ویکی‌پدیا azbwiki https://azb.wikipedia.org/wiki/%D8%A2%D9%86%D8%A7_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87 MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter مدیا اؤزل دانیشیق ایشلدن ایشلدن دانیشیغی ویکی‌پدیا ویکی‌پدیا دانیشیغی فایل فایل دانیشیغی مدیاویکی مدیاویکی دانیشیغی شابلون شابلون دانیشیغی کؤمک کؤمک دانیشیغی بؤلمه بؤلمه دانیشیغی پوْرتال پوْرتال دانیشیغی TimedText TimedText talk ماژول ماژول دانیشیغی Event Event talk 4 8918 1594287 51591 2026-10-21T10:06:44Z E THP 279 1594287 wikitext text/x-wiki '''[[۲۱ اوکتوبر]]''': * ۱۶۰۳ — [[صفوی‌لر|صفوی]] حؤکمداری [[I شاه عباس|۱-جی شاه عباس]] قوشونلاری [[تبریز]]ه داخیل اوْلاراق شهری عثمانلی حاکیمیتیندن گئری آلدی. * ۲۰۲۰ — [[ایکینجی قاراباغ ساواشی]]nda [[آذربایجان اوردوسو]] [[زنگیلان]] رایونونون [[مینجیوان]] قصبه‌سینی و ۱۳ کندینی ایشغالدان آزاد ائتدی. * ۱۹۸۷ — [[حیدر علی‌یئو]] [[میخائیل گورباچوف]]ون تضییق‌لری آلتیندا [[شوروی]] کومونیست پارتیاسی‌نین سیاست بوروسوندان (Politburo) ایستیعفا وئردی. * ۱۹۹۳ — [[آذربایجان]] ایله [[برزیل]] آراسیندا دیپلوماتیک موناسیبت‌لر قورولدو. * ۱۹۳۲ — آذربایجان خالق شاعیری [[خلیل رضا اولوتورک]] آنادان اوْلدو. * ۱۹۳۸ — آذربایجانلی ادبیات تنقیدچیسی و شاعیر [[امین آبی]] گولله‌لنه‌رک اؤلدورولدو. * ۴۷۹ (میلاددان اؤنجه) — میکال دؤیوشونده [[هخامنشی‌لر|ایران]] دونانماسی یونان موتفیق‌لرینی مغلوب ائتدی. * ۱۵۲۰ — پورتوغاللی سیاح فردیناند ماژلان جنوبی آمریکانی جنوبی قوطبدان آییران بوغازی کشف ائتدی. * ۱۸۰۵ — ترافالگار دؤیوشونده اینگیلیس دونانماسی فرانسه-ایسپانیا بیرلشمیش دونانماسینی محو ائتدی. * ۱۸۳۳ — نوبل جاییزه‌سینین قۇروجوسو آلفرد نوبل آنادان اوْلدو. * ۱۸۷۹ — توماس ادیسون ایلک کؤزرمه لامپینی تستدن چیخاردی. * ۱۹۳۵ — آلمانین میلتلر جمعیتیندن چیخماسی رسمی اوْلاراق قۆووه‌یه مین‌دی. * ۱۹۳۸ — ژاپون چینین کانتون (قوانگژو) شهرینی ایشغال ائتدی. * ۱۹۴۵ — فرانسه‌ده خانیملار ایلک دفعه میللی سئچکیلرده سس وئرمه حوقوقو الده ائتدیلر. * ۱۹۷۱ — پابلو نرودا نوبل ادبیات جاییزه‌سینی آلدی. * ۱۹۹۹ — چچنین پایتختی قروزنیده راکت پارتلاییشی نتیجه‌سینده ۱۱۰ نفر اؤلدو، ۴۰۰ نفر یارالاندی. [[بؤلمه:ویکی‌پدیا:تاریخ‌ده بوگون/اوکتوبر]] [[بؤلمه:ویکی‌پدیا:تاریخ‌ده بوگون/اوکتوبر ۲۱]] j9iszxj7s7q57e1e05h8vqcp1au7xw7 1594288 1594287 2026-10-21T10:08:52Z E THP 279 1594288 wikitext text/x-wiki '''[[۲۱ اوکتوبر]]''': * ۱۶۰۳ — [[صفوی‌لر|صفوی]] حؤکمداری [[ شاه عباس|۱-جی شاه عباس]] قوشونلاری [[تبریز]]ه داخیل اوْلاراق شهری عثمانلی حاکیمیتیندن گئری آلدی. * ۲۰۲۰ — [[ایکینجی قاراباغ ساواشی]]ندا [[آذربایجان اوردوسو]] [[زنگیلان]] رایونونون [[مینجیوان]] قصبه‌سینی و ۱۳ کندینی ایشغالدان آزاد ائتدی. * ۱۹۸۷ — [[حیدر علی‌یئو]] [[میخائیل گورباچوف]]ون تضییق‌لری آلتیندا [[شوروی]] کومونیست پارتیاسی‌نین سیاست بوروسوندان (Politburo) ایستیعفا وئردی. * ۱۹۹۳ — [[آذربایجان]] ایله [[برزیل]] آراسیندا دیپلوماتیک موناسیبت‌لر قورولدو. * ۱۹۳۲ — آذربایجان خالق شاعیری [[خلیل رضا اولوتورک]] آنادان اوْلدو. * ۱۹۳۸ — آذربایجانلی ادبیات تنقیدچیسی و شاعیر [[امین آبی]] گولله‌لنه‌رک اؤلدورولدو. * ۴۷۹ (میلاددان اؤنجه) — میکال دؤیوشونده [[هخامنشی‌لر|ایران]] دونانماسی یونان موتفیق‌لرینی مغلوب ائتدی. * ۱۵۲۰ — پورتوغاللی سیاح فردیناند ماژلان جنوبی آمریکانی جنوبی قوطبدان آییران بوغازی کشف ائتدی. * ۱۸۰۵ — ترافالگار دؤیوشونده اینگیلیس دونانماسی فرانسه-ایسپانیا بیرلشمیش دونانماسینی محو ائتدی. * ۱۸۳۳ — نوبل جاییزه‌سینین قۇروجوسو آلفرد نوبل آنادان اوْلدو. * ۱۸۷۹ — توماس ادیسون ایلک کؤزرمه لامپینی تستدن چیخاردی. * ۱۹۳۵ — آلمانین میلتلر جمعیتیندن چیخماسی رسمی اوْلاراق قۆووه‌یه مین‌دی. * ۱۹۳۸ — ژاپون چینین کانتون (قوانگژو) شهرینی ایشغال ائتدی. * ۱۹۴۵ — فرانسه‌ده خانیملار ایلک دفعه میللی سئچکیلرده سس وئرمه حوقوقو الده ائتدیلر. * ۱۹۷۱ — پابلو نرودا نوبل ادبیات جاییزه‌سینی آلدی. * ۱۹۹۹ — چچنین پایتختی قروزنیده راکت پارتلاییشی نتیجه‌سینده ۱۱۰ نفر اؤلدو، ۴۰۰ نفر یارالاندی. [[بؤلمه:ویکی‌پدیا:تاریخ‌ده بوگون/اوکتوبر]] [[بؤلمه:ویکی‌پدیا:تاریخ‌ده بوگون/اوکتوبر ۲۱]] 87x1k7h27tzqeqfktu44rw245oc9u18 1594289 1594288 2026-10-21T10:09:18Z E THP 279 1594289 wikitext text/x-wiki '''[[۲۱ اوکتوبر]]''': * ۱۶۰۳ — [[صفوی‌لر|صفوی]] حؤکمداری [[ شاه عباس|۱-جی شاه عباس]] قوشونلاری [[تبریز]]ه داخیل اوْلاراق شهری عثمانلی حاکیمیتیندن گئری آلدی. * ۲۰۲۰ — [[ایکینجی قاراباغ ساواشی]]ندا [[آذربایجان اوردوسو]] [[زنگیلان]] رایونونون [[مینجیوان]] قصبه‌سینی و ۱۳ کندینی ایشغالدان آزاد ائتدی. * ۱۹۸۷ — [[حیدر علیئو]] [[میخائیل گورباچوف]]ون تضییق‌لری آلتیندا [[شوروی]] کومونیست پارتیاسی‌نین سیاست بوروسوندان (Politburo) ایستیعفا وئردی. * ۱۹۹۳ — [[آذربایجان]] ایله [[برزیل]] آراسیندا دیپلوماتیک موناسیبت‌لر قورولدو. * ۱۹۳۲ — آذربایجان خالق شاعیری [[خلیل رضا اولوتورک]] آنادان اوْلدو. * ۱۹۳۸ — آذربایجانلی ادبیات تنقیدچیسی و شاعیر [[امین آبی]] گولله‌لنه‌رک اؤلدورولدو. * ۴۷۹ (میلاددان اؤنجه) — میکال دؤیوشونده [[هخامنشی‌لر|ایران]] دونانماسی یونان موتفیق‌لرینی مغلوب ائتدی. * ۱۵۲۰ — پورتوغاللی سیاح فردیناند ماژلان جنوبی آمریکانی جنوبی قوطبدان آییران بوغازی کشف ائتدی. * ۱۸۰۵ — ترافالگار دؤیوشونده اینگیلیس دونانماسی فرانسه-ایسپانیا بیرلشمیش دونانماسینی محو ائتدی. * ۱۸۳۳ — نوبل جاییزه‌سینین قۇروجوسو آلفرد نوبل آنادان اوْلدو. * ۱۸۷۹ — توماس ادیسون ایلک کؤزرمه لامپینی تستدن چیخاردی. * ۱۹۳۵ — آلمانین میلتلر جمعیتیندن چیخماسی رسمی اوْلاراق قۆووه‌یه مین‌دی. * ۱۹۳۸ — ژاپون چینین کانتون (قوانگژو) شهرینی ایشغال ائتدی. * ۱۹۴۵ — فرانسه‌ده خانیملار ایلک دفعه میللی سئچکیلرده سس وئرمه حوقوقو الده ائتدیلر. * ۱۹۷۱ — پابلو نرودا نوبل ادبیات جاییزه‌سینی آلدی. * ۱۹۹۹ — چچنین پایتختی قروزنیده راکت پارتلاییشی نتیجه‌سینده ۱۱۰ نفر اؤلدو، ۴۰۰ نفر یارالاندی. [[بؤلمه:ویکی‌پدیا:تاریخ‌ده بوگون/اوکتوبر]] [[بؤلمه:ویکی‌پدیا:تاریخ‌ده بوگون/اوکتوبر ۲۱]] 65mjpbynhvoi9s9j6lz3kxgbb6d4fi3 1594290 1594289 2026-10-21T10:11:54Z E THP 279 1594290 wikitext text/x-wiki '''[[۲۱ اوکتوبر]]''': * ۱۶۰۳ — [[صفوی‌لر|صفوی]] حؤکمداری [[ شاه عباس|۱-جی شاه عباس]] قوشونلاری [[تبریز]]ه داخیل اوْلاراق شهری عثمانلی حاکیمیتیندن گئری آلدی. * ۲۰۲۰ — [[ایکینجی قاراباغ ساواشی]]ندا [[آذربایجان اوردوسو]] [[زنگیلان]] رایونونون [[مینجیوان]] قصبه‌سینی و ۱۳ کندینی ایشغالدان آزاد ائتدی. * ۱۹۸۷ — [[حیدر علیئو]] ،[[میخائیل قورباچوف]]ون تضییق‌لری آلتیندا [[شوروی]] کومونیست پارتیاسی‌نین سیاست بوروسوندان (Politburo) ایستیعفا وئردی. * ۱۹۹۳ — [[آذربایجان]] ایله [[برزیل]] آراسیندا دیپلوماتیک موناسیبت‌لر قورولدو. * ۱۹۳۲ — آذربایجان خالق شاعیری [[خلیل رضا اولوتورک]] آنادان اوْلدو. * ۱۹۳۸ — آذربایجانلی ادبیات تنقیدچیسی و شاعیر [[امین آبی]] گولله‌لنه‌رک اؤلدورولدو. * ۴۷۹ (میلاددان اؤنجه) — میکال دؤیوشونده [[هخامنشی‌لر|ایران]] دونانماسی یونان موتفیق‌لرینی مغلوب ائتدی. * ۱۵۲۰ — پورتوغاللی سیاح فردیناند ماژلان جنوبی آمریکانی جنوبی قوطبدان آییران بوغازی کشف ائتدی. * ۱۸۰۵ — ترافالگار دؤیوشونده اینگیلیس دونانماسی فرانسه-ایسپانیا بیرلشمیش دونانماسینی محو ائتدی. * ۱۸۳۳ — نوبل جاییزه‌سینین قۇروجوسو آلفرد نوبل آنادان اوْلدو. * ۱۸۷۹ — توماس ادیسون ایلک کؤزرمه لامپینی تستدن چیخاردی. * ۱۹۳۵ — آلمانین میلتلر جمعیتیندن چیخماسی رسمی اوْلاراق قۆووه‌یه مین‌دی. * ۱۹۳۸ — ژاپون چینین کانتون (قوانگژو) شهرینی ایشغال ائتدی. * ۱۹۴۵ — فرانسه‌ده خانیملار ایلک دفعه میللی سئچکیلرده سس وئرمه حوقوقو الده ائتدیلر. * ۱۹۷۱ — پابلو نرودا نوبل ادبیات جاییزه‌سینی آلدی. * ۱۹۹۹ — چچنین پایتختی قروزنیده راکت پارتلاییشی نتیجه‌سینده ۱۱۰ نفر اؤلدو، ۴۰۰ نفر یارالاندی. [[بؤلمه:ویکی‌پدیا:تاریخ‌ده بوگون/اوکتوبر]] [[بؤلمه:ویکی‌پدیا:تاریخ‌ده بوگون/اوکتوبر ۲۱]] mqy19oxggw90kvob977g6md9pludntu 1594291 1594290 2026-10-21T10:12:34Z E THP 279 1594291 wikitext text/x-wiki '''[[۲۱ اوکتوبر]]''': * ۱۶۰۳ — [[صفوی‌لر|صفوی]] حؤکمداری [[ شاه عباس|۱-جی شاه عباس]] قوشونلاری [[تبریز]]ه داخیل اوْلاراق شهری عثمانلی حاکیمیتیندن گئری آلدی. * ۲۰۲۰ — [[ایکینجی قاراباغ ساواشی]]ندا [[آذربایجان اوردوسو]] [[زنگیلان]] رایونونون [[مینجیوان]] قصبه‌سینی و ۱۳ کندینی ایشغالدان آزاد ائتدی. * ۱۹۸۷ — [[حیدر علیئو]] ،[[میخائیل قورباچوف]]ون تضییق‌لری آلتیندا [[شوروی]] کومونیست پارتیاسی‌نین سیاست بوروسوندان (Politburo) ایستیعفا وئردی. * ۱۹۹۳ — [[آذربایجان]] ایله [[برزیل]] آراسیندا دیپلوماتیک موناسیبت‌لر قورولدو. * ۱۹۳۲ — آذربایجان خالق شاعیری [[خلیل رضا اولوتورک]] آنادان اوْلدو. * ۱۹۳۸ — آذربایجانلی ادبیات تنقیدچیسی و شاعیر [[امین آبی]] گولله‌لنه‌رک اؤلدورولدو. . * ۱۵۲۰ — پورتوغاللی سیاح فردیناند ماژلان جنوبی آمریکانی جنوبی قوطبدان آییران بوغازی کشف ائتدی. * ۱۸۰۵ — ترافالگار دؤیوشونده اینگیلیس دونانماسی فرانسه-ایسپانیا بیرلشمیش دونانماسینی محو ائتدی. * ۱۸۳۳ — نوبل جاییزه‌سینین قۇروجوسو آلفرد نوبل آنادان اوْلدو. * ۱۸۷۹ — توماس ادیسون ایلک کؤزرمه لامپینی تستدن چیخاردی. * ۱۹۳۵ — آلمانین میلتلر جمعیتیندن چیخماسی رسمی اوْلاراق قۆووه‌یه مین‌دی. * ۱۹۳۸ — ژاپون چینین کانتون (قوانگژو) شهرینی ایشغال ائتدی. * ۱۹۴۵ — فرانسه‌ده خانیملار ایلک دفعه میللی سئچکیلرده سس وئرمه حوقوقو الده ائتدیلر. * ۱۹۷۱ — پابلو نرودا نوبل ادبیات جاییزه‌سینی آلدی. * ۱۹۹۹ — چچنین پایتختی قروزنیده راکت پارتلاییشی نتیجه‌سینده ۱۱۰ نفر اؤلدو، ۴۰۰ نفر یارالاندی. [[بؤلمه:ویکی‌پدیا:تاریخ‌ده بوگون/اوکتوبر]] [[بؤلمه:ویکی‌پدیا:تاریخ‌ده بوگون/اوکتوبر ۲۱]] bv8tk1c2agbpsouo3x1t5xc82qwy1us 1594292 1594291 2026-10-21T10:14:22Z E THP 279 /* */ 1594292 wikitext text/x-wiki '''[[۲۱ اوکتوبر]]''': * ۱۶۰۳ — [[صفوی‌لر|صفوی]] حؤکمداری [[ شاه عباس|۱-جی شاه عباس]] قوشونلاری [[تبریز]]ه داخیل اوْلاراق شهری عثمانلی حاکیمیتیندن گئری آلدی. * ۲۰۲۰ — [[ایکینجی قاراباغ ساواشی]]ندا آذربایجان اوردوسو [[زنگیلان]] رایونونون [[مینجیوان]] قصبه‌سینی و ۱۳ کندینی ایشغالدان آزاد ائتدی. * ۱۹۸۷ — [[حیدر علیئو]] ،[[میخائیل قورباچوف]]ون تضییق‌لری آلتیندا [[شوروی]] کومونیست پارتیاسی‌نین سیاست بوروسوندان (Politburo) ایستیعفا وئردی. * ۱۹۹۳ — [[آذربایجان]] ایله [[برزیل]] آراسیندا دیپلوماتیک موناسیبت‌لر قورولدو. * ۱۹۳۲ — آذربایجان خالق شاعیری [[خلیل رضا اولوتورک]] آنادان اوْلدو. * ۱۹۳۸ — آذربایجانلی ادبیات تنقیدچیسی و شاعیر [[امین آبی]] گولله‌لنه‌رک اؤلدورولدو. . * ۱۵۲۰ — پورتوغاللی سیاح فردیناند ماژلان جنوبی آمریکانی جنوبی قوطبدان آییران بوغازی کشف ائتدی. * ۱۸۰۵ — ترافالگار دؤیوشونده اینگیلیس دونانماسی فرانسه-ایسپانیا بیرلشمیش دونانماسینی محو ائتدی. * ۱۸۳۳ — نوبل جاییزه‌سینین قۇروجوسو آلفرد نوبل آنادان اوْلدو. * ۱۸۷۹ — توماس ادیسون ایلک کؤزرمه لامپینی تستدن چیخاردی. * ۱۹۳۵ — آلمانین میلتلر جمعیتیندن چیخماسی رسمی اوْلاراق قۆووه‌یه مین‌دی. * ۱۹۳۸ — ژاپون چینین کانتون (قوانگژو) شهرینی ایشغال ائتدی. * ۱۹۴۵ — فرانسه‌ده خانیملار ایلک دفعه میللی سئچکیلرده سس وئرمه حوقوقو الده ائتدیلر. * ۱۹۷۱ — پابلو نرودا نوبل ادبیات جاییزه‌سینی آلدی. * ۱۹۹۹ — چچنین پایتختی قروزنیده راکت پارتلاییشی نتیجه‌سینده ۱۱۰ نفر اؤلدو، ۴۰۰ نفر یارالاندی. [[بؤلمه:ویکی‌پدیا:تاریخ‌ده بوگون/اوکتوبر]] [[بؤلمه:ویکی‌پدیا:تاریخ‌ده بوگون/اوکتوبر ۲۱]] 3p5s4x90t18a580h3heubew3rhoxgoc 0 24830 1594293 1539920 2026-10-21T11:13:20Z Shams948 27308 پاییز گولو دییشدیریلیر/ایصلاح 1594293 wikitext text/x-wiki {{Short description|Genus of flowering plants in the daisy family Asteraceae}} {{Automatic taxobox | image = Chrysanthemum nangkingense.jpg | image_caption = ''[[Chrysanthemum indicum]]'' | display_parents = 2 | taxon = Chrysanthemum | authority = [[کارل لینه|L.]] | type_species_authority = [[کارل لینه|L.]]<ref>conserved type ratified by General Committee, Nicolson, Taxon 48: 375 (1999)</ref><ref>[http://www.tropicos.org/Name/40008423 Tropicos, ''Chrysanthemum'' L.]</ref> | subdivision_ranks = Species | subdivision = | type_species = ''[[Chrysanthemum indicum]]'' | synonyms = * ''Chrysanthemum'' subsect. ''Dendranthema'' <small>(DC.) DC. ex Kitam.</small> * ''Neuractis'' <small>Cass.</small> * ''Pyrethrum'' sect. ''Dendranthema'' <small>DC.</small> * ''Leucanthemum'' <small>(Tourn.) L.</small> * ''Dendranthema'' <small>(DC.) Des Moul.</small | synonyms_ref = <ref name="POWO">{{cite web |title=''Chrysanthemum'' L. |work=Plants of the World Online |publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:331492-2 |access-date=24 February 2020 }}</ref> }} {{infobox Chinese |pic=Chrysanthemum (Chinese characters).svg |piccap=The Chinese character for "chrysanthemum" |picupright=0.2 |c=菊花 |l="chrysanthemum-flower" |p=júhuā |w=chü²-hua¹ |mi={{IPAc-cmn|j|ü|2|.|h|ua|1}} |suz=jioh-ho |j=guk¹-faa¹ |y=gūk-fāa |ci={{IPAc-yue|g|uk|1.|f|aa|1}} |poj={{Zhwb|kak-hue|kiok-hue}} |kanji=菊花 |hiragana=きくか |romaji=kiku ka | hangul = 국화 | hanja = 菊花 | rr = Gukhwa | mr = Kukhwa }} '''پاییزگۆلو''' ({{lang-en|Chrysanthemum}}، {{IPAc-en|k|r|ɪ|ˈ|s|æ|n|θ|ə|m|ə|m}}، {{lang-fa|گل داودی}}) بیر نؤع بیتکی. == قایناقلار == {{قایناق}} {{Taxonbar|from=Q59882}} {{Authority control}} [[Category:Chrysanthemum| ]] [[Category:Asteraceae genera]] [[Category:Garden plants]] [[Category:Leaf vegetables]] [[بؤلمه:درمان بیتکیلری]] [[Category:National symbols of Japan]] [[Category:Plants used in bonsai]] kor5p5av2qzqjeoqektn1wgct2g7q7t 0 54442 1594282 1594251 2026-10-20T21:13:26Z Schizo1900 64763 سس یازیسی‌نین آدی یئنیلندی (کامنزده یئنیدن یۆکلندی) 1594282 wikitext text/x-wiki <!-- بو آذربایجان تورکجه‌سی مسوده‌سی فارسجا، انگلیسجه، فرانسه‌جه و آلمانجا وئرسیا‌لارلا توتوشدورولوب و معاصر یازی قایدالارینا گؤره دوزنلنمیشدیر. یاییملایاندا صفحه‌نین تاریخچه‌سینی قورو و CC BY-SA اوزرینه گؤره ترجمه منبعینی دَییشیکلیک خلاصه‌سینده گؤستر. --> {| class="infobox biography vcard" style="width:22.7em; line-height:1.4em; border:1px solid #a2a9b1; background-color:#f8f9fa; color:#202122; float:right; clear:right; margin:0 0 0.5em 1em;" |- ! colspan="2" class="fn notheme" style="background-color:#7a1c1c; color:#ffffff; text-align:center; font-size:125%; padding:0.25em;" | علی باباچاهی |- ! colspan="2" class="notheme" style="font-size:125%; font-weight:normal; text-align:center;" | <span lang="fa">علی باباچاهی</span> |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height:1.3em; vertical-align:middle;" | [[File:A.Babachahi.jpg|frameless|alt=علی باباچاهی‌نین قارا-آغ شکیلی؛ اوزون آغ ساچلی، خطلی کؤینک و پالتولاردا|باباچاهی، ۲۰۱۱]] |- ! colspan="2" class="notheme" style="background-color:#7a1c1c; color:#ffffff; text-align:center;" | شخصی بیلگی‌لر |- ! style="text-align:right; width:33%;" | تخلّوص | style="line-height:1.3em; vertical-align:middle;" | ع. فریاد (گنجلیک ایللرینده) |- ! style="text-align:right; width:33%;" | دؤغوم | style="line-height:1.3em; vertical-align:middle;" | {{birth date|df=yes|1942|11|11}} (۲۰ آبان ۱۳۲۱) {{Interlanguage link|بندر کنگان|fa|بندر کنگان}}، [[بوشهر اوستانی]]، [[ایران]] |- ! style="text-align:right; width:33%;" | اؤلوم | style="line-height:1.3em; vertical-align:middle;" | {{death date and age|df=yes|2026|2|23|1942|11|11}} (۴ اسفند ۱۴۰۴) [[کرج]]، ایران |- ! style="text-align:right; width:33%;" | اؤلومون سببی | style="line-height:1.3em; vertical-align:middle;" | اورک دورماسی |- ! style="text-align:right; width:33%;" | دؤفن یئری | style="line-height:1.3em; vertical-align:middle;" | {{Interlanguage link|بهشت سکینه|fa|بهشت سکینه}}، کرج |- ! style="text-align:right; width:33%;" | میللیت | style="line-height:1.3em; vertical-align:middle;" | ایرانلی |- ! style="text-align:right; width:33%;" | یاشایش یئرلری | style="line-height:1.3em; vertical-align:middle;" | [[بوشهر]]؛ [[کرج]] |- ! style="text-align:right; width:33%;" | حیات یوْلداشی | style="line-height:1.3em; vertical-align:middle;" | فرخنده بختیاری |- ! style="text-align:right; width:33%;" | اوشاقلاری | style="line-height:1.3em; vertical-align:middle;" | غزل و بهرنگ |- ! colspan="2" class="notheme" style="background-color:#7a1c1c; color:#ffffff; text-align:center;" | تحصیل |- ! style="text-align:right; width:33%;" | تحصیل ائتدیگی یئر | style="line-height:1.3em; vertical-align:middle;" | [[شیراز بیلیم‌یوردو]]، ادبیات فاکولته‌سی |- ! colspan="2" class="notheme" style="background-color:#7a1c1c; color:#ffffff; text-align:center;" | پیشه بیلگی‌لری |- ! style="text-align:right; width:33%;" | پیشه‌سی | style="line-height:1.3em; vertical-align:middle;" | شاعیر، ادبیات تنقیدچیسی، آراشدیرماچی و یازیچی |- ! style="text-align:right; width:33%;" | فعّال ایللری | style="line-height:1.3em; vertical-align:middle;" | ۱۹۶۱–۲۰۲۶ (۱۳۴۰–۱۴۰۴ ه‍.ش.) |- ! style="text-align:right; width:33%;" | قۇروم | style="line-height:1.3em; vertical-align:middle;" | {{Interlanguage link|ایران یازیچیلار کانونو|fa|کانون نویسندگان ایران}} |- ! style="text-align:right; width:33%;" | اؤدوللری | style="line-height:1.3em; vertical-align:middle;" | {{Interlanguage link|احمد شاملو شعر اؤدولو|fa|جایزه شعر احمد شاملو}} (۲۰۱۶، اورتاق) |- ! colspan="2" class="notheme" style="background-color:#7a1c1c; color:#ffffff; text-align:center;" | ادبی معلومات |- ! style="text-align:right; width:33%;" | یازی دیلی | style="line-height:1.3em; vertical-align:middle;" | فارسجا |- ! style="text-align:right; width:33%;" | ادبی جریان | style="line-height:1.3em; vertical-align:middle;" | نیمادان سوْنراکی شعر؛ «باشقا دوروملو شعر» |- ! style="text-align:right; width:33%;" | اؤنملی اثری | style="line-height:1.3em; vertical-align:middle;" | ''این کشتی پراسرار'' |- | colspan="2" style="text-align:right; font-size:90%;" | [[d:Q5962487|ویکی‌داتادا بو دانەنی دَییشدیر]] |} '''علی باباچاهی''' (۲۰ آبان ۱۳۲۱ – ۴ اسفند ۱۴۰۴؛ ۱۱ نوْوامبر ۱۹۴۲ – ۲۳ فوریه ۲۰۲۶) ایرانلی [[شاعیر]]، ادبیات [[تنقیدچی|تنقیدچیسی]]، [[آراشدیرما|آراشدیرماچی]] و [[یازیچی]] ایدی.<ref name="bbc-obit">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی، شاعر و منتقد ادبی درگذشت|trans-title=Ali Babachahi, poet and literary critic, has died|url=https://www.bbc.com/persian/articles/cgjzy7jgpndo|website=BBC Persian|date=23 February 2026|access-date=1 October 2026}}</ref> اوْ، [[نیما یوشیج|نیما]]دان سوْنراکی نسیلده فارس دیلینده یئنی شعرین تانینمیش سیمالاریندان ساییلیردی و ۱۳۷۰-جی ایللرده «نیمادان سوْنراکی شعر» (''شعر پسانیمایی'') و داها سوْنرا «باشقا دوروملو شعر» (''شعر در وضعیت دیگر'') تئرمینلرینی اوْرتایا آتماقلا، چاغداش ایران شعرینین ان چوْخ تارتیشیلان نظریه‌چیلری و تنقیدچیلریندن بیرینه چئوریلدی.<ref name="khabar">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Zeynab Kazemkhah|script-title=fa:باباچاهی جسور علیه تکرار / وداع با جان‌به‌دربرده از حادثهٔ سقوط اتوبوس هنرمندان در ارمنستان / شش دهه عصیان و پوست‌اندازی|trans-title=Babachahi, bold against repetition / Farewell to a survivor of the artists' bus incident in Armenia / Six decades of rebellion and renewal|url=https://www.khabaronline.ir/news/2186284|website=KhabarOnline|date=23 February 2026|access-date=1 October 2026}}</ref> باباچاهی تخمینن اوْن سگگیز ایل [[بوشهر]]ده ادبیات مۆعلّیمی اوْلدو؛ ۱۳۴۶-جی ایلده بو شهرده ''تکاپو'' آدلی ادبی درگینی یاییملادی، بو درگی [[ساواک]]ین باسقیسی آلتیندا باغلاندی. ۱۳۵۶-جی ایلین مهر آییندا تهراندا کئچیریلن «{{Interlanguage link|گوته‌نین اوْن گئجه‌سی|fa|شبهای نویسندگان و شاعران ایران}}»ده شعر اوْخودو. [[ایران ایسلام اینقیلابی|اینقیلاب]]دان سوْنرا، ۱۳۶۲-جی ایلده مجبوری تقاعده گؤندریلدی.<ref name="bbc-obit" /><ref name="mahjoubi">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Hessam Mahjoubi|script-title=fa:وقتی علیه علی باباچاهی شعار «دیکتاتور شتاب کن، اشعار ما را چاپ کن» سر دادند|trans-title=When they chanted against Ali Babachahi: "Dictator, hurry up, print our poems!"|url=https://www.bbc.com/persian/articles/cly83pdqmd9o|website=BBC Persian|date=24 February 2026|access-date=1 October 2026}}</ref> اوْ ایللر بوْیو ''{{Interlanguage link|آدینه|fa|آدینه (نشریه)}}'' آیلیق درگیسینین شعر صحیفه‌لرینین رئداکتوْرو اوْلدو، {{Interlanguage link|ایران یازیچیلار کانونو|fa|کانون نویسندگان ایران}}نون عۆضوو ایدی و ۱۳۷۵-جی ایلده {{Interlanguage link|ارمنستان اتوبوسو حادثه‌سی|fa|ماجرای اتوبوس ارمنستان}} زامانی دره‌یه آتیلماسی پلانلاشدیریلان اتوبوسون سرنیشینلریندن بیری ایدی.<ref name="kanoon">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Writers' Association of Iran|script-title=fa:بیانیه‌ی کانون نویسندگان ایران در مورد درگذشت علی باباچاهی|trans-title=Statement of the Writers' Association of Iran on the death of Ali Babachahi|url=https://www.iran-emrooz.net/index.php/news2/more/126150/|website=Iran Emrooz|date=24 February 2026|access-date=1 October 2026}}</ref> اوْنون ''{{Interlanguage link|این کشتی پر اسرار|fa|این کشتی پراسرار}}'' («بو سیرلی گمی») آدلی شعر توپلوسو ۱۳۹۴-جۆ ایلده بیرینجی {{Interlanguage link|احمد شاملو شعر اؤدولو|fa|جایزه شعر احمد شاملو}}نون اورتاق قازانانی سئچیلدی.<ref name="zamaneh2016">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Mohammad Tangestani|script-title=fa:علی باباچاهی: این کشتی پراسرار|trans-title=Ali Babachahi: This Mysterious Ship|url=https://www.radiozamaneh.com/255182/|website=Radio Zamaneh|date=10 January 2016|access-date=1 October 2026}}</ref> اوْندان شعر، تنقید و آراشدیرما ساحه‌لرینده اوْتوزدان آرتیق کیتاب یاییملانمیشدیر.<ref name="kanoon" /><ref name="khabar" /> == حیاتی == === اوشاقلیق و گنجلیک ایللری === علی باباچاهی ۲۰ آبان ۱۳۲۱-ده (۱۱ نوْوامبر ۱۹۴۲) [[بوشهر اوستانی]]نین {{Interlanguage link|بندر کنگان|fa|بندر کنگان}} شهرینده دۆنیایا گلدی و اوشاقلیغینی جفره کندینده کئچیردی. اوْ، عاییله‌نین سوْن اوشاغی ایدی. اؤز دئدیگینه گؤره، شعرله ایلک تانیشلیغی جفره‌نین کۆچه‌لرینده حلوا و کیتاب ساتان بیر دوره‌گرد واسیطه‌سیله اوْلموشدو؛ بو کیتابلارین آراسیندا {{Interlanguage link|عبید زاکانی|fa|عبید زاکانی}}نین ''{{Interlanguage link|موش و گربه|fa|موش و گربه}}'' («سیچان و پیشیک») اثری ده وار ایدی. قارداشلاری واسیطه‌سیله ده {{Interlanguage link|توده پارتیسی|fa|حزب توده ایران}}نین سیاسی کیتابلاری و ''امید ایران''، ''{{Interlanguage link|سپید و سیاه|fa|سپید و سیاه}}'' و ''روشنفکر'' کیمی درگیلرله تانیش اوْلدو.