ویکی‌پدیا azbwiki https://azb.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D9%86%D8%A7_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87 MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter مدیا اؤزل دانیشیق ایشلدن ایشلدن دانیشیغی ویکی‌پدیا ویکی‌پدیا دانیشیغی فایل فایل دانیشیغی مدیاویکی مدیاویکی دانیشیغی شابلون شابلون دانیشیغی کؤمک کؤمک دانیشیغی بؤلمه بؤلمه دانیشیغی پوْرتال پوْرتال دانیشیغی TimedText TimedText talk ماژول ماژول دانیشیغی Event Event talk 0 4953 1593658 1531721 2026-10-02T07:37:59Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1593658 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--more fields are available for this Infobox--See Template:Infobox Settlement--> |settlement_type = [[Municipality]] |subdivision_type = [[دونیا اؤلکه‌لری‌|اؤلکه]] |subdivision_name = {{TUR}} |timezone = [[Further-eastern European Time|FET]] |utc_offset = ۳:۰۰+ |map_caption = Location of Kütahya within Turkey. |official_name = کوتاهیه |image_skyline = Kütahya Clock Tower.jpg | image_caption = Kütahya Clock Tower |image_blank_emblem = |blank_emblem_type = |image_map = Kütahya districts.png | subdivision_type1 = [[تورکیه جومهوریتی‌نين جوغرافی بؤلگه‌لری|بؤلگه]] |subdivision_name1 = [[اژه بؤلگه‌سی|اژه]] |subdivision_type2 = [[تورکیه‌نین اوستانلاری|اوْستان]] |subdivision_name2 = [[کوتاهیه اوستانی|کوتاهیه]] |area_footnotes = {{Turkey district areas|SOURCE}} |area_blank1_title = District |area_blank1_km2 = {{Turkey district areas|Kütahya|Kütahya}} |elevation_m = 970 |population_footnotes = {{Turkey district populations|SOURCE|Kütahya}} |population_urban = {{Turkey district populations|Kütahya|Kütahya|şehir}} | population_as_of = {{Turkey district populations|YEAR}} |population_blank1_title = District |population_blank1 = {{Turkey district populations|Kütahya|Kütahya|toplam}} |population_density_blank1_km2 = auto |coordinates = {{Coord|39|25|N|29|59|E|region:TR|display=inline,title}} |pushpin_map = Turkey |postal_code = |blank_info = |area_code = |leader_name = |website = [http://www.kutahya.bel.tr www.kutahya.bel.tr] |leader_name1 = }} '''کوتاهیه''' [[تورکیه]] جۆمهوریتی‌نین بیر بؤیوک شهری دير. بو شهرین ۲۰۰۹ اینجی ایلد ۲۱۲٬۴۴۴ نفر اهالیسی وارمیش<ref>City, town and village population([http://rapor.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2=&ENVID=adnksdb2Env&report=idari_yapi_09sonrasi.RDF&p_il1=34&p_yil=2010&p_dil=1&desformat=html)TURKISH rapor.tuik.gov.tr]{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} STATISTICAL INSTITUTE، May 2012|کد دیل(en)</ref><ref>Turkey: largest cities and towns and statistics of their population([http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-215)World world-gazetteer.com]{{Dead link|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Gazetteer،6 May 2012دیل/(en)</ref> == قايناقلار == {{قایناق|2}} ==خاریجی لینکلر == {{آمبار بؤلمه|کوتاهیه}} {{Wikivoyage|Kütahya}} * [https://web.archive.org/web/20110305202125/http://www.kutahya.gov.tr/en_default.asp The Government of Kütahya] * [https://web.archive.org/web/20101104062831/http://www.kutahyakulturturizm.gov.tr/web/eng/Entrance.aspx Province Culture And Tourism Directorate] * [http://www.pbase.com/dosseman/cinili_kosk&page=all City of Tiles] * [http://www.pbase.com/dosseman/kutahya_turkey Pictures from Kütahya] * [http://www.turkeyforecast.com/weather/kutahya/ Kütahya weather forecast information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226040828/http://www.turkeyforecast.com/weather/kutahya/ |date=2008-12-26 }} * [http://paleoberkay.atspace.com/foto/aizanoi.html Photos of ancient Roman city of Aizanoi in Kütahya] * [http://www.pbase.com/dosseman/aizanoi Photos from another source of ancient Roman city of Aizanoi in Kütahya province] * [http://www.kutahyaazot.com/ A website about a nitrate processing factory in Kütahya] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120430122626/http://www.kutahyaazot.com/ |date=2012-04-30 }} * [https://web.archive.org/web/20080918205438/http://www.kutahyaseker.com.tr/default1.asp A website about the sugar refinery facility in Kütahya] * [https://web.archive.org/web/20120704170846/http://www.kutahyaseramik.com.tr/ Official website of Kütahya Ceramic Company] * [http://kutahyafotolari.turkproforum.com/ Kütahya Photo Forum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100823151841/http://kutahyafotolari.turkproforum.com/ |date=2010-08-23 }} {{Catholic}} {{تورکیه ناحیه‌لری|provname=کوتاهیه|image=Kutahya}} {{Portal bar|تورکیه|جوغرافیا}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Kutahya}} [[بؤلمه:کوتاهیه| ]] [[بؤلمه:تورکیه شهرلری]] 7ttwnlsf9bclte2o0e19n5ts9qqpjp9 0 9085 1593649 1584812 2026-10-01T20:10:52Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1593649 wikitext text/x-wiki {{Short description|Microstate in the Alps}} {{دیگر ایستیفاده‌لر|Lichtenstein (disambiguation)}} {{Pp-move|small=yes}} {{Coord|47.15|N|9.55|E|region:LI_type:country|display=title}} {{Use dmy dates|date=March 2021}} {{Infobox country | conventional_long_name =لیختن‌ ایشتاین شاهزاده‌لیکی | common_name = Liechtenstein | native_name = {{Native name|de|Fürstentum Liechtenstein}} | image_flag = Flag of Liechtenstein.svg | image_coat = Staatswappen-Liechtensteins.svg | national_motto = "Für Gott, Fürst und Vaterland"<br />"For God, Prince and Fatherland" | national_anthem = {{اوْرتا|1=''[[Oben am jungen Rhein]]''<br />(English: "High on the Young Rhine")<div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">{{اوْرتا|[[File:Oben am jungen Rhein, by the U.S. Navy Band.ogg]]}}</div>}} | image_map = Europe-Liechtenstein.svg | map_caption = {{Map caption|location_color=green |region=Europe |region_color=agate grey |legend=Location Liechtenstein Europe.png}} | image_map2 = Liechtenstein - Location Map (2013) - LIE - UNOCHA.svg | capital = [[Vaduz]] | largest_settlement = [[Schaan]]<br />{{Coord|47|10|00|N|9|30|35|E|display=inline}} | largest_settlement_type = municipality | official_languages = [[آلمان دیلی|German]] | ethnic_groups_year = 2017 | ethnic_groups_ref = <ref>[https://www.llv.li/files/as/bevolkerungsstatistik-30-juni-2017.pdf Bevölkerungsstatistik 2017] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190609152444/https://www.llv.li/files/as/bevolkerungsstatistik-30-juni-2017.pdf |date=2019-06-09 }} Llv.li, p. 7</ref> | ethnic_groups = {{Plainlist| * 66.2% [[Liechtensteiners]] * 9.5% [[سوئیس خالقی|Swiss]] * 5.8% [[اوتریشیلر]] * 4.2% [[آلمانلار]] * 3.1% [[ایتالیان‌لار]] * 1.9% [[پورتوقال‌لار|Portuguese]] * 1.6% [[آنادولو تورکلری|Turks]] * 1.1% [[Kosovar Albanians]] * 1.0% [[ایسپان‌لار]] * 5.6% [[Demographics of Liechtenstein#Ethnic groups|Others]] }} | religion_year = 2015 | religion_ref = <ref>{{Cite web |last=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=7 February 2020 |title=Central Intelligence Agency |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/liechtenstein/ |access-date=24 February 2020 |website=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |accessdate=2023-02-17 |archivedate=2021-03-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210310115106/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/liechtenstein/ }}</ref> | religion = {{Plainlist| * 83.2% [[مسیحیت]] * —73.4% [[Catholic Church in Liechtenstein|Catholicism]] ([[رسمی دین|official]]) * —9.8% Other [[List of Christian denominations|Christian]] * 7.0% [[Irreligion|No religion]] * 5.9% [[Islam in Liechtenstein|Islam]] * 3.9% [[Religion in Liechtenstein|Others]] }} | demonym = [[Liechtensteiners|Liechtensteiner]] | government_type = [[Unitary state|Unitary]] [[parliamentary]] [[مشروطیت]]<br> under a [[بیرباشا دموکراسی]] | leader_title1 = [[Monarchy of Liechtenstein|Monarch]] | leader_name1 = [[ایکینجی هانس ادام|Hans-Adam II]] | leader_title2 = [[نائیب‌السلطنه]] | leader_name2 = [[Alois, Hereditary Prince of Liechtenstein|Alois]] | leader_title3 = [[List of heads of government of Liechtenstein|Prime Minister]] | leader_name3 = [[Daniel Risch]] | legislature = [[Landtag of Liechtenstein|Landtag]] | sovereignty_type = Independence as [[principality]] | established_event1 = {{Nowrap|Union between<br />[[County of Vaduz|Vaduz]] and<br />[[Lordship of Schellenberg|Schellenberg]]}} | established_date1 = 23 January 1719 | established_event2 = {{Nowrap|[[Peace of Pressburg (1805)|Treaty of Pressburg]]}} | established_date2 = 12 July 1806 | established_event3 = {{Nowrap|Separation from<br />[[آلمان کونفدراسیونو]]}} | established_date3 = 23 August 1866 | area_km2 = 160 | area_rank = 190th <!-- Should match [[ساحه اساسیندا اؤلکه‌لر]] --> | area_sq_mi = 61 | percent_water = 2.7<ref>[http://www.llv.li/pdf-llv-as-jb_2011_1.1_geografie__raumnutzung_2011 Raum, Umwelt und Energie] {{Webarchive|url= https://web.archive.org/web/20111012083302/http://www.llv.li/pdf-llv-as-jb_2011_1.1_geografie__raumnutzung_2011 |date=12 October 2011 }} Landesverwaltung Liechtenstein. Retrieved 2 October 2011.</ref> | population_estimate = 38,387<ref>{{Cite web|url=https://www.macrotrends.net/countries/LIE/liechtenstein/population|title=Liechtenstein Population|work=Macrotrends|access-date=1 June 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221208171421/https://www.macrotrends.net/countries/LIE/liechtenstein/population|archivedate=2022-12-08|accessdate=2023-02-17}}</ref> | population_estimate_year = 2022 | population_estimate_rank = 189th <!-- Should match [[ساحه اساسیندا اؤلکه‌لر]] --> | population_density_km2 = 237 | population_density_sq_mi = 587<!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | population_density_rank = 57th | GDP_PPP = $5.3&nbsp;billion<ref>{{Cite web |title=Liechtenstein in Figures: 2016 |url=http://www.llv.li/files/as/fl-in-zahlen-englisch-2016.pdf |access-date=3 August 2017 |website=Llv.li |accessdate=2023-02-17 |archivedate=2016-09-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160927214111/http://www.llv.li/files/as/fl-in-zahlen-englisch-2016.pdf }}</ref> | GDP_PPP_year = 2013 | GDP_PPP_rank = 149th | GDP_PPP_per_capita = $98,432<ref name="Liechpop">{{Cite web |title=Amt für Statistik, Landesverwaltung Liechtenstein |url=https://www.llv.li/#/12150/-bevolkerung-und-wohnen |access-date=30 June 2020 |website=Llv.li}}</ref><ref name="Liechfigures" /><ref name="wdi" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = 3rd | GDP_nominal = $6.872&nbsp;billion<ref name="unstats.un.org">[https://unstats.un.org/unsd/snaama/Basic Basic Data Selection], (Select all countries, "GDP, Per Capita GDP - US Dollars", and 2020 to generate table), [[United Nations Statistics Division]]. Access date: 29 January 2022.</ref><ref name="Liechfigures">[http://www.llv.li/amtsstellen/llv-as-wichtige_zahlen_engl.htm Key Figures for Liechtenstein] {{Webarchive|url= https://web.archive.org/web/20090917040625/http://www.llv.li/amtsstellen/llv-as-wichtige_zahlen_engl.htm |date=17 September 2009 }} Landesverwaltung Liechtenstein. Retrieved 1 July 2012.</ref><ref name="wdi">[http://data.worldbank.org/data-catalog World Development Indicators], [[دونیا بانکی]]. Retrieved 1 July 2012. Note: "PPP conversion factor, GDP (LCU per international $)" and "Official exchange rate (LCU per US$, period average)" for Switzerland were used.</ref> | GDP_nominal_year = 2020 | GDP_nominal_rank = 147th | GDP_nominal_per_capita = $180,000<ref name="unstats.un.org"/><ref name="Liechpop" /><ref name="Liechfigures" /><ref name="wdi" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = 1st | Gini = <!--number only--> | Gini_year = | Gini_change = <!--increase/decrease/steady--> | Gini_ref = | Gini_rank = | HDI = 0.935 <!--number only--> | HDI_year = 2021 <!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref =<ref name="HDI">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf|title=Human Development Report 2021/2022|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=8 September 2022|access-date=8 September 2022}}</ref> | HDI_rank = 16th | currency = [[Swiss franc]] | currency_code = CHF | time_zone = [[Central European Time|CET]] | utc_offset = +01:00 | utc_offset_DST = +02:00 | time_zone_DST = [[Central European Time|CEST]] | drives_on = right | calling_code = [[Telephone numbers in Liechtenstein|+423]] | cctld = [[.li]] | footnote_a = }} '''لیختن‌ ایشتاین شاهزاده‌لیکی''' اۇرتا [[اوروپا]]دا یئرلشن بیر اوْلکه دیر. پایتختی [[فادوتس]] شهریدیر. == قایناقلار == {{قایناق}} == ائشیک باغلانتیلار == {{Sister project links|Liechtenstein|wikt=Liechtenstein|n=Category:Liechtenstein|q=no|s=Portal:Liechtenstein|b=no|voy=Liechtenstein|v=no|d=Q347}} * {{Official website|http://www.liechtenstein.li/}} (in German and English) * [http://www.fuerstenhaus.li/en/ Princely House of Liechtenstein] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190816193920/https://www.fuerstenhaus.li/en/ |date=2019-08-16 }} * [http://www.landtag.li/en/ Parliament of Liechtenstein] * [http://www.regierung.li/default.aspx?lang=en Government of Liechtenstein] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200527082734/https://www.regierung.li/default.aspx?lang=en |date=2020-05-27 }} * [http://www.tourismus.li/en/ Official tourism of Liechtenstein] * [http://www.as.llv.li/ Statistics Office of Liechtenstein] {{In lang|de}} * [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/liechtenstein/ Liechtenstein] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210310115106/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/liechtenstein/ |date=2021-03-10 }}. ''[[The World Factbook]]''. [[مرکزی ایطلاعات تشکیلاتی]]. * [https://web.archive.org/web/20121002063442/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/liechtenstein.htm Liechtenstein] from ''UCB Libraries GovPubs'' * {{Curlie|Regional/Europe/Liechtenstein}} * [https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-17535108 Liechtenstein profile] from [[بی‌بی‌سی نیوز]] * {{Wikiatlas|Liechtenstein}} * {{OSM relation|1155955|bullet=no}} * {{cite EB1911|wstitle=Liechtenstein |volume=16 |last= Coolidge |first= William Augustus Brevoort |author-link= William Augustus Brevoort Coolidge | pages = 592&ndash;593 |short=1 }} {{اوروپا اؤلکه‌لری}} {{Authority control}} [[بؤلمه:لیختن ایشتاین| ]] [[Category:1719 establishments in the Holy Roman Empire]] [[بؤلمه:مرکزی اوروپا اؤلکه‌لری]] [[Category:Christian states]] [[بؤلمه:اوروپادا اؤلکه‌لر]] [[بؤلمه:آلمانجا دانیشان اؤلکه‌لر]] [[بؤلمه:دنیزه چیخیشی اولمایان اؤلکه‌لر]] [[بؤلمه:اوروپا شوراسینین عوضو اولان دؤولتلر]] [[Category:Member states of the European Free Trade Association]] [[بؤلمه:بیرلشمیش میلت‌لر اؤیه‌سی اؤلکه‌لر]] [[Category:NUTS 1 statistical regions of the European Union]] [[Category:NUTS 2 statistical regions of the European Union]] [[Category:NUTS 3 statistical regions of the European Union]] [[Category:Principalities of the Holy Roman Empire]] [[بؤلمه:کنیازلیقلار]] [[بؤلمه:۱۸۶۶ میلادی ایلده قورولان بؤلگه‌لر و اؤلکه‌لر]] [[Category:States of the Confederation of the Rhine]] [[Category:States of the German Confederation]] [[Category:Tax avoidance]] [[بؤلمه:غربی اوروپا اؤلکه‌لری]] 4fkd4ifmgeu5lbd4zbcpmap5t58t28q 0 18208 1593643 1463502 2026-10-01T17:50:59Z H.Ganjeli 58356 1593643 wikitext text/x-wiki [[فایل:Ngc6397_hst_blue_straggler.jpg|بندانگشتی|اولدوزلار]] [[فایل:The_Sun_by_the_Atmospheric_Imaging_Assembly_of_NASA%27s_Solar_Dynamics_Observatory_-_20100819.jpg|بندانگشتی|گونش بیر کیچیک اولدوز تانینیر]] '''اۇلدۇز ''' ([[اینگیلیسجه]]: Star , [[فارسجا]]: ستاره , [[آنادولو تورکجه‌سی]]: Yıldız) — بیر [[ایشیق]]لی و چوْخ [[ایستی]] توپا بنزر [[پلاسما]] کی اینسجامینی [[چکیم گؤجو]]یله ساخلییر. [[یئر]]ه لاپ یاخین اوْلدوز [[گونش]] دیر. آیری اوْلدوزلار [[گئجه]] ده گؤرسنیرلر. بیر اوْلدوز ایشیقلی و چوْخ اوزاق اولماغا گؤره یئر اوزوندن قالارلی و ایشیقلی بیر نقطه گؤروشور. ان ایشیقلی اوْلدوزلاری اسکی چاغدان تانییبلار و اولاریندا گویده خیالی بیر شکیللر چکیبلر کی اولارا [[اولدوزلار شکیلی]] آد وئریلیب. بۇ شکیللر ایشقلی اوْلدوزلاری خیالی بیر چیزگینن یاپیشماسیندان اولور. بۇ شکیللردن آدلیملاری [[اؤلکر(اولدوز شکیلی)|اؤلکر]]، [[کیچیک آیی]]، [[قیفاووس]] و… اولور. بۇ اوْلدوز شکیللری اوْلدوزلاری تانیماقدا چوْخ یاریدم اولور. بیر اوْلدوز اوز یاشامیندا [[هیدروژن]] ماده‌سین [[هلیوم]] ماده سینه چوندرر و چکیردک یاپیشماسی گوجو اونی ایشیقلی و. ایستی ائدر. اولدوزون ایچریسینده چکیردک گوجو آچیلار و اونی قیزدیرار. بۇ گوج ایستی و ایشیق اوْلوب و اوْلدوزدان چیخار. بیر اوْلدوزون ایشیغیندان و اونون ایشیقلارین آچمادان اوْلدوزون بؤیوک کیچیکلیقی و [[کوتله]]<nowiki>‌سی</nowiki> و اوندا اوْلان ماده لری بیلماق اولار. اولدوزلار بؤیوک و یاخین اوْلدوقلارینا گوره ایشیقلاری چوْخالیب آزالار. بیریم یاخینلیقدا اوْلان اوْلدوزلار [[سامان یولو]] قالاکسی اوْلدوزلاری اولور. بیر اوْلدوزون بوتون کوتله سی اونون یاشامین و اولماغین بؤیوک کیچیکلیغین و باتماسین و اولماسین گؤرسه‌دیر. اولدوزلارین ایشیقلاری آچیلمادا اوندا اوْلان ماده لر و یاشامین گؤرسئدیر. بیر اوْلدوز باشدا قازلارین ییغیشماسیندان و بیر–بیرینه یاپیشمادان ایجاد اولور کی بیر قاز و [[قالاکسی]]ده اوْلان ماده‌لر بیر-بیرین چکیب و یاپیشار و بیر بؤیوک اوْلدوز اولار. بۇ قاز چوْخلو [[هیدروژن]] و [[هلیوم]] اولور. بۇ قازلار ییغیشمادا آغیرلاشیب و چکیردکینده هیدروژن قیزیشیب و چکیردک گۆجۆن آچار و هلیوم اولار.<ref>Bahcall, John N. (June 29, 2000). "How the Sun Shines". Nobel Foundation. Retrieved 2006-08-30.</ref> [[File:Ulduztasnifat.png|thumb|اولدوز طبقه لندیریلمسی]] == قایناقلار == {{ویکی قایناقلاماسی|باغلانتی= https://fa.wikipedia.org/wiki/ستاره |باشلیق= ستاره |دیل= [[فارسجا]] |یوخلاما= ۲ ۱ دئسامبر ۲۰۱۵ }} {{قایناق}} {{گونش سیستمی}} {{مین مقاله}} == اتک‌یازی == {{اتک‌یازی}} [[بؤلمه:آسترونومی]] [[بؤلمه:Light sources]] [[بؤلمه:Stars]] [[بؤلمه:Stellar astronomy]] b7jdyac6fwqkr0bg742e7sf5caaxvjt 0 21223 1593638 1592065 2026-10-01T14:27:24Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1593638 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = {{Plainlist| * [[آیت‌الله]] * [[سید]] }} | native_name = <!--Khamenei was of Azerbaijani and Persian descent, and spoke both Persian and Azerbaijani. Because of this, he has two native names and all of them should not be put here.--> | image = Ali Khamenei Nowruz message official portrait 1397 02 (3 x 4 cropped).jpg<!--Do not change the image without consensus--> | alt = A photograph of Khamenei, 77, in 2017 | caption = Khamenei in 2017 | order = 2nd | office = Supreme Leader of Iran | term_start = 4 June 1989{{Efn|[[نظارتچی (مؤوقت ایداره‌چی)]] until 6 August 1989}} | term_end = ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ | president = {{Collapsible list|title={{Nobold|''See list''}}|{{Unbulleted list|item_style={{Longitem}} | Himself | [[اکبر هاشمی رفسنجانی]] | [[محمد خاتمی]] | [[محمود احمدی‌نژاد]] | [[حسن روحانی]] | [[سید ابراهیم رئیسی]] | [[Mohammad Mokhber]] (acting) | [[مسعود پزشکیان]]}} }} | prime_minister = {{Longitem|[[میرحسین موسوی]] {{Avoid wrap|(Jun–Aug 1989)}}}} | predecessor = [[سید روح‌الله خمینی]] | successor = [[سید مجتبی خامنه‌ای]]{{Efn|Between Ali Khamenei's [[Assassination of Ali Khamenei|death on 28 February]] and Mojtaba Khamenei's [[2026 Iranian supreme leader election|election on 8 March]], the [[Interim Leadership Council]] was tasked with handing the duties of the supreme leader.<ref>{{Cite web|last1=Reals|first1=Tucker |date=1 March 2026|title=Iran names three men for interim Leadership Council to pick next supreme leader|url=https://www.cbsnews.com/live-updates/us-iran-war-israel-supreme-leader-khamenei-funeral-day-2/|access-date=1 March 2026|website=CBS News|language=en-US|archive-date=1 March 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260301140937/https://www.cbsnews.com/live-updates/us-iran-war-israel-supreme-leader-khamenei-funeral-day-2/|url-status=live}}</ref>}} | order1 = 3rd | office1 = President of Iran | term_start1 = ۹ اکتبر ۱۹۸۱ | term_end1 = ۱۶ اوت ۱۹۸۹ | 1blankname1 = {{Nowrap|Supreme Leader}} | 1namedata1 = {{Plainlist| * Ruhollah Khomeini * Himself }} | 2blankname1 = {{Nowrap|Prime Minister}} | 2namedata1 = Mir-Hossein Mousavi | predecessor1 = [[محمدعلی رجایی]] | successor1 = Akbar Hashemi Rafsanjani {{Collapsed infobox section begin | cont = yes | Other posts held | titlestyle = border:1px dashed lightgrey; }} {{Infobox officeholder | embed = yes | order2 = 1st | office2 = Chairman of the Expediency Discernment Council | term_start2 = ۷ فوریه ۱۹۸۸ | term_end2 = ۴ ژوئن ۱۹۸۹ | appointer2 = Ruhollah Khomeini | predecessor2 = ''Office established'' | successor2 = Akbar Hashemi Rafsanjani | office3 = Member of the [[رهبرلیک خوبرلر مجلیسی]] | term_start3 = ۱۵ اوت ۱۹۸۳ | term_end3 = ۴ ژوئن ۱۹۸۹ | constituency3 = [[تهران اوستانی]] | majority3 = 2,800,353 (87.8%)<ref>{{cite news |url=http://www.mashreghnews.ir/news/520344 |title=چه کسی در نخستین انتخابات خبرگان اول شد؟ +جدول ("Who came first in the first election of the Experts?")