]
| timezone                = [[Western European Time|WET]]
|utc_offset               = +0
| timezone_DST            = [[Western European Summer Time|WEST]]
|utc_offset_DST           = +1
| postal_code_type        = [[List of postal codes in Spain|Postal code]]
}}

'''لاس پالماس''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Las Palmas)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[لاسپالماس اوستانی]]نده یئرلشیب. ۸ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۱۰۰٫۵۵ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۳۸۳۳۰۸ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Vista del Puerto de Las Palmas desde Las Alcaravaneras 1.jpg
File:Vista de Las Canteras desde la trasera del Auditorio Alfredo Krauss.jpg
File:Union de Centro Democratico (logo).svg
File:Una estatua de una Jirafa desde la parte superior del Parque Doramas (no en el parque sino encima).jpg
File:Teatro Pérez Galdós 2010.jpg
File:Punto de recogida de bicicletas en Las Palmas de Gran Canaria, Calle Alicante.jpg
File:Puerto de la Luz y de Las Palmas, en Gran Canaria, España.jpg
File:Plaza de España-Las Palmas de Gran Canaria.jpg
File:Playa de las Canteras, Las Palmas de Gran Canaria, España.jpg
File:Plano de la ciudad de Las Palmas de 1792 por Luis Marquell.jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Panorámica piscinas, Laja, chimenea.jpg
File:Las Palmas de Gran Canaria - Monumento a Colón (2).jpg
File:Monumento a Benito Perez Galdos.jpg
File:Modernist kiosk-Las Palmas de Gran Canaria.jpg
File:Máquina de LPM.jpg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Locomotora de vapor en el Museo Elder, de Las Palmas de Gran Canaria.JPG
File:Las_Palmas_Gabinete_Literario.jpg
File:Las Palmas Puerto de la Luz.jpg
File:Las Palmas Puerto de la Luz.jpg
File:Las Palmas Plaza Santa Catalina.jpg
File:Las Palmas panorama.jpg
File:Las Palmas North East.jpg
File:Las palmas gran canaria hotel santa catalina.jpg
File:Las palmas gran canaria calle perojo.jpg
File:Las Palmas de Gran Canaria-Distritos 2004.svg
File:Las Canteras Las Palmas de Gran Canaria.jpg
File:Lady Harimaguada-Chirino-Las Palmas de Gran Canaria.jpg
File:La Isleta peninsula-Gran Canaria.jpg
File:Kiosco de Música de San Telmo.JPG
File:IglesiaPino3.jpg
File:Hospital Universitario Insular de Gran Canaria.jpg
&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Las Palmas de Gran Canaria|Las Palmas de Gran Canaria]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Las Palmas de Gran Canaria
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Vista del Puerto de Las Palmas desde Las Alcaravaneras 1.jpg
File:Vista de Las Canteras desde la trasera del Auditorio Alfredo Krauss.jpg
File:Union de Centro Democratico (logo).svg
File:Una estatua de una Jirafa desde la parte superior del Parque Doramas (no en el parque sino encima).jpg
File:Teatro Pérez Galdós 2010.jpg
File:Punto de recogida de bicicletas en Las Palmas de Gran Canaria, Calle Alicante.jpg
File:Puerto de la Luz y de Las Palmas, en Gran Canaria, España.jpg
File:Plaza de España-Las Palmas de Gran Canaria.jpg
File:Playa de las Canteras, Las Palmas de Gran Canaria, España.jpg
File:Plano de la ciudad de Las Palmas de 1792 por Luis Marquell.jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Panorámica piscinas, Laja, chimenea.jpg
File:Las Palmas de Gran Canaria - Monumento a Colón (2).jpg
File:Monumento a Benito Perez Galdos.jpg
File:Modernist kiosk-Las Palmas de Gran Canaria.jpg
File:Máquina de LPM.jpg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Locomotora de vapor en el Museo Elder, de Las Palmas de Gran Canaria.JPG
File:Las_Palmas_Gabinete_Literario.jpg
File:Las Palmas Puerto de la Luz.jpg
File:Las Palmas Puerto de la Luz.jpg
File:Las Palmas Plaza Santa Catalina.jpg
File:Las Palmas panorama.jpg
File:Las Palmas North East.jpg
File:Las palmas gran canaria hotel santa catalina.jpg
File:Las palmas gran canaria calle perojo.jpg
File:Las Palmas de Gran Canaria-Distritos 2004.svg
File:Las Canteras Las Palmas de Gran Canaria.jpg
File:Lady Harimaguada-Chirino-Las Palmas de Gran Canaria.jpg
File:La Isleta peninsula-Gran Canaria.jpg
File:Kiosco de Música de San Telmo.JPG
File:IglesiaPino3.jpg
File:Hospital Universitario Insular de Gran Canaria.jpg
&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Las Palmas de Gran Canaria|Las Palmas de Gran Canaria]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Las Palmas de Gran Canaria
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!No
!District
!Population&lt;ref&gt;{{cite web |publisher=Instituto Nacional de Estadística (Spain) |title=Datos Poblacionales del término municipal de Las Palmas de Gran Canaria. Avance del Padrón Municipal. Datos provisionales |url=http://geoportal.laspalmasgc.es/sicam_doc/poblacion/poblacion_barrio_2007.pdf |format=PDF |date=1 January 2007 |accessdate=2018-07-28 |archivedate=2009-03-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090320093114/http://geoportal.laspalmasgc.es/sicam_doc/poblacion/poblacion_barrio_2007.pdf }}&lt;/ref&gt;
|-
|1
|Vegueta, Cono Sur y Tafira
|73,243
|-
|2
|Centro
|88,546
|-
|3
|La Isleta-Puerto-Canteras
|71,412
|-
|4
|Ciudad Alta
|101,684
|-
|5
|Tamaraceite-San Lorenzo
|39,191
|}
== Climate ==
Las Palmas has a [[desert climate]] (''BWh'')&lt;ref&gt;http://köppen-geiger.vu-wien.ac.at/pdf/kottek_et_al_2006_A4.pdf{{Dead link|date=December 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} World map of Koppen-Geiger climate classification&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.aemet.es/documentos/es/conocermas/recursos_en_linea/publicaciones_y_estudios/publicaciones/2Atlas_climatologico/Atlas_Clima_Macaronesia___Baja.pdf Climate Atlas of the Archipielagos of the Canary Islands, Madeira and the Azores] - AEMET, 2012&lt;/ref&gt; with warm dry summers and warm enough winters to classify it as a Tropical climate. Its average annual temperature is {{Convert|21.2|°C|°F|abbr=on}}&amp;ndash;{{Convert|28|°C|°F|abbr=on}} during the day and {{Convert|18|°C|°F|abbr=on}} at night. In January, the coldest month, the temperature typically ranges from {{Convert|19|to|23|C|F}} (and sometimes more) during the day, and around {{Convert|15|to|16|C|F}} at night, with an average sea temperature at {{Convert|20|°C|°F|abbr=on}}. In the warmest months — August and September — the temperature typically ranges from {{Convert|27|to|30|C|F}} during the day, above {{Convert|21|°C|°F|abbr=on}} at night, with the average sea temperature at {{Convert|23|°C|°F|abbr=on}}. Large fluctuations in temperature are rare.
August 1990 was the warmest month on record, with the average maximum temperature of the month during the day being {{convert|30.6|°C|°F|1|abbr=on}}.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.aemet.es/en/serviciosclimaticos/datosclimatologicos/efemerides_extremos*?w=0&amp;k=coo&amp;l=C649I&amp;datos=det&amp;x=C649I&amp;m=13&amp;v=TMMA|title=Extreme values for Gran Canaria Airport|publisher=Aemet.es|accessdate=22 July 2015}}&lt;/ref&gt; The highest temperature ever recorded was {{convert|44.2|°C|°F|1|abbr=on}}, and the coldest temperature ever recorded was {{convert|9.4|°C|°F|1|abbr=on}}. The highest wind speed ever recorded was on 28 November 2005, measuring {{convert|113|km/h|2|abbr=on}}. Las Palmas city has never recorded any snow or sleet.
Annual average [[relative humidity]] is 66%, ranging from 64% in March to 69% in October. The amount of annual sunshine hours is above 2,800 per year, from around 190 in winter (average of 6 hours a day) to around 300 in summer (average of 10 hours a day).&lt;ref name=aemet&gt;{{cite web
  |url=http://www.aemet.es/es/serviciosclimaticos/datosclimatologicos/valoresclimatologicos?l=C649I&amp;k=coo
  |title=Valores Climatológicos Normales: Gran Canaria
  |accessdate=}}&lt;/ref&gt; It rains on average only 22 days a year, with total precipitation per year of only {{convert|151|mm|1|abbr=on}}.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.worldweather.org/083/c01234.htm|publisher=World Meteorological Organization |title=Weather Information for Las Palmas|accessdate=}}&lt;/ref&gt;
{{Weather box
|location = Las Palmas, [[Gran Canaria Airport]] (1981-2010), Extremes (1980-2016)
|metric first = yes
|single line = yes
|Jan record high C = 29.5
|Feb record high C = 30.9
|Mar record high C = 34
|Apr record high C = 34.3
|May record high C = 36
|Jun record high C = 36.9
|Jul record high C = 44.2
|Aug record high C = 39.2
|Sep record high C = 39
|Oct record high C = 36
|Nov record high C = 36.2
|Dec record high C = 29.4
|year record high C = 44.2
|Jan avg record high C = 23.0
|Feb avg record high C = 24.2
|Mar avg record high C = 25.1
|Apr avg record high C = 25.3
|May avg record high C = 25.4
|Jun avg record high C = 26.6
|Jul avg record high C = 28.4
|Aug avg record high C = 30.6
|Sep avg record high C = 30.0
|Oct avg record high C = 28.1
|Nov avg record high C = 26.3
|Dec avg record high C = 24.2
|year avg record high C = 30.9
|Jan high C = 20.8
|Feb high C = 21.2
|Mar high C = 22.3
|Apr high C = 22.6
|May high C = 23.6
|Jun high C = 25.3
|Jul high C = 26.9
|Aug high C = 27.5
|Sep high C = 27.2
|Oct high C = 26.2
|Nov high C = 24.2
|Dec high C = 22.2
|year high C = 24.2
|Jan mean C = 18.1
|Feb mean C = 18.4
|Mar mean C = 19.3
|Apr mean C = 19.5
|May mean C = 20.5
|Jun mean C = 22.2
|Jul mean C = 23.8
|Aug mean C = 24.6
|Sep mean C = 24.3
|Oct mean C = 23.1
|Nov mean C = 21.2
|Dec mean C = 19.3
|year mean C = 21.2
|Jan low C = 15.3
|Feb low C = 15.6
|Mar low C = 16.2
|Apr low C = 16.3
|May low C = 17.3
|Jun low C = 19.2
|Jul low C = 20.8
|Aug low C = 21.6
|Sep low C = 21.4
|Oct low C = 20.1
|Nov low C = 18.1
|Dec low C = 16.5
|year low C = 18.2
|Jan avg record low C = 13.8
|Feb avg record low C = 13.6
|Mar avg record low C = 14.4
|Apr avg record low C = 14.5
|May avg record low C = 15.8
|Jun avg record low C = 17.5
|Jul avg record low C = 19.5
|Aug avg record low C = 20.4
|Sep avg record low C = 20.2
|Oct avg record low C = 18.3
|Nov avg record low C = 16.3
|Dec avg record low C = 14.8
|year avg record low C= 13.6
|Jan record low C = 10.2
|Feb record low C = 9.4
|Mar record low C = 10.5
|Apr record low C = 12
|May record low C = 12.2
|Jun record low C = 14.4
|Jul record low C = 16.4
|Aug record low C = 17.6
|Sep record low C = 16.8
|Oct record low C = 14.8
|Nov record low C = 12.8
|Dec record low C = 12.0
|year record low C = 9.4
|Jan precipitation mm = 25.1
|Feb precipitation mm = 24.4
|Mar precipitation mm = 12.5
|Apr precipitation mm = 5.9
|May precipitation mm = 1.1
|Jun precipitation mm = 0.3
|Jul precipitation mm = 0.1
|Aug precipitation mm = 0.4
|Sep precipitation mm = 9.1
|Oct precipitation mm = 16.0
|Nov precipitation mm = 22.4
|Dec precipitation mm = 31.3
|year precipitation mm = 151.3
|Jan precipitation days = 3.1
|Feb precipitation days = 3.0
|Mar precipitation days = 2.3
|Apr precipitation days = 1.3
|May precipitation days = 0.3
|Jun precipitation days = 0.1
|Jul precipitation days = 0.0
|Aug precipitation days = 0.1
|Sep precipitation days = 1.1
|Oct precipitation days = 2.3
|Nov precipitation days = 3.9
|Dec precipitation days = 4.5
|unit precipitation days = 1&amp;nbsp;mm
|year precipitation days = 22.0
|Jan humidity = 65
|Feb humidity = 66
|Mar humidity = 64
|Apr humidity = 64
|May humidity = 65
|Jun humidity = 66
|Jul humidity = 65
|Aug humidity = 66
|Sep humidity = 68
|Oct humidity = 69
|Nov humidity = 67
|Dec humidity = 68
|year humidity = 66
|Jan sun = 184
|Feb sun = 191
|Mar sun = 229
|Apr sun = 228
|May sun = 272
|Jun sun = 284
|Jul sun = 308
|Aug sun = 300
|Sep sun = 241
|Oct sun = 220
|Nov sun = 185
|Dec sun = 179
|year sun = 2821
|Jan percentsun = 54
|Feb percentsun = 62
|Mar percentsun = 62
|Apr percentsun = 58
|May percentsun = 63
|Jun percentsun = 68
|Jul percentsun = 71
|Aug percentsun = 75
|Sep percentsun = 67
|Oct percentsun = 65
|Nov percentsun = 56
|Dec percentsun = 58
|source 1 = [[World Meteorological Organization]] ([[بیرلشمیش میلتلر قورومو]]),&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.worldweather.org/083/c01234.htm |title=Weather Information for Las Palmas |accessdate=}}&lt;/ref&gt; [[Agencia Estatal de Meteorología]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.aemet.es/en/conocermas/publicaciones/detalles/guia_resumida_2010 |title=Guía resumida del clima en España (1981-2010) |accessdate= |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121118081428/http://www.aemet.es/en/conocermas/publicaciones/detalles/guia_resumida_2010 |archivedate=18 November 2012 |df= }}&lt;/ref&gt;|date=August 2010
| source 2 = Weather Atlas (percent sunshine) &lt;ref name=&quot;Weather Atlas&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.weather-atlas.com/en/spain/las-palmas-de-gran-canaria-climate |title=Las Palmas, Spain - Climate data |publisher=Weather Atlas |access-date=9 March 2017 |accessdate=2018-07-28 |archivedate=2018-09-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180913150618/https://www.weather-atlas.com/en/spain/las-palmas-de-gran-canaria-climate }}&lt;/ref&gt;}}
{|style=&quot;width:90%;text-align:center;font-size:90%;line-height:1.2em;margin-left:auto;margin-right:auto&quot; class=&quot;wikitable&quot;
|-
!Colspan=14|Climate data for Las Palmas de Gran Canaria
|-
!Month
!Jan
!Feb
!Mar
!Apr
!May
!Jun
!Jul
!Aug
!Sep
!Oct
!Nov
!Dec
!style=&quot;border-left-width:medium&quot;|Year
|-
!Average sea temperature °C (°F)
|style=&quot;background:#FFC400;color:#000000;&quot;|20.0&lt;br /&gt;(68.0)
|style=&quot;background:#FFD54C;color:#000000;&quot;|19.1&lt;br /&gt;(66.4)
|style=&quot;background:#FFD54C;color:#000000;&quot;|19.1&lt;br /&gt;(66.4)
|style=&quot;background:#FFD13B;color:#000000;&quot;|19.3&lt;br /&gt;(66.7)
|style=&quot;background:#FFC400;color:#000000;&quot;|20.0&lt;br /&gt;(68.0)
|style=&quot;background:#FFB000;color:#000000;&quot;|21.0&lt;br /&gt;(69.8)
|style=&quot;background:#FFA000;color:#000000;&quot;|21.8&lt;br /&gt;(71.2)
|style=&quot;background:#FF9300;color:#000000;&quot;|22.5&lt;br /&gt;(72.5)
|style=&quot;background:#FF8100;color:#000000;&quot;|23.4&lt;br /&gt;(74.1)
|style=&quot;background:#FF8100;color:#000000;&quot;|23.4&lt;br /&gt;(74.1)
|style=&quot;background:#FF9A00;color:#000000;&quot;|22.1&lt;br /&gt;(71.8)
|style=&quot;background:#FFBA00;color:#000000;&quot;|20.5&lt;br /&gt;(68.9)
|style=&quot;background:#FFB000;color:#000000;border-left-width:medium&quot;|21&lt;br /&gt;(69.8)
|-
!Mean daily daylight hours
|style=&quot;background:#F7F722;color:#000000;&quot;|11.0
|style=&quot;background:#F7F722;color:#000000;&quot;|11.0
|style=&quot;background:#FFFF33;color:#000000;&quot;|12.0
|style=&quot;background:#FFFF44;color:#000000;&quot;|13.0
|style=&quot;background:#FFFF55;color:#000000;&quot;|14.0
|style=&quot;background:#FFFF55;color:#000000;&quot;|14.0
|style=&quot;background:#FFFF55;color:#000000;&quot;|14.0
|style=&quot;background:#FFFF44;color:#000000;&quot;|13.0
|style=&quot;background:#FFFF33;color:#000000;&quot;|12.0
|style=&quot;background:#F7F722;color:#000000;&quot;|11.0
|style=&quot;background:#F7F722;color:#000000;&quot;|11.0
|style=&quot;background:#F0F011;color:#000000;&quot;|10.0
|style=&quot;background:#FFFF35;color:#000000;&quot;|12.2
|-
!Average [[Ultraviolet index]]
|style=&quot;background:#f7e400;color:#000000;&quot;|4
|style=&quot;background:#f85900;color:#000000;&quot;|6
|style=&quot;background:#d8001d;color:#000000;&quot;|8
|style=&quot;background:#d8001d;color:#000000;&quot;|9
|style=&quot;background:#d8001d;color:#000000;&quot;|10
|style=&quot;background:#6b49c8;color:#000000;&quot;|11
|style=&quot;background:#6b49c8;color:#000000;&quot;|11
|style=&quot;background:#6b49c8;color:#000000;&quot;|11
|style=&quot;background:#d8001d;color:#000000;&quot;|9
|style=&quot;background:#f85900;color:#000000;&quot;|7
|style=&quot;background:#f7e400;color:#000000;&quot;|5
|style=&quot;background:#f7e400;color:#000000;&quot;|4
|style=&quot;background:#d8001d;color:#000000;border-left-width:medium&quot;|7.9
|-
!Colspan=14 style=&quot;background:#f8f9fa;font-weight:normal;font-size:95%;&quot;|Source #1: seatemperature.org &lt;ref name=&quot;seatemperature&quot;&gt;[http://www.seatemperature.org/europe/spain/las-palmas-de-gran-canaria-november.htm Las Palmas de Gran Canaria Sea Temperature ] – seatemperature.org&lt;/ref&gt;
|-
!Colspan=14 style=&quot;background:#f8f9fa;font-weight:normal;font-size:95%;&quot;|Source #2: Weather Atlas &lt;ref name=&quot;Weather Atlas&quot; /&gt;
|}
== Demographics ==
Throughout history, Las Palmas received waves of immigrants from mainland Spain and countries from every continent. The majority of the population is Spanish, although there are large North- and Sub-Saharan African and Latin American communities (especially the [[Venezuelan people|Venezuelan community]], which is growing fast), as well as important historical minorities such as Indians ([[Sindhi people|Sindhi]]) and [[Koreans in Spain|Koreans]] and a growing [[Chinese people|Chinese]] population.
Ethnically, most autochthonous Canarians are descendants of a mixture of aboriginal people ([[قوان‌چی‌‌لر]]) of the Canary Islands (now extinct), the Spanish {{Lang|es|''conquistadores''}} and later European (mainly Spanish, Portuguese, [[فلاماند‌لار]], Irish, French, Italian, German and British) colonizers.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Year !! Population{{Citation needed|date=June 2009}} !! Density
|-
| 1991 || 354,887 || 3,529.46/km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
|-
| 1996 || 355,563 || 3,536.18/km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
|-
| 2002 || 370,649 || 3,686.22/km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
|-
| 2004 || 376,953 || 3,748.92/km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
|-
| 2007 || 377,203 || 3,751.40/km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
|-
| 2008 || 381,123 || 3,790.38/km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
|-
| 2010 || 383,308 || 3,812.11/km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
|}
== External links ==
{{Geographic location
|Centre    = Las Palmas de Gran Canaria
|North     = ''[[اطلس اوقیانوسو]]''
|Northeast = 
|East      = ''Atlantic Ocean''
|Southeast = 
|South     = [[Santa Brígida, Las Palmas|Santa Brígida]] and [[تلده]]
|Southwest = 
|West      = [[Arucas, Las Palmas|Arucas]]
|Northwest = 
}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>6adoillm9hyrigeyhgnhl4ps5en3bii</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>لا بانیسا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120843</id>
    <revision>
      <id>1593518</id>
      <parentid>1156782</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593518</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4144" sha1="m7c7ccmbn6z2kl8wtafpu8iontq0uj6" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
nickname = |
image_flag = Flag of La Bañeza Spain.svg|
flag_size = 125px|
flag_size = 125px|
image_shield = Coat of Arms of La Bañeza.svg|
shield_size = 75px|
pushpin_map = Spain
|coordinates = {{coord|42|17|51|N|5|54|6|W|display=inline}}
image_map = |
map_caption = |
subdivision_name = [[ایسپانیا]] |
subdivision_type1 = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]] |
subdivision_name1 = [[Castile and León]] |
subdivision_type2 = [[ایسپانیا اوستانلاری]] |
subdivision_name2 = [[لئون ایسپانیا اوستانی]] |
subdivision_type3 = [[List of municipalities in León|Municipality]] |
subdivision_name3 = La Bañeza |
leader_title = Mayor|
leader_name = José Miguel Palazuelo Martín|
leader_party = [[Spanish Socialist Workers' Party|PSOE]]|
area_magnitude = |
area_total_km2 = 19.71 |
area_land_km2 = |
area_water_km2 = |
elevation_m = 772|
population_as_of = 2010|
population_note = |
population_total =  11050|
population_density_km2 = 560.63 |
timezone = [[Central European Time|CET]] |
utc_offset = +1 |
timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] |
utc_offset_DST = +2 |
population_demonym = bañezano, bañezana|
postal_code_type = [[List of postal codes in Spain|Postal Code]]|
postal_code = 24750|
area_code_type = [[Telephone numbers in Spain|Telephone prefix]]|
area_code = 987|

}}

'''لا بانیسا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: La Bañeza)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[لئون ایسپانیا اوستانی]]نده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۱۹٫۷۱ کیلومتر موربّع دیر. ۷۷۲ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۱۰۵۰ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;


File:Union de Centro Democratico (logo).svg
File:Union de Centro Democratico (logo).svg
File:Tooele Utah Courthouse.jpeg
File:Rosa de los vientos.svg
File:Red española de autopistas y autovías2.PNG
File:PorlibreMartes.jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:PDP.png
File:Pce 2014.svg
File:Partido Liberal.png
File:OrejasCarnaval.jpg
File:Motocicletas La Bañeza.jpg
File:María Cristina de Habsburgo-Lorena (Museo del Prado).jpg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:La Bañeza Plaza 20101113.jpg
File:La Bañeza Ayuntamiento 20091205.JPG
File:La Bañeza 001 Alubias blancas de Riñón 001.JPG
File:La Bañeza - Iglesia de Santa Maria 12.jpg
File:La Bañeza - Iglesia de San Salvador 1.jpg
File:La Bañeza - antigua estación de tren 1.jpg
File:Izquierda_Unida_(logo).svg
File:Flickr - cyclonebill - Frølår.jpg
File:Logo oficial Ciudadanos.svg
File:Centro Democrático y Social (logo).png
File:Brasão de Bragança.png
File:BragançaOberstadtMitTorre de Menagem.jpg
File:Blason ville fr Gennevilliers (92).svg
File:Alianza Popular (logo, 1983-89).svg
File:A-6Spain.png
File:{{Mapa de localización de La Bañeza

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:La Bañeza|La Bañeza]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =La Bañeza
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>m7c7ccmbn6z2kl8wtafpu8iontq0uj6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مینایا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120881</id>
    <revision>
      <id>1593519</id>
      <parentid>658872</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3806" sha1="s47j930m372st4vmhxseg233gj8wet2" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = Minaya
| settlement_type         = [[Municipalities of Spain|Municipality]]
| official_name           = &lt;!-- if different from name --&gt;
| official_name           = &lt;!-- if different from name --&gt;
| native_name             = &lt;!-- if different from name --&gt;
| image_skyline           =
| image_alt               =
| image_caption           = [[Archivo:Minaya.png|250px]]
| image_flag              =
| image_shield            = Escudo de Minaya.svg
| motto                   =
| image_map               =
| map_caption             =
| pushpin_map             = Spain
| pushpin_label_position  =
| pushpin_map_caption     = Location in Spain
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|Spain}}
| subdivision_type1       = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]]
| subdivision_name1       = [[Castile-La Mancha]]
| subdivision_type2       = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
| subdivision_name2       = [[آلباسته اوستانی]]
| subdivision_type3       = [[Comarcas of Spain|Comarca]]
| subdivision_name3       = [[La Mancha del Júcar-Centro]]
| subdivision_type4       = [[Judicial district]]
| subdivision_name4       = [[La Roda]]
| subdivision_type5       =
| subdivision_name5       =
| seat_type               =
| seat                    =
| coordinates             = {{coord|39|16|59|N|2|19|0|W|region:ES_type:city|display=inline}}
| coordinates_footnotes   =
| elevation_m             = 753
| elevation_min_m         =
| elevation_max_m         =
| area_footnotes          =
| area_total_km2          = 69.83
| established_title       = &lt;!-- Founded --&gt;
| established_date        =
| population_footnotes    = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| population_total        = 1682
| population_as_of        = 2011
| population_demonym      = minayero/a
| population_note         =
| population_density_km2  = auto
| blank_name_sec1         = [[Languages of Spain|Official language(s)]]
| blank_info_sec1         =
| timezone                = [[Central European Time|CET]]
| utc_offset              = +1
| timezone_DST            = [[Central European Summer Time|CEST]]
}}

'''مینایا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Minaya)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[آلباسته اوستانی]]نده یئرلشیب. ۷۵۳ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۶۹٫۸۳ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۶۸۲ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Union de Centro Democratico (logo).svg
File:PP.svg
File:PP.svg
File:PP.svg
File:PP.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File: Parador.jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Minaya|Minaya]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Minaya
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>s47j930m372st4vmhxseg233gj8wet2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پالنسیا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120894</id>
    <revision>
      <id>1593520</id>
      <parentid>1543755</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593520</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8403" sha1="mg566k2t7d87fj07sulhcr4z0mg1re1" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
| name                    = Palencia
| settlement_type         = [[Municipalities of Spain|Municipality]]
| official_name           = &lt;!-- if different from name --&gt;
| official_name           = &lt;!-- if different from name --&gt;
| native_name             = &lt;!-- if different from name --&gt;
| image_skyline           =Montaje Palencia.jpg
| image_size              =350px
| image_alt               =
| image_caption           =
| image_flag              = Bandera de Palencia.svg
| nickname                =
| motto                   =
| image_map               =
| map_caption             =
| pushpin_map             = Spain
| pushpin_label_position  =
| pushpin_map_caption     = Location in Spain
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|Spain}}
| subdivision_type1       = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]]
| subdivision_name1       = {{flag|Castile and León}}
| subdivision_type2       = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
| subdivision_name2       = [[پالنسیا اوستانی]]
| subdivision_type3       = [[Comarcas of Spain|Comarca]]
| subdivision_name3       = [[Tierra de Campos]]
| seat_type               = &lt;!-- [[باشکند]] --&gt;
| seat                    =
| coordinates             = {{coord|42|1|N|4|32|W|region:ES_type:city|display=inline,title}}
| coordinates_footnotes   =
| elevation_m             = 749
| elevation_min_m         =
| elevation_max_m         =
| area_footnotes          =
| area_total_km2          = 94.71
| established_title       = &lt;!-- Founded --&gt;
| established_date        =
| population_footnotes    = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| population_total        = 79137
| population_as_of        =2016
| population_demonym      = Palentino, na.
| population_note         =
| population_density_km2  = auto
| blank_name_sec1         = [[Languages of Spain|Official language(s)]]
| blank_info_sec1         = Spanish
| timezone                = [[Central European Time|CET]]
| utc_offset              = +1
| timezone_DST            = [[Central European Summer Time|CEST]]
| utc_offset_DST          = +2
| postal_code_type        = [[List of postal codes in Spain|Postal code]]
| postal_code             = 34001–34006
}}

'''پالنسیا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Palencia)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[پالنسیا اوستانی]]نده یئرلشیب. ۷۴۹ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۹۴٫۷۱ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۷۹۱۳۷ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Virgen de la Inmaculada Concepción.JPG
File:Virgen de la Calle.JPG
File:Victorio Macho.jpg
File:Varios centímetros de nieve en la ciudad en febrero de 2015.jpg
File:Vaceos224.jpg
File:Un autobús en el parque de Isabel II.jpg
File:Autobús de la línea 2 (Palencia).jpg
File:Torre de San Miguel.JPG
File:Small-city-symbol.svg
File:Small-city-symbol.svg
File:Small-city-symbol.svg
File:Small-city-symbol.svg
File:Small-city-symbol.svg
File:Small-city-symbol.svg
File:Sara Bayón en Vera 2014.PNG
File:San Lazaro.JPG
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Parque del Sotillo de los Canónigos en otoño.jpg
File:Parque de El Salón.JPG
File:Panoramica de Palencia 29Marzo 2008..jpg
File:Palencia.jpg
File:Palencia Catedral PM 73476 E.jpg
File:Pabellón Marta Domínguez.jpg
File:Nuevabalasterainterior.jpg
File:Montaje Palencia.jpg
File:Mapa de Palencia (1852), por Francisco Coello.jpg
File:Map pointer black.svg
File:Los colapsos de gente son frecuentemente motivo de queja..jpg
File:La Iglesia de San Miguel tras la tormenta de nieve de 2010.jpg
File:La Dársena del Canal de Castilla en Palencia.jpg
File:Iglesia de San Francisco.JPG
File:Hospital Río Carrión.jpg
File:Homenaje a la Mujer.jpg
File:Entrada a la Calle Mayor durante las fiestas patronales.jpg
File:Elena Anaya.jpg
File:El barrio de San Juanillo con más de 15 centímetros de nieve.jpg
File:D. José del Corral Herrero.jpg
File:Cristo del Desenclavo.JPG
File:Colegio Villandrando.JPG
File:Church_of_San_Pablo_in_Palencia.jpg
File:Blank map.svg
File:Blanche de castille2.jpg
&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Palencia|Palencia]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Palencia
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

== Climate ==
The region of Palencia has a Continental Mediterranean climate with very cool winters, due to altitude (749 m) and isolation from [[Oceanic climate|maritime influences]], chilly winds, including some days of snow in the winter and minimum temperatures usually below 0&amp;nbsp;°C (32&amp;nbsp;°F). Fogs are also frequent because of the Carrion river. Summer tends to be warm with temperatures that consistently surpass 30&amp;nbsp;°C (86&amp;nbsp;°F) in July and that can rarely reach 38&amp;nbsp;°C (99&amp;nbsp;°F). Due to Palencia's altitude, nightly temperatures tend to be cooler, leading to a lower average in the summer months. Precipitation levels are moderated, but precipitation can be observed throughout the year (except July and August). Summer and winter are the driest seasons, with most rainfall occurring in the autumn and spring.[14]
The rain is very frequent in winter, and infrequent in summer. Rainfall is light but frequent during the winter months, and infrequent in summer with heavy thunderstorms.
The snow is an unfrecuently and light phenomenon at the city. It usually falls some days per year, during December, January and February, but it´s common watching some snowfalls during November or March.
== Demographics ==
Palencia's population has increased in the last 10 years, from 78,800 inhabitants in the year 1996 to 81,552  in 2011. The town has historically been a centre for immigration from other parts of Spain, particularly between 1950 and 1970 receiving rural immigrants helping industrial development.  Nevertheless, today, it has a population with more retirees than the average, due to youth emigration to larger urban centres such as [[وایادولید]], [[مادرید]] or [[بارسلونا]].
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Lines
|-
! colspan=2 | Line
! Path
! Hours weekdays 
! Hours Saturdays 
! Hours Sundays 
! Frequency Monday to Saturday
! Frequency Sundays
|- 
| style=&quot;background:#ED1C24; width:5px&quot; | || '''Line&amp;nbsp;1'''||San Antonio - Campus|| 6:40 to 22:30|| 6:40 to 22:30||8:30 to 22:30|| 20 minutes || 30 minutes 
|-
| style=&quot;background:#008F4C; width:5px&quot; | || '''Line 2'''||Camino de la Miranda - Campus||6:30/7:00 to 22:50||6:30/7:00 to 22:50||8:15 to 22:15 ||15/20 minutes|| 30 minutes 
|-
| style=&quot;background:#0061A9; width:5px&quot; | || '''Line 3'''||Hospital Río Carrión - San Telmo|| 7:00 to 22:30 || 7:00 to 22:30 || 7:30 to 22:30 ||30 minutes || 30 minutes 
|-
| style=&quot;background:#FFBA00; width:5px&quot; | || '''Line 4'''||Allende el Río - Polygons| 6:30 to 22:00 || 6:30 to 22:00 || 9:00 to 22:00 ||60 minutes|| 60 minutes
|-
| style=&quot;background:#00FF00; width:5px&quot; | || '''Line 5'''||Cristo del Otero - Hospital Río Carrión|| 7:00 to 21:30 || 7:00 to 14:30 || No service || 60 minutes|| Sin servicio 
|- 
| style=&quot;background:#A0522D; width:5px&quot; | || '''Line 6'''||Plaza de León - Mount &quot;el Viejo&quot;|| 11:30 to 21:00 || 11:30 to 21:00 || 11:30 to 21:00 || 60 minutes || 60 minutes 
|-
|}
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Fares
|-
! Pass !! Price per trip
|----
| Normal pass || &lt;center&gt;0,65 €&lt;/center&gt;
|----
| Bus Pass || &lt;center&gt;0,40 €&lt;/center&gt;
|----
| Teen Pass || &lt;center&gt;0,20 €&lt;/center&gt;
|----
| Pensioner Pass || &lt;center&gt;0,10 €&lt;/center&gt;
|}
==External links==

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>mg566k2t7d87fj07sulhcr4z0mg1re1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>لتور</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120960</id>
    <revision>
      <id>1593521</id>
      <parentid>649223</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3468" sha1="nxtwdiiqysprehdk42dm0aej7if8vxw" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
|official_name          =
|other_name             =
|native_name            =
|native_name            =
|nickname               =
|settlement_type        = Municipality
|motto                  =
|image_skyline          =
|imagesize              =
|image_caption          =
|flag_size              =
|image_seal             = Escudo de Letur.svg
|seal_size              =
|image_map              = Letur.png
|mapsize                =
|map_caption            =
|pushpin_map            =
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_mapsize =
|pushpin_map_caption    =
|subdivision_type       = Country
|subdivision_name       ={{flag|ESP}}
|subdivision_type1      = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]]
|subdivision_name1      = [[Castile-La Mancha]]
|subdivision_type2      = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
|subdivision_name2      = [[Albacete]]
|subdivision_type3      = [[Mancomunidad]]
|subdivision_name3      = [[Mancomunidad de Municipios de la Sierra del Segura|Sierra del Segura]]
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           = Mayor
|leader_name            = Carmen Álvarez López (PP)
|established_title      =
|established_date       =
|area_magnitude         =
|unit_pref                =
|area_footnotes           =
|area_total_km2           = 263.56
|area_land_km2            =
|population_as_of               = 2012
|population_footnotes           =
|population_note                =
|population_total               = 1,285
|population_density_km2         =
|timezone               =
|utc_offset             =
|coordinates            =
|elevation_footnotes    =
|elevation_m            = 720
|elevation_ft           =
}}

'''لتور''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Letur)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۲۶۳٫۵۶ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۲۸۵ نفر دیر. ۷۲۰ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
Image:Letur-Albacete-Spain-rock.jpg
Image:Letur-Albacete-Spain-general-view.jpg
Image:Letur-Albacete-Spain-city-wall.jpg
Image:Letur-Albacete-Spain.jpg
File:Procesión de la Virgen de la Asunción letur.jpg
File:Poblacion-Letur-1900-2005.png
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Panoramic-view-Letur-Albacete-Spain.JPG
File:Mª Stmª de los Dolores Letur.jpg
File:Encierro Fiestas de la Asunción Letur-11.JPG
File:Domingo de Resurrección Letur.jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Letur|Letur]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Letur
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>nxtwdiiqysprehdk42dm0aej7if8vxw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کاساس د خوان نونیس</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120993</id>
    <revision>
      <id>1593522</id>
      <parentid>678211</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2657" sha1="98ludvbiy0z672d2jyrwxqs12fvj1l6" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
official_name = Casas de Juan Núñez|
nickname = |
image_flag = |
image_flag = |
image_seal = Casas de Juan Núñez.svg|
image_map = |
map_caption = |
subdivision_type = [[دۆنیا اؤلکه‌لری‌]] |
subdivision_name = [[ایسپانیا]] |
subdivision_type1 = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]] |
subdivision_type2 = [[ایسپانیا اوستانلاری]] |
subdivision_name2 = [[آلباسته اوستانی]] |
subdivision_type3 = [[Comarcas of Spain|Comarca]] |
subdivision_name3 = [[Manchuela]] |
leader_title = |
leader_name = |
area_magnitude = |
area_total_km2 = 88.98|
area_land_km2 = |
area_water_km2 = |
elevation_m = 705 |
population_as_of = 2009 |
population_note = |
population_total =  1420 |
population_density_km2 = auto |
timezone = [[Central European Time|CET]] |
utc_offset = +1 |
timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] |
utc_offset_DST = +2 |

}}

'''کاساس د خوان نونیس''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Casas de Juan Núñez)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[آلباسته اوستانی]]نده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۸۸٫۹۸ کیلومتر موربّع دیر. ۷۰۵ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۴۲۰ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Lardero.JPG
File:Casas de Juan Nuñez, Plaza de Castilla la Mancha, Iglesia y Ayuntamiento.jpg
File:Casas de Juan Nuñez, casas cuevas en calle San Pedro, 01.jpg
File: Casas de Juan Nuñez, población desde la calle San Pedro.jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Casas de Juan Núñez|Casas de Juan Núñez]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Casas de Juan Núñez
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>98ludvbiy0z672d2jyrwxqs12fvj1l6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سویا (شهر)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121012</id>
    <revision>
      <id>1593523</id>
      <parentid>637283</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5594" sha1="n4nffjallei4i8tl76dhh99gloe3ltg" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
|name                   =Seville
|native_name            = {{lang|es|''Sevilla''}}
|native_name_lang       =
|native_name_lang       =
|settlement_type        =
|image_skyline          = Collagesevilla.jpg
|imagesize             =
|image_caption          = Clockwise from top: [[Seville Cathedral|St. Mary of the See Cathedral]] and [[Giralda]], ''[[Plaza de España (Seville)|Plaza de España]]'' in the [[Maria Luisa Park]], [[Metropol Parasol]], the Isabel II (&amp;quot;''[[Triana, Seville|Triana]]''&amp;quot;) bridge and the ''[[Torre del Oro]]''.
|image_flag             = Flag of Sevilla, Spain.svg
|flag_size              = 120px
|seal_size              =
|image_shield           = Escudo de Sevilla.svg
|shield_size            = 90px
|image_blank_emblem     =
|blank_emblem_type      =
|blank_emblem_size      =
|nickname               =Sev
|motto                  = [[NO8DO]] ([Usted] No me ha dejado – [You] have not abandoned me)
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
|image_map1             =
|mapsize1               =
|map_caption1           =
| pushpin_map           = Spain Province of Seville#Spain Andalusia#Spain
| pushpin_label_position  =
| pushpin_map_caption   =
|coordinates            = {{coord|37|22|38|N|5|59|13|W|region:ES|display=inline,title}}
|subdivision_type       = [[اؤلکه]]
|subdivision_name       = {{ESP}}
|subdivision_type1      = [[Autonomous Community]]
|subdivision_type2      = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
|subdivision_type3      = [[Comarca]]
|subdivision_name1      = {{flag|Andalusia}}
|subdivision_name2      = [[File:Flag of Diputacion de Sevilla Spain.svg|23px]] [[Seville (province)|Seville]]
|subdivision_name3      = Sevilla
|government_footnotes   =
|government_type        = [[Mayor-council government|Mayor-council]]
|governing_body         = Ayuntamiento de Sevilla
|leader_party           = [[PSOE]]
|leader_title           = [[Alcalde|Mayor]] (2015)
|leader_name            = [[Juan Espadas]]
|total_type             = &lt;!-- to set a non-standard label for total area and population rows --&gt;
|unit_pref              = &lt;!--Enter: Imperial, to display imperial before metric--&gt;
|area_footnotes         =
|area_magnitude         =
|area_total_km2         =  140
|area_total_sq_mi       =
|area_land_km2          = &lt;!--See table @ Template:Infobox settlement for details on unit conversion--&gt;
|area_land_sq_mi        =
}}