<ref name="mahjoubi" /> اوْرتا مکتبی بوشهرده اوْخودو و اوْرادا {{Interlanguage link|منوچهر آتشی|fa|منوچهر آتشی}} و {{Interlanguage link|محمدرضا نعمتی‌زاده|fa|محمدرضا نعمتی‌زاده}}نین شاگیردی اوْلدو؛ سوْنرالار نعمتی‌زاده‌نی اؤز شاعیرلیک روحونون فورمالاشماسیندا چوْخ تأثیرلی ساییردی. اؤز روایتینه گؤره، اوْن اۆچ-اوْن دؤرد یاشلاریندا «باران» («یاغیش») آدلی بیر شعری آتشی‌یه اوْخودو و آتشی اوْندان بو شعری صینیفده اوْخوماسینی ایسته‌دی؛ اوْ، بو حادثه‌نی اؤزونون «شاعیر اوْلما ماجراسینین باشلانغیجی» ساییردی. بوشهرین و سوْنرا [[شیراز]]ین اوْرتا مکتبلری آراسیندا کئچیریلن ادبی یاریشمادا بیرینجی یئری توتدو و اوْرتا مکتبین سوْن ایللرینده ایلک شعرلری «ع. فریاد» تخلّوصو ایله ''امید ایران'' و ''{{Interlanguage link|زن روز|fa|زن روز}}'' درگیلرینده چاپ اوْلوندو.<ref name="mahjoubi" /> ''امید ایران'' اوْنون شعرلریندن بیرینی «هفته‌نین ان یاخشی شعری» سئچندن سوْنرا، شعرلرینی اؤز اصلی آدی ایله یاییملاماغا باشلادی.<ref name="khabar" /> === بیلیم‌یوردو و مۆعلّیملیک ایللری === باباچاهی ۱۳۴۰-جی ایلده، اوْن دوققوز یاشیندا، [[شیراز بیلیم‌یوردو]]نون ادبیات فاکولته‌سینه داخیل اوْلدو<ref name="mahjoubi" /> (بعضی قایناقلار اوْنون گیریش ایلینی ۱۳۳۹ گؤسترمیشلر<ref name="kanoon" /><ref name="khabar" />). بو دؤورده {{Interlanguage link|علیرضا طبایی|fa|علیرضا طبایی}} و {{Interlanguage link|منصور اوجی|fa|منصور اوجی}} کیمی شاعیرلرله تانیش اوْلدو و اوْنلار شیرازین زند خیابانینداکی بیر کافه‌ده شعرلرینی بیر-بیرینه اوْخویوردولار. باباچاهی اؤیرنجیلیک ایللرینده حئکایه ده یازیردی، آنجاق شیرازلی یازیچی محمد مؤذن اوْنا «یاخشی نثر یازیچیسی دئییل» دئدیکدن سوْنرا، حئکایه‌چیلیگی بوراخیب شعره و شعر تنقیدینه یؤنلدی. ۱۳۴۲ و ۱۳۴۳-جۆ ایللرده شعرلرینین ''{{Interlanguage link|فردوسی (درگی)|fa|فردوسی (مجله)|lt=فردوسی}}'' هفته‌لیک درگیسینده یاییملانماسی، اوْنون ادبی یوْلونو داها آیدین ائتدی.<ref name="mahjoubi" /> تحصیلینی و [[ایجباری عسگرلیک|عسگرلیک خیدمتینی]] بیتیردیکدن سوْنرا، ۱۳۴۵-جی ایلده بوشهرده ادبیات مۆعلّیمی کیمی ایشه گؤتورولدو<ref name="mahjoubi" /> و تخمینن اوْن سگگیز ایل بو شهرین مکتبلرینده درس دئدی.<ref name="khabar" /> ایشه گیردیکدن اۆچ ایل سوْنرا (۱۳۴۸) ائولندی.<ref name="mahjoubi" /> حیات یوْلداشی فرخنده بختیاری بوشهرین اوْرتا مکتبلرینده مۆعلّیمه ایدی<ref name="artebox">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:هنرمند – علی باباچاهی|trans-title=Artist – Ali Babachahi|url=https://artebox.ir/Artist/Intro/254/|website=Artebox|access-date=1 October 2026}}</ref> بو ائولیلیکدن غزل آدلی بیر قیزی و بهرنگ آدلی بیر اوْغلو وار ایدی.<ref name="artebox" /><ref name="tabnak">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی درگذشت|trans-title=Ali Babachahi has died|url=https://www.tabnak.ir/fa/news/1359368|website=Tabnak (from ISNA)|date=23 February 2026|access-date=1 October 2026}}</ref> === ''تکاپو'' درگیسی و اینقیلابدان اؤنجه‌کی فعالیتلری === <div style="float:left; clear:left; box-sizing:border-box; width:clamp(320px, calc((560px - 100%) * 1000), 100%); max-width:100%; margin:0.4em clamp(0px, calc((100% - 560px) * 1000), 1.2em) 1em 0; border:1px solid #c8b9a6; border-radius:8px; background:#fdf8f3; box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.18); overflow:hidden; font-size:90%; line-height:1.5; direction:rtl;"> <div style="background:#7a1c1c; color:#ffffff; padding:7px 10px; text-align:center; font-weight:bold; font-size:110%;">[[File:Speaker Icon.svg|18px|link=|alt=]] علی باباچاهی‌نین شعر اوْخوماسی</div> <div style="padding:8px 12px 4px; text-align:center; color:#3a2a1a;">''جهان متوجه شد'' شعر توپلوسوندان<br />(«دۆنیا آنلادی. اعتیراض شعرلری»)</div> <div style="padding:4px 10px 8px; text-align:center;">[[File:شعرخوانی علی باباچاهی از مجموعهٔ «جهان متوجه شد».ogg|center|290px|علی باباچاهی‌نین جهان متوجه شد شعر توپلوسوندان شعر اوْخوما سینین سس یازیسی]]</div> <div style="margin:0 10px; padding:6px 4px; border-top:1px dashed #c8b9a6; color:#3a2a1a;">رادیو زمانه بو سس یازیسینی ۲۳ فوریه ۲۰۲۶-ده یاییملادی.<ref name="noushazar" /></div> <div style="margin-top:6px; padding:5px 10px; background:#efe6da; text-align:center; font-size:88%; color:#5a4632;">مدّت: ۲ دقیقه ۱۴ ثانیه · سس مئنبعی: رادیو زمانه</div> </div> <div style="float:right; clear:right; box-sizing:border-box; width:clamp(320px, calc((560px - 100%) * 1000), 100%); max-width:100%; margin:0.4em 0 1em clamp(0px, calc((100% - 560px) * 1000), 1.2em); border:1px solid #c8b9a6; border-radius:8px; background:#fdf8f3; box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.18); overflow:hidden; font-size:90%; line-height:1.5; direction:rtl;"> <div style="background:#7a1c1c; color:#ffffff; padding:7px 10px; text-align:center; font-weight:bold; font-size:110%;">[[File:Open book nae 02.svg|18px|link=|alt=]] سوْن شعر توپلوسو</div> <div style="padding:8px 12px 4px; text-align:center; color:#3a2a1a;">'''''جهان متوجه شد'''''<br />(«دۆنیا آنلادی. اعتیراض شعرلری»)</div> <div style="margin:10px 10px 12px; text-align:center;"><span class="plainlinks" style="display:inline-block; padding:5px 13px; border-radius:14px; background:#7a1c1c; font-weight:bold;">[https://en.wikipedia.org/wiki/File:Jahan_Motavajeh_Shod_._Book_cover_for_Ali_Babachahi_English.jpg <span style="color:#ffffff;">↗ انگليسجه ویکی‌پدیادا کیتابین قاپاغینی گؤرون</span>]</span></div> <div style="margin:0 10px; padding:6px 4px; border-top:1px dashed #c8b9a6; color:#3a2a1a;">ناشیرین دئدیگینه گؤره، ۵۸ شعر</div> <div style="margin-top:6px; padding:5px 10px; background:#efe6da; text-align:center; font-size:88%; color:#5a4632;">آفتاب یاییم‌ائوی، نوروژ، ۱۴۰۱ (۲۰۲۲–۲۰۲۳)</div> </div> باباچاهی ۱۳۴۶-جی ایلین پاییزیندا بوشهرده ''تکاپو'' («چالیشما») ادبی درگیسینین باش رئداکتوْرلوغونو اۆستلندی.<ref name="khabar" /><ref>{{cite book|language=fa|author1=Seyyed Ghasem Hashemi|script-title=fa:صد سال مطبوعات بوشهر|trans-title=A Hundred Years of the Bushehr Press|page=300}}</ref> بو درگی [[تهران]]ین ضیالی چئوره‌لرینده ماراقلا قارشیلاندی؛ [[احمد شاملو]]نون رئداکتوْرلوغو ایله چیخان ''{{Interlanguage link|خوشه|fa|خوشه (مجله)}}'' درگیسی اوْندان یازیلار نقل ائتدی و اوْنون امکداشلارینی «بوگونکو ایران شعرینین چالیشقانلاری» آدلاندیردی. بونونلا بئله، ''تکاپو'' یالنیز اۆچ ساییسی چیخاندان سوْنرا، ۱۳۴۷-جی ایلده گۆونلیک قوروملارینین باسقیسی آلتیندا و ایجازه‌سی اوْلمادیغی بهانه‌سیله باغلاندی.<ref name="khabar" /><ref name="bbc-obit" /> اوْنون ایلک شعر توپلوسو ''در بی‌تکیه‌گاهی'' («دایاقسیزلیقدا») ده ۱۳۴۶-جی ایلده شاعیرین اؤز خرجی ایله یاییملاندی و نیمایی وزنلرده یازیلمیش شعرلری احتیوا ائدیردی. اوْندان سوْنرا ''جهان و روشنایی‌های غمناک'' («دۆنیا و غم‌لی ایشیقلار»، ۱۳۴۹)، ''از نسل آفتاب'' («گۆنشین نسلیندن»، ۱۳۵۳) و ''صدای شن'' («قومون سسی»، ۱۳۵۶) کیتابلارینی یاییملادی و ائینی دؤورده اوشاقلار اۆچۆن ده ایکی شعر کیتابی چاپ ائتدیردی.<ref name="mahjoubi" /> اوْنون شعرلری او زامانین ضیالی نشریه‌لرینده، او جۆمله‌دن ''خوشه'' و ''فردوسی''ده چاپ اوْلوردو<ref name="kanoon" /> و ''روشنفکر'' و ''رودکی'' کیمی درگیلرله امکداشلیق ائدیردی.<ref name="bbc-obit" /> باباچاهی بو ایللرده شعر تنقیدی ده یازیردی. اوْنون ''فردوسی''ده چیخان ایلک تنقیدی [[رضا براهنی]]نین بیر مقاله‌سینه جاواب ایدی؛ سوْنرا {{Interlanguage link|یدالله رؤیایی|fa|یدالله رؤیایی}}نین شعرینه قارشی کسکین مقاله‌لر یازدی. اوْ، او دؤورده «{{Interlanguage link|حجم شعری|fa|شعر حجم}}» و «یئنی دالغا» (''موج نو'') آخیملارینین جیدّی تنقیدچیلریندن ایدی و سوْنرالار او ایللر حاقیندا دئدی: «من او ایللرده بیر آز ایدئوْلوْژی‌زده یا دا آب-هاوا‌زده ایدیم»؛ اوْنون بو آخیملار، اؤزللیکله حجم شعری حاقینداکی گؤروشو سوْنراکی اوْن ایللیکلرده دَییشدی.<ref name="mahjoubi" /> اوْ، ۱۴۰۱-جی ایلین شهریور آییندا رؤیایی‌نین وفاتی مۆناسیبتیله {{Interlanguage link|ایسنا|fa|ایسنا}} ایله مۆصاحیبه‌سینده بو شاعیری «مؤعتبر بیر شاعیر» و «ایران و فرانسه شعرینه یئترینجه حاکیم» اوْلان آوانقارد بیر سیما آدلاندیردی؛ اوْنون ادبی وارلیغینا اینانجینی و «همیشه شعرلرینی تقدیر» ائتدیگینی سؤیله‌دی، آنجاق حجم شعری بیان‌نامه‌سینی «چوْخ تکلّوفلو» و «غئیری-علمی و شاعیرانه بیر بیانا» مالیک ساییردی.<ref name="isna1401">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Neda Valipour|script-title=fa:علی باباچاهی: برخی با شعرهای «رویایی» میانه خوبی نداشتند|trans-title=Ali Babachahi: some did not get on well with Royaee's poems|url=https://www.isna.ir/news/1401062619032/|website=ISNA|date=17 September 2022|access-date=2 October 2026}}</ref> اؤز دئدیگینه گؤره، اوْنون سیاسی فعالیتی اینقیلابا قدر کۆلتورل بیر یؤن داشیییردی، آنجاق اینقیلاب عرفه‌سینده «داها سوموت و عملی» بیر شکیل آلدی.<ref name="mahjoubi" /> === «گوته‌نین اوْن گئجه‌سی» (مهر ۱۳۵۶) === <div style="float:left; clear:left; box-sizing:border-box; width:clamp(320px, calc((560px - 100%) * 1000), 100%); max-width:100%; margin:0.4em clamp(0px, calc((100% - 560px) * 1000), 1.2em) 1em 0; border:1px solid #c8b9a6; border-radius:8px; background:#fdf8f3; box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.18); overflow:hidden; font-size:90%; line-height:1.5; direction:rtl;"> <div style="background:#7a1c1c; color:#ffffff; padding:7px 10px; text-align:center; font-weight:bold; font-size:110%;">[[File:Image-x-generic.svg|18px|link=|alt=]] گوته‌نین اوْن گئجه‌سی‌نین پوستری</div> <div style="padding:8px 12px 4px; text-align:center; color:#3a2a1a;">«ایران یازیچی و شاعیرلرینین گئجه‌لری»<br />۱۸–۲۷ مهر ۱۳۵۶ (۱۰–۱۹ اکتبر ۱۹۷۷)</div> <div style="margin:10px 10px 12px; text-align:center;"><span class="plainlinks" style="display:inline-block; padding:5px 13px; border-radius:14px; background:#7a1c1c; font-weight:bold;">[https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ten_Nights_of_Goethe_poster_1977.png <span style="color:#ffffff;">↗ پوستری انگليسجه ویکی‌پدیادا گؤرون</span>]</span></div> <div style="margin:0 10px; padding:6px 4px; border-top:1px dashed #c8b9a6; color:#3a2a1a;">باباچاهی‌نین آدی '''۲۴ مهر یکشنبه''' (یئددینجی گئجه) پروقرامیندا گلیب.</div> <div style="margin-top:6px; padding:5px 10px; background:#efe6da; text-align:center; font-size:88%; color:#5a4632;">طرح: بزرگ خضرایی · تهران گوته اینستیتوسو</div> </div> ==== کئچیریلمه‌سی و اؤنمی ==== ۱۳۵۶-جی ایلین ۱۸–۲۷ مهرینده (۱۰–۱۹ اوْکتیابر ۱۹۷۷) {{Interlanguage link|ایران یازیچیلار کانونو|fa|کانون نویسندگان ایران}}، {{Interlanguage link|گوته اینستیتوتو|fa|انستیتو گوته}} ایله امکداشلیق ائده‌رک، [[تهران]]دا پهلوی خیابانیندا (ایندیکی ولیعصر خیابانی) یئرله‌شن ایران و آلمان مدنی علاقه‌لر انجمنی‌نین باغیندا «ایران یازیچی و شاعیرلرینین گئجه‌لری» آدی ایله اوْن گئجه چیخیش و شعر اوْخوما مراسیمی کئچیردی؛ بو گئجه‌لر سوْنرا «{{Interlanguage link|گوته‌نین اوْن گئجه‌سی|fa|شبهای نویسندگان و شاعران ایران}}» آدی ایله تانیندی.<ref name="azadi-dahshab">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:ده شب: شب‌های شعر گوته|trans-title=Ten Nights: the Goethe poetry nights|url=https://azadi.art/%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%A8|website=Azadi (azadi.art)|date=19 December 2022|access-date=3 October 2026}}</ref><ref name="iranica-goethe">{{cite encyclopedia|last=Chehabi|first=H. E.|title=Goethe Institute|encyclopedia=[[Encyclopædia Iranica]]|volume=XI|issue=1|pages=43–44|date=15 December 2001|url=https://www.iranicaonline.org/articles/goethe-institute/|doi=10.1163/2330-4804_EIRO_COM_2212|access-date=3 October 2026}}</ref> [[ایرانیکا بیلیکلیگی]]نه گؤره، اینستیتوتدا اوْندان اؤنجه‌کی ایللرده ده شعر گئجه‌لری کئچیریلیردی، آنجاق ۱۹۷۷-جی ایلده ایلک دفعه اوْلاراق ایرانلی طرف، دؤولتین دستکله‌دیگی «تهران ادبی انجمنی» یئرینه، موخالیف یازیچیلار کانونو ایدی؛ بو کانون باش ناظیر {{Interlanguage link|جمشید آموزگار|fa|جمشید آموزگار}}ین دؤنمینده‌کی سیاسی یوموشالما چرچیوه‌سینده یئنیدن ییغینجاق کئچیرمه ایجازه‌سی آلمیشدی. مدنی انجمنین باغی اوْنا گؤره سئچیلمیشدی کی، اینستیتوتون اؤز بیناسی گؤزلنیلن ایزله‌ییجیلر اۆچون کیچیک ساییلیردی.<ref name="iranica-goethe" /> کانون عۆضولری بو گئجه‌لرین تکلیفینین ''[[کیهان (قازئته)|کیهان]]'' قزئتینین شعر صحیفه‌سینین مسئولو، شاعیر جلال سرفرازدان گلدیگینده هم‌فیکیردیرلر؛ حاضیرلیق و ایجرا ایشلری {{Interlanguage link|اسلام کاظمیه|fa|اسلام کاظمیه}}یه تاپشیریلمیشدی.<ref name="iranchehr2013">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=M. Kh.|script-title=fa:شب‌های نویسندگان و شاعران ایران، ۲۷–۱۸ مهرماه ۱۳۵۶|trans-title=The Nights of Iranian Writers and Poets, 10–19 October 1977|url=https://iranchehr.com/?p=2567|website=Iranchehr|date=26 April 2013|access-date=3 October 2026}}</ref> سرفراز سوْنرالار یازدی کی، اوْنون اؤرنگی [[احمد شاملو]]نون نظارتی آلتیندا کئچیریلن ''{{Interlanguage link|خوشه|fa|خوشه (مجله)}}'' درگیسی‌نین شعر گئجه‌لری ایدی و باغ، اینستیتوتون باشچیسی هانس بکرین تکلیفی ایله گئجه‌سی دؤرد مین تومنه کیرایه‌یه گؤتورولموشدو.<ref name="bbc-sarfaraz2013">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Jalal Sarfaraz|script-title=fa:ده شب شعر گوته چگونه برگزار شد|trans-title=How the Ten Nights of Goethe poetry were organised|url=https://www.bbc.com/persian/arts/2013/07/130722_l44_nights_goethe_sarfaraz|website=[[BBC Persian]]|date=22 July 2013|access-date=3 October 2026}}</ref> ''ایرانیکا''یا گؤره، ایلک گئجه جماعت اوْ قدر چوْخ ایدی کی، چئوره‌ده‌کی خیابانلارا داشدی و اوْرادا چیخیشلاری یایماق اۆچون بلندگولار قوردولار؛ ایلک گئجه‌لرده اوْن مینه قدر آدام ایشتیراک ائتدی، یاغیش باشلاندیقدان سوْنرا ایسه ایشتیراکچیلارین سایی تخمینن اۆچ مینه دۆشدو. اللیدن آرتیق یازیچی، شاعیر، دراماتورق، تنقیدچی و چئویرمن بو گئجه‌لرده سانسور، دۆشونجه آزادلیغی، ضیالیلارین مسئولیتی، برابرسیزلیک و ظۆلم حاقدا دانیشدیلار و بئله‌لیکله بیر ادبی تدبیری سیاسی بیر حادثه‌یه چئویردیلر.<ref name="iranica-goethe" /> «آزادی» سایتی بو گئجه‌لرده ایشتیراک ائدنلرین سایینی اوْن ایله اوْن بئش مین آراسیندا تخمین ائدیر،<ref name="azadi-dahshab" /> ''ایرانچهر'' اینترنت درگیسینده «م. خ.» ایمضاسی ایله یاییملانان بیر مقاله ایسه چیخیش ائدنلرین و شعر اوْخویانلارین سایینی ۵۷ نفر گؤستریر.<ref name="iranchehr2013" /> کانون ایله اینستیتوت راضیلاشمیشدیلار کی، چیخیشچیلار «سانسور» سؤزو یئرینه قانون اساسیده ایشله‌نن «ممیزی» سؤزونو ایشلتسینلر؛ آنجاق اۆچونجو گئجه {{Interlanguage link|شمس آل احمد|fa|شمس آل احمد}} چیخیشینین لاپ باشیندا بو راضیلاشمانی آچیقلادی و دفعه‌لرله «سانسور» سؤزونو ایشلتدی.<ref name="iranchehr2013" /><ref name="azadi-dahshab" /> بئشینجی گئجه، «آزادی» سایتینا گؤره «سانسور» سؤزونو یۆز دفعه‌دن آرتیق ایشلدن {{Interlanguage link|باقر مؤمنی|fa|باقر مؤمنی}}نین چیخیشیندان و {{Interlanguage link|سعید سلطان‌پور|fa|سعید سلطان‌پور}}ون شعر اوْخوماسیندان سوْنرا جماعتین هیجانی زیروه‌یه چاتدی و بکر باغیراراق شاعیرین صحنه‌دن ائنمه‌سینی ایسته‌دی. بوندان سوْنرا چیخیشلارین لغو ائدیلمه‌سینه قرار وئریلدی، آنجاق یئنی پروْقرام ایشتیراکچیلارین اعتیراضی ایله قارشیلاشدی و کانون ایله اینستیتوت آراسیندا یئنیدن آپاریلان دانیشیقلاردان سوْنرا چیخیشلار آلتینجی گئجه‌دن داوام ائتدی. دوققوزونجو گئجه‌نین سوْنوندا، آرالاریندا [[ژان پول سارتر]]، [[سیمون دو بووار]] و [[میشل فوکو]] اوْلان بیر قروپ فرانسیز یازیچی و دۆشونورون همرأیلیک تلقرافی اوْخوندو. سوْن گئجه کانونون رئیسی {{Interlanguage link|به‌آذین|fa|م.ا. به‌آذین}} جماعته خطاباً دئدی: «اوْن گئجه، چوْخ واخت اوْن مینی و داها آرتیغینی کئچن بیر جماعت شکلینده گلدینیز [...] و دانیشانلارا قولاق آسدینیز. نه ائشیتدینیز؟ آزادلیق و آزادلیق و آزادلیق…»؛ کانونون سوْن مئساژینی ایسه {{Interlanguage link|هوشنگ گلشیری|fa|هوشنگ گلشیری}} اوْخودو.<ref name="azadi-dahshab" /> ''ایرانیکا'' یازیر کی، زیره‌لی حربی ماشینلار اطرافی مۆحاصیره‌یه آلسالار دا، هئچ بیر شیددت باش وئرمه‌دی و «اوْن گئجه» ۱۹۷۹-جو ایلده [[ایران ایسلام اینقیلابی|اینقیلاب]]لا سوْنوجلانان کۆتله‌وی اعتیراض ییغینجاقلاری سیراسی‌نین ایلک حلقه‌سی اوْلدو.<ref name="iranica-goethe" /> پوستری ''اطلاعات'' قزئتینین قرافیک رسامی بزرگ خضرایی طرح ائتمیشدی: کیچیک آغ بیر بالیق کی، رسامین سؤزلری ایله «سانسور و بوغونتویا قارشی موباریزه فریادینی» اوجالدیر.<ref name="iranchehr2013" /><ref name="azadi-dahshab" /> سرفرازا گؤره، سانسورچولار کانونون آدی‌نین پوستر اۆستونده گلمه‌سینه ایجازه وئرمه‌دیلر و پوستر ایکی دفعه سانسورا اوغرادی؛ اوْنون دئدیگینه گؤره، قزئتلره، رادیو و تلویزیونا هر هانسی خبر و رئپورتاژ یاییملاماماق امری وئریلمیشدی و یالنیز {{Interlanguage link|سیروس علی‌نژاد|fa|سیروس علی‌نژاد}} ایلک گئجه‌دن سوْنرا ''{{Interlanguage link|آیندگان|fa|آیندگان}}'' قزئتینده بیر رئپورتاژ یاییملادی کی، بو دا اوْنون باشینا ایش آچدی.<ref name="bbc-sarfaraz2013" /> اوْ دؤورون قزئتلرینه دایانان ''ایرانچهر'' روایتی بیر آز فرقلیدیر: اوْنا گؤره دؤرد اؤلکه قزئتی ۱۲ مهر ۱۳۵۶-دا پوستری و پروْقرامی یاییملادی، ''اطلاعات''، ''کیهان'' و ''رستاخیز'' آلتینجی گئجه‌یه قدر قیسا شکیلده گئجه‌لردن خبر وئردیلر، سوْنرا ایسه ''اطلاعات''دان باشقا هامیسی سوسدو.<ref name="iranchehr2013" /> بو گئجه‌لرین سس لنتلری ایراندا و خاریجده مینلرله نۆسخه‌ده چوْخالدیلیب ساتیلدی، چیخیشلارین و شعرلرین متنی ایسه ۱۳۵۷-جی ایلده {{Interlanguage link|ناصر مؤذن|fa|ناصر مؤذن}}ین تدوینی ایله ''ده شب'' («اوْن گئجه») آدی ایله {{Interlanguage link|امیرکبیر نشریاتی|fa|مؤسسه انتشارات امیرکبیر}} طرفیندن یاییملاندی.<ref name="iranica-goethe" /><ref name="moazzen1357">{{cite book|language=fa|editor=Naser Mo'azzen|script-title=fa:ده شب: شب‌های نویسندگان و شاعران در انجمن فرهنگی ایران و آلمان|trans-title=Ten Nights: the nights of writers and poets at the Iran–Germany Cultural Society|publisher=Amir Kabir, for the Writers' Association of Iran|location=Tehran|date=1978|edition=1st|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab_Kanoon-Nevisandegan-Iran.pdf}}</ref> سرفرازا گؤره، چیخیشلارین و شعر اوْخومالارین اصلی لنتلری، ائله‌جه ده سوال-جاواب ییغینجاقلارینین لنتلری سهل‌انگارلیق اوجباتیندان ایتیب-باتدی؛<ref name="bbc-sarfaraz2013" /> بونونلا بئله، اوْنلارین نۆسخه‌لری قالدی و ۱۴۰۱-جی ایلده «آزادی» سایتی شعر اوْخومالارین و چیخیشلارین سس فایللارینی پوستر و کیتابین دیجیتال نۆسخه‌سی ایله بیرلیکده یاییملادی.<ref name="azadi-dahshab" /> ==== باباچاهی‌نین یئددینجی گئجه‌ده شعر اوْخوماسی ==== <div style="float:right; clear:right; box-sizing:border-box; width:clamp(320px, calc((560px - 100%) * 1000), 100%); max-width:100%; margin:0.4em 0 1em clamp(0px, calc((100% - 560px) * 1000), 1.2em); border:1px solid #c8b9a6; border-radius:8px; background:#fdf8f3; box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.18); overflow:hidden; font-size:90%; line-height:1.5; direction:rtl;"> <div style="background:#7a1c1c; color:#ffffff; padding:7px 10px; text-align:center; font-weight:bold; font-size:110%;">[[File:Speaker Icon.svg|18px|link=|alt=]] علی باباچاهی‌نین شعر اوْخوماسی</div> <div style="padding:8px 12px 4px; text-align:center; color:#3a2a1a;">گوته‌نین اوْن گئجه‌سی — '''یئددینجی گئجه'''<br />بازار، ۲۴ مهر ۱۳۵۶ (۱۶ اوْکتیابر ۱۹۷۷)<br />ایران–آلمان مدنیت انجمنی‌نین باغی، تهران</div> <div style="padding:4px 10px 8px; text-align:center;">[[File:Ali Babachahi reading at the Ten Nights of Goethe, 16 October 1977.ogg|center|290px|گوته‌نین اوْن گئجه‌سی‌نین یئددینجی گئجه‌سینده علی باباچاهی‌نین شعر اوْخوما سینین سس یازیسی]]</div> <div style="margin:0 10px; padding:6px 4px; border-top:1px dashed #c8b9a6; color:#3a2a1a;">'''''ده شب'' کیتابیندا (ص. ۴۴۷–۴۵۶) یئر آلان شعرلری:''' # «شرقین پیاله‌سیندن آچان قیرمیزی چیچه‌یه سالام» # «یئرلی سرود» # «دۆنیا عاشیقلاری‌نین وصفینده» # «کۆل اؤلکه‌سینده» </div> <div style="margin-top:6px; padding:5px 10px; background:#efe6da; text-align:center; font-size:88%; color:#5a4632;">مدتی: ۳:۳۵ · سس قایناغی: «آزادی» سایتی (azadi.art)</div> </div> اوْ ایللرده بوشهرده یاشایان باباچاهی‌نین آدی، تشکیلاتچیلار اوْنونلا علاقه ساخلامامیشدان اؤنجه ایشتیراکچیلار سیاهیسیندا اعلان اوْلوندو. ''کیهان'' قزئتی ۱۲ مهر ۱۳۵۶-دا یازدی: «{{Interlanguage link|منصور اوجی|fa|منصور اوجی}}، علی باباچاهی، بهمن صالحی و منصور برمکی‌نین آدلاری ایشتیراکچیلار سیاهیسیندا گلسه ده، شهرستانلاردا یاشادیقلاری اۆچون بو پروْقراملارین تشکیلاتچیلاری اوْنلارا اولاشا بیلمه‌ییبلر.» «م. خ.»یه گؤره، بو شاعیرلرین بعضیسینین آدرسینی بیلمه‌ین کانون، اوْنلار خبر توتوب گلسینلر دئیه آدلارینی اعلان ائتمیشدی؛ ''کیهان'' ۱۸ مهرده خبر وئردی کی، اوْنلار خبر توتوب ایشتیراک ائتمه‌یه حاضیر اوْلدوقلارینی بیلدیریبلر. بو دؤرد نفردن صالحی و برمکی گلمه‌دیلر.<ref name="iranchehr2013" /> پوستر، باباچاهی‌نین آدینی اسلام کاظمیه، {{Interlanguage link|م. آزاد|fa|م. آزاد}}، [[جواد مجابی]]، جلال سرفراز و بتول عزیزپور ایله بیرلیکده ۲۴ مهر ۱۳۵۶ (۱۶ اوْکتیابر ۱۹۷۷) بازار گئجه‌سی، یعنی یئددینجی گئجه‌نین پروْقرامیندا گؤستریردی.<ref name="azadi-poster">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:پوستر شب‌های نویسندگان و شاعران ایران|trans-title=Poster of the Nights of Iranian Writers and Poets (10–19 October 1977), designed by Bozorg Khezraei|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab-Poster.png|website=Azadi (azadi.art)|access-date=3 October 2026}}</ref> «آزادی» سایتیندا یاییملانان سس فایللارینا گؤره، یئددینجی گئجه کاظمیه‌نین «قانون اساسیده آزادلیق و شاعیرلر گئجه‌لری‌نین کئچیریلمه‌سی» موضوعسوندا چیخیشی ایله باشلادی؛ سوْنرا {{Interlanguage link|داریوش آشوری|fa|داریوش آشوری}} «شعر آزادلیقدیر» باشلیغی ایله دانیشدی، عباس جلالی سوسن‌آبادی‌نین کانونا قوشولماسی اعلان اوْلوندو و {{Interlanguage link|جعفر کوش‌آبادی|fa|جعفر کوش‌آبادی}}، علی باباچاهی، جواد مجابی و م. آزاد شعر اوْخودولار.<ref name="azadi-dahshab" /> همین گئجه، بوغاز جراحیسیندن سوْنرا دانیشا بیلمه‌ین چئویرمن {{Interlanguage link|محمد قاضی (چئویرمن)|fa|محمد قاضی|lt=محمد قاضی}}نین مئساژینی قیزی مریم اوْخودو.