|date=7 January 2014 |url-status=dead |website=mashreghnews.ir |archive-url=https://web.archive.org/web/20171010024415/https://www.mashreghnews.ir/news/520344/%da%86%d9%87-%da%a9%d8%b3%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d9%86%d8%ae%d8%b3%d8%aa%db%8c%d9%86-%d8%a7%d9%86%d8%aa%d8%ae%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d8%aa-%d8%ae%d8%a8%d8%b1%da%af%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d9%88%d9%84-%d8%b4%d8%af-%d8%ac%d8%af%d9%88%d9%84 |archive-date=10 October 2017}}</ref> | office4 = Member of the [[ایسلامی شورا مجلیسی]] | term_start4 = ۲۸ مه ۱۹۸۰ | term_end4 = ۱۳ اکتبر ۱۹۸۱ | constituency4 = [[Tehran, Rey and Shemiranat]] | majority4 = 1,405,976 (65.8%)<ref>{{cite web |title=Parliament members |url=http://rc.majlis.ir/fa/parliament_member/show/762450 |publisher=[[ایسلامی شورا مجلیسی]] |access-date=28 October 2014 |language=fa |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140707095033/http://rc.majlis.ir/fa/parliament_member/show/762450 |archive-date=7 July 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140707095033/http://rc.majlis.ir/fa/parliament_member/show/762450 |archivedate=2014-07-07 |accessdate=2018-05-13}}</ref> | office5 = [[Tehran's Friday Prayer Imam]] | term_start5 = ۱۴ ژانویه ۱۹۸۰ | term_end5 = ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ | appointer5 = Ruhollah Khomeini | 1blankname5 = Interim Imams | 1namedata5 = [[List of Tehran's Friday Prayer Imams#Ephemeral Imams|Full list]] | predecessor5 = [[حسینعلی منتظری]] | successor5 = ''Vacant'' {{Collapsed infobox section end}} }} | birth_name = Ali Hosseini Khamenei | birth_date = {{دوْغوم تاریخی|1939|04|19|df=y}} | birth_place = [[مشهد]]، Iran | death_date = {{اولوم تاریخی و یاش|2026|02|28|1939|04|19|df=y}} | death_place = [[تهران]]، Iran | resting_place = [[Imam Reza Shrine]] | death_cause = [[Assassination of Ali Khamenei|Assassination by airstrike]] | party = {{Plainlist| * [[Islamic Republican Party|IRP]] (1979–1987) * [[طرفسیز سیاستچی]] (from 1989){{Efn|He was officially a member of the [[Combatant Clergy Association]] until 2019.<ref>{{cite web|url = http://fararu.com/fa/news/118101/جامعه-روحانيت-مبارز-جوان-مي‌شود|title=جامعه روحانیت مبارز جوان می‌شود|language=Persian|trans-title=Combatant Clergy Association gets younger|id=118101|date=8 July 2012|access-date=25 June 2016|publisher=Fararu|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160902124141/http://fararu.com/fa/news/118101/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%AA-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%8A%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF|archivedate=2 September 2016}}</ref>}} }} | other_party = [[Combatant Clergy Association]] (1977–1989)<ref>{{cite web|url=http://fararu.com/fa/news/118101/جامعه-روحانيت-مبارز-جوان-مي‌شود|title=جامعه روحانیت مبارز جوان می‌شود|language=Persian|trans-title=Combatant Clergy Association gets younger|id=118101|date=8 July 2012|access-date=25 June 2016|publisher=Fararu|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160902124141/http://fararu.com/fa/news/118101/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%AA-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%8A%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF|archivedate=2 September 2016}}</ref> | spouse = {{Marriage|[[Mansoureh Khojasteh Bagherzadeh]]|1964}} | children = 6, including [[Mostafa Khamenei|Mostafa]], [[Mojtaba Khamenei|Mojtaba]], and [[Masoud Khamenei|Masoud]] | father = [[سید جواد خامنه‌ای]] | relatives = [[Khamenei family]] | education = {{Plainlist| ** [[Najaf Seminary]] * [[Qom Seminary]] }} | signature = Ali Khamenei signature.svg | website = {{URL|english.khamenei.ir}} <!--Military service-->| allegiance = <!-- Islamic Republic of Iran --> | branch = {{Unbulleted list|item_style={{Longitem}} | [[ایسلامی اینقیلاب گؤزتچیلر اوردوسو]] | [[Irregular Warfare Headquarters]] }} | service_years = 1979–1989{{Efn|As supreme leader, he remained active as commander-in-chief of the [[Islamic Republic of Iran Armed Forces]].}} | commands = [[Islamic Republic of Iran Armed Forces]] | battles = {{Tree list}} * [[ایران ایسلام اینقیلابی]] * [[Aftermath of the Iranian Revolution]]{{WIA|1981 attempted assassination of Ali Khamenei}} * [[ایران عیراق ساواشی]] ** [[Operation Samen-ol-A'emeh]]<ref name="raee">{{cite journal |last1=Raee |first1=Sajjad |editor1-last=Ardestani |editor1-first=Hussein |script-title=fa:نقش آیت‌الله خامنه‌ای در دفاع مقدس: سال اول جنگ |journal=Negin-e Iran – Quarterly for Studies of Iran–Iraq War |date=Winter 2008 |volume=7 |issue=26 |pages=9–24 |url=http://www.negineiran.ir/article_3502_e6259811d85ef09a0248f5e7f51ee64b.pdf |access-date=15 January 2018 |trans-title=Ayatollah Khamanei's Role in the Sacred Defense – During the First Year |language=fa |archive-url=https://web.archive.org/web/20160428015402/http://negineiran.ir/article_3502_e6259811d85ef09a0248f5e7f51ee64b.pdf |archive-date=28 April 2016 |url-status=dead}}</ref> * [[Iran–Israel conflict]] ** [[2024 Iran–Israel conflict]] ** [[ایران-ایسراییل ساواشی]] ** [[2026 Iran war]]{{سوءقصد|Assassination of Ali Khamenei|}} {{Tree list/end}} <!--Embedded templates / Footnotes-->| module = {{Infobox religious biography | embed = yes | religion = [[Islam in Iran|Islam]] | denomination = [[اون‌ایکی ایماملی شیعه]] | jurisprudence = [[جعفری‌لیک]] | creed = [[Usuli]] | main_interests = {{Hlist|[[Principles of Islamic jurisprudence|Uṣūl al-Fiqh]]|[[Tafsir]]<ref name="cgie"/>}} | notable_ideas = [[Fatwa against nuclear weapons]] | teacher = {{Plainlist| * [[Husayn Burujardi]] * Ruhollah Khomeini<ref name="cgie"/> }} }} | module2 = {{Listen voice | name = Khamenei | filename = Ali Khamenei speech at the Hussainiya of Lovers of Karbala, Sari - 14 October 1995 (13740722 2546).wav | description = Khamenei speaking at the Hussainiya of Lovers of Karbala in [[ساری (شهر)]] | recorded = ۱۴ اکتبر ۱۹۹۵ }} }} {{سیاست و حوکومت ایران ایسلام جومهوریتی}} '''سید علی خامنه‌ای''' (کامیل آد: سید علی حسینی خامنه) (دوْغوم گۆنو:۲۹ فروردین ۱۳۱۸<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=http://farsi.khamenei.ir/news-content?id=17718 |accessdate=2016-05-23 |archivedate=2012-08-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120801085301/http://farsi.khamenei.ir/news-content?id=17718 }}</ref> [[مشهد]] ده، [[آذربایجان]]لی اصالت ایله) [[ایران]]‌ین عالی رهبری و ایرانلی تقلید مرجعی، [[سیاستچی]]. او بوندان قاباق ایکی دؤره دال‌بادال [[ایران]]ین جومهور باشقانی اولوب (۱۳۶۰-دان ۱۳۶۸-ه). ۱۳۶۸ ایلینده، [[سید روح‌الله خمینی]]نین وفاتین‌دان سونرا، [[خبرگان رهبرلیک مجلیسی]]نده ایرانین رهبرلیگینه سئچیلدی. ''فوربس'' [[آمریکا]]لی مجلّه‌نین تحقیقینه گؤره ''خامنه‌ای''، ۲۰۱۱ ایلینده دونیانین ۲۶-جی گئچرلی و قودرتلی اینسانی‌ایمیش؛ ۲۰۱۲ ایلینده روتبه‌سی ۲۱-ه چاتیبدیر.<ref>http://www.forbes.com/powerful-people/#p_3_s_a0_All%20countries_All%20categories</ref> == آدی و عائیله‌سی == اونون اجدادلاری [[عراق]]دان [[تفرش]] منطقه‌سینه و تفرشدن [[آذربایجان]] منطقه‌سینه کؤچوبلر و [[خامنه]] ده یئرلشمیشلر. سیدعلی خامنه‌ای نین آتاسی [[سیدجواد خامنه‌ای]] [[نجف]] و [[مشهد]] شهرلرینده تانینمیش بیر ماللا ایمیش. == یادداشتلار == {{Notelist}} == قایناقلار == {{قایناق}} {{ایرانین جومهور باشقانلاری}} [[بؤلمه:سیاست]] [[بؤلمه:ایرانلی اینقیلابچیلار]] [[بؤلمه:علی خامنه‌ای]] 2b6mu47jri2qvj837m2aliqj33qcw67 0 34193 1593636 625912 2026-10-01T13:48:05Z Kontributor 2K 46883 CoA 1593636 wikitext text/x-wiki {{Infobox French commune |name =دونن |native name =Denain |commune status = [[فرانسه شهرلرین نۆفوسا گؤره سیرالانماسی|شهر]] |image =Denain Mairie.JPG |caption = |image flag = |image coat of arms=Blason ville fr Denain (Nord).svg |arrondissement = [[نور-پا-دو-کاله]] |canton = Nord |city motto = |coordinates ={{coord|50.3294|3.3958|format=dms|display=inline,title}} |time zone =CET <small>(GMT +1)</small> |arrondissement = |canton = |intercommunality = |mayor = |party = |term = |area km2 =۱۱٫۵۲ |population =۲۰۱۰۰ |population date =2014 census |population ranking= |urban area km2 = |INSEE = |postal code =۵۹۲۲۰ |dialling code = |website = }} '''دونن''' ({{lang-fr|Denain}}) [[فرانسه|فرانسه‌ده]] یئر آلان بیر شهردیر. ۲۰۱۴-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۰۱۰۰ نفر دیر. == گؤرونتولر == == بیرده باخ == * [[فرانسه]] * [[فرانسه شهرلرین نۆفوسا گؤره سیرالانماسی]] == قایناق‌لار == {{فرانسه شهرلری}} [[بؤلمه:فرانسه شهرلری]] bj17w35a4vabqk6005476xdlo7c8xkt 0 120910 1593671 655371 2026-10-02T09:03:24Z CommonsDelinker 261 Replacing Medina_de_Rioseco_(Valladolid)_Canal_de_Castilla,_ramal_de_Campos_(RPS_03-05-2009).png with [[File:Medina_de_Rioseco_(Valladolid)_Canal_de_Castilla,_ramal_de_Campos_(RPS_03-05-2009)_(cropped).png]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] 1593671 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement| | official_name = Medina de Rioseco | nickname = City of the Admirals | image_flag = Bandera de Medina de Rioseco.svg | image_flag = Bandera de Medina de Rioseco.svg | image_seal = Coat of Arms of Medina de Rioseco.svg | image_map = | map_caption = | pushpin_map = Spain | subdivision_type = [[دۆنیا اؤلکه‌لری‌]] | subdivision_name = {{بایراقچه|ایسپانیا}} [[ایسپانیا]] | subdivision_name1 = {{بایراقچه|Castile and León}} [[Castile and León]] | subdivision_type2 = [[ایسپانیا اوستانلاری]] | subdivision_name2 = [[وایادولید اوستانی]] | subdivision_type3 = [[List of municipalities in Valladolid|Municipality]] | subdivision_name3 = Medina de Rioseco | leader_title = | leader_name = | area_magnitude = | area_total_km2 = 115 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | elevation_m = 741 | coordinates = {{coord|41|52|59|N|5|02|34|W|display=inline}} | population_as_of = 2012 | population_note = | population_total = 4967 | population_density_km2 = 43.0 | timezone = [[Central European Time|CET]] | utc_offset = +1 | timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] | utc_offset_DST = +2 | website = <ref>[http://www.medinaderioseco.com/ www.medinaderioseco.com/] | footnotes = }} '''مدینا د ریسکو''' ([[ایسپانیا دیلی|ایسپانجا]]: Medina de Rioseco) [[ایسپانیا]]دا بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر و [[وایادولید اوستانی]]نده یئرلشیب. بۇ شهرین مساحتی ۱۱۵ کیلومتر موربّع دیر. ۷۴۱ متر دنیز سویه‌سیندن اۇجالیقی وار. سوْن نۆفوس تخمین‌لرینه گؤره ۴۹۶۷ نفر دیر. == گؤرونتولر == <gallery widths="200px" heights="155px"> File:Valladolid Rioseco ermita Castilviejo lou.JPG File:Soportales Medina de Rioseco.JPG File:Puerta de Ajújar.jpg File:Medina de Rioseco (Valladolid) Canal de Castilla, ramal de Campos (RPS 03-05-2009) (cropped).png File:Medina de Rioseco - Santiago 04.JPG File:Medina de Rioseco - Santa Maria de Mediavilla 18.jpg File:Medina de Rioseco - Convento de San Francisco 02.jpg File:Mapa de Medina de Rioseco, 1852, por Francisco Coello (assembled).jpg File:Fundación Joaquín Díaz - Vista panorámica - Medina de Rioseco (Valladolid) (1).jpg File:Fundación Joaquín Díaz - Plaza Mayor - Medina de Rioseco (Valladolid).jpg File:Fabrica de harina san antonio medina rioseco.JPG File:Crucifixión del Señor.jpg File:060819 1816 Va MedinaRioseco CanalCastilla PuenteVillalón.JPG File:060819 1734 Va MedinaRioseco CanalCastilla.JPG File: Medina Rioseco Soportales 02 JMM.JPG </gallery> == بیرده باخ == [[ایسپانیا شهرلرین لیستی]] == قایناق‌لار == {{قایناق}} ایسپانیا ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:es:Medina de Rioseco|Medina de Rioseco]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ مارس ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Medina de Rioseco | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{شهر-قارالاما}} {{Authority control}} [[بؤلمه:ایسپانیا شهرلری]] 2iomr2n1fov1edjuuqcaxxr5kg1nzio 0 151094 1593640 1588830 2026-10-01T16:43:24Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1593640 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = French people<br />''Français'' | flag = | flag_caption = | population = '''{{circa}} 93 million'''{{efn|The total figure is merely an estimation; sum of all the referenced populations below.}}<br />{{small|(Full or partial French ancestry<br />and citizenship worldwide)}} | region1 = {{flag|France}} | pop1 = 66,991,000<br />{{Small|(Including all the [[overseas department]]s)}}<ref name="Démographie">{{cite web|title=Démographie - Population au début du mois - France|url=http://www.insee.fr/fr/bases-de-donnees/bsweb/serie.asp?idbank=001641607|website=Insee.fr|publisher=Institut national de la statistique et des études économiques|accessdate=28 February 2016}}</ref> | pop2 = 10,329,465<ref name="Census 2013, ACS Ancestry estimates">{{cite web |url=http://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=ACS_10_1YR_B04003&prodType=table |title=2013 ACS Ancestry estimates |publisher=Factfinder2.census.gov |date=2013 |accessdate=2015-10-15 |archivedate=2020-02-12 |archiveurl=https://archive.today/20200212222747/http://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=ACS_10_1YR_B04003&prodType=table }}</ref><br />{{Small|(Includes [[French Canadian Americans]])}} | ref2 = | region3 = {{flag|Canada}} | pop3 = 8,790,250 | ref3 = <ref name="French Canadians">{{cite web |url=http://www12.statcan.gc.ca/nhs-enm/2011/dp-pd/dt-td/Rp-eng.cfm?TABID=2&LANG=E&APATH=3&DETAIL=0&DIM=0&FL=A&FREE=0&GC=0&GID=1118296&GK=0&GRP=0&PID=105396&PRID=0&PTYPE=105277&S=0&SHOWALL=0&SUB=0&Temporal=2013&THEME=95&VID=0&VNAMEE=&VNAMEF=&D1=0&D2=0&D3=0&D4=0&D5=0&D6=0 |author=[[Statistics Canada]] |title=2011 National Household Survey: Data tables |accessdate=8 March 2014}}</ref><br />''' | region4 = {{flag|Argentina}} | pop4 = 6,800,000<ref>{{cite web|url=http://www.canalacademie.com/ida1009-Les-merveilleux-francophiles-argentins-1.html |title=Les merveilleux francophiles argentins |publisher=Canalacademie.com |accessdate=2009-01-18}}</ref> | ref4 = | region5 = {{flag|Brazil}} | pop5 = 1,000,000–2,000,000 | ref5 = <ref>{{cite web |url=http://www.uai.cl/p3_humanidades/site/edic/20030530094405/asocfile/ASOCFILE220030428191759.pdf |title=La influencia francesa en la vida social de Chile de la segunda mitad del siglo XIX |quote=Los datos que poseía el Ministerio de Relaciones Exteriores de Francia en Chile al año 2008, tal como lo consignaba el Ministerio Plenipotenciario Francés en Chile, a un número cercano a los 700.000 descendientes de franceses en Chile.. |accessdate=2018-04-18 |archivedate=2004-02-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20040206100052/http://www.uai.cl/p3_humanidades/site/edic/20030530094405/asocfile/ASOCFILE220030428191759.pdf }}</ref> | region6 = {{flag|Chile}} | pop6 = 700,000<ref name="studyrama1965">{{cite web |url=http://vivrealetranger.studyrama.com/article.php3?id_article=216 |title=Vivre à l'étranger |quote=Ils ont été 100 000 à émigrer dans ce pays entre 1850 et 1965 et auraient entre 500 000 et 1 million de descendants.}}</ref> | ref6 = | region7 = {{flag|Uruguay}} | pop7 = 300,000<ref name="auto">{{cite web|url=http://www.nationsencyclopedia.com/Americas/Uruguay-MIGRATION.html|title=Migration - Uruguay|website=Nationsencyclopedia.com|accessdate=12 December 2017}}</ref> | ref7 = | region8 = {{flag|Peru|state}} | pop8 = 255,000<ref name="espejodelperu1">{{cite web |author=Erwin Dopf |url=http://www.espejodelperu.com.pe/Poblacion-del-Peru/Inmigracion-Francesa-al-Peru.htm |title=Inmigración francesa al Perú |website=Espejodelperu.com.pe |date= |accessdate=2012-06-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191020020406/http://www.espejodelperu.com.pe/Poblacion-del-Peru/Inmigracion-Francesa-al-Peru.htm |archivedate=2019-10-20}}</ref> | ref8 = | region9 = {{flag|Italy}} | pop9 = 250,000<ref>{{cite web|author=|url=http://www.joshuaproject.net/peoples.php?rop3=103059 |title=French Ethnic People in all Countries |publisher=Joshua Project |date= |accessdate=2011-11-12}}</ref> | ref9 = | region10 = {{flag|Switzerland}} | pop10 = 158,862<ref name="Diplomatie.gouv.fr">{{cite web|url=http://www.diplomatie.gouv.fr/fr/les-francais-a-l-etranger/la-presence-francaise-a-l-etranger/les-francais-etablis-hors-de/|title=Les Français établis hors de France|quote=Au 31 décembre 2012, 1 611 054 de nos compatriotes étaient inscrits au registre mondial des Français établis hors de France.|accessdate=2018-04-18|archivedate=2014-07-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140711153032/http://www.diplomatie.gouv.fr/fr/les-francais-a-l-etranger/la-presence-francaise-a-l-etranger/les-francais-etablis-hors-de/}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/fr/index/themen/01/02/blank/data/01.html |title=Etat et structure de la population – Données détaillées, Population résidante selon le sexe et la nationalité par pays, (su-f-01.01.01.03), Office fédéral de la statistique OFS |publisher=Bfs.admin.ch |date=2010-01-29 |accessdate=2011-11-12 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111112114946/http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/fr/index/themen/01/02/blank/data/01.html |archivedate=12 November 2011 |df=dmy-all }}</ref> | ref10 = | region11 = {{flag|Germany}} | pop11 = 126,739<br /><small>(French citizens)</small> | ref11 = <ref>{{cite web|url=http://de.statista.com/statistik/daten/studie/1221/umfrage/anzahl-der-auslaender-in-deutschland-nach-herkunftsland/ |title=Anzahl der Ausländer in Deutschland nach Herkunftsland (Stand: 31. Dezember 2014) }}</ref><ref name="Stat 10">{{cite web |url=https://www-genesis.destatis.de/genesis/online/logon?language=en |title=Federal Statistical Office Germany |publisher=Genesis.destatis.de |date= |accessdate=2011-11-12 |archivedate=2020-05-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200509212608/https://www-genesis.destatis.de/genesis/online/logon?language=en }}</ref> | region12 = {{flag|United Kingdom}} | pop12 = 126,049 | ref12 = <ref name="Diplomatie.gouv.fr"/> | region13 = {{flag|Madagascar}} | pop13 = 124,000 | ref13 = <ref>Kevin Shillington, Encyclopedia of African History, CRC Press, 2005, pp. 878-883</ref> | region14 = {{flag|Belgium}} | pop14 = 123,076 | ref14 = <ref name="Stat 7">[http://eacea.ec.europa.eu/ressources/eurydice/eurybase/pdf/section/BF_EN_C1_7_3.pdf SPF Intérieur - Office des Étrangers] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090207093333/http://eacea.ec.europa.eu/ressources/eurydice/eurybase/pdf/section/BF_EN_C1_7_3.pdf |date=7 February 2009 }}</ref> | region15 = {{flag|Spain}} | pop15 = 122,385 | ref15 = <ref>{{cite web|url=http://www.ine.es/prensa/np648.pdf |title=Avance del Padrón municipal a 1 de enero de 2011. Datos provisionales. 2011. INE |publisher=Ine.es |date= |accessdate=2011-11-12}}</ref> }} '''فرانسه‌لی‌‌لر''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسی‌جه]]: French people، [[عرب دیلی|عرب‌جه]]: فرنسيون، [[آنادولو تورکجه‌سی]]: Fransızlar، [[فارس دیلی|فارسجا]]: مردم فرانسوی) - بیر قومی گروه بۇ اتنیک قومی [[فرانسه دیلی]] ایله دانیشیرلار.بۇ خالق‌دا ان گئنیش یاییلمیش دین [[مسیحیت]] دیر. == گؤرونتولر == <gallery> File:Map Gallia Tribes Towns.png|<!--Map of Gaul before complete Roman conquest (circa 58 [[Common EraBCE]]) and its five main regions : [[Gallia CelticaCeltica]], [[Gallia BelgicaBelgica]], [[Gallia Cisalpina -----------> File:Louis XIV of France.jpg|<!--[[Louis XIV of France]] "The Sun-King"]] -----------> File:La Liberté guidant le peuple - Eugène Delacroix - Musée du Louvre Peintures RF 129 - après restauration 2024.jpg|<!--''[[Liberty Leading the People]]'' by Eugène Delacroix]] -----------> File:Ethnic-groups-France.png|<!--alt=world map of French speaking countriesA map showing the [[Ethnic groupethno-linguistic groups]] in [[Metropolitan France]]:359–336 BC}})]] -----------> File:Royal coat of arms of the United Kingdom (St. Edward's Crown).svg|<!--The [[Royal coat of arms of the United Kingdom]] has two French mottos: [[Dieu et mon droit]] and [[Honi soit qui mal y pense]].]] -----------> File:WWII, Europe, France, Civilians, "Hour of Triumph, Parisians join the parade down Champs Elysees from the Arch de... - NARA - 196298.jpg|<!--French people in Paris, August 1944]] -----------> File:Haplogroup_R1b_(Y-DNA).PNG|<!--[[Haplogroup R1b]] (Y-DNA), typical in all [[Western EuropeWest European]] populations.]] -----------> File:AlfredAmedeeDodds.jpg|<!--[[Alfred-Amédée Dodds]], a mixed-race French general and colonial administrator born in Senegal]] -----------> File:Tintamarre during National Acadian Day 2009, Caraquet New Brunswick.jpg|<!--[[Acadians]] celebrating the [[Tintamarre]] and [[National Acadian Day]] in Caraquet, New Brunswick.]] -----------> </gallery> == قایناقلار == {{قایناق}} [[بؤلمه:خالقلار]] nm4ootl07acoum0r8j4adum7yi6hno1 0 166531 1593637 1592367 2026-10-01T14:19:21Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1593637 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = Haakon VIII | title = | image = Haakon in 2025 (cropped).jpg | alt = Haakon dressed in military uniform at the age of 52 | caption = Haakon in 2025 | succession = [[King of Norway]] | reign = 28 August 2026 – present | predecessor = [[بئشینجی هارالد (نوروژ)]] | suc_type = {{Nowrap|[[Heir apparent]]}} | successor = [[اینقرید الکساندرای (نوروژ) پرنسس]] | succession1 = [[List of regents#Norway|Regent of Norway]] | reign1 = {{Collapsible list|title=''See list''| | 25 November 2003 – 12 April 2004 | 29 March – 7 June 2005 | 25 September – 31 October 2020 | 3 March – 22 April 2024 | 18–28 August 2026 }} | reign_type1 = Regency | regent1 = Harald V | reg_type1 = Monarch | full_name = Haakon Magnus | birth_date = {{دوغوم تاریخی ایله یاش|df=y|1973|7|20}} | birth_place = [[Oslo University Hospital, Rikshospitalet|The National Hospital]], Oslo, Norway | death_place = | burial_date = | burial_place = | spouse = {{Marriage|[[Queen Mette-Marit of Norway|Mette-Marit Tjessem Høiby]]|25 August 2001}} | issue = {{Plainlist| * <!