'''سویا (شهر)''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Seville)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۱۴۰ کیلومتر موربّع دیر. ۷ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۷۰۳۰۲۱ نفر  و  اها‌لی سیخلیغی ۵۰۰۲٫۹۳ اینسان کیلومتر موربّع دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Virgendelrocío.jpg
File:Vicentealeixandre.jpg
File:Velá de Santa Ana puente de Triana.JPG
File:Universidad de Sevilla (rectorado) 001.jpg
File:Triana panorama.JPG
File:Tour de l%27Or S%C3%A9ville.JPG
File:Torre Sevilla desde Puente de la Barqueta.jpg
File:Torre Sevilla 01.jpg
File:Toits Guadalquivir ponts Séville Espagne.jpg
File:Tesoro del Carambolo - Museo Arqueológico de Sevilla.jpg
File:Teatro_de_la_Maestranza_-_Seville.JPG
File:Station_Sevilla-Santa_Justa_15-03-2011_15-33-05.JPG
File:Spain Andalusia Seville BW 2015-10-23 14-27-54.jpg
File:SevillaPavoReal.JPG
File:Sevilla Tussam 18-03-2011 17-58-44.jpg
File:Sevilla Luft 120308.JPG
File:Sevilla Cathedral - Giralda.jpg
File:Sevilla Casino de la Exposición.jpg
File:Sevilla Area Metropolitana.svg
File:Sevilla - Plaza de América - Palomas - 20070519-14.jpg
File:Sevici.jpg
File:Salidaselmaratonciudaddesevilla2009.JPG
File:Rocio de la Macarena.JPG
File:Río Guadalquivir en Sevilla y sus cambios.png
File:Retrato de Mateo Alemán.jpg
File:Remo en guadalquivir 2016001.jpg
File:Radiosevilla2.JPG
File:Portada_de_la_Feria_de_Abril_de_2015.JPG
File:Port de S%C3%A9ville rive gauche.jpg
File:Poblacion Distritos.JPG
File:PlazaEspanaDesdeAire.jpg
File:Plaza de Toros de la Real Maestranza - Sevilla.jpg
File:Plaza de España in the Maria Luisa Park, Seville Spain- VIII.JPG
File:Plaza de España - Sevilla.jpeg
File:Periodicos editados en Sevilla.jPG
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Patio de las doncellas.jpg
File:Patio de la Monteria Palace Pedro I Alcazar Seville Spain.jpg
File:Patio central del Palacio de las Dueñas de Sevilla, España, 2016 01.JPG
File:Parque de María Luisa - Sevilla 3.jpg
File:Parlamento Andaluz.JPG
&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Sevilla|Sevilla]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Sevilla
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>n4nffjallei4i8tl76dhh99gloe3ltg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وایادولید</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121019</id>
    <revision>
      <id>1593524</id>
      <parentid>893157</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593524</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6017" sha1="rkhtwfyx32a1cvdez1hygpyvmsos1nm" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = Valladolid
| settlement_type         = [[Municipalities of Spain|Municipality]]
| official_name           = &lt;!-- if different from name --&gt;
| official_name           = &lt;!-- if different from name --&gt;
| native_name             =
| image_skyline           = Antigua.jpg
| image_alt               =
| image_caption           = Panoramic view of downtown Valladolid and Valladolid Cathedral
| image_flag              = Bandera valladolid.svg
| image_shield            = Valladolid-COA.svg
| motto                   =
| image_map               = Valladolid, Spain location.png
| map_caption             =
| pushpin_map             = Spain Castile and León
| pushpin_label_position  =
| pushpin_map_caption     = Location of Valladolid within Spain / Castile and León
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|Spain}}
| subdivision_type1       = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]]
| subdivision_name1       = {{flag|Castile and León}}
| subdivision_type2       = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
| subdivision_name2       = [[File:Bandera de la provincia de Valladolid.svg|20px|]] [[وایادولید اوستانی]]
| subdivision_type3       = [[Comarcas of Spain|Comarca]]
| subdivision_name3       = [[Campiña del Pisuerga]]
| subdivision_type4       = [[Municipalities in Spain|Municipality]]
| subdivision_name4       = Valladolid
| seat_type               = &lt;!-- Capital --&gt;
| seat                    =
| coordinates             = {{coord|41|39|10|N|4|43|25|W|type:city_region:ES|display=inline,title}}
| coordinates_footnotes   =
| elevation_m             = 698
| elevation_min_m         =
| elevation_max_m         =
| area_footnotes          =
| area_total_km2          = 197.91
| established_title       = Founded
| established_date        = 1072
| population_footnotes    = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| population_total        = 521,130&lt;ref&gt;{{cite web |title=Instituto Nacional de Estadística |url=http://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=2904&amp;amp;L=0 |deadurl=no |accessdate=25 January 2018}} Population figures from 2017.&lt;/ref&gt;
| population_metro        = 299,715
| population_as_of        = 2017
| population_demonym      = Vallisoletano, -a (informally, pucelano, -a)
| population_note         =
| population_density_km2  = auto
| blank_name_sec1         = [[Languages of Spain|Official language(s)]]
| blank_info_sec1         = Spanish
| blank2_name_sec1 = [[Patron saint]]
| blank2_info_sec1 = [[Peter de Regalado|Saint Peter de Regalado]]
| timezone                = [[Central European Time|CET]]
| utc_offset              = +1
}}

'''وایادولید''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Valladolid)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر ۶۹۸ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۱۹۷٫۹۱ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 521,130&lt;ref&gt;{{cite web titleInstituto Nacional de Estadística urlhttp://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t2904&amp;amp;L0 deadurlno accessdate25 January 2018}} Population figures from 2017.&lt;/ref&gt; نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Vidriera Casa Consistorial Valladolid.jpg
File:Valladolid rio pisuerga puente mayor playa.jpg
File:Valladolid plaza de toros lou.JPG
File:Valladolid museo escultura Santo Entierro de Juan de Juni.JPG
File:Valladolid iglesia Vera Cruz ni.jpg
File:Valladolid iglesia Vera Cruz Descendimiento Gregorio Fernandez ni.jpg
File:Valladolid Fundacion Cristobal Gabarron 06 lou.jpg
File:Valladolid estacion autobuses 01 lou.jpg
File:Valladolid (España), Catedral. Proyecto ideal de Juan de Herrera, según Chueca-Goitia..JPG
File:Valladolid - Real Chacilleria.jpg
File:Valladolid - Poeta Zorrilla.jpg
File:Valladolid - Iglesia de La Magdalena.jpg
File:Valladolid - Catedral-persp.jpg
File:Valladolid - Campo Grande station.JPG
File:Vallabici matadero.jpeg
File:Tio Tragaldabas.jpg
File:Tapa la Feria-Valladolid-2009 (Costillas).jpg
File:San-Benito-Valladolid.jpg
File:San Benito escudo 2.jpg
File:San Agustin VA.jpg
File:Renault4, Museo de la Ciencia.jpg
File:Poli-vll-2010.jpg
File:Plaza Mayor Valladolid3.jpg
File:Plaza Colon VA (1).JPG
File:PlanoCampoGrande1738.JPG
File:Plano del Campo Grande de Valladolid (circa 1780).jpg
File:Placa a Miguel Delibes en la Calle Santiago de Valladolid.jpg
File:Philip II.jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Pasaje Gutierrez Centro Valladolid RI-51-0010193 (3).jpg
File:Palacio de Fabio Nelli Inmaculada San José Negro 0011.jpg
File:Palacio Correos VA años 20.jpg
File:Nuevo Edificio UEMC.jpg
File:Nuestra Señora de las Angustias (Juan de Juni, hacia 1561).jpg
File:MUVa - Colecciones de Historia y Arte 1.JPG
File:Museo de la ciencia valladolid2.JPG
File:Museo de Colón Valladolid.jpg
&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Valladolid|Valladolid]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Valladolid
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>rkhtwfyx32a1cvdez1hygpyvmsos1nm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آلکورکون</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121029</id>
    <revision>
      <id>1593525</id>
      <parentid>596593</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4964" sha1="98nw0ux9hqru3m1zhf4z6a9ydo2zkj8" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
|official_name          = Alcorcón
|other_name             =
|native_name            =  &lt;!-- for cities whose native name is not in English --&gt;
|native_name            =  &lt;!-- for cities whose native name is not in English --&gt;
|nickname               =
|motto                  =
|image_skyline          =  Alcorcon_Parque_de_las_Comunidades.jpg
|imagesize              =
|image_caption          = Parque de las Comunidades
|image_flag             = Flag of Alcorcón.svg
|image_seal             =
|seal_size              =
|image_shield           = Coat of Arms of Alcorcón.svg
|shield_size            = 75px
|image_blank_emblem     =
|blank_emblem_size      =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
|pushpin_map            = Spain&lt;!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --&gt;
|pushpin_map_caption =Location in Spain
|subdivision_type       = [[اؤلکه]]
|subdivision_name       = {{بایراقچه|ایسپانیا}} [[ایسپانیا]]
|subdivision_type1      = [[Autonomous Community|Region]]
|subdivision_name1      = {{بایراقچه|مادرید}} [[Community of Madrid|Madrid]]
|subdivision_type2      = [[Comarca]]
|subdivision_name2      = [[Madrid metropolitan area]]
|government_type        =
|leader_title           = [[Alcalde|Mayor]]
|leader_name            = David Pérez
|leader_party           = [[People's Party (Spain)|PP]]
|leader_title1          =  &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|leader_title2          =
|leader_name2           =
|leader_title3          =
|leader_name3           =
|leader_title4          =
|leader_name4           =
|established_title      = Founded &lt;!-- Settled --&gt;
|established_date       = 13th century
|established_title2     =  &lt;!-- Incorporated (town) --&gt;
|established_date2      =
|established_title3     =  &lt;!-- Incorporated (city) --&gt;
|established_date3      =
|area_magnitude         =
|unit_pref              = &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes         =
|area_total_km2         = 33.7
|area_land_km2          =
}}

'''آلکورکون''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Alguazas) Alcorcón [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۳۳٫۷ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۶۷۳۵۴ نفر دیر. ۶۹۵ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Virgen de los Remedios (Alcorcón).jpg
File:Union de Centro Democratico (logo).svg
File:Red Arrow Down.svg
File:Red Arrow Down.svg
File:Red Arrow Down.svg
File:Red Arrow Down.svg
File:PUCHERO DE ALCORCÓN.JPG
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Parque de las presillas (10).jpg
File:NuevoLogoUPYD.png
File:Madrid-MetroLinea12.svg
File:Madrid-MetroLinea10.svg
File:Madrid-CercaniasC5.svg
File:Madrid-CercaniasC5.svg
File:Madrid_MetroLigero3.svg
File:Logotipopce.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Izquierda_Unida_(logo).svg
File:Izquierda_Unida_(logo).svg
File:Izquierda_Unida_(logo).svg
File:Green Arrow Up.svg
File:Green Arrow Up.svg
File:Ganar Alcorcón Logo.svg
File:Ganar Alcorcón Logo.svg
File:Ciudadanos-icono.svg
File:Ciudadanos-icono.svg
File:Centro Democrático y Social (logo).png
File:Alianza_Popular_(logo,_1983-89).svg
File:Alcorcon1-0Leganse.jpg
File:Alcorcón_-_Estación_Central_1.jpg
File:Alcorcón Tren.svg
File:Alcorcon Parque de las Comunidades.jpg
File:Alcorcon glorieta.jpg
File:Alcorcón 25.jpg
File:Alcorcón - Parque de La Ribota 08.jpg
File:Alcorcón - Iglesia de Santa María la Blanca 1.jpg
File:Alcorcón - Centro de Creación de las Artes de Alcorcón (CREAA) 15.jpg
File:Alcorcón - Centro Cultural Miguel Ángel Blanco 2.jpg
File:Alcorcón - Centro Cultural Buero Vallejo (ex Centro Municipal de las Artes) 08.jpg
&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Alcorcón|Alcorcón]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Alcorcón
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>98nw0ux9hqru3m1zhf4z6a9ydo2zkj8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>خورکرا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121045</id>
    <revision>
      <id>1593527</id>
      <parentid>623100</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2576" sha1="hq02pudp0es0uz4ebbvms14a89umw5p" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
|settlement_type = municipality
|official_name = Jorquera |
nickname = |
nickname = |
image_flag = Flag of Jorquera Spain.svg|
image_seal = Escudo de Jorquera.svg|
image_map = |
image_skyline = Jorquera vista panorámica.JPG|
image_caption = |
subdivision_type = [[دۆنیا اؤلکه‌لری‌]] |
subdivision_type2 = [[Autonomous communities in Spain|Autonomous community]] |
subdivision_name2 = [[Castilla-La Mancha]] |
subdivision_type3 = [[ایسپانیا اوستانلاری]] |
subdivision_name3 = [[Albacete (Spanish province)|Albacete]] |
leader_title = Mayor|
leader_name = Jesús María Jiménez Sánchez|
pushpin_map = Spain|
pushpin_map_caption= Location in Spain.|
area_magnitude = |
area_total_km2 = 67.97|
area_land_km2 = |
area_water_km2 = |
elevation_m = 682|
population_as_of = 2009 |
population_demonym =  Jorqueranos|
population_total =   477|
population_density_km2 = auto |
timezone = [[Central European Time|CET]] |
utc_offset = +1 |
timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] |
utc_offset_DST = +2
coordinates = {{coord|39|10|N|1|31|W|display=inline}}

}}

'''خورکرا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Jorquera)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۶۷٫۹۷ کیلومتر موربّع دیر. ۶۸۲ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۴۷۷ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Jorquera vista panorámica.JPG
File:Albacete Jorquera Mapa municipal.png

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Jorquera (Albacete)|Jorquera (Albacete)]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Jorquera (Albacete)
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>hq02pudp0es0uz4ebbvms14a89umw5p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>فوئنلابرادا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121077</id>
    <revision>
      <id>1593526</id>
      <parentid>642051</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4150" sha1="sf5gjfb50f0dx08u4c3pfx7sogw97jt" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
| name = Fuenlabrada
| settlement_type = [[Municipalities of Spain|Municipality]]
| official_name = Fuenlabrada
| official_name = Fuenlabrada
| native_name = &lt;!-- if different from name --&gt;
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| image_flag = Flag of Fuenlabrada.svg
| flag_size = 140px
| shield_size = 75px
| nickname =
| motto =
| image_map =
| map_caption =
| pushpin_map = Spain
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_caption = Location in Spain
| subdivision_type = [[اؤلکه]]
| subdivision_name = {{بایراقچه|ایسپانیا}} [[ایسپانیا]]
| subdivision_type1 = [[Autonomous Community|Region]]
| subdivision_name1 = {{بایراقچه|مادرید}} [[Community of Madrid]]
| subdivision_type2 = [[Comarca]]
| subdivision_name2 = [[Madrid metropolitan area]]
| seat_type = [[باشکند]]
| seat =
| coordinates = {{coord|40|17|00|N|3|48|00|W|region:ES_type:city|display=inline,title}}
| coordinates_footnotes =
| elevation_m = 664
| elevation_min_m =
| elevation_max_m =
| area_footnotes =
| area_total_km2 = 39.41
| established_title = &lt;!-- Founded --&gt;
| established_date =
| population_footnotes = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| population_total = 220384
| population_as_of = 2018
| population_demonym =
| population_note =
| population_density_km2 = auto
| blank_name_sec1 = [[Languages of Spain|Official language(s)]]
| blank_info_sec1 = [[ایسپانیا دیلی]]
| timezone = [[Central European Time|CET]]
| utc_offset = +1
| timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]]
| utc_offset_DST = +2
| postal_code_type = [[List of postal codes in Spain|Postal code]]
| postal_code = 28940-28947
| area_code_type = [[Telephone numbers in Spain|Dialing code]]
}}

'''فوئنلابرادا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Fuenlabrada)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر ۶۶۴ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۳۹٫۴۱ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۲۲۰۳۸۴ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Manuel Robles, Alcalde Fuenlabrada, con Trinidad Jiménez..jpg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:L6fuenlabrada.jpg
File:Izquierda_Unida_(logo).svg
File:Fuenlabrada Central.jpg
File:Fuenlabrada 06.jpg
File:Fuenlabrada - Teatro Municipal Josep Carreras 1.JPG
File:Fuenlabrada - Plaza de la Constitución 3.jpg
File:Fuenlabrada - Pabellón Polideportivo Municipal Fernando Martín 1.jpg
File:Fuenlabrada - Iglesia de San Esteban Protomártir 4.jpg
File:Fuenlabrada - Estación de Hospital de Fuenlabrada, de Madrid Metro.JPG
File:Fuenlabrada - Edificio del antiguo Ayuntamiento 2.jpg
File:Fuenlabrada - Centro Cultural Tomás y Valiente (CEART) 01.jpg
File:Fuenlabrada - Centro Comercial Plaza de la Estación 01.jpg
File:Fuenlabrada - Centro Civico Municipal La Serna 1.JPG
File:Fuenlabrada - Campus de la UC3 en Fuenlabrada 2.JPG
File:Fuenlabrada - Calle Leganés 2.jpg
File:Fuenlabrada - Barrio de Loranca - Sala Municipal de Teatro Nuria Espert.JPG
File:Escudo de Fuenlabrada.svg
File:Ciudadanos-icono.svg
File:C-5 yellow.svg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Fuenlabrada|Fuenlabrada]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Fuenlabrada
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>sf5gjfb50f0dx08u4c3pfx7sogw97jt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>فوئنتئالبییا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121087</id>
    <revision>
      <id>1593528</id>
      <parentid>642032</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593528</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3349" sha1="jqirqdzdve06djne9tgyqxjzrpbjn7h" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
| name = Fuentealbilla
| settlement_type = [[Municipalities of Spain|Municipality]]
| official_name = Fuentealbilla
| official_name = Fuentealbilla
| native_name = &lt;!-- if different from name --&gt;
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| image_flag =
| flag_size =
| shield_size = 75px
| nickname =
| motto =
| image_map =
| map_caption =
| pushpin_map = Spain Castilla-La Mancha#Spain
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_caption = Location in Spain
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[File:Flag of Spain.svg|20px|Spain]]&amp;amp;nbsp;[[ایسپانیا]]
| subdivision_type1 = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]]
| subdivision_name1 = [[File:Flag of Castile-La Mancha.svg|20px|border|Castile-La Mancha]]&amp;amp;nbsp;[[Castile-La Mancha]]
| subdivision_type2 = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
| subdivision_name2 = [[File:Bandera provincia Albacete.svg|20px|Albacete]]&amp;amp;nbsp;[[آلباسته اوستانی]]
| subdivision_type3 = [[Comarcas of Spain|Comarca]]
| subdivision_name3 = La Manchuela
| seat_type = [[باشکند]]
| seat =
| coordinates = {{coord|39|16|00|N|1|32|57|W|region:ES_type:city|display=inline,title}}
| coordinates_footnotes =
| elevation_m = 660
| elevation_min_m =
| elevation_max_m =
| area_footnotes =
| area_total_km2 = 108.29
| established_title = &lt;!-- Founded --&gt;
| established_date =
| population_footnotes = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| population_total = 2071
| population_as_of = 2009
| population_demonym =
| population_note =
| population_density_km2 = auto
| blank_name_sec1 = [[Languages of Spain|Official language(s)]]
| blank_info_sec1 = [[ایسپانیا دیلی]]
| timezone = [[Central European Time|CET]]
| utc_offset = +1
| timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]]
| utc_offset_DST = +2
| postal_code_type = [[List of postal codes in Spain|Postal code]]
}}

'''فوئنتئالبییا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Fuentealbilla)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر ۶۶۰ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۱۰۸٫۲۹ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۲۰۷۱ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:HPIM0373.JPG
File: Ayuntamiento de Fuentealbilla.jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Fuentealbilla|Fuentealbilla]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Fuentealbilla
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>jqirqdzdve06djne9tgyqxjzrpbjn7h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آیرا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121138</id>
    <revision>
      <id>1593529</id>
      <parentid>1126785</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593529</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4595" sha1="nbxb5c58pmjd4at7lythkfzocah50im" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
| name                    = Ayora
| settlement_type         = [[Municipalities of Spain|Municipality]]
| official_name           = &lt;!-- if different from name --&gt;
| official_name           = &lt;!-- if different from name --&gt;
| native_name             = &lt;!-- if different from name --&gt;
| image_skyline           = File:Ayora.iglesia de Santa María la Mayor.jpg
| image_alt               =
| image_caption           =
| image_flag              =
| image_shield            = Escut d'Aiora.svg
| motto                   =
| image_map               =
| map_caption             =
| pushpin_map             = Spain
| pushpin_label_position  =
| pushpin_map_caption     = Location in Spain
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|Spain}}
| subdivision_type1       = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]]
| subdivision_name1       = {{flag|Valencian Community}}
| subdivision_type2       = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
| subdivision_name2       = [[والنسیا اوستانی]]
| subdivision_type3       = [[Comarcas of Spain|Comarca]]
| subdivision_name3       = [[Valle de Ayora]]
| subdivision_type4       = [[Judicial district]]
| subdivision_name4       = [[Requena, Valencia|Requena]]
| seat_type               = &lt;!-- [[باشکند]] --&gt;
| seat                    =
| coordinates             = {{coord|39|3|30|N|1|3|26|W|type:city|display=inline,title}}
| coordinates_footnotes   =
| elevation_m             = 641
| elevation_min_m         =
| elevation_max_m         =
| area_footnotes          =
| area_total_km2          = 446.6
| established_title       = &lt;!-- Founded --&gt;
| established_date        =
| population_footnotes    = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| population_total        = 5311
| population_as_of        = 2017
| population_demonym      = Ayorenses
| population_note         =
| population_density_km2  = auto
| blank_name_sec1         = [[Languages of Spain|Official language(s)]]
| blank_info_sec1         = [[ایسپانیا دیلی]]
| timezone                = [[Central European Time|CET]]
| utc_offset              = +1
| timezone_DST            = [[Central European Summer Time|CEST]]
| utc_offset_DST          = +2
| postal_code_type        = [[List of postal codes in Spain|Postal code]]
}}

'''آیرا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Ayora)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[والنسیا اوستانی]]نده یئرلشیب. ۶۴۱ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۴۴۶٫۶ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۵۳۱۱ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Vista panorámica de Ayora en 2017.jpg
File:Virgen del Rosario de Ayora1.jpg
File:Tortosilla 01.jpg
File:Santo Ángel1.jpg
File:San Benito, Ayora 4.JPG
File:Rosa de los vientos.svg
File:Rodrigo Mendoza.jpg
File:PSPV-PSOE.svg
File:PSPV-PSOE.svg
File:PSPV-PSOE.svg
File:Portrait of Anastasio Chinchilla. Wellcome L0001275.jpg
File:Poblado íbero de Castellar de Meca 2016 Wiki Takes Ayora 05.jpg
File:Plano cenital del castillo de Ayora.jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Nieve en Ayora - Vista 02.jpg
File:Ligli-Batalla de Almansa.jpg
File:Gazpacho ayorino 02.jpg
File:Convento de San Francisco (Ayora).jpg
File:Castillo de Ayora.jpg
File:Casas de Madrona 05.jpg
File:Camino-castellar-meca.JPG
File:Ayora.iglesia de Santa María la Mayor.jpg
File:Apicultor en el en el Primer Corte de la Miel, Ayora.jpg
File:Altitud de Ayora sobre el nivel del mar.jpg
File: Ayora (Valencia).jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Ayora (España)|Ayora (España)]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Ayora (España)
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>nbxb5c58pmjd4at7lythkfzocah50im</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>میقل استبان</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121186</id>
    <revision>
      <id>1593530</id>
      <parentid>658633</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2395" sha1="31jgjw4xdwflissr6erwxyk3iu8iy7i" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| coordinates =
| official_name = Miguel Esteban|
nickname = |
nickname = |
image_flag = sin_bandera.svg|
image_seal = sin_escudo.svg|
image_map = |
map_caption = |
subdivision_type = [[دۆنیا اؤلکه‌لری‌]] |
subdivision_name = [[ایسپانیا]] |
subdivision_name1 = [[Castile-La Mancha]] |
subdivision_type2 = [[ایسپانیا اوستانلاری]] |
subdivision_name2 = [[تولدو اوستانی]] |
subdivision_type3 = [[List of municipalities in Toledo|Municipality]] |
subdivision_name3 = Miguel Esteban |
leader_title = |
leader_name = |
area_magnitude = |
area_total_km2 = 93 |
area_land_km2 = |
area_water_km2 = |
elevation_m = 610 |
population_as_of = 2006 |
population_note = |
population_total =  5435 |
population_density_km2 = 58.4 |
timezone = [[Central European Time|CET]] |
utc_offset = +1 |
timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] |
utc_offset_DST = +2 |

}}

'''میقل استبان''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Miguel Esteban)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[تولدو اوستانی]]نده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۹۳ کیلومتر موربّع دیر. ۶۱۰ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۵۴۳۵ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Corporacionme2015adqd.png

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Miguel Esteban|Miguel Esteban]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Miguel Esteban
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>31jgjw4xdwflissr6erwxyk3iu8iy7i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ولز-مالاقا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121207</id>
    <revision>
      <id>1593531</id>
      <parentid>667075</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593531</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4315" sha1="5o2fx4edw3gxiil788mizopujcrpbu9" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|official_name = Vélez-Málaga
|nickname =
|image_flag = Bandera de Vélez-Málaga.svg
|image_flag = Bandera de Vélez-Málaga.svg
|flag_size = 150
|shield_size = 75
|image_shield = Escudo de Vélez-Málaga.svg
|image_map =
|image_skyline=Velez-Malaga Collage.jpg
|image_caption=Collage of Velez-Malaga. Top left:San Juan Bautista Church, Top middle:View of Vélez-Málaga Fortress, from Remedios Hill, Top right:View of Los Remedios Hermitage、from San Cristbal Hills, Bottom left:View of downtown Vélez-Málaga, from Ermita Remedious Hill, Bottom middle:Vélez-Málaga tramway, near Torre del Mar Beach, Bottom right:View of Vivar Tellez Avenue from San Cristbal Hills
|subdivision_type = Country
|subdivision_name = Spain
|subdivision_type1 = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
|subdivision_name1= [[Málaga (province)|Málaga]]
|subdivision_type2 = [[Comarcas of Spain|Comarca]]
|subdivision_name2 = [[Axarquía]]
|leader_title = Mayor
|leader_name = Antonio Moreno Ferrer
|area_magnitude =
|elevation_m = 60
|area_total_km2 = 157.88
|population_as_of = 2016
|population_note =
|population_total = 78890
|population_density_km2 = auto
|timezone = [[Central European Time|CET]]
|utc_offset = +1
|timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]]
|utc_offset_DST = +2
|coordinates = {{coord|36|47|N|4|6|W|region:ES|display=inline,title}}
|website = {{official website|www.ayto-velezmalaga.es}}

}}

'''ولز-مالاقا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Vélez-Málaga)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر ۶۰ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۱۵۷٫۸۸ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۷۸۸۹۰ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Villa Mercedes.jpg
File:Vélez-Málaga.jpg
File:Velez-Malaga.jpg
File:Vélez-Málaga statue.jpg
File:Vélez - Málaga.jpg
File:Vélex-Málaga panorámica.JPG
File:Valle de Vélez.jpg
File:Trikk velez-malaga.JPG
File:Torre del Mar.jpg
File:Torre del Mar, the beach.jpg
File:Torre 5.JPG
File:Teatro del Carmen.jpg
File:Strand van Torre del Mar.jpg
File:Santa María la Mayor Vélez.jpg
File:San Juan Bautista Vélez.jpg
File:Puerto de La Caleta.jpg
File:Persea americana dsc07271.jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:PanoramicaVelezMalaga.jpg
File:Palacio de Beniel.jpg
File:NuevoLogoUPYD.png
File:Nevada Sierra.jpg
File:Muralla Vélez-Málaga.jpg
File:Mending the nets.jpg
File:Malaga Ahora.png
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logo PSOE-A.svg
File:Logo Partido Andalucista.svg
File:Jt 201603 DSC 0434.jpg
File:Izquierda Unida (logo).svg
File:Flag of Spain.svg
File:Escudo de Vélez-Málaga.svg
File:Escudo de La Viñuela (Málaga).svg
File:Escudo de Iznate.svg
File:Escudo de Algarrobo Málaga.svg
File:Escudo Benamargosa.jpg
File:Ciudadanos-icono.svg
File:Castillo de Vélez-Málaga, 2016.jpg
File:Campanario San Juan.JPG
File:Camaleon comun.jpg
File:Benamocarra escudo.png
File:Battle of Malaga, 1704.jpg
&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Vélez-Málaga|Vélez-Málaga]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Vélez-Málaga
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Municipality!! Population
|-
| [[Vélez Málaga]] || 78,166
|-
| [[Algarrobo, Spain|Algarrobo]] || 6,016
|-
| [[Benamocarra]] || 3,047
|-
| [[La Viñuela]] || 2,013
|-
| [[Benamargosa]] || 1,568
|-
| [[ارناس]] || 1.219
|-
| [[Iznate]] || 899
|-
| Total || 92.928
|-
|}
==Demographics==

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>5o2fx4edw3gxiil788mizopujcrpbu9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>فوئنهیرولا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121214</id>
    <revision>
      <id>1593532</id>
      <parentid>1441999</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593532</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4016" sha1="lfiepd5tmrlva947fu9youuymlqip22" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
|official_name = Fuengirola
|nickname =
| pushpin_map             = Spain Andalusia
| pushpin_map             = Spain Andalusia
| pushpin_label_position  =
| pushpin_map_caption     = Location in Andalusia
| pushpin_map1           = Spain
| pushpin_label_position1  =
| pushpin_map_caption1     = Location in Spain
|image_skyline= Fuengirolabeach.jpg
|image_seal = Coat of Arms of Fuengirola.svg
|image_map = Fuengirola.svg
|map_caption = Location of Fuengirola
|subdivision_type=Country
|subdivision_name={{flag|Spain}}
|subdivision_type1 = [[Autonomous communities in Spain|Autonomous community]]
|subdivision_name1 = {{بایراقچه|Andalusia}}[[Andalusia]]
|subdivision_type2 = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
|subdivision_name2 = [[Málaga (province)|Málaga]]
|subdivision_type3 = [[Comarca]]
|subdivision_name3= [[Costa del Sol Occidental]] &lt;ref&gt;{{cite web
 |url                    = http://www.derechodeportivo.org/legislacion/orden%20comarcas.pdftipo_articulo=DESCUBRE+LA+PROVINCIA
 |leader_title           = [[بلدیه باشچی‌سی]]
 |leader_name            = [[Ana Mula (PP)]]
 |area_total_km2         = 10.2
 |population_as_of       = 2016
 |population_note        = 
 |population_total       = 77486
 |population_density_km2 = auto
 |population_demonym     = Fuengiroleños
 |timezone               = [[Central European Time|CET]]
 |utc_offset             = +1
 |elevation_m            = 6
 |timezone_DST           = [[Central European Summer Time|CEST]]
 |utc_offset_DST         = +2
 |coordinates            = {{coord|36|32|30|N|4|37|30|W|region:ES|display=inline,title}}
 |website                = {{official website|http://www.fuengirola.org }}
}}{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

'''فوئنهیرولا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Fuengirola)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۱۰٫۲ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۷۷۴۸۶ نفر دیر. ۶ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Venus de Fuengirola.jpg
File:Río Fuengirola (Fuengirola).jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Parque del Sol, Fuengirola 06.jpg
File:Los Boliches Train Station, Fuengirola.jpg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Juego del Mar Fuengirola.jpg
File:Fuengirola-ayuntamiento-navidad-20070102-16847 16854-a1b4.jpg
File:Fuengirola.svg
File:Fuengirola Puerto 01.jpg
File:Fuengirola Playa 06.jpg
File:File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:File:Logotipo del PSOE.svg
File:File:Logotipo del PSOE.svg
File:Feria de los Pueblos.jpg
File:Condes de San Isidro 24.jpg
File:Castillo Sohail por la noche.jpg
File:Castillo de Sohail.jpg
File:Bitwa pod Fuengirolą3.jpg
File:20110726-132126-2044-1000d-a1b1.jpg
File: Fuengirola Playa 02.jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Fuengirola|Fuengirola]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Fuengirola
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>lfiepd5tmrlva947fu9youuymlqip22</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کاودته</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121297</id>
    <revision>
      <id>1593533</id>
      <parentid>679669</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593533</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3739" sha1="gfbrozs6li4j9lp9ptoqoy2domwns25" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
| name                    = Caudete
| native_name             =
| other_name              =
| other_name              =
| translit_lang1_type     = Spanish
| translit_lang1_info     = Caudete
| settlement_type         = Municipality
| image_skyline           =Caudete. Plaza de la Iglesia. Víspera de Reyes 4.JPG
| image_alt               =
| image_caption           =
| image_flag              =
| flag_alt                =
| image_shield            = Coat of Arms of Caudete (Albacete).svg
| shield_alt              =
| nickname                =
| motto                   =
| image_map               =
| mapsize                 =
| map_alt                 =
| map_caption             =
| pushpin_map             = Spain
| pushpin_label_position  =
| pushpin_map_alt         =
| pushpin_map_caption     = Location in Spain
| pushpin_map1             = Spain Castile-La Mancha
| pushpin_label_position1  =
| pushpin_map_alt1         =
| pushpin_map_caption1     = Location in [[Castile-La Mancha]]
| coordinates             = {{coord|38|42|16|N|0|59|17|W|type:city|display=inline}}
| coordinates_footnotes   =
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|Spain}}
| subdivision_type1       = [[Autonomous Community]]
| subdivision_name1       = {{flag|Castile-La Mancha}}
| subdivision_type2       = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
| subdivision_name2       = [[آلباسته اوستانی]]
| subdivision_type3       = [[Comarca]]
| subdivision_name3       = [[Altiplanicie de Almansa]]
| established_title       =
| established_date        =
| founder                 =
| leader_party            = PP
| leader_title            = Mayor
| leader_name             = José Miguel Molla
| area_footnotes          =
| area_total_km2          = 142
| elevation_footnotes     = ([[AMSL]])
| elevation_m             = 557
| population_footnotes    =
| population_total        = 10551
}}

'''کاودته''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Caudete)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[آلباسته اوستانی]]نده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۱۴۲ کیلومتر موربّع دیر. ۵۵۷ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۰۵۵۱ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Vista Panorámica de Caudete.jpg
File:Rosa de los vientos.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Nazareno caudete.jpg
File:Iglesia de Santa Catalina (Caudete).jpg
File:Fachada y jardín del Castillo de Caudete.jpg
File:Dama de Caudete.jpg
File:Caudete. Santuario de la Virgen de Gracia 2.JPG
File:Caudete. Plaza de la Iglesia. Víspera de Reyes 4.JPG
File:1940~. Caudete. Vista parcial.jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Caudete (Albacete)|Caudete (Albacete)]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Caudete (Albacete)
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>gfbrozs6li4j9lp9ptoqoy2domwns25</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پومفرادا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121328</id>
    <revision>
      <id>1593534</id>
      <parentid>1156783</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5578" sha1="cmb459tce6i0hzsa3xbiuj7ak84bmoe" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
|official_name          = Ponferrada
|other_name             =
|native_name            =  &lt;!-- for cities whose native name is not in English --&gt;
|native_name            =  &lt;!-- for cities whose native name is not in English --&gt;
|nickname               =
|settlement_type        = &lt;!--For Town or Village (Leave blank for the default City)--&gt;
|motto                  =
|image_skyline          = Castillo templario de Ponferrada 001.jpg
|imagesize              =
|image_caption          = Facade of the Templar Castle, built in the 12th century
|flag_size              =
|image_seal             =
|seal_size              =
|image_shield           = Coat of Arms of Ponferrada.svg
|shield_size            =
|city_logo              =
|citylogo_size          =
|pushpin_map            = Spain&lt;!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --&gt;
|pushpin_label_position = &lt;!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --&gt;
|pushpin_map_caption    =
|pushpin_mapsize        =
|subdivision_type       = Country
|subdivision_name       = {{Flag|Spain}}
|subdivision_type1      = [[Autonomous communities of Spain|Region]]
|subdivision_name1      = {{Flag|Castile and León}}
|subdivision_type2      = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
|subdivision_name2      = {{بایراقچه|León}} [[لئون ایسپانیا اوستانی]]
|subdivision_type3      = [[Comarcas of Spain|Comarca]]
|subdivision_name3      = {{Flag|El Bierzo}}
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           = Mayor
|leader_name            = Gloria Fernández Merayo ([[People's Party (Spain)|PP]])
|leader_title1          =  &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
|leader_name1           =
|leader_title2          =
|leader_name2           =
|leader_title3          =
|leader_name3           =
|leader_title4          =
|leader_name4           =
|established_title      = Founded
|established_date       = 11th century
|established_title2     =  &lt;!-- Incorporated (town) --&gt;
|established_date2      =
|established_title3     =  &lt;!-- Incorporated (city) --&gt;
|established_date3      =
|area_magnitude         =
|unit_pref                = &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
|area_footnotes           =
}}

'''پومفرادا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Ponferrada)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[لئون ایسپانیا اوستانی]]نده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۲۸۳ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۶۹۷۶۹ نفر  و  اها‌لی سیخلیغی ۲۳۳٫۱۵ اینسان کیلومتر موربّع دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Vista de la Torre del reloj de Ponferrada.JPG
File:Unión Progreso y Democracia logo.svg
File:Union de Centro Democratico (logo).svg
File:UE Sant Andreu-SD Ponferradina (Promoció d'ascens 2ªA) 2010.jpg
File:TUP F1.gif]] del [[Transporte Urbano de Ponferrada
File:STdlO apse.jpg
File:Santa María de Vizbayo.jpg
File:Rosa de los vientos.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Pce 2014.svg
File:Panorámica de Ponferrada.jpg
File:Museo radio ponferrada 2005.jpg
File:Muralla Ponferrada.jpg
File:Montes Aquilanos.jpg
File:Monasterio de San Pedro de Montes.jpg
File:Lombillo de Los Barrios.jpg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:LazurteguiPonfe.jpg
File:Jesús Nazareno del Silencio Ponferrada.jpg
File:Izquierda_Unida_(logo).svg
File:Izquierda_Unida_(logo).svg
File:File:File:TUP F4.gif]] del [[Transporte Urbano de Ponferrada
File:File:File:TUP F2.gif]] del [[Transporte Urbano de Ponferrada
File:File:File:File:TUP FE.gif]]
File:File:File:File:File:TUP F4.gif]] del [[Transporte Urbano de Ponferrada
File:File:File:File:File:File:File:TUP FE.gif]] del [[Transporte Urbano de Ponferrada
File:File:File:File:File:File:File:File:TUP FE.gif]] del [[Transporte Urbano de Ponferrada
File:File:File:File:File:File:File:File:File:File:TUP L4.gif]] en la avenida de Asturias.
File:Escudo Carlos II Ayuntamiento de Ponferrada.jpg
File:Ermita Santo Cristo Fuentesnuevas.JPG
File:Dolorosa Ponferrada.jpg
File:Compostilla I.JPG
File:Coat of Arms of the Bercian Water Municipalities Commonwealth.svg
File:Logo oficial Ciudadanos.svg
File:Centro Democrático y Social (logo).png
File:Castillo ponferrada 2005.jpg
File:Carrozas Encina 2013.jpg
File:Arcos mozarabes alfiz lou.jpg
File:Aleksejs Saramotins - Ponferrada 2014.JPG
File:{{Mapa de localización de Ponferrada
&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Ponferrada|Ponferrada]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Ponferrada
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>cmb459tce6i0hzsa3xbiuj7ak84bmoe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تارازونا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121457</id>
    <revision>
      <id>1593535</id>
      <parentid>1515720</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5131" sha1="d92d9arc7e286h9clcuadq7znt8shbt" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
| name = Tarazona
| native_name = {{unbulleted list|item_style=font-size:90%;| {{native name|es|Tarazona|italics=no}}&lt;br /&gt;{{native name|an|Tarazona|italics=no}}}}
| official_name =
| official_name =
| settlement_type         = [[Municipalities in Spain|Municipality]]
| other_name =
| nickname =
| motto =
| image_skyline =
| image_caption = Vista de Tarazona, España, 2015-01-02, DD 24-26 HDR.JPG
| image_seal = Escudo de Tarazona.svg
| pushpin_map = Spain#Spain Aragon
| map_caption = Location of Tarazona within Spain / Aragon
| subdivision_type = [[دۆنیا اؤلکه‌لری‌]]
| subdivision_type1 = [[Autonomous Communities of Spain|Autonomous Community]]
| subdivision_name = {{flag|Spain}}
| subdivision_name1 = {{flag|Aragon}}
| subdivision_type2       = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
| subdivision_name2       = [[ساراقوسا اوستانی]]
| subdivision_type3       = [[Comarcas of Aragon|Comarca]]
| subdivision_name3       = [[Tarazona y el Moncayo]]
| subdivision_type4       = [[Municipalities of Spain|Municipality]]
| subdivision_name4       = Tarazona
| established_title = Founded
| established_date = 1st century B.C
| established_title2 =
| established_date2 =
| government_type =
| leader_title = Mayor
| leader_name = Luis María Beamonte (PP)
| area_magnitude =
| area_total_sq_mi =
| area_total_km2 = 244.01
| area_land_sq_mi =
| area_land_km2 =
| area_water_sq_mi =
| area_water_km2 =
| area_urban_sq_mi =
| area_urban_km2 =
| area_metro_km2 =
| area_metro_sq_mi =
| population_as_of= 2015
| population_footnotes =
| population_total = 10756
| population_urban =
| population_metro =
| population_density_sq_mi =
| population_density_km2 =auto
| population_note =
| population_demonym = Turiasonense
}}

'''تارازونا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Tarazona)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[ساراقوسا اوستانی]]نده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۲۴۴٫۰۱ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۰۷۵۶ نفر دیر. ۴۸۰ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:WLM14ES - Zaragoza Exposición sobre Augusto 00006 - .jpg
File:WLM14ES - Tarazona 00007 - .jpg
File:WLM14ES - catedral de tarazona 00030 - .jpg
File:WLM14ES - catedral de tarazona 00012 - .jpg
File:Vista de Tarazona, España, 2015-01-02, DD 45-47 HDR.JPG
File:Vista de Tarazona, España, 2015-01-02, DD 24-26 HDR.JPG
File:Vista de Tarazona, España, 2015-01-02, DD 07.JPG
File:Vista de Tarazona, España, 2015-01-02, DD 05.JPG
File:Tarazona.JPG
File:Tarazona -Santuario de la Virgen del Rio 3.jpg
File:Tarazona 38.JPG
File:Tarazona 33.JPG
File:Tarazona 14.JPG
File:Tarazona 12.JPG
File:Tarazona 04.JPG
File:Tarazona - Teatro Bellas Artes.JPG
File:Tarazona - Santa Maria Magdalena 4.jpg
File:Tarazona - restos de la muralla.JPG
File:Tarazona - Iglesia y Ex Convento de San Francisco 04.JPG
File:Tarazona - Iglesia y Ex Convento de la Merced 05.jpg
File:Tarazona - Iglesia del Hogar Doz 1.jpg
File:Tarazona - Iglesia de San Miguel 4.jpg
File:Tarazona - Iglesia de San Atilano (Centro Sociocultural) 4.jpg
File:Tarazona - Convento del Carmen 01.jpg
File:Tarazona - Convento de Santa Ana (MM Carmelitas Decalzas) 3.JPG
File:Tarazona - Convento de la Concepción 2.JPG
File:Tarazona - Catedral - Torre y cimborrio.jpg
File:San Atilano.jpg
File:Plaza de toros vieja, Tarazona, España, 2015-01-02, DD 33-35 PAN.JPG
File:Plaza de toros vieja, Tarazona, España, 2015-01-02, DD 32.JPG
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Otoño en el Moncayo-Zaragoza.Aragón..jpg
File:Nave de máquinas del FF.CC., Tarazona, Zaragoza, España, 2017-05-23, DD 68.jpg
File:Nave de máquinas del FF.CC., Tarazona, Zaragoza, España, 2017-05-23, DD 67.jpg
File:Moncayo-2.jpg
File:Moncayo desde Tarazona.jpg
File:Lunes Santo 2016.jpg
File:Iglesia de Santa María Magdalena, Tarazona, España, 2015-01-02, DD 08.JPG
File:Fueros y Actos de las Cortes de Tarazona de 1592.jpg
File:Historic Coat of Arms of Aragon Angel Supporter Version.svg
File:El Moncayo.Zaragoza..jpg
File:Cipotegato2007.jpg
&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Tarazona|Tarazona]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Tarazona
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>d92d9arc7e286h9clcuadq7znt8shbt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آرافو</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121478</id>
    <revision>
      <id>1593536</id>
      <parentid>1468246</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593536</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3700" sha1="h1tzkiniq7x6uokebvtwyp3ef2o272b" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
| name=              Arafo
| image_flag=        Bandera de Arafo.svg
| image_shield=      Escudo de Arafo.png
| image_shield=      Escudo de Arafo.png
| image_map=         Tenerife municipio Arafo.svg
| mapsize=           200px
| map_caption=       Municipal location in Tenerife
| pushpin_map=       Spain Tenerife
| pushpin_map_caption=Location of the town in Tenerife
| settlement_type=   [[Municipalities of Spain|Municipality]]
| subdivision_name=  {{Flag|Spain}}
| subdivision_type1= [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]]
| subdivision_name1= {{Flag|Canary Islands}}
| subdivision_type2= [[ایسپانیا اوستانلاری]]
| subdivision_name2= {{Flag|Santa Cruz de Tenerife}}
| subdivision_type3= Island
| subdivision_name3= {{Flag|Tenerife}}
| area_total_km2=    33.92
| area_footnotes=    &lt;ref&gt;{{cite web|title=SUPERFICIE, PERÍMETRO Y ALTITUD DE LOS MUNICIPIOS DE CANARIAS. |url=http://www2.gobiernodecanarias.org/istac/estadisticas/territorio_ambiente/territorio/territorio_1_1_9.html |language=Spanish |publisher=Instituto Canario de Estadística (ISTAC) }}{{dead link|date=July 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
| elevation_m=       470
| elevation_footnotes=
| population_total=  5502
| population_as_of=  2009
| population_footnotes=&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www2.gobiernodecanarias.org/istac/estadisticas/poblacion/datos_basicos/cop/2009/tabla_5.html |title=Población en Canarias. Tenerife. 1-1-2009. |publisher=Instituto Canario de Estadística (ISTAC) |language=Spanish |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101113174313/http://www2.gobiernodecanarias.org/istac/estadisticas/poblacion/datos_basicos/cop/2009/tabla_5.html |archivedate=2010-11-13 }}&lt;/ref&gt;
| population_density_km2= auto
| coordinates = {{coord|28|20|24|N|16|25|10|W|region:ES-CN|display=inline,title}}
| blank_name = [[Köppen climate classification|Climate]]
| blank_info = [[Mediterranean climate#Warm-summer Mediterranean climate|Csb]]