<ref name="iranchehr2013" /> قایناقلار بو گئجه‌نین شاعیرلری‌نین ترکیبی حاقدا فرقلی بیلگیلر وئریر: ''ده شب'' کیتابیندا بتول عزیزپور و جلال سرفراز دا یئددینجی گئجه‌نین شاعیرلری آراسیندا گؤستریلیر،<ref name="moazzen1357-n7">{{cite book|language=fa|editor=Naser Mo'azzen|script-title=fa:ده شب: شب‌های نویسندگان و شاعران در انجمن فرهنگی ایران و آلمان|trans-title=Ten Nights: the nights of writers and poets at the Iran–Germany Cultural Society|publisher=Amir Kabir, for the Writers' Association of Iran|location=Tehran|date=1978|edition=1st|page=405|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab_Kanoon-Nevisandegan-Iran.pdf}}</ref> «آزادی» سایتینین سس فایللاریندا ایسه سرفرازین شعر اوْخوماسی و عزیزپورون شعرلری (سرفرازین سسی ایله) سگگیزینجی گئجه‌نین پروْقرامینا عاییددیر.<ref name="azadi-dahshab" /> باباچاهی‌نین شعرلری ''ده شب'' کیتابی‌نین یئددینجی گئجه‌یه عایید بؤلومونده (۴۴۷–۴۵۶-جی صحیفه‌لر) گلمیشدیر: «سلام بر شکوفهٔ سرخی که از پیالهٔ مشرق دمید» («شرقین پیاله‌سیندن آچان قیرمیزی چیچه‌یه سالام»)، «سرود بومی» («یئرلی سرود»)، «در وصف عاشقان دنیا» («دۆنیا عاشیقلری‌نین وصفینده») و «در قلمرو خاکستر» («کۆل اؤلکه‌سینده»). بیرینجی شعر بو میصراعلارلا باشلانیر: «سلام بر آفتاب و عشق / ای روح بی‌قراری بندر / ای غایت جلال و جنون» («سالام گۆنشه و عشقه / ای لیمانین قرارسیز روحو / ای جلال و جنونون سوْنو»).<ref name="moazzen1357-b">{{cite book|language=fa|editor=Naser Mo'azzen|script-title=fa:ده شب: شب‌های نویسندگان و شاعران در انجمن فرهنگی ایران و آلمان|trans-title=Ten Nights: the nights of writers and poets at the Iran–Germany Cultural Society|publisher=Amir Kabir, for the Writers' Association of Iran|location=Tehran|date=1978|edition=1st|pages=447–456|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2022/12/Dah-Shab_Kanoon-Nevisandegan-Iran.pdf}}</ref> اوْنون همین گئجه‌کی شعر اوْخوماسی‌نین ۳ دقیقه ۳۵ ثانیه‌لیک سس یازیسی «آزادی» سایتیندا الچاتاندیر.<ref name="azadi-babachahi-audio">{{cite AV media|language=fa|people=Ali Babachahi (reader)|script-title=fa:شب هفتم: شعرخوانی علی باباچاهی|trans-title=Seventh night: poetry reading by Ali Babachahi (16 October 1977)|url=https://azadi.art/wp-content/uploads/2023/01/%D8%B4%D8%A8-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%87%DB%8C.mp3|medium=Audio recording, 3 min 35 s|publisher=Azadi (azadi.art)|date=2023|access-date=3 October 2026}}</ref> === اینقیلابدان سوْنرا === باباچاهی ۱۳۵۹-جو ایلده ''جشن جنون'' («دلیلیک بایرامی») توپلوسونو یاییملادی. ۱۳۶۲-جی ایلده، اوْن سگگیز ایللیک مۆعلّیملیکدن سوْنرا، مجبوری و واختیندان اؤنجه تقاعده گؤندریلدی؛ سوْنرالار دئدی کی «بؤیوک احتیماللا» اؤزلرینی «اینقیلابین اصلی صاحبلری» سایانلار طرفیندن «تقاعده چیخاریلمیشدیر». بوندان سوْنرا بوشهری ترک ائدیب [[کرج]]ده یئرلشدی.<ref name="mahjoubi" /> علی مسعودی‌نیانین یازدیغینا گؤره، اوْ، مۆعلّیملیکدن محروم ائدیلدیکدن سوْنرا ایللر بوْیو ایران شعری اۆزه‌رینده تنقیدی آراشدیرمالارلا مشغول اوْلدو.<ref name="masoudinia">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Ali Masoudinia|script-title=fa:سپیدی‌ها را بخوان / دربارهٔ علی باباچاهی|trans-title=Read the blank spaces / On Ali Babachahi|url=https://www.khabaronline.ir/news/2186332|website=KhabarOnline|date=23 February 2026|access-date=2 October 2026}}</ref> کرجده، درام یازیچیسی {{Interlanguage link|خسرو حکیم رابط|fa|خسرو حکیم رابط}} ایله تانیشلیغی واسیطه‌سیله رادیو ایله رادیو پیئسلری یازماق ساحه‌سینده امکداشلیق ائتدی.<ref name="mahjoubi" /> ۱۳۶۸-جی ایلدن، {{Interlanguage link|نصرالله پورجوادی|fa|نصرالله پورجوادی}}نین مۆدیرلیگی دؤورونده، {{Interlanguage link|مرکز نشر دانشگاهی|fa|مرکز نشر دانشگاهی}} ایله امکداشلیغا باشلادی و تخمینن اوْن بیر-اوْن ایکی ایل کیتاب رئداکته‌سی و قدیم فارس متنلری اۆزه‌رینده آراشدیرما ساحه‌سینده بو مرکزله ایشله‌دی؛ تا کی مرکزین فارس دیلی لوغتی بؤلومو باغلاندی.<ref name="mahjoubi" /> پاپیروس و پیشبرد کیمی یاییم‌ائولری ایله امکداشلیق و ''نافه'' درگیسینین شعر و شعر تنقیدی بؤلومونون مسئولیتی ده اوْنا عایید ائدیلیر.{{citation needed|date=October 2026}} باباچاهی ۱۳۶۷-جی ایلدن ''{{Interlanguage link|آدینه|fa|آدینه (نشریه)}}'' آیلیق درگیسینده چاغداش شعر آخیملاری حاقیندا مقاله‌لر یاییملاییردی<ref name="ensani">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی (فهرست مقاله‌ها)|trans-title=Ali Babachahi (list of articles)|url=https://ensani.ir/fa/article/author/9714|website=Humanities Portal (Ensani)|access-date=1 October 2026}}</ref> و ۳۵-جی ساییدان اوْنون شعر صحیفه‌لرینین مسئولو اوْلدو و تخمینن اوْن ایل بو وظیفه‌نی داشیدی؛ اؤز یازدیغینا گؤره، اوْندان اؤنجه اشکوری درگینین شعر صحیفه‌لرینین مسئولو ایدی.<ref name="kanoon" /><ref name="mahjoubi" /> اوْ، ۳۶-جی ساییدا احمد شاملو، {{Interlanguage link|فرخ تمیمی|fa|فرخ تمیمی}}، {{Interlanguage link|سید علی صالحی|fa|سید علی صالحی}}، {{Interlanguage link|علی‌محمد حق‌شناس|fa|علی‌محمد حق‌شناس}} و {{Interlanguage link|هرمز علی‌پور|fa|هرمز علی‌پور}}ون اثرلرینی چاپ ائتدی. شعر سئچمکده‌کی سرت‌لیگی بعضی اینجیمیش شاعیرلرین اوْنون حاقیندا «دیکتاتور، تئز اوْل / شعرلریمیزی چاپ ائیله» گۆلمه‌لی شوعارینی سسلندیرمه‌لرینه سبب اوْلدو.<ref name="mahjoubi" /> ''خبرآنلاین''ین یازدیغینا گؤره، اوْ، بو وظیفه‌ده گنج شاعیرلری تانیتدیریر و عینی زاماندا حاکیم شعر آخیملارینی آچیق‌جاسینا تنقید ائدیردی؛ «نیمادان سوْنراکی شعر» و سوْنرا «باشقا دوروملو شعر» فیکیرلری بو دؤورون محصولودور.<ref name="khabar" /> مسعودی‌نیا ''آدینه''نی ۱۳۷۰-جی ایللرده، شعر داخیل اوْلماقلا، مۆختلیف ساحه‌لرده ان تأثیرلی نشریه‌لردن ساییر.<ref name="masoudinia" /> === ایران یازیچیلار کانونو === باباچاهی تقاعددن سوْنراکی ایللرده {{Interlanguage link|محمدعلی سپانلو|fa|محمدعلی سپانلو}}نون ائوینده کئچیریلن چهارشنبه توپلانتی‌لارینین داییمی ایشتیراکچیلاریندان ایدی و بو یوْلدان کانونون مشورت جمعینه قوشولدو. اوْ، {{Interlanguage link|۱۳۴ یازیچی بیان‌نامه‌سی|fa|بیانیه ۱۳۴ نویسنده}}نی («بیز یازیچی‌ییق» متنی، ۱۳۷۳) ایمضالایانلاردان بیری ایدی و سوْنرا مشورت جمعینین عۆضوو کیمی {{Interlanguage link|ایران یازیچیلار کانونو|fa|کانون نویسندگان ایران}}نون فعالیتینین یئنیدن باشلانماسی یوْلوندا چالیشدی. ۱۳۷۷-جی ایلین اسفند آییندا کانونون اۆچۆنجۆ دؤورو قورولاندان سوْنرا رسمی اوْلاراق عۆضو اوْلدو و عؤمرونون سوْنونا قدر کانونون عۆضوو قالدی؛ کانونون عمومی ییغینجاغیندا سوْن ایشتیراکی ۱۴۰۲-جی ایلده اوْلدو.<ref name="kanoon" /> === ارمنستان اتوبوسو حادثه‌سی === باباچاهی ۱۳۷۵-جی ایلین مرداد آییندا ارمنستان یازیچیلار ایتّیفاقینین دعوتی ایله اتوبوسلا ارمنستانا یوْلا دۆشن ۲۱ یازیچی، شاعیر و ژورنالیستدن بیری ایدی.<ref name="bbc2015">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Jamshid Barzegar|script-title=fa:سالگرد «سفر مرگ»؛ اتوبوسی که دیگر حرکت نمی‌کند؟|trans-title=Anniversary of the "journey of death": a bus that no longer moves?|url=https://www.bbc.com/persian/arts/2015/08/150806_l45_armenia_bus_iranian_writers_jb|website=BBC Persian|date=6 August 2015|access-date=1 October 2026}}</ref><ref name="radiofarda">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:مروری بر قتل‌های زنجیره‌ای پس از هفت سال: بخش سوم، اتوبوس مرگ|trans-title=The chain murders revisited seven years on, part three: the bus of death|url=https://www.radiofarda.com/a/313765.html|website=Radio Farda|date=24 November 2005|access-date=1 October 2026}}</ref> {{Interlanguage link|رادیو فردا|fa|رادیو فردا}}نین روایتینه گؤره، یازیچیلارلا سفرین کوْاوْردیناسیونونو اۆستلنن {{Interlanguage link|منصور کوشان|fa|منصور کوشان}} ادبی سیمالارین بیر لیستینی حاضیرلامیشدی؛ بو لیستدن [[احمد شاملو]]، {{Interlanguage link|هوشنگ گلشیری|fa|هوشنگ گلشیری}} و [[رضا براهنی]] هر بیری مۆختلیف سببلردن سفردن ایمتیناع ائتدیلر و سوْندا بو ۲۱ نفر یوْلا دۆشدو: {{Interlanguage link|محمدعلی سپانلو|fa|محمدعلی سپانلو}}، [[جواد مجابی]]، {{Interlanguage link|مسعود بهنود|fa|مسعود بهنود}}، {{Interlanguage link|سیروس علی‌نژاد|fa|سیروس علی‌نژاد}}، {{Interlanguage link|امیرحسن چهلتن|fa|امیرحسن چهلتن}}، بیژن بیجاری، [[بیژن نجدی]]، {{Interlanguage link|محمد محمدعلی|fa|محمد محمدعلی}}، {{Interlanguage link|شهریار مندنی‌پور|fa|شهریار مندنی‌پور}}، {{Interlanguage link|شاپور جورکش|fa|شاپور جورکش}}، مسعود توفان، علی باباچاهی، {{Interlanguage link|حسن اصغری|fa|حسن اصغری}}، منوچهر کریم‌زاده، کامران جلیلی، محمود طیاری، {{Interlanguage link|فرج سرکوهی|fa|فرج سرکوهی}}، {{Interlanguage link|فرشته ساری|fa|فرشته ساری}}، {{Interlanguage link|مجید دانش‌آراسته|fa|مجید دانش‌آراسته}}، علی صدیقی و منصور کوشان.<ref name="radiofarda" /> ۱۶ مرداد سحری، سوروجو ایکی دفعه اتوبوسو حیران آشیریمیندا دره‌یه آتماغا چالیشدی و هر ایکی دفعه اؤزو اتوبوسدان بایئیرا آتیلدی؛ مسعود توفان و شهریار مندنی‌پورون آییق‌لیغی سرنیشینلری قورتاردی. سوْنرا مسافیرلر [[آستارا (ایران)|آستارا]]دا حبس ائدیلیب سورغو-سوآل اوْلوندولار و ائرته‌سی گۆن صاباح آزاد ائدیلدیلر.<ref name="bbc2015" /> {{Interlanguage link|بی‌بی‌سی فارسی|fa|بی‌بی‌سی فارسی}}نین یازدیغینا گؤره، حادثه‌نین ان گئنیش یاییملانمیش شرحینی منصور کوشان ''حدیث تشنه و آب'' کیتابیندا وئرمیش، محمد محمدعلی ایسه بو حاقداکی ایلک یازینی ۱۳۸۰-جی ایللرین اوّللرینده ایراندا یاییملامیشدیر.<ref name="bbc2015" /> بو حادثه سوْنرالار تنقیدچی یازیچیلاری اؤلدورمک اۆچۆن {{Interlanguage link|ایستیخبارات نازیرلیگی|fa|وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران}}نین سویی‌قصدی کیمی تانیندی و {{Interlanguage link|زنجیره‌لی قتل‌لر|fa|قتل‌های زنجیره‌ای ایران}}له باغلیدیر.<ref name="bbc-obit" /><ref name="kanoon" /> باباچاهی همیشه اوْنو «قوْرخونج بیر تجروبه» کیمی خاطیرلاییردی.<ref name="kanoon" /> === سوْن ایللری و وفاتی === <div style="float:left; clear:left; box-sizing:border-box; width:clamp(320px, calc((560px - 100%) * 1000), 100%); max-width:100%; margin:0.4em clamp(0px, calc((100% - 560px) * 1000), 1.2em) 1em 0; border:1px solid #c8b9a6; border-radius:8px; background:#fdf8f3; box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.18); overflow:hidden; font-size:90%; line-height:1.5; direction:rtl;"> <div style="background:#7a1c1c; color:#ffffff; padding:7px 10px; text-align:center; font-weight:bold; font-size:110%;">[[File:Video-x-generic.svg|18px|link=|alt=]] علی باباچاهی حاقیندا ایسنا ویدئوسو</div> <div style="padding:8px 12px 4px; text-align:center; color:#3a2a1a;">'''«علی باباچاهی اۆچۆن: چاغداش ایران شعرینده فرقلی بیر سس»'''<br />۲۳ فوریه ۲۰۲۶، شاعرین وفاتی گونو</div> <div style="padding:4px 10px 8px; text-align:center;">[[File:باباچاهی 2012.jpg|center|290px|link=https://www.isna.ir/news/1404120402413/|alt=علی باباچاهی میز آرخاسیندا کیتاب اوْخویور؛ ایسنا ویدئوسونو ایزله‌مک اۆچون تیقلایین]]<div style="margin-top:6px;"><span class="plainlinks" style="display:inline-block; padding:4px 14px; border-radius:14px; background:#7a1c1c; font-weight:bold;">[https://www.isna.ir/news/1404120402413/ <span style="color:#ffffff;">▶ ویدئونو ایزله</span>]</span></div></div> <div style="margin:0 10px; padding:6px 4px; border-top:1px dashed #c8b9a6; color:#3a2a1a;">'''توجّه:''' ویدئودا وفات تاریخی سهونن «۴ بهمن» (۲۳ ژانویه) دئئیلیر؛ دوغرو تاریخ ۴ اسفند ۱۴۰۴ (۲۳ فوریه ۲۰۲۶)دیر.<ref name="radiofarda2026" /></div> <div style="margin-top:6px; padding:5px 10px; background:#efe6da; text-align:center; font-size:88%; color:#5a4632;">ویدئو: ایسنا (فارسجا) · [[:File:باباچاهی 2012.jpg|شکیل]]: ویکی‌آمبار</div> </div> باباچاهی یئتمیش یئددینجی دوغوم گۆنو (آبان ۱۳۹۸) مۆناسیبتیله وئردیگی بیر مۆصاحیبه‌ده دئدی کی سوْن کیتابی اوْلان ''ژوزف تو مرخصی'' («ژوزف، سن گئده بیلرسن»، مانیاهنر یاییم‌ائوی، ۱۳۹۷) توپلوسونو «اجتماعی اؤغه‌نین ائیلمی» آلت باشلیغی و ۳۳ صحیفه‌لیک بیر گیریش ایله، اوْنون شعرینی غئیری-اجتماعی سایان تنقیدچیلره جاواب وئرمک اۆچۆن یاییملامیشدیر. ائینی مۆصاحیبه‌ده دئدی کی چاپ اوْلونماقدا اوْلان کیتابی یوْخدور، واختینین چوْخونو فلسفه و رومان اوْخوماغا صرف ائدیر و گنج نسیلله علاقه‌نی قوروماق اۆچۆن سوسیال مئدیادا فعالدیر و ''آدینه''ده‌کی مسئولیتی دؤورونده اوْلدوغو کیمی، باشقا شاعیرلرین شعرلرینی یاییملاییر. اؤز دئدیگینه گؤره، ایللر بوْیو شعر امک‌خاناسی (کارگاهی) ده کئچیرمیشدی؛ مسعودی‌نیانین یازدیغینا گؤره، بو امک‌خانا ۱۳۸۰-جی ایللردن فعال ایدی و اوْنون بیر نئچه اؤیرنجیسی سوْنرالار اؤزلری تانینمیش شاعیرلر اوْلدولار.<ref name="masoudinia" /><ref name="ibna1398">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی: نگاهم به فضای مجازی مثل مجله «آدینه» است / همچنان ایستاده‌ام|trans-title=Ali Babachahi: I see social media the way I saw ''Adineh'' magazine / I am still standing|url=https://www.ibna.ir/news/283140|website=Iran Book News Agency|date=11 November 2019|access-date=1 October 2026}}</ref> ایران کیتاب خبر آژانسی (ایبنا) ائینی گوزارشدا اوْنو «بوشهر شعر مکتبی»نین ایلک شاعیرلریندن آدلاندیرمیشدیر.<ref name="ibna1398" /> باباچاهی‌نین سوْن شعر توپلوسو ''جهان متوجه شد (شعرهای اعتراض)'' («دۆنیا آنلادی (اعتیراض شعرلری)»)، کیتابین کۆنیه‌سینه (شناسنامه‌سینه) گؤره ۱۴۰۱-ده (بیرینجی چاپ) [[نوروژ]]ده آفتاب یاییم‌ائوی طرفیندن یاییملاندی و ناشیرین دئدیگینه گؤره ۵۸ شعر احتیوا ائدیر. ناشیر بو شعرلری «خیاباندا یۆز گۆنلۆک مۆباریزه‌نین نتیجه‌سی» و «شاعیرین و سؤزون خالقین اعتیراضی ایله هم‌آددیملیغی» کیمی تانیتمیشدیر.<ref name="aftab">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:جهان متوجه شد (شعرهای اعتراض)|trans-title=The World Realised (Poems of Protest)|url=https://aftab.pub/جهان-متوجه-شد-شعرهای-اعتراض/|publisher=Aftab|location=Norway|access-date=2 October 2026}}</ref> {{Interlanguage link|رادیو زمانه|fa|رادیو زمانه}} بو کیتابی تانیتارکن اوْنو قیسا بیر گیریش و ۵۴ شعردن عیبارت ۱۳۶ صحیفه‌لیک بیر توپلو کیمی تصویر ائتمیش و یاییم واختینی ۱۴۰۲-نین یازی گؤسترمیشدیر.<ref name="zamaneh2023">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Esfandiar Koucheh|script-title=fa:«جهان متوجه شد»: اشعار اعتراضی علی باباچاهی|trans-title="The World Realised": the protest poems of Ali Babachahi|url=https://www.radiozamaneh.com/764474/|website=Radio Zamaneh|date=12 May 2023|access-date=2 October 2026}}</ref> حسین نوش‌آذر دا ائینی مئدیادا کیتابین یاییمینی ۱۴۰۲-ده و «زن، زندگی، آزادی حرکتینین تأثیری آلتیندا» گؤرموشدور.<ref name="noushazar">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Hossein Noushazar|script-title=fa:«جهان متوجه شد» از علی باباچاهی: وقتی محبوبه فریاد می‌کشد|trans-title=Ali Babachahi's "The World Realised": when Mahboubeh cries out|url=https://www.radiozamaneh.com/879944/|website=Radio Zamaneh|date=24 February 2026|access-date=2 October 2026}}</ref> ایران یازیچیلار کانونو دا بو کیتابی اوْنون {{Interlanguage link|۱۴۰۱ اعتیراض حرکتی|fa|جنبش زن، زندگی، آزادی}}نین شاعیرانه روایتی ساییر.<ref name="kanoon" /> باباچاهی کیتابین اؤن‌سؤزونده یازمیشدیر کی اعتیراض و مدنی ایطاعتسیزلیک، خالقین یوْخسوللوق و باسقییا قارشی توتدوغو یوْلدور و «بو، ضیالیلارین بو مۆصیبتلردن یاخا قورتارا بیله‌جکلری آنلامینا گلمیر»؛ اوْ، ائینی اؤن‌سؤزده «ایستعاره و سیمبولون آرخاسیندا آزادلیق‌سئورلیک و عدالت‌طلبلیکدن دم ووران» «کؤک شاعیرلر»ی تنقید ائتمیش و شعرده «تثبیت اوْلونموش قایدالار»ا اعتیراضی دا اؤز یاناشماسینین بیر پارچاسی ساییمیشدیر.<ref name="aftab" /> ''بانگ'' ادبی نشریه‌سی ۱۴۰۲-نین فروردین آییندا بو توپلودان شاعیرین اؤزونون سئچدیگی اۆچ شعری، او جۆمله‌دن شاعیرین سسی ایله «ای…!» شعرینی یاییملادی.<ref name="baang">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی: «ای...» و دو شعر دیگر|trans-title=Ali Babachahi: "Ey…" and two other poems|url=https://baangnews.net/14468|website=Bang literary magazine|date=20 April 2023|access-date=2 October 2026}}</ref> نوش‌آذرین یازدیغینا گؤره، «ای…!» شعری ۱۳۹۹-دا [[ایرانین ۱۳۹۸ آبان و دی اعتیراضلاری|۱۳۹۸ آبان اعتیراضلاری]]نین تأثیری آلتیندا یازیلمیش و ایلک دفعه ۱۴۰۲-ده یاییملانمیشدی؛ رادیو زمانه بو شعری شاعیرین سسی ایله ۴ اسفند ۱۴۰۴-ده‌کی رادیو پروقرامیندا، اوْنون وفات خبری ایله بیرلیکده یایینلادی.<ref name="noushazar" /> علی باباچاهی بیر مۆدّت خسته‌لیکدن سوْنرا، ۴ اسفند ۱۴۰۴ (۲۳ فوریه ۲۰۲۶) دوشنبه گۆنو گۆنوْرتادان سوْنرا کرجده بیر خسته‌خانادا اۆرک دایانماسی نتیجه‌سینده ۸۳ یاشیندا دۆنیاسینی دَییشدی.<ref name="tabnak" /><ref name="bbc-obit" /><ref name="radiofarda2026">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی، شاعر و منتقد ادبی، در ۸۳ سالگی درگذشت|trans-title=Ali Babachahi, poet and literary critic, dies at 83|url=https://www.radiofarda.com/a/iran-ali-babachahi-poet-critic-died-political-murders-of-writers/33685489.html|website=Radio Farda|date=23 February 2026|access-date=3 October 2026}}</ref> اوْنون جنازه‌سی ۷ اسفند ۱۴۰۴ پنجشنبه گۆنو صاباح، عاییله‌سی و {{Interlanguage link|هرمز علی‌پور|fa|هرمز علی‌پور}}، {{Interlanguage link|محمد قاسم‌زاده|fa|محمد قاسم‌زاده}}، {{Interlanguage link|شهاب مقربین|fa|شهاب مقربین}}، {{Interlanguage link|حافظ موسوی|fa|حافظ موسوی}} و مظفر رؤیایی کیمی ادبیات اهلیندن بیر جمعین ایشتیراکی ایله و جنوب {{Interlanguage link|دمام (موسیقی آلتی)|fa|دمام (ساز)|lt=دمام}}ینین سسی آلتیندا کرجین {{Interlanguage link|بهشت سکینه|fa|بهشت سکینه}} مزارلیغیندا تورپاغا تاپشیریلدی.<ref name="ibna2026">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Marzieh Negahban Marvi|script-title=fa:حافظ موسوی: باباچاهی شاعری شورشگر بود که در هیچ منزلی توقف نکرد|trans-title=Hafez Mousavi: Babachahi was a rebel poet who stopped at no station|url=https://www.ibna.ir/news/547554|website=Iran Book News Agency|date=26 February 2026|access-date=1 October 2026}}</ref> ایران یازیچیلار کانونو بیر بیلدیری یاییملایاراق اوْنو «مۆستقیل بیر یازیچی و دۆشونجه و بیان آزادلیغینین گرچک مۆدافیعچیسی» آدلاندیردی.<ref name="kanoon" /> <div style="clear:both;"></div> == شعری و شعر گؤروشلری == باباچاهی‌نین شعر اۆسلوبو بیر نئچه اوْن ایل بوْیونجا اجتماعی رومانتیزمدن و {{Interlanguage link|نیمایی شعر|fa|شعر نیمایی}}دن نیمادان سوْنراکی شعره دوغرو دَییشدی.<ref name="bbc-obit" /> {{Interlanguage link|بهزاد خواجات|fa|بهزاد خواجات}} اوْنون یارادیجیلیغینی ۱۳۷۰-جی ایللردن اؤنجه و سوْنرا اوْلماقلا ایکی دؤوره بؤلموش و اوْنو بو اوْن ایللیکده شعره عادی باخیشی دَییشدیرن آخیمین اؤنجوللریندن ساییمیشدیر.<ref name="ie-obit">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی شاعر و منتقد ادبی درگذشت|trans-title=Ali Babachahi, poet and literary critic, has died|url=https://www.iran-emrooz.net/index.php/news2/more/126143/|website=Iran Emrooz|date=23 February 2026|access-date=1 October 2026}}</ref> ایران یازیچیلار کانونو دا اوْنو یئتمیش ایللیک ادبی فعالیتی بوْیونجا ایکی دفعه اؤز اۆسلوبوندا تجدید-نظر ائدن «تجروبه‌چی بیر شاعیر» کیمی تصویر ائتمیشدیر.<ref name="kanoon" /> {{Interlanguage link|حافظ موسوی|fa|حافظ موسوی}} اوْنون دفن مراسیمینده دئدی کی باباچاهی «تام شهرت و اعتبارینین زیروه‌سینده اوْلدوغو بیر زاماندا»، ۱۳۷۰-جی ایللرده ''نم‌نم بارانم'' («من چیسکینم») کیتابینی یاییملاماقلا اؤزونون تامامیله فرقلی بیر اۆزونو گؤستردی.<ref name="ibna2026" /> باباچاهی ''رودکی'' درگیسینده (۲۲-جی سایی، ۱۳۸۷) یاییملانان «معنانین سونسوز گئنیشلیگی» مقاله‌سینده<ref name="ensani" /> بو فیکره ووْرغو ائدیردی کی ادبی متنین، اؤزللیکله چاغداش شعرین ثابت و اؤنجه‌دن بللی‌لنمیش بیر معناسی یوْخدور و معنا متن ایله اوْخوجو آراسیندا دینامیک بیر سۆره‌جده فورمالاشیر. اوْنون اینانجینا گؤره، قارانلیقلیق (ایبهام)، آسیلی‌لیق و دیل قیریلمالاری ضعف دئییل، تأویل ساحه‌سینی گئنیشلندیرن ایمکانلاردیر.<ref name="mahjoubi" /> اوْ، «شعر بؤحرانی و اوْندان چیخیش یوْلو» مقاله‌سینده (''فرهنگ توسعه'' آیلیق درگیسی، خرداد ۱۳۸۰)<ref name="ensani" /> یازدی: «بؤحران، عمومی تعریفی ایله، احتیمالا شعرین بایئیریندا اوْلان بیر شئیه ایشاره ائدیر. بونا گؤره ده بؤحرانین بۆتون گۆناهینی چاغداش شعرین بوْینونا آتماق اینصافسیزلیق اوْلار.»<ref name="mahjoubi" /> اوْ، نیمادان سوْنراکی شعرین اساسلارینی «نیمادان سوْنراکی شعرین محورلری و اؤزللیکلری» مقاله‌سینده (''کارنامه'' درگیسی، فروردین و اردیبهشت ۱۳۷۸) شرح ائتدی.<ref name="ensani" /> ''خبرآنلاین'' «باشقا دوروملو شعر» نظریه‌سینین اصللرینی بئله سیرالامیشدیر: «شعرین دیل‌لیگی» (دیل شعرین آلتی دئییل، موضوعوسودور)، «معنانین تأخیره سالینماسی»، «نحودن قاچیش» و «طنز و پارودی».<ref name="khabar" /> باباچاهی ایسنا ایله ائینی مۆصاحیبه‌ده «باشقا دوروملو شعر»ی ۱۳۴۰-جی ایللرین «{{Interlanguage link|باشقا شعر|fa|شعر دیگر}}» (''شعر دیگر'') آخیمیندان آییردی؛ اوْنون دئدیگینه گؤره، {{Interlanguage link|بیژن الهی|fa|بیژن الهی}} و {{Interlanguage link|هوشنگ چالنگی|fa|هوشنگ چالنگی}} کیمی شاعیرلر بو آخیما منسوبدورلار و رؤیایی‌نین شعری ده اوْنون یانیندا یئر آلیر. اوْنا گؤره «باشقا شعر» اؤزونون اوْرقانیک بیرلیگینی قوروْیور و «قورولوشلو و مرکزه‌یؤنلی»دیر، آنجاق «باشقا دوروملو شعر» «شۆبهه چاغینا باخان» بیر شعردیر، مرکزدن‌قاچان‌دیر و «اینسانین ایچینده‌کی فرقلی منلر»ه دیقت یئتیرن «چوْخلو روایتلر»ه مالیکدیر و آچیق سوْنلارلا بیتیر. اوْ، رؤیایی‌نین شعرینی «یاپی‌چی (ساختارگرا)»، «باشقا دوروم شعری»نی ایسه «{{Interlanguage link|یاپی‌چیلیقدان سوْنراکی|fa|پساساختارگرایی}}»، «پارچالانمیش گؤرونوشلو و چوْخ‌روایتلی» و «اوْخوجویا یؤنلی» تصویر ائتدی.<ref name="isna1401" /> باباچاهی {{Interlanguage link|مهر خبر آژانسی|fa|خبرگزاری مهر}} ایله بیر مۆصاحیبه‌سینده (۱۳۸۵) بوگونکو شاعیرلرین «پسیخوْلوْژی درین یاپی»یا دیقتینی «بیر نؤوع عیرفان» ساییردی<ref name="mehr">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی: توجه شاعران امروز به ژرف ساختار روانشناسانه نوعی عرفان است|trans-title=Ali Babachahi: today's poets' attention to psychological deep structure is a kind of mysticism|url=http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=394701|website=Mehr News Agency|date=17 October 2006|access-date=1 October 2026}}</ref> و {{Interlanguage link|رادیو زمانه|fa|رادیو زمانه}} ایله بیر مۆصاحیبه‌سینده (۱۳۸۶) شعرینده قادینین وارلیغینی «بیر نؤوع تَرلیک و جانلیلیق آرزوسو» کیمی تصویر ائتدی.