--We already know what country. See infobox of [[اوْن‌دؤردونجو کارل قوستاف (سوئد)]]-->[[اینقرید الکساندرای (نوروژ) پرنسس]] * [[Prince Sverre Magnus]] }} | house = [[House of Glücksburg|Glücksburg]]<ref>{{cite web|title=The Royal Family|url=http://www.royalcourt.no/seksjon.html?tid=28435&sek=27259|access-date=25 October 2014|archive-date=25 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141025163427/http://www.royalcourt.no/seksjon.html?tid=28435&sek=27259|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141025163427/http://www.royalcourt.no/seksjon.html?tid=28435&sek=27259|archivedate=2014-10-25|accessdate=2018-05-14}}</ref> | father = [[بئشینجی هارالد (نوروژ)]] | mother = [[Sonja Haraldsen]] | religion = [[Church of Norway]] | module = {{infobox person | embed = yes | education = {{Plainlist| * [[کالیفورنیا، برکلی بیلیم‌یوردو]] ([[Bachelor of Arts|BA]]) * [[London School of Economics]] ([[Master of Science|MSc]]) }} | module2 = {{Infobox military person | embed = yes | branch = [[Norwegian Army]]<br>[[Norwegian Navy]]<br>[[Norwegian Air Force]] | service_years = 1992–2026 | rank = [[General]] (Army)<br>[[General]] (Air Force)<br>[[آدمیرال]] (Navy) }} }} }} '''هوکون''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسی‌جه]]: Haakon Crown Prince of Norway) [[نوروژ|نوروژین]] ایندیکی پادیشاهی‌دیر. او ۲۸ اوت ۲۰۲۶ تاریخیندن شاهلیغا چاتیبدیر. هوکون [[بئشینجی هارالد (نوروژ)|بئشینجی هارالد]]ین اوغلودور. == قایناقلار == {{قایناق}} [[بؤلمه:شاهلار]] 8xd3tl0s8zsc1wa5u2b8hzzo89htw61 0 205371 1593635 1593623 2026-10-01T13:10:38Z H.Ganjeli 58356 /* */ 1593635 wikitext text/x-wiki {{Infobox Italian comune| | name = Bruneck | official_name = Stadtgemeinde Bruneck<br>Città di Brunico | native_name = | image_skyline = Blick ueber Bruneck von Dietenheim.jpg | imagesize = | image_alt = | image_caption = | image_shield = Brunico-Stemma.svg | shield_alt = | image_map = | map_alt = | map_caption = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | coordinates = {{coord|46|48|N|11|56|E|type:city|display=inline,title}} | region = [[ترنتینو آلتو آدیجه]] | province = [[South Tyrol]] (BZ) | frazioni = Aufhofen (Villa Santa Caterina), Dietenheim (Teodone), Luns (Lunes), Reischach (Riscone), Stegen (Stegona), St. Georgen (San Giorgio) | mayor_party = | mayor = Roland Griessmair | area_footnotes = | area_total_km2 = 45 | population_footnotes = | population_total = 15491 | population_as_of = Nov. 2010 | pop_density_footnotes = | population_demonym = German: Brunecker<br>Italian: Brunicensi | elevation_footnotes = | elevation_m = 838 | twin1 = | twin1_country = | saint = | day = | postal_code = 39031 | area_code = 0474 | website = {{official website|http://www.gemeinde.bruneck.bz.it}} }} '''برونک''' ([[ایتالیا دیلی|ایتالیاجا]]: Bruneck) ایتالیا اؤلکه‌سینده بیر یاشاییش منطقه‌سی‌دیر. دنیز سوُلاری سَویه‌سیندن ۸۳۸ متر یۇکسک‏لیکده یئر آلیب. سوْن نۆفوس ساییمی اساسيندا 15491 نفر ایمیش. == بیرده باخ == [[ایتالیا شهرلرین لیستی]] == قایناق‌لار == {{قایناق}} اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Bruneck|Bruneck]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۸ آقوست ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Bruneck | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{ایتالیا-قارالاما}} {{Authority control}} [[بؤلمه:ایتالیا شهرلری]] byhr564qgsp6qo7yj9g4fr7miprup4o 0 299102 1593645 1552392 2026-10-01T18:02:44Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1593645 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Gallup | logo = Logo Gallup.svg | logo_size = | logo_alt = | logo_caption = Logo | logo_padding = | image = | image_size = | image_alt = | image_caption = | trading_name = | former_name = {{ubl|American Institute of Public Opinion<ref name="Pace">{{cite news|last1=Pace|first1=Eric|title=George H. Gallup Is Dead at 82; Pioneer in Public Opinion Polling|url=https://www.nytimes.com/1984/07/28/obituaries/george-h-gallup-is-dead-at-82-pioneer-in-public-opinion-polling.html|accessdate=April 24, 2018|work=[[The New York Times]]|date=July 28, 1984}}</ref><ref name="Provenzo">{{cite book|last1=Provenzo Jr.|first1=Eugene F.|title=Encyclopedia of the Social and Cultural Foundations of Education|date=October 29, 2008|publisher=SAGE Publications|page=359|url=https://books.google.com/books?id=Bv9yAwAAQBAJ&pg=PT397&lpg=PT397&dq#v=onepage&q&f=false|accessdate=April 24, 2018}}</ref>|Gallup Organization<ref name=Pace/><ref name="Provenzo"/>}} | type = [[Private company|Private]]<ref name="Spiro03">{{cite news|last1=Spiro|first1=Leah Nathans|title=Media; Gallup, the Pollster, Wants to Be Known for Its Consulting|url=https://www.nytimes.com/2003/07/21/business/media-gallup-the-pollster-wants-to-be-known-for-its-consulting.html|accessdate=April 24, 2018|work=The New York Times|date=July 21, 2003}}</ref> | industry = [[Management consulting]] | founded = {{Start date and age|1935}} in [[Princeton, New Jersey]], United States<ref name=Pace/><ref name="Provenzo"/> | founder = [[George Gallup]]<ref name=Pace/><ref name="Provenzo"/> | hq_location = The Gallup Building, 901 F Street, NW | hq_location_city = [[واشینقتن، دی.سی.]] | hq_location_country = United States<ref name="Keri99">{{cite news |title=Northridge Capital saves Gallup's East End deal |last1=Keri |first1=Jonah |url=https://www.bizjournals.com/washington/stories/1999/02/15/focus2.html |newspaper=[[American City Business Journals|Washington Business Journal]] |date=15 February 1999 |accessdate=9 May 2018}}</ref> | num_locations = 30–40 offices globally<ref>{{cite news|url=http://www.omaha.com/special_sections/every-once-in-a-while-you-have-to-bet-everything/article_e9258d7c-71ff-5690-ab4a-3769c6c72b43.html|title="Every once in a while, you have to bet everything or you won't keep developing." Jim Clifton, President and CEO, Gallup|work=[[Omaha World-Herald]]|accessdate=April 24, 2018|date=April 9, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230419065909/https://omaha.com/special_sections/every-once-in-a-while-you-have-to-bet-everything/article_e9258d7c-71ff-5690-ab4a-3769c6c72b43.html|archivedate=2023-04-19}}</ref><ref name="LJS">{{cite news|title= Gallup moving into Edgewood Dec. 22|url=http://journalstar.com/business/local/gallup-moving-into-edgewood-dec/article_d51fde1f-bc89-5d4c-b8f6-989877089594.html|accessdate=April 24, 2018|work=[[Lincoln Journal Star]]|publisher=[[Lee Enterprises]]|date=December 14, 2011}}</ref> | num_locations_year = 2017 | key_people = [[Jim Clifton]] ([[Chairman]] and [[Chief executive officer|CEO]])<ref name="Spiro03"/> | services = {{ubl|[[Management consulting]]<ref name="Spiro03"/>|[[Analytics]]<ref name="Piersol15">{{cite news |title=Cliftons, Gallup give $30 million to UNL |last1=Pierson |first1=Richard |url=http://journalstar.com/business/local/cliftons-gallup-give-million-to-unl/article_f80f72f5-279c-519a-a711-a80871b7b6f5.html |newspaper=[[Lincoln Journal Star]] |date=5 June 2015 |accessdate=2 May 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230419065909/https://journalstar.com/business/local/cliftons-gallup-give-million-to-unl/article_f80f72f5-279c-519a-a711-a80871b7b6f5.html |archivedate=2023-04-19}}</ref>|[[Research]]<ref name="Johnson13">{{cite news |title=Polling firm Gallup lands in legal hot water |last1=Johnson |first1=Carrie |url=https://www.npr.org/2013/01/30/170598814/polling-firm-gallup-lands-in-legal-hot-water |agency=[[ان‌پی‌آر]] |date=30 January 2013 |accessdate=1 May 2018}}</ref>|[[Opinion poll]]ing<ref name="Spiro03"/>|[[Publishing]]<ref name="Spiro03"/><ref name="Kawar">{{cite news|last1=Kawar|first1=Mark|title=Gallup Organization Expects Book Profits to Double with New Publishing Unit.|url=https://www.highbeam.com/doc/1G1-115185785.html|accessdate=April 24, 2018|work=Omaha World-Herald|date=April 9, 2004|via=[[HighBeam Research]]|subscription=yes|archive-date=2018-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20180620231901/https://www.highbeam.com/doc/1G1-115185785.html|dead-url=yes|archivedate=2018-06-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180620231901/https://www.highbeam.com/doc/1G1-115185785.html}}</ref>}} | owner = [[Employee stock ownership plan|Employee-owned]]<ref name="Spiro03"/> | website = {{URL|Gallup.com}} }} '''قالوپ''' (شیرکت) ([[اینگیلیسجه]]: Gallup (company) ) [[اؤزل شیرکت]] و یا خوصوصی شیرکت. شیرکت [[George Gallup]] طرفیندن قۇرولموش‌دور. باش مرکزی [[واشینقتن، دی.سی.]] شهرینده یئرلشیر. == گؤرونتولر == <gallery> File:George Gallup.png| </gallery> == قایناق‌لار == {{قایناق}} اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Gallup (company)|Gallup (company)]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Gallup (company) | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{شیرکت-قارالاما}} {{Authority control}} [[بؤلمه:شیرکت‌لر]] 4ec6a8c49cs4ke2faa5ap3tlj1evmd1 0 338931 1593652 1591186 2026-10-01T20:24:11Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1593652 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Lionel Scaloni | image = Lionel Scaloni - 2022.jpg | caption = Scaloni as manager of [[آرژانتین میلّی فوتبال تیمی]] in 2022 | full_name = Lionel Sebastián Scaloni<ref>{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |title=Squad List: FIFA World Cup Qatar 2022: Argentina (ARG) |publisher=FIFA |page=1 |date=18 December 2022 |access-date=27 October 2024}}</ref> | birth_date = {{دوغوم تاریخی ایله یاش|1978|5|16|df=y}}<ref name=FIFA>{{cite web|url=https://www.fifadata.com/document/fwc/2006/PDF/FWC_2006_SquadLists.pdf|title=2006 FIFA World Cup Germany List of Players|publisher=FIFA|pages=2|access-date=8 June 2019|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190610174527/https://www.fifadata.com/document/fwc/2006/PDF/FWC_2006_SquadLists.pdf|archive-date=10 June 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190610174527/https://www.fifadata.com/document/fwc/2006/PDF/FWC_2006_SquadLists.pdf|archivedate=2019-06-10|accessdate=2026-07-25}}</ref> | birth_place = Pujato, [[سانتا فه (آرژانتین)]], Argentina | height = 1.82 m<ref name=FIFA/> | position = [[مودافع]], [[هافبک]] | currentclub = [[آرژانتین میلّی فوتبال تیمی]] (head coach) | youthyears1 = | youthclubs1 = | years1 = 1995–1996 | clubs1 = [[نیولز اولد بویز فوتبال کولوبو]] | caps1 = 12 | goals1 = 0 | years2 = 1996–1997 | clubs2 = [[ایستودیانتس فوتبال کولوبو]] | caps2 = 37 | goals2 = 7 | years3 = 1998–2006 | clubs3 = [[دپورتیوو لاکرونیا فوتبال کولوبو]] | caps3 = 200 | goals3 = 14 | years4 = 2006 | clubs4 = → [[وستهام یونایتد فوتبال کولوبو]] (loan) | caps4 = 13 | goals4 = 0 | years5 = 2006–2007 | clubs5 = [[راسینق سانتاندر فوتبال کولوبو]] | caps5 = 30 | goals5 = 1 | years6 = 2007–2013 | clubs6 = [[لاتزیو فوتبال کولوبو]] | caps6 = 52 | goals6 = 1 | years7 = 2008–2009 | clubs7 = → [[رئال مایورکا فوتبال کولوبو]] (loan) | caps7 = 28 | goals7 = 0 | years8 = 2013–2015 | clubs8 = [[اتالانتا فوتبال کولوبو]] | caps8 = 15 | goals8 = 0 | totalcaps = 387 | totalgoals = 23 | nationalyears1 = 1997 | nationalteam1 = [[Argentina national under-20 football team|Argentina U20]] | nationalcaps1 = 7 | nationalgoals1 = 2 | nationalyears2 = 2003–2006 | nationalteam2 = [[آرژانتین میلّی فوتبال تیمی]] | nationalcaps2 = 7 | nationalgoals2 = 0 | manageryears1 = 2018 | managerclubs1 = [[Argentina national under-20 football team|Argentina U20]] | manageryears2 = 2018– | managerclubs2 = [[آرژانتین میلّی فوتبال تیمی]] | medaltemplates = {{MedalSport|Men's [[فوتبال]]}} {{MedalCountry|{{fb|ARG}}}} <small>(as player)</small> {{MedalCompetition|[[FIFA U-20 World Cup]]}} {{Medal|Winner|[[1997 FIFA World Youth Championship|1997 Malaysia]]}} {{MedalCountry|{{fb|ARG}} <small>(as manager)</small>}} {{MedalCompetition|[[فیفا دونیا کاپی]]}} {{Medal|W|[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۲]]|}} {{Medal|RU|[[فیفا دونیا کاپی ۲۰۲۶]]|}} {{MedalCompetition|[[Copa América]]}} {{Medal|W|[[2021 Copa América|2021 Brazil]]|}} {{Medal|W|[[2024 Copa América|2024 United States]]|}} {{Medal|3rd|[[2019 Copa América|2019 Brazil]]|}} {{MedalCompetition|[[Finalissima|CONMEBOL–UEFA Finalissima]]}} {{Medal|W|[[2022 Finalissima|2022 England]]|}} }} '''لیونل اسکالونی''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Lionel Scaloni) (دوْغوم:{{birth date and age|1978|5|16|df=y}} [[روساریو، سانتا فه]]) کئچمیشده بیر فوتبالیست و ایندیلیکده بیر مربی اوْلاراق چالیشیر. [[آرژانتین]] میلّی تیمی ترکیبینده چیخیش ائدیب و [[مودافع]] موقعیتینده اوْیناییب. == قایناقلار == {{قایناق}} {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Lionel Scaloni | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{فوتبالیست-قارالاما}} {{Authority control}} [[بؤلمه:فوتبال اویونچولاری]] q6lpqs5sixmzndsfc2ntli8sb4env2a 0 485070 1593672 1593479 2026-10-02T10:05:33Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1593672 wikitext text/x-wiki بۇ مقاله ۲۰۱۷-جی ایلینده کانادادا اؤنملی باش وئرن حادیثه‌لر، دوْغوملار و اؤلوملر باخیر. ==دؤولت== *[[Lieutenant Governor of Alberta]] – [[Lois Mitchell]]<ref>{{Cite web|url=https://www.lieutenantgovernor.ab.ca/about-the-lieutenant-governor/her-honour-the-honourable-lois-e-mitchell-cm-aoe-lld/|title=Her Honour, the Honourable Lois E. Mitchell, CM, AOE, LLD - LG|website=www.lieutenantgovernor.ab.ca|access-date=2017-01-05|accessdate=2020-01-02|archivedate=2019-10-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191030134013/https://www.lieutenantgovernor.ab.ca/about-the-lieutenant-governor/her-honour-the-honourable-lois-e-mitchell-cm-aoe-lld/}}</ref> *[[Lieutenant Governor of British Columbia]] – [[Judith Guichon]]<ref>{{Cite web|url=http://www.ltgov.bc.ca/lg/biography/default.html|title=Project Name|last=site.|first=Who made this|website=www.ltgov.bc.ca|access-date=2017-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20170119200913/http://www.ltgov.bc.ca/lg/biography/default.html|archive-date=2017-01-19|url-status=dead|accessdate=2020-01-02|archivedate=2017-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170119200913/http://www.ltgov.bc.ca/lg/biography/default.html}}</ref> *[[Lieutenant Governor of Manitoba]] – [[Janice Filmon]]<ref>{{Cite web|url=http://manitobalg.ca/|title=Lieutenant Governor of Manitoba|website=Lieutenant Governor of Manitoba|language=en-US|access-date=2017-01-05}}</ref> *[[Lieutenant Governor of New Brunswick]] – [[Jocelyne Roy-Vienneau]]<ref>{{Cite web|url=http://www.gnb.ca/lg/bio-e.asp|title=Lieutenant Governor New Brunswick|website=www.gnb.ca|access-date=2017-01-05|accessdate=2020-01-02|archivedate=2012-04-12|archiveurl=https://www.webcitation.org/66rKCFuUB?url=http://www.gnb.ca/lg/bio-e.asp}}</ref> *[[Lieutenant Governor of Newfoundland and Labrador]] – [[Frank Fagan]]<ref>{{Cite web|url=http://www.govhouse.nl.ca/lieutenantgovernor/index.html|title=Lieutenant Governor - The Lieutenant Governor of Newfoundland|website=www.govhouse.nl.ca|access-date=2017-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20161129000843/http://www.govhouse.nl.ca/lieutenantgovernor/index.html|archive-date=2016-11-29|url-status=dead|accessdate=2020-01-02|archivedate=2016-11-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161129000843/http://www.govhouse.nl.ca/lieutenantgovernor/index.html}}</ref> *[[Lieutenant Governor of Nova Scotia]] – [[John James Grant]] (until June 28), then [[Arthur Joseph LeBlanc|Arthur LeBlanc]]<ref>{{Cite news|url=http://lt.gov.ns.ca/lieutenant-governor|title=His Honour's Biography|last=mm_devs|date=2014-07-17|newspaper=Lieutenant Governor of Nova Scotia|access-date=2017-01-05}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.timescolonist.com/trudeau-names-judge-arthur-leblancto-be-nova-scotia-lieutenant-governor-1.20590784|title=Trudeau names judge Arthur LeBlanc to be Nova Scotia lieutenant governor|date=June 14, 2017|work=Times Colonist|access-date=June 14, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170614223724/http://www.timescolonist.com/trudeau-names-judge-arthur-leblancto-be-nova-scotia-lieutenant-governor-1.20590784|archive-date=2017-06-14|url-status=dead|archivedate=2017-06-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170614223724/http://www.timescolonist.com/trudeau-names-judge-arthur-leblancto-be-nova-scotia-lieutenant-governor-1.20590784}}</ref> *[[Lieutenant Governor of Ontario]] – [[Elizabeth Dowdeswell]]<ref>{{Cite web|url=http://www.lgontario.ca/en/biographies/pages/her-honour.aspx|title=Her Honour|last=Ontario|first=Central Agencies Cluster, Government of|website=The Lieutenant Governor of Ontario|access-date=2017-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20161208071606/http://www.lgontario.ca/en/biographies/pages/her-honour.aspx|archive-date=2016-12-08|url-status=dead|accessdate=2020-01-02|archivedate=2016-12-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161208071606/http://www.lgontario.ca/en/biographies/pages/her-honour.aspx}}</ref> *[[Lieutenant Governor of Prince Edward Island]] – [[Frank Lewis (broadcaster)|Frank Lewis]]<ref>{{Cite web|url=http://www.gov.pe.ca/olg/index.php?number=1022316&lang=E|title=Office of Lieutenant Governor: Biography|last=Canada|first=Province of Prince Edward Island|website=www.gov.pe.ca|access-date=2017-01-05}}</ref> (until October 20), then [[Antoinette Perry (vicereine)|Antoinette Perry]] *[[Lieutenant Governor of Quebec]] – [[J. Michel Doyon]]<ref>{{Cite web|url=https://www.lieutenant-gouverneur.qc.ca/honorable-j-michel-doyon/biographie.asp|title=Biographie|last=|first=|date=|website=www.lieutenant-gouverneur.qc.ca|publisher=Bureau du Lieutenant-gouverneur du Québec|access-date=2017-01-05|accessdate=2020-01-02|archivedate=2019-08-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190822171208/https://www.lieutenant-gouverneur.qc.ca/honorable-j-michel-doyon/biographie.asp}}</ref> *[[Lieutenant Governor of Saskatchewan]] – [[Vaughn Solomon Schofield]]<ref>{{Cite web|url=http://ltgov.sk.ca/the-lieutenant-governor/lieutenant-governor-vaughn-solomon-schofield|title=Lieutenant Governor Vaughn Solomon Schofield " Lieutenant Governor of Saskatchewan|website=ltgov.sk.ca|access-date=2017-01-05|accessdate=2020-01-02|archivedate=2018-02-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180218045346/http://ltgov.sk.ca/the-lieutenant-governor/lieutenant-governor-vaughn-solomon-schofield}}</ref> ==موزیک== {{main|2017 in Canadian music}} ==اؤلوملر== [[File:Rob stewart cfc 2012.jpg|120px|thumb|[[Rob Stewart (filmmaker)|Rob Stewart]] died [[January 31]] * * [[January 1]] – **[[Yvon Dupuis]], politician<ref>{{Cite news|url=http://montreal.ctvnews.ca/mobile/former-federal-cabinet-minister-yvon-dupuis-dead-at-90-1.3232129|title=Former federal cabinet minister Yvon Dupuis dead at 90|newspaper=Montreal|language=en-CA|access-date=2017-02-04|archivedate=2017-02-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170205095942/http://montreal.ctvnews.ca/mobile/former-federal-cabinet-minister-yvon-dupuis-dead-at-90-1.3232129}}</ref> ** [[Stuart Hamilton]], musician and broadcaster (b. [[1929 in Canada|1929]])<ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/news/canada/toronto/stuart-hamilton-dead-at-87-1.3918362|title=Opera community mourns loss of Canadian vocal coach Stuart Hamilton|publisher=[[CBC News]]|access-date=2017-01-03}}</ref> ** [[Bill Marshall (producer)|Bill Marshall]], film producer, co-founder of the [[Toronto International Film Festival]], Toronto political campaign manager (b. [[1939 in Canada|1939]])<ref>{{Cite web|url=https://www.thestar.com/entertainment/2017/01/01/tiff-co-founder-bill-marshall-77-remembered-as-pioneer-of-canadian-film.html|title=TIFF co-founder Bill Marshall, 77, remembered as pioneer of Canadian film|website=[[Toronto Star]]|access-date=2017-01-03}}</ref> * [[January 2]] – [[Tom Harpur]], classicist, theologian, priest, and journalist<ref>{{Cite web|url=https://www.thestar.com/news/gta/2017/01/06/former-star-religion-editor-and-columnist-tom-harpur-dead-at-87.html|title=Former Star religion editor and columnist Tom Harpur dead at 87 {{!}} Toronto Star|website=thestar.com|access-date=2017-02-04}}</ref> * [[January 3]] – **[[Mike Buchanan]], ice hockey player<ref>{{Cite news|url=https://deadobituary.com/mike-buchanan-canadian-ice-hockey-player-died-at-84/|title=Mike Buchanan, Canadian ice hockey player, Died at 84|date=2017-01-13|newspaper=Dead Obituary|language=en-US|access-date=2017-02-04|archive-date=2017-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20170205100037/https://deadobituary.com/mike-buchanan-canadian-ice-hockey-player-died-at-84/|url-status=dead|archivedate=2017-02-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170205100037/https://deadobituary.com/mike-buchanan-canadian-ice-hockey-player-died-at-84/}}</ref> **[[Peter Pollen]], mayor of [[Victoria, British Columbia]] (1971–1975, 1981–1985)<ref>{{Cite news|url=http://vancouverisland.ctvnews.ca/mobile/former-four-term-victoria-mayor-peter-pollen-dies-peacefully-at-home-1.3227595|title=Former four-term Victoria mayor Peter Pollen dies peacefully at home|newspaper=Vancouver Island|language=en-CA|access-date=2017-02-04|archivedate=2017-02-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170205095847/http://vancouverisland.ctvnews.ca/mobile/former-four-term-victoria-mayor-peter-pollen-dies-peacefully-at-home-1.3227595}}</ref> *[[January 25]] – [[Marcel Prud'homme]], MP (1964–1993) and Senator (1993–2009)<ref>{{Cite news|url=http://sec.theglobeandmail.com/news/politics/former-senator-and-quebec-mp-marcel-prudhomme-dead-at-82/article33766579/|title=Former senator and Quebec MP Marcel Prud'homme dead at 82|newspaper=The Globe and Mail|language=en-ca|access-date=2017-02-04|archive-date=2017-02-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20170206021904/https://sec.theglobeandmail.com/news/politics/former-senator-and-quebec-mp-marcel-prudhomme-dead-at-82/article33766579/|dead-url=yes|archivedate=2017-02-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170206021904/https://sec.theglobeandmail.com/news/politics/former-senator-and-quebec-mp-marcel-prudhomme-dead-at-82/article33766579/}}</ref> *[[January 26]] – [[Raynald Guay]], former MP (1963–1980)<ref>{{Cite web|url=http://www.legacy.com/obituaries/ottawacitizen/obituary.aspx?n=raynald-guay&pid=183883348|title=Raynald Guay's Obituary on Ottawa Citizen|website=Ottawa Citizen|access-date=2017-02-04}}</ref> *[[January 28]] – [[Sang Chul Lee]], [[Moderator of the United Church of Canada]] (1988–1990)<ref>{{Cite web|url=http://www.vicu.utoronto.ca/news/Victoria_University_News/In_Memoriam__Sang_Chul_Lee.htm|title=In Memoriam: Sang Chul Lee|website=www.vicu.utoronto.ca|language=en|access-date=2017-02-04}}</ref> *[[ژانویه 31]] – [[Rob Stewart (filmmaker)|Rob Stewart]], film director and conservationist<ref name=cbc>[http://www.cbc.ca/news/کانادا/toronto/rob-stewart-found-dead-1.3965360 "کانادالی filmmaker Rob Stewart reportedly found dead, U.S. Coast Guard says"]. [[CBC News]], فوریه 3, 2017.