}}

'''آرافو''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Arafo)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۳۳٫۹۲ کیلومتر موربّع دیر. ۴۷۰ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۵۵۰۲ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Vista panorámica de Arafo.JPG
File:Provincia de Santa Cruz de Tenerife - Escudo.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Iglesia de San Juan Degollado.JPG
File:Flag of Tenerife.svg
File:Partido_Liberal.png
File:Ccnlogotipo.png
File:Barranco de Gambuesas-Arafo.JPG
File:Barranco de Añavingo-Arafo.JPG
File:Barranco de Amance-Arafo.JPG

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Arafo|Arafo]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Arafo
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>h1tzkiniq7x6uokebvtwyp3ef2o272b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کاسرس (شهر)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121495</id>
    <revision>
      <id>1593537</id>
      <parentid>678573</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593537</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5630" sha1="fwh1df9awxfuiyzg069ytb3kcf3aljy" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
| name                    = Cáceres
| settlement_type         = [[Municipalities of Spain|Municipality]]
| official_name           =  &lt;!-- if different from name --&gt;
| official_name           =  &lt;!-- if different from name --&gt;
| native_name             = &lt;!-- if different from name --&gt;
| image_skyline           = Collage de Cáceres.jpg
| image_alt               =
| image_caption           = Collage, Top:Caceres ancient area in ''Plaza de Santa Maria'' (Santa Maria Square), Second left:''Torre de Bujaco'' (Bujaco Tower), Second right:''Arco de la Estrella'' (Star Archway), Third left:Caceres Santa Maria Cathedral, Third right:Caceres San Francisco Javier Church, Bottom:Mayor Square and Caceres City Office
| image_flag              = Bandera de Cáceres.svg
| image_shield            = Cáceres - Escudo.svg
| motto                   =
| image_map               =
| map_caption             =
| pushpin_map             = Spain Extremadura#Spain
| pushpin_label_position  =
| pushpin_map_caption     = Location in Extremadura
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|Spain}}
| subdivision_type1       = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]]
| subdivision_name1       = {{flag|Extremadura}}
| subdivision_type2       = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
| subdivision_name2       = [[کاسرس اوستانی]]
| subdivision_type3       = [[Comarcas of Andalusia|Comarca]]
| subdivision_name3       = [[Llanos de Cáceres]]
| subdivision_type4       = [[Judicial district]]
| subdivision_name4       = Cáceres
| seat_type               = &lt;!-- [[باشکند]] --&gt;
| seat                    =
| coordinates             = {{coord|39|29|N|6|22|W|region:ES_type:city|display=inline,title}}
| coordinates_footnotes   =
| elevation_m             = 459
| elevation_min_m         =
| elevation_max_m         =
| area_footnotes          =
| area_total_km2          = 1750.33
| established_title       = &lt;!-- Founded --&gt;
| established_date        =
| population_footnotes    = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| population_total        = 95855
| population_as_of        = 2014
| population_demonym      = Cacereños
| population_note         =
| population_density_km2  = auto
| timezone                = [[Central European Time|CET]]
| utc_offset              = +1
| timezone_DST            = [[Central European Summer Time|CEST]]
| utc_offset_DST          = +2
| postal_code_type        = [[List of postal codes in Spain|Postal code]]
| postal_code             = 10001-10005
| area_code_type          = [[Telephone numbers in Spain|Dialing code]]
}}

'''کاسرس (شهر)''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Cáceres, Spain)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[کاسرس اوستانی]]نده یئرلشیب. ۴۵۹ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۱۷۵۰٫۳۳ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۹۵۸۵۵ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Tribunal Superior Justicia Extremadura.jpg
File:Torta del Casar.jpg
File:Semis Master Nacional de Tenis 2007.JPG
File:SantaAnaCave.JPG
File:Ronda Norte de Cáceres. Panorámica zona Parque del Príncipe..jpg
File:Ronda Norte de Cáceres. Glorieta del Casar de Cáceres..jpg
File:Refuerzo mejostilla.png
File:Puerta de la Epistola, Iglesia de Santiago, Cáceres.JPG
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Partidos Judiciales de Cáceres (con municipios).svg
File:ParqueMaltravieso.jpg
File:Panoramica Womad 2009.jpg
File:Pano Parte Antigua de Cáceres.jpg
File:Palacio Provincial Caceres.JPG
File:Palacio Episcopal, Cáceres.JPG
File:PabellónMultiusosCiudaddeCáceres.JPG
File:OficinaCajadeExtremadura.JPG
File:Odaliscas espanholas (2439775812).jpg
File:Mapa de Cáceres (Cáceres).svg
File:Linea Rincón de Ballesteros (Cáceres).png
File:Linea Refuerzo Campus (Cáceres).png
File:Linea Campus (Cáceres).png
File:Linea 8 (Cáceres).png
File:Linea 7 (Cáceres).png
File:Linea 6 (Cáceres).png
File:Linea 5 (Cáceres).png
File:Linea 4 (Cáceres).png
File:Linea 3 (Cáceres).png
File:Linea 2 (Cáceres).png
File:Linea 1 (Cáceres).png
File:La Estación de Arroyo-Malpartida.jpg
File:Inauguration of the Madrid - portuguese border direct railway.jpg
File:Gran Teatro Cáceres.JPG
File:EX-390. Desvío para evitar Cáceres el Viejo (campamento romano).jpg
File:Estatua Foro Balbos Cáceres.jpg
File:EntradaMaltravieso.JPG
File:Elperiodicoextremadura.JPG
File:Cristo del Refugio.jpg
File:Concatedral de Caceres.JPG
File:Cigüeña.jpg
File:CC-Castillo de las Seguras 01.jpg
File:Carreteras de Cáceres.png
&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Cáceres|Cáceres]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Cáceres
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>fwh1df9awxfuiyzg069ytb3kcf3aljy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کابرا (ایسپانیا)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121504</id>
    <revision>
      <id>1593538</id>
      <parentid>677129</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593538</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4596" sha1="lrj2p7csjvvmaagkmiufjtq5uif0t26" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
| name                    = Cabra
| native_name             =
| native_name_lang        = &lt;!-- ISO 639-2 code e.g. &amp;quot;fr&amp;quot; for French. If more than one, use {{lang}} instead --&gt;
| native_name_lang        = &lt;!-- ISO 639-2 code e.g. &amp;quot;fr&amp;quot; for French. If more than one, use {{lang}} instead --&gt;
| settlement_type         =
| image_skyline           =
| image_alt               =
| image_caption           =
| image_flag              = Bandera de Cabra (Córdoba).svg
| flag_alt                =
| seal_alt                =
| image_shield            =
| shield_alt              =
| nickname                =
| motto                   =
| image_map               = Cabra-mapa.png
| map_alt                 =
| map_caption             =
| pushpin_map             =
| pushpin_label_position  =
| pushpin_map_alt         =
| pushpin_map_caption     =
| coor_pinpoint           =
| coordinates_footnotes   =
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = Spain
| subdivision_type1       = [[Comarcas of Spain|Comarca]]
| subdivision_name1       = [[Subbética (Córdoba)|Subbética cordobesa]]
| subdivision_type2       =
| subdivision_name2       =
| subdivision_type3       =
| subdivision_name3       =
| established_title       =
| established_date        =
| founder                 =
| seat_type               =
| seat                    =
| government_footnotes    =
| leader_party            = ([[People's Party (Spain)|PP]])
| leader_title            = Mayor
| leader_name             = [[Fernando Priego Chacón]]
| unit_pref               = Metric&lt;!-- or US or UK --&gt;
| coordinates             = {{coord|37|28|N|4|26|W|display=inline,title}}
| area_footnotes          =
| area_note               =
| area_water_percent      =
| area_rank               =
| area_blank1_title       =
| area_blank2_title       =
| area_total_km2          = 228.07
}}

'''کابرا (ایسپانیا)''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Cabra, Spain)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۲۲۸٫۰۷ کیلومتر موربّع دیر. ۴۵۲ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Vista de Cabra (Córdoba).jpg
File:Virgen de la Sierra (Patrona de Cabra - Córdoba) 2.jpg
File:Tumba de Enrique de Castilla, duque de Medina Sidonia e hijo ilegítimo de Enrique II de Castilla (Mezquita-catedral de Córdoba).JPG
File:Sepulcro de Sancho de Castilla, nieto de Alfonso X. Iglesia de Sta. María la Mayor de Ledesma.JPG
File:Quejigos de la Subbética Cordobesa. Cabra.JPG
File:Pregon_2009.JPG
File:Picacho sierra Cabra-Sierras subbeticas.jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Parroquia - Cabra.jpg
File:Niño y liebre museo arqueologico de cabra cordoba.jpg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logo Partido Andalucista.svg
File:Logo Partido Andalucista.svg
File:Logo Partido Andalucista.svg
File:Logo Partido Andalucista.svg
File:Landschaft in andalusien04.jpg
File:La Placeta, Cabra.jpg
File:La Muralla.jpg
File:Iglesia Asunción y Ángeles.jpg
File:Iglesia Asunción y Ángeles, Cabra.jpg
File:Fuente del Río.jpg
File:Fotos+002.jpg
File:Cabra,Cordoba - panoramio.jpg
File:Cabra, Hermanamiento con Isla Galiano, 1992.jpg
File:Ayuntamiento de Cabra.jpg
File:Armas del infante Felipe de Castilla.svg
File:Ara de Bacauda Cabra Cordoba.gif
File:Almudena Alcalá-Galiano presenta bandera de Cabra a isla Galiano.JPG
File:ACUEDUCTO BALBO.png

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Cabra (Córdoba)|Cabra (Córdoba)]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Cabra (Córdoba)
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>lrj2p7csjvvmaagkmiufjtq5uif0t26</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پلاسنسیا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121568</id>
    <revision>
      <id>1593539</id>
      <parentid>1411744</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593539</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5327" sha1="cltl2axr80hdui4o3fvuo2u2wyi8tom" xml:space="preserve">{{no footnotes|date=June 2014}}
{{Infobox settlement|

| name                    = Plasencia
| settlement_type         = [[Municipalities of Spain|Municipality]]
| settlement_type         = [[Municipalities of Spain|Municipality]]
| official_name           = &lt;!-- if different from name --&gt;plasencia
| native_name             = &lt;!-- if different from name --&gt;
| image_skyline           = Collage de Plasencia.jpg
| image_alt               =
| image_caption           = Top:Plasencia Nova Cathedral, Second left:''Casa Consistorial'' (Consistorial House), Second right:''Palacio dos Monroy'' (Monroy Palace), Third left:''Muralhas de Plasencia'' (Plasencia Defensive Wall), Third right:Jerte River, Bottom:''Apueduto de San Anton'' (Aqueduct of San Anton)
| image_flag              = Bandera de Plasencia.svg
| nickname                =
| motto                   =
| image_map               =
| map_caption             =
| pushpin_map             = Spain
| pushpin_label_position  =
| pushpin_map_caption     = Location in Spain
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|Spain}}
| subdivision_type1       = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]]
| subdivision_name1       = {{flag|Extremadura}}
| subdivision_type2       = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
| subdivision_name2       = [[province of Plasencia|Plasencia]]
| subdivision_type3       = [[Comarcas of Spain|Comarca]]
| subdivision_name3       = [[Valle del Jerte]]
| seat_type               = &lt;!-- [[باشکند]] --&gt;
| seat                    =
| coordinates             = {{coord|40|02|N|06|06|W|region:ES_type:city|display=inline}}
| coordinates_footnotes   =
| elevation_m             = 415
| elevation_min_m         =
| elevation_max_m         =
| area_footnotes          =
| area_total_km2          = 218
| established_title       = &lt;!-- Founded --&gt;
| established_date        =
| population_footnotes    = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| population_total        = 41047
| population_as_of        = 2013
| population_demonym      = Placentino/a
| population_note         =
| population_density_km2  = auto
| timezone                = [[Central European Time|CET]]
| utc_offset              = +1
| timezone_DST            = [[Central European Summer Time|CEST]]
| utc_offset_DST          = +2
| postal_code_type        = [[List of postal codes in Spain|Postal code]]
| postal_code             = 10600
| area_code_type          = [[Telephone numbers in Spain|Area code]]
| area_code               =
}}

'''پلاسنسیا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Plasencia)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر ۴۱۵ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۲۱۸ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۴۱۰۴۷ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Viviendasdeproteccionoficial.jpg
File:Vista general de Plasencia, de Venancio Gombau.jpg
File:Valcorchero.JPG
File:Union de Centro Democratico (logo).svg
File:Toro de Plasencia.jpg
File:Tamborileros plasencia.JPG
File:Subestacionelectricadepalsencia.jpg
File:Pimenton-ahumado-candeleda.jpg
File:Sede Caja de Extremadura.JPG
File:Santuario Virgen del Puerto.jpg
File:san martin plasencia.JPG
File:Rosa de los vientos.svg
File:Riu Herti.JPG
File:Río Jerte en Plasencia.jpg
File:Puerta del sol 3.JPG
File:Provincia de Salamanca loc 1590.svg
File:Plaza de la Cruz Dorada Plasencia.JPG
File:Plasencia-Abuelo-Mayorga-1.jpg
File:Plasencia seminario diocesano.JPG
File:Plasencia medieval.jpg
File:Plasencia - Iglesia de San Esteban 01.jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo (2008-2015).svg
File:People's Party (Spain) Logo (2008-2015).svg
File:Partidos Judiciales de Cáceres (con municipios).svg

File:palacio episcopal plasencia.JPG
File:Nt-castelobranco1.jpg
File:murallas plasencia.JPG
File:Martes en Plasencia.JPG
File:Mapa de Plasencia, 1840-1870, de Francisco Coello.jpg
File:Mapa de careteras de Plasencia.svg
File:Madrid-MetroLinea3.svg
File:Madrid-MetroLinea2.svg
File:Madrid-MetroLinea1.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logo PRD.png
File:Hospital de plasencia.JPG
File:Fuero de la fundación de la ciudad de Plasencia - Facsímil 1.JPG
&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Plasencia|Plasencia]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Plasencia
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>cltl2axr80hdui4o3fvuo2u2wyi8tom</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آباران</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121585</id>
    <revision>
      <id>1593540</id>
      <parentid>594287</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593540</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2206" sha1="rdddxhk4j996k737t53w2x9khnsd6vz" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
|name = Abarán
|image_skyline = Abaran vista general.jpg
|image_shield = ESP Abarán COA.svg
|image_shield = ESP Abarán COA.svg
|subdivision_type1 = Province
|subdivision_name1 = [[Murcia]]
|subdivision_type2 = Comarca
|subdivision_name2 = [[Vega Alta del Segura]]
|elevation_m = 400
|area_total_km2 = 115
|population_as_of = 2007
|leader_name = Jesús Molina Izquierdo ([[People's Party (Spain)|PP]])
|leader_title = Mayor
|population_density_km2 =
|postal_code_type = Post code
|postal_code = 30550
|area_code= 968
|twin1_country =
|website=

}}

'''آباران''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Alguazas) Abarán [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر ۴۰۰ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۱۱۵ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۲۹۶۸ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:River Segura near Abaran - Murcia - Spain - panoramio.jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Noria grande de Abaran 2.jpg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logo Izquierda Unida, versión bocadillo.svg
File:Localización de Abarán.svg
File:Ciudadanos-mosca-2015.svg
File:Abaran-ermita de los santos medicos.jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Abarán|Abarán]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Abarán
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>rdddxhk4j996k737t53w2x9khnsd6vz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پوئرتو د لا کروس</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121597</id>
    <revision>
      <id>1593541</id>
      <parentid>1531963</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5275" sha1="5gx5zwuidigvmf6zc4pdi39noqvbx7w" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
| name                    = Puerto de la Cruz
| settlement_type         = [[Municipalities of Spain|Municipality]] and city
| official_name           = &lt;!-- if different from name --&gt;
| official_name           = &lt;!-- if different from name --&gt;
| native_name             = &lt;!-- if different from name --&gt;
| image_skyline           = Puerto de la Cruz Collage.jpg
| image_alt               =
| image_caption           = Puerto de la Cruz, Top left:Panorama view of Puerto de la Cruz, Top right:Martianez Beach, Middle left:Laguna Martianez, Bottom left:Armas Square shopping area, Bottom right:View of Araucaria heterophylla tree in Loro Park
| image_flag              = Bandera puerto de la cruz.png
| image_shield            = Escudo puerto de la cruz.png
| motto                   =
| image_map               =
| map_caption             =
| pushpin_map             = Canary Islands
| pushpin_label_position  =
| pushpin_map_caption     = Location in Spain
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|Spain}}
| subdivision_type1       = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]]
| subdivision_name1       = {{flag|Canary Islands}}
| subdivision_type2       = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
| subdivision_name2       = [[سانتا کروس (جزایر قناری)]]
| seat_type               = &lt;!-- Capital --&gt;
| seat                    =
| coordinates             = {{coord|28|25|N|16|32|W|region:ES_type:city|display=inline}}
| coordinates_footnotes   =
| elevation_m             = 4
| elevation_min_m         =
| elevation_max_m         =
| area_footnotes          =
| area_total_km2          = 8.73
| established_title       =
| established_date        =
| population_footnotes    =&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Instituto Canario de Estadística |url=http://www2.gobiernodecanarias.org/istac/estadisticas/E30260A_1/php/pob_001.php?anyo=2013&amp;territorio=38028 |accessdate=2022-10-27 |archivedate=2014-04-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140418220702/http://www2.gobiernodecanarias.org/istac/estadisticas/E30260A_1/php/pob_001.php?anyo=2013&amp;territorio=38028 }}&lt;/ref&gt;
| population_total        = 28929
| population_as_of        = 2013
| population_demonym      =
| population_note         =
| population_density_km2  = auto
| blank_name_sec1         = [[Languages of Spain|Official language(s)]]
| blank_info_sec1         = Spanish
| timezone                = [[Greenwich Mean Time|GMT]]
| utc_offset              = ±0
|timezone_DST             = UTC+1
|utc_offset_DST           = +1
| postal_code_type        = [[List of postal codes in Spain|Postal code]]
| postal_code             = 38400
| area_code_type          = [[Telephone numbers in Spain|Dialing code]]
| area_code               =
| leader_title            = Mayor
}}

'''پوئرتو د لا کروس''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Puerto de la Cruz)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[سانتا کروس (جزایر قناری)]]نده یئرلشیب. ۴ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۸٫۷۳ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۲۸۹۲۹ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Vista del Puerto de la Cruz 2010.jpg
File:Teide desde Puerto Cruz.jpg
File:San telmo.jpg
File:Puerto teide.jpg
File:Puerto IglesiaInglesa 01.jpg
File:Provincia de Santa Cruz de Tenerife - Escudo.svg
File:Place in Puerto de la Cruz.jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logocoalicion.svg
File:Logocoalicion.svg
File:Logocoalicion.svg
File:Logocoalicion.svg
File:Lago Martianez-Monumento a las olas-Tenerife.jpg
File:Iglesia Peña de Francia.jpg
File:Flag of Tenerife.svg
File:Estadio de El Peñon Puerto de La Cruz.jpg
File:Ermita de San Telmo.jpg
File:Ermita de San Juan Bautista en iglesia de San Francisco, Puerto de la Cruz, Tenerife, Canarias, España.JPG
File:CosoPuertodelaCruz2008.jpg
File:Casaaduana.jpg
File:Casa de la Aduana Puerto de la Cruz.jpg
File:Calle Quintana Tenerife.jpg
File:Atlántico Puerto Cruz.jpg
File: Puerto Iglesia6.jpg
File: Puerto de la Cruz Collage.jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Puerto de la Cruz|Puerto de la Cruz]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Puerto de la Cruz
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>5gx5zwuidigvmf6zc4pdi39noqvbx7w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>الکانتارا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121783</id>
    <revision>
      <id>1593542</id>
      <parentid>1561871</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4344" sha1="1kj21wlhr84hhwao5akbvqbfk7ix6an" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
| name                    = Alcántara
| native_name             =
| settlement_type         = [[Municipalities of Spain|Municipality]]
| settlement_type         = [[Municipalities of Spain|Municipality]]
| image_skyline           = Alcántara City01.jpg
| imagesize               =
| image_alt               =
| image_caption           = [[Convent of San Benito de Alcántara]] (16th century).
| image_flag              =
| flag_size               =
| image_shield            = Escudo de Alcántara.svg
| shield_size             =
| shield_alt              =
| nickname                =
| motto                   =
| pushpin_map             = Spain
| pushpin_label_position  =
| pushpin_map_alt         =
| pushpin_map_caption     = Location in Spain
| coordinates             = {{coord|39|43|20|N|6|53|23|W|source:eswiki|display=inline}}
| coordinates_footnotes   =
| subdivision_type        = [[دۆنیا اؤلکه‌لری‌]]
| subdivision_name        = {{flag|Spain}}
| subdivision_type1       = [[Autonomous communities of Spain|Community]]
| subdivision_name1       = {{flag|Extremadura}}
| subdivision_type2       = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
| subdivision_name2       = [[کاسرس اوستانی]]
| subdivision_type3       = [[Comarca]]
| subdivision_name3       = [[Tierra de Alcántara]]
| established_title       =
| established_date        =
| leader_party            =
| leader_title            = [[بلدیه باشچی‌سی]]
| leader_name             = Luis Mario Muñoz Nieto
| area_footnotes          =
| area_total_km2          = 552
| elevation_footnotes     =
| elevation_m             = 291
| population_footnotes    =
| population_total        = 1653
| population_as_of        = 2009
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = Alcantareños
| population_note         =
| timezone1               = [[Central European Time|CET]]
| postal_code_type        =
| postal_code             = 10980
| area_code_type          =
| area_code               =
| website                 = {{official website|http://www.alcantara.es}}
}}

'''الکانتارا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Alguazas) Alcántara [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[کاسرس اوستانی]]نده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۵۵۲ کیلومتر موربّع دیر. ۲۹۱ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۶۵۳ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Virgen_de_los_Hitos_patrona_de_Alcántara.jpg
File:Union de Centro Democratico (logo).svg
File:PuenteromanoriveraTrebejana.JPG
File:Presa de Alcántara.jpg
File:Plaza de toros de Alcántara.jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) logo.svg
File:People's Party (Spain) logo.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Iglesia de la Encarnación Alcántara.jpg
File:Galería de Carlos V, Convento de San Benito (Alcántara).jpg
File:File:Wikiproyecto Extremadura.svg
File:File:People's Party (Spain) logo.svg
File:File:File:Wikiproyecto Extremadura.svg
File:Escudo de Alcántara.svg
File:Bronce Alcantara.jpg
File:Bridge Alcantara.JPG
File:Arco de la Concepción Alcántara.jpg
File:Alcántara.png
File:Alcántara City02.jpg
File: Alcántara-puente romano-DavidDaguerro.jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Alcántara|Alcántara]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Alcántara
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>1kj21wlhr84hhwao5akbvqbfk7ix6an</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قویمار</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121787</id>
    <revision>
      <id>1593543</id>
      <parentid>647804</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6129" sha1="54cj5dbksb9wupka9yeyehlwymf30tj" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
| name                    = Güímar
| native_name             =
| other_name              =
| other_name              =
| translit_lang1_type     = Spanish
| translit_lang1_info     = Güímar
| settlement_type         = [[Municipalities of Spain|Municipality]]
| image_skyline           = Pyramiden Guimar1.JPG
| image_alt               =
| image_caption           = Pyramid of Güímar
| image_flag              = Bandera Güímar.jpg
| flag_alt                =
| image_shield            = Escudo Ayto Güímar.jpg
| shield_alt              =
| nickname                =
| motto                   =
| image_map               =
| mapsize                 =
| map_alt                 =
| map_caption             = Güímar in [[Tenerife]]
| pushpin_map             = Canary Islands
| pushpin_label_position  =
| pushpin_map_alt         =
| pushpin_map_caption     = Location in [[Canary Islands]], off the western coast of Africa
| coordinates             = {{coord|28|18|54|N|16|24|36|W|type:city|display=inline,title}}
| coordinates_footnotes   =
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|Spain}}
| subdivision_type1       = [[Autonomous Community]]
| subdivision_name1       = {{flag|Canary Islands}}
| subdivision_type2       = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
| subdivision_name2       = [[سانتا کروس (جزایر قناری)]]
| subdivision_type3       = [[آدا]]
| subdivision_name3       = [[Tenerife]]
| established_title       =
| established_date        =
| founder                 =
| leader_party            = PP
| leader_title            = Mayor
| leader_name             = Carmen Luisa Castro Dorta
| area_footnotes          =
| area_total_km2          = 102.9
| elevation_footnotes     = ([[AMSL]])
| elevation_m             = 289
| population_footnotes    = &lt;ref&gt;[http://www2.gobiernodecanarias.org/istac/estadisticas/E30260A_1/php/pob_001.php?anyo=2013&amp;amp;territorio=38020 Instituto Canario de Estadística] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140416175004/http://www2.gobiernodecanarias.org/istac/estadisticas/E30260A_1/php/pob_001.php?anyo=2013&amp;amp;territorio=38020 |date=2014-04-16 }}&lt;/ref&gt;
| population_total        = 19006
| population_as_of        = 2015
| population_rank         =
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      =
}}

'''قویمار''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Güímar)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[سانتا کروس (جزایر قناری)]]نده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۱۰۲٫۹ کیلومتر موربّع دیر. ۲۸۹ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۹۰۰۶ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Volcan de las arenas 1705 Tenerife.jpg
File:VirgendelRosario.jpg
File:VirgendelasAguas.jpg
File:Sugar cane dsc09008.jpg
File:Ra II boat.JPG
File:Pyramiden Guimar1.JPG
File:Provincia de Santa Cruz de Tenerife - Escudo.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:ParroquiaFatima.jpg
File:ManifestacionSocorro.jpg
File:LosZarzales.jpg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:Logotipo_del_PSOE.svg
File:LlanoVirgenSocorro.jpg
File:La.Virgen.llega.a.Chinguaro.jpg
File:IglesiaPedroApostol.jpg
File:Guimar3.jpg
File:Guimar2.jpg
File:Guimar.jpg
File:Flag of Tenerife.svg
File:El Valle de Güímar es un valle creado por desplazamiento de una enorme masa de materia volcánica que cae el mar, sumergiéndose a profundidades de dos mil metros. Aunque esta teoría geológica tiene muchos detractores, la hipótesis supone que tras la construcción de un edificio volcánico desde las profundidades del océano (tres mil metros), el sistema colapsa y se produce un desprendimiento que forma un valle. Sería el mismo proceso que el alud de nieve producido en las altas montañas; el peso hace que el sistema se desmorone por uno de sus lados hacia terrenos de menor cota. Tras el desprendimiento, el valle comenzó a ser rellenado por el producto de la erosión de las cumbres formándose el mayor cono de deyección sedimentario de Canarias.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://web.archive.org/web/20070715131822/http://volcano.und.edu/vwdocs/volc_images/africa/tenerife.jpg foto STS069-0702-0047]&amp;lt;/ref&amp;gt; En la zona costera del valle se distingue perfectamente la erupción volcánica que conforma el [[Malpaís de Güímar]], una Reserva Natural Especial formada por un gran cono volcánico y el campo de lavas asociado, que discurre en forma de abanico hasta el mar. La formación se completa con una línea de arrastre de arenas procedentes de las playas del Socorro por efecto de los constantes vientos alisios. La vegetación del malpaís está adaptada a la escasez de precipitación y a una elevada insolación, estando presentes grandes extensiones de tabaiba y cardón.&amp;lt;ref&amp;gt;[https://web.archive.org/web/20070928075933/http://www.el-socorro.com/malpais/malpais.htm Malpaís de Güímar.]&amp;lt;/ref&amp;gt;
File:Danzadelascintas.jpg
File:Cactus tree.JPG
File:BajadaSocorro2006.jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Güímar|Güímar]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Güímar
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>54cj5dbksb9wupka9yeyehlwymf30tj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>المراز</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121808</id>
    <revision>
      <id>1593544</id>
      <parentid>1530599</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:34:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4296" sha1="imh5wevfn28fd6iq1i7bwyqkdb1yzow" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
| name                    = Almaraz
| settlement_type         = [[Municipalities of Spain|Municipality]]
| official_name           = &lt;!-- if different from name --&gt;
| official_name           = &lt;!-- if different from name --&gt;
| native_name             = &lt;!-- if different from name --&gt;
| image_skyline           =
| image_alt               =
| image_caption           =
| image_flag              =
| image_shield            = Escudo de Almaraz.svg
| motto                   =
| image_map               =
| map_caption             =
| pushpin_map             = Spain
| pushpin_label_position  =
| pushpin_map_caption     = Location in Spain
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|Spain}}
| subdivision_type1       = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]]
| subdivision_name1       = [[Extremadura]]
| subdivision_type2       = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
| subdivision_name2       = [[کاسرس اوستانی]]
| subdivision_type3       = [[Comarcas of Spain|Comarca]]
| subdivision_name3       = [[Campo Arañuelo]]
| seat_type               = &lt;!-- [[باشکند]] --&gt;
| seat                    =
| coordinates             = {{coord|39|48|N|5|40|W|region:ES_type:city|display=inline,title}}
| coordinates_footnotes   =
| elevation_m             = 277
| elevation_min_m         =
| elevation_max_m         =
| area_footnotes          =
| area_total_km2          = 34
| established_title       = &lt;!-- Founded --&gt;
| established_date        =
| population_footnotes    = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| population_total        = 1250
| population_as_of        = 2008
| population_demonym      = almaraceño/a&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Page with the adjectives for the municipalities of Extremadura |url=http://turismo.extremaduraregion.com/turismo/gentilicios.php |accessdate=2018-03-14 |archivedate=2009-01-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090106131840/http://turismo.extremaduraregion.com/turismo/gentilicios.php }}&lt;/ref&gt;
| population_note         =
| population_density_km2  = auto
| blank_name_sec1         = [[Languages of Spain|Official language(s)]]
| blank_info_sec1         =
| timezone                = [[Central European Time|CET]]
| utc_offset              = +1
| timezone_DST            = [[Central European Summer Time|CEST]]
| utc_offset_DST          = +2
| postal_code_type        = [[List of postal codes in Spain|Postal code]]
| postal_code             = 10350
| area_code_type          = [[Telephone numbers in Spain|Dialing code]]
}}

'''المراز''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Almaraz)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[کاسرس اوستانی]]نده یئرلشیب. ۲۷۷ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۳۴ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۲۵۰ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Torre de Almaraz 7.JPG
File:Rosa de los vientos.svg
File:Rollo de Almaraz 1.jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) logo.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:File:People's Party (Spain) logo.svg
File:Escudo de Almaraz.svg
File:Centranuclearalmaraz2.JPG
File: Almaraz (Cáceres).jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Almaraz|Almaraz]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Almaraz
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>imh5wevfn28fd6iq1i7bwyqkdb1yzow</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>لا قاربییا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121928</id>
    <revision>
      <id>1593545</id>
      <parentid>1547044</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:35:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3896" sha1="f4wfr18a6om5zgmyvaseldaeordtma0" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
| name                    = La Garrovilla
| native_name             =
| other_name              =
| other_name              =
| translit_lang1_type     = Spanish
| translit_lang1_info     = La Garrovilla
| settlement_type         = Municipality
| image_skyline           = Iglesia parroquial Ntra. Sra. de la Asunción, La Garrovilla..jpg
| image_alt               =
| image_caption           = Nuestra Señora de la Asunción Church
| image_flag              =
| flag_alt                =
| image_shield            =
| shield_alt              =
| nickname                =
| motto                   =
| image_map               =
| mapsize                 =
| map_alt                 =
| map_caption             =
| pushpin_map             = Spain Extremadura
| pushpin_label_position  =
| pushpin_map_alt         =
| pushpin_map_caption     = Location of La Garrovilla within [[Extremadura]]
| coordinates             = {{coord|38|55|16|N|6|28|33|W|type:city|display=inline}}
| coordinates_footnotes   =
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|Spain}}
| subdivision_type1       = [[Autonomous Community]]
| subdivision_name1       = {{flag|Extremadura}}
| subdivision_type2       = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
| subdivision_name2       = [[باداخس اوستانی]]
| subdivision_type3       = [[Comarca]]
| subdivision_name3       = [[Tierra de Mérida - Vegas Bajas]]
| established_title       =
| established_date        =
| founder                 =
| leader_party            = [[People's Party (Spain)|PP]]
| leader_title            = Mayor
| leader_name             = Isabel Calle Jiménez
| area_footnotes          =
| area_total_km2          = 33.5
| elevation_footnotes     = ([[AMSL]])
| elevation_m             = 215
| population_footnotes    =
| population_total        = 2410
| population_as_of        = 2016
| population_rank         =
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      =
}}

'''لا قاربییا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: La Garrovilla)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[باداخس اوستانی]]نده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۳۳٫۵ کیلومتر موربّع دیر. ۲۱۵ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۲۴۱۰ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Virgen Caridad.jpg
File:Rosa de los vientos.svg
File:Provincia_de_Badajoz_-_Bandera.svg
File:Portada Iglesia La Garrovilla.jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:La Garrovilla - Location.png
File:La Algarrovilla en el mapa de la provincia de Estremadura (1766).jpg
File:Flag of the province of Cáceres.svg
File:Flag of Spain.svg
File:Flag of Portugal.svg
File:Flag of Extremadura with COA.svg
File:Ermita San Isidro de La Garrovilla.JPG
File: Ayuntamiento de La Garrovilla.jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:La Garrovilla|La Garrovilla]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =La Garrovilla
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>f4wfr18a6om5zgmyvaseldaeordtma0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آبانییا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121947</id>
    <revision>
      <id>1593546</id>
      <parentid>594295</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:35:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2945" sha1="mx9j38bghrdnf5148nqnk07jnvthpq6" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
|name = Abanilla
|image_skyline = Abanilla.jpg
|coordinates = {{coord|38|12|N|1|3|W|region:ES|display=inline}}
|coordinates = {{coord|38|12|N|1|3|W|region:ES|display=inline}}
|subdivision_type = Country
|subdivision_name = Spain
|subdivision_type1 = Province
|subdivision_type2 = Comarca
|subdivision_name1 = [[Murcia]]
|subdivision_name2 = Comarca Oriental
|leader_name = Ezequiel Alonso Gaona ([[Spanish Socialist Workers' Party|PSOE]])
|area_total_km2 = 236.6
|elevation_m = 201
|population_total = 6,510
|population_as_of = 2011
|population_density_km2 = 26.48
|postal_code_type = Post code
|postal_code= 30640 (Abanilla Town), 30648 (Barinas)
|area_code= 968 and 868
|website= &lt;ref&gt;[http://www.abanilla.es/ www.abanilla.es]
|twin1_country = (France)

}}

'''آبانییا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Alguazas) Abanilla [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۲۳۶٫۶ کیلومتر موربّع دیر. ۲۰۱ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۶۵۱۰ نفر دیر. اها‌لی سیخلیغی ۲۶٫۴۸ اینسان کیلومتر موربّع دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Thymus moroderi03-800.jpg
File:Rosa de los vientos.svg
File:Poblacion-Fortuna-Abanilla-1900-2005.png
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo (2008-2015).svg
File:People's Party (Spain) Logo (2008-2015).svg
File:People's Party (Spain) Logo (2008-2015).svg
File:People's Party (Spain) Logo (2008-2015).svg
File:People's Party (Spain) Logo (2008-2015).svg
File:People's Party (Spain) Logo (2008-2015).svg
File:Mata de Datil.JPG
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Localización de Abanilla.svg
File:Gráfico_población_Abanilla.png
File:Desfile de moros y cristianos 9.jpg
File:Curso bajo del Río Chícamo.jpg
File:Barinascorazon.JPG
File:Abanilla.jpg
File: Abanilla.jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Abanilla|Abanilla]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Abanilla
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>mx9j38bghrdnf5148nqnk07jnvthpq6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آدرا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121959</id>
    <revision>
      <id>1593547</id>
      <parentid>1517106</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:35:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4194" sha1="kmez8bpscylnu96dld9bzi0d4cken7t" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
|official_name       = Adra
|population_demonym  = Abderitano
|motto               =
|motto               =
|image_skyline       =
|imagesize           =
|image_caption       =
|image_flag          = Flag of Adra Spain.svg
|image_seal          = Escudo de Adra.svg
|flag_size =150
|image_map           =
|mapsize             =
|map_caption         =
|subdivision_type    = [[دۆنیا اؤلکه‌لری‌]]
|subdivision_name    =  {{ESP}}
|subdivision_type1   = [[Autonomous Communities|Community]]
|subdivision_name1   = {{flag|Andalusia}}
| subdivision_type2 = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
|subdivision_name2   = {{flag|Almería Province|name = Almería}}
|subdivision_type3      = [[Comarcas of Spain|Comarca]]
|subdivision_name3      = [[Poniente Almeriense]]
|subdivision_type4   = [[List of municipalities in Almería|Municipality]]
|subdivision_name4   = Adra
|leader_title        = [[بلدیه باشچی‌سی]] (2015– )
|leader_name         = Manuel Cortés Pérez
|leader_party        = [[People's Party of Andalusia|PPA]]
|established_title   =
|established_date    =
|area_magnitude      =
|area_total_km2      = 90.05
|population_as_of    = 2017
|population_note     =
|population_total    = 24697
|population_metro    =
|population_urban    =
|population_density_km2 = 274
|timezone            = [[Central European Time|CET]]
|utc_offset          = +1
|timezone_DST        = [[Central European Summer Time|CEST]]
|utc_offset_DST      = +2
|pushpin_map             = Spain Province of Almería#Spain Andalusia#Spain
| pushpin_label = Adra
| pushpin_label_position = top
| pushpin_map_caption    = Location of
|coordinates         = {{coord|36|44|52|N|3|0|58|W|region:ES|display=inline,title}}
|elevation_m         = 20
|elevation_ft        = 66
|website             = &lt;ref&gt;[http://www.adra.es adra.es]

}}

'''آدرا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Alguazas) Adra, Spain [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۹۰٫۰۵ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۲۴۶۹۷ نفر دیر. اها‌لی سیخلیغی ۲۷۴ اینسان کیلومتر موربّع دیر. ۲۰ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Virgen del Mar (Adra).jpg
File:Virgen del Carmen (Adra, Almería).jpg
File:Torre perdigones adra.JPG
File:Stmo. Cristo de la Humildad (Adra).jpg
File:Solid orange.svg
File:Solid green.svg
File:Solid blue.svg
File:San Marcos Evangelista (Adra).jpg
File:Solid red.svg
File:Puerto de Adra.jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo (2008-2015).svg
File:People's Party (Spain) Logo (2000-2007).svg
File:Pedro Sarmiento.png
File:Paseo marítimo Adra.JPG
File:Ntra. Sra. de la Esperanza y Misericordia (Adra, Almería).jpg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logoplataforma.png
File:Logo PSOE-A.svg
File:Logo PP Andaluz simplificado.svg
File:Logo pp 2007.jpg
File:Ciudadanos (logotipo en las papeletas electorales).png
File:Centro de la ciudad.JPG
File:Calle de Adra.JPG
File:Alianza Popular (logo, 1983-89).svg
File:Adra. Imagen del Puerto.JPG
File:Adra City Council Elecction 2015.png

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Adra|Adra]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Adra
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>kmez8bpscylnu96dld9bzi0d4cken7t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>والنسیا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122041</id>
    <revision>
      <id>1593548</id>
      <parentid>1555264</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:35:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5213" sha1="e74ng1svnyaf29rav4ozsiji6f66ki8" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name             = València
|official_name    = &lt;!-- ''València'' --&gt;
|native_name      = ''València''
|native_name      = ''València''
|native_name_lang =
|settlement_type  = [[Municipalities in Spain|Municipality]]
|image_skyline    = Collagevalencia.JPG
|image_caption    = Clockwise from top: [[City of Arts and Sciences]], modernist buildings in Town Hall Square, Silk Exchange, Queen Square with a view of the Cathedral and its tower the Micalet, Business Offices in France Avenue, the America's Cup port and the Malva-rosa beach.
|image_flag      = Flag of the Valencian Community (2x3).svg
|flag_size       = 150px
|seal_size       =
|image_shield    = Escut de València.svg
|shield_size     = 90px
|image_blank_emblem =
|blank_emblem_type  =
|blank_emblem_size  =
|nickname      =
|motto         =
|image_map      =
|mapsize        =
|map_caption     = Location of Valencia within Spain / Valencian Community
|pushpin_map     = Spain#Spain Valencian Community#Europe
|pushpin_label_position=
|pushpin_mapsize   = 250
|pushpin_map_caption =
|coordinates        = {{coord|39|28|00|N|0|22|30|W|region:ES|display=inline,title}}
|subdivision_type   =[[دۆنیا اؤلکه‌لری‌]]
|subdivision_name   ={{flag|Spain}}
|subdivision_type1  =[[Autonomous communities of Spain|Autonomous Community]]
|subdivision_type2  =[[ایسپانیا اوستانلاری]]
|subdivision_type3  =[[Comarcas of the Valencian Community|Comarca]]
|subdivision_name1  ={{flag|Valencian Community}}
|subdivision_name2  =[[والنسیا اوستانی]]
|subdivision_name3  =Horta de València
|established_title  =Founded
|established_date   =138 BC
|parts_type      =Districts
|parts_style     =coll
|government_footnotes =
|government_type  =[[Mayor-council government]]
|governing_body   =Ajuntament de València
|leader_party     =[[Compromís]]
|leader_title     =[[Alcalde|Mayor]]
|leader_name     =[[Joan Ribó i Canut]] (2015)
|total_type      =&lt;!-- to set a non-standard label for total area and population rows --&gt;
|unit_pref       =&lt;!--Enter: Imperial, to display imperial before metric--&gt;
|area_footnotes  =
|area_magnitude  =
|area_total_km2  =134.65
|area_total_sq_mi   =
}}