<ref name="zamaneh2008">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Mojtaba Pourmohsen|script-title=fa:عاشقیت اتهام است؟ می‌پذیرم (گفت‌وگو با علی باباچاهی دربارهٔ نقش عشق در شعر)|trans-title=Is being in love an accusation? I accept it (interview with Ali Babachahi on the role of love in poetry)|url=http://zamaaneh.com/pourmohsen/2008/02/post_104.html|website=Radio Zamaneh|date=15 February 2008|access-date=1 October 2026}}</ref> اوْ، شاعیر سوسدوقدان سوْنرا دا شعرین اؤز یوْلونو داوام ائتدیردیگینه اینانیردی.<ref name="mahjoubi" /> اوْ، هم‌چنین شعرلرینی، اؤز دئدیگینه گؤره اوْنو «شیددتله موحاصیره ائدن» «قوْرخو و ناراحاتلیقلارا بوْرجلو» ساییر و بو آرادا «طنز ایسه منیم ایمدادیما یئتیر» دئییردی.<ref name="zamaneh2023" /> حسین نوش‌آذرین یازدیغینا گؤره، باباچاهی «اعتیراض شعری»نی ساده «شوعار» و «باغیرتی»دان آییریر و اوْنون صنعتکارلیق یؤنونه ووْرغو ائدیردی؛ اوْنون باخیشیندا اعتیراض شعری آجی اجتماعی گرچکلیکلردن سوره‌ت چکمه‌مه‌لی، اوْنلاری خیال، دۆشونجه و دیل اۆسلوبلاری ایله «صنعت گرچکلیگی»نه چئویرمه‌لیدیر. اوْ، شعرینده‌کی {{Interlanguage link|قروتئسک|fa|گروتسک}} طنزی و دیل اوستالیغینی فاجیعه‌لرله اۆزله‌شمه‌نین نتیجه‌سی ساییر، شاعیرین [[یاپی‌سؤکوم|یاپی‌سؤکومچو]] بیر یاناشما ایله کئچمیش ایده‌آلیزملردن و گۆج سؤیلملریندن (دیسکورسلاریندان) اوزاقلاشماسینا ووْرغو ائدیر و رسمی {{Interlanguage link|سانسور|fa|سانسور}}و و {{Interlanguage link|اؤزونو سانسور|fa|خودسانسوری}}و هر ایکیسینی یارادیجیلیغین آفتی ساییردی.<ref name="noushazar" /> == ادبی تنقیدی و تارتیشمالار == باباچاهی‌نین تنقیدده کسکین بیر دیلی واردی. اوْنون ''گزاره‌های منفرد'' («تک-تک حؤکملر») کیتابی، شاعیرلری سینیفلندیرمه‌سی و بعضی آخیملاری آچیق‌جاسینا تنقید ائتمه‌سی ایله چوْخلو رئاکسیونلارا سبب اوْلدو. اوْنون ان مشهور نظری تارتیشماسی [[رضا براهنی]] ایله اوْلدو و «تهران–توْرونتو ساواشی» آدی ایله تانیندی. اوْ، شعرده ساده‌یازیچیلیق آخیمینی، او جۆمله‌دن {{Interlanguage link|محمد شمس لنگرودی|fa|محمد شمس لنگرودی}} و {{Interlanguage link|سید علی صالحی|fa|سید علی صالحی}}نین گؤروشلرینی ده تنقید ائدیردی.<ref name="khabar" /> علی مسعودی‌نیانین یازدیغینا گؤره، باباچاهی اؤزللیکله ۱۳۷۰ و ۱۳۸۰-جی ایللرده باشقا تنقیدچی و شاعیرلرله داییم تارتیشمادا ایدی و بعضاً ایش «سؤزلو شیددت»ه چاتیردی؛ مسعودی‌نیا اوْنون رضا براهنی و {{Interlanguage link|منوچهر آتشی|fa|منوچهر آتشی}} ایله تارتیشمالارینی شعرین هله تارتیشما و مۆباحیثه مؤوضوسو اوْلدوغو بیر زاماندان قالان «دَیرلی یادیگارلار» ساییر و خاطیرلاییر کی باباچاهی سوْنراکی ایللرده دئییردی: «آرتیق براهنی‌دن آشاغی هئچ کسه جاواب وئرمیرم!»<ref name="masoudinia" /> {{Interlanguage link|شاپور جورکش|fa|شاپور جورکش}}ین باباچاهی‌نین نظریه‌لری ایله تارتیشماسی و رضا براهنی‌نین جورکشه جاوابی حاقیندا، باخ: [[#ارمنستان اتوبوسونون یوْل یوْلداشلاری|ارمنستان اتوبوسونون یوْل یوْلداشلاری]]. == تنقیدچیلرین گؤروشلری == {{Interlanguage link|محمد شمس لنگرودی|fa|محمد شمس لنگرودی}} ''تاریخ تحلیلی شعر نو'' («یئنی شعرین تحلیلی تاریخی») اثرینده باباچاهی‌نین ایلک دفترینی، ''در بی‌تکیه‌گاهی''نی، اجتماعی یاناشمالی، اؤزونو سیندیران بیر غم‌له دوْلو، دویغوسال و تصویرلی بیر شعر کیمی تصویر ائدیر؛ اوْنا گؤره بو کیتاب دویغوسال و «یئنی‌یئتمه‌جه» اوْلماسینا باخمایاراق، هم سیاسی چئوره‌لرین، هم ده «صنعت صنعت اۆچۆن» طرفدارلارینین بَیه‌نیشینی قازاندی و مشهورلاشدی.<ref name="langroudi3">{{cite book|language=fa|author1=Mohammad Shams Langeroodi|script-title=fa:تاریخ تحلیلی شعر نو|trans-title=Analytical History of New Poetry|volume=3|publisher=Nashr-e Markaz|location=Tehran|page=462}}</ref> اوْنون فیکرینجه، باباچاهی ایکینجی دفترده، ''جهان و روشنایی‌های غمناک''ده، ائینی یوْلو خیطابی و تصویرلی بیر لحنله و [[فروغ فرخزاد]]ین تأثیری آلتیندا داوام ائتدیردی<ref>{{cite book|language=fa|author1=Mohammad Shams Langeroodi|script-title=fa:تاریخ تحلیلی شعر نو|trans-title=Analytical History of New Poetry|volume=4|publisher=Nashr-e Markaz|location=Tehran|pages=90–95}}</ref> و اۆچۆنجۆ دفترده، ''از نسل آفتاب''دا، وزندن باشقا اؤنملی بیر کیفیت دَییشیکلیگی اوْلمادی؛ لنگرودی‌نین دئدیگینه گؤره، وزن باخیمیندان بو کیتاب فرخزادین و {{Interlanguage link|م. آزاد|fa|م. آزاد}}ین ناییلیتلرینین داوامی و نیمایی وزنلردن {{Interlanguage link|آغ شعر|fa|شعر سپید}}ه (''شعر سپید'') دوغرو بیر آددیم ایدی.<ref>{{cite book|language=fa|author1=Mohammad Shams Langeroodi|script-title=fa:تاریخ تحلیلی شعر نو|trans-title=Analytical History of New Poetry|volume=4|publisher=Nashr-e Markaz|location=Tehran|page=349}}</ref> {{Interlanguage link|خسرو گلسرخی|fa|خسرو گلسرخی}} ده ''جهان و روشنایی‌های غمناک'' اۆزه‌رینه بیر تنقید یازمیشدی.{{citation needed|date=October 2026}} اسفندیار کوشه‌نین رادیو زمانه‌ده یازدیغینا گؤره، {{Interlanguage link|منوچهر آتشی|fa|منوچهر آتشی}} ''{{Interlanguage link|دنیای سخن|fa|دنیای سخن}}'' درگیسینده باباچاهی‌دن و دیگر ایکی شاعیردن ۱۳۷۰-جی ایللرین آوانقارد شعرینین بایراقدارلاری کیمی آد آپارمیشدی.<ref name="zamaneh2023" /> کوشه ''جهان متوجه شد'' اۆزه‌رینه یازدیغی تنقیدده کیتابین گیریشینی اعتیراض شعرینین تعریفی اۆچۆن «مانیفئسته بنزر بیر شئی» ساییمیش و یازمیشدیر کی شاعیر، [[ادوارد سعید]]ین گؤروشو ایله هم‌آهنگ اوْلاراق، شاعیر و یازیچینی چئوره‌سینده‌کی حادثه‌لره، او جۆمله‌دن خیابان اعتیراضلارینا لاقئید قالماماغا بوْرجلو ساییر. اوْنون فیکرینجه، بو توپلودا «ایران خالقینین اینقیلابینین آلوولانماسی ایله» باباچاهی شعرینین دیل اوْیونلاری آزالمیش، تصویرلر «داها چیلپاق» اوْلموش و ۱۴۰۱ تاریخلی شعرلر «داها دینامیک و داها جذب ائدیجی» گؤرونور. کوشه بو شعرلرین تاریخی و ادبی ایستیناد‌لارینا، او جۆمله‌دن [[احمد شاملو]]نون بیر میصراعینا («قانی داش دؤشه‌منین اۆستونده گؤرون»)، [[مشروطه اینقیلابی]] دؤورونون حادثه‌لرینه و {{Interlanguage link|هوارد باسکرویل|fa|هوارد باسکرویل}}ه، {{Interlanguage link|حسنک وزیر|fa|حسنک وزیر}}ه و {{Interlanguage link|تاریخ بیهقی|fa|تاریخ بیهقی}}یه، و ۱۳۶۰-جی ایللرده {{Interlanguage link|کومیته|fa|کمیته انقلاب اسلامی}}نین شوعارلارینا و گشتلرینه ایشاره ائتمیش، عینی زاماندا روایتی و سؤزلری تقریباً ائینی اوْلان اۆچ شعرین («اعتیراض ۳»، «اعتیراض ۸» و «اعتیراض (قیسا حئکایه)») وارلیغینی توپلونون ضعیف نؤقطه‌لریندن ساییمیشدیر.<ref name="zamaneh2023" /> نوش‌آذر دا «ای…!» شعرینین اوْخونوشوندا یازمیشدیر کی شاعیر بو شعرده گۆجده گیزلنمیش شیددتی گؤسترمک اۆچۆن «{{Interlanguage link|دریدا|fa|ژاک دریدا}} اۆسلوبوندا» ضمیرلرله اوْینار و «محبوبه منیم باشقا آدیم ایدی» میصراعی راوی‌یه قادین کیملیگی وئریر و اوْنون فیکرینجه شعری {{Interlanguage link|زن، زندگی، آزادی حرکتی|fa|جنبش زن، زندگی، آزادی}}ندن بیر ایل اؤنجه بو حرکته یاخینلاشدیریر.<ref name="noushazar" /> علی مسعودی‌نیا باباچاهی‌نین وفات گۆنو ''[[خبر آنلاین|خبرآنلاین]]''ده یاییملانان یازیسیندا اوْنون یارادیجیلیغینین «اؤنملی نؤقطه‌سی»نی «تکلیف ائدیجی و آخیما قارشی» شعر یاراتماغا «داییمی مئیلی» ساییمیشدیر. اوْنون یازدیغینا گؤره، ۱۳۴۰-جی ایللرده بوشهرده نیمایی شعرله باشلایان و اوْنونلا پارالئل جیدّی بیر تنقیدچی کیمی یئرینی مؤحکم‌لندیرن باباچاهی، ۱۳۵۰-جی ایللرین سوْنلاری و ۱۳۶۰-جی ایللرین اوّللرینده ترکیبی وزنلره و نیمایی عروضا یئنی یاناشماسی ایله دؤورونون شاعیرلریندن سئچیلدی؛ آنجاق اوْنون شعر و تنقید پروژه‌سینین زیروه‌سی ۱۳۷۰-جی ایللر ایدی: اوْ زامان کی اوّلجه آغ شعره یؤنلدی و سوْنرا ادبی نظریه‌نی و [[پوست‌مودرنیزم|پوست‌مودرن]] فیکیرلری آراشدیراراق ''نم‌نم بارانم'' و ''منزل‌های دریا بی‌نشان است'' («دنیزین منزیللری نیشانسیزدیر») دفترلرینده اؤزونه مخصوص دیل توْخوماسینا و فورما کیملیگینه چاتدی و شعرینین {{Interlanguage link|پوئتیکاسی|fa|بوطیقا}}نی «باشقا دوروملو شعر» و «نیمادان سوْنراکی شعر» ایله آچیقلاماغا چالیشدی. مسعودی‌نیا بو شعرین اؤزللیکلرینی بئله سیرالامیشدیر: مضمون دایاقلارینین یاپی‌سؤکومچو داغیلماسی، نحو سیندیرما و دیل واریاسیالاری، تداعی‌یه دایانان ذهنین آخیجیلیغی، {{Interlanguage link|کوْلاژ|fa|کلاژ}}ا بنزر بیر کیفیت، دئییلمه‌ین سؤزلرله (سپیدخوانی ایله) دوْلو اوْلماسی و «جسور و قارا بیر طنز»؛ و آرتیرمیشدیر کی باباچاهی سوْنرالار قیسا شعرلری، {{Interlanguage link|هایکو|fa|هایکو}}نو و داها ساده و روایی فورمالی شعرلری ده تجروبه ائتدی. اوْ، تجروبه‌چیلیگی «اوْنون نسلینین شاعیرلری اۆچۆن او قدر ده عادی اوْلمایان» بیر خصلت ساییمیش، باباچاهی‌نین تنقید اۆسلوبونو «چوْخ اکلکتیک و قئیری-عادی»، آنجاق «دَیرلی تنقیدی متنلر» بوراخان بیر اۆسلوب کیمی تصویر ائتمیش و ''گزاره‌های منفرد''، ''شعر امروز، زن امروز'' («بوگونکو شعر، بوگونکو قادین») و ''سه دهه شاعران حرفه‌ای'' («پروفئسیونال شاعیرلرین اۆچ اوْن ایلی») کیتابلاریندان چاغداش ایران شعرینین تحلیلینده «دیقته لاییق» پایی اوْلان اثرلر کیمی آد آپارمیشدیر. داها اؤنجه اوْنون حاقیندا «قاشقاباقلی یالقیز قلادیاتوْر» آدلی بیر یازی یازمیش مسعودی‌نیانین فیکرینجه، باباچاهی‌نین شعرینه «بی‌اعتینالیق ائدیلمیش» و اوْ، ایران ادبیاتینین تأثیرلی و نظریه‌چی سیمالاریندان بیری اوْلماسینا باخمایاراق «او قدر ده قدری بیلینمه‌دی»؛ اوْ، بونون بیر حیصّه‌سینی باباچاهی‌نین «اینادلا» و «بۆتون بوْیو ایله» شعرینین آرخاسیندا دورماسینا باغلامیشدیر.<ref name="masoudinia" /> ''ایران امروز''ون گوزارشینا گؤره، باباچاهی‌نین اثرلری اۆزه‌رینه یازیلان تنقیدلرده بو نؤقطه‌یه ایشاره ائدیلمیشدیر کی اوْنون شعرلرینین بیر حیصّه‌سی فوْرمالیست تجروبه‌چیلیک و دیل یاپیلاری ایله اوْیون اۆزه‌رینده قورولموش، دیگر بیر حیصّه‌سی ایسه اوْنون اجتماعی تنقیدینی، طنزینی و سیاسی قایغیلارینی عکس ائتدیریر.<ref name="ie-obit" /> {{Interlanguage link|بهزاد خواجات|fa|بهزاد خواجات}} باباچاهی‌نین وفاتیندان سوْنرا ''[[ایبنا]]'' ایله مۆصاحیبه‌سینده اوْنو «چوْخ‌یؤنلو» بیر شخصیت آدلاندیردی و دئدی کی فعالیتین گئنیشلیگی باخیمیندان بلکه هئچ کیم شاملویا چاتماز، آنجاق باباچاهی «شاملو کیمی بؤیوک بیر سیمانین یانیندا، یا دا باشقا بیر اۆفۆقده رضا براهنی‌نین یانیندا دایانا بیله‌جک دیقته لاییق بیر سئچیم»دیر. خواجاتا گؤره، باباچاهی ۱۳۷۰-جی ایللردن سوْنراکی پلورالیست فضانی و شعرین «دیل‌مرکزلی‌لیک»ه مئیلینی اؤز نظریه‌لرینده «آچیقلاییب آکادئمیک» ائتدی و شعری همیشه نظریه‌لرینین دایاغی اوْلدو؛ اؤز «عنعنه‌وی پرستیژ»لرینی قوروماق دالیسیجا اوْلان بیر چوْخ هم‌نسیللریندن فرقلی اوْلاراق، «تجروبی شعر»ه گیرمه‌نین ریسکینی قبول ائتدی و اؤزللیکله ''آدینه''نین شعر صحیفه‌لرینین مسئولو اوْلدوغو دؤورده گنج شاعیرلری تانیتدیرماقلا یئنی نسیلله درین بیر باغ قوردو. خواجات «باشقا دوروم» شعرینده طنزی «بؤیوک و موقدّس روایتلری» سورغولاماق اۆچۆن بیر واسیطه ساییمیشدیر؛ اوْنون دئدیگینه گؤره، عنعنه‌وی شعرده موقدّس و ال چاتماز بیر وارلیق اوْلان معشوق، باباچاهی‌نین شعرینده عادی و گۆندلیک بیر شخصیته چئوریلیر.<ref name="ibna-khajat">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Marzieh Negahban Marvi|script-title=fa:علی باباچاهی؛ شیدایی زبان محزون (گفت‌وگو با بهزاد خواجات)|trans-title=Ali Babachahi: passion for a melancholy language (interview with Behzad Khajat)|url=https://www.ibna.ir/news/547452|website=Iran Book News Agency|date=24 February 2026|access-date=3 October 2026}}</ref> === سیمین بهبهانی و عبدالعلی دستغیب === {{Interlanguage link|سیمین بهبهانی|fa|سیمین بهبهانی}} «باباچاهی‌نین بیر نئچه شعرینه بیر باخیش» آدلی مقاله‌سینده اوْنون شعرلرینی اینجه‌له‌میشدیر؛ بو یازی ''چامه'' ایکی‌آیلیق ادبی درگیسینین ۲۳-جۆ ساییسیندا (اردیبهشت و خرداد ۱۴۰۱) یاییملانمیشدیر.<ref name="behbahani1401">{{cite journal|language=fa|author1=Simin Behbahani|script-title=fa:نگاهی به چند شعر باباچاهی|trans-title=A look at some poems by Babachahi|journal=Chameh|issue=23|date=April–June 2022|url=https://elmnet.ir/doc/2659296-38126|access-date=2 October 2026}}</ref> {{Interlanguage link|عبدالعلی دستغیب|fa|عبدالعلی دستغیب}} بیر نئچه دفعه باباچاهی‌نین شعری حاقیندا یازمیشدیر؛ او جۆمله‌دن ''{{Interlanguage link|جهان کتاب|fa|جهان کتاب}}'' درگیسینده (اوْن بئشینجی ایل، ۳ و ۴-جۆ سایی، آردیجیل ۲۵۴، خرداد و تیر ۱۳۸۹) «باباچاهی‌نین شعرلرینده پوست‌مودرنیزم» مقاله‌سینده<ref name="dastgheib1389">{{cite journal|language=fa|author1=Abdolali Dastgheib|script-title=fa:پست مدرنیسم در شعرهای باباچاهی|trans-title=Postmodernism in Babachahi's poems|journal=Jahan-e Ketab|volume=15|issue=3–4 (254)|date=May–July 2010|url=https://ensani.ir/fa/article/author/16177|access-date=3 October 2026}}</ref> و ''چامه''ده (۱۴۰۱) «باباچاهی شعرینین یئنیلیکلری داها بورالیدیر» مقاله‌سینده.<ref name="dastgheib1401">{{cite journal|language=fa|author1=Abdolali Dastgheib|script-title=fa:تازگی‌های شعر باباچاهی این‌جایی‌تر است|trans-title=The novelties of Babachahi's poetry are more of this place|journal=Chameh|issue=23|date=April–June 2022|url=https://elmnet.ir/doc/2637317-16145|access-date=2 October 2026}}</ref> ''{{Interlanguage link|جام جم|fa|جام جم (روزنامه)}} آنلاین''ین، باباچاهی‌نین وفاتیندان بیر نئچه گۆن سوْنرا میلّی ادبی تنقیدچیلر انجمنینده کئچیریلن اثرلرینین تنقید و اینجه‌له‌مه ییغینجاغی حاقینداکی گوزارشینا گؤره، دستغیب ''فقط از پریان دریایی زخم زبان نمی‌خورد'' («یالنیز دنیز پری‌لریندن دیل یاراسی یئمیر») و ''پیکاسو در آب‌های خلیج فارس'' («پیکاسو خلیج فارسین سولاریندا») کیتابلاریندان شعرلر اوْخویاراق دئدی کی تنقیدچیلر شاعیرلری و شعرلرینی تانیماقدان چوْخ «اوْنلارین مقام و مسلکینین دالیسیجا» گئدیرلر، حالبوکی شعرین یاخشی اوْلماسی اوْخوجونون اوْنون فضاسینا گیره بیلمه‌سینه باغلیدیر؛ اوْنون دئدیگینه گؤره بو فضا باباچاهی‌نین شعرینده «گاه کومیک، گاه جیدّی، گاه دا تغزّولی»دیر. دستغیبین فیکرینجه، باباچاهی‌نین شعری ۱۳۷۰-جی ایللرین سوْنلارینا قدر نیمایی شعرین آب-هاواسیندا ایدی و اوْندان سوْنرا اوْنون یارادیجیلیغیندا سؤزلر، شعر فضاسینا حاکیم اوْلان علاقه‌لر، «کلمه‌لری دۆزمه طرزی» و شعره گیریش یوْلو دَییشدی. اوْ، ایفاده‌لرین داغینیقلیغینی – کی اوْنون دئدیگینه گؤره اصلی معنا اوْنون آرخاسیندان اؤتورولور –، یئرلی ایشاره‌لری، آتالار سؤزلرینه، ناغیللارا و خالق حئکایه‌لرینه ایستینادلاری، کلاسیک ادبیاتلا تانیشلیغی، قروتئسکی و طنزی بو شعرین اؤزللیکلریندن ساییدی و «هئچین هئچی هئچدن یاخشیدیر» میصراعینا ایشاره ائده‌رک شاعیرین دیل ایله اوْیونوندان دانیشدی. دستغیب ''فقط از پریان دریایی…'' کیتابینین شعر یؤنونو داها گۆجلو، ''پیکاسو…''نون نظری یؤنونو ایسه داها حیس اوْلونان ساییدی و ووْرغولادی کی باباچاهی‌نین شعری «هئچ ده معنادان قاچان دئییل» و بوگونکو اینسانین آغریلاری و دردلری اوْنون یئنی فورماسینین آرخاسیندا گیزلنمیشدیر. اوْنون یئکونو بو ایدی کی باباچاهی‌نین شعرینده دئدیکلری «باشقا پوست‌مودرن کیتابلاردان تقلید و تأثیر دئییل»، اوْ، «پوست‌مودرنیته‌نی یاخشی آنلامیش… و شعرینده یاخشی ایجرا ائدیر».<ref name="jamejam1404">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Seyyed Mohieddin Hosseini Arsanjani|script-title=fa:باباچاهی پست‌مدرنیته را به‌خوبی درک کرده بود|trans-title=Babachahi had understood postmodernity well|url=https://jamejamonline.ir/fa/news/1544660|website=Jam-e Jam Online|date=27 February 2026|access-date=3 October 2026}}</ref> === فرج سرکوهی === اؤزو ده ارمنستان اتوبوسونون سرنیشینلریندن اوْلان {{Interlanguage link|فرج سرکوهی|fa|فرج سرکوهی}}، ''{{Interlanguage link|بی‌بی‌سی فارسی|fa|بی‌بی‌سی فارسی}}''نین «هفته‌نین کیتابی» ستونوندا (آبان ۱۳۹۰) ''گل باران هزار روزه'' («مین گۆنلۆک گۆل یاغیشی») کیتابینی تانیتارکن باباچاهی‌نین یارادیجیلیغینی ایکی دؤورده اینجه‌له‌دی. اوْنون یازدیغینا گؤره، باباچاهی ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰-جی ایللرده «من از آبشخور غوکان بدآواز می‌آیم» («من پیس‌سسلی قورباغالارین سولاق یئریندن گلیرم») مشهور شعری و ''در بی‌تکیه‌گاهی''نین دیگر شعرلری ایله او دؤورون شعرینین تانینمیش سیمالاریندان بیرینه چئوریلدی؛ بو دؤورون نیمایی شعرلری نیمایی شعرین حاکیم اۆسلوبلارینی قبول ائتمیشدیلر و «موجود دورومون تنقیدی و اینکاری» ایله حاکیم اجتماعی، سیاسی و کۆلتورل قالیبلاری قبول ائتمکدن ایمتیناع ائدیردیلر؛ ''جهان و روشنایی‌های غمناک''، ''از نسل آفتاب''، ''صدای شن'' و ''آوای دریامردان'' («دنیز اَرلرینین سسی») کیتابینین بعضی شعرلری ده بو زمینه‌ده یازیلمیشدیلار. سرکوهی‌نین فیکرینجه، ایکینجی دؤور ۱۳۷۰-جی ایللرین دَییشیکلیکلری ایله باغلیدیر؛ اوْ، بو اوْن ایللیگی «فارس شعرینین بؤحران اوْن ایللیگی» و نیمادان سوْنراکی شعر، «باشقا دوروم شعری»، یاپی‌سؤکومچو شعر و پوست‌مودرنیست شعر کیمی دالغالارین ظهور ائتدیگی اوْن ایللیک ساییر. سرکوهی یازیر کی باباچاهی نیمایی شعرین یاپیسیندا، فورماسیندا و دیلینده دَییشیکلیگین اؤنجوللریندن و بو اوْن ایللیگین شعرینه تأثیر ائدن شاعیرلردن ایدی و اؤز تکلیفلرینین نظری اساسلارینی شعردن باشقا اثرلرینده، او جۆمله‌دن ''گزاره‌های منفرد''ده آچیقلاماغا چالیشدی. اوْنون فیکرینجه، او ایللرین تنقیدینین «نظری یوْخسوللوغو» اوْنو پوست‌مودرن دۆشونرلرین بیر-ایکی نظری اثرینین ترجمه‌سی ایله یاییلان آنلاییشلاری قبول ائتمه‌یه ائندیردیگی بیر زاماندا، باباچاهی‌نین شعری «بو دَییشیکلیکلرین تکرار اۆره‌تیلمه‌سیندن اؤته‌یه کئچدی»: اوْ، چوْخ‌سسلی‌لیگه، ترکیبی وزنلره، نیسبیلیک‌چیلیگه و موطلقلرین و بؤیوک روایتلرین اینکارینا، فورما، دیل و لحنده یئنی تجروبه‌لره، یاپی‌سؤکومه و آشنالیق‌سیزلاشدیرمایا، قروتئسکه و «شعری تضاد و تناقض اۆزه‌رینده قورماغا» مئیل ائده‌رک یئنی، آنجاق شاعیرانه اۆفۆقلر یاراتماغا چالیشدی؛ و شعری کلاسیک کۆلتور و شعری، نیمایی و شاملویی شعری تانیماغا و اؤزونون شاعیرانه «تجروبه و ایستعدادی»نا دایاندیغی اۆچۆن، ۱۳۷۰-جی ایللرین «دیل اوْیونلاری و یاپی اوْیونلاری» آدی ایله تانینان شئیلردن آیری قالدی. سرکوهی ''گل باران هزار روزه''نین شعرلرینی ائینی یوْلون داوامی ساییدی و باباچاهی‌نین بو دؤورده‌کی یارادیجیلیغینی اوْنون یئرینی «بو دالغانین یا آخیمین بارماقلا ساییلاجاق قدر آز اوْلان اوغورلو شاعیرلریندن بیری کیمی» مؤحکم‌لندیرن بیر یارادیجیلیق کیمی تصویر ائتدی.<ref name="sarkouhi1390">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Faraj Sarkohi|script-title=fa:هفت‌روز کتاب؛ شعر باباچاهی، نمایشنامهٔ استادمحمد و شعر ترکی صلاحی|trans-title=Seven Days, Books: Babachahi's poetry, a play by Ostad-Mohammad and Salahi's Turkish poetry|url=https://www.bbc.com/persian/arts/2011/10/111027_l41_7_books_27oct_11|website=BBC Persian|date=27 October 2011|access-date=3 October 2026}}</ref> === ارمنستان اتوبوسونون یوْل یوْلداشلاری === {{Interlanguage link|ارمنستان اتوبوسو|fa|ماجرای اتوبوس ارمنستان}}نون دیگر سرنیشینلریندن بیر نئچه‌سی باباچاهی‌نین امکداشلاری، مجلیس یوْلداشلاری یا دا تنقیدچیلری ایدیلر. ایران یازیچیلار کانونونون یازدیغینا گؤره، اوْ، محمدعلی سپانلونون ائوینده کئچیریلن چهارشنبه توپلانتی‌لارینین داییمی ایشتیراکچیلاریندان ایدی و بو یوْلدان کانونون مشورت جمعینه قوشولدو.<ref name="kanoon" /> باباچاهی اؤزو اینقیلابدان اؤنجه {{Interlanguage link|محمد مختاری|fa|محمد مختاری}}، جواد مجابی، {{Interlanguage link|فرامرز سلیمانی|fa|فرامرز سلیمانی}}، عزیز خلیلی، اسماعیل رها، محمد محمدعلی و بیر نئچه باشقا نفرین یانیندا «شعر سه‌شنبه‌لری» توپلانتی‌لاریندا ایشتیراکیندان سؤز آچمیش و گیله‌لنمیشدیر کی مجابی کیتابیندا او دؤورون خاطیره‌لرینی نقل ائدرکن اوْنون آدینی چیخارمیشدیر؛ اؤز دئدیگینه گؤره بونون سببینی بیلمیردی.<ref name="ibna1396">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Shahab Darabian|script-title=fa:شاملو شعرهایی چاپ می‌کرد که دوست نداشت / هر لحظه این امکان وجود دارد که ما چپ کنیم!|trans-title=Shamlou published poems he did not like / At any moment we could overturn!|url=https://www.ibna.ir/news/256182|website=Iran Book News Agency|date=1 January 2018|access-date=3 October 2026}}</ref> مجابی احمد شاملو حاقینداکی یازیلاری و مۆصاحیبه‌لریندن عیبارت اوْلان ''آینهٔ بامداد'' («سحرین آیناسی») کیتابیندا {{Interlanguage link|منوچهر آتشی|fa|منوچهر آتشی}}، [[محمد حقوقی]]، محمدعلی سپانلو و باباچاهی کیمی شاعیرلرله شاملو حاقیندا بیر مۆصاحیبه‌نی گتیرمیشدیر<ref name="taaghche-mojabi">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:جواد مجابی: زندگینامه و معرفی کتاب‌ها (آینه بامداد)|trans-title=Javad Mojabi: biography and book introductions (Ayineh-ye bamdad)|url=https://taaghche.com/author/%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%A8%DB%8C|website=Taaghche|access-date=3 October 2026}}</ref> و شاملونون ائوینده کئچیریلن بیرینجی {{Interlanguage link|احمد شاملو شعر اؤدولو|fa|جایزه شعر احمد شاملو}} مراسیمینده ایشتیراک ائتمیشدی؛ باباچاهی‌نین ''این کشتی پر اسرار'' کیتابی بو اؤدولون ایکی قازانانیندان بیری ایدی.<ref name="zamaneh2016" /> داریوش معمار مجابی‌نین وفاتیندان (شهریور ۱۴۰۵) سوْنرا ''{{Interlanguage link|ایندیپندنت فارسی|fa|ایندیپندنت فارسی}}''ده یاییملانان یازیسیندا مجابی‌نین شعر یوْلونو باباچاهی ایله موقاییسه ائتمیش و یازمیشدیر کی رضا براهنی و باباچاهی کیمی شاعیرلر «شعر حیاتلارینین بعضی دؤورلرینده دیلده، نحوده و فورمادا تمل تجروبه‌لره ال آتدیلار» و بعضاً شعر دؤورلری آراسیندا گؤزه چارپان بیر مسافه یاراندی، حالبوکی مجابی داها چوْخ نیمایی عنعنه‌نین و شاملونون آغ شعرینین یوْلوندا قالدی.<ref name="independent1405">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Dariush Me'mar|script-title=fa:جواد مجابی، نویسنده‌ای که نمی‌شود او را در یک عنوان خلاصه کرد|trans-title=Javad Mojabi, a writer who cannot be summed up in a single title|url=https://www.independentpersian.com/node/422164|website=Independent Persian|date=6 September 2026|access-date=3 October 2026}}</ref> حئکایه یازیچیسی محمد محمدعلی ۱۳۷۶-جی ایلدن باباچاهی ایله بیرلیکده ''{{Interlanguage link|آدینه|fa|آدینه (نشریه)}}'' درگیسینین اۆچ شعر و حئکایه خۆصوصی ساییسینین باش رئداکتوْرلوغونو اۆستلنمیشدی<ref name="bbc-mohammadali">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:محمد محمدعلی؛ «باورهای خیس یک مرده» و رمان‌های اساطیری پر راز و رمز|trans-title=Mohammad Mohammad-Ali: "The Wet Beliefs of a Dead Man" and mysterious mythological novels|url=https://www.bbc.com/persian/articles/cqlg1eypp23o|website=BBC Persian|date=14 September 2023|access-date=3 October 2026}}</ref> و باباچاهی ''آدینه''ده‌کی امکداشلیقلاریندان «چوْخ یاخشی بیر دؤور» کیمی سؤز آچمیشدیر.<ref name="ibna1396" /> محمدعلی و مسعود بهنود ''{{Interlanguage link|این قیافه مشکوک|fa|این قیافه مشکوک}}'' («بو شۆبهه‌لی سیفت») سندلی فیلمینده باباچاهی‌نین شعر و شخصیت یؤنلری حاقیندا دانیشانلار آراسینداییرلار.