</ref> * [[فوریه ۱۹]]، [[Bob White (trade unionist)]] * [[فوریه ۲۲]] ** [[Gordon Gray Currie]], politician and sports coach<ref>{{Cite news|url=https://leaderpost.com/news/local-news/gordon-currie-namesake-of-currie-field-dead-at-93|title=Gordon Currie, namesake of Currie Field, dead at 93|last=Vanstone|first=Rob|date=February 23, 2017|work=Regina Leader-Post|access-date=July 17, 2017}}</ref> ** [[John McCormack (ice hockey)|John McCormack]], ice hockey player<ref>{{Cite web|url=https://www.nhl.com/mapleleafs/news/honouring-john-mccormack/c-287048976|title=Honouring John McCormack|last=Ferriman|first=Mike|date=February 23, 2017|website=MapleLeafs.com|language=en|access-date=July 17, 2017|accessdate=2020-01-02|archivedate=2020-11-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201128022753/https://www.nhl.com/mapleleafs/news/honouring-john-mccormack/c-287048976}}</ref> * [[فوریه ۲۳]] ** [[Don Cousens]], politician<ref>{{Cite news|url=https://www.yorkregion.com/news-story/7157632-former-markham-mayor-ontario-cabinet-minister-don-cousens-dies/|title=Former Markham mayor, Ontario cabinet minister Don Cousens dies|last=Joseph|first=Simone|date=February 24, 2017|work=YorkRegion.com|access-date=July 16, 2017|language=en-CA|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200810223933/https://www.yorkregion.com/news-story/7157632-former-markham-mayor-ontario-cabinet-minister-don-cousens-dies/|archivedate=2020-08-10}}</ref> ** [[Bernie Custis]], football player and coach<ref>{{Cite web|url=https://www.thestar.com/sports/football/2017/02/23/trailblazing-black-quarterback-bernie-custis-dead-at-88.html|title=Trailblazing black quarterback Bernie Custis dead at 88|last=Ralph|first=Dan|date=February 23, 2017|website=Toronto Star|access-date=July 16, 2017}}</ref> * [[فوریه ۲۸]]، [[Pierre Guénin]]، [[ژورنالیست]] *[[March 3]] – [[Aquinas Ryan]], politician and educator<ref>{{Cite news|url=http://www.theguardian.pe.ca/news/local/2017/3/9/aquinas-ryan-remembered-as-man-heavily-involved-in-p-e-i--commun.html|title=Aquinas Ryan remembered as man heavily involved in P.E.I. community|last=Stewart|first=Dave|date=March 9, 2017|work=The Guardian|access-date=July 16, 2017|language=en}}</ref> *[[مارس 4]] – **[[Bonnie Burnard]], short story writer and novelist<ref>{{Cite news|url=http://www.thecanadianencyclopedia.com/en/article/bonnie-burnard/|title=Bonnie Burnard|last=Boyd|first=Colin|date=April 2, 2008|work=[[The Canadian Encyclopedia]]|access-date=July 16, 2017|edition=March 6, 2017|language=en|archive-date=2017-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20170828190230/http://www.thecanadianencyclopedia.com/en/article/bonnie-burnard/|url-status=dead|archivedate=2017-08-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170828190230/http://www.thecanadianencyclopedia.com/en/article/bonnie-burnard/}}</ref> **[[Edna Rose Ritchings]], symbolic maintainer of the [[International Peace Mission movement]]<ref>{{Cite news|url=http://www.philly.com/philly/obituaries/Mother-Divine-leader-of-the-International-Peace-Mission.html|title=Mother Divine, leader of the International Peace Mission, dies at 92|last=Whelan|first=Aubrey|date=March 6, 2017|work=Philly.com|access-date=July 16, 2017}}</ref> *[[March 8]] – [[Margaret Mitchell (Canadian politician)|Margaret Mitchell]], politician<ref>{{Cite web|url=http://www.news1130.com/2017/03/09/ndp-stalwart-social-activist-margaret-mitchell-dies-vancouver-92/|title=NDP stalwart, social activist Margaret Mitchell dies in Vancouver at 92|date=2017-03-09|website=NEWS 1130|access-date=2017-03-12}}</ref> *[[March 11]] – [[Richard Wagamese]], writer<ref>{{Cite news|url=http://www.ctvnews.ca/mobile/entertainment/award-winning-ojibway-author-richard-wagamese-dies-at-age-61-1.3320999|title=Award-winning Ojibway author Richard Wagamese dies at age 61|last=Karstens-Smith|first=Gemma|date=2017-03-11|work=CTVNews|access-date=2017-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170311210948/http://www.ctvnews.ca/mobile/entertainment/award-winning-ojibway-author-richard-wagamese-dies-at-age-61-1.3320999|archive-date=2017-03-11|url-status=dead|language=en-CA|archivedate=2017-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170311210948/http://www.ctvnews.ca/mobile/entertainment/award-winning-ojibway-author-richard-wagamese-dies-at-age-61-1.3320999}}</ref> *[[March 12]] – [[Harvey Smith (Canadian politician)|Harvey Smith]], politician<ref>{{Cite web|url=https://cupe.mb.ca/2017/03/12/advisory-former-city-councillor-harvey-smith-passes-away/|title=Advisory: Former City Councillor Harvey Smith Passes Away|last=|first=|date=March 12, 2017|website=CUPE Manitoba|access-date=July 16, 2017|accessdate=2020-01-02|archivedate=2020-09-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200925183041/https://cupe.mb.ca/2017/03/12/advisory-former-city-councillor-harvey-smith-passes-away/}}</ref> *[[March 13]] – [[Ed Whitlock]], long-distance runner<ref>{{Cite news|url=http://runningmagazine.ca/ed-whitlock-dies-at-86/|title=Canadian running icon Ed Whitlock dies at 86|last=Huebsch|first=Tim|date=March 13, 2017|work=Canadian Running Magazine|access-date=July 15, 2017|language=en|archive-date=2018-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20180308185326/https://runningmagazine.ca/ed-whitlock-dies-at-86/|url-status=dead|archivedate=2018-03-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180308185326/https://runningmagazine.ca/ed-whitlock-dies-at-86/}}</ref> *[[March 14]] – [[Arleene Johnson]], baseball player<ref>{{Cite web|url=https://www.theglobeandmail.com/sports/star-infielder-arleene-noga-shone-bright-during-wartime/article34646890/|title=Star infielder Arleene Noga shone bright during wartime|last=Hawthorn|first=Tom|date=April 9, 2017|website=The Globe and Mail|language=en|access-date=July 15, 2017}}</ref> *[[March 15]] – [[Laurent Laplante]], journalist, essayist and detective writer<ref>{{Cite news|url=http://www.lapresse.ca/arts/medias/201703/16/01-5079334-deces-du-journaliste-et-essayiste-laurent-laplante.php|title=Décès du journaliste et essayiste Laurent Laplante|last=|first=|date=March 16, 2017|work=La Presse|access-date=July 15, 2017|language=fr-CA}}</ref> *[[مارس 19]] – **[[Bob Robertson (comedian)|Bob Robertson]], comedian (''[[Double Exposure (comedy series)|Double Exposure]]'')<ref>[http://www.cbc.ca/news/کانادا/اینگیلیسلی-columbia/bob-robertson-dead-1.4033337 Veteran کانادالی comedian Bob Robertson dead at 71]. [[CBC News]], مارس 20, 2017.</ref> **[[Len Mitzel]], politician<ref>{{Cite news|url=http://chatnewstoday.ca/article/505029/former-mla-len-mitzel-passes-away|title=Former MLA Len Mitzel passes away|last=Lefebvre|first=Charles|date=March 20, 2017|work=CHAT News Today!|access-date=July 15, 2017|language=en}}</ref> *[[مارس 20]] – **[[Betty Kennedy]], broadcaster, journalist, author, and Senator<ref>{{Cite news|url=https://www.insidehalton.com/news-story/7201852-update-betty-kennedy-one-of-milton-s-first-walk-of-fame-inductees-dies/|title=UPDATE: Betty Kennedy, one of Milton's first Walk of Fame inductees, dies|last=|first=|date=March 21, 2017|work=InsideHalton.com|access-date=July 15, 2017|language=en-CA|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201127161357/https://www.insidehalton.com/news-story/7201852-update-betty-kennedy-one-of-milton-s-first-walk-of-fame-inductees-dies/|archivedate=2020-11-27}}</ref> **[[Terence Finlay]], Anglican bishop<ref>{{Cite web|url=http://www.anglicanjournal.com/articles/terence-finlay-79-joyful-and-deeply-faithful|title=Terence Finlay, 79, 'joyful…and deeply faithful'|last=Folkins|first=Tali|date=March 20, 2017|website=Anglican Journal|access-date=July 15, 2017}}</ref> *[[March 21]] – [[Bill Rompkey]], politician<ref>{{Cite web|url=http://vocm.com/news/former-senator-and-mp-bill-rompkey-passes-away-at-80/|title=VOCM - Former Senator and MP, Bill Rompkey Passes Away at 80|last=|first=|date=2017-03-22|website=VOCM|language=en-CA|access-date=2017-04-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20170327083517/http://vocm.com/news/former-senator-and-mp-bill-rompkey-passes-away-at-80/|archive-date=2017-03-27|url-status=dead|accessdate=2020-01-02|archivedate=2017-03-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170327083517/http://vocm.com/news/former-senator-and-mp-bill-rompkey-passes-away-at-80/}}</ref> *[[March 23]] – [[Denis McGrath]], screenwriter and producer<ref>{{Cite news|url=http://www.tv-eh.com/2017/03/24/the-legacy-of-denis-mcgrath/|title=The legacy of Denis McGrath|last=Wild|first=Diane|date=March 24, 2017|work=TV, eh?|access-date=July 15, 2017|language=en}}</ref> *[[March 25]] – [[Gary Doak]], ice hockey player<ref>{{Cite web|url=http://www.bostonherald.com/sports/bruins/bruins_insider/2017/03/former_bruins_defenseman_gary_doak_dead_at_age_71|title=Former Bruins defenseman Gary Doak dead at age 71|last=Conroy|first=Steve|date=March 25, 2017|website=Boston Herald|access-date=July 15, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170805013426/http://www.bostonherald.com/sports/bruins/bruins_insider/2017/03/former_bruins_defenseman_gary_doak_dead_at_age_71|archive-date=August 5, 2017|url-status=dead|df=mdy-all|accessdate=2020-01-02|archivedate=2017-08-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170805013426/http://www.bostonherald.com/sports/bruins/bruins_insider/2017/03/former_bruins_defenseman_gary_doak_dead_at_age_71}}</ref> *[[March 27]] – [[Beau Dick]], Northwest coast artist<ref>{{Cite news|url=https://www.straight.com/news/887321/beau-dick-celebrated-bc-indigenous-carver-dead-61|title=Beau Dick, celebrated B.C. indigenous carver, dead at 61|last=Dunphy|first=Martin|date=March 28, 2017|work=Georgia Straight Vancouver's News & Entertainment Weekly|access-date=July 15, 2017|language=en}}</ref> *[[March 28]] – [[Janine Sutto]], actress and comedian<ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/news/canada/montreal/janine-sutto-obituary-1.4043571|title=Beloved Quebec actress Janine Sutto dead at 95|last=|first=|date=2017-03-28|work=CBC News|access-date=2017-05-16|language=en-CA}}</ref> *[[April 2]] – [[André Drouin]], [[Hérouxville, Quebec|Hérouxville]] city councillor and author of the [[Hérouxville Standards]]<ref>{{Cite news|url=https://montrealgazette.com/news/local-news/author-of-herouxville-code-for-immigrants-andre-drouin-dies-at-70|title=Author of Herouxville 'code' for immigrants, André Drouin, dies at 70|date=2017-04-04|work=Montreal Gazette|access-date=2017-05-14|language=en-US|archivedate=2017-05-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170515001307/http://montrealgazette.com/news/local-news/author-of-herouxville-code-for-immigrants-andre-drouin-dies-at-70}}</re > *[[April 6]] – [[Peter Savaryn]], lawyer and former Chancellor of the [[University of Alberta]]<ref>{{Cite web|url=https://www.ualberta.ca/news-and-events/newsarticles/2017/april/former-chancellor-devoted-himself-to-the-right-to-be-different|title=Former chancellor Peter Savaryn devoted himself to 'the right to be different' - University of Alberta|last=Brown|first=Michael|date=2017-04-10|website=www.ualberta.ca|language=en-CA|access-date=2017-05-14}}{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *[[April 9]] – [[Bill Sutherland]], ice hockey player<ref>{{Cite web|url=https://www.nhl.com/flyers/news/flyers-mourn-the-passing-of-bill-sutherland--philadelphia-flyers/c-288663386|title=Flyers mourn the passing of Bill Sutherland|last=Meltzer|first=Bill|date=2017-04-10|website=NHL.com|language=en-US|access-date=2017-05-14|accessdate=2020-01-02|archivedate=2017-04-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170411054240/https://www.nhl.com/flyers/news/flyers-mourn-the-passing-of-bill-sutherland--philadelphia-flyers/c-288663386}}</ref> *[[April 11]] – [[Mark Wainberg]], [[HIV/AIDS research]]er and activist<ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2017/04/14/world/americas/dr-mark-wainberg-microbiologist-aids-awareness-dead.html?nytmobile=0|title=Dr. Mark Wainberg, Who Identified a Key AIDS Drug, Dies at 71|last=Sandomir|first=Richard|last2=|date=2017-04-14|website=New York Times|access-date=2017-05-14}}</ref> *[[April 18]] – [[Ron Moeser]], Toronto city councillor<ref>{{Cite news|url=https://www.insidetoronto.com/news-story/7261606-obituary-ron-moeser-a-real-gentleman-fought-for-the-rouge-park/|title=Obituary: Ron Moeser, a 'real gentleman,' fought for the Rouge Park {{!}} InsideToronto.com|last=Adler|first=Mike|date=2017-04-25|work=InsideToronto.com|access-date=2017-05-09|language=en-CA|archive-date=2017-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170512214246/https://www.insidetoronto.com/news-story/7261606-obituary-ron-moeser-a-real-gentleman-fought-for-the-rouge-park/|url-status=dead|archivedate=2017-05-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170512214246/https://www.insidetoronto.com/news-story/7261606-obituary-ron-moeser-a-real-gentleman-fought-for-the-rouge-park/}}</ref> *[[April 20]] – [[Paul Hébert]], actor and director<ref>{{Cite news|url=https://montrealgazette.com/news/local-news/quebec-theatre-icon-paul-hebert-dies-at-age-92|title=Quebec theatre icon Paul Hébert dies at age 92|last=|first=|date=2017-04-21|work=Montreal Gazette|access-date=2017-05-08|language=en-CA|archivedate=2019-07-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190713072529/https://montrealgazette.com/news/local-news/quebec-theatre-icon-paul-hebert-dies-at-age-92}}</ref> *[[April 23]] – [[Charles Foster (writer)|Charles Foster]], writer<ref>{{Cite web|url=http://www.cobbsfuneralhome.ca/obituaries/115762|title=Charles Foster - Cobb's Funeral Home|website=Cobb's Funeral Home|access-date=2017-05-09}}</ref> *[[April 25]] – [[Sasha Lakovic]], ice hockey player<ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/beta/news/canada/british-columbia/sasha-pit-bull-lakovic-dead-at-age-45-1.4085205|title=Hockey tough guy Sasha Lakovic dead at age 45|last=Larsen|first=Karin|date=2017-04-25|work=CBC News|access-date=2017-05-08|language=en-CA}}</ref> *[[April 27]] – [[Peter George (professor)|Peter George]], 6th President and Vice-Chancellor of [[McMaster University]]<ref>{{Cite news|url=http://globalnews.ca/news/3410212/former-mcmaster-university-president-peter-george-dies-at-age-75/|title=Former McMaster University President Peter George dies at age 75|last=Mann|first=Ken|date=2017-04-27|work=900 CHML|access-date=2017-05-08|language=en-CA}}</ref> *[[May 2]] – **[[Paul MacEwan]], politician<ref>{{Cite news|url=http://www.capebretonpost.com/news/local/2017/5/3/former-cape-breton-mla-paul-macewan-dies-at-74.html|title=Former Cape Breton MLA Paul MacEwan dies at 74|last=|first=|date=2017-05-03|work=Cape Breton Post|access-date=2017-05-08|language=en-CA}}</ref> **[[Gerry Martiniuk]], politician<ref>{{Cite news|url=http://kitchener.ctvnews.ca/mobile/gerry-martiniuk-former-cambridge-mpp-dies-at-age-78-1.3395071|title=Gerry Martiniuk, former Cambridge MPP, dies at age 78|date=2017-05-02|work=CTVNews|access-date=2017-05-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20170828191423/http://kitchener.ctvnews.ca/mobile/gerry-martiniuk-former-cambridge-mpp-dies-at-age-78-1.3395071|archive-date=2017-08-28|url-status=dead|language=en-CA|archivedate=2017-08-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170828191423/http://kitchener.ctvnews.ca/mobile/gerry-martiniuk-former-cambridge-mpp-dies-at-age-78-1.3395071}}</ref> *[[May 3]] – [[Georgie Collins]], film, stage, and television actress<ref>{{Cite news|url=https://calgaryherald.com/entertainment/theatre/georgie-collins-remembered-as-giant-of-local-theatre|title=Georgie Collins remembered as giant of Calgary's theatre and film community|last=Hobson|first=Louis B.|date=2017-05-10|work=Calgary Herald|access-date=2017-05-16|first2=|language=en-Ca}}</ref> *[[May 8]] – [[J. David Molson|John David Molson]], businessman and former president of the [[Montreal Canadiens]]<ref>{{Cite web|url=https://www.nhl.com/news/canadiens-longtime-owner-john-david-molson-dies/c-289342712|title=John David Molson, former Canadiens owner, dies|last=|first=|date=2017-05-08|website=NHL.com|language=en-US|access-date=2017-05-16|accessdate=2020-01-02|archivedate=2017-08-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170828185406/https://www.nhl.com/news/canadiens-longtime-owner-john-david-molson-dies/c-289342712}}</ref> *[[May 9]] – [[Ron Atkey]], lawyer, law professor and politician<ref>{{Cite news|url=https://www.theglobeandmail.com/news/politics/politician-ron-atkey-opened-canadas-doors-to-boat-people/article35108399/|title=Politician Ron Atkey opened Canada's doors to boat people|last=Csillag|first=Ron|date=May 24, 2017|work=The Globe and Mail|access-date=July 15, 2017|language=en-ca}}</ref> *[[May 10]] – [[Ted Hibberd]], ice hockey player<ref>{{Cite web|url=http://www.legacy.com/obituaries/ottawacitizen/obituary.aspx?n=thomas-hibberd&pid=185377943&fhid=5973|title=Thomas HIBBERD Obituary|date=May 13, 2017|website=Ottawa Citizen|archive-url=https://web.archive.org/web/20170711133209/http://www.legacy.com/obituaries/ottawacitizen/obituary.aspx?n=thomas-hibberd&pid=185377943&fhid=5973|archive-date=2017-07-11|url-status=dead|access-date=July 15, 2017}}</ref> *[[May 13]] – [[Marcel Pelletier (ice hockey)|Marcel Pelletier]], ice hockey player and management official<ref>{{Cite news|url=http://www.burlingtoncountytimes.com/sports/flyers/flyers-mourn-passing-of-former-personnel-director-marcel-pelletier/article_7ffb1ee6-39c6-11e7-af47-4f1d5c25dd82.html|title=Flyers mourn passing of former personnel director Marcel Pelletier|last=Fish|first=Wayne|date=2017-05-15|work=Burlington County Times|access-date=2017-05-16|language=en|archive-date=2017-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20170703143758/http://www.burlingtoncountytimes.com/sports/flyers/flyers-mourn-passing-of-former-personnel-director-marcel-pelletier/article_7ffb1ee6-39c6-11e7-af47-4f1d5c25dd82.html|dead-url=yes|archivedate=2017-07-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170703143758/http://www.burlingtoncountytimes.com/sports/flyers/flyers-mourn-passing-of-former-personnel-director-marcel-pelletier/article_7ffb1ee6-39c6-11e7-af47-4f1d5c25dd82.html}}</ref> *[[May 15]] – [[Stan Kaluznick]], football player<ref>{{Cite web|url=https://www.stampeders.com/2017/05/19/stampeders-mourn-death-stan-kaluznick/|title=Stampeders Mourn Death of Stan Kaluznick|last=|first=|date=May 19, 2017|website=Calgary Stampeders|access-date=July 15, 2017}}</ref> *[[May 17]] – [[Michael Bliss]], historian and author<ref>{{Cite web|url=https://www.utoronto.ca/news/memoriam-university-professor-emeritus-michael-bliss|title=In memoriam: University Professor Emeritus Michael Bliss|last=James|first=Hannah|date=May 18, 2017|website=University of Toronto|language=en|access-date=July 15, 2017}}</ref> *[[May 20]] – [[Roger Tassé]], lawyer and civil servant<ref>{{Cite web|url=https://www.thelawyersdaily.ca/constitutional/articles/3848/roger-tass-charter-pioneer-dies-at-85|title=Roger Tassé, Charter pioneer, dies at 85|last=Kulig|first=Paula|date=May 30, 2017|website=The Lawyers Daily|publisher=LexisNexis Canada|language=en|access-date=July 14, 2017|accessdate=2020-01-02|archivedate=2020-11-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201127184448/https://www.thelawyersdaily.ca/constitutional/articles/3848/roger-tass-charter-pioneer-dies-at-85}}</ref> *[[May 21]] &ndash; [[Bill White (ice hockey)|Bill White]], ice hockey player.<ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/sports/hockey/nhl/bill-white-canadian-nhler-obit-1.4126801|title=Bill White, member of Summit Series team, dead at 77|last=|first=|date=2017-05-22|work=CBC Sports|access-date=2017-05-29|language=en}}</ref> *[[May 24]] &ndash; [[Grace McCarthy]], politician<ref>{{Cite web|url=http://vancouver.24hrs.ca/2017/05/25/grace-mccarthy-the-first-lady-of-bcs-social-credit-dies-at-89|title=Grace McCarthy dies at 89|last=Ward|first=Doug|date=May 25, 2017|website=Vancouver 24 hrs|language=en-CA|access-date=July 14, 2017}}{{Dead link|date=February 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *[[May 25]] – [[Saucy Sylvia]], comedian, pianist, singer and radio personality<ref>{{Cite news|url=http://www.thenewportbuzz.com/rip-saucy-sylvia/12086|title=RIP Saucy Sylvia|last=Winthrop|first=Christian|date=May 27, 2017|work=Newport Buzz|access-date=July 14, 2017|language=en-US}}</ref> *[[May 31]] &ndash; [[Diane Torr]], dancer and performing artist<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2017/jun/29/diane-torr-obituary|title=Diane Torr obituary|last=Bottoms|first=Stephen|date=June 29, 2017|work=The Guardian|access-date=July 14, 2017|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> *[[June 4]] – [[Avie Bennett]], businessman and philanthropist<ref>{{Cite web|url=https://www.thestar.com/entertainment/2017/06/03/publisher-altruist-real-estate-developer-avie-bennett-dead-at-89.html|title=Publisher, philanthropist, real estate developer Avie Bennett dead at 89|last=Hasham|first=Alyshah|date=June 3, 2017|website=Toronto Star|access-date=July 14, 2017}}</ref> *[[June 5]] – [[Marilyn Hall]], television and theatre producer<ref>{{Cite news|url=https://www.aol.com/article/entertainment/2017/06/06/marilyn-hall-wife-of-monty-hall-dead/22129318/|title=Former 'Let's Make A Deal' host Monty Hall's wife, Marilyn, dies at 90|last=Reid|first=Nakamura|date=June 6, 2017|work=AOL.com|access-date=July 14, 2017|language=en|archivedate=2020-11-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201128072548/https://www.aol.com/article/entertainment/2017/06/06/marilyn-hall-wife-of-monty-hall-dead/22129318/}}</ref> *[[June 8]] – [[Sam Panopoulos]], cook and businessman<ref>{{Cite web|url=https://www.washingtonpost.com/local/obituaries/sam-panopoulos-whose-hawaiian-pizza-became-a-canadian-treasure-dies-at-83/2017/06/12/463d3612-4f74-11e7-91eb-9611861a988f_story.html|title=Sam Panopoulos, whose Hawaiian pizza became a Canadian treasure, dies at 83|last=Smith|first=Harrison|date=June 12, 2017|website=Washington Post|access-date=July 14, 2017}}</ref> *[[June 14]] – [[Don Matthews]], football player and coach<ref>{{Cite web|url=https://www.cfl.ca/2017/06/14/cfl-mourns-loss-hall-fame-coach-don-matthews/|title=CFL mourns the loss of Hall of Fame coach Don Matthews|last=Rubinoff|first=Jonathan|date=June 14, 2017|website=CFL.ca|access-date=July 14, 2017}}</ref> *[[June 18]] – [[Tim Hague|Tim Hauge]], mixed martial artist and boxer<ref>{{Cite news|url=https://www.theglobeandmail.com/sports/more-sports/boxer-tim-hague-dead-after-knockout-in-edmonton-event-family-says/article35353959/|title=Boxer Tim Hague, in critical condition since Edmonton fight, is dead: family|last=|first=|date=June 18, 2017|work=The Globe and Mail|access-date=July 14, 2017|language=en-ca}}</ref> *[[June 22]] &ndash; [[Hervé Filion]], harness racing driver<ref>{{Cite web|url=http://www.harnessracingupdate.com/2017/06/23/herve-filion-1940-2017/|title=Herve Filion - 1940-2017|last=Little|first=Dave|date=June 23, 2017|website=Harness Racing Update|access-date=July 14, 2017}}</ref> *[[June 27]] &ndash; [[Ric Suggitt]], rugby union player and coach<ref>{{Cite web|url=https://www.thespec.com/sports-story/7394681-canadian-rugby-coach-ric-suggitt-dies-suddenly-at-age-of-58/|title=Canadian rugby coach Ric Suggitt dies suddenly at age of 58|last=|first=|date=June 27, 2017|website=Hamilton Spectator|access-date=July 14, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170828185038/https://www.thespec.com/sports-story/7394681-canadian-rugby-coach-ric-suggitt-dies-suddenly-at-age-of-58/|archivedate=2017-08-28|accessdate=2020-01-02}}</ref> *[[June 29]] &ndash; [[Dave Semenko]], ice hockey player.<ref>{{Cite news|url=https://edmontonjournal.com/sports/hockey/nhl/edmonton-oilers/former-oilers-enforcer-dave-semenko-dies-at-age-59|title=Former Oilers enforcer Dave Semenko dies at age 59|date=2017-06-29|work=Edmonton Journal|access-date=2017-07-05|language=en-US}}</ref> [[File:Smith Hart cropped.jpg|thumb|120px|[[Smith Hart]] died [[July 2]] *[[July 2]] – [[Smith Hart]], professional wrestler<ref>{{Cite news|url=http://bleacherreport.com/articles/2719548-bret-harts-brother-smith-dies-at-age-68|title=Bret Hart's Brother, Smith, Dies at Age 68|last=Goldberg|first=Rob|date=July 2, 2017|work=Bleacher Report|access-date=July 14, 2017|language=en-US}}</ref> *[[July 5]] – [[John Rodriguez]], former Member of parliament and mayor of [[Greater Sudbury]], [[Ontario]]<ref>[http://www.thesudburystar.com/2017/07/05/former-mayor-john-rodriguez-dies-at-80 "Former MP, mayor John Rodriguez dies at 80"]. ''[[Sudbury Star]]'', July 5, 2017.</ref> *[[July 12]] – [[Tod Sloan (ice hockey)|Tod Sloan]], ice hockey player<ref>{{Cite web|url=https://www.nhl.com/news/former-maple-leaf-tod-sloan-obituary/c-290387946|title=Tod Sloan remembered by Dave Keon as key part of 1951 Maple Leafs Cup win|last=Stubbs|first=Dave|date=July 13, 2017|website=NHL.com|language=en|access-date=July 14, 2017|accessdate=2020-01-02|archivedate=2020-11-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201127124442/https://www.nhl.com/news/former-maple-leaf-tod-sloan-obituary/c-290387946}}</ref> *[[July 16]] – [[George A. Romero]], American-born horror film director<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2017/07/16/movies/george-romero-dead.html|title=George Romero, Father of the Zombie Movie, Dies at 77|last=Salam|first=Maya|newspaper=The New York Times|date=July 16, 2017|access-date=July 16, 2017}}</ref> *[[July 17]] – [[Harvey Atkin]], actor and voice actor<ref>{{Cite news|url=https://variety.com/2017/film/news/harvey-atkin-dead-dies-cagney-and-lacey-meatballs-1202498945/|title=Harvey Atkin, 'Cagney & Lacey' and 'Meatballs' Actor, Dies at 74|last=Rubin|first=Rebecca|date=July 18, 2017|work=Variety|access-date=August 1, 2017|language=en-US}}</ref> *[[July 28]] – [[Maurice Filion]], ice hockey coach and general manager<ref>{{Cite news|url=http://www.lapresse.ca/sports/hockey/201707/29/01-5120384-lancien-dg-des-nordiques-maurice-filion-seteint-a-85-ans.php|title=L'ancien DG des Nordiques Maurice Filion s'éteint à 85 ans|last=Lauzon|first=Gaétan|date=July 29, 2017|work=La Presse|access-date=August 1, 2017|language=fr-CA}}</ref> * [[آقوست 12]] – [[Bryan Murray (ice hockey)|Bryan Murray]], ice hockey executive and coach<ref>{{Cite news|url=https://www.tsn.ca/former-sens-coach-and-gm-murray-dead-at-74-1.828675|title=Former Sens coach and GM Murray dead at 74|last=|first=|date=August 12, 2017|work=TSN|access-date=August 12, 2017}}</ref> * [[آقوست 21]] – [[Boris Spremo]], [[Photojournalism|photojournalist]] and [[Order of Canada]] recipient<ref>{{Cite news|url=http://www.timescolonist.com/obituary-photographer-boris-spremo-remembered-for-charm-skill-chutzpah-1.22090440|title=Obituary: Photographer Boris Spremo remembered for charm, skill, chutzpah|last=Szklarski|first=Cassandra|date=August 22, 2017|work=Times Colonist|access-date=October 28, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170823001814/http://www.timescolonist.com/obituary-photographer-boris-spremo-remembered-for-charm-skill-chutzpah-1.22090440|archive-date=2017-08-23|url-status=dead|archivedate=2017-08-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170823001814/http://www.timescolonist.com/obituary-photographer-boris-spremo-remembered-for-charm-skill-chutzpah-1.22090440}}</ref> * [[آقوست 30]] – [[Skip Prokop]], drummer and band leader for rock bands [[The Paupers]] and [[Lighthouse (band)|Lighthouse]]<ref>{{Cite news|url=http://www.billboard.com/articles/news/7949898/skip-prokop-dead-lighthouse|title=Skip Prokop, Co-Founder of Canadian Jazz-Rock Group Lighthouse, Dies at 73|last=Bliss|first=Karen|date=August 31, 2017|work=Billboard|access-date=October 28, 2017}}</ref> [[File:Pierre Pilote Chex card.jpg|120px|thumb|[[Pierre Pilote]] died [[سپتامبر 9]] * [[سپتامبر ۹]]، [[Pierre Jean Marie Delavay]]، [[ایدمانچی]] * [[سپتامبر ۱۲]]، [[Allan MacEachen]]، [[سیاستچی]]، [[Deputy Prime [[وزیر]] * [[سپتامبر ۱۴]]، [[Arnold Chan]]، [[وکیل]]، [[سیاستچی]] * [[سپتامبر ۳۰]]، [[Mohammad Toaha]] [[File:Gord Howie 2013.jpg|150px|thumb|[[Gord Downie]] died [[اوکتوبر 17]] * [[اوکتوبر 16]] – [[John Dunsworth]], actor best known for his role in [[Trailer Park Boys]]<ref>{{Cite news|url=https://beta.theglobeandmail.com/arts/television/john-dunsworth-was-beloved-for-his-portrayal-of-jim-lahey-on-trailer-park-boys/article36657896/?ref=https://www.theglobeandmail.com&|title=John Dunsworth was beloved for his portrayal of Jim Lahey on Trailer Park Boys|last=Wheeler|first=Brad|date=October 18, 2017|work=The Globe and Mail|access-date=October 21, 2017|language=en-CA}}</ref> * [[اوکتوبر 17]] – [[Gord Downie]], lead singer of [[Rock music|rock]] band [[The Tragically Hip]]<ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/news/entertainment/gord-downie-obit-1.4359906|title=Tragically Hip's Gord Downie dead at 53|last=Mazerolle|first=John|date=October 18, 2017|work=CBC News|access-date=October 18, 2017|language=en-CA}}</ref> * [[اوکتوبر 29]] – [[Richard Hambleton]], artist known for his [[street art]]<ref>{{Cite news|url=https://www.thedailybeast.com/richard-hambleton-the-life-and-death-of-a-downtown-art-star|title=Richard Hambleton: The Life and Death of a Downtown Art Star|last=Haden-Guest|firs ag1ear7q25fl33t19lfu7getksfcgls 0 594097 1593657 1489540 2026-10-02T07:27:52Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1593657 wikitext text/x-wiki [[File:Barossa Valley South Australia.jpg|thumb| [[باروسا دره‌سی]] [[گونئی اوسترالیا|جنوبی اوسترالیادا]] یئرلشن منطقه‌دیر کی اوزوم باغلارینن مشهور دی.]] عمومیتله، بیر '''کند منطقه‌سی''' ({{اینگیلیسجه|Rural area}})، [[شهر|شهرلرین]] و [[شهرک|شهرکلرین]] خاریجینده یئرلشن بیر جوغرافی منطقه‌دیر. <ref>{{cite web|url=http://wordnetweb.princeton.edu/perl/webwn?s=rural%20area |title=WordNet Search - 3.1 |publisher=Wordnetweb.princeton.edu |access-date=2013-04-25}}</ref>بیرلشمیش ایالتلرین بهداشت و اینسانا گوره خیدمتلر دپارتمانی، کند منطقه‌سین بوجور تعیین ائدیر: «...[[شهر منطقه‌سی|شهر منطقه‌سینه]] داخیل اولمایان بوتون اهالی، منزیل و اراضی. شهرده اولمایان هر شئی کند حساب اولونور.»<ref>{{cite web|url=http://www.hrsa.gov/ruralhealth/policy/definition_of_rural.html |title=Defining the Rural Population |publisher=Hrsa.gov |access-date=2013-04-25}}</ref> معمولی کند یئرلرینده آشاغی [[اها‌لی سیخلیغی|اهالی سیخیلیغی]] و کیچیک یاشاییش منطقه‌لری وار. [[اکینچیلیک]] منطقه‌لری و [[مئشه|مئشه‌لر]] کند منطقه‌لرینین آلتیندا حساب اولور. فرقیلی اؤلکه‌لرده آمار و ایداری مقصدلر اوچون کند آنلاییشلاری (تعریفلری) بیری بیریندن فرقیلی و دییشیک اولور. ==قایناقلار== {{قایناق}} {{Refbegin}} *{{cite web |url= http://www.shepscenter.unc.edu/rural/pubs/report/ruralit.pdf |title= Definitions of Rural: A Handbook for Health Policy Makers and Researchers. |accessdate= 2021-09-06 |archivedate= 2020-02-02 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20200202164038/https://www.shepscenter.unc.edu/rural/pubs/report/ruralit.pdf }}&nbsp;{{Small|(6.12&nbsp;MB)}} Thomas C. Ricketts, Karen D. Johnson-Webb, Patricia Taylor. Chapel Hill: North Carolina Rural Health Research Program, Cecil G. Sheps Center for Health Services Research, University of North Carolina, 1998. 13 p. {{Refend}} ==خاریجی لینکلر== {{آمبار بؤلمه|Countryside}} {{Wikiquote|Country life}} {{Wiktionary|rural|countryside}} *[https://web.archive.org/web/20131014182213/http://www.census.gov/geo/www/ua/ua_2k.html Census 2000 Urban and Rural Classification] *[https://web.archive.org/web/20080516021007/http://www.gos.gov.uk/gonw/nwraf/ North West Rural Affairs Forum (England)] *[http://www.rural.gc.ca/home_e.phtml Canadian Rural Partnership] *[https://www.thebetterindia.com/topics/rural-india/ The Better India- Rural India] *[https://web.archive.org/web/20210813053021/https://www.macrotrends.net/countries/IND/india/rural-population India Rural Population] {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Rural Area}} [[بؤلمه:شهر]] [[بؤلمه:اکولوژی]] [[Category:Human habitats]] [[Category:Rural society]] [[Category:Rural culture]] [[Category:Rural economics]] [[Category:Rural geography]] [[Category:Settlement geography]] oknhiwqrpjrl8t4ybgma581b1axtnha 0 604333 1593656 1593454 2026-10-02T04:09:38Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1593656 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = Parthenon | native_name = Παρθενώνας | image = The Parthenon in Athens.jpg | image_size = 300px | caption = The Parthenon in 1978 | building_type = [[Temple]] | architectural_style = [[Classical architecture|Classical]] | location = [[Athens]], Greece | start_date = 447&nbsp;BC<ref name="academic.reed.edu">[http://academic.reed.edu/humanities/110Tech/Parthenon.html Parthenon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110305115918/http://academic.reed.edu/humanities/110Tech/Parthenon.html |date=2011-03-05 }}. Academic.reed.edu. Retrieved on 4 September 2013.</ref><ref name="ancientgreece.com">[http://www.ancientgreece.com/s/Parthenon/ The Parthenon]. Ancientgreece.com. Retrieved on 4 September 2013.</ref> | completion_date = 432&nbsp;BC<ref name="academic.reed.edu"/><ref name="ancientgreece.com"/> | destruction_date = Partially on 26 September 1687 | height = {{convert|13.72|m|ft|abbr=on}}<ref name="Penprase2010">{{cite book|last=Penprase|first=Bryan E.|title=The Power of Stars: How Celestial Observations Have Shaped Civilization|url=https://books.google.com/books?id=XXOxGOpawuMC&pg=PA221|access-date=8 March 2017|year=2010|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-1-4419-6803-6|page=221}}</ref> | size = {{convert|69.5|by|30.9|m|ft|abbr=on}} | other_dimensions = [[Cella]]: {{convert|29.8|by|19.2|m|ft|abbr=on}} | material = [[Pentelic Marble]]<ref>{{cite web |last1=Sakoulas |first1=Thomas |title=The Parthenon |url=https://ancient-greece.org/architecture/parthenon.html |website=Ancient-Greece.org |access-date=15 December 2020}}</ref> | floor_count = | floor_area = 238 ft. long by 111 ft. wide <ref name= ":JN">{{cite book |last=Wilson |first=Benjamin Franklin |date=1920 |title=The Parthenon at Athens, Greece and at Nashville, Tennessee |url=https://www.gutenberg.org/files/58665/58665-h/58665-h.htm |location=Nashville, Tennessee |publisher=Stephen Hutcheson and the Online Distributed |archive-url=https://web.archive.org/web/20210606130252/https://www.gutenberg.org/files/58665/58665-h/58665-h.htm |archive-date=2021-06-06 |access-date=2022-01-20 |url-status=bot: unknown }}</ref> | main_contractor = | architect = [[Iktinos]], [[Callicrates]] | structural_engineer = | services_engineer = | civil_engineer = | other_designers = [[Phidias]] (sculptor) | quantity_surveyor = | awards = | references = }} [[فایل:Attica 06-13 Athens 50 View from Philopappos - Acropolis Hill.jpg|بندانگشتی|پارتنونون اولدوقو یئر]] [[فایل:Parthenon - facade ouest.jpg|بندانگشتی|پارتنون]] '''پارتنون''' ({{یونانجا|Παρθενώνας}}) [[قدیم یونان]]دا بیر معبد ایمیش. == قایناقلار == {{اتک‌یازی}} ==ائشیک باغلانتیلار== {{commons|Parthenon}} {{Wiktionary}} {{EB1911 Poster|Parthenon}} {{Library resources box |by=no |onlinebooks=yes |others=yes |about=yes |label=Parthenon |viaf= |lcheading= |wikititle= }} * [http://odysseus.culture.gr/h/2/eh251.jsp?obj_id=912 The Acropolis of Athens: The Parthenon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130918073307/http://odysseus.culture.gr/h/2/eh251.jsp?obj_id=912 |date=2013-09-18 }} (official site with a schedule of its opening hours, tickets, and contact information) * [http://www.yppo.gr/4/e40.jsp?obj_id=123 (Hellenic Ministry of Culture) The Acropolis Restoration Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131124083019/http://www.yppo.gr/4/e40.jsp?obj_id=123 |date=2013-11-24 }} * [http://www.parthenonfrieze.gr (Hellenic Ministry of Culture) The Parthenon Frieze] {{in lang|el}} * [https://whc.unesco.org/en/list/404 UNESCO World Heritage Centre – Acropolis, Athens] * [https://web.archive.org/web/20130128110846/http://www.nashville.gov/Parthenon/index.htm Metropolitan Government of Nashville and Davidson County – The Parthenon] * [https://web.archive.org/web/20160622161447/http://www.metrum.org/key/athens/index.htm The Athenian Acropolis by Livio C. Stecchini] (Takes the heterodox view of the date of the proto-Parthenon, but a useful summary of the scholarship.) * [http://www.acropolisfriends.gr/index.php?lang=en The Friends of the Acropolis] * [https://web.archive.org/web/20130503114544/http://people.hsc.edu/drjclassics/lectures/ParthenonMarbles/marbles.shtm Illustrated Parthenon Marbles] – Dr. Janice Siegel, Department of Classics, [[Hampden–Sydney College]], Virginia * [http://travels.co.ua/engl/greece/athens/acropolis/parthenon/index.html Parthenon:description, photo album] * View a digital reconstruction of the Parthenon [https://sketchfab.com/models/4552d90409924583b1fadfc9953134cb in virtual reality from Sketchfab] ===فیلملر=== * [[:File:Athens Acropolis Parthenon day.ogg|A Wikimedia video of the main sights of the Athenian Acropolis]] * [https://www.youtube.com/watch?v=MLCW0zKR4xk ''Secrets of the Parthenon''] video by [[Public Broadcasting Service]], on YouTube * [https://www.youtube.com/watch?v=aGitmYl6U90 ''Parthenon'' by Costas Gavras] * [https://www.youtube.com/watch?v=pyzTAG9V-_o The history of Acropolis and Parthenon from the Greek tv show ''Η Μηχανή του Χρόνου'' (''Time machine'')] {{in lang|el}}, on YouTube * [https://www.youtube.com/watch?v=XN44e3jmDSA ''The Acropolis of Athens in ancient Greece – Dimensions and proportions of Parthenon'' on Youtube] * [https://video.ias.edu/amiaslecture-connelly Institute for Advanced Study: The Parthenon Sculptures] {{Acropolis of Athens}} {{Ancient Greece topics}} {{Authority control}} {{مین مقاله}} diunevxm6oril7if01og5hc9vwqnyhy 0 604750 1593646 1510097 2026-10-01T18:08:11Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1593646 wikitext text/x-wiki {{Infobox mineral | name = Graphite | category = [[Native mineral]] | boxwidth = | boxbgcolor = | image = Graphite-233436.jpg | imagesize = 170px | caption = Graphite specimen | formula = [[Carbon|C]] | strunz = 1.CB.05a | system = [[Hexagonal crystal system|Hexagonal]] | class = Dihexagonal dipyramidal (6/mmm) <br/>[[Hermann–Mauguin notation]]: (6/m 2/m 2/m) | symmetry = ''P''6₃''mc'' (buckled) ''P''6₃/''mmc'' (flat) | unit cell = ''a'' = 2.461, ''c'' = 6.708&nbsp;[Å]; ''Z''&nbsp;=&nbsp;4 | molweight = | color = Iron-black to steel-gray; deep blue in transmitted light | habit = Tabular, six-sided [[Foliation (geology)|foliated]] masses, granular to compacted masses | twinning = Present | cleavage = Basal – perfect on {0001} | fracture = Flaky, otherwise rough when not on cleavage | tenacity = Flexible non-elastic, sectile | mohs = 1–3 | luster = Metallic, earthy | refractive = | opticalprop = Uniaxial (−) | birefringence = | pleochroism = Strong | streak = Black | gravity = 1.9–2.3 | density = 2.09–2.23 g/cm³ | fusibility = | diagnostic = | solubility = Soluble in molten [[nickel]], warm [[chlorosulfuric acid]]<ref>[http://phys.org/news194418761.html Liquid method: pure graphene production]. Phys.org (May 30, 2010).</ref> | diaphaneity = Opaque, transparent only in extremely thin flakes | other = strongly anisotropic, conducts electricity, greasy feel, readily marks | references = <ref>[http://www.mindat.org/min-1740.html Graphite]. Mindat.org.</ref><ref>[http://www.webmineral.com/data/Graphite.shtml Graphite]. Webmineral.com.</ref><ref name=HBM>{{cite book |editor1=Anthony, John W. |editor2=Bideaux, Richard A. |editor3=Bladh, Kenneth W. |editor4=Nichols, Monte C. |title=Handbook of Mineralogy |publisher=Mineralogical Society of America |place=Chantilly, VA, US |chapter-url=http://rruff.info/doclib/hom/graphite.pdf |chapter=Graphite |isbn=978-0962209703 |volume=I (Elements, Sulfides, Sulfosalts) |year=1990 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131004224223/http://rruff.info/doclib/hom/graphite.pdf |archive-date=2013-10-04 |access-date=2022-02-09 |url-status=dead}}</ref> }} [[فایل:Graphite-233436.jpg|بندانگشتی]] قرافیت ([[اینگیلیسجه]]: Graphite) [[کربون]]<nowiki/>یک [[شوشه|کریستال]] فورمو ایستاندارد اولان دوروم دا ان ثابیت قالان کربون فورمو دور آما چوخ ایستی سیخیلمیش دوروم دا [[آلماس]] فورمونا دؤنور<ref>اینگیلیسجه ویکیپدیا</ref>. == قایناقلار == {{قایناق}} jkhobxgi41k8qtd99swa8beo3m8f84t 0 610056 1593670 1567566 2026-10-02T08:38:28Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1593670 wikitext text/x-wiki [[فایل:Caucasus 1124 AC de.png|بندانگشتی|176x176پیکسل| {| class="wikitable" |'''گورجوستان قیپچاق‌لاری''' |- !دیلی |- |قیپچاقجا – گورجوجه |- !دینی |- |شامانیزم – گورجو پراووسلاو کیلیساسی |- !قوهوم خالق‌لار |- |آخیسقا تورکلری ؛ تورکیه تورکلری |} ]]  '''گورجوستان قیپچاق‌''' و '''کومان‌لاری''' [[اورتا آسیا]]<nowiki/>دان [[دوغو اوروپا|شرقی اوروپا]]<nowiki/>یا قدر بؤیوک اراضی‌لرده مسکونلاشمیش قدیم کؤچری [[تورک خالقلاری|تورک خالق‌لاری]]<nowiki/>ندان بیری‌دیر. اونلار ([[کومانلار|کومان]]-[[قیپچاقلار|قیپچاق]] بیرلیگی) [[گورجوستان]] دا داخیل اولماقلا، بؤلگه‌ده‌کی  بیر چوخ خالقین تاریخینده اهمیتلی بیر رول اوینادیلار. ۱۲-جی عصردن ۱۳-جو عصره قدر قیزیل دؤورونو یاشایان گورجوستانین گورجو مونارش‌لاری مینلرله قیپچاق-کوماندان یارارلاناراق، اونلاردان قونشو موسلمان دؤولت‌لره قارشی هوجوم‌لاردا ایستیفاده ائتدیلر.    اورتا عصر گورجوستانیندان بحث ائدن کارتلیس تسخوْورِبا (کارتلی یاشاییشی ქართლის ცხოვრება) آدلی سالنامه‌ده بئله یازیلیب:  <blockquote> " ‌[[پچنقلر|پچنک‌لر]] آلان‌لا‌رین یانیندا یاشاییردی. ایللر سونرا پچنک‌لر و جیکلر تورکلر طرفیندن یئرلریندن کؤچورولدوکدن سونرا پچنک‌لر غربه دوغرو گئتدی. جیکلر ایسه آبخازیا سرحددینه گئتدی.‌ "   </blockquote> == تاریخی == === ائرکن دؤور    === [[فایل:Georgia-DavidIV.jpg|بندانگشتی|  قوروجو داوید  ]]  [[گورجولر]] ایله [[کومانلار|کومان]]-[[قیپچاقلار|قیپچاق‌لار]] آراسینداکی ایلک تماس‌لار ۱۱. عصره، کومان و قیپچاق‌لارین [[روسیه|روسیه‌]]<nowiki/>نین جنوب چؤللرینده کؤچری بیر کونفدراسیون قوردوغو واختا تصادوف ائدیر. اونلارین گورجوستانلا موناسیبت‌لری عومومیتله دینج کاراکتر داشیییردی. اوسته‌لیک، او دؤورون گورجو سییاستچی‌لری کومان و قیپچاق‌لاری [[بؤیوک سلجوقلو ایمپیراتورلوغو|سلجوقلو]] فتحلرینه قارشی پوتانسیال موتفیق کیمی گؤروردولر. گورجو سالنامه‌لرینه گؤره گورجولر کؤچری‌لرین یاخشی دؤیوش باجاریقلارینا، جسارت‌لرینه و اللرینده اولان بؤیوک اینسان قایناق‌لارینا بلد ایدیلر.