'''والنسیا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Valencia)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[والنسیا اوستانی]]نده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۱۳۴٫۶۵ کیلومتر موربّع دیر. ۱۵ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۷۸۰٬۸۳۴ &lt;!-- http://www.ine.es/jaxi/tabla.do?path/t20/e260/a2010/l0/&amp;filemun46.px&amp;typepcaxis&amp;L0 --&gt; نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Varias aves.JPG
File:ValencianocheVen.JPG
File:València-Estudiantes 2013.jpeg
File:València-Barris.png
File:Valencia Water Court.JPG
File:Valencia trinquet-de-l'hospital.jpg
File:Valencia Street Circuit GT Open2.jpg
File:València en comú.png
File:Valencia Airport 01.jpg
File:Estació del Nord, València.jpg
File:Universidad Católica de Valencia sede San Carlos Borromeo.jpg
File:Torres serrans valencia.jpg
File:Toma Acequia Mestalla.jpg
File:Tirante el Blanco 1511.jpg
File:Templevalencia1.JPG
File:Teatre principal.jpg
File:Subdialectes del valencià.svg
File:St. Catherine's Church (Valencia).jpg
File:Sello plaza de la virgen valencia.jpg
File:Sede de la autoridad portuaria de Valencia.JPG
File:Sant Miquel dels Reis, claustre claustre.JPG
File:Sant Joan del Mercat València.jpg
File:Sant Joan de l'Hospital de València 3.jpg
File:Sacramento from Riverwalk.jpg
File:Roca1.JPG
File:Red Arrow Down.svg
File:Red Arrow Down.svg
File:Ramon Maria Narvaez.jpg
File:Puente Exposicion Valencia Spain.jpg
File:PSPV-PSOE.svg
File:Portada de la Catedral de Valencia (MAG).JPG
File:Plaza de toros, Valencia, España, 2014-06-30, DD 126.JPG
File:Plaça de l'Almoina des de la catedral, València.JPG
File:Pla vlc.jpg
File:Pinada de la Playa de El Saler.JPG
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Palau_de_la_Batlia_o_Jàudenes,_València.jpg
File:Palau generalitat9.jpg
File:Palau dels Boïl d'Arenós, seu de la Borsa de València.jpg
File:Palau del congres.jpg
File:Palau de la Música a València.jpg
File:Paella hirviendo.jpg
&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Valencia|Valencia]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Valencia
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>e74ng1svnyaf29rav4ozsiji6f66ki8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سانتاندر</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122043</id>
    <revision>
      <id>1593549</id>
      <parentid>1584514</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:35:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593549</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5823" sha1="fzk8kr5b2z1qckrp6ntytcr1zqcq82j" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
| name                    = Santander
| settlement_type         = [[Municipalities of Spain|Municipality]]
| official_name           = &lt;!-- if different from name --&gt;
| official_name           = &lt;!-- if different from name --&gt;
| native_name             = &lt;!-- if different from name --&gt;
| image_alt
| image_caption           = Top left: Assumption of the Virgin Mary Cathedral, Top right: Santander City Hall in Calle de los Escalantes, Middle left: Palacete del Embarcadero, Middle right: View of Sardinero Beach and Magdalena Palace, Bottom left: Cape Mayor Lighthouse, Bottom right: View of a ferry leave from Santander in Magdalena Peninsula
| image_flag              = Santander.svg
| image_shield            = Coat of Arms of Santander (Spain).svg
| nickname                =
| pushpin_map             = Spain Cantabria
| pushpin_label_position  =
| pushpin_map_caption     = Location of Santander within Cantabria
| pushpin_map1             = Spain
| pushpin_label_position1  =
| pushpin_map_caption1     = Location of Santander within Spain
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|Spain}}
| subdivision_type1       = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]]
| subdivision_name1       = {{flag|Cantabria}}
| subdivision_type2       = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
| subdivision_name2       = [[کانتابریا اوستانی]]
| subdivision_type3       = [[Comarcas of Spain|Comarca]]
| subdivision_name3       = [[Bay of Santander]]
| subdivision_type4       = [[Judicial district]]
| subdivision_name4       =
| seat_type               = [[باشکند]]
| seat                    =
| coordinates             = {{coord|43|27|46|N|3|48|18|W|region:ES_type:city|display=inline,title}}
| coordinates_footnotes   =
| elevation_m             = 15
| elevation_min_m         = 0
| elevation_max_m         = 108
| area_footnotes          =
| area_total_km2          = 35
| established_title       = Founded
| established_date        = 26 BC, as ''Portus Victoriae Iuliobrigensium'' 9 January 1755, granting the title of city
| population_footnotes    = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| population_total        = 178,465
| population_as_of        = 2013
| population_demonym      = Santanderino/a, santanderense, pejino/a, chani&lt;!-- REF: ''First dictionary castillian-cantabrian'', by Marco Antonio Robles Bárcena. Pág. 252. --&gt;
| population_note         =
| population_density_km2  = auto
| blank_name_sec1         = [[Languages of Spain|Official language(s)]]
| blank_info_sec1         = Spanish
| timezone                = [[Central European Time|CET]]
| utc_offset              = +1
| timezone_DST            = [[Central European Summer Time|CEST]]
| utc_offset_DST          = +2
| postal_code_type        = [[List of postal codes in Spain|Postal code]]
}}

'''سانتاندر''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Santander, Spain)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[کانتابریا اوستانی]]نده یئرلشیب. ۱۵ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. بۇ شهرین مساحتی ۳۵ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۷۸۴۶۵ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Santander by Braun Hogenberg (110198565).jpg
File:Santander.svg
File:Santander.Sardinero(concha).jpg
File:Santander.Playa.Sardinero.jpg
File:Santander.Palacio.de.Deportes.jpg
File:Santander.Isla.Magdalena.jpg
File:Santander.Estatua.Guillermo.Arce.Alonso.jpg
File:Santander.Conjunto.Historico.jpg
File:Santander.Airport.jpg
File:Santander map 1908.jpg
File:Santander - Life Bank.jpg
File:Resto de la muralla de Santander.jpg
File:Rabas calamares a la romana.jpg
File:Quioscodemusica.JPG
File:Puertodesantander2.JPG
File:Puertodeportivosantander.JPG
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Parque de Las Llamas - Santander.jpg
File:Palacio de festivales santander.jpg
File:Palacetedesantander.JPG
File:Palacete del Embarcadero. Santander.jpg
File:Paella de marisco 01.jpg
File:Museum of Prehistory and Archaeology of Cantabria 22 - Fitting with a child Hermes (La Magdalena - Santander).JPG
File:Mercado de la Esperanza, Santander 3.jpg
File:Landsat Bahia Santander.jpg
File:Imagen2
File:Hotelbahiasantander.JPG
File:Grúa (9302733894).jpg
File:Fiestas en Santander.PNG
File:Farodesantander2.JPG
File:Faro de Cabo Mayor.JPG
File:Estaciones de FF.CC. - Calle Marques de la Hermida.jpg
File:Esculturaensantander.JPG
File:Esculturaensanander2.JPG
File:Escueladecienciasdelmar.JPG
File:Escudo de Santander en Sevilla.JPG
File:Cuesta del hospital 17.2.JPG
File:Coat of Arms of Santander (Spain).svg
File:Clima Santander (España).PNG
File:Centro Botín de Arte y Cultura 2.jpg
File:Catedral de Santander tras el incendio de 1941.PNG
File:Cabo Menor.jpg
&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Santander (España)|Santander (España)]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Santander (España)
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>fzk8kr5b2z1qckrp6ntytcr1zqcq82j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>دهستان اورنسه</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122103</id>
    <revision>
      <id>1593550</id>
      <parentid>625181</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:40:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593550</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3758" sha1="n8wgfp6k4bi5k5nsp6i7v5tjcw6q0ms" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
|name                   = Ourense
|native_name      =  {{unbulleted list|item_style=font-size:90%;| {{native name|gl|Ourense}}&lt;br/&gt;{{native name|es|Orense}}}}
|official_name     = &lt;!-- Ourense (Galician) --&gt;
|official_name     = &lt;!-- Ourense (Galician) --&gt;
|nickname               =
|settlement_type        =
|total_type             = &lt;!-- to set a non-standard label for total area and population rows --&gt;
|motto                  =
|image_skyline          = Roman bridge, Ourense (Spain).jpg
|imagesize              =
|image_flag             = Bandera de Orense.png
|flag_size              = 150px
|image_seal             =
|seal_size              =
|image_shield           = Escudo de Ourense.svg
|shield_size            = 75px
|image_blank_emblem     =
|blank_emblem_type      =
|blank_emblem_size      =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
|image_map1             =
|mapsize1               =
|map_caption1           =
|image_dot_map          =
|dot_mapsize            =
|dot_map_caption        =
|dot_x =  |dot_y =
|pushpin_map            = Spain
|pushpin_label_position =
|pushpin_map_caption    = Location of Ourense within Spain
|pushpin_mapsize        =
|subdivision_type       = [[اؤلکه]]
|subdivision_name       = [[ایسپانیا]]
|subdivision_type1      = [[Autonomous Community]]
|subdivision_name1      = [[قالیسیا]]
|subdivision_type2      = [[اوستان]]
|subdivision_name2      = [[اورنسه اوستانی]]
|subdivision_type3      = [[Comarca]]
|subdivision_name3      = [[Ourense (comarca)|Ourense]]
|parts_type             = [[Parroquia]]s
|parts_style            = list
|government_footnotes   =
|government_type        = [[Mayor-council government]]
|governing_body         = Concello de Ourense
|leader_party           = [[People's Party (Spain)|PP]]
|leader_title           = [[Alcalde|Mayor]]
|leader_name            = Jesús Vázquez Abad
|established_title      =  &lt;!-- Settled --&gt;
}}

'''دهستان اورنسه''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Ourense)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[اورنسه اوستانی]]نده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۸۴٫۵ کیلومتر موربّع دیر. ۱۳۲ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۰۵۸۹۳ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Xardíns das Burgas II.JPG
File:Situacion Ourense.PNG
File:Puentemilenio.jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Ourense, Pazo de Xustiza.JPG
File:Ourense 30-07-2008 16 334 talgo.jpg
File:Ourense 30-07-2008 06 estacion.jpg
File:Ourense 12 30-07-2008.jpg
File:Orense. Vista panorámica..jpg
File:Catedral de San Martín. Orense.jpg
File:Cabeceira da catedral de Ourense.jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Orense|Orense]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Orense
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>n8wgfp6k4bi5k5nsp6i7v5tjcw6q0ms</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مالاقا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122234</id>
    <revision>
      <id>1593551</id>
      <parentid>1477708</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:40:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5982" sha1="7tougkn5uozqyk0q6kv8k73r10xt0wi" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
|name = Málaga
|image_skyline = Da Gibralfaro.jpg
|imagesize = 300px
|imagesize = 300px
|image_caption = Panoramic view of Málaga from [[Gibralfaro]]
|image_flag = Flag of Málaga, Spain.svg
|image_shield = Escudo de Málaga.svg
|image_map =
|map_caption =
|pushpin_map = Spain Andalusia#Spain
|pushpin_map_caption =
|coordinates       = {{coord|36|43|10|N|4|25|12|W|region:ES|display=inline,title}}
|subdivision_type  = Country
|subdivision_name  = {{flag|Spain}}
|subdivision_type1 = [[Autonomous Community]]
|subdivision_type2 = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
|subdivision_type3 = [[Comarca]]
|subdivision_name1 = {{flag|Andalusia}}
|subdivision_name2 = [[Province of Málaga|Málaga]]
|subdivision_name3 = Málaga-Costa del Sol
|established_title = Founded
|established_date = 8th century BC&lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=B7SLWT2vpNcC&amp;lpg=PA310&amp;ots=wVS21ior7W&amp;dq=Phoenician%20Malaka&amp;pg=PA305#v=onepage&amp;q&amp;f=false Aubet, María Eugenia.''The Phoenicians and the West: politics, colonies and trade''. Cambridge University Press.] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20160623213252/https://books.google.com/books?id=B7SLWT2vpNcC&amp;lpg=PA310&amp;ots=wVS21ior7W&amp;dq=Phoenician%20Malaka&amp;pg=PA305#v=onepage&amp;q&amp;f=false |date=23 June 2016 }}&lt;/ref&gt;
|government_footnotes =
|government_type = [[Ayuntamiento (Spain)|Ayuntamiento]]
|governing_body = City Council of Málaga
|leader_party = [[People's Party (Spain)|PP]]
|leader_title = [[Alcalde|Mayor]]
|leader_name = Francisco De La Torre Prados
|area_total_km2 = 398
|area_urban_km2 = 827
|elevation_m = 11
|population_total = 569,130&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.boe.es/boe/dias/2015/12/17/pdfs/BOE-A-2015-13745.pdf |title=Archived copy |accessdate=2016-07-06 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160418233803/http://www.boe.es/boe/dias/2015/12/17/pdfs/BOE-A-2015-13745.pdf |archivedate=18 April 2016 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
|population_as_of = 2015
|population_density_km2 = auto
|population_urban =
|population_metro = 1,628,973&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.boe.es/boe/dias/2015/12/17/pdfs/BOE-A-2015-13745.pdf |title=Archived copy |accessdate=2016-07-06 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160418233803/http://www.boe.es/boe/dias/2015/12/17/pdfs/BOE-A-2015-13745.pdf |archivedate=18 April 2016 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
|population_rank = 6th
|postal_code_type = Postcode
|postal_code = 29001-29018
|area_code = +34 (Spain) 95 (Málaga)
|area_code_type = Calling code
|website = {{URL|www.malaga.eu}}
|population_footnote = 2013
|timezone = [[Central European Time|CET]]
|utc_offset = +1
|timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]]
|utc_offset_DST = +2
|url         = http://www.anuarieco.lacaixa.comunicacions.com/java/X?cgi=caixa.le_menuGeneral.pattern
|archiveurl  = https://web.archive.org/web/20120620123757/http://www.anuarieco.lacaixa.comunicacions.com/java/X?cgi=caixa.le_menuGeneral.pattern
|title=World Map of Köppen−Geiger Climate Classification
}}

'''مالاقا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Málaga)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۳۹۸ کیلومتر موربّع دیر. ۱۱ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره 569,130{{cite web urlhttps://www.boe.es/boe/dias/2015/12/17/pdfs/BOE-A-2015-13745.pdf titleArchived copy accessdate2016-07-06 deadurlyes archiveurlhttps://web.archive.org/web/20160418233803/http://www.boe.es/boe/dias/2015/12/17/pdfs/BOE-A-2015-13745.pdf archivedate18 April 2016 dfdmy-all }}&lt;/ref&gt; نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Uptodown-Screenshot.png
File:TheRoyalConcept101SunFestival2014(2).jpg
File:Spain traffic signal r200.svg
File:Seminario de Málaga 2.jpg
File:Rudy Carrellshow , het Spaanse filmsterretje Marisol (kop), Bestanddeelnr 914-4259.jpg
File:Rosa de los vientos.svg
File:Roman Malaga.jpg
File:Puestadesol.jpg
File:Puerto Deportivo El Candado, Málaga, Spain (Unsplash).jpg
File:Político Cánovas del Castillo.JPG
File:PN Desembocadura del Guadalhorce.jpg
File:Plaza del Carbón.jpg
File:Picasso Signatur-DuMont 1977.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Pedregalejo.jpg
File:Parador Málaga Golf 1961.jpg
File:Paracentrotus lividus2 fnb.jpg
File:Palmeral 1.jpg
File:Palacio de la Aduana, Málaga 01.JPG
File:Pablo picasso 1.jpg
File:Obey D*Face Malaga.jpg
File:MuseoPicassoMalaga.jpg
File:Muelle 1 Malaga.jpg
File:montesmalaga.jpg
File:Mercadoatarazana.jpg
File:Martín Carpena.jpg
File:Marqués de Salamanca joven.jpg
File:Mapa_MA-21_A-7_-_hiperronda.png
File:Málaga vista aérea.jpg
File:Málaga Gibralfaro.jpg
File:Málaga Físico.png
File:Málaga CF 2014.jpg
File:Málaga Centre Pompidou.20150418.jpg
File:Madrid-CercaniasC2.svg
File:Madrid-CercaniasC1.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:La Marina mlg.jpg
File:Ibn Gabirol.JPG
File:Fusilamiento de Torrijos (Gisbert).jpg
File:FMCE2013.jpg
File:Estación de Ciudad de la Justicia 18.JPG
&lt;/gallery&gt;


== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Málaga|Málaga]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Málaga
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>7tougkn5uozqyk0q6kv8k73r10xt0wi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ویلابلینو</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122463</id>
    <revision>
      <id>1593552</id>
      <parentid>668535</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:40:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593552</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2991" sha1="n85wwpilhi0oa0fq4jminxmlnlw73yk" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
official_name = Villablino |
nickname = |
image_flag = |
image_flag = |
image_seal =Coat of Arms of Villablino.svg|
image_map = |
map_caption = |
subdivision_type = Country |
subdivision_name = [[ایسپانیا]] |
subdivision_type1 = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]] |
subdivision_type2 = [[ایسپانیا اوستانلاری]] |
subdivision_name2 = [[لئون ایسپانیا اوستانی]] |
subdivision_type3 = [[List of municipalities in León|Municipality]] |
subdivision_name3 = Villablino |
leader_title = |
leader_name = |
area_magnitude = |
area_total_km2 = 228 |
area_land_km2 = |
area_water_km2 = |
elevation_m =  |
population_as_of = 2004 |
population_note = |
population_total =  12212 |
population_density_km2 = 53.6 |
timezone = [[Central European Time|CET]] |
utc_offset = +1 |
timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] |
utc_offset_DST = +2 |
blank_name = [[Köppen climate classification|Climate]] |
blank_info = [[Mediterranean climate#Warm-summer mediterranean climate|Csb]] |

}}

'''ویلابلینو''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Villablino)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[لئون ایسپانیا اوستانی]]نده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۲۲۸ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۲۲۱۲ نفر  و  اها‌لی سیخلیغی ۵۳٫۶ اینسان کیلومتر موربّع دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Union de Centro Democratico (logo).svg
File:Street in Villablino.JPG
File:Rosa de los vientos.svg
File:Ponferrada a villablino on viaduct.jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Pce 2014.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Izquierda_Unida_(logo).svg
File:Izquierda_Unida_(logo).svg
File:Escudo Villablino.svg
File:Ciudadanos-icono.svg
File:Centro Democrático y Social (logo).png
File:Centro de salud Valle de Laciana.JPG
File:{{Mapa de localización de Villablino

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Villablino|Villablino]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Villablino
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>n85wwpilhi0oa0fq4jminxmlnlw73yk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ونتسا دو لا کوستا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122480</id>
    <revision>
      <id>1593553</id>
      <parentid>667340</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:40:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3983" sha1="ktfe9tyygawkt29rg0ypbjnobsj1zhq" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
official_name = Ventosa de la Cuesta, Spain |
nickname = |
image_flag = |
image_flag = |
image_seal = |
image_map = Ventosa de la Cuesta, iglesia.JPG|
map_caption = church|
subdivision_type = [[دۆنیا اؤلکه‌لری‌]] |
subdivision_name = [[ایسپانیا]] |
subdivision_type1 = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]] |
subdivision_type2 = [[ایسپانیا اوستانلاری]] |
subdivision_name2 = [[وایادولید اوستانی]] |
subdivision_type3 = [[List of municipalities in Valladolid|Municipality]] |
subdivision_name3 = Ventosa de la Cuesta |
leader_title = |
leader_name = |
area_magnitude = |
area_total_km2 = 16 |
area_land_km2 = |
area_water_km2 = |
elevation_m =  |
population_as_of = 2004 |
population_note = |
population_total =  135 |
population_density_km2 = 8.4 |
timezone = [[Central European Time|CET]] |
utc_offset = +1 |
timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] |
utc_offset_DST = +2 |

}}

'''ونتسا دو لا کوستا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Ventosa de la Cuesta)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[وایادولید اوستانی]]نده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۱۶ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۳۵ نفر  و  اها‌لی سیخلیغی ۸٫۴ اینسان کیلومتر موربّع دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Vista general Castillo de la Mota (Medina del Campo).jpg
File:Ventosa de la Cuesta, viñedos.JPG
File:Ventosa de la Cuesta, retablo San Miguel.jpg
File:Ventosa de la Cuesta, monumento.jpg
File:Ventosa de la Cuesta, iglesia7.jpg
File:Ventosa de la Cuesta, iglesia6.jpg
File:Ventosa de la Cuesta, iglesia4.jpg
File:Ventosa de la Cuesta, cigüeñas.JPG
File:Ventosa de la Cuesta, campos en invierno.JPG
File:Ventosa de la Cuesta, atardecer.JPG
File:Ventosa de la Cuesta plaza de la iglesia lou.jpg
File:Ventosa de la Cuesta placa Berruguete ni.JPG
File:Ventosa de la Cuesta lou.jpg
File:Ventosa de la Cuesta Humilladero lou.jpg
File:Ventosa de la Cuesta Humilladero al fondo lou.jpg
File:Ventosa de la Cuesta campanario ni.JPG
File:Union de Centro Democratico (logo).svg
File:Union de Centro Democratico (logo).svg
File:Rosa de los vientos.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:IsabellaofCastile03.jpg
File:Centro Democrático y Social (logo).png
File:Alonso Sánchez Coello - Portrait of Juana of Austria, Princess of Portugal (detail).jpg
File:Alonso Berruguete (por José Alcoverro) 01b.jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Ventosa de la Cuesta|Ventosa de la Cuesta]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Ventosa de la Cuesta
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>ktfe9tyygawkt29rg0ypbjnobsj1zhq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>والدراس</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122531</id>
    <revision>
      <id>1593554</id>
      <parentid>665509</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:40:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3085" sha1="d037b56t7ts7qiwunyzlvof68yv3p39" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| official_name = Valderas|
nickname = |
image_flag = |
image_flag = |
image_seal = |
image_map = |
map_caption = |
subdivision_type = [[دۆنیا اؤلکه‌لری‌]] |
subdivision_name = [[ایسپانیا]] |
subdivision_type1 = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]] |
subdivision_type2 = [[ایسپانیا اوستانلاری]] |
subdivision_name2 = [[لئون ایسپانیا اوستانی]] |
subdivision_type3 = [[List of municipalities in León|Municipality]] |
subdivision_name3 = Valderas |
leader_title = |
leader_name = |
area_magnitude = |
area_total_km2 = 99 |
area_land_km2 = |
area_water_km2 = |
elevation_m =  |
population_as_of = 2004 |
population_note = |
population_total =  2049 |
population_density_km2 = 20.7 |
timezone = [[Central European Time|CET]] |
utc_offset = +1 |
timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] |
utc_offset_DST = +2 |

}}

'''والدراس''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Valderas)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[لئون ایسپانیا اوستانی]]نده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۹۹ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۲۰۴۹ نفر  و  اها‌لی سیخلیغی ۲۰٫۷ اینسان کیلومتر موربّع دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:VOX_logo.svg
File:Valderas_arquitectura_rural_01_lou.jpg
File:Valderas unacalle2 lou.jpg
File:Valderas sanJuan1 lou.jpg
File:Valderas palacio Osorio1 lou.jpg
File:Valderas padreisla1 lou.jpg
File:Valderas iglesia santa Maria Azogue lou.jpg
File:Valderas Correos antiguo Consistorio lou.jpg
File:Valderas casa JMM.JPG
File:Valderas casa caballeros1 lou.jpg
File:Valderas ayuntamiento1 lou.jpg
File:Valderas arco santiago3 lou.jpg
File:Rosa de los vientos.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Napoleonbonaparte coloured drawing.png
File:MarquesJanillo2 lou.jpg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Leon Valderas ruinas fortaleza lou.JPG
File:JuanIdeCastilla.JPG
File:Jose Francisco de Isla.jpg
File:Izquierda_Unida_(logo).svg
File: Valderas_consistorio2_lou.jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Valderas|Valderas]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Valderas
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>d037b56t7ts7qiwunyzlvof68yv3p39</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ترمرمخن</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122572</id>
    <revision>
      <id>1593555</id>
      <parentid>616225</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:40:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3594" sha1="3fprrq2rusdfkd928z9gt576lddrh0b" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
official_name = Torremormojón, Spain |
nickname = |
image_flag = |
image_flag = |
image_seal = |
image_map = |
map_caption = |
subdivision_type = [[دۆنیا اؤلکه‌لری‌]] |
subdivision_name = [[ایسپانیا]] |
subdivision_type1 = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]] |
subdivision_type2 = [[ایسپانیا اوستانلاری]] |
subdivision_name2 = [[پالنسیا اوستانی]] |
subdivision_type3 = [[List of municipalities in Palencia|Municipality]] |
subdivision_name3 = Torremormojón |
leader_title = |
leader_name = |
area_magnitude = |
area_total_km2 = 28 |
area_land_km2 = |
area_water_km2 = |
elevation_m =  |
population_as_of = 2004 |
population_note = |
population_total =  78 |
population_density_km2 = 2.8 |
timezone = [[Central European Time|CET]] |
utc_offset = +1 |
timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] |
utc_offset_DST = +2 |

}}

'''ترمرمخن''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Torremormojón)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[پالنسیا اوستانی]]نده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۲۸ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۷۸ نفر  و  اها‌لی سیخلیغی ۲٫۸ اینسان کیلومتر موربّع دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Torremormojon 21 by-dpc.jpg
File:Rosa de los vientos.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Lou05 Torremormojon Iglesia monasterio Piedad Lou.JPG
File:Lou04 Torremormojón Ayuntamiento Lou.JPG
File:Logotipo del PSOE.svg
File:BatallaDeVillalar.jpg
File:67 Torremormojon Iglesia lapida Martin Gonzalez Acevedo Ni.JPG
File:59 Torremormojon Iglesia Capilla Cristo de la Cruz Ni.JPG
File:57 Torremormojon Iglesia Capilla Cristo de la Cruz Ni.JPG
File:55 Torremormojon Iglesia Capilla Cristo de la Cruz Ni.JPG
File:24 Torremormojon Retablo mayor Ni.JPG
File:22 Torremormojon Urbanismo Lou.JPG
File:18d Torremormojon Iglesia escudo Arcediano Ni.JPG
File:18c Torremormojon Iglesia escudo Arcediano Ni.JPG
File:18 Torremormojon Iglesia escudo Arcediano Ni.JPG
File:16 Torremormojon Urbanismo Ni.JPG
File:12b Torremormojon Iglesia nave central Ni.jpg
File:10 Torremormojon Iglesia fachada sur escudo arcediano Ni.JPG
File:08 Torremormojon Iglesia Ni.JPG
File:07 Torremormojon Iglesia Ni.JPG
File:05d Torremormojon Iglesia monasterio Piedad Ni.JPG
File:05c Torremormojon Iglesia monasterio Piedad Ni.JPG
File:03 Torremormojon Sembrados Ni.JPG
File:01 Torremormojon Vista Ni.JPG

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Torremormojón|Torremormojón]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Torremormojón
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>3fprrq2rusdfkd928z9gt576lddrh0b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تورمولینوس</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122573</id>
    <revision>
      <id>1593556</id>
      <parentid>617664</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:40:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4366" sha1="q8vgz10xyi99ht4g13vakx0hf2grtqs" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
| official_name           = Torremolinos
| image_skyline           = Playamar, Torremolinos.JPG
| image_caption           =
| image_caption           =
| image_flag              = Bandera de Torremolinos (Málaga).svg
| image_seal              = Escudo de Torremolinos (Málaga).svg
| nickname                =
| image_map               = Torremolinos.svg
| map_caption             = Location of Torremolinos
| pushpin_map             = Spain Andalusia
| pushpin_map_caption     = Location in Andalusia
| pushpin_map1            = Spain
| pushpin_label_position1 =
| pushpin_map_caption1    = Location in Spain
| coordinates             = {{coord|36|37|18.43|N|4|30|0.98|W|region:ES|display=inline,title}}
| coordinates_footnotes   =
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = {{flag|Spain}}
| subdivision_type1       = [[Autonomous communities in Spain|Autonomous community]]
| subdivision_name1       = [[Andalusia]]
| subdivision_type2       = [[List of municipalities in Málaga|Municipality]]
| subdivision_name2       = [[Málaga (province)|Málaga]]
| subdivision_type3       = [[Comarcas in Spain|Comarca]]
| subdivision_name3       = [[Costa del Sol Occidental]]
| leader_title            = Mayor
| leader_name             = José Ortiz García
| area_total_km2          = 20
| population_total        = 69 389
| population_as_of        = 2013
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = Torremolinenses
| timezone                = [[Central European Time|CET]]
| utc_offset              = +1
| timezone_DST            = [[Central European Summer Time|CEST]]
| utc_offset_DST          = +2
| website                 = {{URL|http://www.torremolinos.es/}}
| footnotes               =

}}

'''تورمولینوس''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Torremolinos)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۲۰ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۶۹ ۳۸۹ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Torremolinos3.jpg
File:Torremolinos1983.jpg
File:Torremolinos008.jpg
File:Torremolinos001.jpg
File:Torremolinos_town_hall.JPG
File:Torremolinos_kerk.jpg
File:Torremolinos_inland.jpg
File:Torremolinos_-_beach3.jpg
File:Torremolinos.svg
File:Torremolinos,_costa_del_sol_(1).jpg
File:Torremolinos zee.jpg
File:Torremolinos by air.jpg
File:Torremolinos beach, across from El Gato Lounge restaurant.jpg
File:Torremolinos beach 3.jpg
File:Torremolinos - panoramio.jpg
File:Soraya_Esfandiary-Bakhtiari-045.jpg
File:Sophia_Loren_-_1959.jpg
File:Rosa de los vientos.svg
File:Rita_Hayworth-publicity.JPG
File:Public transport map Torremolinos-Benalmádena.svg
File:Prince_Felix_Yusupov.jpg
File:Portada_de_la_Feria_de_Torremolinos_2017.jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Paseo Torremolinos.jpg
File:Paseo Marítimo de Torremolinos.jpg
File:Parque de la Batería 6.jpg
File:Palacio Congresos Torremolinos.jpg
File:Monumento al Turista.JPG
File:Montemar-alto_halt_III.JPG
File:Molino de Inca.jpg
File:Maracas_Los_Álamos_02.JPG
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:La_Nogalera_view.jpg
File:Juan_Peron_con_banda_de_presidente.jpg
File:Juan_Carlos_da_Espanha.jpg

File:James Albert Michener · DN-SC-92-05368.JPEG
File:Imperio_Argentina.png
File:Hotel Pez Espada.jpg
File:Grace_Kelly_MGM_photo.jpg
&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Torremolinos|Torremolinos]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Torremolinos
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>q8vgz10xyi99ht4g13vakx0hf2grtqs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ساریقوس</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122638</id>
    <revision>
      <id>1593557</id>
      <parentid>1156784</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:40:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2760" sha1="gzux59n9fawycwo3uxzxqn8adjosf5a" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
| official_name = Sariegos, Spain |
nickname = |
image_flag = Flag of Sariegos Spain.svg|
image_flag = Flag of Sariegos Spain.svg|
image_seal = Coat of Arms of Sariegos.svg|
image_map = |
map_caption = |
subdivision_type = Country |
subdivision_name = Spain |
subdivision_type1 = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]] |
subdivision_type2 = [[ایسپانیا اوستانلاری]] |
subdivision_name2 = [[لئون ایسپانیا اوستانی]] |
subdivision_type3 = [[List of municipalities in León|Municipality]] |
subdivision_name3 = Sariegos |
leader_title = |
leader_name = |
area_magnitude = |
area_total_km2 = 36 |
area_land_km2 = |
area_water_km2 = |
elevation_m =  |
population_as_of = 2004 |
population_note = |
population_total =  3451 |
population_density_km2 = 95.9 |
timezone = [[Central European Time|CET]] |
utc_offset = +1 |
timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] |
utc_offset_DST = +2 |

}}

'''ساریقوس''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Sariegos)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[لئون ایسپانیا اوستانی]]نده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۳۶ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۳۴۵۱ نفر  و  اها‌لی سیخلیغی ۹۵٫۹ اینسان کیلومتر موربّع دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;

File:Rosa de los vientos.svg
File:Red Arrow Down.svg
File:Red Arrow Down.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Iglesiasariegos.jpg
File:Green Arrow Up.svg
File:Escudo de Sariegos.svg
File:Colegiosariegos.jpg
File:Logo oficial Ciudadanos.svg
File:Bernesga7.jpg
File:Ayuntamientosariegos.jpg
File:Ayuntamientosariegos.jpg
File: Unión_Progreso_y_Democracia_logo.svg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Sariegos|Sariegos]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Sariegos
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>gzux59n9fawycwo3uxzxqn8adjosf5a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سان رمان د لا کوبا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122693</id>
    <revision>
      <id>1593558</id>
      <parentid>633553</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:40:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3504" sha1="lpekujswk70y1zbjzq2zpwformq8xb4" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
official_name = San Román de la Cuba, Spain |
nickname = |
image_flag = |
image_flag = |
image_seal = |
image_map = |
map_caption = |
subdivision_type = [[دۆنیا اؤلکه‌لری‌]] |
subdivision_name = [[ایسپانیا]] |
subdivision_type1 = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]] |
subdivision_type2 = [[ایسپانیا اوستانلاری]] |
subdivision_name2 = [[پالنسیا اوستانی]] |
subdivision_type3 = [[List of municipalities in Palencia|Municipality]] |
subdivision_name3 = San Román de la Cuba |
leader_title = |
leader_name = |
area_magnitude = |
area_total_km2 = 18 |
area_land_km2 = |
area_water_km2 = |
elevation_m =  |
population_as_of = 2004 |
population_note = |
population_total =  108 |
population_density_km2 = 6.0 |
timezone = [[Central European Time|CET]] |
utc_offset = +1 |
timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] |
utc_offset_DST = +2 |

}}

'''سان رمان د لا کوبا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: San Román de la Cuba)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[پالنسیا اوستانی]]نده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۱۸ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۰۸ نفر  و  اها‌لی سیخلیغی ۶ اینسان کیلومتر موربّع دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Virgen del Barrio Arriba.jpg
File:Torre iglesia de San Román.jpg
File:San Román de la Cuba, retablo1.jpg
File:San Pedro de las Dueñas - Monasterio de San Pedro2.jpg
File:Salto río Valdeginate.jpg
File:Rosa de los vientos.svg
File:Reconquista (914-1492).svg
File:Pozosanroman.jpg
File:Plaza sanroman.jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Panorámica San Román de la Cuba.jpg
File:Panel_Camino_de_Santiago.jpg
File:Palomar en San Román de la Cuba.jpg
File:P-970_por_San_Rom%C3%A1n_de_la_Cuba.jpg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Lápida de la familia Caballero.jpg
File:Iglesia de San Juan Bautista, San Román de la Cuba 02.jpg
File:Estación de Villada.jpg
File:Detalle San Román.jpg
File:Dabao.jpg
File:Cocina Palentina - Cordero Asado 001.JPG
File:Caseta de las eras.jpg
File:Campos de San Román de la Cuba.jpg
File:Calle Calvo Sotelo, San Román de la Cuba.jpg
File:Belen sanroman.jpg
File:Ayuntamiento de San Román.jpg
File:Arquitectura tradicional en San Román de la Cuba.jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:San Román de la Cuba|San Román de la Cuba]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =San Román de la Cuba
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>lpekujswk70y1zbjzq2zpwformq8xb4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سالباترا د مینیو</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122724</id>
    <revision>
      <id>1593559</id>
      <parentid>632961</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:40:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2043" sha1="4uwjmo50hbah2p1zxzq2m8eqbokvt5o" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
official_name = Concello de Salvaterra de Miño
image_flag =
image_seal =
image_seal =
nickname =
image_map = Situacion Salvaterra de Miño.PNG
map_caption = Situation of
subdivision_type = [[Parroquia (Spain)|Parroquia]]s
subdivision_name =
leader_title = Alcalde ([[بلدیه باشچی‌سی]])
area_magnitude =
area_note =
population_total =  [[Instituto Nacional de Estadística (Spain)|9,566]]
population_as_of = 2016
population_note =
area_total =
area_land =
area_water =
population_density =
timezone = [[Central European Time|CET]]
utc_offset = +1
timezone_DST = [[Central European Time|CET]]
utc_offset_DST = +2

}}

'''سالباترا د مینیو''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Salvaterra de Miño)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره [[Instituto Nacional de Estadística (Spain)9,566]] نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Murallas_de_salvaterra.JPG
File: Casa do Concello de Salvaterra de Miño.JPG

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Salvatierra de Miño|Salvatierra de Miño]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Salvatierra de Miño
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>4uwjmo50hbah2p1zxzq2m8eqbokvt5o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>رییلو</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122748</id>
    <revision>
      <id>1593560</id>
      <parentid>631735</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:40:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3206" sha1="h7c7y23s3k3d1lrcxj0isako8tyg7yo" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
| official_name = Riello|
nickname = |
image_flag = |
image_flag = |
image_seal = |
image_map = |
map_caption = |
subdivision_type = Country |
subdivision_name = Spain |
subdivision_type1 = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]] |
subdivision_type2 = [[ایسپانیا اوستانلاری]] |
subdivision_name2 = [[لئون ایسپانیا اوستانی]] |
subdivision_type3 = [[List of municipalities in León|Municipality]] |
subdivision_name3 = Riello |
leader_title = |
leader_name = |
area_magnitude = |
area_total_km2 = 235 |
area_land_km2 = |
area_water_km2 = |
elevation_m =  |
population_as_of = 2004 |
population_note = |
population_total =  864 |
population_density_km2 = 3.7 |
timezone = [[Central European Time|CET]] |
utc_offset = +1 |
timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] |
utc_offset_DST = +2 |

}}

'''رییلو''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Riello)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[لئون ایسپانیا اوستانی]]نده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۲۳۵ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۸۶۴ نفر  و  اها‌لی سیخلیغی ۳٫۷ اینسان کیلومتر موربّع دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Urces.png
File:Union de Centro Democratico (logo).svg
File:Rosa de los vientos.svg
File:Riello_02_by-dpc.jpg
File:Riello 32 by-dpc.jpg
File:Riello 28 by-dpc.jpg
File:Riello 27 by-dpc.jpg
File:Riello 25 by-dpc.jpg
File:Riello 23 by-dpc.jpg
File:Riello 22 by-dpc.jpg
File:Riello 20 by-dpc.jpg
File:Riello 16 by-dpc-light.jpg
File:Riello 15 by-dpc.jpg
File:Riello 12 by-dpc.jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:PastosOmaña.jpg
File:Omaña 04 by-dpc.jpg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:La Salsa.png
File:Izquierda_Unida_(logo).svg
File:Izquierda_Unida_(logo).svg
File:Centro Democrático y Social (logo).png
File:Ceide y Orrios 03 by-dpc.jpg
File:Castro La Lomba 04 by-dpc.jpg
File:Casa en Riello.JPG
File:Botillo.jpg
File:Barrio-iglesia-rosales.JPG
File:Altar-mayor-rosales.jpg
File:Aguasmestas 01 by-dpc.jpg
File:{{Mapa de localización de Riello

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Riello (León)|Riello (León)]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Riello (León)
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>h7c7y23s3k3d1lrcxj0isako8tyg7yo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مولینیکوس</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122966</id>
    <revision>
      <id>1593561</id>
      <parentid>1546961</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:40:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4202" sha1="8hru1ufvp6gksi8yj59mzrto2qi3nmt" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| official_name          = Molinicos
| image_skyline          = CatsHUHV.jpg
| image_flag             =
| image_flag             =
| image_seal             =
| nickname               = &amp;quot;Corazón de la Sierra&amp;quot;
| pushpin_map            = Spain
| pushpin_map_caption    = Location in Spain
| coordinates            = {{coord|38|27|56.36|N|2|14|23.80|W|display=inline,title}}
| subdivision_type       = [[دۆنیا اؤلکه‌لری‌]]
| subdivision_type1      = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
| subdivision_name1      = [[آلباسته اوستانی]]
| leader_party           = [[Spanish Socialist Workers' Party|PSOE]]
| leader_title           = [[بلدیه باشچی‌سی]]
| leader_name            = José González Osuna
| area_total_km2         = 144
| area_land_km2          =
| area_water_km2         =
| population_total       = 1060
| population_as_of       = 2010
| population_density_km2 = auto
| population_note        =
| timezone               = [[Central European Time|CET]]
| utc_offset             = +1
| timezone_DST           = [[Central European Summer Time|CEST]]
| utc_offset_DST         = +2
| website                = {{URL|http://www.molinicos.es}}
| footnotes              =

}}

'''مولینیکوس''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Molinicos)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر بۇ شهرین مساحتی ۱۴۴ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۰۶۰ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Zona de actividad industrial de Molinicos.JPG
File:Vista parcial de Los Collados.JPG
File:Vista de Cañada del Provencio.JPG
File:VI CARRERA POPULAR DE MOLINICOS.JPG
File:Vehículo Sescam Molinicos.JPG
File:Union de Centro Democratico (logo).svg
File:Sinnbild Autobahnausfahrt.svg
File:Sinnbild Autobahnausfahrt.svg
File:Sinnbild Autobahnausfahrt.svg
File:Sinnbild Autobahnausfahrt.svg
File:Sierra de Molinicos con valle del Mundo.JPG
File:Sescam.png
File:Salón de Plenos del Ayuntamiento de Molinicos (Albacete).jpg
File:SAlcaraz historica 1765.JPG
File:Rutas de senderismo Molinicos.JPG
File:Rosa de los vientos.svg
File:Rio Mundo(Mesones).JPG
File:Rio Mundo Los Alejos.JPG
File:Punto Limpio de Molinicos (Albacete).JPG
File:Procesión de San José (Molinicos).JPG
File:Plaza Mayor de Molinicos.JPG
File:Plato de Hojuelas.JPG
File:Placa del Escudo de Molinicos.JPG
File:Pino del Toril (Molinicos).JPG
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Partitura de la diana de Molinicos.jpg
File:Parque Comarcal de Bomberos de Molinicos.JPG
File:Panoramica de La Vegallera.JPG
File:Municipios vecinos de Molinicos.png
File:Monte de pinos en Molinicos (Albacete).JPG
File:MOLINICOS, evolución poblacional (1845 - 2011).jpg
File:Molinicos redeado de almendros.JPG
File:Molinicos en mar olivos.JPG
File:MOLINICOS EMIGRACIÓN DESTINOS.jpg
File:Molinicos distribución inmigrantes.jpg
File:Migas.PNG
File:Mariposamolinicos.JPG
File:Mapa relieve municipio Molinicos.jpg
File:Mapa de la Provincia de Albacete en la Plaza de España de Sevilla.JPG
File:Mapa de Castilla la Nueva-Tomas Lopez 1785.jpg
File:Mapa de carreteras del municipio de Molinicos (Albacete).jpg
&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Molinicos|Molinicos]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Molinicos
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>8hru1ufvp6gksi8yj59mzrto2qi3nmt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مدینییا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122984</id>
    <revision>
      <id>1593562</id>
      <parentid>655384</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:40:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2540" sha1="rd4yf8ed80y224ci6q63strre23rf30" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
| settlement_type = municipality
| official_name = Medinilla |
nickname = |
nickname = |
image_flag = Bandera de Medinilla.svg|
image_seal = Escudo de Medinilla.svg|
seal_size = 75|
flag_size = 150|
image_map = |
map_caption = |
subdivision_name = [[ایسپانیا]] |
subdivision_type1 = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]] |
subdivision_name1 = [[Castile and León]] |
subdivision_type2 = [[ایسپانیا اوستانلاری]] |
subdivision_name2 = [[آبیلا اوستانی]] |
subdivision_type3 = [[List of municipalities in Ávila|Municipality]] |
subdivision_name3 = Medinilla |
leader_title = |
leader_name = |
area_magnitude = |
area_total_km2 = 22 |
area_land_km2 = |
area_water_km2 = |
elevation_m =  |
population_as_of = 2006 |
population_note = |
population_total =  156 |
population_density_km2 = 7.1 |
timezone = [[Central European Time|CET]] |
utc_offset = +1 |
timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] |
utc_offset_DST = +2
coordinates = {{coord|40.4333|-5.6167|region:ES|display=inline,title}}