<ref name="shargh">{{cite web|language=fa|author=Pouria Souri|script-title=fa:«این قیافه مشکوک» مستند شد|trans-title="This Suspicious Face" becomes a documentary|url=http://old.sharghdaily.ir/news/90/07/17/13501.html|website=Shargh|date=9 October 2011|access-date=1 October 2026|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160611033850/http://old.sharghdaily.ir/news/90/07/17/13501.html|archivedate=2016-06-11|title=archive copy|accessdate=2026-10-03}}</ref> شهریار مندنی‌پورون یؤنتیجیلریندن اوْلدوغو ''بانگ'' ادبی نشریه‌سی ۱۴۰۲-نین فروردین آییندا باباچاهی‌نین اعتیراض توپلوسوندان اۆچ شعر یاییملادی.<ref name="baang" /> تنقیدچی و اتوبوسون دیگر سرنیشینلریندن اوْلان شاپور جورکش، باباچاهی‌نین نظریه‌چیلیگینین جیدّی تنقیدچیلریندن ایدی. اوْ، مهیار زاهد ایله «گله‌جگین یوْلونو گؤزله‌مک» باشلیغی ایله ''{{Interlanguage link|اعتماد|fa|اعتماد (روزنامه)}}'' قزئتینده (۱۵۴۵-جی سایی، ۳۰ آبان ۱۳۸۶) یاییملانان مۆصاحیبه‌سینده باباچاهی‌نی «ژورنالیست و چاغداش شاعیر» آدلاندیردی و دئدی کی باباچاهی ''گزاره‌های منفرد''ین ۷۷۱-جی صحیفه‌سینده بئش سطری اوْنون ''هوش سبز'' («یاشیل ذکا») کیتابینا عایید ائتمیشدیر، حالبوکی بو سطرلر او کیتابدا یوْخدور. جورکش بو باره‌ده دئدی: «اؤز احتیمالی ادبی پوپولیزمینی ۱۳۷۰-جی ایللره بوْرجلو بیلن جناب باباچاهی، بو جۆر گؤزباغلیجیلیقلا شاملونون اؤزلرینه هر هانسی احتیمالی تأثیرینی اینکار ائده بیلرلر» و آرتیردی کی «بلکه منیم حاقّیم وار کی بو قدر باشیباش‌لیق و دیقتسیزلیکله دوْلو بیر نظریه‌نی ۱۳۷۰-جی ایللر شعرینین چیخیلماز دورومونون سببلریندن بیری سایام».<ref name="etemad1545">{{cite journal|language=fa|author1=Mahyar Zahed|script-title=fa:چشم به راه آینده (جریان‌های نقد ادبی در گفت‌وگو با شاپور جورکش)|trans-title=Looking to the future (currents of literary criticism, an interview with Shapour Jorkesh)|journal=Etemad|issue=1545|date=21 November 2007|url=https://www.magiran.com/newspapertoc/14622|access-date=3 October 2026}}</ref> ''اعتماد''ین یازدیغینا گؤره، بو مۆصاحیبه «گئنیش عکس-صدا» دوغوردو و رضا براهنی «صاباحین یاشسیز نسلینه» باشلیقلی گئنیش بیر جاوابدا (''اعتماد''، ۱۵۶۷-جی سایی، ۲۶ آذر ۱۳۸۶) باباچاهی‌نی مۆدافیعه ائتدی: «هامی بیلیر کی جناب باباچاهی شاعیر و ادبیات تنقیدچیسی‌دیر. بو، ایلک دفعه‌دیر کی بیری اوْنو «ژورنالیست» آدلاندیریر.» براهنی‌نین فیکرینجه، جورکش «شاعیر» سؤزوندن اؤنجه «ژورنالیست» عنوانینی قوْیماقلا باباچاهی‌نین «مقامینی آلچالتماق» ایسته‌میشدی و هم ژورنالیستلردن، هم ده باباچاهی‌دن عۆذر ایسته‌مه‌لیدیر، چۆنکی «ایندیه‌دک یازیب چاپ ائتدیکلری شعر و شعر تنقیدی ساحه‌سینده اوْلموشدور».<ref name="etemad1567">{{cite journal|language=fa|author1=Reza Baraheni|script-title=fa:پاسخ به شاپور جورکش / به نسل بی سن فردا|trans-title=Reply to Shapour Jorkesh / To tomorrow's ageless generation|journal=Etemad|issue=1567|date=17 December 2007|page=11|url=https://www.magiran.com/article/1540386|access-date=3 October 2026}}</ref> === آکادئمیک آراشدیرمالار === باباچاهی‌نین شعری خیلی ساییدا آکادئمیک آراشدیرمانین موضوعو اوْلموشدور. علم‌نت بیلگی بانکی ۱۴۰۵-جی ایلین مهر آیینا قدر «علی باباچاهی» آچار سؤزو ایله ۷۰-دن آرتیق علمی سندی – درگی مقاله‌لری، کونفرانس مقاله‌لری، دیسسئرتاسیالار و کیتابلار – قئیده آلمیشدیر کی اوْنلارین بیر حیصّه‌سی اؤزونون یازیلاریدیر.<ref name="elmnet-kw">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:مقالات مرتبط با علی باباچاهی (کلیدواژه)|trans-title=Articles related to Ali Babachahi (keyword)|url=https://elmnet.ir/keyword/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%87%DB%8C|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> ۱۳۸۹ ایله ۱۳۹۴ ایللری آراسیندا {{Interlanguage link|اراک بیلیم‌یوردو|fa|دانشگاه اراک|lt=اراک}}، {{Interlanguage link|زابل بیلیم‌یوردو|fa|دانشگاه زابل|lt=زابل}}، [[مشهد فردوسی بیلیم‌یوردو|مشهد فردوسی]]، {{Interlanguage link|رفسنجان ولی‌عصر|fa|دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان}} و [[پیام نور بیلیم‌یوردو|پیام نور]] کیمی بیلیم‌یوردلاریندا آز قالا سگگیز ماگیستر و دوکتورا دیسسئرتاسیاسی اوْنون شعرینین مۆختلیف یؤنلرینی، او جۆمله‌دن اؤنه چیخارما (برجسته‌سازی)، معشوقون سیماسی، ایکی‌لی قارشیلاشمالار، اقلیم عونصورلری و یئرلی‌چیلیک، طنز و {{Interlanguage link|قروتئسک|fa|گروتسک}}، و پوست‌مودرنیست اؤغه‌لری اینجه‌له‌میشدیر.<ref name="khazaei1389">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Sara Khazaei|script-title=fa:برجسته‌سازی در اشعار علی باباچاهی|trans-title=Foregrounding in the poems of Ali Babachahi (master's thesis, Arak University, 2010)|url=https://elmnet.ir/doc/10517906-53213|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref><ref name="bazzi1392">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Tahereh Bazzi|script-title=fa:سیمای معشوق در اشعار علی باباچاهی|trans-title=The image of the beloved in the poems of Ali Babachahi (master's thesis, University of Zabol, 2013)|url=https://elmnet.ir/doc/10679289-51512|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref><ref name="hashemi1393">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Tahereh Hashemi|script-title=fa:تقابل‌های دوگانه در اشعار علی باباچاهی|trans-title=Binary oppositions in the poems of Ali Babachahi (master's thesis, University of Zabol, 2014)|url=https://elmnet.ir/doc/10845534-14801|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref><ref name="palash1393">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Mahmoud Palash|script-title=fa:بررسی عناصر اقلیمی و بومی‌گرایی در شعر علی باباچاهی|trans-title=A study of regional elements and localism in the poetry of Ali Babachahi (master's thesis, University of Zabol, 2014)|url=https://elmnet.ir/doc/10765268-11558|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref><ref name="torabi1394">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Abdolrasoul Torabi|script-title=fa:کاربرد طنز و گونه‌های آن در اشعار علی باباچاهی|trans-title=The use of humour and its forms in the poems of Ali Babachahi (master's thesis, Payame Noor University, Fars province, 2015)|url=https://elmnet.ir/doc/10961206-81101|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref><ref name="latifnejad1394">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Farrokh Latifnejad Roudsari|script-title=fa:متنیّت در شعر معاصر با تکیه بر اشعار نیما، سپهری، باباچاهی|trans-title=Textuality in contemporary poetry, based on the poems of Nima, Sepehri and Babachahi (doctoral thesis, Ferdowsi University of Mashhad, 2015)|url=https://elmnet.ir/doc/10931151-91402|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> محمدجلیل بهادری و {{Interlanguage link|حسن ذوالفقاری|fa|حسن ذوالفقاری}} ''زیبایی‌شناسی ادبی'' («ادبی اِستئتیکا») درگیسینده‌کی (۱۳۹۱) بیر مقاله‌ده زامان آردیجیللیغینا لاقئیدلیگی ۱۳۸۰-جی ایللر شعرینین و باباچاهی شعرینین اؤزللیکلریندن ساییمیشلار: اوْنلارین یازدیغینا گؤره، شاعیر مۆختلیف زامان کسیک‌لرینی بیر-بیرینه قاریشدیریر، خطّی اوْلمایان بیر متن یارادیر و تاریخی حادثه‌لری بیان ائدرکن ده بیلرکدن دَییشیکلیک ائدیر؛ اوْنلار بو اؤزللیگی {{Interlanguage link|یاپی‌چیلیقدان سوْنراکی|fa|پساساختارگرایی}} دۆشونرلرین و {{Interlanguage link|ژاک دریدا|fa|ژاک دریدا}}نین گؤروشلریندن آلینمیش ساییرلار.<ref name="bahadori1391">{{cite journal|language=fa|author1=Mohammad-Jalil Bahadori|author2=Hassan Zolfaghari|script-title=fa:بررسی توالی زمان در شعر از منظر پساساختارگرایی (با نگاهی به شعر علی باباچاهی)|trans-title=Temporal sequence in poetry from a post-structuralist perspective (with reference to the poetry of Ali Babachahi)|journal=Zibayi-shenasi-ye adabi|issue=13|date=Autumn 2012|url=https://elmnet.ir/doc/339614-26612|access-date=2 October 2026}}</ref> ابراهیم محبی و امکداشلاری (۱۳۹۸) کوْقنیتیو اۆسلوبشوناسلیق یاناشماسی ایله «یاپیسال اَیریلیک» و «قاب و مکان» شماسینین قیریلماسینی اوْنون شعرینین اۆسلوب اؤزللیکلریندن ساییمیشلار کی اوْنلارین دئدیگینه گؤره «ریزوم شماسی»نین یارانماسینا گتیریب چیخارمیشدیر؛ اوْنلار عنعنه‌وی اۆسلوبشوناسلیغی بئله شعرلرین تحلیلینده گۆجسوز ساییمیشلار.<ref name="mohebbi1398">{{cite journal|language=fa|author1=Ebrahim Mohebbi|author2=Mazaher Nikkhah|author3=Mohammad Hakimazar|script-title=fa:خوانش دو شعر از علی باباچاهی بر اساس نظریهٔ طرح‌واره در سبک‌شناسی شناختی|trans-title=A reading of two poems by Ali Babachahi based on schema theory in cognitive stylistics|journal=She'r-pazhuhi (Bustan-e adab)|issue=3|date=Autumn 2019|url=https://elmnet.ir/doc/2137426-9252|access-date=2 October 2026}}</ref> محمدامین احسانی اصطهباناتی و محمدرضا صرفی (۱۴۰۰) باباچاهی‌نی «ایراندا پوست‌مودرنیزمین ان قاباقجیل تمثیلچیلریندن بیری» آدلاندیرمیش و اوْنون شعرینده نحودن قاچیش، دیلین پریشان یاپیسی، عاغیلدان قاچیش و بوتؤولوک و قطعیتین اوْلماماسی کیمی اؤغه‌لری اینجه‌له‌میشلر.<ref name="ehsani1400">{{cite journal|language=fa|author1=Mohammad-Amin Ehsani Estahbanati|author2=Mohammad-Reza Sarfi|script-title=fa:باباچاهی و مؤلفه‌های زبانی شعر پست مدرن|trans-title=Babachahi and the linguistic components of postmodern poetry|journal=Motale'at-e balaghi (Journal of Linguistic and Rhetorical Studies)|volume=12|issue=23|pages=7–36|date=Spring 2021|url=https://elmnet.ir/doc/2361896-42341|access-date=2 October 2026}}</ref> {{Interlanguage link|بهزاد خواجات|fa|بهزاد خواجات}} (۱۴۰۰) دا اوْنون بیر شعرینی {{Interlanguage link|ژیل دلوز|fa|ژیل دلوز}}ون ریزوماتیک نظریه‌سی اساسیندا {{Interlanguage link|محمد شمس لنگرودی|fa|محمد شمس لنگرودی}}نین بیر شعری ایله موقاییسه ائده‌رک، باباچاهی‌نی پوست‌مودرنیست شعرین، شمس لنگرودی‌نی ایسه «ساده‌یازیچیلیق» آدلانان آخیمین تمثیلچیسی کیمی تانیتمیشدیر.<ref name="khajat1400">{{cite journal|language=fa|author1=Behzad Khajat|script-title=fa:بررسی تطبیقی یک شعر از علی باباچاهی و شمس لنگرودی بر اساس نظریهٔ ریزوماتیک ژیل دلوز|trans-title=A comparative study of a poem by Ali Babachahi and one by Shams Langeroodi based on Gilles Deleuze's rhizomatic theory|journal=Ghand-e parsi|volume=4|issue=13|date=Winter 2021–2022|url=https://elmnet.ir/doc/2660109-44164|access-date=2 October 2026}}</ref> علی محمدی و طاهره قاسمی (۱۴۰۱) اوْنون شعرلرینین باشلیقلارینی اینجه‌له‌یه‌رک، شاعیرلیک یوْلونو باشلانغیجدا [[نیما یوشیج|نیما]]دان و رئالیزمدن تأثیرلنمه‌سیندن ''نم‌نم بارانم'' و ''عقل عذابم می‌دهد'' («عاغیل منه عذاب وئریر») ایله پوست‌مودرن شعره گیریشینه قدر ایزله‌میشلر.<ref name="mohammadi1401">{{cite journal|language=fa|author1=Ali Mohammadi|author2=Tahereh Ghassemi|script-title=fa:بررسی «عنوان» در سروده‌های علی باباچاهی از رئالیسم تا پست مدرنیسم|trans-title=The "title" in the poems of Ali Babachahi, from realism to postmodernism|journal=Tafsir va tahlil-e motun-e zaban va adabiyat-e farsi (Dehkhoda)|volume=14|issue=51|date=Spring 2022|url=https://elmnet.ir/doc/2624292-3841|access-date=2 October 2026}}</ref> روناک جوهرزاده و امکداشلاری (۱۴۰۱) ائینی ایکی توپلودا قطعیتسیزلیک، «دئییلمه‌ینی اوْخوما» (سپیدخوانی)، «مۆلّیفین اؤلومو» و تناقض کیمی اؤغه‌لری تئز-تئز راست گلینن ساییمیش و بو جۆر شعرین ضعیف و گۆجلو یؤنلرینی دیل، مضمون و ادبی اۆچ سویه‌ده اینجه‌له‌میشلر.<ref name="joharzadeh1401">{{cite journal|language=fa|author1=Ronak Joharzadeh|author2=Shahrokh Hekmat|author3=Majid Azizi|script-title=fa:تحلیل زیبایی‌شناختی نمودهای پست‌مدرنیستی در دو مجموعهٔ «نم‌نم بارانم» و «عقل عذابم می‌دهد» از علی باباچاهی|trans-title=An aesthetic analysis of postmodernist manifestations in two collections by Ali Babachahi|journal=Zibayi-shenasi-ye adabi|volume=13|issue=53|date=Autumn 2022|url=https://elmnet.ir/doc/2473309-42931|access-date=2 October 2026}}</ref> ذکیه محمدلو و امکداشلارینین (۱۴۰۱) آراشدیرماسینین نتیجه‌سینه گؤره، {{Interlanguage link|تشبیه|fa|تشبیه}} باباچاهی شعرینده معنا نورمادان قاچیشینین ان گئنیش نؤوعودور و {{Interlanguage link|ایستعاره|fa|استعاره}} اوْندا داها آز ایشله‌نیر.<ref name="mohammadlou1401">{{cite journal|language=fa|author1=Zakieh Mohammadlou|author2=Barat Mohammadi|author3=Seyfeddin Abbarin|script-title=fa:بررسی و نقد و تحلیل گونه‌های هنجارگریزی معنایی در شعر علی باباچاهی|trans-title=A study, critique and analysis of the forms of semantic deviation in the poetry of Ali Babachahi|journal=Zibayi-shenasi-ye adabi|volume=13|issue=52|date=Summer 2022|url=https://elmnet.ir/doc/2603363-43427|access-date=2 October 2026}}</ref> محبوبه شیرگردون (۱۴۰۱) دا اوْنون یئددی توپلوسونو اینجه‌له‌یه‌رک، شعرینی داها چوْخ توصیف و تشبیهه دایانان، طبیعت عونصورلریندن گئنیش فایدالانان بیر شعر، تکراری ایسه اوْنون ان چوْخ ایشله‌نن بدیعی واسیطه‌سی ساییمیشدیر.<ref name="shirgardoon1401">{{cite journal|language=fa|author1=Mahboubeh Shirgardoun|script-title=fa:بررسی جلوه‌های زیبایی‌شناسی در اشعار علی باباچاهی (مورد مطالعه: هفت مجموعهٔ شعری)|trans-title=Aesthetic manifestations in the poems of Ali Babachahi (a study of seven collections)|journal=Zibayi-shenasi-ye adabi|volume=13|issue=53|date=Autumn 2022|url=https://elmnet.ir/doc/2452699-22315|access-date=2 October 2026}}</ref> باشقا آراشدیرمالار دا «پسینگاهی ۲» شعرینی {{Interlanguage link|جوغرافی تنقید|fa|نقد جغرافیایی}} و میشل کولوْنون «اۆفۆق یاپیسی» نظریه‌سی باخیمیندان<ref name="alivand1401">{{cite journal|language=fa|author1=Mehran Alivand|author2=Kazem Dezfoulian|author3=Ghodratollah Taheri|script-title=fa:تحلیل منظرهٔ غروب در شعر «پسینگاهی ۲» از علی باباچاهی با توجه به نظریهٔ ساختار افق میشل کولو|trans-title=An analysis of the sunset landscape in the poem "Pasingahi 2" by Ali Babachahi in the light of Michel Collot's theory of the structure of the horizon|journal=Adabiyat-e parsi-ye mo'aser|volume=12|issue=1|date=Spring–Summer 2022|url=https://elmnet.ir/doc/2567599-17941|access-date=2 October 2026}}</ref> و «دوری و...» شعرینی پاول ورثین «متن دۆنیالاری» نظریه‌سی اساسیندا تحلیل ائتمیشلر؛<ref name="latifnejad1401">{{cite journal|language=fa|author1=Farrokh Latifnejad Roudsari|script-title=fa:تأثیر جهان اشاری در تشخیص جهان معرفتی شعر «دوری و...» اثر باباچاهی بر پایهٔ نظریهٔ بوطیقای شناختی جهان‌های متن پل ورث|trans-title=The role of the deictic world in identifying the epistemic world of the poem "Duri va..." by Babachahi, based on Paul Werth's cognitive poetics of text worlds|journal=Naghd va nazariyeh-ye adabi|volume=7|issue=2|date=2022–2023|url=https://elmnet.ir/doc/2758469-66312|access-date=2 October 2026}}</ref> اوْنون شعری هم‌چنین {{Interlanguage link|کیومرث منشی‌زاده|fa|کیومرث منشی‌زاده}}نین شعری ایله یاناشی جئفری لیچین مودئلی اساسیندا اینجه‌لنمیشدیر.<ref name="hosseinalizadeh1403">{{cite journal|language=fa|author1=Asieh Hosseinalizadeh|author2=Hanieh Sadri Majd|author3=Shahparak Farahbakhsh Esfahan|script-title=fa:نقد فرمالیستی اشعار کیومرث منشی‌زاده و علی باباچاهی بر مبنای الگوی جفری لیچ|trans-title=A formalist critique of the poems of Kiumars Monshizadeh and Ali Babachahi based on Geoffrey Leech's model|journal=Ganjineh-ye zaban va adabiyat-e farsi|volume=2|issue=1|date=Spring 2024|url=https://elmnet.ir/doc/2976965-46162|access-date=2 October 2026}}</ref> لیلا امینی، شهین اوجاق علیزاده و سیده ماندانا هاشمی اصفهانی ''مطالعات هنر اسلامی'' («ایسلام صنعتی آراشدیرمالاری») اۆچ‌آیلیق درگیسینده‌کی (۱۴۰۳) بیر مقاله‌ده باباچاهی‌نی و [[رضا براهنی]]نی {{Interlanguage link|۱۳۷۰-جی ایللرین|fa|شعر فارسی دهه هفتاد}} سئچکین شاعیرلریندن ساییمیش و [[پوست‌مودرنیزم]]ین گؤسترگه‌لریندن بیری کیمی «چوْخ‌سسلی‌لیک»ی هر ایکیسینین شعرینده اینجه‌له‌میشلر. بو آراشدیرمانین نتیجه‌سینه گؤره، اوْنلارین شعرینده چوْخ‌سسلی‌لیک وزن و موسیقی، دیل فرقلری و رسمی و دانیشیق لحنی آراسینداکی فرق، «ساچیلمیش یازی» و «دلی‌جه‌سینه یازی»، و شیزوفرنیک شخصیتین وارلیغی یوْلویلا یارانیر و «تک‌سسلی‌لیک ایستیبدادیندان قاچیش»ا، روایت قیریلماسینا و شاقولی محورون و موضوع بیرلیگینین اینکارینا گتیریب چیخاریر.<ref name="amini1403a">{{cite journal|language=fa|author1=Leila Amini|author2=Shahin Ojagh Alizadeh|author3=Seyyedeh Mandana Hashemi Esfahani|script-title=fa:چندصدایی در اشعار علی باباچاهی و رضا براهنی در تطبیق با تشبیه در هنرهای تجسمی معاصر|trans-title=Polyphony in the poems of Ali Babachahi and Reza Baraheni compared with simile in contemporary visual arts|journal=Motale'at-e honar-e eslami|volume=21|issue=54|date=Summer 2024|url=https://elmnet.ir/doc/2914597-59881|access-date=2 October 2026}}</ref> ائینی آراشدیرماچیلار ''سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی'' («فارس نظم و نثرینین اۆسلوبشوناسلیغی»، اسفند ۱۴۰۳) درگیسینده‌کی باشقا بیر مقاله‌ده «ساچیلمیش شعر»ی – کی اوْنلارین دئدیگینه گؤره دریدانین «ساچیلما» (dissemination) نظریه‌سیندن آلینمیش و ۱۳۷۰-جی ایللرین شعرینده اوْخونوشدان متن اۆره‌تیمینه قدر یاییلمیشدیر – باباچاهی‌نین شعرینده اینجه‌له‌میش و چوْخ‌سسلی‌لیگی، دئییلمه‌ینی اوْخومانی و اوْخوجونون ایشتیراکینی، دیل پریشانلیغینی و دلی‌جه‌سینه یازینی، طنز و پارودینی، زامان قاریشیقلیغینی، عاشیق و معشوقون چوْخ‌اۆزلو سیماسینی و {{Interlanguage link|متنلرآراسیلیق|fa|بینامتنیت}}ی اوْنون شعرینده بو شعر نؤوعونون ان اؤنملی اؤغه‌لری کیمی سیرالامیشلار. اوْنلارین یازدیغینا گؤره، باباچاهی شاعیرلیگینین «دؤردونجو دؤورو»نون شعرلرینین چوْخوندا سؤزلرین و آنلاییشلارین بیر حیصّه‌سینی، دوْلاییسی یا آچیق شکیلده، قدیم متنلردن، تصنیفلردن، ماهنی‌لاردان و خالق آتالار سؤزلریندن آلمیشدیر.<ref name="amini1403b">{{cite journal|language=fa|author1=Leila Amini|author2=Shahin Ojagh Alizadeh|author3=Seyyedeh Mandana Hashemi|script-title=fa:بررسی شعر افشانشی در دهه هفتاد با تکیه بر اشعار علی باباچاهی|trans-title=Disseminative poetry in the 1990s, with reference to the poems of Ali Babachahi|journal=Sabk-shenasi-ye nazm va nasr-e farsi (Bahar-e adab)|volume=17|issue=106|date=February–March 2025|url=https://elmnet.ir/doc/2878295-19912|access-date=2 October 2026}}</ref> آکادئمیک آراشدیرمالاردان علاوه، باباچاهی‌نین شعری حاقیندا بیر نئچه مۆستقیل کیتاب دا یاییملانمیشدیر؛ او جۆمله‌دن: نسرین مظفری و مرضیه نوروزی‌نین اوْنون شعرینی {{Interlanguage link|منوچهر آتشی|fa|منوچهر آتشی}}نین شعری ایله یاناشی اینجه‌له‌ین ''رام و نارام: آتشی - باباچاهی'' («اوْیرَشمیش و اوْیرَشمه‌میش: آتشی – باباچاهی») کیتابی،<ref name="ramnaram1397">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Nasrin Mozaffari and Marzieh Nowruzi|script-title=fa:رام و نارام: آتشی - باباچاهی|trans-title=Tame and untamed: Atashi – Babachahi (book, Shalak, 2018)|url=https://elmnet.ir/doc/31529018-66187|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> ابراهیم محبی‌نین اوْنون و {{Interlanguage link|عباس صفاری|fa|عباس صفاری}}نین شعر اۆسلوبو حاقینداکی ''به سمت چهره‌های مختلفی'' («فرقلی سیمالارا دوغرو») کیتابی،<ref name="mohebbibook1400">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Ebrahim Mohebbi|script-title=fa:به سمت چهره‌های مختلفی: تحلیل سبکی اشعار علی باباچاهی و عباس صفاری بر اساس نظریهٔ شناختی|trans-title=Towards different faces: a stylistic analysis of the poems of Ali Babachahi and Abbas Saffari based on cognitive theory (book, Patizeh, 2021)|url=https://elmnet.ir/doc/32033952-2742|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> حسین باقری‌نین اوْنون ۱۳۹۰-جی ایللرده‌کی اوْن شعر توپلوسوندا «یاپی‌سؤکوم» حاقینداکی ''برخورد منقار پرنده به لالهٔ گوش'' («قوش دیمدیگینین قولاق مَمه‌سینه توْققوشماسی») کیتابی،<ref name="bagheribook1402">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Hossein Bagheri|script-title=fa:برخورد منقار پرنده به لالهٔ گوش: شالوده‌شکنی در اشعار علی باباچاهی (ده مجموعه شعر منتشرشدهٔ دههٔ نود شمسی)|trans-title=The bird's beak striking the earlobe: deconstruction in the poems of Ali Babachahi (book, Patizeh, 2023)|url=https://elmnet.ir/doc/32142092-1181|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> و جاوید تکاورانین ''گسست‌ها و پیوست‌های روایی در اشعار علی باباچاهی'' («علی باباچاهی‌نین شعرلرینده روایت قیریلمالاری و باغلانتیلاری») کیتابی.<ref name="takavaran1403">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Javid Takavaran|script-title=fa:گسست‌ها و پیوست‌های روایی در اشعار علی باباچاهی (از نم‌نم بارانم تا آئورا و دیگران من)|trans-title=Narrative ruptures and continuities in the poems of Ali Babachahi (book, Kherad-e Javid, 2024)|url=https://elmnet.ir/doc/31969986-1011|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> == اؤدوللر و آنما مراسیملری == <div style="float:left; clear:left; box-sizing:border-box; width:calc(100% - 1em); max-width:320px; margin:0.4em 1em 1em 0; border:1px solid #c8b9a6; border-radius:8px; background:#fdf8f3; box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.18); overflow:hidden; overflow-wrap:anywhere; font-size:90%; line-height:1.5; direction:rtl;"> <div style="background:#7a1c1c; color:#ffffff; padding:7px 10px; text-align:center; font-weight:bold; font-size:110%;">[[File:Open book nae 02.svg|18px|link=|alt=]] احمد شاملو شعر اؤدولو</div> <div style="padding:8px 12px 4px; text-align:center; color:#3a2a1a;">'''''این کشتی پراسرار'''''<br />(«بو سیرلی گمی»)<br />علی باباچاهی · نگاه یاییم‌ائوی، تهران، ۱۳۹۳ (۲۰۱۴)</div> <div style="margin:10px 10px 12px; text-align:center;"><span class="plainlinks" style="display:inline-block; padding:5px 13px; border-radius:14px; background:#7a1c1c; font-weight:bold;">[https://en.wikipedia.org/wiki/File:This_Mysterious_Ship.jpg <span style="color:#ffffff;">↗ انگليسجه ویکی‌پدیادا کیتابین قاپاغینی گؤرون</span>]</span></div> <div style="margin:0 10px; padding:6px 4px; border-top:1px dashed #c8b9a6; color:#3a2a1a;">۱۳۹۴-جو ایلین بیرینجی احمد شاملو شعر اؤدولونون اورتاق قازانانی؛ محمد شمس لنگرودی‌نین ''منظومه بازگشت و اشعار دیگر'' کیتابی ایله بیرلیکده.