<ref>ge iconThe ''Georgian Chronicles'' about the Cuman - Kipchak resettlement in Georgia at the [http://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcs/cauc/ageo/kcx1/kcx1333.htm TITUS Project] </ref>   گورجوستان-کومان/قیپچاق ایتیفاقی‌نین معماری، اون مینلرله کومان-قیپچاق دؤیوشچوسوندن ایستیفاده ائدن و اونلاری اؤز سلطنتی دؤورونده، ۱۱۱۸-جی ایلده گورجوستاندا یئرلشدیرن کرال [[دؤردونجو داویت|۴. داوید]] (۱۰۸۹-۱۱۲۵) ایدی. داویدین سلجوقلو ایشغالچی‌لارینا قارشی موباریزه‌سینده کی  حربی ایصلاحات‌لاری‌نین اساس حیصه‌لریندن بیری اولان بو تدبیر یوکسک سویه‌لی گورجو نوماینده هئیتی‌نین، او جومله‌دن پادشاهین اؤزو و اونون باش مصلحتچیسی و تربیه‌چیسی گئورگی چقوندیدی‌نین قیپچاق قرارگاهینا گئتمه‌سی‌ ایله باش توتموشدو. کؤچری‌لرله بو ایتیفاقی مؤحکم‌لتمک اوچون داوید کومان-قیپچاق شاهزاده‌سی، اتراک خانین (اتراکا، گورجو سالنامه‌سینده کی شاراغانین اوغلو) قیزی قوراندوخت ایله ائولندی و یئنی قوهوم‌لارینی گورجوستاندا مسکون‌لاشماغا دعوت ائتدی. کرال قیپچاق‌لارلا آلان‌لار آراسینداکی باریشیغا واسیطه‌چی‌لیک ائتدی و احتیمال اولونور کی، کؤچری طایفالارین گورجوستان سربستجه کئچمه‌سینی تأمین ائتمک اوچون ۱۱۰۹-جو ایلده اتراکی مغلوب ائدن کییئو روس بؤیوک کنیازی ولادیمیر مونوماخ ایله بعضی مصلحت‌لشمه‌لر آپاردی.    بو دیپلوماسی نتیجه‌سینده اتراکین نزدینده کی  ۴۰.۰۰۰ کومان-قیپچاق عاییله‌سی گورجوستاندا مسکونلاشدی. راضی‌لاشمایا گؤره هر بیر کومان-قیپچاق عاییله‌سی گورجو اوردوسونا تام سیلاحلانمیش بیر عسگر وئرمه‌لی ایدی. اونلارا تورپاق و سیلاح وئریلدی و شاهین بیرباشا نظارتی آلتیندا نیظاملی بیر قووّه‌یه چئوریلدی. بئش مین نفر کرال قورویوجولاری‌نین ترکیبینده ایدی؛ قالان‌لاری ایسه ،اساساً، سلجوقلو تورکلرینه قارشی سرحد بؤلگه‌لره گؤندریلدی. یاری کؤچری بیر حیات طرزی کئچیردیلر، گورجوستانین مرکزی کارتلی اووالیغینی قیشلاق، قافقاز داغ‌اتگی بؤلگه‌لرینی ده یایلاق اولاراق ایستیفاده ائدیردیلر.    شرقی ایسلاویان سالنامه‌لری‌نین اورتا عصرلر مجموعه‌سی نقل ائدیر کی، ۱۱۲۵-جی ایلده ولادیمیر مونوماخین اؤلوموندن سونرا اتراک خانین قارداشی دون قیپچاق‌لاریندان اولان سیرچان خان اتراکا موغنی گؤندردی و ائوینه قاییتماسینی ایسته‌دی. روایته گؤره خان موغنی‌نین سسینی ائشیدنده و چؤل اوتلارینی اییله‌ینده چؤلده کی  کؤچری حیاتی اوچون داریخدیغینی  حیس ائتدی و نهایت گورجوستاندان آیریلدی.<ref>(rus.) The Polovtsi Arxivləşdirilib 2010-01-20 at the Wayback Machine in ''История Дона и Северного Кавказа с древнейших времен до 1917 года''.</ref>آنجاق بیر چوخ قیپچاق موزدلولاری گورجوستان داخیلینده دایمی مسکون‌لاشدیلار، پراووسلاو مسیحیتینی  قبول ائتدیلر، حتّی یئرلی اهالی ایله آراسیندا اریدیلر.  === سونراکی دؤور ===   گورجولر طرفیندن  " ناقیوچاقاری "  (یعنی قیپچاقلاشمیش) آدی ایله تانینان مسیحی‌لشمیش (و آرتیق گورجولشدیریلمیش) قیپچاق ظابیط‌‌لری او دؤورده کی  زادگان‌لارین عوصیان‌لاری‌نین یاتیریلماسیندا حل‌ائدیجی رول اوینامیشلار. گورجو تاجینا صداقتلی خیدمت‌لری سایه‌سینده اونلارین نوفوذو آرتدی و ۳. گئورگی‌نین (۱۱۵۶-۱۸۴۴) حاکیمیتی دؤورونده قیپچاق‌لار کؤهنه، منفعتچی آریستوکراسی‌نین تام عکسینه اولان یئنی بیر حربی آریستوکراسی‌ یاراتدیلار. بو، آریستوکراسی‌ موخالیفتده بؤیوک ناراضی‌لیغا سبب اولدو، بو دا گئورگی‌نین واریثی کرالیچا تامارانی (۱۱۸۴-۱۱۲۱۳) دئمک اولار کی، بوتون یوکسک وظیفه‌لرده کی  کومان-قیپچاق‌لاری ایستعفایا گؤندرمگه مجبور ائتدی.    تامارین داوامچیسی ۴. گئورگی (۱۲۱۳-۱۲۲۳) بلکه ده اون مینلرله کؤچری تورک موزدلوسوندان ایستیفاده ائتمگه داوام ائتدی. اونلاری گورجولر "‌قیوچاقنی آخالنی‌" ، یعنی "‌یئنی قیپچاق‌لار‌"  آدلاندیریردیلار. لاکین اونلارین بیر حیصه‌سی کرال اوردوسونا خیدمت ائتمکدن ایمتیناع ائتدی و موعاصیر آذربایجان اراضی‌سینده یئرلشن گنجه و آرانا کؤچ ائتدی. سونرادان گورجولر بو غارتچی دسته‌لری مغلوب ائده‌رک داغیتدیلار. کؤچری‌لرین بیر قیسمی گورجو سیرالاریندا خیدمت ائتمگه داوام ائتسه‌لر ده، بیر سیرا کومان-قیپچاق دسته‌لری ۱۲۲۵-جی ایلده گورجوستانا قارشی ائتدیگی اکسپدیسیوندا خوارزمشاه جلال‌الدین منگوبئردی قوشولدو و بو دا اونون غلبه‌سینی تأمین ائتدی. قیپچاق‌لار ۱۲۳۰-جو ایللرین سونلاریندا موغول‌لارین گورجوستانا یورویوشو زامانی هر ایکی طرفده ووروشسالار دا، سونرا اکثریتی موغول قوشون‌لاری‌نین طرفینه کئچدی.  ===   بو گون ===   موعاصیر تورک عالیم‌لری‌نین فیکرینجه، کومان-قیپچاق‌لارین گورجوستاندا اولماسی‌نین ایزلرینه [[تورکیه]]-[[گورجوستان]] سرحد اراضی‌لرینده، خوصوصاً [[ریزه]] ویلایتینده راست گلمک اولار. عالیم‌لر مؤوجود بعضی یئرلی عاییله آدلارینی بیر واختلار گورجوستانا خیدمت ائتمیش قیپچاق قبیله‌لری ایله علاقه لندیریرلر. <ref>[https://www.ktb.gov.tr/?_Dil=1 Republic of Turkey Ministry of Culture and Tourism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170205182801/http://www.kultur.gov.tr/EN/BelgeGoster.aspx?17A16AE30572D313A79D6F5E6C1B43FF34B8FF67F6C5B31A |date=2017-02-05 }} Arxivləşdirilib 2007-09-29 at theWayback Machine.</ref>۱۹۴۴-جو ایلده سووت دیکتاتورو ایوسیف [[ایستالین|ایستالین‌]]<nowiki/>ین حاکیمیتی آلتیندا گورجوستاندان دپورت اولونان موسلمان [[آخیسقا تورک‌‌‌لری|آخیسقا تورکلری]] ده بعضاً اؤزلرینی گورجوستانین اورتا عصرلر کومان-قیپچاق‌لاری‌نین موعاصیر واریث‌لری حساب ائدیرلر.<ref>Yunusov, Arif. ''The Akhiska (Meskhetian Turks): Twice Deported People''. "Central Asia and Caucasus" (Lulea, Sweden), 1999 # 1(2), p. 162-165.</ref> == شرقی قیپچاق‌لار ==   شرقی قیپچاق‌لار طایفالاری بیر واخت‌لار حاکیمیت‌لری آلتیندا اولدوقلاری کیمِک طایفالاری و یئنی‌سئی قیرغیزلاری ایله بیرلشه‌رک قیرغیز آدی آلتیندا آلتای، یئددی‌سو، تیان-شان داغلاریندا یاشاماغا باشلامیشدیر. غربی آلتای و یا شرقی قازاخیستان آدلانان یئرلرده یاشایان اینسان‌لار تاریخی ادبیاتدا شرقی قیپچاق‌لار آدلانیر. بؤیوک اکثریتی کیمِک‌لرله قارشیب قیرغیزلاشمیش قیپچاق‌لار اولدوغو دوشونولن شرقی قیپچاق‌لارین بیر حیصه‌سی جنوبی آلتای و یئددی‌سو بؤلگه‌لرینده قالان‌لار بوگونکو قازاخ خالقی‌نین<ref>"[http://www.demoscope.ru/weekly/2005/0187/perep04.php Rusiya imperiyasında yaşayan xalqların əlifba sırası ilə siyahısı"] ([[Rus dili|rus.]] ). www.demoscope.ru.</ref> یارانماسیندا بؤیوک رول اوینامیشدیر. ۱۸-جی عصرده روسلار و کالمیک‌لار قیرغیزلاشان قیپچاق‌لاری قیرغیز کیمی تانیدیقلاری اوچون قازاخ‌لاری دا قیرغیز آدلاندیرمیشلار. == غربی قیپچاق‌لار ==   غربه گئدن قیپچاق‌لارین عصرلر بویو اورآسیانین بؤیوک چؤللرینی فتح ائدن و ۱۱. عصردن ۱۲. عصره قدر شرقدن غربه ایستیقامت‌لنه‌رک کومان‌لارلا بیرلیکده قارا دنیزین و قافقازین شیمالینداکی چؤللرده کؤچری حیات سورن قیپچاق‌لارین تورپاق‌لاری ۱۳-جو عصرین اولینده موغول یوروش‌لریندن سونرا موغول‌لارین الینه کئچمیشدیر<ref>''Lars Johanson.'' [https://web.archive.org/web/20200221090215/https://books.google.com.tr/books?id=UgwFDQjo754C&pg=PA171&dq=kipchaks+turkic&hl=tr&ei=AHZeTPzBHsq6jAfmls3xAw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCcQ6AEwAA%23v%3Donepage&q=&f=false#v=onepage&q&f=false Qıpçaq türklərinin aspekti və hərəkətliliyi haqqında tipoloji qeydlər]. səh. 171.</ref>.  == قافقاز قیپچاق‌لاری ==   قافقاز قیپچاق‌لاری (و یا قافقاز تاتارلاری) کؤکو غربی قیپچاق‌لاردان گلن تورک خالق‌لاری‌نین قافقازداکی نوماینده‌لری‌دیر. بو گون [[نوقای‌لار]]، [[قاراچایلی‌لار]]، [[بالکارلار]]، [[قوموقلار|قوموق‌لار]] و [[اوروم‌لار]] کیمی خالق‌لارا آیریلیر. بوندان اول ۱۰-جو عصرده، ۱۱-جی عصرین سونو - ۱۲-جی عصرین اول‌لرینده ۷۰ ایل فاصیله ایله ۲ بؤیوک قیپچاق کؤچو اولموشدور. بونلاری بیر-بیریله قاریشدیرماماق اوچون گورجو منبع‌لرینده کؤهنه قیپچاق‌لار (۱۱۱۸-جی ایلده ایلک گلن‌لر) و یئنی قیپچاق‌لار (۱۱۸۵-جی ایلده سون گلن‌لر) شکلینده قئید ائدیلمیشدیر. موغول‌لار ۱۲۲۰-۱۲۲۳ و ۱۲۳۵-۱۳۳۰-جو ایللرده قافقاز و گورجوستانا هوجوم ائتدیلر.    موزدلو دؤیوشچو کیمی چیخیش ائدن قیپچاق‌لارین جسارتی و دؤیوش روحو حاقیندا دئییلن‌لر روس، مجار، صرب و گورجو اوردولاریندا یاییلمیشدیر. همچنین قیپچاق منشالی حؤکمدارلار روس، مجار، بولقار، صرب، گورجو و یونان تاختلارینا چیخمیشلار.<ref>''16.'' "[https://www.jstor.org/stable/4202137?seq=1 The Kipchak Turks"]. The Slavonic Review([[İngilis dili|ing.]] ): 68–85.</ref>  === بوُن‌تورک‌لر ===   بوُن‌تورک‌لر قدیم گورجو سالنامه‌سینده موکتسِوای کارتلیسای (მოქცევაჲ ქართლისაჲ) اونونجو عصرین سونلاریندا کور چایی حؤوضه‌سینده سارکینه، کاسپی، اوُربنیسی و اوْدزراکه آدلی کندلرده یاشادیقلاری قئید ائدیلیر. فرانسه طبیعتشوناسی بروْسسِتین فیکرینجه بوُن‌تورک‌لر توران طایفاسی‌دیر. گورجو دیلچی ن.ی. ماررا گؤره بوُن‌تورک یئرلی تورک دئمکدیر. بعضی عالیم‌لر بوُن‌تورک‌لری هون تورکلری کیمی گؤستریرلر.  {| class="wikitable" |قدیم گورجوجه   |ترانسکریپسیون   (ایلک سؤز و سون جومله خاریج) |تورکجه ترجومه‌سی |- |პირველ ოდეს ალექსანდრე მეფემან ნათესავნი იგი ლოთის შვილთანი წარიქცინა და შეჴადნა იგინი კედარსა მას ქუეყანასა, იხილნა ნათესავნი სასტიკნი '''ბუნ-თურქნი''', მსხდომარენი მდინარესა ზედა მტკუარსა მიხუევით, ოთხ ქალაქად, და დაბნები მათი: სარკინე-ქალაქი, კასპი, ურბნისი და ოძრაჴე, და ციხენი მათნი: ციხჱ დიდი სარკინისაჲ, უფლის-ციხჱ კასპისა, ურბნისსა და ოძრაჴისაჲ. |''odes aleksandre mepeman natesavni igi lotis šviltani c̣arikcina da šeqadna igini ḳedarsa mas kueq̇anasa, ixilna natesavni sasṭiḳni'''bun-turkni''', msxdomareni mdinaresa zeda mṭḳuarsa mixuevit, otx kalakad, da dabnebi mati: sarḳine-kalaki, ḳasṗi, urbnisi da oʒraqe''. (MK.S ۳۲۰,۲–۶۵) |" مقدونیه‌لی ایسگندر کرال لوْتوُن نوه‌لرینه غالیب گلدیکدن سونرا کور چایی بویونجا حرکت ائتدی و بورادا یاشایان بوُن‌تورک‌لرین قبیله‌لرینی گؤردو. بوراداکی کندلرین آدلاری سارقینئ-کالاکی، کاسپی، اوربنیسی و اوراقئ اولاراق قئید ائدیلمیشدیر. " <ref>[http://www.amsi.ge/istoria/qm/qarTlis_moqceva.pdf მოქცევაჲ ქ ართლისაჲ, შატბერდისეული ვერსია] [https://web.archive.org/web/20120224001518/http://www.amsi.ge/istoria/qm/qarTlis_moqceva.pdf Arxivləşdirilib] 2012-02-24 at the[[Wayback Machine]], [თავი ა~] (Qədim gürcücə)</ref>  |}   == قدیم قیپچاق‌لار == [[فایل:Didgoroba 2012 (2).jpg|بندانگشتی| ۱۵ مین قیپچاق عسگری سایه‌سینده ۱۱۲۱-جی ایلده سلجوقلولارا قارشی دیدقوْری دؤیوشونده غالیب گلن گورجولر بو غلبه‌نی هر گون سپتامبر آییندا دیدگوْروْبا (იდგორობა) آدلاندیردیقلاری گونده قئید ائدیرلر.  ]]   [[قارا دنیز]] و [[قافقاز]]<nowiki/>ین شیمالینداکی چؤللردن ائنن کومان-قیپچاق تورکلری ایله گورجولر آراسیندا ایلک قارشیلاشما ۱۱. عصرده باش وئردی و عومومیتله بو ایلک موناسیبت‌لر ساکیت ایدی. شیمالدان گلن بو یئنی تورک طایفالاری گورجو منبع‌لرینده چوخ واخت قیپچاق‌لار کیمی قئید ائدیلیر، لاکین نادیر حاللاردا کومان اولاراق دا قئید ائدیلدیگی معلومدور.<ref name=":0">"[http://www.gdd.org.tr/yazidetay.asp?id=67 Gürcüstan qıpçaqları] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200306080807/http://www.gdd.org.tr/yazidetay.asp?id=67 |date=2020-03-06 }}" ([[Türk dili|türk.]] ). /www.gdd.org.tr.</ref> کی‌یئف روس دؤولتی‌نین ترکیبینده اولان شرقی ایسلاویان‌لار طرفیندن دفعه‌لرله مغلوب ائدیلن قیپچاق‌لار ۱۰۹۵-۱۱۰۶-جی ایللری آراسیندا قیپچاق‌لارین بیر قیسمی آتراکین (اتراکا ათრაქა، آرتوق) باشچی‌لیغی ایله قبیله‌لرینی ترک ائده‌رک ۷۵۰ کم شرقه کؤچ ائتدیلر و آلان‌لارین یانیندا یئرلشدی‌لر.[۹] بئله‌لیکله، قیپچاق‌لار و اونلارین جنوب قونشولاری اولان گورجولر آراسیندا تماس قاچیلماز اولدو. ۱۱۰۶-جی ایلده باقراتیوْنی سولاله‌سیندن اولان گورجو کرالی ۴. داوید ایلک حیات یولداشیندان بوشاندی و قیپچاق لیدِری آتراکین قیزی گوُراندوخت (ანდუხტი) و یا گواراندوهت (გუარანდუხტი) ایله ائولندی.<ref>''Ergin Ayan.'' "[http://www.fed.sakarya.edu.tr/arsiv/yayinlenmis_dergiler/2009_2/2009_2_S5.pdf Səlcuq-qıpçaq münasibətləri"] (PDF)([[Türk dili|türk.]] ). www.fed.sakarya.edu.tr. <small>6 mart 2020 tarixində [https://web.archive.org/web/20200306081035/http://www.fed.sakarya.edu.tr/arsiv/yayinlenmis_dergiler/2009_2/2009_2_S5.pdf arxivləşdirilib] (PDF)</small>.</ref><ref>"[http://orthodoxy.ge/pdf/sh.meskhia-dzlevai-sakvirveli.pdf Şota Mesxi, bir möcüzə]" (PDF) ([[Gürcü dili|gürc.]] ). orthodoxy.ge. <small>6 mart 2020 tarixində a[https://web.archive.org/web/20200306081322/http://orthodoxy.ge/pdf/sh.meskhia-dzlevai-sakvirveli.pdf rxivləşdirilib] (PDF)</small>.</ref>داها سونرا واحید دؤولتین خاریجینده اولان تیفلیس موسلمان امیرلیگینی اؤز حاکیمیتی آلتینا سالماق و گورجوستانی اله کئچیرمیش سلجوقلولارا قارشی چیخماق اوچون قیپچاق دؤیوشچولرینی اؤلکه‌سینه دعوت ائتدی. دؤورون یازیچیسی ماتئوسونون یازدیغینا گؤره ۱۱۲۱-جی ایلده کی  دیدقوری دؤیوشونده گورجو اوردوسونون ترکیبینده ۱۵۰۰۰ قیپچاق دؤیوشچوسونون اولموشدور. دؤرد عصر بویو موسلمان‌لار طرفیندن ایداره اولونان تیفلیس قیپچاق‌لار سایه‌سینده ۱۱۲۲-جی ایلده گورجوستان کرال‌لیغی طرفیندن اله کئچیریلدی. قیپچاق‌لارین گلیشی‌نین دقیق واختی هئچ بیر یئرده قئید ائدیلمه‌سه  ده قبول ائدیلن تاریخ ۱۱۱۸-جی ایلدیر. موعاصیر گورجو تاریخچی‌لریندن بیری اولان آکادمیک ایوانئ جاواهیشویلی (ჯავახიშვილი ჯავახიშვილი ۱۸۷۶ - ۱۹۴۰)، قیپچاق‌لارین گورجوستانا گلیشی‌نین ۱۱۱۸-۱۱۲۰-جی ایللر آرالیغیندا داوام ائتدیگینی و قیپچاق‌لارین یای و قیش واختلاری گورجوستان اراضی‌لرینه گلدیگینی بیلدیریر. گورجو سالنامه‌سینده کارتلیس تسخوْورِبادا یازیلان معلوماتا گؤره ۴۰۰۰۰ قیپچاق و ۵۰۰۰ قول گورجوستانا کؤچموشدور. گورجوستانا ایلک دالغا اولاراق گلن بو قیپچاق‌لاری ۷۰ ایل سونرا گلن ایکینجی دالغا قیپچاق‌لاردان آییرماق اوچون ایلک گلن‌لره قدیم قیپچاق‌لار دئییلیر.<ref>(PDF) ([[Türk dili|türk.]] ). [http://www.ahiska.org.tr/wp_pdf/sayi10/parcali/14_sirali-1.pdf www.ahiska.org.trhttp://www.ahiska.org.tr/wp_pdf/sayi10/parcali/14_sirali]-1.pdf. <small>6 mart 2020 tarixində arxivləşdirilib (PDF)</small>.</ref>   حئیواندارلیقلا مشغول اولان کؤچری قیپچاق‌لار حیات طرزلرینه اویغون اولدوغو اوچون سرحدیانی بؤلگه‌لره یئرلشمیشدیر.<ref name=":0" /> مسکون‌لاشمیش قیپچاق‌لار اساساً سلجوقلولارلا سرحد بؤلگه‌لرینه یئرلشدیریلدی.<ref>''Ergin Ayan.'' "[http://www.fed.sakarya.edu.tr/arsiv/yayinlenmis_dergiler/2009_2/2009_2_S5.pdf Səlcuq-qıpçaq münasibətləri] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200306081035/http://www.fed.sakarya.edu.tr/arsiv/yayinlenmis_dergiler/2009_2/2009_2_S5.pdf |date=2020-03-06 }}" (PDF)([[Türk dili|türk.]] ). www.fed.sakarya.edu.tr. <small>6 mart 2020 tarixindəarxivləşdirilib (PDF)</small>.</ref>داویدین تاریخچی‌سی‌نین قئیدلرینه گؤره، دیگر اؤلکه‌لرین ائلچی‌لری تئز-تئز هدیه‌لر گتیرر، صولح و اؤلکه‌لرینی قیپچاق‌لار طرفیندن غارت ائدیلمه‌مه‌سینی طلب ائدردی‌لر. گورجو آراشدیرمالاری‌نین اکثریتینده یاییلمیش فیکیره اویغون اولاراق داویدین ایدیعاسینا گؤره قیپچاق‌لارین گورجوستان اراضی‌سینده یئرلشمه‌سی یاخشی بیر شئی ایدی، چونکی اونلار اؤلکه‌نین سیاسی و حربی حیاتیندا موهوم رول اویناییردیلار.<ref>"Kartlis tsxovreba" ([[Gürcü dili|gürc.]] ). titus.uni-frankfurt.de. <small>6 mart 2020 tarixində arxivləşdirilib</small>.</ref>داویدین تاریخچیسی بیر دفعه  ۱۵۰۰۰ دؤیوشچودن بحث ائدیر.  == یئنی قیپچاق‌لار     == [[فایل:Medieval Russia 12th century.jpg|بندانگشتی|  ۱۲. عصرده کومان-قیپچاق‌لارین (پوْلوْوتسی) اراضیسی شرقی ایسلاویان‌لارین (روسیه‌نین) جنوبوندا، قارا دنیزین و قافقازین شیمالیندا یئرلشیردی. ]] [[فایل:Darial-Gorge.JPG|بندانگشتی|  قیپچاق‌لارین کئچیب گورجوستانا گلدیکلری دریال کئچیدی ]]   روس سالنامه‌لرینده وئریلن معلوماتا گؤره ۱۱۷۴-جو ایلده قیپچاق‌لار کوْچاک و قیپچاق آتراکین اوغلو کوْنچاکین رهبرلیگی آلتیندا پرئیئسلاوا هوجوم ائتمیش و ۱۱۷۷-جی ایلده روسلاردان آسیلی اولان بِرِندئی‌لرین ۶ شهرینی آلمیش، روْستوْوتسئو یاخینلیغینداکی شرقی ایسلاویان (روس) آلای‌لارینی مغلوب ائتمیش و چوخ سایدا اسیر گؤتورموشدولر. روسجا بیر کیتابدا کوْنچاکین یانیندا اودلو سیلاحدان آتش آچان بیر عسگر و اوتوماتیک اوخ آتان مکانیزمین اولدوغونو و بونلارین ۵۰ عسگری عوض ائتدیگی قئید ائدیلیر.<ref>''Ergin Ayan.'' "[http://www.fed.sakarya.edu.tr/arsiv/yayinlenmis_dergiler/2009_2/2009_2_S5.pdf Səlcuq-qıpçaq münasibətləri] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200306081035/http://www.fed.sakarya.edu.tr/arsiv/yayinlenmis_dergiler/2009_2/2009_2_S5.pdf |date=2020-03-06 }}" (PDF)([[Türk dili|türk.]] ). www.fed.sakarya.edu.tr. <small>6 mart 2020 tarixindəarxivləşdirilib (PDF)</small>.</ref>ایقوْر داستانی شرقی ایسلاویان‌لاریندان اولان نوْوقوْروْد-سِوِرسک کنیازی ایقور سویاتوْسلاویچین ۱۱۸۵-جی ایلده کومان-قیپچاق بیرلیک‌لرینه قارشی اوغورسوز یوروشوندن بحث ائدیر. ۱۱۸۶-جی ایلدن اعتیباراً روسلار قیپچاق‌لاری قووماغا باشلادیلار و بو سببدن قیپچاق‌لار قافقازا و گورجوستانا کؤچ ائتمیشدیلر. قافقازدا قیپچاق‌لار و گورجوستان آراسیندا بیرباشا تورپاق علاقه‌سی یوخ ایدی و آرالاریندا آلان‌لار (بیر قیسمی ایندیکی اوسِتین‌لرین اجدادلارینی تشکیل ائدن اساس خالق‌لاردان بیری.دیگر بیر قیسمی تورک‌سویلو اولموشلار و اساساً ایندیکی بالکارلارین سوی‌کؤکونده ایشتیراک ائتمیشدیر) وار ایدی.[۷] بو گون گورجوستان (جنوبی اوستیا) و روسییا (شیمالی اوستیا-آلانیا) آراسینداکی کازبِک داغی‌نین شرقینده یئرلشن دریال کئچیدی آلان‌لارین نظارتینده ایدی و قیپچاق‌لار بو کئچیددن ایستیفاده ائده‌رک گورجوستانا کؤچ ائتدی. ۳. گئورگی دؤورونون قئیدلرینده قیپچاق‌لار زامان-زامان موحاریبه‌لره چاغریلان بیر قبیله کیمی خاطیرلانیر. گورجو سالنامه‌لری یئنی و کؤهنه قیپچاق‌لاری آییرد ائدیر. گئورگی‌نین قیزی و اونون واریثی تامار دؤورونده (۱۱۸۴-۱۲۰۷) کارتلیس تسخوورِبادا  "‌یئنی‌"  قیپچاق‌لاردان معلومات وئریلیر.  "‌یئنی قیپچاق‌لار‌"  آدی ایله یقین کی، مسیحیتی قبول ائدن قیپچاق‌لاری آدلاندیریلمیشدیر، چونکی ف.سیخاروْلیدزئ‌نین فیکرینجه، سونرادان مسیحیتی قبول ائدن گورجولر ده  "‌یئنی گورجولر‌"  آدلاندیریلیردی.<ref name=":0" />مسیحی‌لشمیش و گورجولشمیش اولان قیپچاق مولکی شخصلری  "‌قیپچاقلیغینی ایتیرمیش‌"  گورجولر حساب اولونوردو و آزناووُر آدلانان گورجو زادگان‌لاری‌نین قانلی ایغتیشاش‌لاریندا اساس رول اویناییردیلار. بونلارین ایچری‌سیندن چیخان و گورجولشن قیپچاق‌لار آراسیندا گورجو-قیپچاق اوردوسونون باش کوماندانی و داخیلی ایشلر وزیری کوُباسار و قوتلو آسلان فرقله‌نیرلر. گورجو اوردوسونداکی موزدلو قیپچاق عسگرلری‌نین پوللارینی اؤده‌مک اوچون اولان و ساکیپچاکوْ آدلانان وئرگی‌نین ۳.گئورگی دؤورونده ییغیلماغا باشلادیغی تخمین ائدیلیر.<ref name=":0" />بو خراجی توپلایان مأمور معناسینی وئرن  "‌موْساقیپجاهکئ‌"  ترمینی ۴. داوید طرفیندن ۱۲۹۷-جی ایلده یاییملانان سندده راست گلینیر. یئنی قیپچاق‌لاردان بعضی‌لری کرال اوردوسونا قوشولماقدان ایمتیناع ائده‌رک گنجه و آران کیمی آذربایجان بؤلگه‌لرینه کؤچموشلر. ۱۲۳۰-جو ایلدن باشلایاراق موغول‌لارین گورجولره اوزرینه اولان یوروش‌لری زامانی قیپچاق‌لار پارچالاندی و بعضی‌لری موغول اوردوسونا قوشولدو.<ref>''Ergin Ayan.'' "[http://www.fed.sakarya.edu.tr/arsiv/yayinlenmis_dergiler/2009_2/2009_2_S5.pdf Səlcuq-qıpçaq münasibətləri] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200306081035/http://www.fed.sakarya.edu.tr/arsiv/yayinlenmis_dergiler/2009_2/2009_2_S5.pdf |date=2020-03-06 }}" (PDF)([[Türk dili|türk.]] ). www.fed.sakarya.edu.tr. <small>6 mart 2020 tarixindəarxivləşdirilib (PDF)</small>.</ref> == میراثی ==   بعضی تاریخچی‌لر ایدیعا ائدیرلر کی، قیپچاق‌لار گورجو دیلینی آسانلیقلا اؤیرنمیشلر و داویدین سالنامه‌سینده کی   "‌قیپچاق‌لارین اکثریتی گوندن-گونه مسیحی اولور "  کیمی ایفاده لر قیپچاق‌لار تئز آسیمیلاسیون اولوندوغونو گؤستریر.<ref name=":0" />   گورجو یازیلی اثرلرینده و موختلیف تحریر دفترلرینده راست گلینن خوصوصی آدلار مارینئ ژاناسهیایا گؤره گورجوجه یه اوغوز دیل قروپونا داخیل اولان آنادولو تورکجه‌سی، آذربایجان تورکجه‌سی و قافقاز تورک دیللریندن کئچمیشدیر. گورجولرین خزرلر، پچنک‌لر، قیپچاق‌لار و موغول‌لارلا تماسدا اولدوقلاری تاریخدن معلومدور. قافقازدا مسکونلاشان تورک طایفالارینا عایید خوصوصی آدلار سوان دیلینده و گورجوستانین داغلیق بؤلگه‌لرینده کی  لهجه‌لرینده ده نظره چارپیر. یازیلی منبع‌لرین اولماماسی سببیندن قاراچای-بالکارلارا و قوموق‌لارا عایید اولان بو خوصوصی آدلارین گورجوستانین داغلیق بؤلگه‌لرینده لهجه‌لره هانسی عصرده نوفوذ ائتدیگینی موعین‌لشدیرمک مومکون دئییل.    گورجوستاندا مسکونلاشان بو قیپچاق‌لارین آخیسقا تورکلری‌نین اجدادلاریندان بیری اولدوغو دا ایدیعا ائدیلیر.<ref>Yunusov, Arif. ''The Akhiska (Meskhetian Turks): Twice Deported People''. "Central Asia and Caucasus" (Lulea, Sweden), 1999, səh. 162-165</ref><ref>Tombuloğlu, Tuba (2003). K[http://acikarsiv.ankara.edu.tr/browse/407/703.pdf afkasya'nın etnik ve kültürel yapısı'nın oluşumunda Türklerin rolü] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140923203109/http://acikarsiv.ankara.edu.tr/browse/407/703.pdf |date=2014-09-23 }}Arxivləşdirilib 2014-09-23 at the [[Wayback Machine]]. T.C. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Bölümü (Genel Türk Tarihi) Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans tezi, danışman: Saadettin Gömeç, Ankara.</ref>عومومیتله، قیپچاق‌لار آخیسقا، باتومی و شرقی قارا دنیز بؤلگه‌سی‌نین تورکلشمه‌سینده رول اوینامیشدیلار.<ref>Gül, Muhittin (2009). [http://www.fed.sakarya.edu.tr/arsiv/yayinlenmis_dergiler/2009_1/2009-I-M-6.pdf Türk-Gürcü ilişkileri ve Türkiye Gürcüleri] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180516211854/http://www.fed.sakarya.edu.tr/arsiv/yayinlenmis_dergiler/2009_1/2009-I-M-6.pdf |date=2018-05-16 }} Arxivləşdirilib 2018-05-16 at the[[Wayback Machine]]. SAÜ Fen Edebiyat Dergisi (2009-I).</ref>   آکدس نیمت کوراتین سؤزلرینه گؤره، گورجوستانا گئدن کومان‌لارین چوخو گئری قاییتمادی، اورادا قالدی و موختلیف دوزنلیک‌لره یئرلشدیریلدی. شرقی آنادولو و چیلدیر گؤلو اطرافینداکی قیپچاق‌لار اونلارین واریث‌لری‌دیر.<ref>Kurat, Akdes Nimet (1972). IV-XVIII. Yüzyıllarda Karadeniz Kuzeyindeki Türk Kavimleri ve Devletleri, Ankara 1972, səh. 84.</ref>بئله‌لیکله، بو قیپچاق‌لار بوگونکو آخیسقا تورکلری‌نین و آرتوین، آرداهان، اولتو، تورتوم و نارمان خالق‌لاری‌نین اتنیک قورولوشوندا پایی صاحیبی اولموشدور.<ref>Özel, Haşim (2007). “Ahıska Türkleri Yakın Tarihi”, 'Eğitişim Dergisi, E-Eğitim Bilim ve Sanat Dergisi, noyabr 2007, sayı: 17, səh. 3-4.</ref>   اوغوز و قیپچاق تورکلری‌نین قایناییب-قاریشدیغی اراضی‌لر تورکیه‌نین شیمال-شرقینده یئرلشن آرتوین ایلی‌نین آردانوچ، آرتوین مرکز، یوسوف‌ائلی، شاوشات ماحال‌لاری، آرداهان پوسوف بؤلگه‌سی و ارزورومون چوروه چایی حؤوضه‌سینده مکونلاشان‌لار ایله اوخشار جهت‌لری وار.<ref>"[http://www.turkishstudies.net/Makaleler/1522246473_49Demiray%20Erdin%C3%A7_S-877-885.pdf Ana vətənlərindən 8 ölkəyə dağılmış xalq]" (PDF)([[Türk dili|türk.]] ). www.turkishstudies.net. <small>21 fevral 2020 tarixindəarxivləşdirilib (PDF)</small>.</ref>  == اتک‌یازی‌لار == [[بؤلمه:قیپچاقلار]] 536ytjn11hi9fp6hkq2dojbp1pb2q02 0 616838 1593639 1584574 2026-10-01T15:59:46Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1593639 wikitext text/x-wiki {{Infobox continent |title = Arab world |image = Member states of the Arab League (orthographic projection).svg |area = {{Convert|13132327|km2|sqmi|abbr=on}}<ref>{{cite web|title=Arab World – Surface area|url=https://www.indexmundi.com/facts/arab-world/surface-area|website=indexmundi.com}}</ref> |population = 456,520,777<ref name="totalpop">{{cite web |title=Arab World {{!}} Data |url=https://data.worldbank.org/region/arab-world |publisher=World Bank |access-date=6 May 2022}}</ref> |density = 29.839/km² (70.37/sq mi)<ref>{{cite web|title=Population density (people per sq. km of land area) {{!