}}

'''مدینییا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Medinilla, Province of Ávila)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[آبیلا اوستانی]]نده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۲۲ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۱۵۶ نفر  و  اها‌لی سیخلیغی ۷٫۱ اینسان کیلومتر موربّع دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Rosa de los vientos.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Medinilla|Medinilla]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Medinilla
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>rd4yf8ed80y224ci6q63strre23rf30</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>فرول</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123124</id>
    <revision>
      <id>1593563</id>
      <parentid>641351</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:40:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4939" sha1="08cx1tsp0sk8mg2wssp4276dkezw6u1" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
|name                   = Ferrol
|nickname               =
|settlement_type        = Municipality
|settlement_type        = Municipality
|total_type             =
|motto                  =
|image_skyline          = RiaFerrolAsteleiros.jpg
|imagesize              =
|image_caption          = Ferrol Port
|image_flag             = Bandera de Ferrol.svg
|image_seal             =
|seal_size              =
|image_shield           = Coat of Arms of Ferrol-Variant.svg
|shield_size            =
|image_blank_emblem     =
|blank_emblem_type      =
|blank_emblem_size      =
|image_map1             =
|mapsize1               =
|map_caption1           =
|image_dot_map          =
|dot_mapsize            =
|dot_map_caption        =
|dot_x =  |dot_y =
|pushpin_map            = Spain Province of A Coruña#Spain
|pushpin_label_position = &lt;!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --&gt;
|pushpin_map_caption    = Location of Ferrol within Galicia
|pushpin_label_position1 = &lt;!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --&gt;
|pushpin_mapsize        =
|subdivision_type       = [[اؤلکه]]
|subdivision_name       = [[ایسپانیا]]
|subdivision_type1      = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]]
|subdivision_name1      = [[قالیسیا]]
|subdivision_type2      = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
|subdivision_name2      = [[لاکرونیا اوستانی]]
|subdivision_type3      = [[Comarcas of Spain|Comarca]]
|subdivision_name3      = [[Ferrol (comarca)|Ferrol]]
|parts_type             = [[Parroquia (Spain)|Parish]]es
|parts_style            = para
| established_title       = [[Castro culture|Fishing Village]]
| established_date        = 1st century BC
| established_title1      = [[Early Middle Ages|Christian Outpost]]
| established_date1       = 8th century
| established_title2      = [[Royal Arsenal]]
| established_date2       = 16th century
| established_title3      = [[Naval Structure of the Spanish Navy in the New Millennium|Royal Dockyard]]
| established_date3       = 18th century
|government_footnotes   =
|government_type        = [[Mayor-council government|Mayor-council]]
|governing_body         = Concello de Ferrol
}}

'''فرول''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Ferrol, Galicia)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[لاکرونیا اوستانی]]نده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۸۱٫۹ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۷۰۳۸۹ نفر دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Xubia 11106TM.jpg
File:Spanish aircraft carrier Principe de Asturias.jpg
File:Spain traffic signal r200.svg
File:Spain traffic signal r200.svg
File:Spain traffic signal r200.svg
File:Spain traffic signal r200.svg
File:Spain traffic signal r200.svg
File:Sepulcro_de_Fernán_Pérez_de_Andrade_&amp;quot;O_Bóo&amp;quot;,_igrexa_de_San_Francisco,_Betanzos.jpg
File:Saneamiento El Ferrol del Caudillo.jpg
File:San Felipe 11056TM.jpg
File:RiaFerrolAsteleiros.jpg
File:Reyno de Galizia - kingdom of Galicia - reino de Galicia - Ojea.jpg
File:Placa epigráfica.jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Logos psg 2015.jpg
File:Logos psg 2015.jpg
File:Logos psg 2015.jpg
File:Logos psg 2015.jpg
File:Logos psg 2015.jpg
File:Ferrol -Teatro Jofre.jpg
File:Ferrol plaza de armas (noche).jpg
File:Estación de Ferrol Fachada.JPG
File:Descripcion del Reyno de Galizia y de las cosas notables del.jpg
File:Castro de Santa Comba Illa de Santa Comba Covas Ferrol.jpg
File:Castelo de Moeche 5.jpg
File:Casa Pereira II.jpg
File:Calle Real Ferrol.jpg
File:Ayuntamiento Ferrol.JPG
File:Arsenal de Ferrol.JPG
File:Alianza Popular (logo, 1983-89).svg
File:Adeffonsus, king of Galicia and Leon (detail).jpg
File:A Malata Ferrol.jpg
File:1555-Mugardos-Ferrol.JPG
File:1550-Ria entrada.JPG

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Ferrol|Ferrol]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Ferrol
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>08cx1tsp0sk8mg2wssp4276dkezw6u1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کاستربرده د سراتو</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123173</id>
    <revision>
      <id>1593564</id>
      <parentid>678308</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:40:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2783" sha1="nmbzcwosp79dgopl2fadk1apa1tydfc" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
official_name = Castroverde de Cerrato, Spain |
nickname = |
image_flag = |
image_flag = |
image_seal = |
image_map = CastroverdeDeCerrato20110907145119P1130148.JPG.jpg|
map_caption = |
subdivision_type = [[دۆنیا اؤلکه‌لری‌]] |
subdivision_name = [[ایسپانیا]] |
subdivision_type1 = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous community]] |
subdivision_type2 = [[ایسپانیا اوستانلاری]] |
subdivision_name2 = [[وایادولید اوستانی]] |
subdivision_type3 = [[List of municipalities in Valladolid|Municipality]] |
subdivision_name3 = Castroverde de Cerrato |
leader_title = |
leader_name = |
area_magnitude = |
area_total_km2 = 32 |
area_land_km2 = |
area_water_km2 = |
elevation_m =  |
population_as_of = 2004 |
population_note = |
population_total =  266 |
population_density_km2 = 8.3 |
timezone = [[Central European Time|CET]] |
utc_offset = +1 |
timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] |
utc_offset_DST = +2 |

}}

'''کاستربرده د سراتو''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Castroverde de Cerrato)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[وایادولید اوستانی]]نده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۳۲ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۲۶۶ نفر  و  اها‌لی سیخلیغی ۸٫۳ اینسان کیلومتر موربّع دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:People's Party (Spain) logo.svg
File:People's Party (Spain) logo.svg
File:People's Party (Spain) logo.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:CastroverdeDeCerrato20110907142515P1130147.jpg
File:Ayto Castroverde de Cerrato.JPG
File:Arco de Santa Clara.JPG
File: CastroverdeDeCerrato20110907145119P1130148.JPG.jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Castroverde de Cerrato|Castroverde de Cerrato]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Castroverde de Cerrato
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>nmbzcwosp79dgopl2fadk1apa1tydfc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>لاکرونیا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123343</id>
    <revision>
      <id>1593565</id>
      <parentid>1553134</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:40:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5533" sha1="p5kvewjjiremp4tcn7h7v3jl2fb0r6y" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|
|name                   = A Coruña
|native_name            =
|official_name          =
|official_name          =
|nickname               = ''A Cidade de Cristal'' (The Glass City)
|settlement_type        = [[Municipalities of Spain|Municipality]]
|total_type             =
|motto                  = ''A Coruña, a cidade onde ninguén é forasteiro'' &lt;br/&gt;(A Coruña, the city where nobody is an outsider
|image_skyline          =
|image_caption          = Top: [[Hercules Tower]]. &lt;br /&gt;2nd: tramway (left),  City Hall (right). &lt;br /&gt;3rd: Dársena Deportiva yacht marina. &lt;br /&gt;4th row: A Coruña Marine Control Tower (left) San Antón Paseo waterfront area (right). &lt;br /&gt;5th: [[Estadio Riazor]].&lt;br /&gt;Bottom: Panorama of A Coruña city centre and Orzán Beach.
|flag_size              =
|image_shield           = Escudo de A Coruña.svg
|shield_size            = 90px
|image_map              = Location A Coruña.svg
|mapsize                =
|map_caption            = Location of the municipality of A Coruña within Galicia
|pushpin_map            = Spain Province of A Coruña#Spain Galicia#Spain
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map_caption    = Location of A Coruña within Spain
|pushpin_mapsize        =
|subdivision_type       = [[اؤلکه]]
|subdivision_name       = [[ایسپانیا]]
|subdivision_type1      = [[Autonomous communities of Spain|Autonomous &lt;br/&gt;community]]
|subdivision_name1      = [[قالیسیا]]
|subdivision_type2      = [[ایسپانیا اوستانلاری]]
|subdivision_name2      = [[لاکرونیا اوستانی]]
|subdivision_type3      = [[Comarcas of Spain|Comarca]]
|subdivision_name3      = [[A Coruña (comarca)|A Coruña]]
|parts_type             = [[Parroquia (Spain)|Parishes]]
|parts_style            = para
|government_footnotes   =
|government_type        = [[Mayor-council government|Mayor-council]]
|governing_body         = Council of A Coruña
|leader_party           = [[Marea Atlántica]]
|leader_title           = [[Alcalde|Mayor]]
|leader_name            = [[:es:Xulio Ferreiro|Xulio Ferreiro]]
|leader_title1          =
|leader_name1           =
|area_magnitude         =
|unit_pref              = &lt;!--Enter: Imperial, to display imperial  before metric--&gt;
|area_footnotes         =
|area_total_km2         = 37.83
|area_land_km2          =
|area_water_km2         =
|area_water_percent     =
|elevation_footnotes    =
|elevation_m            =
|population_as_of       = 2008
|population_footnotes   = [[Instituto Nacional de Estadística (Spain)|INE]]
|population_note        =
}}

'''لاکرونیا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Alguazas) A Coruña [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[لاکرونیا اوستانی]]نده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۳۷٫۸۳ کیلومتر موربّع دیر. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۲۴۶۰۵۶ نفر دیر. اها‌لی سیخلیغی ۶۶۱۳ اینسان کیلومتر موربّع دیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Vista de La Coruña, España, 2015-09-24, DD 09.JPG
File:Union de Centro Democratico (logo).svg
File:Unidade Galega.png
File:Tumba de Sir John Moore.jpg
File:Tranvía.A Coruña Galicia.jpg
File:torre hercon la coruña.jpg
File:Teatrocolon.JPG
File:Square Pontevedra in A Coruña Town.jpg
File:Ría A Coruña e porto pesqueiro..jpg
File:Puerto de La Coruna (Spain).jpg
File:Praiadebens3.jpg
File:Praia de Riazor.A Coruña Galicia.jpg
File:Porlier.JPG
File:PlayasSanJuan.PNG
File:Playaorzan2011.jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Peces_en_el_Aquarium_Finisterrae.jpg
File:Pazo de Xustiza - A Coruña - entrada.jpg
File:Paseo Dársena, La Coruña, España, 2015-09-24, DD 33-35 PAN.JPG
File:Panorámica_desde_el_paseo_marítimo,_Rizor,_A_Coruña.jpg
File:Panoramica A Coruña desde San Pedro.jpg
File:Palacio_de_la_opera.jpg
File:Palacio da Ópera, A Coruña.jpg
File:Obras do porto exterior da Coruña- 25 Abr 09.jpg
File:Obelisco.004 - A Coruña.jpg
File:Muralla, La Coruña, España, 2015-09-24, DD 28.jpg
File:Mundial82coruña.jpg
File:Monasterio de San Domingo, La Coruña, España, 2015-09-24, DD 27.jpg
File:Millenium y vista de La Coruña, España, 2015-09-25, DD 105.JPG
File:Mendez Nuñez (fuente).003 - A Coruña.jpg
File:Marinedacity.JPG
File:Maregeo coruna4.jpg
File:Maregeo coruna3.jpg
File:Maregeo coruna1.jpg
File:Marea_Atlantica.png

File:Los Menhires, Parque de La Torre, La Coruña, España, 2015-09-25, DD 01.JPG
File:Logo_PSdeG.svg
File:Logo_PSdeG.svg
File:Logo udc.jpg
File:Linea4.jpg
File:Linea3.jpg
&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:La Coruña|La Coruña]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =La Coruña
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>p5kvewjjiremp4tcn7h7v3jl2fb0r6y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بییا د بس</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123496</id>
    <revision>
      <id>1593566</id>
      <parentid>614838</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:40:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1186" sha1="nrsv5e6hqwxpspb3e5iezi95tp8gcx4" xml:space="preserve">'''بییا د بس''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Villa de Ves)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File: Ayuntamiento de Villa de Ves 02.jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Villa de Ves|Villa de Ves]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Villa de Ves
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>nrsv5e6hqwxpspb3e5iezi95tp8gcx4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بالدقانقا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123501</id>
    <revision>
      <id>1593567</id>
      <parentid>609220</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:40:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1174" sha1="ia2eqxsqrs3ahmel4lx6q9rdl7rs6md" xml:space="preserve">'''بالدقانقا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Valdeganga)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File: Valdeganga, desde CM-3218.jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Valdeganga|Valdeganga]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Valdeganga
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>ia2eqxsqrs3ahmel4lx6q9rdl7rs6md</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پترولا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123537</id>
    <revision>
      <id>1593568</id>
      <parentid>671247</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:40:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1152" sha1="sd1cs20we2tskqdadkg75ig60f69vx5" xml:space="preserve">'''پترولا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Pétrola)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File: Laguna de Petrola.JPG

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Pétrola|Pétrola]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Pétrola
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>sd1cs20we2tskqdadkg75ig60f69vx5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پنیاس د سان پدرو</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123539</id>
    <revision>
      <id>1593569</id>
      <parentid>672807</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:40:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1320" sha1="nzpeasik7364rcxrtkzhb4wco5ous1c" xml:space="preserve">'''پنیاس د سان پدرو''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Peñas de San Pedro)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Rosa de los vientos.svg
File:Poblacion-Peñas-de-san-Pedro-1900-2005.png
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Penas de San Pedro iglesia.jpg
File:Nevada 2012.jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Peñas de San Pedro|Peñas de San Pedro]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Peñas de San Pedro
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>nzpeasik7364rcxrtkzhb4wco5ous1c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پاترنا دل مادرا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123541</id>
    <revision>
      <id>1593570</id>
      <parentid>670101</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:40:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1244" sha1="5fkvzkwj9idcwhy7n9u9owdhvcornqy" xml:space="preserve">'''پاترنا دل مادرا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Paterna del Madera)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File: Paterna del Madera, municipio de Albacete, en España.jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Paterna del Madera|Paterna del Madera]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Paterna del Madera
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>5fkvzkwj9idcwhy7n9u9owdhvcornqy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>انتور</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123544</id>
    <revision>
      <id>1593571</id>
      <parentid>603967</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:40:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1110" sha1="8tliwshq0j4y8x4fs3i8lxjyqxuqqur" xml:space="preserve">'''انتور''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Ontur)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Ontur|Ontur]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Ontur
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>8tliwshq0j4y8x4fs3i8lxjyqxuqqur</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>مونرا (مکان)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123554</id>
    <revision>
      <id>1593572</id>
      <parentid>657591</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:40:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1448" sha1="oyhr1xuesuotk9bco13r6kh9nwfkokl" xml:space="preserve">'''مونرا (مکان)''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Munera)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Union de Centro Democratico (logo).svg
File:Union de Centro Democratico (logo).svg
File:PP.svg
File:PP.svg
File:PP.svg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Los Casares Munera2.jpg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:Logotipo del PSOE.svg
File:La Fuente.JPG
File:Centro Democrático y Social (logo).png
File:Castillo Munera.JPG

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Munera|Munera]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Munera
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>oyhr1xuesuotk9bco13r6kh9nwfkokl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>منتئالقره دل کاستییو</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123557</id>
    <revision>
      <id>1593573</id>
      <parentid>656186</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:40:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1384" sha1="jjkhcu5lkt1a1rhn3vxwnzsaxz8jpfv" xml:space="preserve">'''منتئالقره دل کاستییو''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Montealegre del Castillo)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Montealegre del Castillo, Albacete, Spain Iglesia de Nuestra Señora de la Consolación.jpg
File:Gran Dama Oferente (M.A.N. Madrid) 01.jpg
File:Arcos del Molino.JPG

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Montealegre del Castillo|Montealegre del Castillo]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Montealegre del Castillo
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>jjkhcu5lkt1a1rhn3vxwnzsaxz8jpfv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>منتالبس</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123558</id>
    <revision>
      <id>1593574</id>
      <parentid>656187</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:40:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1130" sha1="juyi9eg3wwg00optosbg8xpggdio3bm" xml:space="preserve">'''منتالبس''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Montalvos)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Montalvos|Montalvos]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Montalvos
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>juyi9eg3wwg00optosbg8xpggdio3bm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ماهورا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123564</id>
    <revision>
      <id>1593575</id>
      <parentid>654021</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:40:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1277" sha1="bd2c9ijzp83ftmzn7y0fs90a3jb18mp" xml:space="preserve">'''ماهورا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Mahora, Spain)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Puente del ferrocarril sobre el río Valdemembra 02.jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Mahora_Wiki_Takes_La_Manchuela_13.jpg
File:Imagen de la Virgen de Gracia, en Mahora.jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Mahora|Mahora]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Mahora
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>bd2c9ijzp83ftmzn7y0fs90a3jb18mp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>هیقروئلا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123587</id>
    <revision>
      <id>1593576</id>
      <parentid>664752</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:41:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1163" sha1="m5ixt0twlm2k64bkdfb7h38tgnh0fyp" xml:space="preserve">'''هیقروئلا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Higueruela)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Desde el Molatón.jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Higueruela|Higueruela]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Higueruela
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>m5ixt0twlm2k64bkdfb7h38tgnh0fyp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>فرس</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123597</id>
    <revision>
      <id>1593577</id>
      <parentid>641181</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:41:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1176" sha1="697rn0lv61cr8xwkh67ogrmy2r6lgtw" xml:space="preserve">'''فرس''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Férez)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Poblacion-Ferez-1900-2005.png
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File: Ferez-Albacete-Spain.jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Férez|Férez]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Férez
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>697rn0lv61cr8xwkh67ogrmy2r6lgtw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کاساس دبس</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123609</id>
    <revision>
      <id>1593578</id>
      <parentid>678213</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:41:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1184" sha1="8co4fnyiytgr06cbajjrq2vox56ktiu" xml:space="preserve">'''کاساس دبس''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Casas de Ves)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File: Frontal Iglesia Casas de Ves.JPG

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Casas de Ves|Casas de Ves]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Casas de Ves
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>8co4fnyiytgr06cbajjrq2vox56ktiu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بقارا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123612</id>
    <revision>
      <id>1593579</id>
      <parentid>611381</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:41:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1237" sha1="rsrxfmm7w45o6tg52jon7aao3qfond0" xml:space="preserve">'''بقارا''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Bogarra)  [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg
File:Inmediaciones del paraje del Batanero (o El Batán), en Bogarra, Albacete, España.jpg
File:BogarrayPadrastro.jpg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Bogarra|Bogarra]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Bogarra
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]]</text>
      <sha1>rsrxfmm7w45o6tg52jon7aao3qfond0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آلکادسو</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123639</id>
    <revision>
      <id>1593580</id>
      <parentid>956839</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:41:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:People's Party (Spain) Logo.svg]] → [[File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · year added</comment>
      <origin>1593580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1090" sha1="7rf5trd59jnkzarenq7bv0hm7rvik37" xml:space="preserve">'''آلکادسو''' ({{اینگیلیسجه|Alcadozo}})، [[ایسپانیا]]دا یئرلشن بیر شهردیر.

== گؤرونتولر ==
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;155px&quot;&gt;
File:Pino del Guapero (Casasola, Alcadozo).jpg
File:People's Party (Spain) Logo 2015.svg

&lt;/gallery&gt;

== بیرده باخ ==
[[ایسپانیا شهرلرین لیستی]]
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Alcadozo|Alcadozo]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Alcadozo
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}
{{شهر-قارالاما}}
{{Authority control}}</text>
      <sha1>7rf5trd59jnkzarenq7bv0hm7rvik37</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>رومان دیلی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149326</id>
    <revision>
      <id>1593490</id>
      <parentid>1593324</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T02:10:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1593490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4331" sha1="ce4z49xrw3tvvv7wcn3z8u8hcb9hfta" xml:space="preserve">{{Infobox language
|name=Romani
|nativename=''romani čhib''
|speakers=c. 1.5 million ([[SIL Ethnologue]])
|date=2015
|ref=&lt;ref&gt;[http://romani.humanities.manchester.ac.uk/whatis/status/numbers.shtml Romani Project: Numbers and distribution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181106012338/https://romani.humanities.manchester.ac.uk//whatis/status/numbers.shtml |date=2018-11-06 }} {{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181106012338/https://romani.humanities.manchester.ac.uk//whatis/status/numbers.shtml |archivedate=2018-11-06 |title=archive copy |url=https://romani.humanities.manchester.ac.uk//whatis/status/numbers.shtml |accessdate=2023-05-06}}, University of Manchester&lt;/ref&gt;
|familycolor=Indo-European
|fam2=[[هیند-ایران دیللری]]
|fam5=رومان دیلی
|glotto=roma1329
|glottorefname=Romani
|minority={{Plainlist}}
* [[آلبانی]]
* [[اوتریش]]
* [[بوسنی و هرزقووین]]
* [[بولغاریستان]]
* [[کولومبیا]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ley de lenguas nativas |publisher=Ministry of Culture of Colombia |location=Bogotá |year=2010 |url=http://www.lenguasdecolombia.gov.co/sites/lenguasdecolombia.gov.co/files/Ley_1381_2010_proteccion_lenguas_nativas_0.pdf |accessdate=2015-12-23 |language=es |format=PDF |archivedate=2014-03-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140326105015/http://www.lenguasdecolombia.gov.co/sites/lenguasdecolombia.gov.co/files/Ley_1381_2010_proteccion_lenguas_nativas_0.pdf }}&lt;/ref&gt;
* [[فنلاند]]
* [[فرانسه]]
* [[آلمان]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=Regional- und Minderheitensprachen |publisher=Federal Ministry of the Interior |location=Berlin |year=2008 |url=http://www.bmi.bund.de/SharedDocs/Downloads/DE/Broschueren/2008/Regional_und_Minderheitensprachen.pdf?__blob=publicationFile |accessdate=2012-08-12 |language=de |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120403102145/http://www.bmi.bund.de/SharedDocs/Downloads/DE/Broschueren/2008/Regional_und_Minderheitensprachen.pdf?__blob=publicationFile |archivedate=April 3, 2012 }}&lt;/ref&gt;
* [[ماجاریستان]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=National and Ethnic Minorities in Hungary |work=Facts About Hungary |url=http://www.mfa.gov.hu/NR/rdonlyres/CF48B3CE-8F48-4DD1-AB4B-F27155B84927/0/etnimag.pdf?__blob=publicationFile |accessdate=2015-12-23 |language=hu |format=PDF |archivedate=2017-10-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171011140312/http://www.mfa.gov.hu/NR/rdonlyres/CF48B3CE-8F48-4DD1-AB4B-F27155B84927/0/etnimag.pdf?__blob=publicationFile }}&lt;/ref&gt;
* [[کوزووو]]{{ref label|status|a|}}
* [[مقدونیه جومهوریتی]]
* [[هولند]]
* [[نوروژ]]
* [[لهیستان]]
* [[پورتوقال]]
* [[رومانی]]
* [[ایسلوواکی]]
* [[صربیستان]]
* [[سوئد]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=National minorities and minority languages |publisher=Swedish Ministry for Integration and Gender Equality |year=2007 |url=http://www.regeringen.se/sb/d/108/a/85634 |accessdate=2012-08-12 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120207132534/http://www.regeringen.se/sb/d/108/a/85634 |archivedate=February 7, 2012 }}&lt;/ref&gt;
* [[اوکراین]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://zakon4.rada.gov.ua/laws/show/5029-17 |title=Law of Ukraine &quot;On Principles of State Language Policy&quot; |publisher=[[Government of Ukraine]] |work=Document 5029-17, Article 7: Regional or minority languages Ukraine, Paragraph 2 |date=2014-02-01 |accessdate=2015-12-23}}
&lt;/ref&gt;
* [[بؤیوک بریتانیا]]
{{Endplainlist}}
|agency=
|iso2=rom
|iso3=rom
|lc1=rmn|ld1=[[Balkan Romani]]
|lc2=rml|ld2=[[Baltic Romani]]
|lc3=rmc|ld3=[[Carpathian Romani]]
|lc4=rmf|ld4=[[Finnish Kalo language|Finnish Kalo]]
|lc5=rmo|ld5=[[Sinte Romani]]
|lc6=rmy|ld6=[[Vlax Romani language|Vlax Romani]]
|lc7=rmw|ld7=[[Welsh-Romani language|Welsh-Romani]]
|notice=ipa
}}

'''رومان دیلی''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسی‌جه]]: Romani language، [[عرب دیلی|عرب‌جه]]: لغة رومنية، [[آنادولو تورکجه‌سی]]: Çingenece، [[فارس دیلی|فارسجا]]: زبان رومانی) ۱٫۵ میلیون نفر بۇ دیلده دانیشماغی باشاریر. [[هیند اوروپا دیللری]]نه باغلی بیر دیل‌دیر.

== '''قایناقلار''' ==
[[بؤلمه:دیللر]]</text>
      <sha1>ce4z49xrw3tvvv7wcn3z8u8hcb9hfta</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>زنجان پیچاغی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>227706</id>
    <revision>
      <id>1593491</id>
      <parentid>1593332</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T02:25:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1593491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2643" sha1="j6z6b8rg176p62kai2bkxlx4kqq3z06" xml:space="preserve">'''زنجان پیچاغی''' ـ [[بیچاق]]، [[زنجان]] اَن دیرلی و تانینمیش اَل‌ایشی دیر. زنگانین جوغرافی وضعیتی، اونون رولو ساواش‌لاردا و زنگانین [[پاخیر]] و [[دمیر]] معدن‌لرینه گؤره بو صنعت زنگان دا بیر اعلا اَل‌ایشی اولوب&lt;ref&gt;زنگان پیچاغی سایتیندا یئرلشن [http://chaghoozanjan.ir/SanaCms_Content.aspx?Id=179&amp;Name=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DB%8C-%DA%86%D8%A7%D9%82%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86 تاریخچه چاقوی زنجان] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180803104426/http://chaghoozanjan.ir/SanaCMS_Content.aspx?Id=179&amp;Name=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DB%8C-%DA%86%D8%A7%D9%82%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86 |date=2018-08-03 }} {{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180803104426/http://chaghoozanjan.ir/SanaCMS_Content.aspx?Id=179&amp;Name=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DB%8C-%DA%86%D8%A7%D9%82%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86 |archivedate=2018-08-03 |title=archive copy |url=http://chaghoozanjan.ir/SanaCMS_Content.aspx?Id=179&amp;Name=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DB%8C-%DA%86%D8%A7%D9%82%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86 |accessdate=2021-09-28}} مقاله‌سی.&lt;/ref&gt;. زنگان بؤلگه‌سیندن [[یونان]] حوکومتی دؤنمینده سؤز آرایا گلیب و اونون دۆنیادا تای‌سیز سیلاح‌لارینا گؤره یازیبلار. ایندیه‌دک زنگانین ان قدیمی پیچاغی [[چهره آباد (زنجان)|چهرآوا]]&lt;nowiki/&gt;نین دوز معدنین‌ده تاپیلیب‌دیر و میلاددان ۱۸۰۰ ایل قاباغا مربوط دور&lt;ref&gt;ایسنادا گلن [https://www.isna.ir/news/95100503000/%DA%86%D8%A7%D9%82%D9%88%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%DA%86%D8%B7%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D8%B4%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D8%AF%D9%87%DB%8C%D9%85 چاقوی زنجان را چگونه تشخیص دهیم] مقاله‌سی.&lt;/ref&gt;. زنگان پیچاقلارینین ایستحصالی آتا بابالاردان، سونراکی نسل‌لره یئتیشیب و گۆن به گۆن صنعتکارلار اونو مۆعاصیر استانداردلارلا دۆزلدیرلر.
== قایناقلار ==
&lt;references /&gt;


[[بؤلمه:ال ایشلری]]
[[بؤلمه:زنجان اوستانی]]
[[بؤلمه:زنجان اوستانی‌نین شابلونلاری]]
[[بؤلمه:بیچاقلار]]</text>
      <sha1>j6z6b8rg176p62kai2bkxlx4kqq3z06</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پارکز، آریزونا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>271645</id>
    <revision>
      <id>1593583</id>
      <parentid>1593455</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T08:09:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1593583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5954" sha1="s9oi3jw2vtp9dsri45dr5ty5b1b3hn8" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|official_name            = Parks, Arizona
|settlement_type          = [[Census-designated place|CDP]]
|image_skyline            = Spring Valley Cabin, AZ.jpg
|imagesize                = 
|image_caption            = Historic Spring Valley Cabin near Parks &lt;ref&gt;[http://fs.usda.gov/wps/portal/fsinternet/!ut/p/c4/04_SB8K8xLLM9MSSzPy8xBz9CP0os3gDfxMDT8MwRydLA1cj72BTJw8jAwjQL8h2VAQAzHJMsQ!!/?ss=110307&amp;navtype=BROWSEBYSUBJECT&amp;cid=FSE_003705&amp;navid=110130000000000&amp;pnavid=110000000000000&amp;position=BROWSEBYSUBJECT&amp;recid=11662&amp;actid=101&amp;ttype=recarea&amp;pname=Kaibab%20National%20Forest%20-%20Spring%20Valley%20Cabin Spring Valley Cabin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120813204154/http://www.fs.usda.gov/wps/portal/fsinternet/!ut/p/c4/04_SB8K8xLLM9MSSzPy8xBz9CP0os3gDfxMDT8MwRydLA1cj72BTJw8jAwjQL8h2VAQAzHJMsQ!!/?ss=110307&amp;navtype=BROWSEBYSUBJECT&amp;cid=FSE_003705&amp;navid=110130000000000&amp;pnavid=110000000000000&amp;position=BROWSEBYSUBJECT&amp;recid=11662&amp;actid=101&amp;ttype=recarea&amp;pname=Kaibab%2520National%2520Forest%2520-%2520Spring%2520Valley%2520Cabin |date=2012-08-13 }} {{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120813204154/http://www.fs.usda.gov/wps/portal/fsinternet/!ut/p/c4/04_SB8K8xLLM9MSSzPy8xBz9CP0os3gDfxMDT8MwRydLA1cj72BTJw8jAwjQL8h2VAQAzHJMsQ!!/?ss=110307&amp;navtype=BROWSEBYSUBJECT&amp;cid=FSE_003705&amp;navid=110130000000000&amp;pnavid=110000000000000&amp;position=BROWSEBYSUBJECT&amp;recid=11662&amp;actid=101&amp;ttype=recarea&amp;pname=Kaibab%2520National%2520Forest%2520-%2520Spring%2520Valley%2520Cabin |archivedate=2012-08-13 |title=archive copy |url=http://www.fs.usda.gov/wps/portal/fsinternet/!ut/p/c4/04_SB8K8xLLM9MSSzPy8xBz9CP0os3gDfxMDT8MwRydLA1cj72BTJw8jAwjQL8h2VAQAzHJMsQ!!/?ss=110307&amp;navtype=BROWSEBYSUBJECT&amp;cid=FSE_003705&amp;navid=110130000000000&amp;pnavid=110000000000000&amp;position=BROWSEBYSUBJECT&amp;recid=11662&amp;actid=101&amp;ttype=recarea&amp;pname=Kaibab%2520National%2520Forest%2520-%2520Spring%2520Valley%2520Cabin |accessdate=2025-07-12}} at [[Kaibab National Forest]]&lt;/ref&gt;
|image_seal               = 
|image_map                = Coconino_County_incorporated_areas_Parks_highlighted.svg
|mapsize                  = 250px
|map_caption              = Location in [[Coconino County, Arizona|Coconino County]] and the state of [[آریزونا ایالتی]]
|image_map1               = 
|mapsize1                 = 
|map_caption1             = 
|pushpin_map = USA
|pushpin_map_caption = Location in the United States
|subdivision_type         = Country
|subdivision_type1        = [[U.S. state|State]]
|subdivision_type2        = [[List of counties in Arizona|County]]
|subdivision_name         = United States
|subdivision_name1        = [[آریزونا ایالتی]]
|subdivision_name2        = [[Coconino County, Arizona|Coconino]]
|government_type          = 
|leader_title             = 
|leader_name              = 
|established_date         = 
|area_magnitude           = 
|area_total_km2           = 440.56
|area_total_sq_mi         = 170.10
|area_land_km2            = 440.50
|area_land_sq_mi          = 170.08
|area_water_km2           = 0.06
|area_water_sq_mi         = 0.02
|elevation_ft             = 7079
|elevation_m              = 2158
|population_as_of         = [[2000 United States Census|2000]]
|population_footnotes     = 
|population_total         = 3302
|population_metro         = 
|population_density_km2   = NaN
|population_density_sq_mi = NaN
|timezone                 = [[Mountain Standard Time Zone|MST]]
|utc_offset               = -7
|coordinates              = {{coord|35|17|29|N|111|57|32|W|region:US_type:city|display=inline,title}}
|timezone_DST             = 
|utc_offset_DST           = 
|postal_code_type         = [[ZIP code]]
|postal_code              = 86018
|area_code                = [[Area code 928|928]] 
|area_code_type           = [[North American Numbering Plan|Area code]]
|blank_name               = [[Federal Information Processing Standard|FIPS code]]
|blank_info               = 04-53350
|blank1_name              = [[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID
|blank1_info              = 0032699
|footnotes                = 
|website                  = 
|pop_est_as_of = 2016
|pop_est_footnotes = &lt;ref name=&quot;USCensusEst2016&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.census.gov/programs-surveys/popest/data/tables.2016.html|title=Population and Housing Unit Estimates|accessdate=June 9, 2017}}&lt;/ref&gt;
|population_est = N/A
|unit_pref = Imperial
|area_footnotes = &lt;ref name=&quot;CenPopGazetteer2016&quot;&gt;{{cite web|title=2016 U.S. Gazetteer Files|url=https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2016_Gazetteer/2016_gaz_place_04.txt|publisher=United States Census Bureau|accessdate=Jul 18, 2017}}&lt;/ref&gt;
}}

'''پارکز، آریزونا''' ([[اینگیلیسجه]]:Parks, Arizona ) آمریکا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا ۳۳۰۲ نفر  ایمیش و ۴۴۰٫۵۶ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۲۱۵۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب و [[آریزونا ایالتی]]نده یئرلشیب.
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Parks, Arizona|Parks, Arizona]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). 
{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Parks, Arizona
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}

{{آمریکا-قارالاما}}
{{Authority control}}

[[بؤلمه:آمریکا شهرلری]]</text>
      <sha1>s9oi3jw2vtp9dsri45dr5ty5b1b3hn8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>واغزالی (رقص)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>448827</id>
    <revision>
      <id>1593508</id>
      <parentid>1593448</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:28:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1593508</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6869" sha1="p96w638cxw9azkvwhq8f275d29g49i3" xml:space="preserve">[[فایل:Azerbaijan netional dances - Vaghzali.jpg|بندانگشتی|آذربایجان واغزالی رقصی‌نین نوت یازیسی]]
'''واغزالی''' (آتلاندیرما) - [[آذربایجان]]&lt;nowiki/&gt;دا خالق آراسیندا اساساً &quot;گلین هاواسی&quot; کیمی قبول اولونان رقص.

== سؤز آچیمی ==
&quot;واغزال&quot; سؤزو اون سککیزینجی عصرده یارانیب. [[اینگیلیس دیلی|اینگیلیس]] سؤزو &quot; Vauxhall-un&quot; تؤرمه‌سیدیر. Vaux (اوخونور فوْکس) [[لندن|لندن‌]]&lt;nowiki/&gt;ده پارک و اَیلنجه یئری‌نین یییه‌سینین آدی ایدی. روس دیلینده سؤزونون آنلامی دییشیکلیگه اوغراییر: اَیلنجه یئری → دمیر یوللاریندا گؤزله‌مه زالی&lt;ref&gt;[http://www.slovopedia.com/22/194/1631778.html Этимологический словарь русского языка М.Фасмера - Вокзал]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[[:az:Brokhauz və Efronun ensiklopedik lüğəti|Brokhauz və Efronun ensiklopedik lüğəti]]''. '''Вокзал'''.&lt;/ref&gt;

آنجاق رقصین اؤزو &quot;واغزال&quot; سؤزوندن چوخ داها اوّل اون آلتینجی عصرده یارانیب. اسکی آدی &quot;آتلاندیرما&quot;دیر. قدیم و اورتا چاغ تورکلری آتلی خالقلار اولوبلار، گلینی ده آتلا گتیرردیلر. تویا، الینده فنر اولان قیرخ آتلی (یئنگه) گلردی. ایکی بوش آت ایسه گلین و یئنگه اۆچون گتیریلردی. «واغزالی» هاواسینی چالا-چالا گلینی آتا میندیرردیلر. اونون هر الیندن بیری توتار، باشقا بیریسی ده آتی چکردی.&lt;ref&gt;فتاح خالیق‌زاده  - [http://musigi-dunya.az/new/read_magazine.asp?id=143&amp;page=2 ایلیسونون موسیقی إتنوقرافیاسی: دونن و بو گون. &quot;موسیقی دونیاسی&quot; ژورنالی.]&lt;/ref&gt;

== تاریخچه ==
هله 16. عصرده [[آذربایجان (تاریخی اراضی)|آذربایجان]]&lt;nowiki/&gt;دا مسکونلاشمیش [[قاراقویونلولار|قاراقویونلو]] قبیله‌سینه مخصوص اولموش و &quot;قاراباغین آغیری&quot; آدلاندیریلمیشدیر. عصرلر کئچدیکجه بو رقص شاخه‌لنه‌رک مؤوجودلوغونو ایکی &quot;آستا قاراباغی&quot; و 19. عصرین سونو 20. عصرین اوّلریندن &quot;واغزالی&quot; آدلاری آلتیندا ساخلاماقدادیر. کئچمیشده ایری شهر و قصبه‌لر آراسیندا یگانه موعاصیر نقلیات واسیطه‌سی قاتارلار اولدوغوندان گلینی دیگر شهره واغزالدان همین بو حسرت و سئوینج دولو &quot;قاراباغین آغیری&quot; صدالاری آلتیندا یولا سالارمیشلار کی، سونرالار بو رقص خالق آراسیندا &quot;واغزالی&quot; آدی آلتیندا مشهورلاشمیشدیر. رقصه قولاق آسارکن بو موسیقی‌نین سئوینج و حسرت روحوندان یوغرولدوغونو ظن ائتمک اولار. ائله بیل بیر عاییله اؤولادینی یولا سالیر، دیگری ایسه بیر اؤولادینی قارشیلاییر.

اولا دا بیلر کی، &quot;آتلاندیرما&quot; (واغزالی&quot;) رقصی‌نین ملودی‌سی &quot;[[دده قورقود کیتابی|کیتابی دده قورقود]]&lt;nowiki/&gt;دا&quot; آدی کئچن [[قوپوز]]&lt;nowiki/&gt;ون &quot;یئلتمه&quot; هاواسیندان گلیر.&lt;ref&gt;قاسملی م. [http://www.musigi-dunya.az/magazine3/articles/08/08.html اوزان عنعنه‌سی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220124164500/http://www.musigi-dunya.az/Magazine3/articles/08/08.html |date=2022-01-24 }} {{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220124164500/http://www.musigi-dunya.az/Magazine3/articles/08/08.html |archivedate=2022-01-24 |title=archive copy |url=http://www.musigi-dunya.az/Magazine3/articles/08/08.html |accessdate=2025-11-24}}. &quot;موسیقی دونیاسی&quot; ژورنالی.&lt;/ref&gt;&quot;یئلتمه&quot;- یئللندیلمه، هوسلندیرمه، جوشدورما مضمونو وئریر. بو هاوانین گلین کؤچورمه، یاخود دا گلین گرده‌گه سالما مراسیمینده چالیندیغینی گومان ائتمک اولار:

قانتورالی‌یلا قیزی گؤتوروب گردکه قویدیلار. اوزان گلدی، یئلتمه چالدی.&lt;ref&gt;کیتابی دده قورقود، ص. 166.&lt;/ref&gt;

رقصین موسیقیسی اینجه و لیریکدیر. رقصین اؤزو اینساندا غئیری ایرادی کؤورک، ظریف حیسّلر اویادان سوزوجو و آلیجی رقص إلمنتلریندن عیبارتدیر.

کئجمیشده بو رقص مشعل و آتش سسلری آلتیندا توی ائوینه و گلین گردگینه قدر موشایت اولوناردی. ایندی نین اؤزونده ده بو رقصین ملودی‌سی آذربایجان تویلاری‌نین رمزی اولاراق قالماقدادیر.