</div> <div style="margin-top:6px; padding:5px 10px; background:#efe6da; text-align:center; font-size:88%; color:#5a4632;">مراسم: ۱۸ دی ۱۳۹۴ (۸ ژانویه ۲۰۱۶)، احمد شاملونون ائوینده</div> </div> * بیرینجی {{Interlanguage link|احمد شاملو شعر اؤدولو|fa|جایزه شعر احمد شاملو}}نون (۱۳۹۴) اورتاق قازانانی، ''{{Interlanguage link|این کشتی پر اسرار|fa|این کشتی پراسرار}}'' (نگاه یاییم‌ائوی، ۱۳۹۳) توپلوسو اۆچۆن، محمد شمس لنگرودی‌نین ''{{Interlanguage link|منظومه بازگشت و اشعار دیگر|fa|منظومه‌ی بازگشت و اشعار دیگر}}'' کیتابی ایله بیرلیکده. بو اؤدولون وئریلمه مراسیمی ۱۸ دی ۱۳۹۴-ده احمد شاملونون ائوینده کئچیریلدی.<ref name="zamaneh2016" /><ref name="khabar" /> * آنما مراسیمی (۲۴ اسفند ۱۳۹۰): مایا ادبی قروپو تهرانین «خانهٔ مشق» مدنیت ائوینده باباچاهی‌نی آنماق اۆچۆن بیر مراسیم کئچیردی و ''{{Interlanguage link|این قیافه مشکوک|fa|این قیافه مشکوک}}'' سندلی فیلمی ایلک دفعه بو مراسیمده گؤستریلدی.<ref name="ibna2012">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:مراسم نکوداشت علی باباچاهی برگزار می‌شود|trans-title=A tribute ceremony for Ali Babachahi to be held|url=http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/132285/|website=Iran Book News Agency|date=11 March 2012|access-date=1 October 2026}}</ref> == اثرلری == ایران یازیچیلار کانونونون بیان‌نامه‌سینه گؤره، باباچاهی‌دن ۲۷ مۆستقیل شعر توپلوسو، ادبی تنقید و نظریه ساحه‌سینده یئددی کیتاب و بئش آراشدیرما کیتابی یاییملانمیشدیر.<ref name="kanoon" /> ''خبرآنلاین'' اوْنون کیتابلارینین سایینی ۳۵ جیلددن آرتیق گؤسترمیشدیر.<ref name="khabar" /> === شعر توپلولاری === آشاغیداکی لیست خبر قایناقلارینا<ref name="ie-obit" /><ref name="tabnak" /><ref name="mahjoubi" /> دایاناراق حاضیرلانمیشدیر: * ''در بی‌تکیه‌گاهی'' («دایاقسیزلیقدا»، ۱۳۴۶) * ''جهان و روشنایی‌های غمناک'' («دۆنیا و غم‌لی ایشیقلار»، ۱۳۴۹) * ''از نسل آفتاب'' («گۆنشین نسلیندن»، ۱۳۵۳؛ میلّی کیتابخانادا قئیده آلینان ایل: ۱۳۵۲) – مهرداد، رز<ref name="nlai851887">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:از نسل آفتاب / علی باباچاهی|trans-title=Az nasl-e aftab / Ali Babachahi (catalogue record)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/851887|publisher=National Library and Archives of Iran|access-date=3 October 2026}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''صدای شن'' («قومون سسی»، ۱۳۵۶) – ابن‌سینا، [[تبریز]] * ''جشن جنون'' («دلیلیک بایرامی»، ۱۳۵۹) * ''از خاک‌مان آفتاب برمی‌آید'' («تورپاغیمیزدان گۆنش دوغور»، ۱۳۶۰) – بهنام، تبریز * ''آوای دریامردان'' («دنیز اَرلرینین سسی»، ۱۳۶۸) – عصر جدید<ref name="nlai576639">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:آوای دریامردان / علی باباچاهی|trans-title=Ava-ye darya-mardan / Ali Babachahi (catalogue record)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/576639|publisher=National Library and Archives of Iran|access-date=3 October 2026}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''گزینهٔ اشعار'' («سئچیلمیش شعرلر»، ۱۳۶۹، ویس؛ ایکینجی چاپ ۱۳۷۲، درسا) * ''نم‌نم بارانم'' («من چیسکینم»، ۱۳۷۵، دارینوش؛ ایکینجی چاپ، {{Interlanguage link|چشمه یاییم‌ائوی|fa|نشر چشمه}}) {{ISBN|9786002290816}}<ref name="ik9056">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:نم‌نم بارانم|trans-title=Nam-nam-e baranam (Nashr-e Cheshmeh, 2nd ed., 1390/2011, 183 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9056-nam-nam-baranam|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref> * ''منزل‌های دریا بی‌نشان است'' («دنیزین منزیللری نیشانسیزدیر»، ۱۳۷۶، تکاپو؛ یئنی چاپ ۱۴۰۰، پاتیزه) {{ISBN|9786229567203}}<ref name="ik97600">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:منزل‌های دریا بی‌نشان است|trans-title=Manzel-ha-ye darya bi-neshan ast (Patizeh, 1400/2021, 114 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/97600-manzelhaye-darya-bi-neshan-ast|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref> * ''عقل عذابم می‌دهد'' («عاغیل منه عذاب وئریر»، ۱۳۷۹، همراه؛ ایکینجی چاپ ۱۳۹۲، زاوش) {{ISBN|9786006846095}}<ref name="ik9066">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:عقل عذابم می‌دهد|trans-title=Aghl azabam mi-dahad (Zavosh, 2nd ed., 1392/2013, 235 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9066-reason-hurts-me|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref> * ''قیافه‌ام که خیلی مشکوک است'' («سیفتیم کی چوْخ شۆبهه‌لیدیر»، ۱۳۸۱) – نوید شیراز و راشین * ''رفته بودم به صید نهنگ'' («بالینا اوْوونا گئتمیشدیم»، ۱۳۸۲) – پاندا، [[مشهد]] * ''گزینهٔ اشعار'' («سئچیلمیش شعرلر»، ۱۳۸۳؛ دؤردونجو چاپ ۱۳۹۱) – {{Interlanguage link|مروارید یاییم‌ائوی|fa|انتشارات مروارید}} {{ISBN|9789641911982}}<ref name="ik9099">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:گزینه اشعار علی باباچاهی|trans-title=Gozineh-ye ash'ar-e Ali Babachahi (Morvarid, 4th ed., 1391/2012, 225 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9099-collected-poems|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref> * ''پیکاسو در آب‌های خلیج فارس'' («پیکاسو خلیج فارسین سولاریندا»، ۱۳۸۸؛ ایکینجی چاپ ۱۳۹۰) – {{Interlanguage link|ثالث یاییم‌ائوی|fa|نشر ثالث}} {{ISBN|9789643803100}}<ref name="ik9095">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:پیکاسو در آب‌های خلیج فارس|trans-title=Picasso dar ab-ha-ye Khalij-e Fars (Sales, 2nd ed., 1390/2011, 164 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9095-picaso-in-the-waters-of-the-persian-gulf|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref> * ''فقط از پریان دریایی زخم زبان نمی‌خورد'' («یالنیز دنیز پری‌لریندن دیل یاراسی یئمیر»، ۱۳۸۸) – نوید شیراز * ''گل باران هزارروزه'' («مین گۆنلۆک گۆل یاغیشی»، ۱۳۹۰؛ ایکینجی چاپ ۱۳۹۳) – مروارید {{ISBN|9789641911357}}<ref name="ik9098">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:گل باران هزار روزه|trans-title=Gol-baran-e hezar-ruzeh (Morvarid, 2nd ed., 1393/2014, 160 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9098-golbaran-hezar-rozeh|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref> * ''هوش و حواس گل شب‌بو برای من کافی‌ست'' («شب‌بو گۆلونون عاغلی-هوشو منه بس‌دیر»، ۱۳۹۱) – ثالث {{ISBN|9789643807832}}<ref name="ik9097">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:هوش و حواس گل شب‌بو برای من کافی‌ست|trans-title=Hush-o havas-e gol-e shab-bu bara-ye man kafi-st (Sales, 1395/2016, 224 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9097-collected-poems|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref> * ''دنیا اشتباه می‌کند'' («دۆنیا سهو ائدیر»، ۱۳۹۱) – زاوش {{ISBN|9786009093991}}<ref name="ik9064">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:دنیا اشتباه می‌کند|trans-title=Donya eshtebah mi-konad (Zavosh, 1391/2012, 216 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9064-the-world-is-wrong|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref> * ''بیا گوش‌ماهی جمع کنیم'' («گل، بالیق‌قولاغی ییغاق»، قیسا شعرلر، ۱۳۹۱) – ثالث {{ISBN|9789643808563}}<ref name="ik9075">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:بیا گوش‌ماهی جمع کنیم|trans-title=Bia gush-mahi jam' konim (Sales, 1392/2013, 96 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9075-bia-goshmahi-jam-konim|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref> * ''به شیوهٔ خودشان عاشق می‌شوند'' («اؤز اۆسلوبلاری ایله عاشیق اوْلورلار»، سئوگی شعرلری، ۱۳۹۱) – مروارید {{ISBN|9789641912118}}<ref name="ik9071">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:به شیوهٔ خودشان عاشق می‌شوند|trans-title=Be shiveh-ye khodeshan ashegh mi-shavand (Morvarid, 1394/2015, 229 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9071-they-fall-in-love-in-their-own-way|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref> * ''باغ انار از این‌طرف است'' («نار باغی بو طرفده‌دیر»، ۱۳۹۰–۱۳۹۱ شعرلری؛ ۱۳۹۲) – {{Interlanguage link|نگاه یاییم‌ائوی|fa|انتشارات نگاه}} {{ISBN|9789643517700}}<ref name="ik9052">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:باغ انار از این طرف است|trans-title=Bagh-e anar az in taraf ast (Negah, 1392/2013, 136 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9052-the-pomegranate-garden-is-on-this-side|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref><ref name="nlai2894290">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:باغ انار از این طرف است (۱۳۹۰–۱۳۹۱) / علی باباچاهی|trans-title=Bagh-e anar az in taraf ast (1390–1391) / Ali Babachahi (catalogue record)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/2894290|publisher=National Library and Archives of Iran|access-date=3 October 2026}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''در غارهای پر از نرگس'' («نرگیزله دوْلو ماغارالاردا»، ۱۳۹۲) – نگاه {{ISBN|9789643518455}}<ref name="ik9054">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:در غارهای پر از نرگس|trans-title=Dar ghar-ha-ye por az narges (Negah, 1392/2013, 175 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9054-in-the-caves-full-of-narcissus|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref> * ''مجموعهٔ اشعار'' («شعرلر مجموعه‌سی»، بیرینجی جیلد، ۱۳۹۲؛ ایکینجی چاپ ۱۴۰۰، ۱۰۵۶ صحیفه) – نگاه {{ISBN|9789643518356}}؛ ''در بی‌تکیه‌گاهی''، ''جهان و روشنایی‌های غمناک''، ''از نسل آفتاب''، ''صدای شن''، ''از خاک‌مان آفتاب برمی‌آید''، ''آوای دریامردان''، ''با گل نارنج''، ''منزل‌های دریا بی‌نشان است''، ''نم‌نم بارانم''، ''عقل عذابم می‌دهد''، ''قیافه‌ام که خیلی مشکوک است''، ''رفته بودم به صید نهنگ'' و ''غرقی‌ها'' دفترلرینی احتیوا ائدیر<ref name="ik9053">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:مجموعه اشعار علی باباچاهی|trans-title=Majmu'eh-ye ash'ar-e Ali Babachahi (Negah, 2nd ed., 1400/2021, 1,056 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9053-collected-poems|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref> * ''{{Interlanguage link|این کشتی پر اسرار|fa|این کشتی پراسرار}}'' («بو سیرلی گمی»، ۱۳۹۳) – نگاه {{ISBN|9789643518721}}<ref name="ik9055">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:این کشتی پر اسرار|trans-title=In kashti-ye por-asrar (Negah, 1393/2014, 176 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9055-this-mysterious-ship|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref><ref name="nlai3268693">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:این کشتی پر اسرار / علی باباچاهی|trans-title=In kashti-ye por-asrar / Ali Babachahi (catalogue record)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3268693|publisher=National Library and Archives of Iran|access-date=3 October 2026}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''اتاق بر آب راه می‌روم'' («اوتاق، سو اۆستونده یئرییرم»، ۱۳۹۴) – سرزمین اهورایی {{ISBN|9786006792408}}<ref name="ik9068">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:اتاق بر آب راه می‌روم|trans-title=Otagh bar ab rah mi-ravam (Sarzamin-e Ahurayi, 1394/2015, 116 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9068-otagh-bar-abrah-miravam|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref><ref name="nlai3752248">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:اتاق بر آب راه می‌روم / علی باباچاهی|trans-title=Otagh bar ab rah mi-ravam / Ali Babachahi (catalogue record)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3752248|publisher=National Library and Archives of Iran|access-date=3 October 2026}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''قشنگی دنیا به همین است'' («دۆنیانین گؤزل‌لیگی بوندادیر»، ۱۳۹۵) – دریچه {{ISBN|9789648072143}}<ref name="ik9057">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:قشنگی دنیا به همین است|trans-title=Ghashangi-ye donya be hamin ast (Dariche, 1395/2016, 152 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9057-collected-poems|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref> * ''آدم‌ها در غروب اسم ندارند'' («آداملارین گۆن باتاندا آدی یوْخدور»، ۱۳۹۵) – نگاه {{ISBN|9786003761247}}<ref name="ik17709">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:آدم‌ها در غروب اسم ندارند|trans-title=Adam-ha dar ghorub esm nadarand (Negah, 1395/2016, 152 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/17709-people-have-no-name-at-sunset|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref><ref name="nlai4173916">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:آدم‌ها در غروب اسم ندارند / علی باباچاهی|trans-title=Adam-ha dar ghorub esm nadarand / Ali Babachahi (catalogue record)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4173916|publisher=National Library and Archives of Iran|access-date=3 October 2026}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''آئورا و دیگران من'' («آئورا و منیم باشقالاریم»، ۱۳۹۵) – پاتیزه {{ISBN|9786009618415}}<ref name="ik81299">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:آئورا و دیگران من|trans-title=Aura va digaran-e man (Patizeh, 1395/2016, 122 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/81299-aoura-va-digarane-man|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref><ref name="nlai4257719">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:آئورا و دیگران من / علی باباچاهی|trans-title=Aura va digaran-e man / Ali Babachahi (catalogue record)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4257719|publisher=National Library and Archives of Iran|access-date=3 October 2026}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''این کتاب هم آدم است! عاشق می‌شود'' («بو کیتاب دا اینساندیر! عاشیق اوْلور»، ۱۳۹۷؛ میلّی کیتابخانادا قئیده آلینان ایل: ۱۳۹۶) – سرزمین اهورایی {{ISBN|9786006792910}}<ref name="ik20683">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:این کتاب هم آدم است! عاشق می‌شود|trans-title=In ketab ham adam ast! Ashegh mi-shavad (Sarzamin-e Ahurayi, 1397/2018, 131 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/20683-in-ketab-ham-adam-ast|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref><ref name="nlai4651802">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:این کتاب هم آدم است عاشق می‌شود / علی باباچاهی|trans-title=In ketab ham adam ast, ashegh mi-shavad / Ali Babachahi (catalogue record)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4651802|publisher=National Library and Archives of Iran|access-date=3 October 2026}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''ژوزف تو مرخصی!'' («ژوزف، سن گئده بیلرسن!»؛ شاعیرین بۆتون دفترلریندن اؤزونون سئچدیگی شعرلر، «اجتماعی اؤغه‌نین ائیلمی» آدلی بیر متنله بیرلیکده؛ ۱۳۹۷، ۲۷۴ صحیفه) – مانیاهنر {{ISBN|9786008975083}}<ref name="ibna1398" /><ref name="ik17707">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:ژوزف تو مرخصی!|trans-title=Joseph, to morakhkhasi! (Mania Honar, 1397/2018, 274 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/17707-joseph|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref> * ''جهان متوجه شد (شعرهای اعتراض)'' («دۆنیا آنلادی (اعتیراض شعرلری)»، بیرینجی چاپ ۱۴۰۱) – آفتاب یاییم‌ائوی، [[نوروژ]] {{ISBN|978-1-4709-0021-2}}<ref name="aftab" /> کتاب هرمز یاییم‌ائوی ۱۴۰۳-ده ''در بی‌تکیه‌گاهی'' ({{ISBN|9786228365534}})<ref name="hormoz">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:در بی‌تکیه‌گاهی (شاعر: علی باباچاهی، انتشارات کتاب هرمز، ۱۴۰۳)|trans-title=Dar bi-tekyegahi (poet: Ali Babachahi, Ketab-e Hormoz, 1403/2024)|url=https://elmnet.ir/doc/31883063-2521|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> و ''عقل عذابم می‌دهد''<ref name="hormoz2">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:عقل عذابم می‌دهد (شاعر: علی باباچاهی، انتشارات کتاب هرمز، ۱۴۰۳)|trans-title=Aghl azabam mi-dahad (poet: Ali Babachahi, Ketab-e Hormoz, 1403/2024)|url=https://elmnet.ir/doc/31965239-81791|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> کیتابلارینی یئنیدن یاییملادی و ۱۴۰۴-ده عبدالله سلیمانی‌نین چالیشماسی ایله ''در غارهای نرگسی'' («نرگیزلی ماغارالاردا») آدلی بیر کیتابینی دا ({{ISBN|9786228365824}}) چاپ ائتدی.<ref name="hormoz3">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:در غارهای نرگسی (شاعر: علی باباچاهی، به اهتمام عبدالله سلیمانی، انتشارات کتاب هرمز، ۱۴۰۴)|trans-title=Dar ghar-ha-ye nargesi (poet: Ali Babachahi, edited by Abdollah Soleimani, Ketab-e Hormoz, 1404/2025)|url=https://elmnet.ir/doc/32288124-60289|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> === اوشاق شعری === * ''سوغات بهار: یک شعر بلند برای کودکان و نوجوانان'' («باهار سوْوقاتی: اوشاقلار و یئنی‌یئتمه‌لر اۆچۆن اوزون بیر شعر»، تبریز؛ میلّی کیتابخانادا قئیده آلینان ایل: ۱۳۳۷)<ref>{{cite web|language=fa|script-title=fa:سوغات بهار: یک شعر بلند برای کودکان و نوجوانان / علی باباچاهی|trans-title=Soghat-e bahar: a long poem for children and young people / Ali Babachahi (catalogue record)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/861843|publisher=National Library and Archives of Iran|access-date=1 October 2026|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200125195855/http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/861843|archivedate=2020-01-25|title=archive copy|accessdate=2026-10-03}}</ref> * ''چه کسی درِ قفس را باز کرد؟'' («قفسین قاپیسینی کیم آچدی؟»، ۱۳۵۶) – ابن‌سینا، تبریز<ref name="ibna2012" /><ref name="khabar" /> === ادبی تنقید و نظریه === بو لیستین قایناقلاری:<ref name="kanoon" /><ref name="ibna2012" /> * ''گزاره‌های منفرد'' («تک-تک حؤکملر»، بوگونکو ایران شعرینین تنقیدی اینجه‌له‌مه‌سی)، ۱-جی جیلد (۱۳۷۶، نارنج)؛ ۲-جی جیلد (۱۳۸۰، سپنتا)؛ اۆچ جیلدلیک چاپ (۱۳۸۹، دیبایه؛ {{ISBN|9789649961545}})<ref name="ik9094">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:گزاره‌های منفرد، سه جلد|trans-title=Gozareh-ha-ye monfared, three volumes (Dibayeh, 1389/2010, 2,384 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9094-single-statements|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref> * ''سه دهه شاعران حرفه‌ای'' («پروفئسیونال شاعیرلرین اۆچ اوْن ایلی»، ۱۳۸۱، ۴۸۸ صحیفه) – {{Interlanguage link|ویستار یاییم‌ائوی|fa|انتشارات ویستار}}<ref name="ik9101">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:سه دهه شاعران حرفه‌ای|trans-title=Se daheh sha'eran-e herfe'i (Vistar, 1381/2002, 488 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9101-se-dahe-shaer-herfeie|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref> * ''عاشقانه‌ترین‌ها'' («ان عاشیقانه‌لر»، ۱۳۰۰ ایله ۱۳۸۰ ایللری آراسینداکی شعرلرین سئچمه‌سی و اینجه‌له‌مه‌سی؛ ۱۳۸۴) – ثالث * ''بیرون پریدن از صف'' («صیرادان بایئیرا آتیلماق»، مۆصاحیبه، تنقید و مقاله؛ مازیار نیستانی‌نین چالیشماسی ایله؛ ۱۳۸۵، مفرغ‌نگار؛ یئنی چاپ ۱۳۹۷، پاتیزه) {{ISBN|9786009618446}}<ref name="ik97579">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:بیرون پریدن از صف|trans-title=Birun paridan az saf (Patizeh, 1397/2018, 334 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/97579-biroon-paridan-az-saf|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref> * ''شعر امروز، زن امروز'' («بوگونکو شعر، بوگونکو قادین»، سئچمه و اینجه‌له‌مه؛ ۱۳۸۶، ۵۲۸ صحیفه) – ویستار<ref name="ik9100">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:شعر امروز، زن امروز|trans-title=She'r-e emruz, zan-e emruz (Vistar, 1386/2007, 528 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9100-poetry-today-woman-of-today|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref> * ''گزاره‌های پیوست'' («باغلی حؤکملر»، فارس دیلینده یئنی شعرین دوخسان ایلی؛ ۱۳۹۳، ۶۲۲ صحیفه) – دیبایه {{ISBN|9789649961750}}<ref name="ik58674">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:گزاره‌های پیوست|trans-title=Gozareh-ha-ye peyvast (Dibayeh, 1393/2014, 622 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/58674-gozare-haye-peyvast|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref> * ''تأملات؛ از صفر'' («دۆشونجه‌لر؛ سیفیردان»، تنقید و مقاله؛ ایکینجی چاپ ۱۳۹۸، ۲۵۵ صحیفه) – نگاه {{ISBN|9786003762176}}؛ باباچاهی‌نین کیتابین تانیتیمیندا یازدیغینا گؤره، کیتابین آدی داها اؤنجه ائینی آدلا بیر ادبی درگیده یاییملانان و سوْنرالار ''بیرون پریدن از صف''ده توپلانان مقاله‌لر سیلسیله‌سیندن آلینمیشدیر، آنجاق او یازیلارین هئچ بیری بو کیتابدا یوْخدور.