}} Data|url=https://data.worldbank.org/indicator/EN.POP.DNST?locations=1A&view=chart|publisher=World Bank|language=en-us|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171015204013/https://data.worldbank.org/indicator/EN.POP.DNST?locations=1A&view=chart|archivedate=2017-10-15|accessdate=2025-08-22}}</ref> |GDP_nominal = $2.782 trillion<ref>{{cite web|title=GDP (current US$) {{!}} Data|url=https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.CD?locations=1A|publisher=World Bank|language=en-us}}</ref> |GDP_per_capita = $6,647<ref>{{cite web|title=GNI per capita, Atlas method (current US$) {{!}} Data|url=https://data.worldbank.org/indicator/NY.GNP.PCAP.CD?locations=1A|publisher=World Bank|language=en-us|accessdate=2025-08-22|archivedate=2017-10-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171016014204/https://data.worldbank.org/indicator/NY.GNP.PCAP.CD?locations=1A}}</ref> |demonym = [[Demographics of the Arab world|Arab]] |countries = {{Collapsible list |titlestyle = background:transparent;text-align:left;font-weight:normal; |title = 22 [[عرب بیرلیگی]] |liststyle = text-align:left;white-space:nowrap; |Minimum definition: |{{بایراق|Algeria}} |{{بایراق|Bahrain}} |{{بایراق|Egypt}} |{{بایراق|Iraq}} |{{بایراق|Jordan}} |{{بایراق|Kuwait}} |{{بایراق|Lebanon}} |{{بایراق|Libya}} |{{بایراق|Mauritania}} |{{بایراق|Morocco}} |{{بایراق|Oman}} |{{بایراق|Palestine}} |{{بایراق|Qatar}} |{{بایراق|Saudi Arabia}} |{{بایراق|Sudan}} |{{بایراق|Syria|revolution}} |{{بایراق|Tunisia}} |{{بایراق|United Arab Emirates}} |{{بایراق|Yemen}} |Extended definition: |{{بایراق|Comoros}} |{{بایراق|Djibouti}} |{{بایراق|Somalia}} }} |dependencies = [[عرب بیرلیگی]]<ref name="Frishkopf" /> |time = [[یوتی‌سی ۰۰:۰۰±]] to [[یوتی‌سی ۴:۰۰+]] |internet = [[.africa]], [[.asia]] |cities = [[List of largest cities in the Arab world|Major cities of Arab world]] {{Collapsible list | list_style = text-align:left; | 1 = {{بایراقچه|Egypt}} [[قاهیره]] <br /> {{بایراقچه|Iraq}} [[بغداد]]<br /> {{بایراقچه|Saudi Arabia}} [[ریاض]]<br /> {{بایراقچه|Egypt}} [[اسکندریه]]<br /> {{بایراقچه|Jordan}} [[امان]]<br /> {{بایراقچه|Algeria}} [[الجزیره]]<br /> {{بایراقچه|Saudi Arabia}} [[جده]]<br /> {{بایراقچه|Morocco}} [[Casablanca]]<br /> {{بایراقچه|Yemen}} [[صنعا]]<br /> {{بایراقچه|United Arab Emirates}} [[دوبئی]] }} }} {{Arab world}} '''عرب دونیاسی''' دونیادا [[عربلر|عرب]] اؤلکه‌لری‌نین مجموعه‌سینه عرب دونیاسی دئییلیر. بو اؤلکه‌لر [[عرب بیرلیگی]] تشکیلاتیندا بیربیرلری ایله باغلی دیرلر. == قایناقلار == {{قایناق}} mlzxvaccpxv651ka8wwk3ft4xojqx8w 0 618086 1593659 1591872 2026-10-02T07:45:59Z InternetArchiveBot 27960 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1593659 wikitext text/x-wiki {{Infobox body of water | name = کوره بوغازی | native_name = 대한해협 ([[کوره دیلی|کوره‌جه]])<br>対馬海峡 ([[ژاپون دیلی|ژاپونجا]]) | image = Korea Strait.png | caption = ''کوره بوْغازی''‌نی گؤسترن بیر خریطه | image_bathymetry = | caption_bathymetry = | inflow = | outflow = | catchment = | basin_countries = {{flagicon|South Korea}} [[گونئی کوره]]<br>{{flagicon|Japan}} [[ژاپون]] | length = {{convert|324|km|abbr=on}} | width = {{convert|200|km|abbr=on}} | min_width = {{convert|180|km|abbr=on}} | max-depth = {{convert|227|m|abbr=on}} | etymology = | location = | pushpin_map = South Korea#Japan | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{Coord|34|35|58|N|129|47|48|E|}} | coor_pinpoint = | part_of = | alt = | type = [[بوغاز]] | islands = [[تسوشیما آداسی]]، [[ایکی آداسی]]، [[ججو آداسی]] | cities = [[بوسان]]، [[فوکوئوکا]] | area = | oceans = | other_name = }} '''کوره بوغازی''' ([[کوره دیلی|کوره‌جه]]: 대한해협، [[ژاپون دیلی|ژاپونجا]]: 対馬海峡)، [[گونئی کوره]] و [[ژاپون]] آراسیندا یئرلشن بیر [[بوغاز]] دیر کی [[دوغو چین دنیزی]] و [[ژاپون دنیزی]]‌نی، [[بؤیوک اوقیانوس]]ون قوزئی باتی‌سینا باغلار. بوْغاز، [[تسوشیما آداسی]] طرفیندن ''باتی کانالی'' و ''[[تسوشیما بوغازی]]'' (''دوغو کانالی'') اوْلاراق ایکی کانالا آیریلیر.<ref>{{cite web | url = http://ams.allenpress.com/amsonline/?request=get-abstract&doi=10.1175%2F1520-0485(2002)032%3C1621:LFCOIT%3E2.0.CO%3B2 | title = Low-Frequency Current Observations in the Korea/Tsushima Strait | url-status = dead }}{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} W. J. Teague, G. A. Jacobs, H. T. Perkins, J. W. Book, K.-I. Chang, M.-S. Suk ''Journal of Physical Oceanography'' '''32''', 1621–1641 (2001). b)</ref><ref>{{cite web | url= http://www.russojapanesewar.com/tsushima.html | title= Tsushima | archive-url= https://web.archive.org/web/20150924092919/http://www.russojapanesewar.com/tsushima.html | archive-date= 24 September 2015 | access-date= 11 April 2017 | url-status= dead | archiveurl= https://web.archive.org/web/20130108194008/http://www.russojapanesewar.com/tsushima.html | archivedate= 2013-01-08 | accessdate= 2026-08-17}} Russo-Japanese War Research Society</ref> == جوغرافیا == ''کوره بوغازی''، قوزئینده [[کوره یاریم‌آداسی]]‌نین گونئی ساحیلی، گونئینده ایسه [[هونشو]]، [[کیوشو]] و ژاپون آدالاری طرفیندن چئوره‌لنمیشدیر. گئنیشلیگی ۲۰۰ کیلومتر (۱۲۰&nbsp;mi) و اوْرتالاما درینلیگی ۹۰ ایلا ۱۰۰ متر (۳۰۰&nbsp;ft) دیر.<ref>{{cite web | url = http://www.env.go.jp/en/nature/nps/parks_list.html#quasi | title= List of National and Quasi-national Parks, Japan #48 Iki-Tsushima | archive-url= https://web.archive.org/web/20150924012903/http://www.env.go.jp/en/nature/nps/parks_list.html#quasi | archive-date= 24 September 2015 | access-date = 11 April 2017 | url-status= dead}} Ministry of the Environment, Japan</ref> [[تسوشیما آداسی]] ''کوره بوغازی‌''نی ''باتی کانالی'' و ''[[تسوشیما بوغازی]]'' اوْلاراق ایکی کانالا بؤلر. ''باتی کانالی''ُ ''[[تسوشیما بوغازی]]''نا گؤره داها درین (۲۲۷ متره قدر چیخابیلیر) و داها دار دیر.<ref>{{cite web | url= http://www1.kaiho.mlit.go.jp/JODC/ryokai/tokutei/tokutei2.html | title= Designated Area of Japan | archive-url= https://web.archive.org/web/20040822230545/http://www1.kaiho.mlit.go.jp/JODC/ryokai/tokutei/tokutei2.html | archive-date= 22 August 2004 | access-date= 11 April 2017 | url-status= dead | accessdate= 2026-08-17 | archivedate= 2004-08-22 | archiveurl= https://web.archive.org/web/20040822230545/http://www1.kaiho.mlit.go.jp/JODC/ryokai/tokutei/tokutei2.html }} Hydrographic and Oceanographic Department, Japan Coast Guard</ref> == قایناقلار == {{قایناق}} == باغلانتیلار == {{Commons category|Korea Strait}} 4vqk7z855vndew61dmpvt4paqc8x898 0 618254 1593642 1593605 2026-10-01T17:50:16Z H.Ganjeli 58356 1593642 wikitext text/x-wiki '''قیرمیزی جیرتدان''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] :'''Red dwarf''' )، اساس دوزیسی (main sequence) اوستونده اولان اولدوزلارین ان آز کۆتله‌لی، ان کیچیک، ان آز ایشیقلی و ان سرین نوعودور. قیرمیزی جیرتدان‌لار، آزیندان گونشین یاخینلیغیندا، [[سامان یولو]] کهکشانیندا ان چوخ گؤرۆنن قاینایان اولدوز نوعودور. لاکین، اونلارین آز ایشیقلی اولماقلاری سببینه گؤره، تک-تک قیرمیزی جیرتدان‌لاری گؤرمک آسان دئییل. قیرمیزی جیرتدانین دقیق تعریف‌لرینه اویغون گلن هئچ بیر اولدوز، چیپلاق گؤزله گؤرۆنمز. گونشه ان یاخین اولان اولدوز [[پروکسیما قنطورس]] بیر قیرمیزی جیرتدان‌دیر؛ ائله‌جه‌ده ان یاخین آلتمیش اولدوزدان اللیسی بئله‌دیر. بعضی حسابلامالارا گؤره، قیرمیزی جیرتدان‌لار سامان یولونداکی قاینایان [[اولدوز|اولدوزلارین]] دؤردده اۆچونو تشکیل ائدیرلر.<ref name="bbcrd2013-04-11">{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/news/science-environment-21350899 |title=Exoplanets near red dwarfs suggest another Earth nearer |date=6 February 2013 |first=Jason |last=Palmer |publisher=BBC |access-date=2019-07-10}}</ref> [[File:RedDwarfNASA.jpg|right|thumb|'''بیر هونری رسم قیرمیزی جیرتدانا گؤره''']] [[File:Ulduztasnifat.png|thumb|اولدوز طبقه لندیریلمسی]] ==آیریجا باخ== *[[آغ جیرتدان]] ==قایناقلار== {{قایناق}} 1ipziv57l7cdfb2m7s7qiodp8ooo04c 0 618256 1593641 1593624 2026-10-01T17:49:15Z H.Ganjeli 58356 1593641 wikitext text/x-wiki '''آغ جیرتدان''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''white dwarf''' ) بیر نوع اولدوزدور کی چوخ سیخ‌دیر؛ یئر کوره سی بؤیوکلویونده بیر حجمده، گونشله قیاس‌ائدیله‌بیله‌جک بیر کوتله‌نی اؤزونده یئرلشدیریر. آغ جیرتدان، [[فوزیون|هسته فوزیون]] یوخ، بلکه قالمیش ایستی‌لیک و سون‌سوندان کریستاللاشما نتیجه‌سینده ایشیق ساچیر. [[File:Sirius A and B Hubble photo.jpg|thumb|سیروس بی بیر آغ جیرتدان]] [[گونش]] کیمی اولدوزلارین کی کوتله‌لری [[ نوترون اولدوزو|نوترون اولدوزونا]] یا [[قارادلیک|قارا دلیک‌لره]] چؤکولمه‌یه چاتمیر، اؤز [[اولدوز تکامولی|تکامل‌لرینین]] سونوندا آغ جیرتدان اولدوزلارینا چئوریله‌جگی گؤزلنیلیر. بیزه ان یاخین تانینمیش آغ جیرتدان، ۸,۶ ایشیق ایلی مسافه‌ده اولان و سیریوس [[ایکیلی اولدوز]] سیستمینین کیچیک بؤلومو اولان «سیریوس بی» (Sirius B)-دیر.<ref>{{Citation needed|date=July 2026}}</ref> [[File:Ulduztasnifat.png|thumb|اولدوز طبقه لندیریلمسی]] ==آیریجا باخ== *[[آلت‌جیرتدان]] ==قایناقلار== {{قایناق}} 7karb33vp6s6scc6m3ffva8ui23drrg 0 618257 1593644 1593625 2026-10-01T17:52:41Z H.Ganjeli 58356 1593644 wikitext text/x-wiki '''آلت‌جیرتدان''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Subdwarf''' ) ایله ایشاره‌لنن آلت‌جیرتدان اولدوز، [[اولدزلار دسته‌لندیرمه‌سی|اولدوزلار تصنیفلندیریلمسی سیستمی]] اساسیندا پارلاقلیق صینیفی VI اولان اولدوزدور. اونلار، عئینی [[ موطلق قدر]] اساس آردیجیلیق اولدوزلارینین پارلاقلیغیندان ۱.۵ دن ۲ بؤیوکلؤک داها کیچیک اولان اولدوزلار کیمی معین ائدیلیرلر. [[هرتزپرونق راسل دیاقرام|هرتزپرونق راسل دیاقرامیندا]] آلت‌جیرتدان اولدوزلار، اساس آردیجیلیغین آلتیندا یئرلشیرلر. [[File:Ulduztasnifat.png|thumb|اولدوز طبقه لندیریلمسی]] آلت‌جیرتدان ترمینی ۱۹۳۹-جی ایلده، جرارد کویپر طرفیندن، اؤنجه‌سی آرا آغ جیرتدانلار کیمی آدلانیلان غیری دۆزگون طیفلر اولدوزلار سریسینا عایید ائتمک اوچون ایشتیفاده ائدیلمیشدیر.<ref>{{cite book |author=Croswell, K. |author-link=Ken Croswell |year=1995 |title=The Alchemy of the Heavens |title-link=The Alchemy of the Heavens |place=New York, NY |publisher=Oxford UP |pages=87–92}}</ref> کویپر بو ترمینی ایشلدیگیندن بری، آلت‌جیرتدان تیپی او دؤرده‌ م معلوم اولان‌دان داها آلت کیتللی اولدوزلارا دا شامل ائدیلمیشدیر. [[اولدوزشیناس|آسترونوملار]] هیمجه ماوی‌ـآغ جیرتدانلارین تاماملیلا فرقی بیر گروهونو کشف ائتمیشلر و بودا ایکی فرقلی کاتقورییای ائده بؤلونور: *[[سئرین جیرتدانلار]] *[[ایستی جیرتدانلار]] ==قایناقلار== {{قایناق}} 62oe7fz2hslqnt6p041ui7slnjspy1m 1593647 1593644 2026-10-01T20:08:55Z H.Ganjeli 58356 1593647 wikitext text/x-wiki '''آلت‌جیرتدان''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Subdwarf''' ) ایله ایشاره‌لنن آلت‌جیرتدان اولدوز، [[اولدزلار دسته‌لندیرمه‌سی|اولدوزلار تصنیفلندیریلمسی سیستمی]] اساسیندا پارلاقلیق صینیفی VI اولان اولدوزدور. اونلار، عئینی [[ موطلق قدر]] اساس آردیجیلیق اولدوزلارینین پارلاقلیغیندان ۱.۵ دن ۲ بؤیوکلؤک داها کیچیک اولان اولدوزلار کیمی معین ائدیلیرلر. [[هرتزپرونق راسل دیاقرام|هرتزپرونق راسل دیاقرامیندا]] آلت‌جیرتدان اولدوزلار، اساس آردیجیلیغین آلتیندا یئرلشیرلر. [[File:Ulduztasnifat.png|thumb|اولدوز طبقه لندیریلمسی]] آلت‌جیرتدان ترمینی ۱۹۳۹-جی ایلده، جرارد کویپر طرفیندن، اؤنجه‌سی آرا آغ جیرتدانلار کیمی آدلانیلان غیری دۆزگون طیفلر اولدوزلار سریسینا عایید ائتمک اوچون ایشتیفاده ائدیلمیشدیر.<ref>{{cite book |author=Croswell, K. |author-link=Ken Croswell |year=1995 |title=The Alchemy of the Heavens |title-link=The Alchemy of the Heavens |place=New York, NY |publisher=Oxford UP |pages=87–92}}</ref> کویپر بو ترمینی ایشلدیگیندن بری، آلت‌جیرتدان تیپی او دؤرده‌ م معلوم اولان‌دان داها آلت کیتللی اولدوزلارا دا شامل ائدیلمیشدیر. [[اولدوزشیناس|آسترونوملار]] هیمجه ماوی‌ـآغ جیرتدانلارین تاماملیلا فرقی بیر گروهونو کشف ائتمیشلر و بودا ایکی فرقلی کاتقورییای ائده بؤلونور: *[[سئرین جیرتدانلار]] *[[ایستی جیرتدانلار]] ==آیریجا باخ== *[[قیرمیزی دوْو]] ==قایناقلار== {{قایناق}} 2rnswut5efpgyl1f2iv28f37n02nluq 1593648 1593647 2026-10-01T20:10:13Z H.Ganjeli 58356 /* آیریجا باخ */ 1593648 wikitext text/x-wiki '''آلت‌جیرتدان''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Subdwarf''' ) ایله ایشاره‌لنن آلت‌جیرتدان اولدوز، [[اولدزلار دسته‌لندیرمه‌سی|اولدوزلار تصنیفلندیریلمسی سیستمی]] اساسیندا پارلاقلیق صینیفی VI اولان اولدوزدور. اونلار، عئینی [[ موطلق قدر]] اساس آردیجیلیق اولدوزلارینین پارلاقلیغیندان ۱.۵ دن ۲ بؤیوکلؤک داها کیچیک اولان اولدوزلار کیمی معین ائدیلیرلر. [[هرتزپرونق راسل دیاقرام|هرتزپرونق راسل دیاقرامیندا]] آلت‌جیرتدان اولدوزلار، اساس آردیجیلیغین آلتیندا یئرلشیرلر. [[File:Ulduztasnifat.png|thumb|اولدوز طبقه لندیریلمسی]] آلت‌جیرتدان ترمینی ۱۹۳۹-جی ایلده، جرارد کویپر طرفیندن، اؤنجه‌سی آرا آغ جیرتدانلار کیمی آدلانیلان غیری دۆزگون طیفلر اولدوزلار سریسینا عایید ائتمک اوچون ایشتیفاده ائدیلمیشدیر.<ref>{{cite book |author=Croswell, K. |author-link=Ken Croswell |year=1995 |title=The Alchemy of the Heavens |title-link=The Alchemy of the Heavens |place=New York, NY |publisher=Oxford UP |pages=87–92}}</ref> کویپر بو ترمینی ایشلدیگیندن بری، آلت‌جیرتدان تیپی او دؤرده‌ م معلوم اولان‌دان داها آلت کیتللی اولدوزلارا دا شامل ائدیلمیشدیر. [[اولدوزشیناس|آسترونوملار]] هیمجه ماوی‌ـآغ جیرتدانلارین تاماملیلا فرقی بیر گروهونو کشف ائتمیشلر و بودا ایکی فرقلی کاتقورییای ائده بؤلونور: *[[سئرین جیرتدانلار]] *[[ایستی جیرتدانلار]] ==آیریجا باخ== *[[قیرمیزی دوو]] ==قایناقلار== {{قایناق}} naju72bndns6aye2ky2ho68xo2vinwe 1593660 1593648 2026-10-02T08:00:13Z H.Ganjeli 58356 /* آیریجا باخ */ 1593660 wikitext text/x-wiki '''آلت‌جیرتدان''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Subdwarf''' ) ایله ایشاره‌لنن آلت‌جیرتدان اولدوز، [[اولدزلار دسته‌لندیرمه‌سی|اولدوزلار تصنیفلندیریلمسی سیستمی]] اساسیندا پارلاقلیق صینیفی VI اولان اولدوزدور. اونلار، عئینی [[ موطلق قدر]] اساس آردیجیلیق اولدوزلارینین پارلاقلیغیندان ۱.۵ دن ۲ بؤیوکلؤک داها کیچیک اولان اولدوزلار کیمی معین ائدیلیرلر. [[هرتزپرونق راسل دیاقرام|هرتزپرونق راسل دیاقرامیندا]] آلت‌جیرتدان اولدوزلار، اساس آردیجیلیغین آلتیندا یئرلشیرلر. [[File:Ulduztasnifat.png|thumb|اولدوز طبقه لندیریلمسی]] آلت‌جیرتدان ترمینی ۱۹۳۹-جی ایلده، جرارد کویپر طرفیندن، اؤنجه‌سی آرا آغ جیرتدانلار کیمی آدلانیلان غیری دۆزگون طیفلر اولدوزلار سریسینا عایید ائتمک اوچون ایشتیفاده ائدیلمیشدیر.<ref>{{cite book |author=Croswell, K. |author-link=Ken Croswell |year=1995 |title=The Alchemy of the Heavens |title-link=The Alchemy of the Heavens |place=New York, NY |publisher=Oxford UP |pages=87–92}}</ref> کویپر بو ترمینی ایشلدیگیندن بری، آلت‌جیرتدان تیپی او دؤرده‌ م معلوم اولان‌دان داها آلت کیتللی اولدوزلارا دا شامل ائدیلمیشدیر. [[اولدوزشیناس|آسترونوملار]] هیمجه ماوی‌ـآغ جیرتدانلارین تاماملیلا فرقی بیر گروهونو کشف ائتمیشلر و بودا ایکی فرقلی کاتقورییای ائده بؤلونور: *[[سئرین جیرتدانلار]] *[[ایستی جیرتدانلار]] ==آیریجا باخ== *[[قیرمیزی دوو]] *[[دوو اولدوز]] ==قایناقلار== {{قایناق}} kq8qs7fibp1vhc7lofii6msggpgibl8 1593667 1593660 2026-10-02T08:34:33Z H.Ganjeli 58356 /* آیریجا باخ */ 1593667 wikitext text/x-wiki '''آلت‌جیرتدان''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Subdwarf''' ) ایله ایشاره‌لنن آلت‌جیرتدان اولدوز، [[اولدزلار دسته‌لندیرمه‌سی|اولدوزلار تصنیفلندیریلمسی سیستمی]] اساسیندا پارلاقلیق صینیفی VI اولان اولدوزدور. اونلار، عئینی [[ موطلق قدر]] اساس آردیجیلیق اولدوزلارینین پارلاقلیغیندان ۱.۵ دن ۲ بؤیوکلؤک داها کیچیک اولان اولدوزلار کیمی معین ائدیلیرلر. [[هرتزپرونق راسل دیاقرام|هرتزپرونق راسل دیاقرامیندا]] آلت‌جیرتدان اولدوزلار، اساس آردیجیلیغین آلتیندا یئرلشیرلر. [[File:Ulduztasnifat.png|thumb|اولدوز طبقه لندیریلمسی]] آلت‌جیرتدان ترمینی ۱۹۳۹-جی ایلده، جرارد کویپر طرفیندن، اؤنجه‌سی آرا آغ جیرتدانلار کیمی آدلانیلان غیری دۆزگون طیفلر اولدوزلار سریسینا عایید ائتمک اوچون ایشتیفاده ائدیلمیشدیر.<ref>{{cite book |author=Croswell, K. |author-link=Ken Croswell |year=1995 |title=The Alchemy of the Heavens |title-link=The Alchemy of the Heavens |place=New York, NY |publisher=Oxford UP |pages=87–92}}</ref> کویپر بو ترمینی ایشلدیگیندن بری، آلت‌جیرتدان تیپی او دؤرده‌ م معلوم اولان‌دان داها آلت کیتللی اولدوزلارا دا شامل ائدیلمیشدیر. [[اولدوزشیناس|آسترونوملار]] هیمجه ماوی‌ـآغ جیرتدانلارین تاماملیلا فرقی بیر گروهونو کشف ائتمیشلر و بودا ایکی فرقلی کاتقورییای ائده بؤلونور: *[[سئرین جیرتدانلار]] *[[ایستی جیرتدانلار]] ==آیریجا باخ== *قیرمیزی دوو *دوو اولدوز ==قایناقلار== {{قایناق}} 27j92aaz76p3q7j1307haei3atij19b 1593668 1593667 2026-10-02T08:35:12Z H.Ganjeli 58356 /* آیریجا باخ */ 1593668 wikitext text/x-wiki '''آلت‌جیرتدان''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Subdwarf''' ) ایله ایشاره‌لنن آلت‌جیرتدان اولدوز، [[اولدزلار دسته‌لندیرمه‌سی|اولدوزلار تصنیفلندیریلمسی سیستمی]] اساسیندا پارلاقلیق صینیفی VI اولان اولدوزدور. اونلار، عئینی [[ موطلق قدر]] اساس آردیجیلیق اولدوزلارینین پارلاقلیغیندان ۱.۵ دن ۲ بؤیوکلؤک داها کیچیک اولان اولدوزلار کیمی معین ائدیلیرلر. [[هرتزپرونق راسل دیاقرام|هرتزپرونق راسل دیاقرامیندا]] آلت‌جیرتدان اولدوزلار، اساس آردیجیلیغین آلتیندا یئرلشیرلر. [[File:Ulduztasnifat.png|thumb|اولدوز طبقه لندیریلمسی]] آلت‌جیرتدان ترمینی ۱۹۳۹-جی ایلده، جرارد کویپر طرفیندن، اؤنجه‌سی آرا آغ جیرتدانلار کیمی آدلانیلان غیری دۆزگون طیفلر اولدوزلار سریسینا عایید ائتمک اوچون ایشتیفاده ائدیلمیشدیر.<ref>{{cite book |author=Croswell, K. |author-link=Ken Croswell |year=1995 |title=The Alchemy of the Heavens |title-link=The Alchemy of the Heavens |place=New York, NY |publisher=Oxford UP |pages=87–92}}</ref> کویپر بو ترمینی ایشلدیگیندن بری، آلت‌جیرتدان تیپی او دؤرده‌ م معلوم اولان‌دان داها آلت کیتللی اولدوزلارا دا شامل ائدیلمیشدیر. [[اولدوزشیناس|آسترونوملار]] هیمجه ماوی‌ـآغ جیرتدانلارین تاماملیلا فرقی بیر گروهونو کشف ائتمیشلر و بودا ایکی فرقلی کاتقورییای ائده بؤلونور: *[[سئرین جیرتدانلار]] *[[ایستی جیرتدانلار]] ==آیریجا باخ== *[[قیرمیزی دوو]] *[[دوو اولدوز]] ==قایناقلار== {{قایناق}} kq8qs7fibp1vhc7lofii6msggpgibl8 1593669 1593668 2026-10-02T08:35:39Z H.Ganjeli 58356 1593669 wikitext text/x-wiki '''آلت‌جیرتدان''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Subdwarf''' ) ایله ایشاره‌لنن آلت‌جیرتدان اولدوز، [[اولدزلار دسته‌لندیرمه‌سی|اولدوزلار تصنیفلندیریلمسی سیستمی]] اساسیندا پارلاقلیق صینیفی VI اولان اولدوزدور. اونلار، عئینی [[ موطلق قدر]] اساس آردیجیلیق اولدوزلارینین پارلاقلیغیندان ۱.۵ دن ۲ بؤیوکلؤک داها کیچیک اولان اولدوزلار کیمی معین ائدیلیرلر. [[هرتزپرونق راسل دیاقرام|هرتزپرونق راسل دیاقرامیندا]] آلت‌جیرتدان اولدوزلار، اساس آردیجیلیغین آلتیندا یئرلشیرلر. [[File:Ulduztasnifat.png|thumb|اولدوز طبقه لندیریلمسی]] آلت‌جیرتدان ترمینی ۱۹۳۹-جی ایلده، جرارد کویپر طرفیندن، اؤنجه‌سی آرا آغ جیرتدانلار کیمی آدلانیلان غیری دۆزگون طیفلر اولدوزلار سریسینا عایید ائتمک اوچون ایشتیفاده ائدیلمیشدیر.<ref>{{cite book |author=Croswell, K. |author-link=Ken Croswell |year=1995 |title=The Alchemy of the Heavens |title-link=The Alchemy of the Heavens |place=New York, NY |publisher=Oxford UP |pages=87–92}}</ref> کویپر بو ترمینی ایشلدیگیندن بری، آلت‌جیرتدان تیپی او دؤرده‌ م معلوم اولان‌دان داها آلت کیتللی اولدوزلارا دا شامل ائدیلمیشدیر. [[اولدوزشیناس|آسترونوملار]] هیمجه ماوی‌ـآغ جیرتدانلارین تاماملیلا فرقی بیر گروهونو کشف ائتمیشلر و بودا ایکی فرقلی کاتقورییای ائده بؤلونور: *سئرین جیرتدانلار *ایستی جیرتدانلار ==آیریجا باخ== *[[قیرمیزی دوو]] *[[دوو اولدوز]] ==قایناقلار== {{قایناق}} eftuoc2vhqua4skkd8z0usa621lmde7 0 618260 1593650 2026-10-01T20:11:28Z H.Ganjeli 58356 صفحه‌‌نی ' '''قیرمیزی دوْو''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Red giant''' ) بیر اولدوزون حیات یولو، اؤز ایچینده‌کی [[هیدروژن|هیدروژنی]] یاندیریب، انرژی یاراتماسی ایله باشلانیر. بو انرژی، اولدوزون اؤز آغیرلیغی آلتیندا چؤکمَسینین قارشی‌سینی آلیر، آنجاق بو یاناجاق بی...' ایله ياراتدی 1593650 wikitext text/x-wiki '''قیرمیزی دوْو''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Red giant''' ) بیر اولدوزون حیات یولو، اؤز ایچینده‌کی [[هیدروژن|هیدروژنی]] یاندیریب، انرژی یاراتماسی ایله باشلانیر. بو انرژی، اولدوزون اؤز آغیرلیغی آلتیندا چؤکمَسینین قارشی‌سینی آلیر، آنجاق بو یاناجاق بیر گون قوتاراراق اولدوزون تعادولونو پوزور. بو زامان اولدوزون ایچ قیسمی سیخیلیرکن، ائشیک قیسمی هیدروژن‌سیز قالدیغی اوچون گئنیشله‌نیر؛ بو گئنیشله‌نمه ایله اولدوزون سطحی سویویور و رنگی قیزیلا چئوریله‌رک اخترشناسی علمینده «قیرمیزی دوْو» آدی ایله تانینیر. گونشیمیز کیمی اولدوزلارین حیاتینین سون مرحله‌لریندن اولان بو وضعیتده، اولدوزون حجمی او قدر بؤیویور کی، اؤز اطرافینداکی گزه‌گن‌لری یۇدا یا اودا بیلر. قیرمیزی دوْو اولدوزون مرکزی چوخ سیخ و آغیردیر، آمما ائشیک قاتلاری ضعیف بیر شکیلده اطرافینا یاییلیر و اولدوز تدریجن اؤز ماده‌سینی فضایا بوراخیر. سونوندا بو اولدوزلارین ائشیک قاتلاری داغیلاراق اورتادا یالنیز بیر [[دومانلیق]] و کیچیک، سیخ بیر [[آغ جیرتدان]] قالیر؛ بو، کائیناتین ان گؤزل و عئینی زاماندا قورخونج صحنه‌لریندن بیریدیر. بو گئنیشله‌نمه‌نین نتیجه‌سی، گونش سیستمی‌میزین دَییشیلمه‌سی دئمکدیر، آنجاق بو قیرمیزی دوْولار اؤزلرینین آغیر المنتلرینی فضایا پایلایاراق، یئنی اولدوزلارین و [[گزه‌گن|گزه‌گن‌لرین]] یارادیلماسی اوچون خامات حاضیرلاییرلار. کائیناتین بو ابدی دؤنگوسونده، بیزیم بدنیمیزده‌کی ماده‌لر ده بؤیوک احتیماللا بیر واختیله بئله بیر اولدوزون ایچینده اولوبدور کی، بو حقیقت کائیناتین بیزیمله‌ اولان درین باغلانتی‌سینی گؤستریر. قیرمیزی دوْولار، کائیناتین زامان خطین‌ده‌کی بؤیوک ایستگاهلاردیر؛ اونلارین سسسیزلیگی بیزه هر بیر ودانین، یئنی بیر حیاتین باشلانغیجی اولدوغونو و علمی باخیشدان، اولدوزلارین بیزیم کئچمیشیمیزی و گله‌جییمیزی نئجه قوردوغونی اؤیردیر. 