== واغزالی بسته‌کار موسیقی‌سینده ==
ائرمنی بسته‌کاری آرام خاچاتوریان &quot;قایانه&quot; بالتینده اونلو &quot;قیلینجلارلا رقص&quot;اینین بیر حیصه‌سینده واغزالی‌نین ملودی‌سیندن ایستیفاده ائتمیشدیر.&lt;ref&gt;''Sputnik.'' [http://ru.sputnik.az/culture/20160428/404888016.html &quot;Хореограф: Хачатурян в &quot;Гаянэ&quot; использовал азербайджанские мелодии&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160602140211/http://ru.sputnik.az/culture/20160428/404888016.html |date=2016-06-02 }} (rus.). [http://www.sputnik.az/ Sputnik.az] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190915091752/https://sputnik.az/ |date=2019-09-15 }} (28.04.2016).&lt;/ref&gt;

== اتک یازیلار ==
&lt;references /&gt;

== ویدئو ==
[https://www.youtube.com/watch?v=YaqBsCBS8aI &quot;آذربایجان خالق رقصلری&quot; وئریلیشی - واغزالی]

[https://www.youtube.com/watch?v=lKtEyi3yPVE رقاصه سولماز علی عسگر اووا - واغزالی رقصی] - سولو

[https://www.youtube.com/watch?v=S6fYuj9JgLw آفاق ملکووانین قورولوشوندا واغزالی رقصی] - گلین کیشیلر اطرافیندا

[https://www.youtube.com/watch?v=1i8hkQjN20o آرام خاچاتوریانین &quot;قایانه&quot; بالتیندن &quot;قیلینجلارلا رقص&quot;ای]

{{آذربایجان خالق رقصلری}}

[[بؤلمه:آذربایجان اوینامالاری]]</text>
      <sha1>p96w638cxw9azkvwhq8f275d29g49i3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>فولاد آرنا ایستادیومو</title>
    <ns>0</ns>
    <id>450473</id>
    <revision>
      <id>1593499</id>
      <parentid>1593397</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T04:13:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1593499</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3991" sha1="4k1d100mvlc319vt249cd2u172x94dz" xml:space="preserve">{{Infobox stadium 
| stadium_name      = فولاد آرئنا
| nick_name         = 
| logo_image        = 
| logo_caption      = 
| image             = [[File:Foolad-Sepahan 20190315 05.jpg|250px]]
| caption           = 
| location          = {{بایراقچه|Iran}} [[اهواز]]، [[ایران]]
| coordinates       = {{Coord|31|16|46|N|48|46|48|E}}
| broke_ground      = ۲ دسامبر ۲۰۱۱
| opened            = ۱۳ نووامبر ۲۰۱۸
| renovated         = 
| expanded          = 
| closed            = 
| demolished        =
| owner             = فولاد
| operator          = فولاد
| surface           = چمن
| construction_cost = ۴۰ میلیون [[آمریکا دولاری|دولار]]
| architect         = امیر رستمی ثانی
| project_manager   = پارس گستر&lt;br&gt;جهان کوثر شیرکتی&lt;br&gt;حبیب‌اله سبزپوش
| former_names      = 
| nicknames         = 
| tenants           = [[فولاد خوزیستان فوتبال کولوبو]]
| seating_capacity  = ۳۰٬۶۵۵&lt;ref&gt;{{Cite web |title=archive copy |url=http://ahvaz1400.ir/%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D9%88/ |accessdate=2019-08-30 |archivedate=2018-11-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181118100719/http://ahvaz1400.ir/%d8%a7%d8%b7%d9%84%d8%a7%d8%b9%d8%a7%d8%aa%db%8c-%d8%ac%d8%af%db%8c%d8%af-%d8%a7%d8%b2-%d8%b4%d8%b1%d8%a7%db%8c%d8%b7-%d8%b3%d8%a7%d8%ae%d8%aa-%d9%88-%d8%a7%d9%85%da%a9%d8%a7%d9%86%d8%a7%d8%aa-%d9%88/ }}&lt;/ref&gt;
| dimensions        = ۱۰۵ * ۶۸ م
| scoreboard        = ال‌سی‌دی
| suites            = ۱۲
| website           = {{URL|http://www.fooladfc.ir/}}
}}

'''فولار آرئنا''' ({{Lang-fa|فولاد آرنا}}) [[اهواز]] شهرینده بیر ایستادیوم. ۱۳ نووامبر ۲۰۱۸ ده آچیلدی.&lt;ref&gt;{{Fa icon}} [http://tnews.ir/%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/4E2310242106.html#%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%B5%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF New Foolad's Stadium, the most modern in Iran] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171206215749/https://tnews.ir/%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/4e2310242106.html#%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%B5%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF |date=2017-12-06 }} {{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171206215749/https://tnews.ir/%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/4e2310242106.html |archivedate=2017-12-06 |title=archive copy |url=https://tnews.ir/%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/4e2310242106.html |accessdate=2021-05-14}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Fa icon}} [http://isna.ir/fa/news/92092315683/%D8%AF%D9%87%DA%A9%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%B3%D8%A8-%D8%B3%D9%87%D9%85%DB%8C%D9%87-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7%D9%81-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA Foolad Arena will not be opened in 2013]&lt;/ref&gt;


==قالری==
&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot; mode=&quot;nolines&quot;&gt;
File:Fooladaren.jpg|
File:Fooladarena.jpg|
File:2018–19 Hazfi Cup Final.jpg|
File:2018–19 Hazfi Cup Final 10.jpg|
&lt;/gallery&gt;

==همچینین باخ==
* [[غدیر ایستادیومو]]

==قایناقلار==
{{قایناق}}

[[Category:Football venues in Iran]]
[[Category:Sport in Ahvaz]]
[[بؤلمه:ایدمان ایراندا]]
[[Category:Sports venues completed in 2018]]
[[Category:Buildings and structures in Khuzestan Province]]</text>
      <sha1>4k1d100mvlc319vt249cd2u172x94dz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>والوورت، نیویورک</title>
    <ns>0</ns>
    <id>568642</id>
    <revision>
      <id>1593509</id>
      <parentid>1593449</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:30:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1593509</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4637" sha1="cmxsxutpb551n4v3ozsirb01lpkopa1" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|official_name=Walworth, New York
|settlement_type=[[Administrative divisions of New York#Town|Town]]
|nickname=
|motto=&lt;!-- Images --&gt;
|image_skyline=
|imagesize=
|image_caption=
|image_flag=
|image_seal=&lt;!-- Maps --&gt;
|pushpin_map=New York
|pushpin_label_position=&lt;!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --&gt;
|pushpin_map_caption=Location within the state of New York
|image_map=Wayne County New York incorporated and unincorporated areas Walworth highlighted.svg
|mapsize=260px
|map_caption=Location in [[Wayne County, New York|Wayne County]] and the state of [[New York (state)|New York]].
&lt;!-- Location --&gt;|subdivision_type=[[List of sovereign states|Country]]
|subdivision_name=United States
|subdivision_type1=[[U.S. state|State]]
|subdivision_name1=[[New York (state)|New York]]
|subdivision_type2=[[List of counties in New York|County]]
|subdivision_name2=[[Wayne County, New York|Wayne]]
|government_footnotes=
|government_type=[[City Council|Town Board]]
|leader_title=[[Town Supervisor|Supervisor]]
|leader_name=Susie C. Jacobs
|leader_title1=[[Clerk (municipal official)|Clerk]]
|leader_name1=Aimée Phillips
|leader_title2=[[Justice Courts (New York)|Court]]
|leader_name2=Justice Daniel P. Majchrzak, Jr.&lt;br&gt;Justice Charles Young
|leader_title3=[[Town Council]]
|leader_name3=Karel Ambroz&lt;br&gt;M. Scott Bryson&lt;br&gt;Amber Linson&lt;br&gt;Cody Phillips
|established_title=Settled
|established_date=1799
|established_title1=Established
|established_date1=April 20, 1829&lt;ref name=&quot;WCHISTORY&quot;&gt;[http://www.co.wayne.ny.us/departments/historian/HistWalworth.htm Wayne County Office of County Historian - Town of Walworth History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150706055204/http://www.co.wayne.ny.us/Departments/historian/HistWalworth.htm |date=2015-07-06 }} {{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150706055204/http://www.co.wayne.ny.us/Departments/historian/HistWalworth.htm |archivedate=2015-07-06 |title=archive copy |url=http://www.co.wayne.ny.us/Departments/historian/HistWalworth.htm |accessdate=2021-02-06}}, Retrieved Jun. 7, 2015.&lt;/ref&gt;
&lt;!-- Area --&gt;|unit_pref=Imperial
|area_footnotes=&lt;ref name=&quot;CenPopGazetteer2016&quot;&gt;{{cite web|title=2016 U.S. Gazetteer Files|url=https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2016_Gazetteer/2016_gaz_place_36.txt|publisher=United States Census Bureau|accessdate=Jul 5, 2017}}&lt;/ref&gt;
|area_magnitude=
|area_total_km2=87.79
|area_land_km2=87.68
|area_water_km2=0.11
|area_total_sq_mi=33.90
|area_land_sq_mi=33.85
|area_water_sq_mi=0.04
&lt;!-- Population --&gt;|population_as_of=[[2010 United States Census|2010]]
|population_footnotes=
|population_total=9449
|population_density_km2=105.71
|population_density_sq_mi=273.80
&lt;!-- General information --&gt;|timezone=[[North American Eastern Time Zone|Eastern (EST)]]
|utc_offset=-5
|timezone_DST=EDT
|utc_offset_DST=-4
|elevation_footnotes=
|elevation_m=174
|elevation_ft=571
|coordinates={{coord|43|9|34|N|77|19|15|W|region:US-NY|display=inline}}
|postal_code_type=[[ZIP code]]
|postal_code=14568
|area_code=[[Area code 315|315]], [[Area code 585|585]] and [[Area code 680|680]]
|blank_name=[[Federal Information Processing Standard|FIPS code]]
|blank_info=36-78102&lt;ref name=&quot;GR2&quot;&gt;{{cite web|url=http://factfinder2.census.gov|publisher=[[United States Census Bureau]]|accessdate=2015-01-18|title=American FactFinder}}&lt;/ref&gt;
|blank1_name=[[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID
|blank1_info=0979594&lt;ref name=&quot;GR3&quot;&gt;{{cite web|url=http://geonames.usgs.gov|accessdate=2015-01-18|title=US Board on Geographic Names|publisher=[[United States Geological Survey]]|date=2007-10-25}}&lt;/ref&gt;
|website=http://www.townofwalworthny.gov/
|footnotes=
|pop_est_as_of=2016
|pop_est_footnotes=
|population_est=9269
}}

والوورت ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Walworth, New York) [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکانین]] [[نیویوک ایالتی|نیویوک]] ایالتینده یئرلشن بیر شهر . ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۹۲۶۹ نفر ایدی.

== قایناقلار ==

{{قایناق}}

{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Walworth, New York
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}

{{Authority control}}

[[بؤلمه:آمریکا شهرلری]]</text>
      <sha1>cmxsxutpb551n4v3ozsirb01lpkopa1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ویلیامزون، نیویورک</title>
    <ns>0</ns>
    <id>578264</id>
    <revision>
      <id>1593582</id>
      <parentid>1593452</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:59:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1593582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4455" sha1="357dcjy5swuw9d7g7xzrzs5f661wkc9" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|official_name=Williamson, New York 
|settlement_type=[[Administrative divisions of New York#Town|Town]]
|image_skyline=Williamson NY street scene.JPG
|image_caption=Williamson looking north on South Avenue (NY&amp;nbsp;21)
|image_flag=
|image_seal=Williamson New York USA Seal.gif
|nickname=Pound Town
|motto=&quot;You're either working hard or hard at work!
|image_map=Wayne County New York incorporated and unincorporated areas Williamson highlighted.svg
|mapsize=260px
|map_caption=Location in [[Wayne County, New York|Wayne County]] and the state of [[New York (state)|New York]].
|pushpin_map=New York
|pushpin_label_position=&lt;!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --&gt;
|pushpin_map_caption=Location within the state of New York
|coordinates={{coord|43|16|47|N|77|11|11|W|region:US-NY|display=inline,title}}
|subdivision_type=[[List of sovereign states|Country]]
|subdivision_name=United States
|subdivision_type1=[[U.S. state|State]]
|subdivision_name1=[[New York (state)|New York]]
|subdivision_type2=[[List of counties in New York|County]]
|subdivision_name2=[[Wayne County, New York|Wayne]]
|established_title=Settled
|established_date=1794
|established_title2=Established
|established_date2=February 20, 1802&lt;ref name=&quot;WCHISTORY&quot;&gt;[http://www.co.wayne.ny.us/departments/historian/HistWilliamson.htm Wayne County Office of County Historian - Town of Williamson History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150711124109/http://www.co.wayne.ny.us/departments/historian/histwilliamson.htm |date=2015-07-11 }} {{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150711124109/http://www.co.wayne.ny.us/departments/historian/histwilliamson.htm |archivedate=2015-07-11 |title=archive copy |url=http://www.co.wayne.ny.us/departments/historian/histwilliamson.htm |accessdate=2021-02-08}}, Retrieved Jun. 7, 2015.&lt;/ref&gt;
|government_type=[[City Council|Town Council]]
|government_footnotes=
|leader_title=[[Town Supervisor|Supervisor]]
|leader_name=Anthony Verno
|leader_title1=[[Clerk (municipal official)|Clerk]]
|leader_name1=Marlene Gulick
|leader_title2=[[Justice Courts (New York)|Court]]
|leader_name2=Justice Barry VanNostrand&lt;br&gt;Justice Deborah A. Stritzel
|unit_pref=Imperial
|area_footnotes=&lt;ref name=&quot;CenPopGazetteer2016&quot;&gt;{{cite web|title=2016 U.S. Gazetteer Files|url=https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2016_Gazetteer/2016_gaz_place_36.txt|publisher=United States Census Bureau|accessdate=Jul 5, 2017}}&lt;/ref&gt;
|area_total_km2=89.76
|area_total_sq_mi=34.66
|area_land_km2=89.72
|area_land_sq_mi=34.64
|area_water_km2=0.04
|area_water_sq_mi=0.01
|area_water_percent=0.06
|elevation_footnotes=&lt;!--for references: use&lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
|elevation_m=146-115
|elevation_ft=480-450
|population_footnotes=
|population_total=6984
|population_as_of=[[2010 United States Census|2010]]
|population_density_km2=75.55
|population_density_sq_mi=195.67
|timezone=[[Eastern Time Zone|Eastern (EST)]]
|utc_offset=-5
|timezone_DST=EDT
|utc_offset_DST=-4
|postal_code_type=ZIP code
|postal_code=14589
|area_code=[[Area code 315|315]] and [[Area code 680|680]]
|blank_name=[[Federal Information Processing Standard|FIPS code]]
|blank_info=36-82040
|blank1_name=[[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID
|blank1_info=0979640&lt;ref name=&quot;GR3&quot;&gt;{{cite web|url=http://geonames.usgs.gov|accessdate=2015-01-18|title=US Board on Geographic Names|publisher=[[United States Geological Survey]]|date=2007-10-25}}&lt;/ref&gt;
|website=http://www.town.williamson.ny.us
|pop_est_as_of=2016
|pop_est_footnotes=
|population_est=6778
}}

ویلیامزون ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Williamson, New York) [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکانین]] [[نیویوک ایالتی|نیویوک]] ایالتینده یئرلشن بیر شهر . ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۶۷۷۸ نفر ایدی.

== قایناقلار ==

{{قایناق}}

{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Williamson, New York
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}

{{Authority control}}

[[بؤلمه:آمریکا شهرلری]]</text>
      <sha1>357dcjy5swuw9d7g7xzrzs5f661wkc9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>وولکوت، نیویورک</title>
    <ns>0</ns>
    <id>580029</id>
    <revision>
      <id>1593581</id>
      <parentid>1593450</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:49:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1593581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4317" sha1="bi9vznujl1cmuiaqah4rptr630sg22a" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|official_name=Wolcott, New York
|settlement_type=[[Administrative divisions of New York#Town|Town]]
|nickname=
|motto=
&lt;!-- Images --&gt;
|image_skyline=
|imagesize=
|image_caption=
|image_flag=
|image_seal=
&lt;!-- Maps --&gt;
||pushpin_map=New York
|pushpin_label_position=&lt;!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --&gt;
|pushpin_map_caption=Location within the state of New York
|image_map=Wayne County New York incorporated and unincorporated areas Wolcott highlighted.svg
|mapsize=260px
|map_caption=Location in [[Wayne County, New York|Wayne County]] and the state of [[New York (state)|New York]].
&lt;!-- Location --&gt;
|subdivision_type=[[List of sovereign states|Country]]
|subdivision_name=United States
|subdivision_type1=[[U.S. state|State]]
|subdivision_name1=[[New York (state)|New York]]
|subdivision_type2=[[List of counties in New York|County]]
|subdivision_name2=[[Wayne County, New York|Wayne]]
|government_footnotes=
|government_type=[[City Council|Town Board]]
|leader_title=[[Town Supervisor|Supervisor]]
|leader_name=Lynn Chatfield
|leader_title1=[[Clerk (municipal official)|Clerk]]
|leader_name1=Dawn Krul
|leader_title2=[[Justice Courts (New York)|Court]]
|leader_name2=Justice Henry Krasucki&lt;br&gt;Justice George Lachnicht
|established_title=Settled
|established_date=1807
|established_title1=Established
|established_date1=March 24, 1807&lt;ref name=&quot;WCHISTORY&quot;&gt;[http://www.co.wayne.ny.us/departments/historian/HistWolcott.htm Wayne County Office of County Historian - Town of Wolcott History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150706055221/http://www.co.wayne.ny.us/Departments/historian/HistWolcott.htm |date=2015-07-06 }} {{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150706055221/http://www.co.wayne.ny.us/Departments/historian/HistWolcott.htm |archivedate=2015-07-06 |title=archive copy |url=http://www.co.wayne.ny.us/Departments/historian/HistWolcott.htm |accessdate=2021-02-07}}, Retrieved Jun. 7, 2015.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;GENWEB&quot;&gt;[http://wayne.nygenweb.net/townships/wolcott.html Wayne County GenWeb - Profile of Wolcott, Wayne County, New York], Retrieved Jun. 8, 2015.&lt;/ref&gt;
&lt;!-- Area --&gt;
|unit_pref=Imperial
|area_footnotes=&lt;ref name=&quot;CenPopGazetteer2016&quot;&gt;{{cite web|title=2016 U.S. Gazetteer Files|url=https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2016_Gazetteer/2016_gaz_place_36.txt|publisher=United States Census Bureau|accessdate=Jul 5, 2017}}&lt;/ref&gt;
|area_magnitude=
|area_total_km2=103.47
|area_land_km2=101.14
|area_water_km2=2.33
|area_total_sq_mi=39.95
|area_land_sq_mi=39.05
|area_water_sq_mi=0.90
&lt;!-- Population --&gt;
|population_as_of=[[2010 United States Census|2010]]
|population_footnotes=
|population_total=4453
|population_density_km2=40.93
|population_density_sq_mi=106.02
&lt;!-- General information --&gt;
|timezone=[[North American Eastern Time Zone|Eastern (EST)]]
|utc_offset=-5
|timezone_DST=EDT
|utc_offset_DST=-4
|elevation_footnotes=
|elevation_m=108
|elevation_ft=354
|coordinates={{coord|43|13|14|N|76|48|46|W|region:US-NY|display=inline,title}}
|postal_code_type=[[ZIP code]]
|postal_code=14590
|area_code=[[Area code 315|315]] and [[Area code 680|680]]
|blank_name=[[Federal Information Processing Standard|FIPS code]]
|blank_info=36-82678
|blank1_name=[[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID
|blank1_info=0971538
|website=http://www.townofwolcottny.org/
|footnotes=
|pop_est_as_of=2016
|pop_est_footnotes=
|population_est=4140
}}

وولکوت ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Wolcott, New York) [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکانین]] [[نیویوک ایالتی|نیویوک]] ایالتینده یئرلشن بیر شهر . ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۴۱۴۰ نفر ایدی.

== قایناقلار ==

{{قایناق}}

{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Wolcott, New York
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}

{{Authority control}}

[[بؤلمه:آمریکا شهرلری]]</text>
      <sha1>bi9vznujl1cmuiaqah4rptr630sg22a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>هورون، نیویورک</title>
    <ns>0</ns>
    <id>581379</id>
    <revision>
      <id>1593507</id>
      <parentid>1593446</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T07:15:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1593507</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4238" sha1="ifegveltwvfp6dp2c6rimrn6pcai4ha" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|official_name=Huron, New York
|settlement_type=[[Administrative divisions of New York#Town|Town]]
|nickname=
|motto=
&lt;!-- Images --&gt;
|image_skyline=
|imagesize=
|image_caption=
|image_flag=
|image_seal=
&lt;!-- Maps --&gt;
|pushpin_map=New York
|pushpin_label_position=&lt;!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --&gt;
|pushpin_map_caption=Location within the state of New York
|image_map=Wayne County New York incorporated and unincorporated areas Huron highlighted.svg
|mapsize=260px
|map_caption=Location in [[Wayne County, New York|Wayne County]] and the state of [[New York (state)|New York]].
&lt;!-- Location --&gt;
|subdivision_type=[[List of sovereign states|Country]]
|subdivision_name=United States
|subdivision_type1=[[U.S. state|State]]
|subdivision_name1=[[New York (state)|New York]]
|subdivision_type2=[[List of counties in New York|County]]
|subdivision_name2=[[Wayne County, New York|Wayne]]
|government_footnotes=
|government_type=[[City Council|Town Board]]
|leader_title=[[Town Supervisor|Supervisor]]
|leader_name=Laurie J. Crane
|leader_title1=[[Clerk (municipal official)|Clerk]]
|leader_name1=Tammy A. Vezzose
|leader_title2=[[Justice Courts (New York)|Court]]
|leader_name2=Justice David Urban&lt;ref name=&quot;COURT&quot;&gt;[https://townhuron.digitaltowpath.org:10083/content/Courts Town of Huron, Town Court], Retrieved May 25, 2019.&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;Justice Kathy Wachtman
|established_title=Settled
|established_date=1796
|established_title1=Established
|established_date1=February 25, 1826&lt;ref name=&quot;WCHISTORY&quot;&gt;[http://www.co.wayne.ny.us/departments/historian/HistHuron.htm Wayne County Office of County Historian - Town of Huron History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150706054747/http://www.co.wayne.ny.us/Departments/historian/HistHuron.htm |date=2015-07-06 }} {{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150706054747/http://www.co.wayne.ny.us/Departments/historian/HistHuron.htm |archivedate=2015-07-06 |title=archive copy |url=http://www.co.wayne.ny.us/Departments/historian/HistHuron.htm |accessdate=2021-02-06}}, Retrieved Jun. 7, 2015.&lt;/ref&gt;
&lt;!-- Area --&gt;
|unit_pref=Imperial
|area_footnotes=&lt;ref name=&quot;CenPopGazetteer2016&quot;&gt;{{cite web|title=2016 U.S. Gazetteer Files|url=https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2016_Gazetteer/2016_gaz_place_36.txt|publisher=United States Census Bureau|accessdate=Jul 5, 2017}}&lt;/ref&gt;
|area_magnitude=
|area_total_km2=111.63
|area_land_km2=102.02
|area_water_km2=9.61
|area_total_sq_mi=43.10
|area_land_sq_mi=39.39
|area_water_sq_mi=3.71
&lt;!-- Population --&gt;
|population_as_of=[[2010 United States Census|2010]]
|population_footnotes=
|population_total=2118
|population_density_km2=19.96
|population_density_sq_mi=51.69
&lt;!-- General information --&gt;
|timezone=[[North American Eastern Time Zone|Eastern (EST)]]
|utc_offset=-5
|timezone_DST=EDT
|utc_offset_DST=-4
|elevation_footnotes=
|elevation_m=89
|elevation_ft=292
|coordinates={{coord|43|14|24|N|76|53|39|W|region:US-NY|display=inline}}
|postal_code_type=
|postal_code=
|area_code=[[Area code 315|315]] and [[Area code 680|680]]
|blank_name=[[Federal Information Processing Standard|FIPS code]]
|blank_info=36-37165
|blank1_name=[[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID
|blank1_info=0979089
|website=http://townofhuron.org/
|footnotes=
|pop_est_as_of=2016
|pop_est_footnotes=
|population_est=2036
}}

هورون ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Huron, New York) [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکانین]] [[نیویوک ایالتی|نیویوک]] ایالتینده یئرلشن بیر شهر . ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۲۰۳۶ نفر ایدی.

== قایناقلار ==

{{قایناق}}

{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Huron, New York
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}

{{Authority control}}

[[بؤلمه:آمریکا شهرلری]]</text>
      <sha1>ifegveltwvfp6dp2c6rimrn6pcai4ha</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>لیونز، نیویورک</title>
    <ns>0</ns>
    <id>583631</id>
    <revision>
      <id>1593502</id>
      <parentid>1593426</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T05:28:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1593502</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4408" sha1="ip0amjt2ia50gjj07jjauosnvke955r" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name=Lyons, New York
|settlement_type=[[Administrative divisions of New York#Town|Town]]
|nickname=
|motto=&lt;!-- Images --&gt;
|image_skyline=Wayne County Courthouse, Lyons, NY.jpg
|imagesize=250 px
|image_caption=[[Wayne County, New York|Wayne County]] Courthouse
|image_flag=
|image_seal=&lt;!-- Maps --&gt;
|image_map=Wayne County New York incorporated and unincorporated areas Lyons highlighted.svg
|mapsize=260px
|map_caption=Location in [[Wayne County, New York|Wayne County]] and the state of [[New York (state)|New York]].
|coordinates={{coord|43|03|35|N|076|59|33|W|region:US-NY|display=inline,title}}
&lt;!-- Location --&gt;|subdivision_type=[[List of sovereign states|Country]]
|subdivision_name=United States
|subdivision_type1=[[U.S. state|State]]
|subdivision_name1=[[New York (state)|New York]]
|subdivision_type2=[[List of counties in New York|County]]
|subdivision_name2=[[Wayne County, New York|Wayne]]
|government_footnotes=
|government_type=[[City Council|Town Board]]
|leader_title=[[Town Supervisor|Supervisor]]
|leader_name=Jake Emmel&lt;ref name=&quot;BOARD&quot;&gt;[http://lyonstown.com/town-board-members/ Town of Lyons, Town Board Members] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200810192557/http://lyonstown.com/town-board-members/ |date=2020-08-10 }}, Retrieved May 25, 2019.&lt;/ref&gt;
|leader_title1=[[Clerk (municipal official)|Clerk]]
|leader_name1=Sal J. Colatarci
|leader_title2=[[Justice Courts (New York)|Court]]
|leader_name2=Justice Larry D. Hartwell&lt;br&gt;Justice Phil DeSain&lt;ref name=&quot;COURT&quot;&gt;[http://lyonstown.com/employee-directory/ Town of Lyons, Employee Directory], Retrieved May 25, 2019.&lt;/ref&gt;
|established_title=Settled
|established_date=1789
|established_title1=Established
|established_date1=March 1, 1811&lt;ref name=&quot;WCHISTORY&quot;&gt;[http://www.co.wayne.ny.us/departments/historian/HistLyons.htm Wayne County Office of County Historian - Town of Lyons History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150706055148/http://www.co.wayne.ny.us/Departments/historian/HistLyons.htm |date=2015-07-06 }} {{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150706055148/http://www.co.wayne.ny.us/Departments/historian/HistLyons.htm |archivedate=2015-07-06 |title=archive copy |url=http://www.co.wayne.ny.us/Departments/historian/HistLyons.htm |accessdate=2020-03-28}}, Retrieved Jun. 7, 2015.&lt;/ref&gt;
&lt;!-- Area --&gt;|unit_pref=Imperial
|area_footnotes=&lt;ref name=&quot;CenPopGazetteer2016&quot;&gt;{{cite web|title=2016 U.S. Gazetteer Files|url=https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2016_Gazetteer/2016_gaz_place_36.txt|publisher=United States Census Bureau|accessdate=Jul 5, 2017}}&lt;/ref&gt;
|area_magnitude=
|area_total_sq_mi=37.60
|area_land_sq_mi=37.48
|area_water_sq_mi=0.11
|area_total_km2=97.37
|area_land_km2=97.08
|area_water_km2=0.29
&lt;!-- Elevation --&gt;|elevation_footnotes=
|elevation_ft=410
|elevation_m=137
&lt;!-- Population --&gt;|population_as_of=[[2010 United States Census|2010]]
|population_footnotes=
|population_total=5682
|population_density_sq_mi=145.55
|population_density_km2=56.20
&lt;!-- General information --&gt;|timezone=[[North American Eastern Time Zone|Eastern (EST)]]
|utc_offset=-5
|timezone_DST=EDT
|utc_offset_DST=-4
|postal_code_type=[[ZIP code]]
|postal_code=14489
|area_code=[[Area code 315|315]] and [[Area code 680|680]]
|blank_name=[[Federal Information Processing Standard|FIPS code]]
|blank_info=36-43962
|blank1_name=[[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID
|blank1_info=0956197
|website=http://lyonstown.com/
|footnotes=
|pop_est_as_of=2016
|pop_est_footnotes=
|population_est=5456
}}

لیونز ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Lyons, New York) [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکانین]] [[نیویوک ایالتی|نیویوک]] ایالتینده یئرلشن بیر شهر . ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۵۴۵۶ نفر ایدی.

== قایناقلار ==

{{قایناق}}

{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Lyons, New York
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}

{{Authority control}}

[[بؤلمه:آمریکا شهرلری]]</text>
      <sha1>ip0amjt2ia50gjj07jjauosnvke955r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سودوس، نیویورک</title>
    <ns>0</ns>
    <id>584368</id>
    <revision>
      <id>1593492</id>
      <parentid>1593351</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T03:02:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1593492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4438" sha1="qgcedxufuqnmbvg678j3x7wtip10ijx" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|official_name=Sodus, New York
|settlement_type=[[Administrative divisions of New York#Town|Town]]
|nickname=
|motto=
&lt;!-- Images --&gt;
|image_skyline=Church in Sodus Point, New York.jpg
|imagesize=225 px
|image_caption=A church in [[Sodus Point, New York|Sodus Point]]
|image_flag=
|image_seal=
&lt;!-- Maps --&gt;
||pushpin_map=New York
|pushpin_label_position=&lt;!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --&gt;
|pushpin_map_caption=Location within the state of New York
|image_map=Wayne County New York incorporated and unincorporated areas Sodus highlighted.svg
|mapsize=260px
|map_caption=Location in [[Wayne County, New York|Wayne County]] and the state of [[New York (state)|New York]].
&lt;!-- Location --&gt;
|subdivision_type=[[List of sovereign states|Country]]
|subdivision_name=United States
|subdivision_type1=[[U.S. state|State]]
|subdivision_name1=[[New York (state)|New York]]
|subdivision_type2=[[List of counties in New York|County]]
|subdivision_name2=[[Wayne County, New York|Wayne]]
|government_footnotes=
|government_type=[[City Council|Town Board]]
|leader_title=[[Town Supervisor|Supervisor]]
|leader_name=Scott Johnson&lt;ref name=&quot;CHAMBER&quot;&gt;[https://townofsodus.net/sodus-town-supervisor Town of Sodus - Sodus Town Supervisor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200924165049/https://townofsodus.net/sodus-town-supervisor |date=2020-09-24 }}, Retrieved Jan. 30, 2020.&lt;/ref&gt;
|leader_title1=[[Clerk (municipal official)|Clerk]]
|leader_name1=Lorraine Diver
|leader_title2=[[Justice Courts (New York)|Court]]
|leader_name2=Justice Robert A. Fratengelo&lt;br&gt;Justice Thomas A. Putnam
|established_title=Established
|established_date=January 1789&lt;ref name=&quot;WCHISTORY&quot;&gt;[http://www.co.wayne.ny.us/departments/historian/HistSodus.htm Wayne County Office of County Historian - Town of Sodus History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141217191050/http://www.co.wayne.ny.us/Departments/historian/HistSodus.htm |date=2014-12-17 }} {{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141217191050/http://www.co.wayne.ny.us/Departments/historian/HistSodus.htm |archivedate=2014-12-17 |title=archive copy |url=http://www.co.wayne.ny.us/Departments/historian/HistSodus.htm |accessdate=2021-02-08}}, Retrieved Jun. 7, 2015.&lt;/ref&gt;
&lt;!-- Area --&gt;
|unit_pref=Imperial
|area_footnotes=&lt;ref name=&quot;CenPopGazetteer2016&quot;&gt;{{cite web|title=2016 U.S. Gazetteer Files|url=https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2016_Gazetteer/2016_gaz_place_36.txt|publisher=United States Census Bureau|accessdate=Jul 5, 2017}}&lt;/ref&gt;
|area_magnitude=
|area_total_km2=179.35
|area_land_km2=174.22
|area_water_km2=5.13
|area_total_sq_mi=69.25
|area_land_sq_mi=67.27
|area_water_sq_mi=1.98
&lt;!-- Population --&gt;
|population_as_of=[[2010 United States Census|2010]]
|population_footnotes=
|population_total=8384
|population_density_km2=46.52
|population_density_sq_mi=120.49
&lt;!-- General information --&gt;
|timezone=[[North American Eastern Time Zone|Eastern (EST)]]
|utc_offset=-5
|timezone_DST=EDT
|utc_offset_DST=-4
|elevation_footnotes=
|elevation_m=137
|elevation_ft=451
|coordinates={{coord|43|14|10|N|77|04|05|W|region:US-NY|display=inline,title}}
|postal_code_type=[[ZIP code]]
|postal_code=14551
|area_code=[[Area code 315|315]] and [[Area code 680|680]]
|blank_name=[[Federal Information Processing Standard|FIPS code]]
|blank_info=36-68209
|blank1_name=[[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID
|blank1_info=0965619
|website=https://www.townofsodus.net/
|footnotes=
|pop_est_as_of=2016
|pop_est_footnotes=
|population_est=8105
}}

سودوس ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Sodus, New York) [[آمریکا بیرلشمیش ایالتلری|آمریکانین]] [[نیویوک ایالتی|نیویوک]] ایالتینده یئرلشن بیر شهر . ۲۰۱۸-جی وئریلن معلوماتا اهالیسینین سایی ۸۱۰۵ نفر ایدی.

== قایناقلار ==

{{قایناق}}

{{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو
| یازار     =no 
| ویکی‌سؤزلوک    =no 
| ویکی‌کیتاب    =no 
| ویکی‌سؤز =no 
| ویکی‌قایناق   =no 
| ویکی‌آمبار   =Sodus, New York
| ویکی‌خبر      =no 
| ویکی‌گیل    =no 
| ویکی‌دولانما    =no
| ویکی‌بیلیم‌یورد    =no
}}

{{Authority control}}

[[بؤلمه:آمریکا شهرلری]]</text>
      <sha1>qgcedxufuqnmbvg678j3x7wtip10ijx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بارتین اوستانی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>586570</id>
    <revision>
      <id>1593488</id>
      <parentid>1458590</parentid>
      <timestamp>2026-09-27T22:14:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1593488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3215" sha1="revvoo403f7y68npr5rx9xew8girt2z" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --&gt;
| name                    =  بارتین اوستانی
| native_name             = Bartın ili&lt;!-- if different from the English name --&gt;
| native_name_lang        = tr&lt;!-- ISO 639-2 code e.g. &quot;tr&quot; for Turkish. If more than one, use {{Lang}} instead --&gt;
| settlement_type         = [[تورکیه اوستانلاری]]
| image_skyline           = Districts of Bartın.png
| image_caption           = Districts of Bartın Province
| image_flag              = 
| image_seal              = 
&lt;!-- maps and coordinates ------&gt;
| image_map               = Bartın in Turkey.svg
| mapsize                 = 300px
| map_caption             = Location of Bartın Province in Turkey 
&lt;!-- location ------------------&gt;
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[تورکیه]]
| subdivision_type1       = [[First-level NUTS of Turkey|Region]]
| subdivision_name1       = [[West Black Sea Region (statistical)|West Black Sea]]
| subdivision_type2       = [[Second-level NUTS of Turkey|Subregion]]
| subdivision_name2       = [[Zonguldak Subregion|Zonguldak]]
| seat_type               = Provincial seat and largest city
| seat                    = 
| seat1_type              = Largest city
| seat1                   = 
&lt;!-- coordinates --&gt;
| coordinates = 
&lt;!-- government type, leaders --&gt;
| leader_title            = [[Electoral districts of Turkey|Electoral district]]
| leader_name             = [[Bartın (electoral district)|Bartın]]
| leader_title1           = 
| leader_name1            = 
| total_type              = Total
| area_total_km2          = 2120
| population_footnotes    = {{Wikidata|reference|P1082|P585=2018}}
| population_total        = {{Wikidata|property|raw|P1082|P585=2018}}
| population_as_of        = 2018
| population_density_km2  = auto
| population_urban        = 
| population_urban_footnotes     =  
| population_rural        = 
| population_rural_footnotes     =  
| area_code_type          = &lt;!-- defaults to: Area code(s) --&gt;
| area_code               = 0378
| registration_plate      = 74
| website                 = 
| footnotes               = 
}}

'''بارتین اوستانی''' [[تورکیه]] اوستانلاریندان بیری دیر.

==قایناقلار==
{{قایناق}}

{{آمبار بؤلمه|Bartın Province}}
{{Wikisource1911Enc|Bartan}}
* [http://www.bartin.gov.tr/ Bartın governor's official website]
* [http://www.bartinbelediyesi.com/ Bartın municipality's official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160624182858/http://bartinbelediyesi.com/ |date=2016-06-24 }}
* [https://web.archive.org/web/20100515183157/http://www.dmi.gov.tr/en-US/forecast-cities.aspx?m=bartin Bartın weather forecast information]
* [https://web.archive.org/web/20110507135333/http://amasra.biz/haberler/15-english.html Bartin - Amasra]
* [https://web.archive.org/web/20110507135333/http://amasra.biz/haberler/15-english.html Bartin - Amasra]

{{تورکیه ناحیه‌لری|provname=بارتین|image=Bartın|sortkey=Bartin}}
{{تورکیه اوستانلاری}}


{{Authority control}}
بؤلمه:بارتین اوستانی|*]]</text>
      <sha1>revvoo403f7y68npr5rx9xew8girt2z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ظفر گونو (آذربایجان جومهوریتی)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>603050</id>
    <revision>
      <id>1593498</id>
      <parentid>1593379</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T03:41:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1593498</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16450" sha1="swomj7e1ensr4w8l28w119o8w1moo92" xml:space="preserve">{{short description|public holiday in Azerbaijan in commemoration of Azerbaijan being the victor in the 2020 Nagorno-Karabakh war}}{{Infobox holiday|holiday_name=ظفر گونو|type=ایش گونو اولمایان بایرام گونو|image=Azerbaijani people celebrating victory in Karabakh. Bulbul avenue2.jpg|imagesize=250px|caption=[[باکی]]‌دا آذربایجان خالقی قاراباغداکی غلبه‌نی قئید ائدیر|official_name=ظفر گونو|nickname=آذربایجانین وطن موحاربیه‌سینده غلبه گونو|observedby=[[آذربایجان جومهوریتی]]|significance=آذربايجانين [[۲۰۲۰ داغلیق قاراباغ ساواشی]] نين غاليبي اولماسی‌نين خاطيره‌سينه|date=8 نووامبر|scheduling=هر ایل همین گون|duration=1 گون|frequency=ایل‌لیک|relatedto=[[۲۰۲۰ داغلیق قاراباغ ساواشی]]}} '''ظفر گونو''' — [[آذربایجان جومهوریتی]]&lt;nowiki/&gt;نده [[۲۰۲۰ داغلیق قاراباغ ساواشی|ایکینجی قاراباغ موحاریبه‌سی]]&lt;nowiki/&gt;نده غلبه شرفینه قئید ائدیلن گون. پرزیدنت [[ایلهام علیئو|الهام علی‌یئو]]&lt;nowiki/&gt;ین 2020-جی ایل دسامبرین 3-ده ایمضالادیغی &quot; آذربایجان جومهوریتینده ظفر گونونون تأسیس ائدیلمه‌سی حاقیندا &quot;  سرانجاما اساساً قئید ائدیلیر.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://azertag.az/xeber/Azerbaycan_Respublikasinda_Zefer_Gununun_tesis_edilmesi_haqqinda_Azerbaycan_Respublikasi_Prezidentinin_Serencami-1657265 Azərbaycanda Zəfər Günü təsis edilib - SƏRƏNCAM]&lt;/ref&gt; 

== تاریخی ==
  27 سپتامبر 2020-جی ایل سحر ساعات‌لاریندا [[ارمنیستان]] سیلاحلی قووّه لری‌نین گئنیش‌میقیاسلی تخریبات تؤرده‌رک جبهه بویو زونادا یئرلشن آذربایجان اوردوسونون مؤوقع‌لرینی و یاشاییش منطقه‌لرینی ایری‌چاپلی سیلاح‌لار، میناآتان‌لار و موختلیف چاپلی آرتیللریا قورغولاریندان اینتنسیو آتشه توتماسی نتیجه سینده، [[ارمنیستان]] اوردوسونون دؤیوش آکتیولیگی‌نین قارشیسینی آلماق، مولکی اهالی‌نین تهلوکه‌سیزلیگینی تأمین ائتمک مقصدیله آذربایجان اوردوسونون کوماندان‌لیغی طرفیندن قوشون‌لارین بوتون جبهه  بویو سورعتلی عکس-هوجوم عملیاتی باشلاماسی باره ده قرار وئریلمیشدیر.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://mod.gov.az/az/news/ermenistan-silahli-quvveleri-butun-cebhe-boyu-genismiqyasli-texribat-toredib-32310.html &quot;Ermənistan silahlı qüvvələri bütün cəbhə boyu genişmiqyaslı təxribat törədib&quot;]. mod.gov.az (az.). Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyi. 27 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 8 noyabr 2020.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;[https://report.az/dagliq-qarabag-munaqishesi/ermenistan-silahli-quvveleri-butun-cebhe-boyu-genismiqyasli-texribat-toredib/ Ermənilər cəbhə boyu təxribat törədib, ölənlər və yaralananlar var]&quot;. report.az(az.). Report İnformasiya Agentliyi. 27 sentyabr 2020. &lt;small&gt;İstifadə tarixi: 8 noyabr 2020&lt;/small&gt;.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;[http://www.asanradio.az/news/30333 Ermənilər cəbhə boyu təxribat törədib - Ölən və yaralılar var] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211107192747/http://www.asanradio.az/news/30333 |date=2021-11-07 }}&quot;. asanradio.az(az.). ASAN Radio. 27 sentyabr 2020. &lt;small&gt;İstifadə tarixi: 8 noyabr 2020&lt;/small&gt;.&lt;/ref&gt; قارشی‌دورمالار نتیجه‌سینده ارمنیستاندا حربی وضعیت و عومومی سفربرلیک&lt;ref&gt;&quot;[https://www.bbc.com/news/world-europe-54314341 Armenia and Azerbaijan fight over disputed Nagorno-Karabakh]&quot;. bbc.com.BBC News. 27 sentyabr 2020. &lt;small&gt;İstifadə tarixi: 8 noyabr 2020&lt;/small&gt;.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;[https://in.reuters.com/article/armenia-azerbaijan-martial-law/nagorno-karabakh-announces-martial-law-and-total-mobilization-idINKBN26I086?il=0 Nagorno-Karabakh announces martial law and total mobilization] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201011141606/https://in.reuters.com/article/armenia-azerbaijan-martial-law/nagorno-karabakh-announces-martial-law-and-total-mobilization-idINKBN26I086?il=0 |date=2020-10-11 }}&quot;. reuters.com(ingilis). Reuters. 27 sentyabr 2020. &lt;small&gt;İstifadə tarixi: 8 noyabr 2020&lt;/small&gt;.&lt;/ref&gt;، آذربایجاندا ایسه حربی وضعیت و کومندانت ساعاتی&lt;ref&gt;&quot;[https://www.reuters.com/article/armenia-azerbaijan-curfew/azerbaijans-parliament-approves-martial-law-curfews-presidents-aide-idINKBN26I0OU Azerbaijan's parliament approves martial law, curfews - president's] aide&quot;. reuters.com (ingilis). Reuters. 27 sentyabr 2020. İstifadə tarixi: 8 noyabr 2020.&lt;/ref&gt;، 28 سپتامبردا قیسماً سفربرلیک اعلان ائدیلمیشدیر.&lt;ref&gt;&quot;[https://tass.com/world/1205799 Azerbaijan's president orders partial military mobilization]&quot;. tass.com (ingilis).TASS. 28 sentyabr 2020. &lt;small&gt;İstifadə tarixi: 8 noyabr 2020&lt;/small&gt;.&lt;/ref&gt; قارشی دورمالار قیسا مودتده سورعتله آلوولانمیش و [[۲۰۲۰ داغلیق قاراباغ ساواشی|ایکینجی قاراباغ موحاریبه‌سی]]&lt;nowiki/&gt;نه چئوریلمیشدیر.&lt;ref&gt;&quot;[https://www.thenewhumanitarian.org/news-feature/2020/11/5/nagorno-karabakh-armenia-azerbaijan-conflict-humanitarian-impact The humanitarian fallout of the Nagorno-Karabakh conflict]&quot;. thenewhumanitarian.org (ingilis). The New Humanitarian. 5 noyabr 2020. &lt;small&gt;İstifadə tarixi: 8 noyabr2020&lt;/small&gt;.&lt;/ref&gt; 

  [[ارمنیستان|ارمنیستان جومهوریتی]] ایله 44 گون داوام ائدن موحاریبه عرضینده 4 اوکتوبردا [[جبراییل رایونو|جبراییل]]&lt;ref&gt;&quot;[https://modern.az/az/news/258639 Cəbrayıl işğaldan AZAD OLUNDU]&quot;. modern.az(az.). 4 oktyabr 2020. &lt;small&gt;İstifadə tarixi: 8 noyabr 2020&lt;/small&gt;.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210805132926/https://poliqon.az/ &quot;Prezident: Cəbrayıl rayonunun böyük hissəsinin və Cəbrayıl şəhərinin azad edilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır]&quot;. azeridefence.com (az.). 4 oktyabr 2020. &lt;small&gt;2021-08-05 tarixində [https://azeridefence.com/prezident-c%C9%99brayil-rayonunun-boyuk-hiss%C9%99sinin-v%C9%99-c%C9%99brayil-s%C9%99h%C9%99rinin-azad-edilm%C9%99si-xususi-%C9%99h%C9%99miyy%C9%99t-dasiyir/ orijinalından] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210805132926/https://poliqon.az/ |date=2021-08-05 }} {{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210805132926/https://poliqon.az/ |archivedate=2021-08-05 |title=archive copy |url=https://poliqon.az/ |accessdate=2021-11-07}} arxivləşdirilib&lt;/small&gt;. &lt;small&gt;İstifadə tarixi:8 noyabr 2020&lt;/small&gt;.&lt;/ref&gt;، 17 اوکتوبردا [[فوضولی رایونو|فضولی]] &lt;ref&gt;&quot;[https://oxu.az/politics/431887 İlham Əliyev: &quot;Füzuli işğaldan azad olundu]&quot;&quot;. oxu.az (az.). 17 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 8 noyabr 2020.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://lent.az/news/381264 &quot;Ali Baş Komandan: &quot;Zəngilan şəhəri və bir neçə kənd işğaldan azad edildi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201202053243/https://lent.az/news/381264 |date=2020-12-02 }}&quot;&quot;. lent.az (az.). 20 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 8 noyabr 2020.&lt;/ref&gt;، 20 اوکتوبردا [[زنگیلان رایونو|زنگیلان]]&lt;ref&gt;&quot;[https://qafqazinfo.az/news/detail/zengilan-ve-bu-kendleri-azad-edildi-302548 Zəngilan və bu kəndləri azad edildi]&quot;. qafqazinfo.az (az.). Qafqazinfo. 20 oktyabr 2020. &lt;small&gt;İstifadə tarixi: 8 noyabr 2020&lt;/small&gt;.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://lent.az/news/381264 &quot;Ali Baş Komandan: &quot;Zəngilan şəhəri və bir neçə kənd işğaldan azad edildi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201202053243/https://lent.az/news/381264 |date=2020-12-02 }}&quot;&quot;. lent.az (az.). 20 oktyabr 2020. İstifadə tarixi: 8 noyabr 2020&lt;/ref&gt;، 25 اوکتوبردا [[قوبادلی رایونو|قوبادلی]]&lt;ref&gt;&quot;[https://qafqazinfo.az/news/detail/qubadli-seheri-isgaldan-azad-olundu-303029 Qubadlı şəhəri işğaldan azad olundu!]&quot;. qafqazinfo.az (az.). Qafqazinfo. 25 oktyabr 2020.&lt;small&gt;İstifadə tarixi: 8 noyabr 2020&lt;/small&gt;.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;[https://sputnik.az/karabakh/20201025/425292529/Qubadl-hri-ialdan-azad-edildi---Prezident.html Qubadlı şəhəri işğaldan azad edildi - Prezident] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210805132929/https://sputnik.az/karabakh/20201025/425292529/Qubadl-hri-ialdan-azad-edildi---Prezident.html |date=2021-08-05 }}&quot;. sputnik.az (az.). Sputnik Azərbaycanca. 25 oktyabr 2020. &lt;small&gt;İstifadə tarixi: 8 noyabr 2020&lt;/small&gt;.&lt;/ref&gt; و 8 نووامبردا [[شوشا]] شهری ایشغالدان آزاد ائدیلمیشدیر. &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;&quot;[https://sputnik.az/karabakh/20201108/425412809/Musteqillik-tarixmizin-en-ehemiyyetli-xeberi-susa-azad-edildi.html Müstəqillik tariximizin ən möhtəşəm xəbəri - Şuşa azad edildi!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210805132949/https://sputnik.az/karabakh/20201108/425412809/Musteqillik-tarixmizin-en-ehemiyyetli-xeberi-susa-azad-edildi.html |date=2021-08-05 }}&quot;. sputnik.az (az.). Sputnik Azərbaycan. 8 noyabr 2020. &lt;small&gt;İstifadə tarixi: 8 noyabr 2020&lt;/small&gt;.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;&quot;[https://sputnik.az/karabakh/20201108/425412809/Musteqillik-tarixmizin-en-ehemiyyetli-xeberi-susa-azad-edildi.html İlham Əliyev: Şuşa işğaldan azad edildi!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210805132949/https://sputnik.az/karabakh/20201108/425412809/Musteqillik-tarixmizin-en-ehemiyyetli-xeberi-susa-azad-edildi.html |date=2021-08-05 }}&quot;. oxu.az(az.). 8 noyabr 2020. &lt;small&gt;İstifadə tarixi: 8 noyabr 2020&lt;/small&gt;.&lt;/ref&gt;[[موسکو]]&lt;nowiki/&gt;دا ایمضالانان موقاویله‌یه اساساً، نووامبرین 10-او [[باکی]] واختی ایله ساعات 01:00-دان اعتیباراً  [[داغلیق قاراباغ موناقیشه‌سی]] زوناسیندا آتشین و حربی عملیات‌لارین تام دایاندیریلماسی، 1 -دسامبرادک [[ارمنیستان]] قووّه لری‌نین [[داغليق قاراباغ|داغلیق قاراباغ]]&lt;nowiki/&gt;ین اطرافیندا [[ارمنیستان]] نظارتینده کی  آذربایجان اراضی‌لریندن چیخاریلماسی و [[ناخجیوان موختار جومهوریتی|ناخچیوان موختار جومهوریتی]] ایله آذربایجانین غرب رایون‌لارینی بیرلشدیرن یئنی نقلیات کوممونیکاسیالاری نین اینشاسی نین تأمین ائدیلمه‌سی اعلان ائدیلمیشدیر.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20201116202009/https://lent.az/news/385283 &quot;Prezident İlham Əliyev Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan rəhbərlərinin iştirakı ilə imzalanmış sənədin mətnini açıqlayıb tam mətn]&quot;. lent.az (az.). 10 noyabr 2020. &lt;small&gt;2020-11-16 tarixində orijinalındanarxivləşdirilib&lt;/small&gt;. &lt;small&gt;İstifadə tarixi: 10 noyabr 2020&lt;/small&gt;.&lt;/ref&gt; 

  2020-جی ایل نووامبرین 20-ده [[آغدام رایونو|آغدام]]،&lt;ref&gt;[https://president.az/articles/45923 &quot;Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Ermənistan Respublikasının baş naziri və Rusiya Federasiyasının Prezidentinin Bəyanatı&quot;]. 2020.&lt;/ref&gt; نووامبرین 25-ده [[کلبجر رایونو|کلبجر]]،&lt;ref&gt;[https://president.az/articles/45923 &quot;Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Ermənistan Respublikasının baş naziri və Rusiya Federasiyasının Prezidentinin Bəyanatı&quot;]. 2020.&lt;/ref&gt; دسامبرین 1-ده [[لاچین رایونو|لاچین]] رایون‌لاری&lt;ref&gt;[https://mod.gov.az/az/video-arxiv-047/?vid=33925 &quot;Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Ermənistan Respublikasının baş naziri və Rusiya Federasiyasının Prezidentinin Bəyanatı&quot;. 2020.]&lt;/ref&gt; آزاد ائدیلمیشدیر.  