<ref name="ik9063">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:تأملات؛ از صفر|trans-title=Ta'ammolat; az sefr (Negah, 2nd ed., 1398/2019, 255 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9063-meditations-from-zero|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref> === آراشدیرما و سئچمه === بو لیستین قایناقلاری:<ref name="kanoon" /><ref name="bbc-obit" /> * ''شروه‌سرایی در جنوب ایران'' («ایرانین جنوبوندا شروه اوْخوما»، ۱۳۶۹، اقبال لاهوری؛ یئنی چاپ ۱۳۹۶، پاتیزه) {{ISBN|9786009618422}}؛ {{Interlanguage link|شروه|fa|شروه}} حاقیندا بیر آراشدیرما<ref name="ik97695">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:شروه‌سرایی در جنوب ایران|trans-title=Sharveh-sarayi dar jonub-e Iran (Patizeh, 1396/2017, 306 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/97695-sharveh-saraee|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref> * {{Interlanguage link|منوچهر شیبانی|fa|منوچهر شیبانی}}نین سئچیلمیش شعرلری (سئچمه و اینجه‌له‌مه؛ ۱۳۷۳) – مروارید * ''این بانگ دلاویز'' («بو اۆره‌یه یاتان سس»، {{Interlanguage link|فریدون توللی|fa|فریدون توللی}}نین حیاتی و شعری؛ ۱۳۸۰؛ ایکینجی چاپ ۱۳۹۸) – ثالث {{ISBN|9789647230018}}<ref name="ik17689">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:این بانگ دلاویز|trans-title=In bang-e delaviz (Sales, 2nd ed., 1398/2019, 532 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/17689-selected-poems|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref><ref name="nlai639927">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:این بانگ دلاویز: زندگی و شعر فریدون تولّلی / علی باباچاهی|trans-title=In bang-e delaviz: the life and poetry of Fereydoon Tavallali / Ali Babachahi (catalogue record)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/639927|publisher=National Library and Archives of Iran|access-date=3 October 2026}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="nlai6012194">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:این بانگ دلاویز / علی باباچاهی|trans-title=In bang-e delaviz / Ali Babachahi (catalogue record)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/6012194|publisher=National Library and Archives of Iran|access-date=3 October 2026}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * {{Interlanguage link|منوچهر نیستانی|fa|منوچهر نیستانی}}نین سئچیلمیش شعرلری (۱۳۸۴) – مروارید * ''زیباتری از جنون'' («دلیلیکدن داها گؤزل»، {{Interlanguage link|اسماعیل شاهرودی|fa|اسماعیل شاهرودی}}نین حیاتی و شعری؛ ۱۳۸۷؛ بئشینجی چاپ ۱۴۰۳) – ثالث {{ISBN|9789643803544}}<ref name="ik17710">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:زیباتری از جنون|trans-title=Zibatar az jonun (Sales, 5th ed., 1403/2024, 328 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/17710-ziba-tari-az-jonoun|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref> === سئچیلمیش مقاله‌لر === * «اۆچۆنجۆ دالغا: بولانیق و آسیلی بیر تعریف»، ''آدینه''، ۲۴-جۆ سایی، خرداد ۱۳۶۷ * «فارس دیلینده یئنی شعرین ۵۷ ایلی»، ''آدینه''، ۲۵-جی سایی، تیر ۱۳۶۷ * «۴۰-جی ایللردن بو گۆنه قدر شعر آخیملاری»، ''آدینه''، ۲۶-جی سایی، مرداد ۱۳۶۷ * «تصویرلرین چکیجیلیگی و سؤزلرین دویغو قاینارلیغی»، ''آدینه''، ۲۸-جی سایی، مهر ۱۳۶۷ * «نیمادان سوْنراکی شعرین محورلری و اؤزللیکلری»، ''کارنامه''، ۴-جۆ سایی، فروردین و اردیبهشت ۱۳۷۸ * «شعر بؤحرانی و اوْندان چیخیش یوْلو»، ''فرهنگ توسعه''، ۴۹-جو سایی، خرداد ۱۳۸۰<ref name="nlai189097">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:بحران شعر و راه برون رفت از آن / علی باباچاهی|trans-title=The crisis of poetry and the way out of it / Ali Babachahi (catalogue record)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/189097|publisher=National Library and Archives of Iran|access-date=3 October 2026}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * «حافظ و دیل اوْیونلاری کۆلتورو»، ''سالنامهٔ حافظ‌پژوهی'' («حافظ‌شوناسلیق ایل‌لیگی»)، ۶-جی دفتر، ۱۳۸۲ * «معنانین سونسوز گئنیشلیگی»، ''رودکی''، ۲۲-جی سایی، ۱۳۸۷<ref name="ensani" /> * «بعضاً شاهزاده‌لر زحمتکئش پرولئتاریادان داها آز عۆقده‌لیدیرلر»، ''{{Interlanguage link|مهرنامه|fa|مهرنامه}}''، ۲۶-جی سایی، آبان ۱۳۹۱<ref name="mehrnameh1391">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Ali Babachahi|script-title=fa:گاه شاهزاده‌ها از پرولتاریایی زحمتکش کم‌عقده‌ترند (مهرنامه، شمارهٔ ۲۶، آبان ۱۳۹۱)|trans-title=Princes are sometimes less hung-up than the toiling proletariat (Mehrnameh, no. 26, October–November 2012)|url=https://elmnet.ir/doc/876042-10581|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> * «{{Interlanguage link|احمدرضا احمدی|fa|احمدرضا احمدی}}نین "خاطراتیم" شعری حاقیندا»، ''برگ هنر''، ۳۲-جی سایی، قیش ۱۴۰۰<ref name="bargehonar1400">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Ali Babachahi|script-title=fa:دربارهٔ شعر «خاطرات من» احمدرضا احمدی (برگ هنر، شمارهٔ ۳۲، زمستان ۱۴۰۰)|trans-title=On the poem "My Memories" by Ahmadreza Ahmadi (Barg-e honar, no. 32, Winter 2021–2022)|url=https://elmnet.ir/doc/2656982-45112|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> === مۆصاحیبه‌لر === ==== کیتاب شکلینده ==== * ''تاریخ شفاهی ادبیات معاصر ایران'' («چاغداش ایران ادبیاتینین شیفاهی تاریخی»)، ۵-جی جیلد (عبدالله سادات‌مدنی‌نین علی باباچاهی ایله مۆصاحیبه‌سی؛ محمدهاشم اکبریانی‌نین نظارتی ایله؛ ۱۳۸۴) – روزنگار<ref name="oralhist1384">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی (تهیه‌کننده: عبدالله سادات‌مدنی، زیر نظر محمدهاشم اکبریانی، انتشارات روزنگار، ۱۳۸۴)|trans-title=Ali Babachahi (prepared by Abdollah Sadat-Madani, under the supervision of Mohammad-Hashem Akbariani, Ruznegar, 1384/2005)|url=https://elmnet.ir/doc/31000513-91322|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> * ''دری به اتاق مناقشه'' («تارتیشما اوتاغینا بیر قاپی»، باباچاهی ایله تخمینن ۳۵ ایللیک ادبی فعالیتی بوْیونجا آپاریلمیش مۆصاحیبه‌لرین توپلوسو؛ تخمینن ۵۰۰ صحیفه؛ ۱۳۹۴) – {{Interlanguage link|نگاه یاییم‌ائوی|fa|انتشارات نگاه}} {{ISBN|9786003760547}}<ref name="isna1394">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی: وضعیت ادبیات اسفناک است|trans-title=Ali Babachahi: the state of literature is deplorable|url=https://www.isna.ir/news/94121710769/|website=ISNA|date=7 March 2016|access-date=3 October 2026}}</ref><ref name="ibna1395">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:باباچاهی: «در ستایش مرگ» ساراماگو را در نوروز مطالعه کنید|trans-title=Babachahi: read Saramago's ''Death with Interruptions'' during Nowruz|url=https://www.ibna.ir/news/233294|website=Iran Book News Agency|date=22 March 2016|access-date=3 October 2026}}</ref> ''بیرون پریدن از صف'' (۱۳۸۵) کیتابی دا تنقید و مقاله‌لردن علاوه، اوْنون بیر نئچه مۆصاحیبه‌سینی احتیوا ائدیر (باخ: [[#ادبی تنقید و نظریه|ادبی تنقید و نظریه]]). ==== درگی و قزئتلرده ==== * «حجم شعری: تاپ گؤرک "حجم"ی تعریف ائتمه‌یه کیم گلیر!» ({{Interlanguage link|شمس آقاجانی|fa|شمس آقاجانی}}، علی باباچاهی، مظفر رؤیایی و یزدان سلحشورون ایشتیراکی ایله دَییرمی ماسا)، ''بایا''، ۴۱-جی سایی، ۱۳۸۵<ref name="baya1385">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:شعر حجم: حدس بزن چه کسی برای تعریف «حجم» می‌آید! (میزگرد با حضور شمس آقاجانی، علی باباچاهی، مظفر رویایی و یزدان سلحشور) (بایا، شمارهٔ ۴۱، ۱۳۸۵)|trans-title=Volume poetry: guess who's coming to define "volume"! (round table, Baya, no. 41, 1385/2006)|url=https://elmnet.ir/doc/1909011-77179|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> * «شعرین بولانیق سویو» (بوگونکو شعرین دورومو حاقیندا علی باباچاهی و {{Interlanguage link|محمد شمس لنگرودی|fa|محمد شمس لنگرودی}}نین دَییرمی ماساسی، بیرینجی بؤلوم)، ''[[شرق (قزئت)|شرق]]''، ۱۸۸۲-جی سایی، ۲۶ آبان ۱۳۹۲، ص ۹<ref name="shargh1392">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:آب گل‌آلود شعر (میزگرد علی باباچاهی و محمد شمس لنگرودی)|trans-title=The muddy water of poetry (round table between Ali Babachahi and Mohammad Shams Langeroodi)|url=http://www.sharghdaily.ir/1392/08/26/Files/PDF/13920826-1882-98-9.pdf|website=Shargh|date=17 November 2013|page=9|access-date=3 October 2026|archive-date=2013-11-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20131126055139/http://sharghdaily.ir/1392/08/26/Files/PDF/13920826-1882-98-9.pdf|url-status=dead}}</ref> * «پوست‌مودرنیست اوْلماق منیم یاندیریجی آرزوم دئییل!» ({{Interlanguage link|علی عبداللهی|fa|علی عبداللهی}}نین باباچاهی ایله مۆصاحیبه‌سی)، ''{{Interlanguage link|سینما و ادبیات|fa|سینما و ادبیات}}''، ۳۹-جو سایی، قیش ۱۳۹۲<ref name="abdollahi1392">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Ali Abdollahi|script-title=fa:پست‌مدرنیست بودن، اشتیاق سوزان من نیست!؛ گفت‌وگو با علی باباچاهی (سینما و ادبیات، شمارهٔ ۳۹، زمستان ۱۳۹۲)|trans-title=Being a postmodernist is not my burning desire! An interview with Ali Babachahi (Cinema va adabiyat, no. 39, Winter 2013–2014)|url=https://elmnet.ir/doc/425707-41498|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> ==== خبر آژانسلاری، سایتلار و دیگر مئدیالاردا ==== * «بوگونکو شاعیرلرین پسیخوْلوْژی درین یاپی‌یا دیقتی بیر نؤوع عیرفاندیر»، ''{{Interlanguage link|مهر خبر آژانسی|fa|خبرگزاری مهر}}''، ۲۵ مهر ۱۳۸۵<ref name="mehr" /> * «شاملو بَیه‌نمه‌دیگی شعرلری چاپ ائدیردی / هر آن بو ایمکان وار کی چئوریله‌ک!» (شهاب دارابیانین باباچاهی ایله اوْنون اللی ایللیک شاعیرلیگی حاقیندا مۆصاحیبه‌سی)، ''[[ایبنا]]''، ۱۱ دی ۱۳۹۶<ref name="ibna1396" /> * «سوسیال مئدیایا باخیشیم آدینه درگیسی کیمی‌دیر / هله ده آیاقدایام» (یئتمیش یئددینجی دوغوم گۆنو مۆناسیبتیله مۆصاحیبه)، ''ایبنا''، ۲۰ آبان ۱۳۹۸<ref name="ibna1398" /> * «بعضی‌لرینین "رؤیایی" شعرلری ایله آرالاری یاخشی دئییلدی» (ندا ولی‌پورون باباچاهی ایله {{Interlanguage link|یدالله رؤیایی|fa|یدالله رؤیایی}} حاقیندا مۆصاحیبه‌سی)، ''{{Interlanguage link|ایسنا|fa|ایسنا}}''، ۲۶ شهریور ۱۴۰۱<ref name="isna1401" /> * «علی باباچاهی‌نین چاغداش شعرین یوْلو حاقینداکی روایتی / فرقلی یازماغین جبری» (شیرزاد بسطامی‌نین باباچاهی ایله مۆصاحیبه‌سی؛ ''ایبنا''نین یازدیغینا گؤره ۱۳۹۰-جی ایللرین اوْرتالاریندا [[خورم‌آباد]]دا بیر شعر کونقره‌سینین حاشیه‌سینده آپاریلمیش و اوْنون وفاتیندان سوْنرا یاییملانمیشدیر)، ''ایبنا''، ۷ اسفند ۱۴۰۴<ref name="ibna547535">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:روایت علی باباچاهی از مسیر شعر معاصر / جبر متفاوت‌نویسی|trans-title=Ali Babachahi's account of the course of contemporary poetry / The compulsion to write differently|url=https://www.ibna.ir/news/547535|website=Iran Book News Agency|date=26 February 2026|access-date=3 October 2026}}</ref> ==== ایراندان خاریجده‌کی فارسدیللی مئدیالاردا مۆصاحیبه و شعر اوْخوما ==== * «عاشیق اوْلماغین ایتّیهامدیر؟ قبول ائدیرم» ({{Interlanguage link|مجتبا پورمحسن|fa|مجتبی پورمحسن}}ین شعرده عشقین رولو حاقیندا باباچاهی ایله مۆصاحیبه‌سی)، ''{{Interlanguage link|رادیو زمانه|fa|رادیو زمانه}}''، ۲۶ بهمن ۱۳۸۶<ref name="zamaneh2008" /> * ''رادیو زمانه'' اۆچۆن شعر اوْخوما: باباچاهی بیرینجی {{Interlanguage link|احمد شاملو شعر اؤدولو|fa|جایزه شعر احمد شاملو}} مراسیمیندن سوْنرا اؤدول آلان توپلوسو ''این کشتی پر اسرار''دان ایکی شعری بو مئدیا اۆچۆن اوْخودو (محمد تنگستانی‌نین گوزارشی، ۲۰ دی ۱۳۹۴).<ref name="zamaneh2016" /> * «ای...» و دیگر ایکی شعر: ''جهان متوجه شد'' اعتیراض توپلوسوندان اۆچ شعر کی ''بانگ'' ادبی نشریه‌سینین – ایراندان خاریجده {{Interlanguage link|شهریار مندنی‌پور|fa|شهریار مندنی‌پور}} و حسین نوش‌آذرین چالیشماسی ایله یاییملانان مۆستقیل بیر نشریه – یازدیغینا گؤره، شاعیرین اؤزو بو نشریه اۆچۆن سئچمیشدیر (۳۱ فروردین ۱۴۰۲).<ref name="baang" /> === سس یازیلاری و سی‌دی (شعر اوْخوما) === * ''امضای یادگاری: گزیدهٔ اشعار علی باباچاهی'' («یادیگار ایمضا: علی باباچاهی‌نین سئچیلمیش شعرلری»، شاعیرین سسی ایله؛ ۱۳۸۸) – تحقیقات نظری یاییم‌ائوی، [[ایصفاهان]]<ref name="nlai1846576">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:امضای یادگاری: گزیدهٔ اشعار علی باباچاهی / علی باباچاهی|trans-title=Emza-ye yadegari: selected poems of Ali Babachahi / Ali Babachahi (catalogue record)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/1846576|publisher=National Library and Archives of Iran|access-date=3 October 2026}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''این‌طوری فکر می‌کند'' («بئله دۆشونور»، شاعیرین سسی ایله؛ ''پیکاسو در آب‌های خلیج فارس''دان شعرلر؛ ۱۳۹۱) – خوش‌بیان سس شبکه‌سی مؤسسه‌سی * «گوته‌نین اوْن گئجه‌سی»نین یئددینجی گئجه‌سینده شعر اوْخوما (۲۴ مهر ۱۳۵۶؛ سس فایلی، ۳:۳۵)، «آزادی» سایتیندا یاییملانیب<ref name="azadi-babachahi-audio" /> === اثرلرینین ترجمه‌سی === باباچاهی‌نین شعرلری اینگیلیس، هوْلاند، کۆرد و عرب کیمی دیللره ترجمه ائدیلمیشدیر.<ref name="artebox" /> * ''این هم یک شوخی بود'' («بو دا بیر زارافات ایدی»، شعرلرین اینگیلیسجه ایکی‌دیللی سئچمه‌سی؛ سعید سعیدپورون ترجمه‌سی؛ ایوب صادقیانی‌نین چالیشماسی ایله؛ ۱۳۹۰؛ میلّی کیتابخانادا قئیده آلینان ایل: ۱۳۸۹) – ویستار<ref name="artebox" /><ref name="nlai1975258">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:این هم یک شوخی بود / علی باباچاهی|trans-title=In ham yek shukhi bud / Ali Babachahi (catalogue record)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/1975258|publisher=National Library and Archives of Iran|access-date=3 October 2026}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''از روزهای روشن'' («ایشیقلی گۆنلردن»، شعرلرین کۆردجه سئچمه‌سی؛ بابک صحرانوردون ترجمه‌سی){{citation needed|date=October 2026}} == باباچاهی حاقیندا اثرلر == === سندلی فیلملر === * ''{{Interlanguage link|این قیافه مشکوک|fa|این قیافه مشکوک}}'' («بو شۆبهه‌لی سیفت»، ۱۳۹۰)، وحید علیزاده رزازینین رئژیسوْرلوغو ایله باباچاهی‌نین شعری و حیاتی حاقیندا ۹۰ دقیقه‌لیک سندلی فیلم؛ ۱۳۹۰-جی ایلین یاییندا چکیلمیشدیر.<ref name="bbc-obit" /><ref name="zamaneh2023" /><ref name="shargh" /> بو فیلمده {{Interlanguage link|هوشنگ چالنگی|fa|هوشنگ چالنگی}}، {{Interlanguage link|مسعود بهنود|fa|مسعود بهنود}}، {{Interlanguage link|محمد محمدعلی|fa|محمد محمدعلی}}، {{Interlanguage link|محمد قائد|fa|محمد قائد}}، {{Interlanguage link|مدیا کاشیگر|fa|مدیا کاشیگر}}، {{Interlanguage link|احمد پوری|fa|احمد پوری}}، {{Interlanguage link|فتح‌الله بی‌نیاز|fa|فتح‌الله بی‌نیاز}}، {{Interlanguage link|فرخنده حاجی‌زاده|fa|فرخنده حاجی‌زاده}}، {{Interlanguage link|بهزاد خواجات|fa|بهزاد خواجات}}، رضا عامری، {{Interlanguage link|اردشیر رستمی|fa|اردشیر رستمی}}، {{Interlanguage link|علی عبداللهی|fa|علی عبداللهی}}، علیرضا مجابی و بابک صحرانورد اوْنون شعر و شخصیت یؤنلری حاقیندا دانیشیرلار.<ref name="shargh" /> بو فیلم ایلک دفعه ۲۴ اسفند ۱۳۹۰-دا مایا ادبی قروپونون تهرانین «خانهٔ مشق» مدنیت ائوینده باباچاهی‌نی آنماق اۆچۆن کئچیردیگی مراسیمده گؤستریلدی.<ref name="ibna2012" /> * ''باور کنید این هم یک شوخی بود'' («اینانین، بو دا بیر زارافات ایدی»، ۱۳۹۳)، محسن موسوی میرکلایی‌نین رئژیسوْرلوغو ایله بیر سندلی فیلم.<ref name="mahjoubi" /><ref name="tabnak" /> بو فیلم ''باور کنید: این هم یک شوخی بود!'' آدلی ۶۶ صحیفه‌لیک بیر کیتابلا بیرلیکده دی‌وی‌دی و کیتاب پاکئتی شکلینده ۱۳۹۶-دا سرزمین اهورایی یاییم‌ائوی طرفیندن یاییملاندی؛ {{ISBN|9786006792477}}<ref name="ik110132">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:دی‌وی‌دی مستند زندگی و آثار باباچاهی و کتاب «باور کنید: این هم یک شوخی بود!»|trans-title=DVD of the documentary on Babachahi's life and work, with the book "Bavar konid: in ham yek shukhi bud!" (Sarzamin-e Ahurayi, 1396/2017, 66 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/110132-babachahi|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref><ref name="nlai3969267">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:باورکنید: این هم یک شوخی بود / علی باباچاهی|trans-title=Bavar konid: in ham yek shukhi bud / Ali Babachahi (catalogue record)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3969267|publisher=National Library and Archives of Iran|access-date=3 October 2026}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === کیتابلار === * ''کتاب درنگ'' (بیرینجی دفتر: علی باباچاهی‌نین شعری و حیاتی؛ محمد لوطیجین چالیشماسی ایله) – تحقیقات نظری، ایصفاهان؛ علم‌نت بیلگی بانکی بو کیتابی «کتاب رنگ: ویژهٔ حیات ادبی علی باباچاهی» آدی و ۱۳۸۷ ایلی ایله قئیده آلمیشدیر.<ref name="rang1387">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:کتاب رنگ: ویژهٔ حیات ادبی علی باباچاهی (به اهتمام محمد لوطیج، انتشارات تحقیقات نظری، ۱۳۸۷)|trans-title=Ketab-e rang: special issue on the literary life of Ali Babachahi (edited by Mohammad Loutij, Tahghighat-e nazari, 1387/2008)|url=https://elmnet.ir/doc/30414066-41671|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> * ''هفتاد گل زرد: علی باباچاهی در وضعیت دیگر'' («یئتمیش ساری گۆل: علی باباچاهی باشقا دوروم‌دا»؛ توپلایان: محمد لوطیج؛ بیرینجی چاپ ۱۳۹۳، ۲۴۰ صحیفه) – سرزمین اهورایی {{ISBN|9786006792194}}؛ ایران‌کتابداکی تانیتیما گؤره، بو اثر باباچاهی‌نین شاعیرلیگینین ایلک اۆچ اوْن ایلینه توْخونمادان، ''نم‌نم بارانم''دان بو یانا اوْنون شعرینین اؤزللیکلرینی یئنیدن اوْخویور و شعرلرین یاخشی یا پیس اوْلماسی حاقیندا حؤکم وئرمک یئرینه، اوْنلارین اؤغه‌لرینی تحلیل ائده‌رک اوْخوجویا «شعرلری اوْخوماق اۆچۆن آچارلار» وئرمه‌یه چالیشیر.<ref name="ik9093">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:هفتاد گل زرد|trans-title=Haftad gol-e zard (Sarzamin-e Ahurayi, 1393/2014, 240 pp.)|url=https://www.iranketab.ir/book/9093-seventy-yellow-flowers|website=Iran Ketab|access-date=3 October 2026}}</ref><ref name="haftad1393">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:هفتاد گل زرد: علی باباچاهی در وضعیت دیگر (گردآورنده: محمد لوطیج، انتشارات سرزمین اهورایی، ۱۳۹۳)|trans-title=Haftad gol-e zard: Ali Babachahi in another situation (compiled by Mohammad Loutij, Sarzamin-e Ahurayi, 1393/2014)|url=https://elmnet.ir/doc/30635607-12312|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> * لطیف‌نژاد، فرخ. ''نحوهٔ تشکیل و دریافت متن در اشعار معاصر (نیما، سپهری و باباچاهی)''. سخن، ۱۳۹۶.<ref name="latifbook1396">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Farrokh Latifnejad|script-title=fa:نحوهٔ تشکیل و دریافت متن در اشعار معاصر (نیما، سپهری و باباچاهی) (کتاب، انتشارات سخن، ۱۳۹۶)|trans-title=The formation and reception of the text in contemporary poetry: Nima, Sepehri and Babachahi (book, Sokhan, 1396/2017)|url=https://elmnet.ir/doc/31392088-21231|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> * مظفری، نسرین؛ نوروزی، مرضیه. ''رام و نارام: آتشی - باباچاهی''. شلاک، ۱۳۹۷.<ref name="ramnaram1397" /> * محبی، ابراهیم. ''به سمت چهره‌های مختلفی: تحلیل سبکی اشعار علی باباچاهی و عباس صفاری بر اساس نظریهٔ شناختی''. پاتیزه، ۱۴۰۰.<ref name="mohebbibook1400" /> * شریفی، فیض. ''علی باباچاهی''. رئداکتوْر: لیلا صبوری‌زاده. حس هفتم، ۱۴۰۰.<ref name="sharifi1400">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Feyz Sharifi|script-title=fa:علی باباچاهی (کتاب، ویراستار: لیلا صبوری‌زاده، انتشارات حس هفتم، ۱۴۰۰)|trans-title=Ali Babachahi (book, edited by Leila Sabourizadeh, Hess-e haftom, 1400/2021)|url=https://elmnet.ir/doc/32118029-81722|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> * باقری، حسین. ''برخورد منقار پرنده به لالهٔ گوش: شالوده‌شکنی در اشعار علی باباچاهی (ده مجموعه شعر منتشرشدهٔ دههٔ نود شمسی)''. پاتیزه، ۱۴۰۲.<ref name="bagheribook1402" /><ref name="nlai9348106">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:برخورد منقار پرنده به لالهٔ گوش / حسین باقری|trans-title=Barkhord-e menghar-e parandeh be laleh-ye gush / Hossein Bagheri (catalogue record)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/9348106|publisher=National Library and Archives of Iran|access-date=3 October 2026}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * سلیمانی، عبدالله (چالیشماسی ایله). ''علی باباچاهی''. افراز، ۱۴۰۲.<ref name="soleimani1402">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:علی باباچاهی (کتاب، به اهتمام عبدالله سلیمانی، انتشارات افراز، ۱۴۰۲)|trans-title=Ali Babachahi (book, edited by Abdollah Soleimani, Afraz, 1402/2023)|url=https://elmnet.ir/doc/32249070-41131|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> * تکاوران، جاوید. ''گسست‌ها و پیوست‌های روایی در اشعار علی باباچاهی (از نم‌نم بارانم تا آئورا و دیگران من)''. خرد جاوید، ۱۴۰۳.<ref name="takavaran1403" /> === آراشدیرما مقاله‌لری === مقاله‌لرین آدلاری اصلی فارسجا شکلینده وئریلمیشدیر. * بهادری، محمدجلیل؛ ذوالفقاری، حسن. «بررسی توالی زمان در شعر از منظر پساساختارگرایی (با نگاهی به شعر علی باباچاهی)». ''زیبایی‌شناسی ادبی''، ۱۳-جۆ سایی، پاییز ۱۳۹۱.<ref name="bahadori1391" /> * محبی، ابراهیم؛ نیکخواه، مظاهر؛ حکیم‌آذر، محمد. «خوانش دو شعر از علی باباچاهی بر اساس نظریهٔ طرح‌واره در سبک‌شناسی شناختی». ''شعرپژوهی (بوستان ادب)''، ۳-جۆ سایی، پاییز ۱۳۹۸.<ref name="mohebbi1398" /> * احسانی اصطهباناتی، محمدامین؛ صرفی، محمدرضا. «باباچاهی و مؤلفه‌های زبانی شعر پست مدرن». ''مطالعات بلاغی''، ۱۲-جی دؤوره، ۲۳-جۆ سایی، یاز ۱۴۰۰.<ref name="ehsani1400" /> * خواجات، بهزاد. «بررسی تطبیقی یک شعر از علی باباچاهی و شمس لنگرودی بر اساس نظریهٔ ریزوماتیک ژیل دلوز». ''قند پارسی''، ۴-جۆ دؤوره، ۱۳-جۆ سایی، قیش ۱۴۰۰.<ref name="khajat1400" /> * محمدی، علی؛ قاسمی، طاهره. «بررسی "عنوان" در سروده‌های علی باباچاهی از رئالیسم تا پست مدرنیسم». ''دهخدا''، ۱۴-جۆ دؤوره، ۵۱-جی سایی، یاز ۱۴۰۱.<ref name="mohammadi1401" /> * عالی‌وند، مهران؛ دزفولیان، کاظم؛ طاهری، قدرت‌الله. «تحلیل منظرهٔ غروب در شعر "پسینگاهی ۲" از علی باباچاهی با توجه به نظریهٔ ساختار افق میشل کولو». ''ادبیات پارسی معاصر''، ۱۲-جی دؤوره، ۱-جی سایی، یاز و یای ۱۴۰۱.<ref name="alivand1401" /> * محمدلو، ذکیه؛ محمدی، برات؛ آب‌برین، سیف‌الدین. «بررسی و نقد و تحلیل گونه‌های هنجارگریزی معنایی در شعر علی باباچاهی». ''زیبایی‌شناسی ادبی''، ۱۳-جۆ دؤوره، ۵۲-جی سایی، یای ۱۴۰۱.<ref name="mohammadlou1401" /> * جوهرزاده، روناک؛ حکمت، شاهرخ؛ عزیزی، مجید. «تحلیل زیبایی‌شناختی نمودهای پست‌مدرنیستی در دو مجموعهٔ "نم‌نم بارانم" و "عقل عذابم می‌دهد" از علی باباچاهی». ''زیبایی‌شناسی ادبی''، ۱۳-جۆ دؤوره، ۵۳-جۆ سایی، پاییز ۱۴۰۱.<ref name="joharzadeh1401" /> * شیرگردون، محبوبه. «بررسی جلوه‌های زیبایی‌شناسی در اشعار علی باباچاهی (مورد مطالعه: هفت مجموعهٔ شعری)». ''زیبایی‌شناسی ادبی''، ۱۳-جۆ دؤوره، ۵۳-جۆ سایی، پاییز ۱۴۰۱.<ref name="shirgardoon1401" /> * لطیف‌نژاد رودسری، فرخ. «تأثیر جهان اشاری در تشخیص جهان معرفتی شعر "دوری و..." اثر باباچاهی بر پایهٔ نظریهٔ بوطیقای شناختی جهان‌های متن پل ورث». ''نقد و نظریهٔ ادبی''، ۷-جی دؤوره، ۲-جی سایی، پاییز و قیش ۱۴۰۱.<ref name="latifnejad1401" /> * حسینعلی‌زاده، آسیه؛ صدری مجد، هانیه؛ فرحبخش اصفهان، شاهپرک. «نقد فرمالیستی اشعار کیومرث منشی‌زاده و علی باباچاهی بر مبنای الگوی جفری لیچ». ''گنجینهٔ زبان و ادبیات فارسی''، ۲-جی دؤوره، ۱-جی سایی، یاز ۱۴۰۳.<ref name="hosseinalizadeh1403" /> * امینی، لیلا؛ اوجاق علیزاده، شهین؛ هاشمی اصفهانی، سیده ماندانا. «چندصدایی در اشعار علی باباچاهی و رضا براهنی در تطبیق با تشبیه در هنرهای تجسمی معاصر». ''مطالعات هنر اسلامی''، ۲۱-جی دؤوره، ۵۴-جۆ سایی، یای ۱۴۰۳.