7ysvszt3lltmbfxb7lxhy3mm3rf2vkz 1593651 1593650 2026-10-01T20:20:42Z H.Ganjeli 58356 /* */ 1593651 wikitext text/x-wiki '''قیرمیزی دوْو''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Red giant''' ) بیر اولدوزون حیات یولو، اؤز ایچینده‌کی [[هیدروژن|هیدروژنی]] یاندیریب، انرژی یاراتماسی ایله باشلانیر. بو انرژی، اولدوزون اؤز آغیرلیغی آلتیندا چؤکمَسینین قارشی‌سینی آلیر، آنجاق بو یاناجاق بیر گون قوتاراراق اولدوزون تعادولونو پوزور. بو زامان اولدوزون ایچ قیسمی سیخیلیرکن، ائشیک قیسمی هیدروژن‌سیز قالدیغی اوچون گئنیشله‌نیر؛ بو گئنیشله‌نمه ایله اولدوزون سطحی سویویور و رنگی قیزیلا چئوریله‌رک اخترشناسی علمینده «قیرمیزی دوْو» آدی ایله تانینیر. [[File:Structure of Stars (artist’s impression).jpg|thumb|upright=1.2|alt=refer to text nearby and section "The Sun as a red giant"|گۆنِشین (ساقلیا) قورولوشونو و اؤینین قیرمیزی دوْو کیمی مۆمکن گله‌جی‌سینی موقایسه ائدن گؤرونتو (ساغدا؛ میقیاسسیز، بو شکیل داها چوخ کنتراست اوچون ساختا رِنگ‌ده‌دیر و اولدوز کۆتلسینین ایتیریل‌مَسینی و قیرمیزی دوْوگون آسیمتری‌سینی تَصویر ائتمیر؛ گۆنِش اَسْلینده بیژ-آغ رِنگ‌ده‌دیر، آنجاق اَسْل قیرمیزی دیو اینسان گۆزو اوچون نارنجی-آغ رِنگ‌ده‌داردی). آشاغی ساغ کونچده‌کی ایضافه اۆلچو موقاییسه‌سینین گۆستریر]] گونشیمیز کیمی اولدوزلارین حیاتینین سون مرحله‌لریندن اولان بو وضعیتده، اولدوزون حجمی او قدر بؤیویور کی، اؤز اطرافینداکی گزه‌گن‌لری یۇدا یا اودا بیلر. قیرمیزی دوْو اولدوزون مرکزی چوخ سیخ و آغیردیر، آمما ائشیک قاتلاری ضعیف بیر شکیلده اطرافینا یاییلیر و اولدوز تدریجن اؤز ماده‌سینی فضایا بوراخیر. سونوندا بو اولدوزلارین ائشیک قاتلاری داغیلاراق اورتادا یالنیز بیر [[دومانلیق]] و کیچیک، سیخ بیر [[آغ جیرتدان]] قالیر؛ بو، کائیناتین ان گؤزل و عئینی زاماندا قورخونج صحنه‌لریندن بیریدیر. بو گئنیشله‌نمه‌نین نتیجه‌سی، گونش سیستمی‌میزین دَییشیلمه‌سی دئمکدیر، آنجاق بو قیرمیزی دوْولار اؤزلرینین آغیر المنتلرینی فضایا پایلایاراق، یئنی اولدوزلارین و [[گزه‌گن|گزه‌گن‌لرین]] یارادیلماسی اوچون خامات حاضیرلاییرلار. کائیناتین بو ابدی دؤنگوسونده، بیزیم بدنیمیزده‌کی ماده‌لر ده بؤیوک احتیماللا بیر واختیله بئله بیر اولدوزون ایچینده اولوبدور کی، بو حقیقت کائیناتین بیزیمله‌ اولان درین باغلانتی‌سینی گؤستریر. قیرمیزی دوْولار، کائیناتین زامان خطین‌ده‌کی بؤیوک ایستگاهلاردیر؛ اونلارین سسسیزلیگی بیزه هر بیر ودانین، یئنی بیر حیاتین باشلانغیجی اولدوغونو و علمی باخیشدان، اولدوزلارین بیزیم کئچمیشیمیزی و گله‌جییمیزی نئجه قوردوغونی اؤیردیر. iy2qmeqsgkxcciuodlswxw8j7rlhscj 1593653 1593651 2026-10-01T20:27:09Z H.Ganjeli 58356 /* */ 1593653 wikitext text/x-wiki '''قیرمیزی دوْو''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Red giant''' ) بیر اولدوزون حیات یولو، اؤز ایچینده‌کی [[هیدروژن|هیدروژنی]] یاندیریب، انرژی یاراتماسی ایله باشلانیر. بو انرژی، اولدوزون اؤز آغیرلیغی آلتیندا چؤکمَسینین قارشی‌سینی آلیر، آنجاق بو یاناجاق بیر گون قوتاراراق اولدوزون تعادولونو پوزور. بو زامان اولدوزون ایچ قیسمی سیخیلیرکن، ائشیک قیسمی هیدروژن‌سیز قالدیغی اوچون گئنیشله‌نیر؛ بو گئنیشله‌نمه ایله اولدوزون سطحی سویویور و رنگی قیزیلا چئوریله‌رک اخترشناسی علمینده «قیرمیزی دوْو» آدی ایله تانینیر. [[File:Structure of Stars (artist’s impression).jpg|thumb|upright=1.2|alt=refer to text nearby and section "The Sun as a red giant"|گۆنِشین (ساقلیا) قورولوشونو و اؤینین قیرمیزی دوْو کیمی مۆمکن گله‌جی‌سینی موقایسه ائدن گؤرونتو (ساغدا؛ میقیاسسیز، بو شکیل داها چوخ کنتراست اوچون ساختا رِنگ‌ده‌دیر و اولدوز کۆتلسینین ایتیریل‌مَسینی و قیرمیزی دوْوگون آسیمتری‌سینی تَصویر ائتمیر؛ گۆنِش اَسْلینده بیژ-آغ رِنگ‌ده‌دیر، آنجاق اَسْل قیرمیزی دیو اینسان گۆزو اوچون نارنجی-آغ رِنگ‌ده‌داردی). آشاغی ساغ کونچده‌کی ایضافه اۆلچو موقاییسه‌سینین گۆستریر]] گونشیمیز کیمی اولدوزلارین حیاتینین سون مرحله‌لریندن اولان بو وضعیتده، اولدوزون حجمی او قدر بؤیویور کی، اؤز اطرافینداکی گزه‌گن‌لری یۇدا یا اودا بیلر. قیرمیزی دوْو اولدوزون مرکزی چوخ سیخ و آغیردیر، آمما ائشیک قاتلاری ضعیف بیر شکیلده اطرافینا یاییلیر و اولدوز تدریجن اؤز ماده‌سینی فضایا بوراخیر. سونوندا بو اولدوزلارین ائشیک قاتلاری داغیلاراق اورتادا یالنیز بیر [[دومانلیق]] و کیچیک، سیخ بیر [[آغ جیرتدان]] قالیر؛ بو، کائیناتین ان گؤزل و عئینی زاماندا قورخونج صحنه‌لریندن بیریدیر. بو گئنیشله‌نمه‌نین نتیجه‌سی، گونش سیستمی‌میزین دَییشیلمه‌سی دئمکدیر، آنجاق بو قیرمیزی دوْولار اؤزلرینین آغیر المنتلرینی فضایا پایلایاراق، یئنی اولدوزلارین و [[گزه‌گن|گزه‌گن‌لرین]] یارادیلماسی اوچون خامات حاضیرلاییرلار. کائیناتین بو ابدی دؤنگوسونده، بیزیم بدنیمیزده‌کی ماده‌لر ده بؤیوک احتیماللا بیر واختیله بئله بیر اولدوزون ایچینده اولوبدور کی، بو حقیقت کائیناتین بیزیمله‌ اولان درین باغلانتی‌سینی گؤستریر. قیرمیزی دوْولار، کائیناتین زامان خطین‌ده‌کی بؤیوک ایستگاهلاردیر؛ اونلارین سسسیزلیگی بیزه هر بیر ودانین، یئنی بیر حیاتین باشلانغیجی اولدوغونو و علمی باخیشدان، اولدوزلارین بیزیم کئچمیشیمیزی و گله‌جییمیزی نئجه قوردوغونی اؤیردیر. ==قایناقلار== {{قایناق}} 19gotpnv2igny1pu34hkf1lcx5na5l0 1593654 1593653 2026-10-01T20:27:52Z H.Ganjeli 58356 /* */ 1593654 wikitext text/x-wiki '''قیرمیزی دوْو''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Red giant''' ) بیر اولدوزون حیات یولو، اؤز ایچینده‌کی [[هیدروژن|هیدروژنی]] یاندیریب، انرژی یاراتماسی ایله باشلانیر. بو انرژی، اولدوزون اؤز آغیرلیغی آلتیندا چؤکمَسینین قارشی‌سینی آلیر، آنجاق بو یاناجاق بیر گون قوتاراراق اولدوزون تعادولونو پوزور. بو زامان اولدوزون ایچ قیسمی سیخیلیرکن، ائشیک قیسمی هیدروژن‌سیز قالدیغی اوچون گئنیشله‌نیر؛ بو گئنیشله‌نمه ایله اولدوزون سطحی سویویور و رنگی قیزیلا چئوریله‌رک اخترشناسی علمینده «قیرمیزی دوْو» آدی ایله تانینیر. [[File:Structure of Stars (artist’s impression).jpg|thumb|upright=1.2|alt=refer to text nearby and section "The Sun as a red giant"|گۆنِشین (ساقلیا) قورولوشونو و اؤینین قیرمیزی دوْو کیمی مۆمکن گله‌جی‌سینی موقایسه ائدن گؤرونتو (ساغدا؛ میقیاسسیز، بو شکیل داها چوخ کنتراست اوچون ساختا رِنگ‌ده‌دیر و اولدوز کۆتلسینین ایتیریل‌مَسینی و قیرمیزی دوْوگون آسیمتری‌سینی تَصویر ائتمیر؛ گۆنِش اَسْلینده بیژ-آغ رِنگ‌ده‌دیر، آنجاق اَسْل قیرمیزی دیو اینسان گۆزو اوچون نارنجی-آغ رِنگ‌ده‌داردی). آشاغی ساغ کونچده‌کی ایضافه اۆلچو موقاییسه‌سینین گۆستریر]] گونشیمیز کیمی اولدوزلارین حیاتینین سون مرحله‌لریندن اولان بو وضعیتده، اولدوزون حجمی او قدر بؤیویور کی، اؤز اطرافینداکی گزه‌گن‌لری یۇدا یا اودا بیلر. قیرمیزی دوْو اولدوزون مرکزی چوخ سیخ و آغیردیر، آمما ائشیک قاتلاری ضعیف بیر شکیلده اطرافینا یاییلیر و اولدوز تدریجن اؤز ماده‌سینی فضایا بوراخیر. سونوندا بو اولدوزلارین ائشیک قاتلاری داغیلاراق اورتادا یالنیز بیر [[دومانلیق]] و کیچیک، سیخ بیر [[آغ جیرتدان]] قالیر؛ بو، کائیناتین ان گؤزل و عئینی زاماندا قورخونج صحنه‌لریندن بیریدیر. بو گئنیشله‌نمه‌نین نتیجه‌سی، گونش سیستمی‌میزین دَییشیلمه‌سی دئمکدیر، آنجاق بو قیرمیزی دوْولار اؤزلرینین آغیر المنتلرینی فضایا پایلایاراق، یئنی اولدوزلارین و [[گزه‌گن|گزه‌گن‌لرین]] یارادیلماسی اوچون خامات حاضیرلاییرلار. کائیناتین بو ابدی دؤنگوسونده، بیزیم بدنیمیزده‌کی ماده‌لر ده بؤیوک احتیماللا بیر واختیله بئله بیر اولدوزون ایچینده اولوبدور کی، بو حقیقت کائیناتین بیزیمله‌ اولان درین باغلانتی‌سینی گؤستریر. قیرمیزی دوْولار، کائیناتین زامان خطین‌ده‌کی بؤیوک ایستگاهلاردیر؛ اونلارین سسسیزلیگی بیزه هر بیر ودانین، یئنی بیر حیاتین باشلانغیجی اولدوغونو و علمی باخیشدان، اولدوزلارین بیزیم کئچمیشیمیزی و گله‌جییمیزی نئجه قوردوغونی اؤیردیر. [[File:Ulduztasnifat.png|thumb|اولدوز طبقه لندیریلمسی]] ==قایناقلار== {{قایناق}} ps1cjjvvvtlx5wtpkwrhxf64nbmq4vs 1593655 1593654 2026-10-01T20:30:09Z H.Ganjeli 58356 /* */ 1593655 wikitext text/x-wiki '''قیرمیزی دوْو''' ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Red giant''' ) بیر اولدوزون حیات یولو، اؤز ایچینده‌کی [[هیدروژن|هیدروژنی]] یاندیریب، انرژی یاراتماسی ایله باشلانیر. بو انرژی، اولدوزون اؤز آغیرلیغی آلتیندا چؤکمَسینین قارشی‌سینی آلیر، آنجاق بو یاناجاق بیر گون قوتاراراق اولدوزون تعادولونو پوزور. بو زامان اولدوزون ایچ قیسمی سیخیلیرکن، ائشیک قیسمی هیدروژن‌سیز قالدیغی اوچون گئنیشله‌نیر؛ بو گئنیشله‌نمه ایله اولدوزون سطحی سویویور و رنگی قیزیلا چئوریله‌رک اخترشناسی علمینده «قیرمیزی دوْو» آدی ایله تانینیر. [[File:Structure of Stars (artist’s impression).jpg|thumb|upright=1.2|alt=refer to text nearby and section "The Sun as a red giant"|گۆنِشین (ساقلیا) قورولوشونو و اؤینین قیرمیزی دوْو کیمی مۆمکن گله‌جی‌سینی موقایسه ائدن گؤرونتو (ساغدا؛ میقیاسسیز، بو شکیل داها چوخ کنتراست اوچون ساختا رِنگ‌ده‌دیر و اولدوز کۆتلسینین ایتیریل‌مَسینی و قیرمیزی دوْوگون آسیمتری‌سینی تَصویر ائتمیر؛ گۆنِش اَسْلینده بیژ-آغ رِنگ‌ده‌دیر، آنجاق اَسْل قیرمیزی دیو اینسان گۆزو اوچون نارنجی-آغ رِنگ‌ده‌داردی). آشاغی ساغ کونچده‌کی ایضافه اۆلچو موقاییسه‌سینین گۆستریر]] گونشیمیز کیمی اولدوزلارین حیاتینین سون مرحله‌لریندن اولان بو وضعیتده، اولدوزون حجمی او قدر بؤیویور کی، اؤز اطرافینداکی گزه‌گن‌لری یۇدا یا اودا بیلر. قیرمیزی دوْو اولدوزون مرکزی چوخ سیخ و آغیردیر، آمما ائشیک قاتلاری ضعیف بیر شکیلده اطرافینا یاییلیر و اولدوز تدریجن اؤز ماده‌سینی فضایا بوراخیر. سونوندا بو اولدوزلارین ائشیک قاتلاری داغیلاراق اورتادا یالنیز بیر [[دومانلیق]] و کیچیک، سیخ بیر [[آغ جیرتدان]] قالیر؛ بو، کائیناتین ان گؤزل و عئینی زاماندا قورخونج صحنه‌لریندن بیریدیر. بو گئنیشله‌نمه‌نین نتیجه‌سی، گونش سیستمی‌میزین دَییشیلمه‌سی دئمکدیر، آنجاق بو قیرمیزی دوْولار اؤزلرینین آغیر المنتلرینی فضایا پایلایاراق، یئنی اولدوزلارین و [[گزه‌گن|گزه‌گن‌لرین]] یارادیلماسی اوچون خامات حاضیرلاییرلار. کائیناتین بو ابدی دؤنگوسونده، بیزیم بدنیمیزده‌کی ماده‌لر ده بؤیوک احتیماللا بیر واختیله بئله بیر اولدوزون ایچینده اولوبدور کی، بو حقیقت کائیناتین بیزیمله‌ اولان درین باغلانتی‌سینی گؤستریر. قیرمیزی دوْولار، کائیناتین زامان خطین‌ده‌کی بؤیوک ایستگاهلاردیر؛ اونلارین سسسیزلیگی بیزه هر بیر ودانین، یئنی بیر حیاتین باشلانغیجی اولدوغونو و علمی باخیشدان، اولدوزلارین بیزیم کئچمیشیمیزی و گله‌جییمیزی نئجه قوردوغونی اؤیردیر.<ref>{{Cite journal | last1 = Boothroyd | first1 = A. I. | last2 = Sackmann | first2 = I. -J. | doi = 10.1086/306546 | title = The CNO Isotopes: Deep Circulation in Red Giants and First and Second Dredge-up | journal = [[The Astrophysical Journal]] | volume = 510 | pages = 232–250 | year = 1999 | issue = 1 |bibcode = 1999ApJ...510..232B | arxiv = astro-ph/9512121 | s2cid = 561413 }}</ref> [[File:Ulduztasnifat.png|thumb|اولدوز طبقه لندیریلمسی]] ==قایناقلار== {{قایناق}} 4qctzhwcyq2tc67zg8ls6iybmoahtqz 0 618261 1593661 2026-10-02T08:02:01Z H.Ganjeli 58356 صفحه‌‌نی ' بیر '''دوْو اولدوز''' یادا '''پارلاق اولدوز''' ، ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Giant star''') عئینی سطح ایستی‌لیغینه مالیک اولان بیر آنا-سیره (و یا کیچیک) اولدوزونا نیسبته‌تن قاتی‌بیلن چوخ داها بؤیوک شوعایا و ایشیق‌لیغا مالیک‌دیر.<ref>{{cite encyclopedia|title=Giant star|enc...' ایله ياراتدی 1593661 wikitext text/x-wiki بیر '''دوْو اولدوز''' یادا '''پارلاق اولدوز''' ، ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Giant star''') عئینی سطح ایستی‌لیغینه مالیک اولان بیر آنا-سیره (و یا کیچیک) اولدوزونا نیسبته‌تن قاتی‌بیلن چوخ داها بؤیوک شوعایا و ایشیق‌لیغا مالیک‌دیر.<ref>{{cite encyclopedia|title=Giant star|encyclopedia=Astronomy Encyclopedia|editor=Patrick Moore|location=New York|publisher=Oxford University Press|year=2002|isbn=0-19-521833-7}}</ref> بو [[اولدوز|اولدوزلار]] [[هرتس‌اشپرونق-راسل|هرتس‌اشپرونق-راسل دیاقرامی‌نین]] اوزرینده، آنا-سیره‌نین [[اولدوز طبقه لندیریلمسی|تصنیفینده V ایشیق‌لیق کیلاسی]] اوستونده یئرلشیرلر و II و III ایشیق‌لیق کیلاسلارینا اویغون گلیرلر.<ref>{{cite encyclopedia|title=giant|editor=John Daintith and William Gould|location=New York|publisher=Facts On File, Inc.|edition=5th|year=2006|isbn=0-8160-5998-5}}</ref> «دوْو» و «کوتسال» سؤزلری، بنزر ایستی‌لیک و یا طیف نؤوع‌لرینه (یعنی K و م یا K و M) باخمایاراق، تامامییله فرقلی ایشیق‌لیغا مالیک اولان اولدوزلار اوچون ۱۹۰۵ و یا ۱۹۰۶-جی ایلده [[اینار هرتس‌اشپرونق]] طرفیندن اورتایا آتیلمیش‌دیر. [[File:Ulduztasnifat.png|thumb|اولدوز طبقه لندیریلمسی]] ==قایناقلار== {{قایناق}} d7hxi9mvb6g2nedrs7v8mhpsypnbv9z 1593662 1593661 2026-10-02T08:24:41Z H.Ganjeli 58356 1593662 wikitext text/x-wiki بیر '''دوْو اولدوز''' یادا '''پارلاق اولدوز''' ، ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Giant star''') عئینی سطح ایستی‌لیغینه مالیک اولان بیر آنا-سیره (و یا کیچیک) اولدوزونا نیسبته‌تن قاتی‌بیلن چوخ داها بؤیوک شوعایا و ایشیق‌لیغا مالیک‌دیر.<ref>{{cite encyclopedia|title=Giant star|encyclopedia=Astronomy Encyclopedia|editor=Patrick Moore|location=New York|publisher=Oxford University Press|year=2002|isbn=0-19-521833-7}}</ref> بو [[اولدوز|اولدوزلار]] [[هرتس‌اشپرونق-راسل|هرتس‌اشپرونق-راسل دیاقرامی‌نین]] اوزرینده، آنا-سیره‌نین [[اولدوز طبقه لندیریلمسی|تصنیفینده V ایشیق‌لیق کیلاسی]] اوستونده یئرلشیرلر و II و III ایشیق‌لیق کیلاسلارینا اویغون گلیرلر.<ref>{{cite encyclopedia|title=giant|editor=John Daintith and William Gould|location=New York|publisher=Facts On File, Inc.|edition=5th|year=2006|isbn=0-8160-5998-5}}</ref> «دوْو» و «کوتسال» سؤزلری، بنزر ایستی‌لیک و یا طیف نؤوع‌لرینه (یعنی K و م یا K و M) باخمایاراق، تامامییله فرقلی ایشیق‌لیغا مالیک اولان اولدوزلار اوچون ۱۹۰۵ و یا ۱۹۰۶-جی ایلده [[اینار هرتس‌اشپرونق]] طرفیندن اورتایا آتیلمیش‌دیر. [[File:Ulduztasnifat.png|thumb|اولدوز طبقه لندیریلمسی]] ==آیریجا باخ== *[[آلت‌دوْو]] ==قایناقلار== {{قایناق}} i530h84p1s6vhzgigb0nxa0qlazqolu 1593663 1593662 2026-10-02T08:25:45Z H.Ganjeli 58356 /* آیریجا باخ */ 1593663 wikitext text/x-wiki بیر '''دوْو اولدوز''' یادا '''پارلاق اولدوز''' ، ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Giant star''') عئینی سطح ایستی‌لیغینه مالیک اولان بیر آنا-سیره (و یا کیچیک) اولدوزونا نیسبته‌تن قاتی‌بیلن چوخ داها بؤیوک شوعایا و ایشیق‌لیغا مالیک‌دیر.<ref>{{cite encyclopedia|title=Giant star|encyclopedia=Astronomy Encyclopedia|editor=Patrick Moore|location=New York|publisher=Oxford University Press|year=2002|isbn=0-19-521833-7}}</ref> بو [[اولدوز|اولدوزلار]] [[هرتس‌اشپرونق-راسل|هرتس‌اشپرونق-راسل دیاقرامی‌نین]] اوزرینده، آنا-سیره‌نین [[اولدوز طبقه لندیریلمسی|تصنیفینده V ایشیق‌لیق کیلاسی]] اوستونده یئرلشیرلر و II و III ایشیق‌لیق کیلاسلارینا اویغون گلیرلر.<ref>{{cite encyclopedia|title=giant|editor=John Daintith and William Gould|location=New York|publisher=Facts On File, Inc.|edition=5th|year=2006|isbn=0-8160-5998-5}}</ref> «دوْو» و «کوتسال» سؤزلری، بنزر ایستی‌لیک و یا طیف نؤوع‌لرینه (یعنی K و م یا K و M) باخمایاراق، تامامییله فرقلی ایشیق‌لیغا مالیک اولان اولدوزلار اوچون ۱۹۰۵ و یا ۱۹۰۶-جی ایلده [[اینار هرتس‌اشپرونق]] طرفیندن اورتایا آتیلمیش‌دیر. [[File:Ulduztasnifat.png|thumb|اولدوز طبقه لندیریلمسی]] ==آیریجا باخ== *[[آلت‌دوو]] ==قایناقلار== {{قایناق}} 6xnu99q0j7gtxi52scclhz28myo7psj 0 618262 1593664 2026-10-02T08:26:22Z H.Ganjeli 58356 صفحه‌‌نی ' '''آلت‌دوْو''' اولدوزلار ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Subgiant''' ) نوجوم و اولدوز علمینده ان اؤنملی و ماراقلی تکامول مرحله‌لریندن بیرینی تشکیل ائدیرلر. بو اولدوزلار اؤزلرینی [[آنا محور]] (Main sequence) اولدوزلاریندان داها پارلاق، آما اساسی قیرمیزی دؤو اولد...' ایله ياراتدی 1593664 wikitext text/x-wiki '''آلت‌دوْو''' اولدوزلار ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Subgiant''' ) نوجوم و اولدوز علمینده ان اؤنملی و ماراقلی تکامول مرحله‌لریندن بیرینی تشکیل ائدیرلر. بو اولدوزلار اؤزلرینی [[آنا محور]] (Main sequence) اولدوزلاریندان داها پارلاق، آما اساسی قیرمیزی دؤو اولدوزلاردان داها آز ایشیق‌لیغا مالیک اولان [[گؤی جیسمی|گؤی جیسیم‌لری‌دیرلر]]. هرتس‌اشپرونق-راسل دیاقرامیندا بو اولدوزلار IV-جو ایشیق‌لیق کلاسینا عایید ائدیلیرلر و اساس سیره‌نین بیر آز یوخاریسیندا، دؤو اولدوزلارین آلتیندا یئرلشیرلر. بیر آلت‌دوْو اولدوزون قورولوشو و تکامول مؤوضوسو اولدوز فیزیکینده بؤیوک اهمیت داشیییر، چۆنکی بو مرحله بیر اولدوزون حیات یولوندا کئچید و دَییشیکلیک دؤورودور. نظاملی شکیلده، هر بیر اولدوز اؤز حیات‌سینین بؤیوک بیر حیصه‌سینی مرکزینده هیدروژنی هلیوما چئویره‌رک و نۆو فۆزیونو یارادیب قارارلی شکیلده کئچیریر. بو دؤورده اولدوز اساس سیره‌ده قارارلی وضعیت‌دیر و اؤز اؤلچوسونو و ایشیق‌لیغینی ثابت ساخلاییر. عؤمرونون سونونا یاخینلاشدیقجا، اولدوزون مرکزینده‌کی هیدروژن یاناجاقی تمامله قورتاریر و آرتیق نۆوده هیدروژن قالمیر. مرکزده هیدروژنین قورتارماسی ایله بیرلیکده، ایچ قووه‌لر و فشار آزالیر و اولدوزون مرکزی کیچیل‌مه‌یه و سیخلاشماغا باشلاییر. بو سیخلاشما نتیجه‌سینده یارادیلان ایستی‌لیک کسکین شکیلده آرتیر و بو دفعه هیدروژن یانماسی مرکزین اطرافیندا بیر قابیق شکلینده داوام ائدیر. بونون نتیجه‌سینده اولدوزون خاریجی قاتلاری گئنیشلنیر، اؤلچوسو بؤیویور و سطحی سویوقلاشیر. لاکین عئینی زاماندا اولدوزون عومومی ایشیق‌لیغی آرتیغراق گوجلنیر و بو دا اونو اساس سیره اولدوزلاریندان فرق‌لندیریر. بو تکامول مرحله‌سی اولدوزو بیر آلت‌دوْو اولدوزا چئویریر و بو وضعیت اولدوزون عؤمرونه نیسبتن قیسا بیر مدت داوام ائدیر. آلت‌دوْو اولدوزلارین اؤلچولری اساس سیره اولدوزلاریندان بؤیوک، آما [[قیرمیزی دؤو]] اولدوزلاریندان چوخ کیچیک‌دیر. بو اولدوزلارین سطح ایستی‌لیغی ده اساس سیره اولدوزلاری ایله مۆقاییسه‌ده بیر آز دۆشور و رنگلری ساری‌میتال یا دا قیزیل‌میتال اولور. نوجوم‌شیناسلار آلت‌دوْو اولدوزلاری تدقیقی ایله اولدوزلارین یاشینی، ایچ قورولوشونو و تکامول میکانیزملرینی داها یاخشی درک ائدیرلر. مۆعاصیر نجوم‌ده بو اولدوزلارین [[ قالاکسی|اولدوزلار قالاغلارین]] تاریخینی و یاش قروهلارینی اؤیرنمکده اؤزل یئری و بؤیوک دَیری واردیر. بو مؤوضو [[اولدوز|اولدوزلارین]] داخیلینده‌کی فیزیکی پروسسلری و انرژی دَییشیکلیکلرینی آنلاماق اوچون اساسلی بیر قایناق‌دیر.<ref>{{cite journal|bibcode=1999A&A...345..936L|title=Lithium and rotation on the subgiant branch. I. Observations and spectral analysis|journal=Astronomy and Astrophysics|volume=345|pages=936|last1=Lèbre|first1=A.|last2=De Laverny|first2=P.|last3=De Medeiros|first3=J. R.|last4=Charbonnel|first4=C.|last5=Da Silva|first5=L.|year=1999}}</ref> ==قایناقلار== {{قایناق}} 83w3gpn1ssq9ws3gcd5dk02q097ykg4 1593665 1593664 2026-10-02T08:27:50Z H.Ganjeli 58356 /* */ 1593665 wikitext text/x-wiki '''آلت‌دوْو''' اولدوزلار ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Subgiant''' ) نوجوم و اولدوز علمینده ان اؤنملی و ماراقلی تکامول مرحله‌لریندن بیرینی تشکیل ائدیرلر. بو اولدوزلار اؤزلرینی [[آنا محور]] (Main sequence) اولدوزلاریندان داها پارلاق، آما اساسی قیرمیزی دؤو اولدوزلاردان داها آز ایشیق‌لیغا مالیک اولان [[گؤی جیسمی|گؤی جیسیم‌لری‌دیرلر]]. هرتس‌اشپرونق-راسل دیاقرامیندا بو اولدوزلار IV-جو ایشیق‌لیق کلاسینا عایید ائدیلیرلر و اساس سیره‌نین بیر آز یوخاریسیندا، دؤو اولدوزلارین آلتیندا یئرلشیرلر. بیر آلت‌دوْو اولدوزون قورولوشو و تکامول مؤوضوسو اولدوز فیزیکینده بؤیوک اهمیت داشیییر، چۆنکی بو مرحله بیر اولدوزون حیات یولوندا کئچید و دَییشیکلیک دؤورودور. نظاملی شکیلده، هر بیر اولدوز اؤز حیات‌سینین بؤیوک بیر حیصه‌سینی مرکزینده هیدروژنی هلیوما چئویره‌رک و نۆو فۆزیونو یارادیب قارارلی شکیلده کئچیریر. بو دؤورده اولدوز اساس سیره‌ده قارارلی وضعیت‌دیر و اؤز اؤلچوسونو و ایشیق‌لیغینی ثابت ساخلاییر. عؤمرونون سونونا یاخینلاشدیقجا، اولدوزون مرکزینده‌کی هیدروژن یاناجاقی تمامله قورتاریر و آرتیق نۆوده هیدروژن قالمیر. مرکزده هیدروژنین قورتارماسی ایله بیرلیکده، ایچ قووه‌لر و فشار آزالیر و اولدوزون مرکزی کیچیل‌مه‌یه و سیخلاشماغا باشلاییر. بو سیخلاشما نتیجه‌سینده یارادیلان ایستی‌لیک کسکین شکیلده آرتیر و بو دفعه هیدروژن یانماسی مرکزین اطرافیندا بیر قابیق شکلینده داوام ائدیر. بونون نتیجه‌سینده اولدوزون خاریجی قاتلاری گئنیشلنیر، اؤلچوسو بؤیویور و سطحی سویوقلاشیر. لاکین عئینی زاماندا اولدوزون عومومی ایشیق‌لیغی آرتیغراق گوجلنیر و بو دا اونو اساس سیره اولدوزلاریندان فرق‌لندیریر. بو تکامول مرحله‌سی اولدوزو بیر آلت‌دوْو اولدوزا چئویریر و بو وضعیت اولدوزون عؤمرونه نیسبتن قیسا بیر مدت داوام ائدیر. آلت‌دوْو اولدوزلارین اؤلچولری اساس سیره اولدوزلاریندان بؤیوک، آما [[قیرمیزی دوو]] اولدوزلاریندان چوخ کیچیک‌دیر. بو اولدوزلارین سطح ایستی‌لیغی ده اساس سیره اولدوزلاری ایله مۆقاییسه‌ده بیر آز دۆشور و رنگلری ساری‌میتال یا دا قیزیل‌میتال اولور. نوجوم‌شیناسلار آلت‌دوْو اولدوزلاری تدقیقی ایله اولدوزلارین یاشینی، ایچ قورولوشونو و تکامول میکانیزملرینی داها یاخشی درک ائدیرلر. مۆعاصیر نجوم‌ده بو اولدوزلارین [[ قالاکسی|اولدوزلار قالاغلارین]] تاریخینی و یاش قروهلارینی اؤیرنمکده اؤزل یئری و بؤیوک دَیری واردیر. بو مؤوضو [[اولدوز|اولدوزلارین]] داخیلینده‌کی فیزیکی پروسسلری و انرژی دَییشیکلیکلرینی آنلاماق اوچون اساسلی بیر قایناق‌دیر.<ref>{{cite journal|bibcode=1999A&A...345..936L|title=Lithium and rotation on the subgiant branch. I. Observations and spectral analysis|journal=Astronomy and Astrophysics|volume=345|pages=936|last1=Lèbre|first1=A.|last2=De Laverny|first2=P.|last3=De Medeiros|first3=J. R.|last4=Charbonnel|first4=C.|last5=Da Silva|first5=L.|year=1999}}</ref> ==قایناقلار== {{قایناق}} ikpbh1tb7h9375ngibkh4qeawz46n60 1593666 1593665 2026-10-02T08:28:28Z H.Ganjeli 58356 /* */ 1593666 wikitext text/x-wiki '''آلت‌دوْو''' اولدوزلار ( [[اینگیلیس دیلی|اینگلیسجه]] : '''Subgiant''' ) نوجوم و اولدوز علمینده ان اؤنملی و ماراقلی تکامول مرحله‌لریندن بیرینی تشکیل ائدیرلر. بو اولدوزلار اؤزلرینی [[آنا محور]] (Main sequence) اولدوزلاریندان داها پارلاق، آما اساسی قیرمیزی دؤو اولدوزلاردان داها آز ایشیق‌لیغا مالیک اولان [[گؤی جیسمی|گؤی جیسیم‌لری‌دیرلر]]. هرتس‌اشپرونق-راسل دیاقرامیندا بو اولدوزلار IV-جو ایشیق‌لیق کلاسینا عایید ائدیلیرلر و اساس سیره‌نین بیر آز یوخاریسیندا، دؤو اولدوزلارین آلتیندا یئرلشیرلر. بیر آلت‌دوْو اولدوزون قورولوشو و تکامول مؤوضوسو اولدوز فیزیکینده بؤیوک اهمیت داشیییر، چۆنکی بو مرحله بیر اولدوزون حیات یولوندا کئچید و دَییشیکلیک دؤورودور. نظاملی شکیلده، هر بیر اولدوز اؤز حیات‌سینین بؤیوک بیر حیصه‌سینی مرکزینده هیدروژنی هلیوما چئویره‌رک و نۆو فۆزیونو یارادیب قارارلی شکیلده کئچیریر. بو دؤورده اولدوز اساس سیره‌ده قارارلی وضعیت‌دیر و اؤز اؤلچوسونو و ایشیق‌لیغینی ثابت ساخلاییر. [[File:Ulduztasnifat.png|thumb|'''اولدوز طبقه لندیریلمسی''']] عؤمرونون سونونا یاخینلاشدیقجا، اولدوزون مرکزینده‌کی هیدروژن یاناجاقی تمامله قورتاریر و آرتیق نۆوده هیدروژن قالمیر. مرکزده هیدروژنین قورتارماسی ایله بیرلیکده، ایچ قووه‌لر و فشار آزالیر و اولدوزون مرکزی کیچیل‌مه‌یه و سیخلاشماغا باشلاییر. بو سیخلاشما نتیجه‌سینده یارادیلان ایستی‌لیک کسکین شکیلده آرتیر و بو دفعه هیدروژن یانماسی مرکزین اطرافیندا بیر قابیق شکلینده داوام ائدیر. بونون نتیجه‌سینده اولدوزون خاریجی قاتلاری گئنیشلنیر، اؤلچوسو بؤیویور و سطحی سویوقلاشیر. لاکین عئینی زاماندا اولدوزون عومومی ایشیق‌لیغی آرتیغراق گوجلنیر و بو دا اونو اساس سیره اولدوزلاریندان فرق‌لندیریر. بو تکامول مرحله‌سی اولدوزو بیر آلت‌دوْو اولدوزا چئویریر و بو وضعیت اولدوزون عؤمرونه نیسبتن قیسا بیر مدت داوام ائدیر. آلت‌دوْو اولدوزلارین اؤلچولری اساس سیره اولدوزلاریندان بؤیوک، آما [[قیرمیزی دوو]] اولدوزلاریندان چوخ کیچیک‌دیر. بو اولدوزلارین سطح ایستی‌لیغی ده اساس سیره اولدوزلاری ایله مۆقاییسه‌ده بیر آز دۆشور و رنگلری ساری‌میتال یا دا قیزیل‌میتال اولور. نوجوم‌شیناسلار آلت‌دوْو اولدوزلاری تدقیقی ایله اولدوزلارین یاشینی، ایچ قورولوشونو و تکامول میکانیزملرینی داها یاخشی درک ائدیرلر. مۆعاصیر نجوم‌ده بو اولدوزلارین [[ قالاکسی|اولدوزلار قالاغلارین]] تاریخینی و یاش قروهلارینی اؤیرنمکده اؤزل یئری و بؤیوک دَیری واردیر. بو مؤوضو [[اولدوز|اولدوزلارین]] داخیلینده‌کی فیزیکی پروسسلری و انرژی دَییشیکلیکلرینی آنلاماق اوچون اساسلی بیر قایناق‌دیر.<ref>{{cite journal|bibcode=1999A&A...345..936L|title=Lithium and rotation on the subgiant branch. I. Observations and spectral analysis|journal=Astronomy and Astrophysics|volume=345|pages=936|last1=Lèbre|first1=A.|last2=De Laverny|first2=P.|last3=De Medeiros|first3=J. R.|last4=Charbonnel|first4=C.|last5=Da Silva|first5=L.|year=1999}}</ref> ==قایناقلار== {{قایناق}} jqnw49h2iuulc0t4ie512bkqhx59h45