== ظفر گونونون تأسیس ائدیلمه‌سی ==
  آذربایجاندا ظفر گونونون تأسیس ائدیلمه‌سی حاقدا پرزیدنتین ایلک فرمانی دسامبرین 2-ده وئریلمیشدی. بو سرانجاما اساساً ظفر گونو هر ایل نووامبرین 10-دا کئچیریلمه‌لی ایدی. &lt;ref&gt;[https://azertag.az/xeber/Azerbaycan_Respublikasinda_Zefer_Gununun_tesis_edilmesi_haqqinda_Azerbaycan_Respublikasi_Prezidentinin_Serencami-1656213 Azərbaycan Respublikasında Zəfər Gününün təsis edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı]&lt;/ref&gt;لاکین دسامبرین 3-ده نووامبرین 10-نون [[تورکیه]]&lt;nowiki/&gt;ده [[مصطفی کمال آتاتورک]]&lt;nowiki/&gt;ون آنیم گونو اولدوغونو نظره آلاراق، آذربایجان جومهوریتی‌نین پرزیدنتی جناب [[ایلهام علیئو|الهام علی‌یئو]] ظفر گونونون تاریخی‌نین دییشدیریلمه‌سی باره ده قرار قبول ائتمیشدیر.&lt;ref&gt;[https://azertag.az/xeber/Azerbaycan_Respublikasinda_Zefer_Gununun_tesis_edilmesi_haqqinda_Azerbaycan_Respublikasi_Prezidentinin_2020_ci_il_2_dekabr_tarixli_2312_nomreli_Serencaminin_legv_edilmesi_barede_Azerbaycan_Respublikasi_Prezidentinin_Serencami-1657263 “Azərbaycan Respublikasında Zəfər Gününün təsis edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2020-ci il 2 dekabr tarixli 2312 nömrəli Sərəncamının ləğv edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı]&lt;/ref&gt; [[شوشا]] شهری‌نین و اونون ایشغالدان آزاد ائدیلمه‌سی‌نین تاریخی اهمیتی نظره آلیناراق غلبه - ظفر گونو هر ایل نووامبرین 8-ده طنطنه‌لی شکیلده قئید ائدیلمه‌سی قرارا آلینمیشدیر.&lt;ref&gt;[https://azertag.az/xeber/Azerbaycan_Respublikasi_Prezidentinin_Administrasiyasinin_melumati-1657235 Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının məlumatı]&lt;/ref&gt; 

=== پرزیدنتین سرانجامی ===
  آذربایجان خالقی‌نین عزمی و ایراده‌سی، ایقتیصادی گوجو، موعاصیر اوردو قوروجولوغو و خالق-ایقتیدار بیرلیگی اؤلکه‌میزین ایکینجی قاراباغ موحاریبه‌سینده غلبه‌سینی تأمین ائدن موهوم عامیل‌لر اولدو. بو موحاریبه‌ده غلبه پرزیدنت الهام علی‌یئوین بو غلبه‌نی قئید ائتمک اوچون خوصوصی بایرام گونونون تأسیس ائدیلمه سی باره ده سرانجام ایمضالامیشدیر.  

  سرانجامدا دئییلیر:  &quot; آذربایجان جومهوریتی‌نین آنایاساسی‌نین 109-جو مادّه‌سی نین 32-جی بندینی رهبر توتاراق، خالقیمیزین قودرتی‌نین و میلّی غوروروموزون طنطنه‌سینه چئوریلن، دؤولتیمیزین نوفوذو و گله‌جک اینکیشافی باخیمیندان موستثنا اهمیت کسب ائدن بو میثیلسیز غلبه‌نین ابدی‌لشدیریلمه سی مقصدیله قرارا آلیرام:  

  1. هر ایل نووامبرین 8-ای آذربایجان جومهوریتینده ظفر گونو کیمی طنطنه‌لی شکیلده قئید ائدیلسین.  

  2. آذربایجان جومهوریتی نین ناظیرلر کابینه‌سی بو سرانجامدان ایره‌لی گلن مسله‌لری حل ائتسین &quot; .&lt;ref&gt;[https://azertag.az/xeber/Azerbaycan_Respublikasinda_Zefer_Gununun_tesis_edilmesi_haqqinda_Azerbaycan_Respublikasi_Prezidentinin_Serencami-1657265 Azərbaycan Respublikasında Zəfər Gününün təsis edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı]&lt;/ref&gt; 

== اتک یازی‌لار ==
&lt;references /&gt;
[[بؤلمه:آذربایجان جومهوریتی]]</text>
      <sha1>swomj7e1ensr4w8l28w119o8w1moo92</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کوراسائو میلّی فوتبال تیمی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>604887</id>
    <revision>
      <id>1593585</id>
      <parentid>1588121</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T08:59:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>261</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:Curacao_Football_Federation.svg|Curacao_Football_Federation.svg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Túrelio|Túrelio]] because: [[:c:COM:L|Copyright violation]]: Curaçao Football Federation logo.</comment>
      <origin>1593585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5173" sha1="px9vmogojllfeg6q3ujx3glv9h1vcy7" xml:space="preserve">{{Short description|Men's national association football team representing Curaçao}}
{{Infobox national football team
| Name                  = کوراسائو
| Badge                 =
| Badge_size            = 150
| Nickname              = ''La Familia Azul'' &lt;br /&gt; ''La Pantera Negra'' &lt;br /&gt; ''La Pantera Azul'' 
| Association           = [[Curaçao Football Federation|Federashon Futbòl Kòrsou]]
| Coach                 = Vacant&lt;ref&gt;[https://www.fifa.com/about-fifa/associations/CUW FIFA.com]&lt;/ref&gt;
| Captain               = [[کوکو مارتینا]]
| Most caps             = [[کوکو مارتینا]] (۵۳)
| Top scorer            = [[لئاندرو باکونا]] &lt;br&gt; [[Rangelo Janga]] (13)
| Home Stadium          = [[Ergilio Hato Stadium|Stadion Ergilio Hato]]
| Confederation         = {{Nowrap|[[CONCACAF]] (North America)}}
| Sub-confederation     = [[Caribbean Football Union|CFU]] (Caribbean)
| FIFA Trigramme        = CUW
| FIFA Rank             = {{FIFA World Rankings|Curaçao}}
| FIFA max              = 68
| FIFA max date         = July 2017
| FIFA min              = 188
| FIFA min date         = December 2003
| Elo Rank              = {{World Football Elo Ratings|Curaçao}}
| Elo max               = 43
| Elo max date          = 5 March 1948
| Elo min               = 188
| Elo min date          = 25 October 2012
| pattern_la1           =
| pattern_b1            = _nikelegend1920wb
| pattern_ra1           = 
| pattern_sh1           = 
| pattern_so1           = 
| leftarm1              = FFFFFF
| body1                 = FFFFFF
| rightarm1             = FFFFFF
| shorts1               = FFFFFF
| socks1                = FFFFFF
| pattern_la2           = _niketp19rg
| pattern_b2            = _niketp19rg
| pattern_ra2           = _niketp19rg
| pattern_sh2           = 
| pattern_so2           = _atromitos1819H
| leftarm2              = 0000FF
| body2                 = 0000FF
| rightarm2             = 0000FF
| shorts2               = 0000FF
| socks2                = 0000FF
| First game            = {{بایراقچه|Netherlands}} [[Aruba national football team|Aruba]] 0–4 '''{{fb-rt|Territory of Curaçao}}'''&lt;br /&gt;([[آروبا]], 6 April 1924)&lt;br /&gt;''as '''modern Curaçao'''''&lt;br /&gt;{{Fb|Dominican Republic}} 1–0 {{fb-rt|CUW}}&lt;br /&gt;([[San Cristóbal, Dominican Republic|San Cristóbal]], [[دومینیکن جومهوریتی]]; 18 August 2011)
| Largest win           = '''{{Fb|Netherlands Antilles}}''' 15–0 {{fb-rt|Puerto Rico|1952}}&lt;br /&gt;([[ونزوئلا]]; 15 January 1959)&lt;br /&gt;''as '''modern Curaçao'''''&lt;br /&gt;{{Fb|Curaçao}} 10–0 {{fb-rt|Grenada}}&lt;br /&gt;([[Willemstad]], [[کوراسائو]]; 10 September 2018)
| Largest loss          = {{Fb|Netherlands}} 8–0 '''{{fb-rt|Netherlands Antilles}}'''&lt;br /&gt;([[آمستردام]], [[هولند]]; 5 September 1962)&lt;br /&gt;{{Fb|Mexico}} 8–0 '''{{fb-rt|Netherlands Antilles}}'''&lt;br /&gt;([[پورتو پرنس]], [[هائیتی]]; 8 December 1973)&lt;br /&gt;''as '''modern Curaçao'''''&lt;br /&gt;{{Fb|Saint Lucia}} 5–1 {{fb-rt|Curaçao}}&lt;br /&gt;([[Gros Islet]], [[سنت لوسیا]]; 21 October 2012)&lt;br /&gt;{{Nowrap|{{fb|Saint Vincent and the Grenadines}} 4–0 {{fb-rt|Curaçao}}&lt;br /&gt;([[Gros Islet]], [[سنت لوسیا]]; 25 October 2012)}}
| World cup apps        = 
| World cup first       = 
| World cup best        =  
| Regional name         = [[CONCACAF Gold Cup|Gold Cup]]
| Regional cup apps     = 6&lt;!--as of 2019--&gt;
| Regional cup first    = [[1963 CONCACAF Championship|1963]]
| Regional cup best     = Third place ([[1963 CONCACAF Championship|1963]], [[1969 CONCACAF Championship|1969]])
| medaltemplates        = 
{{MedalCompetition|[[CONCACAF Gold Cup]]}}
{{MedalBronze|[[1963 CONCACAF Championship|1963 El Salvador]]|Team}}
{{MedalBronze|[[1969 CONCACAF Championship|1969 Costa Rica]]|Team}}
{{MedalCompetition|[[CCCF Championship]]}}
{{MedalSilver|[[1955 CCCF Championship|1955 Honduras]]|Team}}
{{MedalSilver|[[1957 CCCF Championship|1957 Netherlands Antilles]]|Team}}
{{MedalSilver|[[1960 CCCF Championship|1960 Cuba]]|Team}}
{{MedalBronze|[[1941 CCCF Championship|1941 Costa Rica]]|Team}}
{{MedalCompetition|[[Caribbean Cup|CFU Caribbean Cup]]}}
{{MedalGold|[[2017 Caribbean Cup|2017 Martinique]]|[[2017 Caribbean Cup squads#Curaçao|Team]]}}
}}

'''کوراسائو میلّی فوتبال تیمی''' ({{Lang-nl|Curaçaos voetbalelftal}}; [[پاپیامنتو دیلی]], ''Selekshon di Futbòl Kòrsou'') [[کوراسائو]]نون بین‌الخلق [[فوتبال]] اویونلارینین نوماینده‌سی‌دیر.

==قایناقلار==
{{قایناق}}

==خاریجی لینکلر==
* {{Official website}}
* [https://curacao-united.com/news/ Curaçao United] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251130092157/https://curacao-united.com/news/ |date=2025-11-30 }} Fan site
* [https://web.archive.org/web/20110312091042/http://www.fifa.com/associations/association=cuw/index.html Curaçao] at the FIFA website.

{{DEFAULTSORT:Curacao national football team}}
[[بؤلمه:کوراسائو میلّی فوتبال تیمی| ]]
[[بؤلمه:کارائیپ میلّی فوتبال تیم‌لری]]
[[Category:Football in Curaçao]]</text>
      <sha1>px9vmogojllfeg6q3ujx3glv9h1vcy7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کورد حزب‌الله‌ی عصیانی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>614560</id>
    <revision>
      <id>1593588</id>
      <parentid>1593472</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T09:41:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>27960</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1593588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52996" sha1="5j4mu079f0yc1athrage722p7espjjw" xml:space="preserve">{{Infobox military conflict
| conflict          = کورد حزب‌الله‌ی عصیانی
| place             = [[تورکیه]]
| combatant1        = {{Flagicon image|Kurdish Hezbollah flag.svg}} [[کورد حزب‌الله‌ی]]&lt;br&gt;''دستکچیلری:''&lt;br&gt;{{Flagicon image|Flag of Jihad.svg}} [[کوردوستان اسلامی حرکتی (تورکیه)]]&lt;br&gt;{{Flagicon image|Flag of the Taliban.svg}} [[کوردوستان اسلامی حرکتی|کوردوستان اسلامی حرکتی (عراق)]]&lt;br&gt;{{Flagicon image|Flag of Kurdistan Workers' Party.svg}} [[کوردوستان ایشچی حیزبی|پەکەکە]] (1995دن سونرا)&lt;br&gt;{{بایراقچه|Iran}} [[ایران]] (ادعا ادیلیر)
| combatant2        = {{بایراق|Turkey}}
| commander1        = {{Flagicon image|Kurdish Hezbollah flag.svg}} [[حسین ولی‌اوغلو]] {{KIA}}&lt;br&gt;{{Flagicon image|Kurdish Hezbollah flag.svg}} ادیب گوموش{{POW}}&lt;br&gt;{{Flagicon image|Kurdish Hezbollah flag.svg}} جمال توتار{{POW}}&lt;br&gt;{{Flagicon image|Kurdish Hezbollah flag.svg}} عیسی آلتسوی{{Surrendered}}
| commander2        = {{بایراقچه|Turkey}} [[سلیمان دمیرل]]&lt;br&gt; {{بایراقچه|Turkey}} [[تانسو چیللر]]&lt;br&gt; {{بایراقچه|Turkey}} [[مسعود یلماز]]&lt;br&gt; {{بایراقچه|Turkey}}‌ [[نجم‌الدین ارباکان]] &lt;br&gt; {{بایراقچه|Turkey}} [[بلند اجوید]]&lt;br&gt; {{بایراقچه|Turkey}} [[عبدالله گول]]&lt;br&gt; {{بایراقچه|Turkey}} [[رجب طیب اردوغان]]&lt;br&gt;{{بایراقچه|Turkey}} [[غفار اوققان]] {{KIA}}
| units1            = عسکری قانادی
| units2            = [[تورکیه سیلاحلی گوجلری]]
*ژاندارما
** ژؤح
** ژیتم
* کند محافظەجیلر
داخلی وزارتی
* گەدەسە
** پؤح
[[میللی ایستیخبارات تشکیلاتی]]
| combatant3        = 
| partof            = کورد-تورک منازعەسی
| date              = 1983–حاظرده (41 ایللر)&lt;br&gt;اساس مرحله: 1995–2002 (7 ایللر)
| image             = 
| caption           = 
| status            = دوام ادیر
}}

'''کورد حزب‌الله‌ی عصیانی''' 1980-2000-جی ایللر آراسنده کورد حزب‌الله‌ینین رهبرلیک اتدیگی سوی‌قصدلر، سلاحلی توقوشمالار، آدم اوغورلوغو، و دیگر هجوملر دورو ایدی. عصیان کورد حزب‌الله‌ینین ایلک قورولدوغو وقتدان باشلایئب و 2000-جی ایلده تورک پولیسی طرفندن اولدورولنه قدر [[حسین ولی‌اوغلو]]، 2001-جی ایلدن 2002-جی ایلده گروپون  تَرک‌سلاح ادیلدیگینی اعلان ادنه قدر عیسی آلتسوی طرفندن اداره اولونوب. تورکیه حکومتینین کورد حزب‌الله‌آ قارشی باسقنلاری دوام ادیر.

== کچمیش ==
تورکیه حاکمیتی ادعا ادیردی کی، کورد حزب‌الله‌ی ایران طرفندن مالیەلشدیریلیر و اونون دویوشچولری ایران اسلام جمهوریتینده تعلیم کچیب، ایران ایسه تورکیه حکومتنی دویرماخ و ایران گیبی اسلام جمهوریتی قورماخ اوچون کورد حزب‌الله‌یندن استفاده اتمگی لایحەلشدیریر.&lt;ref&gt;''The Turkish Counter-Terrorism Experience'', Suleyman Ozeren, '''Organizational and Psychological Aspects of Terrorism''', Ed. Centre of Excellence Defence against Terrorism, (IOS Press, 2008), 159.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''Turkish Hezbollah'', '''Encyclopedia of Terrorism''', Ed. [[Harvey Kushner]], (Sage Publications Inc., 1993), 368-369.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''The Kurdish Question and Turkish Foreign Policy'', Kemal Kirisci, '''The future of Turkish foreign policy''', Ed. Lenore G. Martin, Dimitris Keridis, (MIT Press, 2004), 295.&lt;/ref&gt; بونا باخمایاراخ، کورد حزب‌الله‌ی بو مقصددن ال چکدی و کورد انفصالچیلیگینه اوستونلوک ورمیه باشلادی.&lt;ref name=&quot;:022&quot;&gt;{{Cite book|title=The Kurdish Hizbullah and Its Shifting Attitude towards Kurdishness and the Kurdish Issue in Turkey|last=Elitsoy|first=Aslı|date=June 2017}}&lt;/ref&gt;

کورد حزب‌الله‌ی تورکیەنی ظالم بیر دولت و اسلامن دشمنی، پەکەکەنی ایسه تهلکه اولاراخ گوروردو. کورد حزب‌الله‌ی تورکیەده کوردلارن یگانه نمایندەسی اولدوغونو ادعا ادرک پەکەکەنی غیرقانونی حساب ادیردی، پەکەکە ایسه اونلارا قارشی عینی جور حس ادیردی. کورد حزب‌الله عضولری &quot;پارتیا کارکرین کوردستانی&quot; آدلاری ایله پەکەکەنی تانماقدان امتناء اتدیلر و یالنیز &quot;پارتیا کافرین کوردستانی&quot;دان استفاده اتدیلر.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Understanding Turkey's Kurdish Question|last=Gürbüz|first=Mustafa|publisher=Lexington Books|year=2013|isbn=978-0-7391-8402-8|editor-last=Bilgin|editor-first=Fevzi|pages=168|language=en|editor-last2=Sarihan|editor-first2=Ali}}&lt;/ref&gt; حسین ولی‌اوغلونون یازدغی کورد حزب‌الله‌ی آرزوسونده گروپون رسمی هدفی کوردلارن مستقللیگیدیر.&lt;ref&gt;Kürt Sağı'nın Kimlik İnşası: Hizbullah ve Zehra Vakfı Örneği; Ali Murat İrat, pp. 123&lt;/ref&gt;

== پەکەکە ایله قارشیدورما ==
کورد حزب‌الله‌ی یاراندغی دورده پەکەکەیا قارشی دویوشماخ استمئیب، حتی بعضا دفعلرله پەکەکە ایله بارشماغا جهد ادیب، لاکن بونا نایل اولا بیلمئیب. اونلار صلح باغلاماخ و پەکەکە ایله گلجک امکداشلیغی مذاکره اتمک اوچون بقاع وادیسینی زیارت اتمک اوچون بیر هیئت گوندرمشدیلر، باخمایاراخ کی، 17 مای 1991-جی ایله پەکەکە هیچبیر سبب اولمادان شرناقدا یوکسک رتبەلی بیر کورد حزب‌الله عضوسونون والدینلرینی اولدوردویو زمان ایش پوزولدو. کورد حزب‌الله‌ی دفن مراسمینده پەکەکەیا قارشی محاربه اعلان اتدی و 3 دیسامبر 1991-جی ایلده کورد حزب‌الله عضوسو محمد عطا پەکەکەنین بولگه ضابطی میخائیل بایرو و محافظەچیلارینی اولدوردو. عطا داها سونرا تورک قوەلری ایله توقوشمادا اولدورولوب. پەکەکە ایله کورد حزب‌الله‌ی آراسندکی توقوشمالار 1995-جی ایله قدر دوام اتدی، پەکەکە 500-ه یاخن، کورد حزب‌الله‌ی ایسه 200-ه یاخن دویوشچوسو اتیردی. 1995-جی ایلدن سونرا کورد حزب‌الله‌ی و پەکەکە بیربیرلرینی هدف آلماغی دایاندردیلر و هیچبیر رسمی راضیلاشما الده اتمسەلر ده و دشمن اولاراخ قالماسینا باخمایاراخ دیقتلرینی تورکیه ایله مبارزەیه یونلتدیلر.&lt;ref&gt;Kurdish Hizbullah in Turkey, Mehmet Kurt, pp. 31&lt;/ref&gt;

1990-جی ایللر بویو کورد حزب‌الله‌ی پەکەکە ایله دویوشمخ استمدیگینی و آرالارندکی مناقشەنین یالنیز کوردلاره ضرر وردیگینی، تورکیه و درین دولتن خیرینه اولدوغونو بیان ادیردی. کورد حزب‌الله‌ی دا پەکەکەنین دوزومسوز اولدوغونو و مناقشەنی باشلاتانین اولدوغونو ادعا ادیب.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2011-01-16|title=Hizbullah'tan PKK'ya çağrı|url=https://www.ensonhaber.com/gundem/hizbullahtan-pkkya-cagri-2011-01-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20240323173335/https://www.ensonhaber.com/gundem/hizbullahtan-pkkya-cagri-2011-01-16|archive-date=March 23, 2024|access-date=2024-02-22|website=Ensonhaber|language=tr}}&lt;/ref&gt;

تورکیەنین فکرینجه، پەکەکە و کورد حزب‌الله‌ی 1998-جی ایلده رسمی و تام تأثیرلی آتش‌کس الده ادیب و اونلارن مناسبتلری انکشاف اتمیه باشلائیب، گلجک امکداشلیغه یول آچب.&lt;ref name=&quot;:32&quot;&gt;{{Cite web|title=Implications of Turkey's Anti-Hizbullah Operation {{!}} The Washington Institute|url=https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/implications-turkeys-anti-hizbullah-operation|archive-url=https://web.archive.org/web/20240323173726/https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/implications-turkeys-anti-hizbullah-operation|archive-date=March 23, 2024|access-date=2024-02-03|website=www.washingtoninstitute.org|language=en}}&lt;/ref&gt; حسین ولی‌اوغلو عبدالله اوجالاندان سونرا تورکیەده ان چوخ اختاریلان آدام کیمی صورتله یوکسلدیگی زمانلار ایدی.&lt;ref name=&quot;auto3&quot;&gt;{{Cite web|title=Türk Hizbullahı'nın derin tarihi|url=https://www.haber7.com/guncel/haber/74480-turk-hizbullahinin-derin-tarihi|archive-url=https://web.archive.org/web/20240323174024/https://m.haber7.com/guncel/haber/74480-turk-hizbullahinin-derin-tarihi|archive-date=March 23, 2024|website=Haber7}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto12&quot;&gt;{{Cite web|date=March 31, 2023|title=Hizbullah cinayetleri|url=https://www.ozgurpolitika.com/haberi-hizbullah-cinayetleri-175181|archive-url=https://web.archive.org/web/20240323174317/https%3A%2F%2Fwww.ozgurpolitika.com%2Fhaberi-hizbullah-cinayetleri-175181|archive-date=March 23, 2024|website=YeniOzgurPolitika.com}}&lt;/ref&gt;

کورد حزب‌الله‌ی تورکیه دولتی ایله ایشلمک اتهاملارینی رد ادرک، بونون پەکەکە تبلیغاتی اولدوغونو ادعا ادیر، تورکیه دولتی ده کورد حزب‌الله‌ینی تیرور تشکیلاتی و تهدید حساب ادیر، باخمایاراخ کی، اولجه کورد حزب‌الله‌ینه دوزسلر ده، پەکەکە ایله دویوشدوکلری اوچون.&lt;ref&gt;Kurdish Hizbullah in Turkey, Mehmet Kurt, pp. 38&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;voanews.com2&quot;&gt;{{Cite web|date=2011-01-31|title=Release of Radical Group's Leaders Causes Shock in Turkey|url=https://www.voanews.com/a/release-of--115006929/134343.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20240323174621/https%3A%2F%2Fwww.voanews.com%2Fa%2Frelease-of--115006929%2F134343.html|archive-date=March 23, 2024|access-date=2024-01-22|website=Voice of America|language=en}}&lt;/ref&gt; حسین ولی‌اوغلونو شخصا تانیان کورد حزب‌الله‌ مخالفی وردیگی مساحبەده کورد حزب‌الله‌ینین تورکیه دولتی ایله هیچبیر علاقەسینین اولمادیغینی، تورکیه دولتینین ده کورد حزب‌الله‌آ دوزمدیگینی ادعا ادیب. او، تورکیه دولتینین پەکەکە ایله مبارزه آپارماخلا چوخ مشغول اولدوغونو، کورد حزب‌الله‌آ دیقتی یونلتمک اولمادیغینی و بونون کورد حزب‌الله‌ین بویومسینه امکان وردیگینی، باخمایاراخ کی، تورکیه دولتی اوجالان حبس اولوناندا و پەکەکە ضعیفلدیکده کورد حزب‌الله‌ی تز مغلوب اتدی.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2000-03-28|title=Iran fed Hizbullah|url=https://www.milliyet.com.tr/en/iran-fed-hizbullah-5326319|archive-url=https://web.archive.org/web/20240323174839/https%3A%2F%2Fwww.milliyet.com.tr%2Fen%2Firan-fed-hizbullah-5326319|archive-date=March 23, 2024|access-date=2024-03-03|website=Milliyet|language=tr}}&lt;/ref&gt; تقاعدچو ژیتم آژانی تورکیەنین کورد حزب‌الله‌ینا پەکەکەیا قارشی یاردم تکلیف اتدیگینی تصدیقلدی، باخمایاراخ کی، حسین ولی‌اوغلو بوندن امتناء اتسه ده تورکیەده نفرتلرینی و پەکەکە ایله صلح اوچون سیلرینی بیر داها تصدیقلدی.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=June 22, 2004|title=Hizbullah nihayet sessizligini bozdu|url=http://www.rusencakir.com/Hizbullah-nihayet-sessizligini-bozdu/304|archive-url=https://archive.org/details/hizbullah-nihayet-sessizligini-bozdu-rusen-cakir|archive-date=May 22, 2024}}&lt;/ref&gt;

کورد حزب‌الله‌ی تورکیه دولتینین حزب‌الله‌ی قوردوغونو و اوندن استفاده اتدیگینی دیئن شخصلرین بوتون افادەلرینین یالان اولدوغونو ادعا ادیب و اوز نوبەستنده حزب‌الله‌ کثیره یلدرمدن (اوجلانین اسکی همسری), MİT-ده اشتراک ادن شخصلرندن, هابئله ارگنەقن ادعالارینی, تورک دولتینتن پەکەکەنی قوردوغونو و اونلاردان استفاده اتدیگینت افاده اتدی. کورد حزب‌الله‌ی بو آچقلامالاری یالنز پەکەکەیا دائم یالاندان اتهام اولونماغن نجا بیر حس اولدوغونو گوسترمک اوچون وردیکلرینی همچنین “پەکەکەنین ‘حزب‌الله‌ی دولت قوردو’ و یا ‘دولت استفاده اتدی’ سوزلرینی ایشلتمئی دایاندرمالی” و “نە پەکەکەنی دولت قوروب, نە دە حزب‌الله. نه پەکەکەنی دولتله امکداشلق ادیر، نه ده حزب‌الله”.&lt;ref name=&quot;:42&quot;&gt;{{Cite web|date=2024-07-06|title=Cemil Bayık'ın Açıklamaları Olumlu Ama...|url=https://hurseda.net/mehmet-celik/3449/cemil-bayik-in-aciklamalari-olumlu-ama.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20240608012053/https://hurseda.net/mehmet-celik/3449/cemil-bayik-in-aciklamalari-olumlu-ama.html|archive-date=June 8, 2024|access-date=2024-06-08|website=hurseda.net|language=en}}&lt;/ref&gt;

جمیل بائیق 2012-جی ایلده وردیگی مباحثەده &quot;حزب‌الله‌آ قارشی حرمتسزلیک اتمک و یا هر هانسی قارشیدورما، گرگینلک، و نفرت یاراتماق نیتمز یوخدور. کچمشده چوخ درین آغریلر و آغر خرجلر اولسا دا، هله ده اوندن دوندرمیریک. بزم اوچون واجب اولان، خلقمزن آزادلیگی و ماراقلاریدیر.&quot; پەکەکەنین حزب‌الله‌ی خارج ادرکن کورد خلقی آدندن نجا دانشدیغینی تنقید اتسەلر ده، حزب‌الله بائیقی و اونون آچقلاماسینی طریفلدی و پەکەکەنین “دونن ‘دشمن’ ددیئی, بوگون ‘دوستا’ چوریلدیئینی ادعا اتدی. بوگون ‘دوست’, صباح ‘دشمن’ اعلان اده بیلر”. حزب‌الله‌ همچنین قید ادیب کی, &quot;جمیل بائیقین وردیگی پیاملر قسما زهرلنمیش بال اولسا دا، بزم آرزو و امیدمز بالن غالب گلمسی و زهر تأثیرینه غالب گلمسیدیر&quot;.&lt;ref name=&quot;:42&quot; /&gt;

2013-جی ایلده دجله دانشگاهینده کورد حزب‌الله‌ طرفدارلاری ایله پەکەکە طرفدارلاری آراسنده تخریبات  طبیعتلی ورقەلر آتلدقدان سونرا 3 گون توقوشدو. حر دعوه حیزبینین صدری حسین ایلماز تورکلری هر ایکی طرفی قزشدرماخدا گناحلاندیراراخ، “پەکەکە-حزب‌الله چاتیشماسینین مقصدلی شکیلده یارادلماسینین استندیگینی” بیلدیریب. ایلماز، حر دعوه حیزبینین 2013-2015-جی ایللرده پەکەکە-تورکیه صلح sülh سورجینی دستکلدیگینی ادعا ادرک، پەکەکە ایله حزب‌الله آراسنده دائمی آتش‌کسین اونلار اوچون داها واجب اولدوغونو بیلدیریب.&lt;ref&gt;{{Cite web|title='Hizbullah ile PKK helalleşmeli'|url=https://www.ntv.com.tr/turkiye/hizbullah-ile-pkk-helallesmeli,SDehCtYABkWeUmsFjFwZLw|archive-url=https://web.archive.org/web/20240323175259/https%3A%2F%2Fwww.ntv.com.tr%2Famp%2Fturkiye%2Fhizbullah-ile-pkk-helallesmeli%2CSDehCtYABkWeUmsFjFwZLw|archive-date=March 23, 2024|access-date=2024-02-22|website=www.ntv.com.tr|language=tr}}&lt;/ref&gt; هەدەپە-لی سیاستچی آلتان تان دا بونو دستکلئیب و &quot;پەکەکە-حزب‌الله چاتیشماسینی قارشیسی نئین باهاسینا اولورسا اولسون آلنمالیدیر. بونو اسرارلا استئینلر وار&quot; دئیب. تان همچینین حر دعوه حیزبی طرفدارلری ایله هەدەپە طرفدارلری آراسندکی گرگینلیه سون قویماغا چاغرب.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Haber7|title=Tan: PKK-Hizbullah çatışması engellenmeli|url=https://www.haber7.com/partiler/haber/1209324-tan-pkk-hizbullah-catismasi-engellenmeli|archive-url=https://web.archive.org/web/20240323175953/https://m.haber7.com/partiler/haber/1209324-tan-pkk-hizbullah-catismasi-engellenmeli|archive-date=March 23, 2024|access-date=2024-02-22|website=Haber7|language=tr}}&lt;/ref&gt;

2014-جو ایلین سونلارنده دیاربکرده پەکەکە طرفدارلری ایله کورد حزب‌الله‌ طرفدارلری آراسنده توقوشما اولوب و نتیجەده 10 نفر اولوب. کورد حزب‌الله بیانات یایاراخ “بسم الله الرحمن الرحیم، بیز دفعلرله پەکەکە ایله چاتیشما استمدیگیمیزی، بو مناقشەنین طرفداری اولمادیغیمیزی و مسلمان خلقمزن بو جور حادثەلردن بویوک ضرر گوردویونو اجتماعیته بیان اتمشیک. لاکن بو سیاسته باخمایاراخ، پەکەکەنین تخریباتینین نتیجەسی اولاراخ بیزیم آرامیزده بیر دویوش وار ایدی کی، بو دا بیزه باشخا آیریجی یول قویمادی، نجه کی، پەکەکە بو مناقشەنین تشبسکاریدیر، اوندان سوی‌استفاده ادنلریدیر. بونون یایلماسینه و کوردوستان خلقینه ضرر وورماسینه سبب اولدو، گناحکار پەکەکە اولدوغو اوچون عذر دیلئیجک، عذر استمک اوچون هیچبیر سببیمیز یوخدور و باغشلانما دیلئین”.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Odatv|date=2014-10-07|title=Diyarbakır'da PKK-Hizbullah çatışması|url=https://www.odatv4.com/siyaset/diyarbakirda-pkk-hizbullah-catismasi-65573|archive-url=https://web.archive.org/web/20240323180401/https://www.odatv.com/siyaset/diyarbakirda-pkk-hizbullah-catismasi-65573|archive-date=March 23, 2024|access-date=2024-02-22|website=Odatv|language=tr}}&lt;/ref&gt; عیسی باگاسی آدلی کورد حزب‌الله‌ی رهبری توقوشمالارلا باغلی دانشارکن هلاک اولان کورد حزب‌الله‌ی طرفدارلرینی “شهید” آدلاندراراخ, “مناقشەنین قالیجی حلی‌نی تاپماخ اوچون پەکەکە حزب‌الله‌ی اولدورماخ استدیگی دشمن کیمی گورمک اوزینه، حزب‌الله‌ی کوردوستانین قانونی بیر گوجو کیمی قبولی اتملیدیر”.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Hizbullah Cemaati: PKK ile irtibat kanallarımız mevcuttur; ancak çözüme kavuşturulmayan sorunlar nedeniyle bugüne kadar arzulanan bir neticeye ulaşılmamıştır - İslami Analiz|url=https://islamianaliz.com/haber/7426005/hizbullah-cemaati-pkk-ile-irtibat-kanallarimiz-mevcuttur-ancak-cozume-kavusturulmayan-sorunlar-nedeniyle-bugune-kadar-arzulanan-bir-neticeye-ulasilmamistir|archive-url=https://web.archive.org/web/20240323180625/https://islamianaliz.com/amp/haber/7426005/hizbullah-cemaati-pkk-ile-irtibat-kanallarimiz-mevcuttur-ancak-cozume-kavusturulmayan-sorunlar-nedeniyle-bugune-kadar-arzulanan-bir-neticeye-ulasilmamistir|archive-date=March 23, 2024|access-date=2024-02-22|website=islamianaliz.com}}&lt;/ref&gt;

== تورکیه ایله قارشیدورما ==
تورکیه حاکمیتی 1992-1996-جی ایللر آراسنده 1550-دن چوخ حزب‌الله عضوسونو حبس اتسه ده، عینی زماندا پەکەکە عضولرینی ده حبس اتسه ده، پەکەکە ایله حزب‌الله آراسنده گدن محاربەیه محل قویمادلار، امید ادرک، هر ایکی گروپون کورد عصیانی دوام اتدیرمیه گوجو چاتانا قدر بیربیری ایله ووروشاجاخلار. لاکن حسین ولی‌اوغلونون آرتان کورد ملتچیلیگی، حزب‌الله‌ین پەکەکە ایله آتشکس الده اتمسی، تورکیەنین جنوبشرقینده حزب‌الله‌ین کوردلار آراسنده وارلیغین آرتماسی، الجه ده حزب‌الله‌ین تورکیەیه قارشی آرتان دشمنچیلیگی سببلریندن تورکیه حاکمیتی داها حزب‌الله‌ی گوزدن سالا بیلمدی و 1997-جی ایلدن 2000-جی ایله قدر اونلارن 6000-دن چوخ داها چوخ عضوسو حبس اولوندو.&lt;ref&gt;Elitsoy, Aslı (June 2017). ''The Kurdish Hizbullah and Its Shifting Attitude towards Kurdishness and the Kurdish Issue in Turkey''.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;islamiyetgercekleri2000&quot;&gt;Mehmet Faraç, ''[[Cumhuriyet]]'', 19 January 2000, [http://www.islamiyetgercekleri.org/hizbullah1.html Hizbullah'ın kanlı yolculuğu] ([https://web.archive.org/web/20020206061246/http://islamiyetgercekleri.org/hizbullah1.html archive link])&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Kurdish Hizbullah in Turkey, Mehmet Kurt, pp. 37-38&lt;/ref&gt; بیرچوخ کورد حزب‌الله‌ عضوسو ژیتم طرفندن قاچرلدی و بیر داها گورونمدی.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Hüseyin Velioğlu'nun Hayatı ve Mücadelesi - 11|url=https://hurseda.net/Huseyin-Velioglunun-Hayati-ve-Mucadelesi-11-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20240323180923/https://hurseda.net/Huseyin-Velioglunun-Hayati-ve-Mucadelesi-11-18|archive-date=March 23, 2024|access-date=2024-03-07|website=hurseda.net}}&lt;/ref&gt;

تورکیه سلاحیتلیلاری حزب‌الله یاراقلیلارینی سلیمانجی و یا نورجو کیمی گئینمکده و تیروردا شبهەلی بیلینممک اوچون اونلاری اجتماعی یئرلرده تانتماقدا اتهام ادیب.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|title=Türk Hizbullahı'nın derin tarihi|url=https://www.haber7.com/guncel/haber/74480-turk-hizbullahinin-derin-tarihi|archive-url=https://web.archive.org/web/20240323174024/https://m.haber7.com/guncel/haber/74480-turk-hizbullahinin-derin-tarihi|archive-date=March 23, 2024|website=Haber7}}&lt;/ref&gt;

تورکیه حکومتی حزب‌الله‌آ قارشی سرت تدبیرلر گوردو و اونلارن حرکتلرینی ازلمیه باشلادی. حزب‌الله‌ رهبرلیگی یوکسک حاظرلیق وضعیتینده، تورکیه و یا MİT-ین خبرچیسی اولدوغوندن شبهەلندیکلری عضولرینی اعدام اتمیه باشلادی. حزب‌الله‌ تورکیه رسمیلرینگ و ملکی شخصلره قارشی وروبقاچ هجوملارینی آرتیردی.&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{Cite web|date=March 31, 2023|title=Hizbullah cinayetleri|url=https://www.ozgurpolitika.com/haberi-hizbullah-cinayetleri-175181|archive-url=https://web.archive.org/web/20240323174317/https%3A%2F%2Fwww.ozgurpolitika.com%2Fhaberi-hizbullah-cinayetleri-175181|archive-date=March 23, 2024|website=YeniOzgurPolitika.com}}&lt;/ref&gt;