<ref name="amini1403a" /> * امینی، لیلا؛ اوجاق علیزاده، شهین؛ هاشمی، سیده ماندانا. «بررسی شعر افشانشی در دهه هفتاد با تکیه بر اشعار علی باباچاهی». ''سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی''، ۱۷-جی دؤوره، ۱۰۶-جی سایی، اسفند ۱۴۰۳.<ref name="amini1403b" /> * سلاجقه، امیر؛ نیک‌پناه، منصور؛ سالاری، مصطفی. «بررسی شگردهای هنجارگریزی نحوی پسانیمایی در شعر شاعران شاخص دهه هفتاد». ''سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی''، ۱۸-جی دؤوره، ۱۱۳-جۆ سایی، مهر ۱۴۰۴.<ref name="salajegheh1404">{{cite journal|language=fa|author1=Amir Salajegheh|author2=Mansour Nikpanah|author3=Mostafa Salari|script-title=fa:بررسی شگردهای هنجارگریزی نحوی پسانیمایی در شعر شاعران شاخص دهه هفتاد|trans-title=Techniques of post-Nimaic syntactic deviation in the poetry of the leading poets of the 1990s|journal=Sabk-shenasi-ye nazm va nasr-e farsi (Bahar-e adab)|volume=18|issue=113|date=September–October 2025|url=https://elmnet.ir/doc/2980038-42971|access-date=2 October 2026}}</ref> === ادبی نشریه‌لرده تنقید و تانیتیم === * باقری، نرگس. «"شعر امروز، زن امروز" در یک نگاه». ''کتاب ماه ادبیات''، ۲۱-جی سایی (آردیجیل ۱۳۵)، دی ۱۳۸۷.<ref name="bagheri1387">{{cite journal|language=fa|author1=Narges Bagheri|script-title=fa:«شعر امروز، زن امروز» در یک نگاه (بررسی کتاب «شعر امروز، زن امروز» علی باباچاهی)|trans-title="She'r-e emruz, zan-e emruz" at a glance (a review of Ali Babachahi's book)|journal=Ketab-e mah-e adabiyat|issue=21 (135)|date=December 2008 – January 2009|url=https://elmnet.ir/doc/727732-11261|access-date=2 October 2026}}</ref> * بهبهانی، سیمین. «نگاهی به چند شعر باباچاهی». ''چامه''، ۲۳-جۆ سایی، اردیبهشت و خرداد ۱۴۰۱.<ref name="behbahani1401" /> * دستغیب، عبدالعلی. «پست‌مدرنیسم در شعرهای باباچاهی». ''جهان کتاب''، ۱۵-جی ایل، ۳ و ۴-جۆ سایی (آردیجیل ۲۵۴)، خرداد و تیر ۱۳۸۹.<ref name="dastgheib1389" /> * دستغیب، عبدالعلی. «تازگی‌های شعر باباچاهی این‌جایی‌تر است». ''چامه''، ۲۳-جۆ سایی، اردیبهشت و خرداد ۱۴۰۱.<ref name="dastgheib1401" /> === کونفرانس مقاله‌لری === * شیری، قهرمان. «شعر گفتار و شعر پسانیمایی». «افسانه» اؤلکه کونفرانسی، ۱۳۸۹.<ref name="shiri1389">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Ghahreman Shiri|script-title=fa:شعر گفتار و شعر پسانیمایی (مقالهٔ همایش کشوری افسانه، ۱۳۸۹)|trans-title=Speech poetry and post-Nimaic poetry (paper, Afsaneh national conference, 1389/2010)|url=https://elmnet.ir/doc/20327453-10482|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> * شاکری، جلیل؛ محمدی‌نسب، سمیه. «برجسته‌سازی‌های زبانی در شعر علی باباچاهی بر مبنای الگوی زبان‌شناختی جفری لیچ». فارس دیلی و ادبیاتی آراشدیرمالاری کونفرانسی، ۱۳۹۴.<ref name="shakeri1394">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Jalil Shakeri and Somayeh Mohammadinasab|script-title=fa:برجسته‌سازی‌های زبانی در شعر علی باباچاهی بر مبنای الگوی زبان‌شناختی جفری لیچ (مقالهٔ همایش پژوهش‌های زبان و ادبیات فارسی، ۱۳۹۴)|trans-title=Linguistic foregrounding in the poetry of Ali Babachahi based on Geoffrey Leech's model (conference paper, 1394/2015)|url=https://elmnet.ir/doc/20794504-91751|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> * مظفری، نسرین؛ نوروزی، مرضیه. «جایگاه عشق در اشعار منوچهر آتشی و علی باباچاهی». دیل و ادبیات بین‌الخالق کونقره‌سی، ۱۳۹۵.<ref name="mozaffari1395">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Nasrin Mozaffari and Marzieh Nowruzi|script-title=fa:جایگاه عشق در اشعار منوچهر آتشی و علی باباچاهی (مقالهٔ کنگرهٔ بین‌المللی زبان و ادبیات، ۱۳۹۵)|trans-title=The place of love in the poems of Manouchehr Atashi and Ali Babachahi (conference paper, 1395/2016)|url=https://elmnet.ir/doc/20611155-8163|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> * مظفری، نسرین؛ نوروزی، مرضیه. «علی باباچاهی و تأملات مرگ‌اندیشانهٔ وی». دینی کۆلتور و دۆشونجه دؤردونجو بین‌الخالق کونقره‌سی، ۱۳۹۷.<ref name="mozaffari1397a">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Nasrin Mozaffari and Marzieh Nowruzi|script-title=fa:علی باباچاهی و تأملات مرگ‌اندیشانهٔ وی (مقالهٔ چهارمین کنگرهٔ بین‌المللی فرهنگ و اندیشهٔ دینی، ۱۳۹۷)|trans-title=Ali Babachahi and his meditations on death (conference paper, 1397/2018)|url=https://elmnet.ir/doc/20839205-12211|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> * مظفری، نسرین؛ نوروزی، مرضیه. «بررسی جامعه‌شناختی هنری در اشعار علی باباچاهی». بیوْلوْژیک آنتروپولوژی و اینسانی علملر کونقره‌سی، ۱۳۹۷.<ref name="mozaffari1397b">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Nasrin Mozaffari and Marzieh Nowruzi|script-title=fa:بررسی جامعه‌شناختی هنری در اشعار علی باباچاهی (مقالهٔ کنگرهٔ انسان‌شناسی زیستی و علوم انسانی، ۱۳۹۷)|trans-title=A sociological study of art in the poems of Ali Babachahi (conference paper, 1397/2018)|url=https://elmnet.ir/doc/20962981-52902|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> * قلاوندی، زیبا؛ تکاوران، جاوید. «انواع گسست روایت در اشعار علی باباچاهی». موقاییسه‌لی آراشدیرما یاناشماسی ایله ادبی تحقیقاتین بیرینجی میلّی کونفرانسی، ۱۳۹۷.<ref name="ghalavandi1397a">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Ziba Ghalavandi and Javid Takavaran|script-title=fa:انواع گسست روایت در اشعار علی باباچاهی (مقالهٔ نخستین همایش ملی تحقیقات ادبی با رویکرد مطالعات تطبیقی، ۱۳۹۷)|trans-title=Types of narrative rupture in the poems of Ali Babachahi (conference paper, 1397/2018)|url=https://elmnet.ir/doc/21006832-91961|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> * قلاوندی، زیبا؛ تکاوران، جاوید. «گسست‌ها و پیوست‌های روایی در اشعار علی باباچاهی (از نم‌نم بارانم تا آئورا و دیگران من)». فارس دیلی و ادبیاتی ایکینجی بین‌الخالق کونفرانسی، ۱۳۹۷.<ref name="ghalavandi1397b">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Ziba Ghalavandi and Javid Takavaran|script-title=fa:گسست‌ها و پیوست‌های روایی در اشعار علی باباچاهی (از نم‌نم بارانم تا آئورا و دیگران من) (مقالهٔ دومین همایش بین‌المللی زبان و ادبیات فارسی، ۱۳۹۷)|trans-title=Narrative ruptures and continuities in the poems of Ali Babachahi (conference paper, 1397/2018)|url=https://elmnet.ir/doc/20986416-71091|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> * صادقی نقدعلی علیا، فاطمه؛ رستم‌پور، فاطمه. «استعاره‌گریزی در شعر علی باباچاهی». فارس دیلی و ادبیاتینی تبلیغ ائتمه انجمنینین اوْن اۆچۆنجۆ بین‌الخالق ییغینجاغی، ۱۳۹۷.<ref name="sadeghi1397">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Fatemeh Sadeghi Naghdali Olya and Fatemeh Rostampour|script-title=fa:استعاره‌گریزی در شعر علی باباچاهی (مقالهٔ سیزدهمین گردهمایی بین‌المللی انجمن ترویج زبان و ادب فارسی، ۱۳۹۷)|trans-title=Avoidance of metaphor in the poetry of Ali Babachahi (conference paper, 1397/2018)|url=https://elmnet.ir/doc/21091742-42281|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> === دیسسئرتاسیالار === * خزایی، سارا. «برجسته‌سازی در اشعار علی باباچاهی». ماگیستر دیسسئرتاسیاسی، {{Interlanguage link|اراک بیلیم‌یوردو|fa|دانشگاه اراک}}، ۱۳۸۹.<ref name="khazaei1389" /> * بزی، طاهره. «سیمای معشوق در اشعار علی باباچاهی». ماگیستر دیسسئرتاسیاسی، {{Interlanguage link|زابل بیلیم‌یوردو|fa|دانشگاه زابل}}، ۱۳۹۲.<ref name="bazzi1392" /> * هاشمی، طاهره. «تقابل‌های دوگانه در اشعار علی باباچاهی». ماگیستر دیسسئرتاسیاسی، زابل بیلیم‌یوردو، ۱۳۹۳.<ref name="hashemi1393" /><ref name="nlai4085141">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:بررسی تقابل‌های دوگانه در اشعار علی باباچاهی / طاهره هاشمی|trans-title=A study of binary oppositions in the poems of Ali Babachahi / Tahereh Hashemi (catalogue record)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/4085141|publisher=National Library and Archives of Iran|access-date=3 October 2026}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * پالاش، محمود. «بررسی عناصر اقلیمی و بومی‌گرایی در شعر علی باباچاهی». ماگیستر دیسسئرتاسیاسی، زابل بیلیم‌یوردو، ۱۳۹۳.<ref name="palash1393" /><ref name="nlai3897575">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:بررسی عناصر اقلیمی و بومی‌گرایی در شعر علی باباچاهی / محمود پالاش|trans-title=A study of regional elements and localism in the poetry of Ali Babachahi / Mahmoud Palash (catalogue record)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3897575|publisher=National Library and Archives of Iran|access-date=3 October 2026}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * محمدی‌نسب، سمیه. «بررسی و تبیین مؤلفه‌های شعر پست‌مدرنیستی در اشعار رضا براهنی، علی باباچاهی و یدالله رویایی». ماگیستر دیسسئرتاسیاسی، {{Interlanguage link|رفسنجان ولی‌عصر بیلیم‌یوردو|fa|دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان}}، ۱۳۹۳.<ref name="mohammadinasab1393">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Somayeh Mohammadinasab|script-title=fa:بررسی و تبیین مؤلفه‌های شعر پست‌مدرنیستی در اشعار رضا براهنی، علی باباچاهی و یدالله رویایی (پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشد، دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان، ۱۳۹۳)|trans-title=The components of postmodernist poetry in the poems of Reza Baraheni, Ali Babachahi and Yadollah Royaee (master's thesis, Vali-e-Asr University of Rafsanjan, 1393/2014)|url=https://elmnet.ir/doc/10864669-27189|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref> * مهدوی هفشجانی، امیر. «بررسی تحلیلی مناسبات فرم و معنا در شعر دهه هفتاد ایران» (رضا براهنی، علی باباچاهی، حافظ موسوی، شمس آقاجانی، مهرداد فلاح، علی عبدالرضایی، محمد آزرم و گراناز موسوی‌نین شعرلری و گؤروشلرینین اینجه‌لنمه‌سی ایله). ماگیستر دیسسئرتاسیاسی، آزاد ایسلام بیلیم‌یوردو، مرکزی تهران شؤعبه‌سی، ۱۳۹۳.<ref name="mahdavi1393">{{citation|mode=cs1|language=fa|author=Amir Mahdavi Hafshejani|script-title=fa:بررسی تحلیلی مناسبات فرم و معنا در شعر دهه هفتاد ایران (پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، ۱۳۹۳)|trans-title=An analytical study of the relations between form and meaning in Iranian poetry of the 1990s (master's thesis, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, 1393/2014)|url=https://elmnet.ir/doc/10847280-61032|website=Elmnet|access-date=2 October 2026}}</ref><ref name="nlai3965008">{{citation|mode=cs1|language=fa|script-title=fa:بررسی تحلیلی مناسبات فرم و معنا در شعر دهه هفتاد ایران / امیر مهدوی هفشجانی|trans-title=An analytical study of the relations between form and meaning in Iranian poetry of the 1990s / Amir Mahdavi Hafshejani (catalogue record)|url=http://opac.nlai.ir/opac-prod/bibliographic/3965008|publisher=National Library and Archives of Iran|access-date=3 October 2026}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ترابی، عبدالرسول. «کاربرد طنز و گونه‌های آن در اشعار علی باباچاهی». ماگیستر دیسسئرتاسیاسی، [[پیام نور بیلیم‌یوردو]]، فارس اوستانی، ۱۳۹۴.<ref name="torabi1394" /> * لطیف‌نژاد رودسری، فرخ. «متنیّت در شعر معاصر با تکیه بر اشعار نیما، سپهری، باباچاهی». دوکتورا دیسسئرتاسیاسی، [[مشهد فردوسی بیلیم‌یوردو]]، ۱۳۹۴.<ref name="latifnejad1394" /> === ایراندان خاریجده‌کی فارسدیللی مئدیالاردا عکس-صدا === * «مروری بر قتل‌های زنجیره‌ای پس از هفت سال: بخش سوم، اتوبوس مرگ» (باباچاهی‌نین آدی ارمنستان اتوبوسونون سرنیشینلری لیستینده). ''{{Interlanguage link|رادیو فردا|fa|رادیو فردا}}''، ۳ آذر ۱۳۸۴.<ref name="radiofarda" /> * سرکوهی، فرج. «هفت‌روز کتاب؛ شعر باباچاهی، نمایشنامهٔ استادمحمد و شعر ترکی صلاحی» (''گل باران هزار روزه'' اۆزه‌رینه تنقید). ''{{Interlanguage link|بی‌بی‌سی فارسی|fa|بی‌بی‌سی فارسی}}''، ۵ آبان ۱۳۹۰.<ref name="sarkouhi1390" /> * برزگر، جمشید. «سالگرد «سفر مرگ»؛ اتوبوسی که دیگر حرکت نمی‌کند؟». ''بی‌بی‌سی فارسی''، ۱۵ مرداد ۱۳۹۴.<ref name="bbc2015" /> * کوشه، اسفندیار. «''جهان متوجه شد'': اشعار اعتراضی علی باباچاهی». ''{{Interlanguage link|رادیو زمانه|fa|رادیو زمانه}}''، ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۲.<ref name="zamaneh2023" /> * «علی باباچاهی، شاعر و منتقد ادبی درگذشت». ''بی‌بی‌سی فارسی''، ۴ اسفند ۱۴۰۴.<ref name="bbc-obit" /> * «علی باباچاهی، شاعر و منتقد ادبی، در ۸۳ سالگی درگذشت». ''رادیو فردا''، ۴ اسفند ۱۴۰۴.<ref name="radiofarda2026" /> * «علی باباچاهی شاعر و منتقد ادبی درگذشت». ''ایران امروز''، ۴ اسفند ۱۴۰۴.<ref name="ie-obit" /> * محجوبی، حسام. «وقتی علیه علی باباچاهی شعار «دیکتاتور شتاب کن، اشعار ما را چاپ کن» سر دادند». ''بی‌بی‌سی فارسی''، ۵ اسفند ۱۴۰۴.<ref name="mahjoubi" /> * نوش‌آذر، حسین. «''جهان متوجه شد'' از علی باباچاهی: وقتی محبوبه فریاد می‌کشد». ''رادیو زمانه''، ۵ اسفند ۱۴۰۴.<ref name="noushazar" /> * ایران یازیچیلار کانونو. «بیانیهٔ کانون نویسندگان ایران دربارهٔ درگذشت علی باباچاهی» (تکرار یاییم). ''ایران امروز''، ۵ اسفند ۱۴۰۴.<ref name="kanoon" /> == همچنین باخ == * [[نیما یوشیج]] * [[احمد شاملو]] * [[فروغ فرخزاد]] == قایناق‌لار == {{قایناق|2}} == ائشیک باغلانتی‌لار == * [https://www.radiozamaneh.com/255182/ علی باباچاهی‌نین «این کشتی پر اسرار»دان شعر اوْخوماسی]، رادیو زمانه * {{IMDb name|11595433}} * [https://azadi.art/%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%A8 «ده شب: شب‌های شعر گوته»]، «آزادی» سایتی: پوستر، سس یازیلاری و ''ده شب'' کیتابینین دیجیتال نۆسخه‌سی (فارسجا) * [https://azadi.art/wp-content/uploads/2023/01/%D8%B4%D8%A8-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85-%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%87%DB%8C.mp3 علی باباچاهی‌نین «اوْن گئجه»نین یئددینجی گئجه‌سینده شعر اوْخوماسی] (سس فایلی، ۲۴ مهر ۱۳۵۶) {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:باباچاهی، علی}} [[بؤلمه:۱۹۴۲-جی میلادی ایلده دوغولان‌لار]] [[بؤلمه:۲۰۲۶-جی میلادی ایلده اؤلن‌لر]] [[بؤلمه:ایرانلی شاعیرلر]] [[بؤلمه:۲۰. یوز ایلده شاعیرلر]] [[بؤلمه:۲۱. یوز ایلده شاعیرلر]] [[بؤلمه:یازیچیلار]] jx3nqgvi7ntsafxpu63nqritnobxdp0 0 298890 1594283 1593629 2026-10-21T07:21:27Z RaviRaval3006 64085 RaviRaval3006، [[جیندال استیل لیمیتد]] صفحه‌سینی [[جندل استیل لیمیتد]]-ه آپاردی: Updating the SA spelling of the company name for consistency with reliable sources. 1593628 wikitext text/x-wiki '''جیندال استیل لیمیتد''' ([[اینگیلیسجه]]: Jindal Steel Limited) سهامی عام و یا [[خالقا آچیق شیرکت]]دیر. بۇ شیرکت [[انرژی]] و [[پولاد]] ساحه‌سینده فعالیّت گؤستریر. شیرکت [[Hisar (city)|Hisar]] طرفیندن قۇرولموش‌دور. {{Infobox company | name = Jindal Steel Limited | logo = Jindal Steel Limited Logo.png | logo_size = 200px | type = [[Public company|Public]] | traded_as = {{BSE|532286}}<br>{{NSE|JINDALSTEL}}<br>[[BSE SENSEX|BSE SENSEX Constituent]]<br>[[S&P CNX Nifty|CNX Nifty Constituent]] | foundation = 1952 | founder = [[O P Jindal]] at [[Hisar (city)|Hisar]] | location = [[یئنی دهلی]], [[هیندوستان]]<ref>{{Cite web |title=archive copy |url=http://www.jindalsteelpower.com/contact/network-address.aspx |accessdate=2018-12-23 |archivedate=2014-02-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140222145400/http://www.jindalsteelpower.com/contact/network-address.aspx }}</ref> | area_served = Worldwide | key_people = [[Naveen Jindal]] ([[Chairman]])<ref name=AR201314/><br>{{nowrap|(Ravi Uppal [[Managing Director|MD]] and Group [[CEO]])}} | industry = [[Steel]], [[Energy industry|Energy]] | products = [[Steel]], [[دمیر]], [[Electricity generation]] and [[Electricity distribution|distribution]] | revenue = {{nowrap|{{increase}} {{INRConvert|273.83|b}} (2018)<ref name=AR201314>{{cite web |url=https://www.moneycontrol.com/financials/jindal%20steel/results/consolidated-yearly/JSP |title=Annual Report 2013-14 |publisher=Jindal Steel and Power |accessdate= September 2014}}</ref> }} |company_name=Jindal Steel Limited|company_logo=Jindal Steel Limited Logo.png}} == قایناق‌لار == {{قایناق}} اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«[[:en:Jindal Steel and Power|Jindal Steel Limited]]»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۰ دسامبر ۲۰۱۸ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر). {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Jindal Steel Limited | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{شیرکت-قارالاما}} {{Authority control}} [[بؤلمه:شیرکت‌لر]] 9own0g40jblszi3cwnegrcmchn5qjqx 1 303291 1594285 1593631 2026-10-21T07:21:28Z RaviRaval3006 64085 RaviRaval3006، [[دانیشیق:جیندال استیل لیمیتد]] صفحه‌سینی [[دانیشیق:جندل استیل لیمیتد]]-ه آپاردی: Updating the SA spelling of the company name for consistency with reliable sources. 773296 wikitext text/x-wiki {{دانیشیق}} kbw7iqfqfaoulujtzssszdkt7ddqh5m 0 382163 1594281 1594278 2026-10-20T17:21:56Z Shawwww 63559 Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/LanaEasa56|LanaEasa56]] ([[User talk:LanaEasa56|talk]]) (TwinkleGlobal) 1594281 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Yukari Tamura | image = | alt = | caption = | native_name = 田村 ゆかり | native_name_lang = ja | birth_name = <!-- only use if different from name --> | birth_date = {{دوغوم تاریخی ایله یاش|1976|02|27}}<ref name="Profile">{{cite web |title=田村ゆかり{{pipe}}日本タレント名鑑 |url=https://www.vip-times.co.jp/?talent_id=W00-0391 |website=[[Nihon Tarento Meikan]] |accessdate=18 February 2019 |language=ja}}</ref> | birth_place = [[فوکوئوکا اوستانی]], Japan<ref name="Profile" /> | occupation = {{Flatlist| * [[Voice acting in Japan|Voice actress]] * [[Single|singer]] }} | years_active = 1997–present | agent = Amuleto | height = 157 cm<ref name="Profile" /> | website = {{Official URL}} | module = {{Infobox musical artist|embed=yes | background = solo_singer | genre = {{Flatlist| * [[J-pop]] * [[Music of Japan#Theme music|anison]] * [[pop rock]] }} | instrument = Vocals | years_active = 2001–present | label = {{Plainlist| * [[Universal Music Japan|PolyGram Japan]] (1997–2001) * [[کونامی]] (2001–2007) * [[King Records (Japan)|King]] (2007–2016) * [[Mages (company)|Cana aria]]/[[Teichiku Records|Teichiku]] (2017–present) }} | associated_acts = [[یوئی هوریئه]], [[Move (Japanese band)|Move]] }} }} '''یوکاری تامورا''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Yukari Tamura) [[ژاپون|ژاپونلی]] [[موسیقیچی]] - چئشیتلی [[موسیقی ژانری|موسیقی ژانرلاریندا]] اثرلر یارادیب. یوکاری تامورا ۲۷ فوریه ۱۹۷۶ ‏ تاریخینده حیاتا گؤز آچیب. == قایناقلار == {{قایناق}} {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Yukari Tamura | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{موسیقی-قارالاما}} {{Authority control}} [[بؤلمه:موسیقیچیلر]] o1dp6o8y4faga74mkq33uv2sf5fpu83 0 383771 1594280 1594279 2026-10-20T17:21:51Z Shawwww 63559 Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/LanaEasa56|LanaEasa56]] ([[User talk:LanaEasa56|talk]]) (TwinkleGlobal) 1594280 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Yui Horie | image = <!-- filename only, no "File:" or "Image:" prefix, and no enclosing [[brackets]] --> | alt = <!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software --> | caption = | native_name = 堀江 由衣 | native_name_lang = ja | birth_name = <!-- only use if different from name --> | birth_date = {{Birth date and age|1976|09|20}}<ref name="Profile">{{cite web |title=堀江 由衣｜日本タレント名鑑 |url=https://www.vip-times.co.jp/?talent_id=W00-0564 |website=[[Nihon Tarento Meikan]] |accessdate=19 February 2019 |language=ja}}</ref> | birth_place = [[توکیو]], Japan<ref name="Profile" /> | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|death date†|birth date†}} --> | death_place = | other_names = | occupation = {{Flatlist| *[[Voice acting in Japan|Voice actress]] *[[Singing|singer]] }} | years_active = 1997&ndash;present | agent = VIMS | height = 155.2&nbsp;cm<ref name="Profile" /> | awards = Best Supporting Actress at [[4th Seiyu Awards]] | website = {{URL|http://king-cr.jp/artist/horie/}} | module = {{Infobox musical artist|embed=yes | background = solo_singer | genre = {{Flatlist| *[[J-pop]] *[[Music of Japan#Theme music|anison]] }} | instrument = {{Flatlist| *Vocals}} | label = {{Flatlist| *[[Pony Canyon]] *[[King Records (Japan)|Starchild / King]] }} | associated_acts = {{Flatlist| *[[Aice5]] *[[Yukari Tamura]] *Yamato Nadeshiko *Kurobara Hozonkai}} }} }} '''یوئی هوریئه''' ([[اینگیلیس دیلی|اینگیلیسجه]]: Yui Horie) [[ژاپون|ژاپونلی]] [[موسیقیچی]] - چئشیتلی [[موسیقی ژانری|موسیقی ژانرلاریندا]] اثرلر یارادیب. یوئی هوریئه ۲۰ سپتامبر ۱۹۷۶ ‏ تاریخینده [[توکیو]] شهرینده حیاتا گؤز آچیب. == قایناقلار == {{قایناق}} {{قارداش_پروژه‌لر_باغلانتی قوتوسو | یازار =no | ویکی‌سؤزلوک =no | ویکی‌کیتاب =no | ویکی‌سؤز =no | ویکی‌قایناق =no | ویکی‌آمبار =Yui Horie | ویکی‌خبر =no | ویکی‌گیل =no | ویکی‌دولانما =no | ویکی‌بیلیم‌یورد =no }} {{موسیقی-قارالاما}} {{Authority control}} [[بؤلمه:موسیقیچیلر]] 0n6ji7qwaa1icmyqfbpz0ernpt3lm6b 0 618323 1594284 2026-10-21T07:21:27Z RaviRaval3006 64085 RaviRaval3006، [[جیندال استیل لیمیتد]] صفحه‌سینی [[جندل استیل لیمیتد]]-ه آپاردی: Updating the SA spelling of the company name for consistency with reliable sources. 1594284 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[جندل استیل لیمیتد]] {{Redirect category shell| {{R from move}} }} n8kkvs4tinq8i9inyva6di0c5xez68p 1 618324 1594286 2026-10-21T07:21:28Z RaviRaval3006 64085 RaviRaval3006، [[دانیشیق:جیندال استیل لیمیتد]] صفحه‌سینی [[دانیشیق:جندل استیل لیمیتد]]-ه آپاردی: Updating the SA spelling of the company name for consistency with reliable sources. 1594286 wikitext text/x-wiki #تغییر_مسیر [[دانیشیق:جندل استیل لیمیتد]] {{Redirect category shell| {{R from move}} }} iv65jvi6xveekwppfnd6erwhdskcgjz