تورکیه کشفیاتی کوردوستان اسلام حرکتی (HİK) و پەکەکەنین عصیان بویو حزب‌الله‌آ کومک اتدیگینی بیلدیریب.&lt;ref name=&quot;auto&quot; /&gt; بیر تورک پولیس رئیسی حتی پەکەکە و حزب‌الله‌ی عینی الین فرقلی بارماخلاری آدلاندرب.&lt;ref name=&quot;HRFT2000&quot;&gt;An online edition of the [http://www.tuerkeiforum.net/enw/docs/hrft2000report.pdf Annual Report 2000 of the Human Rights Foundation of Turkey] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120226204605/http://www.tuerkeiforum.net/enw/docs/hrft2000report.pdf|date=2012-02-26}} is available on the website of the Democratic Turkey Forum&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Beykoz’daki Hizbullah operasyonunu yöneten emniyet müdürü ilk kez konuştu: 250 insanın katili Edip Gümüş'ü tahliye ettiler!|url=https://t24.com.tr/haber/beykoz-daki-hizbullah-operasyonunu-yoneten-emniyet-muduru-ilk-kez-konustu-250-insanin-katili-hizbullahci-edip-gumus-u-tahliye-ettiler,1101379|archive-url=https://web.archive.org/web/20240323180923/https://hurseda.net/Huseyin-Velioglunun-Hayati-ve-Mucadelesi-11-18|archive-date=March 23, 2024|website=T24}}&lt;/ref&gt; 1998-جی ایلده تورکیه سلاحیتلیلری حسین ولی‌اوغلونون و خیلی سایدا حزب‌الله‌ دویوشچوسونون عراق کوردوستاننا گتدیگینی و داها سونرا تورکیەیه قارشی استفاده اتمک اوچون عثمان عبدالعزیزین رهبرلیگی آلتینده کوردوستان اسلام حرکتیندن (İMK) تعلیم آلدغنی ادعا اتدی.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Hüseyin Velioğlu kimdir? - Yeni Akit|url=https://www.yeniakit.com.tr/biyografi/huseyin-velioglu|archive-url=https://web.archive.org/web/20240323181225/https://m.yeniakit.com.tr/amp/biyografi/huseyin-velioglu|archive-date=March 23, 2024|access-date=2024-03-03|website=m.yeniakit.com.tr}}&lt;/ref&gt; 2005-جی ایلده KRG-ده ترکسلاح ادیلمدن و سیاسی حیزبی کئمی قیدیاتدن کچمزدن اول IMK عراق کوردوستانندا چوخ گوجلو سلاحلی گروپ ایدی و داها سونرا انصارالاسلام و کوردوستان عدالت گروپو ایله بیرلیکده بیاره اسلام امیرلیگینی یاراتماق اوچون ووروشدو.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ansar al-Islam in Iraqi Kurdistan (Human Rights Watch Backgrounder, )|url=https://www.hrw.org/legacy/backgrounder/mena/ansarbk020503.htm#Armed%20Islamist%20groups%20in%20Iraqi%20Kurdistan|access-date=2024-03-04|website=www.hrw.org}}&lt;/ref&gt; ادهم بارزانی 1999-جو ایلده سوران شهرینده حسین ولی‌اوغلو 300 حزب‌الله‌ یاراقلیسینه تعلیم کچیب.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=1999-04-03|title=Hizbullah Irak'ta eğitildi|url=https://www.milliyet.com.tr/the-others/hizbullah-irakta-egitildi-5252931|archive-url=https://web.archive.org/web/20240323181336/https://www.milliyet.com.tr/the-others/hizbullah-irakta-egitildi-5252931|archive-date=March 23, 2024|access-date=2024-03-07|website=Milliyet|language=tr}}&lt;/ref&gt;

1999-جو اده عبدالله اوجالانین حبسیندن سونرا تورکیه رسمیلری دیقتینی هیچ کسه خبر ورمدن دائم حرکت اتدیگی اوچون یئری بیلینمئین حسین ولی‌اوغلونا یونلمیه باشلادی.&lt;ref name=&quot;auto&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;auto1&quot; /&gt;

1990-جی ایللرده حزب‌الله‌ تخمینا 593 قتل و 43 آدم اوغورلوغو توردیب.&lt;ref name=&quot;auto1&quot; /&gt; 1998-جی ایلده اونلار اسلامچی فیمینیست فعال قونجا قوریشی قاچراراق اولدوردولر.&lt;ref&gt;{{cite news|date=23 January 2000|title=It's official: Konca Kuris murdered by the Hizbullah terrorists|url=http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&amp;n=its-official-konca-kuris-murdered-by-the-hizbullah-terrorists-2000-01-23|newspaper=Hurriyet Daily News}}&lt;/ref&gt;

1993-جی ایلده اوغور مومجونون اولدورولمسینده هم پەکەکە هم ده حزب‌الله‌ گناحلاندرلردی.&lt;ref&gt;{{cite news|date=27 July 2008|title=28 Şubat'la ilgili iddialar var|url=http://arsiv.sabah.com.tr/2008/07/27/haber,EE587851E9274773990DBE831E7440A8.html|access-date=19 December 2008|work=Sabah|language=tr|quote=Oğuztan, Mumcu'nun yanı sıra Jandarma Genel Komutanı Orgeneral Eşref Bitlis ve JİTEM Komutanı emekli binbaşı Ahmet Cem Ersever'in devlet sırrının ortaya çıkmaması için öldürüldüklerini iddia etti.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Ekşi|first=Oktay|date=27 December 2008|title=Mumcu cinayeti aydınlanırken|url=http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/haber.aspx?id=-152724&amp;yazarid=1|access-date=27 December 2008|work=[[Hürriyet]]|language=tr|archivedate=2010-02-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100201092534/http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/haber.aspx?id=-152724&amp;yazarid=1}}&lt;/ref&gt; مسطفی قاراسو, مومجونون پەکەکەیا MİT-ین سیزماسی معلومەسینین یایلماسینین قارشیسینی آلماق اوچون تورکیه دولتی طرفندن اولدورولدویونو ادعا ادیب.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Ergenc|first=Erdinç|date=30 July 2008|title=MİT ajanının sızdığını PKK'lılar da kabul etti|url=http://arsiv.sabah.com.tr/2008/07/30/haber,14963270014F401FB85A614D70E69C84.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20240323181720/https://arsiv.sabah.com.tr/2008/07/30/haber,14963270014F401FB85A614D70E69C84.html|archive-date=March 23, 2024|access-date=28 December 2008|work=Sabah|language=tr}}&lt;/ref&gt;

2000-جی ایلین اولنده تورکیه حاکمیتی 2000-جی ایلده استانبولا باسقنلار کچیراراک, حسین ولیاوغلونو اولدوررک حزب‌الله‌ین تنزلنه سبب اولدو. تورکیه حکومتی داها سونرا 20.000-ه یاخن حزب‌الله‌ عضوسونون 15.000-دن چوخونو حبس ادن بویوک بیر عملیت باشلادی.&lt;ref name=&quot;corry&quot;&gt;Corry Görgü: [http://www.hagalil.com/antisemitismus/europa/istanbul.htm &quot;Die Anschläge auf die Synagogen in Istanbul und die Rolle von Staat und Hizbullah&quot;]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.cdi.org/program/document.cfm?DocumentID=1928&amp;from_page=../index.cfm In the Spotlight: Turkish Hezbollah], the article was written in December 2003. Retrieved 23 October 2009.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; تورکیەنین معلوماتینا گوره, حسین ولیاوغلو بیر مدت ایراندا اولوب و باسقنلاردان 2 آی اول تورکیەیه قایدب.&lt;ref&gt;The Turkish Counter-Terrorism Experience, Suleyman Ozeren, Organizational and Psychological Aspects of Terrorism, Ed. Centre of Excellence Defence against Terrorism, (IOS Press, 2008), 159&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;The Kurdish Question and Turkish Foreign Policy, Kemal Kirisci, The future of Turkish foreign policy, Ed. Lenore G. Martin, Dimitris Keridis, (MIT Press, 2004), 295.&lt;/ref&gt; ایللر سونرا آمریکا تکنولوژی شرکتی IBM بیکوزدا تورک پولیسی ایله آتشما زمانی ادیب گوموشون دلیللری محو اتمک اوچون ووردوغونو کمپیوترلردن زدلنممش هارد دیسکلاردان فایللاری چخاردی. IBM سندلری دیاربکر بحکمەسینه گوندریب.&lt;ref name=&quot;:52&quot;&gt;{{Cite web|date=2024-06-03|title=Gümüş, Beykoz'da Yaşananları Anlattı|url=https://hurseda.net/gundem/76378-gumus-beykoz-da-yasananlari-anlatti.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20240323190130/https://hurseda.net/gundem/76378-gumus-beykoz-da-yasananlari-anlatti.html|archive-date=March 23, 2024|access-date=2024-03-07|website=hurseda.net|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Hizbullah’ın harddisklerini IBM çözdü {{!}} Güncel|url=https://www.haber3.com/guncel/hizbullah8217in-harddisklerini-ibm-cozdu-haberi-69281|archive-url=https://web.archive.org/web/20240323181921/https://www.haber3.com/amp/guncel/alparslan-turkes-darbe-icin-destek-istemis-haberi-69279|archive-date=March 23, 2024|access-date=2024-02-02|website=www.haber3.com}}&lt;/ref&gt; تورکیه پارلمانی حساباتنده 1995-جی ایلده حزب‌الله‌ طرفندن 400-500 کورد یئنییئتمەنین تورکیه قوەلرینه قارشی هجوما حاظرلیق مقصدیله حربی تعلیم کچمک اوچون ایرانا گوندریلدیگی معلوم اولوب.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;

حزب‌الله‌ ادعا ادیردی کی، پەکەکە ایله آتشکس و ولیاوغلو و اوجالان آراسندکی بارشخ تورکیەنین اونلاری جدی قبول اتمسینه سبب اولوب.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2011-01-15|title=Hizbullah'tan PKK'ye ateşkes çağrısı|url=https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/hizbullahtan-pkkye-ateskes-cagrisi-213508|archive-url=https://web.archive.org/web/20240323182122/https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/hizbullahtan-pkkye-ateskes-cagrisi-213508|archive-date=March 23, 2024|access-date=2024-02-22|website=www.cumhuriyet.com.tr|language=tr}}&lt;/ref&gt;

حزب‌الله‌ین سون بویوک هجومو و حسین ولیاوغلونون اولدورولمسینه گوره ممکن جواب تدبیری 2001-جی اده دیاربکرده مسکونلاشان تورک پولیس معمورو غفار اوققانین داها اول اولوملا تهدید اتدیگی و داها 5 پولیسین اولدورولدویو سویقصد اولوب.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2001-01-24|title=Turkish police chief killed in ambush|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1135087.stm|access-date=2024-02-02|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

تورکیه دولتی حزب‌الله‌ی مسجدلرده سخشدرب و بونون نتیجەسینده دمک اولار کی, بوتون بسجدلر حزب‌الله‌ فعالیتیندن تمییزلانب. حزب‌الله‌ طرفداری محاظرەلر اوخوماخدا گناحلاندرلان مینلارلا کورد شیخینه حبس جزاسی وریلیب. حزب‌الله‌ین ایشه قبولو آزالب.&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;Kurdish Hizbullah in Turkey, Mehmet Kurt, pp. 43&lt;/ref&gt; حبس اولونمایان حزب‌الله‌ عضولری چوخلو سایدا گیزلنمیه باشلادلار و یوزلارلا یوکسک رتبەلی حزب‌الله‌ عضوسو حبس اولونمازدان اول عراق سوریا و یا اوروپایا قاچمشدی.&lt;ref&gt;Kurdish Hizbullah in Turkey, Mehmet Kurt, pp. 39&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Kurdish Hizbullah in Turkey, Mehmet Kurt, pp. 41&lt;/ref&gt; گیزلنن بیر حزب‌الله‌ عضوسو تورکیه پولیسینین اونو حزب‌الله‌ عضوسو اولماخلا اتهام اتممسی اوچون “رسالەی نور”ون جیب اولچوسونده بیر نسخەسینی نجه داشمالی اولدوغونو اعرتاف اتدی.&lt;ref name=&quot;auto2&quot; /&gt; حبس ادیلان حزب‌الله‌ عضولارینی تورکیه رسمیلری طرفندن شکنجەلره معروض قالدقلری ادعا ادیلیر، شکنجه ادعالری بینالمللی آمنیستی تشکیلاتینین تعجیلی حرکتلرینده (UA) قید ادیلیر.&lt;ref&gt;See: EXTRA 64/01 of 14 September 2001 (Hacı Bayancık), UA 218/01 of 4 September 2001 (Hacı Elhunisuni), UA 209/01 of 22 August 2001 (Yasın Karadağ), UA 194/10 of 31 July 2001 (Edip Balık), UA 317/00 of 17 October 2000 (Fesih und Hatice Güler)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HRFT20002&quot;&gt;An online edition of the [http://www.tuerkeiforum.net/enw/docs/hrft2000report.pdf Annual Report 2000 of the Human Rights Foundation of Turkey] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120226204605/http://www.tuerkeiforum.net/enw/docs/hrft2000report.pdf|date=2012-02-26}} is available on the website of the Democratic Turkey Forum&lt;/ref&gt;

2002-جی ایلده عیسی آلتسویون رهبرلیگی آلتنده حزب‌الله‌ سلاحلی فعالیتلرینی دایاندردی و مختلف  تغییرلر ادیلمیش تشکیلاتلاتن بیر حسەسی اولاراخ کورد فقیرلاری اوچون خیریه ایشلرینه دیقت یتیرمیه باشلادی.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;voanews.com&quot; /&gt;

2011-جی ایلده رجب طیب اردوغان حزب‌الله‌ین سخ اولدوغو باتماندا چخشی زمانی گروپی حقارت اتمک قورخونو گوتوردو و اونلارن سادەجە تیرور گروپی اولدوغونو سویلدی.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Başbakan Erdoğan, Batman’da Hizbullah’ı uyardı...|url=https://www.demokrathaber.org/basbakan-erdogan-batmanda-hizbullahi-uyardi|archive-url=https://web.archive.org/web/20240323182406/https://www.demokrathaber.org/basbakan-erdogan-batmanda-hizbullahi-uyardi|archive-date=March 23, 2024|access-date=2024-03-01|website=Demokrat Haber - Bağımsız, Alternatif, Özgür Haberler|language=tr}}&lt;/ref&gt; مرال آقشنر اوزون ایللر سونرا بیان اتدی کی اردوغان “سولونده پەکەکە, ساغنده ایسه حزب‌الله‌ وار”.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2023-04-25|title=Akşener: Senin sol elinde PKK, sağ elinde Hizbullah var|url=https://www.indyturk.com/node/627021/siyaset/ak%C5%9Fener-senin-sol-elinde-pkk-sa%C4%9F-elinde-hizbullah-var|archive-url=https://web.archive.org/web/20240323182542/https://www.indyturk.com/node/627021/siyaset/ak%C5%9Fener-senin-sol-elinde-pkk-sa%C4%9F-elinde-hizbullah-var|archive-date=March 23, 2024|access-date=2024-03-01|website=Independent Türkçe|language=tr}}&lt;/ref&gt;

2022-جی ایلین مارت آینده تیرورلا مبارزه شبه مدیرلیگینه مخصوص تورکیهبپولیسی استانبولون 3 ناحیەسینده 4 خانەیه باسقن ادیب, حزب‌الله‌, داعش، و اسلامی بویوکدوغو آکینجیلار جبهەسییا قارشی کچیردیگی عملیاتلرده 3 نفری حبس ادیب.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=İSTANBUL (DHA)|first=Ali Çağlar TINBEK /|date=2022-03-01|title=İstanbul'da DEAŞ/HİZBULLAH/İBDA-C operasyonu: 3 gözaltı|url=https://www.hurriyet.com.tr/gundem/istanbulda-deas-hizbullah-ibda-c-operasyonu-3-gozalti-42013495|archive-url=https://web.archive.org/web/20240323182645/https://www.hurriyet.com.tr/gundem/istanbulda-deas-hizbullah-ibda-c-operasyonu-3-gozalti-42013495|archive-date=March 23, 2024|access-date=2024-02-22|website=www.hurriyet.com.tr|language=tr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Aydınlık|date=2022-03-02|title=DEAŞ, Hizbullah ve İBDA/C'ye operasyon|url=https://www.aydinlik.com.tr/haber/deas-hizbullah-ve-ibdacye-operasyon-303689|access-date=2024-02-22|website=Aydınlık|language=tr}}&lt;/ref&gt;

حزب‌الله‌ اسلامی افراطی گروپو ایدی, باخمایاراخ کی, اونون بویوک اکثریتی سنی, کیچیک شیعی و سلفی آزلقلارینا قدر مختلف عضولری وار ایدی و هامیسی شریعت طرفندن اداره اولونان مستقل کوردوستان مقصدی داشیئیردی. حسین ولی‌اوغلو مذهبچیلیکدان قاچاراق, اونلارن اورتاق کورد مسلمان کیملیگینی وورغولایاراق, آیری طرفلری بیر یئرده ساخلاماغی باجاردی. ولیاوغلونون اولومو و حزب‌الله‌ین پارچەلانماسیندن سونرا سنی‌لر یا حزب‌الله‌ین تغییرینی دئیشدرمش مختلف تشکیلاتلاره قوشولدولر, یا دا تورکیەنی ترک اتدیلر, سلفی و شیعی آزلقلر ایسه عادی عادی حیاتلارینا قایتدیلر.&lt;ref name=&quot;auto2&quot; /&gt; تورکیەنی ترک ادن عضولرین بیر چوخو المانیادا یئنیندن تشکیلاتماغا باشلادلر و حزب‌الله‌ین تغییرلر ادیلمیآ تشکیلاتلارینی, الجه ده حزب‌الله‌ طرفداری مسجدلر آچماغا باشلادلر.&lt;ref name=&quot;books.google.com&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=RVY4AAAAQBAJ&amp;q=Hizbullah|title=German Jihad: On the Internationalization of Islamist Terrorism|last=Steinberg|first=Guido W.|date=2013-06-25|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-50053-1|language=en}}&lt;/ref&gt;

== میراث ==
2000-جی ایلده استانبولده حزب‌الله‌آ قارشی باسقنلاره رهبرلیک ادن پولیس رئیسی نیازی پالابیئیق باش ورنلری خاطرلاداراق, حزب‌الله‌ی &quot;چوخ وحشی تشکیلات&quot; آدلاندرب.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2023-03-30|title=Hizbullah'ın karargah evini basan Emniyetçi ilk kez konuştu|url=https://www.veryansintv.com/hizbullahin-karargah-evini-basan-emniyetci-ilk-kez-konustu/|archive-url=https://web.archive.org/web/20240323182938/https://www.veryansintv.com/hizbullahin-karargah-evini-basan-emniyetci-ilk-kez-konustu/|archive-date=March 23, 2024|access-date=2024-02-02|website=VeryansınTV|language=tr}}&lt;/ref&gt; حزب‌الله‌ 2002-جی ایلده سلاحلی فعالیتینی دایاندردقدن سونرا کچمش حزب‌الله‌ عضولری 2003-جو ایلده &quot;مستضعفلارلا همرأیلیک&quot; (مستضعفلر قیله همرأیلریک درنغی و یا مستضعفدر) یاراتدلر.&lt;ref name=&quot;rad20130413&quot;&gt;Compare an article in the daily Radikal of 13 April 2013: [http://www.bianet.org/biamag/toplum/145800-hizbullah-teblig-cemaat-cihat Hizbullah: Tebliğ, Cemaat, Cihat] {{Vebarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230330000902/https://bianet.org/biamag/toplum/145800-hizbullah-teblig-cemaat-cihat|date=2023-03-30}}; accessed on 15 April 2013&lt;/ref&gt; مستضعفلر حرکتی اولاراخ دا تاننردی. مستضعفدر کورد شهرلرنده محمد پیغمبرین دوغوم گونونو (مولد) قید اتمک اوچون کوتلوی یغنجاقلارن تشکیلینده فعاللیق گوستریب.&lt;ref name=&quot;ethzurih&quot;&gt;See an article of the International Relation and Security Network in Zurich of 15 June 2010 written by Gareth Jenkins [http://www.isn.ethz.ch/isn/Digital-Library/Articles/Detail//?lng=en&amp;id=117499 A New Front in the PKK Insurgency] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130429061021/http://www.isn.ethz.ch/isn/Digital-Library/Articles/Detail/?lng=en&amp;id=117499 |date=2013-04-29 }} {{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130429061021/http://www.isn.ethz.ch/isn/Digital-Library/Articles/Detail/?lng=en&amp;id=117499 |archivedate=2013-04-29 |title=archive copy |url=http://www.isn.ethz.ch/isn/Digital-Library/Articles/Detail/?lng=en&amp;id=117499 |accessdate=2024-05-17}}, accessed on 15 April 2013&lt;/ref&gt; 20 آپرل 2010-جو ایلده دیاربکر محکمەسی “مستضعفدر”ین “حزب‌الله‌ تیرور تشکیلاتت آدندن فعالیت گوستردیگی” اساسی ایله باغلانماسینه قرار وریب.&lt;ref name=&quot;ethzurih&quot; /&gt; محکمه طرفندن 11 مای 2012-جی ایل تاریخده تصدیق ادیلیب.&lt;ref&gt;See an article of the portal timeturk.com [http://www.timeturk.com/tr/2012/05/11/mustazaf-der-resmen-kapatildi.html Mustazaf-Der resmen kapatıldı!] {{Vebarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230225171144/https://www.timeturk.com/tr/2012/05/11/mustazaf-der-resmen-kapatildi.html|date=2023-02-25}} dated 11 May 2012; accessed on 15 April 2013&lt;/ref&gt; 2012-جی ایلین دیسامبرنده حر دعوه حیزبی کیمی تاننان سیاسی حیزب یارادلدی.&lt;ref&gt;[http://www.haberdiyarbakir.com/hur-dava-partisi-huda-par-resmen-kuruldu-55761h/ Hür Dava Partisi (Hüda-Par) Resmen Kuruldu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304054928/http://www.haberdiyarbakir.com/hur-dava-partisi-huda-par-resmen-kuruldu-55761h/|date=2016-03-04}}. Haberdiyarbakir.com (2012-12-17). Retrieved on 2013-02-09.&lt;/ref&gt; 2022-جی ایلده بوروایش بیرلیگی, حزب‌الله‌ منشألی اولدوغو و تورکیه آنایاساسینی پوزدوغو ادعاسی ایله حر دعوه حیزبینین باغلانماسی اوچون تورکیه عالی محکمەسینه مراجعت اتدی.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=HÜDA PAR'ın kapatılması için Yargıtay'a başvuru|url=https://www.gazeteduvar.com.tr/huda-parin-kapatilmasi-icin-yargitaya-basvuru-haber-1617681|access-date=2024-02-03|website=www.gazeteduvar.com.tr|archive-date=2024-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20240203074741/https://www.gazeteduvar.com.tr/amp/huda-parin-kapatilmasi-icin-yargitaya-basvuru-haber-1617681|url-status=live}}&lt;/ref&gt; حر دعوه حیزبی دفعلرله علمانی تورکچولرینین هجومونه معروض قالب.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Irkçı gruplardan HÜDA PAR önünde tehlikeli provokasyon|url=https://www.bismilhaber.com.tr/irkci-gruplardan-huda-par-onunde-tehlikeli-provokasyon|access-date=2024-01-21|website=Bismil Haber: Diyarbakır Son Dakika Yerel Haberler|language=tr|archive-date=2024-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20240203075113/https://www.bismilhaber.com.tr/irkci-gruplardan-huda-par-onunde-tehlikeli-provokasyon|url-status=live}}&lt;/ref&gt; حر دعوه حیزبی 2023-جو ایل تورکیه سچکیلری زمانی قفیل شهرت قازانانا و مباحثەلی موضوعا چوریلانا قدر نسبتن نامعلوم قالدی. حر دعوه حیزبینین عضولری داها سونرا 2023-جو ایلده ترابزونده دویولوب, زکریا یاپجی‌اوغلو هجومون اومیت اوزداغ طرفندن قزشدرلدغنی بیلدیری و اوزداغ حقنده جنایت ایشی آچدغنی آچقلایب.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=HÜDA PAR'dan Özdağ'a suç duyurusu - [İLKHA] İlke Haber Ajansı|url=https://ilkha.com/siyaset/huda-pardan-ozdaga-suc-duyurusu-327640|access-date=2024-01-21|website=ilkha.com|archive-date=2024-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20240203075112/https://ilkha.com/siyaset/huda-pardan-ozdaga-suc-duyurusu-327640|url-status=live|accessdate=2024-05-17|archivedate=2024-02-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240203075112/https://ilkha.com/siyaset/huda-pardan-ozdaga-suc-duyurusu-327640}}&lt;/ref&gt; 2023-جو ایلده یئنه حر دعوه حیزبی یاپجی‌اوغلونون حزب‌الله‌ و پەکەکەمین تیرور گروپلری اولمادیغینی ادعا اتمەسی ایله مباحثەلره معروض قالب.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=HÜDAPAR lideri Yapıcıoğlu: PKK ve Hizbullah'a terör örgütü demiyorum|url=https://www.birgun.net/haber/hudapar-lideri-yapicioglu-pkk-ve-hizbullah-a-teror-orgutu-demiyorum-438640|access-date=2024-02-10|website=birgun.net|language=Turkish|archive-date=2024-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20240216024725/https://www.birgun.net/haber/hudapar-lideri-yapicioglu-pkk-ve-hizbullah-a-teror-orgutu-demiyorum-438640|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Erkün|first=Egehan|date=2023-05-19|title=HÜDA PAR lideri: Hizbullah ve PKK'ya terör örgütü demiyorum|url=https://tele1.com.tr/huda-par-lideri-hizbullah-ve-pkkya-teror-orgutu-demiyorum-847243/|access-date=2024-02-10|website=Tele1|language=tr|archive-date=2024-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20240216024726/https://tele1.com.tr/huda-par-lideri-hizbullah-ve-pkkya-teror-orgutu-demiyorum-847243/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; حر دعوه حیزبی حزب‌الله‌ هیچبیر علاقەسینین اولمادیغینی, اونلارن نه اونلارن دوامی, نه ده سیاسی قانادی اولمادیغینی ادعا ادیب.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=HÜDA PAR lideri Yapıcıoğlu’dan 'Hizbullah' açıklaması: Onlarca defa cevapladık|url=https://www.rudaw.net/turkish/middleeast/turkey/2603202315|access-date=2024-02-10|website=www.rudaw.net|archive-date=2024-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20240216024725/https://www.rudaw.net/turkish/middleeast/turkey/2603202315-amp|url-status=live}}&lt;/ref&gt; بن‌علی ایلدیریم, سلیمان صویلی و دولت بحچعلی ده حر دعوه حیزبینین “حزب‌الله‌” تیرور تشکیلاتی ایله هیچبیر علاقەسینین اولمادیغینی ادعا ادیبلر.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2023-10-05|title=Binali Yıldırım’dan HÜDA PAR açıklaması: ‘Hizbullah’la alakamız yok dediler, söylenene itibar ederiz’|url=https://www.cumhuriyet.com.tr/turkiye/binali-yildirimdan-huda-par-aciklamasi-hizbullahla-alakamiz-yok-dediler-soylenene-itibar-ederiz-2079619|access-date=2024-02-10|website=www.cumhuriyet.com.tr|language=tr|archive-date=2024-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20240216024726/https://www.cumhuriyet.com.tr/turkiye/binali-yildirimdan-huda-par-aciklamasi-hizbullahla-alakamiz-yok-dediler-soylenene-itibar-ederiz-2079619|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Devlet Bahçeli: HÜDA PAR ile Hizbullah arasında berrak bir ilişki yok|url=https://www.ntv.com.tr/turkiye/devlet-bahceli-huda-par-ile-hizbullah-arasinda-berrak-bir-iliski-yok,CdYAw-NIyUG9XulOuyGrUg|access-date=2024-02-10|website=www.ntv.com.tr|language=tr|archive-date=2024-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20240216024726/https://www.ntv.com.tr/amp/turkiye/devlet-bahceli-huda-par-ile-hizbullah-arasinda-berrak-bir-iliski-yok,CdYAw-NIyUG9XulOuyGrUg|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2023-04-30|title=Soylu: HÜDA PAR'ın bir terör örgütüyle ilişkisini belirtebilecek bir yapılanma içerisinde olduğunu görmedim|url=https://www.trthaber.com/haber/gundem/soylu-huda-parin-bir-teror-orgutuyle-iliskisini-belirtebilecek-bir-yapilanma-icerisinde-oldugunu-gormedim-763710.html|access-date=2024-02-10|website=www.trthaber.com|language=tr|archive-date=2024-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20240216024725/https://www.trthaber.com/haber/gundem/soylu-huda-parin-bir-teror-orgutuyle-iliskisini-belirtebilecek-bir-yapilanma-icerisinde-oldugunu-gormedim-763710.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; پەکەکە و حزب‌الله‌ین سیاسی قانادی اولماقدا اتهام اولونان خلقلارن دیموکرات حیزبی و حر دعوه حیزبی,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Turkey’s court puts pro-Kurdish party on trial|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/6/21/turkeys-top-court-puts-pro-kurdish-third-largest-party-on-trial|access-date=2024-02-27|website=Al Jazeera|language=en|archive-date=2024-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20240227185449/https://www.aljazeera.com/news/2021/6/21/turkeys-top-court-puts-pro-kurdish-third-largest-party-on-trial|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 26 فبرال 2024-جو ایلده دئم حیزبی و حر دعوه حیزبینین باتمان ایالتی رهبرلری سوسیال میدیا حسابلارنده پایلاشدقلاری باتمان پترولسپور ماچنده بیرلیکده گورونسەلر ده, رقابت دە واردی.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2024-02-26|title=Batman’da DEM adayı HÜDA-Par adayıyla maç izledi, DEM Parti kızdı: İnfiale neden olmuştur|url=https://serbestiyet.com/haberler/batmanda-dem-adayi-huda-par-adayiyla-mac-izledi-dem-parti-kizdi-infiale-neden-olmustur-158537/|archive-url=https://web.archive.org/web/20240323183215/https://serbestiyet.com/haberler/batmanda-dem-adayi-huda-par-adayiyla-mac-izledi-dem-parti-kizdi-infiale-neden-olmustur-158537/|archive-date=March 23, 2024|access-date=2024-02-27|website=Serbestiyet|language=tr}}&lt;/ref&gt; کوردچولر حادثەنی قید ادرک، طرفلری دائمی بارشغا چاغربلر.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=HÜDA PAR'lı Serkan Ramanlı paylaşmıştı! DEM Parti'den fotoğrafa ilişkin skandal açıklama|url=https://www.yeniakit.com.tr/haber/huda-parli-serkan-ramanli-paylasmisti-dem-partiden-fotografa-iliskin-skandal-aciklama-1833004.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20240323183350/https://m.yeniakit.com.tr/amp/haber/1833004/huda-parli-serkan-ramanli-paylasmisti-dem-partiden-fotografa-iliskin-skandal-aciklama|archive-date=March 23, 2024|access-date=2024-02-27|website=m.yeniakit.com.tr}}&lt;/ref&gt;

== قایناقلار ==</text>
      <sha1>5j4mu079f0yc1athrage722p7espjjw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>گؤی جیسمی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>618252</id>
    <revision>
      <id>1593496</id>
      <timestamp>2026-09-28T03:29:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>H.Ganjeli</username>
        <id>58356</id>
      </contributor>
      <comment>صفحه‌‌نی ' نجومی بیر شیئی، سماوی وارلیق، کائیناتین وارلیق یا ، کائیناتین ایچینده وار اولان، طبیعتده یارانمیش فیزیکی بیر وارلیق، بیرلشمیش وارلیق‌لار مجموعه‌سی یا ساختیردیر. نجومدا «وارلیق» و «جیسم» اصطلاح‌لری چوخ واخت بیر‌بیرینین یئرینده ایشلَنیلر. اما...' ایله ياراتدی</comment>
      <origin>1593496</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3306" sha1="obkzrh22tw3nps0i9wyzmau01ln6e03" xml:space="preserve">نجومی بیر شیئی، سماوی وارلیق، کائیناتین وارلیق یا ، کائیناتین ایچینده وار اولان، طبیعتده یارانمیش فیزیکی بیر وارلیق، بیرلشمیش وارلیق‌لار مجموعه‌سی یا ساختیردیر. نجومدا «وارلیق» و «جیسم» اصطلاح‌لری چوخ واخت بیر‌بیرینین یئرینده ایشلَنیلر. اما نجومی جیسم، '''گؤی جییسم'''  تک، محکم باغلانمیش و بوتؤو [[جیسم (فیزیک)|فیزیکی]] بیر وارلیقدیر؛ نجومی یا سماوی وارلیق ایسه داها مۇرکب و باغلانیشی داها ضعیف اولان ساختیرا دئییلیر. بو ساختیردا بیر نئچه جسم، حتی زیرساختلاری اولان باشقا وارلیق‌لار دا یئر آلا بیلر.
==گئچمیشی==
ناسا-نین آستروفیزیک‌چیلرینه گؤره، ایلک آسترونومیک جیسیملر بؤیوک پاتلامادان (بیگ بنگ) تخمیناً ۲۰۰ میلیون ایل سونرا، یعنی ۱۳.۶ میلیارد ایل اؤنجه یارانماغا باشلاییب‌لار. زامان کئچدیکجه، یئرچکیمی ایشیغی ایلک اولدوزلارا و قالی‌کسی‌لره (کهکشان‌لارا) چئویرمک اوچون ایشله‌دی.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Early Universe|url=https://science.nasa.gov/mission/webb/early-universe|website=NASA}}&lt;/ref&gt;
اولدوزلار، [[گزه‌گن‌|گزه‌گن‌لر]] ، [[دومانلیق|دومانلیق‌لار]] ، [[گزه‌گنچه|آستروئیدلر]] و [[قویروقلو اولدوز|قویروقلو اولدوزلار]] کیمی آسترونومیک جیسیملر مین‌لرجه ایل‌دیر موشاهیده اولونور، باخمایاراق کی ایلک مدنیت‌لر بو جیسیملری ایلاهه‌لر کیمی دوشونوردو. بو ایلک مدنیت‌لر، بو جیسیملرین حرکت‌لرینی چوخ اؤنملی ساییردیلار؛ چونکی اونلاردان اوزون مسافه‌لرده یول تاپماق، مؤوسوم‌لری بیر-بیریندن آییرماق و اکین واختینی معین ائتمک اوچون ایستیفاده ائدیردیلر. اورتا عصرلرده، مدنیت‌لر بو جیسیملرین حرکت‌لرینی داها یاخیندان اینجلمه‌یه باشلادیلار. اورتا دوغونون بیر نئچه آسترونومو، اولدوزلارین و دومانلیق‌لارین دقیق تصویرلرینی یازماغا باشلادی و بو اولدوزلار و گزه‌گن‌لرین حرکت‌لرینه اساساً داها دقیق تقویم‌لر حاضیرلادی. اوروپادا ایسه آسترونوملار، گؤی جیسیملرینی تدقیق ائتمه‌یه کؤمک ائدن آلت‌لر دوزلتمه‌یه، درس‌لیک‌لر، رهنمالار و بیلیم‌یوردلار یاراداراق اینسان‌لارا آسترونومی حاقیندا داها چوخ معلومات اؤیرتمه‌یه کؤکله‌ندی‌لر.
==قایناقلار== 
{{قایناق}}</text>
      <sha1>obkzrh22tw3nps0i9wyzmau01ln6e03</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1593497</id>
      <parentid>1593496</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T03:30:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>H.Ganjeli</username>
        <id>58356</id>
      </contributor>
      <comment>/* گئچمیشی */</comment>
      <origin>1593497</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3304" sha1="9qnurw01r8cs6yx52fy630envzakgt0" xml:space="preserve">نجومی بیر شیئی، سماوی وارلیق، کائیناتین وارلیق یا ، کائیناتین ایچینده وار اولان، طبیعتده یارانمیش فیزیکی بیر وارلیق، بیرلشمیش وارلیق‌لار مجموعه‌سی یا ساختیردیر. نجومدا «وارلیق» و «جیسم» اصطلاح‌لری چوخ واخت بیر‌بیرینین یئرینده ایشلَنیلر. اما نجومی جیسم، '''گؤی جییسم'''  تک، محکم باغلانمیش و بوتؤو [[جیسم (فیزیک)|فیزیکی]] بیر وارلیقدیر؛ نجومی یا سماوی وارلیق ایسه داها مۇرکب و باغلانیشی داها ضعیف اولان ساختیرا دئییلیر. بو ساختیردا بیر نئچه جسم، حتی زیرساختلاری اولان باشقا وارلیق‌لار دا یئر آلا بیلر.
==گئچمیشی==
ناسا-نین آستروفیزیک‌چیلرینه گؤره، ایلک آسترونومیک جیسیملر بؤیوک پاتلامادان (بیگ بنگ) تخمیناً ۲۰۰ میلیون ایل سونرا، یعنی ۱۳.۶ میلیارد ایل اؤنجه یارانماغا باشلاییب‌لار. زامان کئچدیکجه، یئرچکیمی ایشیغی ایلک اولدوزلارا و قالی‌کسی‌لره (کهکشان‌لارا) چئویرمک اوچون ایشله‌دی.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Early Universe|url=https://science.nasa.gov/mission/webb/early-universe|website=NASA}}&lt;/ref&gt;
اولدوزلار، [[گزه‌گن|گزه‌گن‌لر]] ، [[دومانلیق|دومانلیق‌لار]] ، [[گزه‌گنچه|آستروئیدلر]] و [[قویروقلو اولدوز|قویروقلو اولدوزلار]] کیمی آسترونومیک جیسیملر مین‌لرجه ایل‌دیر موشاهیده اولونور، باخمایاراق کی ایلک مدنیت‌لر بو جیسیملری ایلاهه‌لر کیمی دوشونوردو. بو ایلک مدنیت‌لر، بو جیسیملرین حرکت‌لرینی چوخ اؤنملی ساییردیلار؛ چونکی اونلاردان اوزون مسافه‌لرده یول تاپماق، مؤوسوم‌لری بیر-بیریندن آییرماق و اکین واختینی معین ائتمک اوچون ایستیفاده ائدیردیلر. اورتا عصرلرده، مدنیت‌لر بو جیسیملرین حرکت‌لرینی داها یاخیندان اینجلمه‌یه باشلادیلار. اورتا دوغونون بیر نئچه آسترونومو، اولدوزلارین و دومانلیق‌لارین دقیق تصویرلرینی یازماغا باشلادی و بو اولدوزلار و گزه‌گن‌لرین حرکت‌لرینه اساساً داها دقیق تقویم‌لر حاضیرلادی. اوروپادا ایسه آسترونوملار، گؤی جیسیملرینی تدقیق ائتمه‌یه کؤمک ائدن آلت‌لر دوزلتمه‌یه، درس‌لیک‌لر، رهنمالار و بیلیم‌یوردلار یاراداراق اینسان‌لارا آسترونومی حاقیندا داها چوخ معلومات اؤیرتمه‌یه کؤکله‌ندی‌لر.

==قایناقلار== 
{{قایناق}}</text>
      <sha1>9qnurw01r8cs6yx52fy630envzakgt0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1593500</id>
      <parentid>1593497</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T04:49:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>H.Ganjeli</username>
        <id>58356</id>
      </contributor>
      <origin>1593500</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3636" sha1="72ekbvqgpgpajip36aa290z92tzcbqd" xml:space="preserve">نجومی بیر شیئی، سماوی وارلیق، کائیناتین وارلیق یا ، کائیناتین ایچینده وار اولان، طبیعتده یارانمیش فیزیکی بیر وارلیق، بیرلشمیش وارلیق‌لار مجموعه‌سی یا ساختیردیر. نجومدا «وارلیق» و «جیسم» اصطلاح‌لری چوخ واخت بیر‌بیرینین یئرینده ایشلَنیلر. اما نجومی جیسم، '''گؤی جییسم'''  تک، محکم باغلانمیش و بوتؤو [[جیسم (فیزیک)|فیزیکی]] بیر وارلیقدیر؛ نجومی یا سماوی وارلیق ایسه داها مۇرکب و باغلانیشی داها ضعیف اولان ساختیرا دئییلیر. بو ساختیردا بیر نئچه جسم، حتی زیرساختلاری اولان باشقا وارلیق‌لار دا یئر آلا بیلر.
[[File:Observable_Universe_French_Annotations_for_wiki.png|thumb|گۆنش سیستئمینین مرکزینده یئرلشن و دیققت‌چکیجی سما جیسیم‌لرینی اؤزونده جمع ائدن موشاهیده ائدیله‌بیلن کائناتین لوغاریتمیک تصویرلندیریلمه‌سی]]

==گئچمیشی==
ناسا-نین آستروفیزیک‌چیلرینه گؤره، ایلک آسترونومیک جیسیملر بؤیوک پاتلامادان (بیگ بنگ) تخمیناً ۲۰۰ میلیون ایل سونرا، یعنی ۱۳.۶ میلیارد ایل اؤنجه یارانماغا باشلاییب‌لار. زامان کئچدیکجه، یئرچکیمی ایشیغی ایلک اولدوزلارا و قالی‌کسی‌لره (کهکشان‌لارا) چئویرمک اوچون ایشله‌دی.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Early Universe|url=https://science.nasa.gov/mission/webb/early-universe|website=NASA}}&lt;/ref&gt;
اولدوزلار، [[گزه‌گن|گزه‌گن‌لر]] ، [[دومانلیق|دومانلیق‌لار]] ، [[گزه‌گنچه|آستروئیدلر]] و [[قویروقلو اولدوز|قویروقلو اولدوزلار]] کیمی آسترونومیک جیسیملر مین‌لرجه ایل‌دیر موشاهیده اولونور، باخمایاراق کی ایلک مدنیت‌لر بو جیسیملری ایلاهه‌لر کیمی دوشونوردو. بو ایلک مدنیت‌لر، بو جیسیملرین حرکت‌لرینی چوخ اؤنملی ساییردیلار؛ چونکی اونلاردان اوزون مسافه‌لرده یول تاپماق، مؤوسوم‌لری بیر-بیریندن آییرماق و اکین واختینی معین ائتمک اوچون ایستیفاده ائدیردیلر. اورتا عصرلرده، مدنیت‌لر بو جیسیملرین حرکت‌لرینی داها یاخیندان اینجلمه‌یه باشلادیلار. اورتا دوغونون بیر نئچه آسترونومو، اولدوزلارین و دومانلیق‌لارین دقیق تصویرلرینی یازماغا باشلادی و بو اولدوزلار و گزه‌گن‌لرین حرکت‌لرینه اساساً داها دقیق تقویم‌لر حاضیرلادی. اوروپادا ایسه آسترونوملار، گؤی جیسیملرینی تدقیق ائتمه‌یه کؤمک ائدن آلت‌لر دوزلتمه‌یه، درس‌لیک‌لر، رهنمالار و بیلیم‌یوردلار یاراداراق اینسان‌لارا آسترونومی حاقیندا داها چوخ معلومات اؤیرتمه‌یه کؤکله‌ندی‌لر.

==قایناقلار== 
{{قایناق}}</text>
      <sha1>72ekbvqgpgpajip36aa290z92tzcbqd</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>