Vikisitat azwikiquote https://az.wikiquote.org/wiki/Ana_s%C9%99hif%C9%99 MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter Media Xüsusi Müzakirə İstifadəçi İstifadəçi müzakirəsi Vikisitat Vikisitat müzakirəsi Fayl Fayl müzakirəsi MediaViki MediaViki müzakirəsi Şablon Şablon müzakirəsi Kömək Kömək müzakirəsi Kateqoriya Kateqoriya müzakirəsi TimedText TimedText talk Modul Modul müzakirəsi Tədbir Tədbir müzakirəsi 0 2142 206519 196506 2026-06-03T11:43:46Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* Y */ 206519 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} '''Vladimir İliç Ulyanov''' və ya qısaca '''Lenin''' (rus. Влади́мир Ильи́ч Ле́нин, 22 aprel 1870, Simbirsk, Simbirsk quberniyası, Rusiya imperiyası – 21 yanvar 1924) — rus inqilabçısı, marksist, publisist, leninizm nəzəriyyəsinin yaradıcısı, SSRİ-in qurucusu. {{ABC}} == A == * Ağıllı o adam deyildir ki, səhv etmir. Belə adamlar yoxdur və ola da bilməz. Ağıllı o adamdır ki, onun etdiyi səhvlər çox da mühüm olmur və bunları asanlıqla düzəldə bilir. * Antisemitizm yəhudilərə qarşı düşmənçilik yaymaq deməkdir. Lənətə gəlmiş çar monarxiyası son günlərini yaşayarkən cahil fəhlə və kəndliləri yəhudilərə qarşı qızışdırmağa çalışırdı. Çar polisi torpaq sahibləri və kapitalistlərlə ittifaqda yəhudilərə qarşı talanlar təşkil etdi. Torpaq sahibləri və kapitalistlər yoxsulluq üzündən işgəncələrə məruz qalan fəhlə və kəndlilərin nifrətini yəhudilərə qarşı yönəltməyə çalışırdılar. Başqa ölkələrdə də tez-tez görürük ki, kapitalistlər zəhmətkeşlərin gözlərini kor etmək, onların diqqətini zəhmətkeş xalqın əsl düşməni olan kapitaldan yayındırmaq üçün yəhudilərə qarşı nifrət bəsləyirlər. Yəhudilərə qarşı nifrət yalnız torpaq sahiblərinə və kapitalistlərə köləliyin fəhlə və kəndlilər arasında uçurum cəhaləti yaratdığı ölkələrdə davam edir. Yəhudilər haqqında yayılan yalan və böhtanlara ancaq ən cahil və məzlum insanlar inana bilər. Bu, kahinlərin bidətçiləri odda yandırdığı, kəndlilərin əsarətdə yaşadığı, xalqın əzilmiş və susqun olduğu qədim feodal dövrünün sağ qalmasıdır. Bu qədim, feodal cəhalət keçib gedir; insanların gözü açılır. Zəhmətkeş xalqın düşməni yəhudilər deyil. Fəhlələrin düşmənləri bütün ölkələrin kapitalistləridir. Yəhudilər arasında da işləyən insanlar var və onlar çoxluq təşkil edir. Onlar da bizim kimi kapitalın əzdiyi qardaşlarımızdır; onlar bizim sosializm uğrunda mübarizədə yoldaşlarımızdır. Yəhudilər arasında da ruslar və bütün xalqlarda olduğu kimi istismarçılar və kapitalistlər də var. Kapitalistlər müxtəlif dinlərə, müxtəlif millətlərə və müxtəlif irqlərə mənsub işçilər arasında nifrət toxumu səpməyə və qızışdırmağa çalışırlar. İşləməyənlər isə kapitalın gücü ilə hakimiyyətdə saxlanılır. Zəngin yəhudilər, varlı ruslar kimi və bütün ölkələrin zənginləri işçiləri sıxışdırmaq, əzmək, soymaq və parçalamaq üçün ittifaqdadırlar. Yəhudilərə işgəncə verən və təqib edən lənətə gəlmiş çarizmə ayıb olsun. Yəhudilərə nifrət bəsləyənlərə, başqa millətlərə qarşı nifrət bəsləyənlərə ar olsun. * Arzu etmədən yaratmaq olmaz. == B == * Biz səhvlərimizdən öyrənməliyik. * Bu ədəbiyyat azad bir ədəbiyyat olacaq, çünki bu ədəbiyyatın sıralarına şəxsi mənfəət və mənsəb hissi deyil, sosializm ideyası və zəhmətkeşlərə rəğbət hissi yeni - yeni qüvvələr cəlb edəcəkdir. Bu ədəbiyyat azad bir ədəbiyyat olacaqdır ; çünki o, həyatdan doymuş qadın qəhrəmanlara və piyinin çoxluğundan darıxan və əziyyət çəkən « yuxarıdaki on minlərə» deyil, ölkənin qaymağını, onun qüvvətini və gələcəyini təşkil edən milyonlarla və on milyonlarla zəhmətkeşlərə xidmət edəcəkdir. Bu ədəbiyyat, bəşəriyyətin ən yeni inqilabi fikirlərini sosializm proletariatının təcrübə və canlı işi ilə birləşdirən, keçmişin təcrübəsi ilə hal - hazırki təcrübəsi arasında daima qarşılıqlı təsir yaradan azad bir ədəbiyyat olacaqdır. == C == * Cəmiyyətdə yaşayib, cəmiyyətdən azad olmaq mümkün deyil. == Ç == * Çoxdan deyilib ki, inqilablı nəzəriyyətsiz inqilab hərəkəti ola bilməz və indiki vaxtlarda bunu sübut etmək lazım deyil. == D == * Dil insanlar arasında ən mühüm ünsiyyət vasitəsidir. * Dövlətin tamamilə yox olması üçün tam kommunizm lazımdır. == E == * [[Elm]] üçün arxayınçılıqdan və yerində saymaqdan təhlükəli heç nə yoxdur. == H == * Hər bir aşbaz qadın dövləti idarə etməyə qadirdir. * Həyat ziddiyyətlərlə irəliləyir və canlı ziddiyyətlər insan ağlının əvvəlcə zənn etdiyindən qat-qat zəngin, çoxçəhətli və məzmunludur. == İ == * İdeyalar kütləni ələ alanda gücə çevrilir. * İnqilabi nəzəriyyə olmadan heç bir inqilabi hərəkat ola bilməz. * İnqilabımız vətənpərvərliyə qarşı mübarizə apardı. Brest sülhü dövründə biz vətənpərvərliyə qarşı çıxmalı olduq. Dedik: əgər sən sosialistsənsə, bütün vətənpərvərlik hisslərini beynəlxalq inqilab naminə qurban verməlisən. * İnsan özü haqqında dediklərinə və ya düşündüyünə görə deyil, etdiklərinə görə mühakimə olunur. * İnsanın nəyə qadir olduğu yalnız maneələrlə mübarizədə aydın olur. * İstedad nadirdir. Sistemli və diqqətlə dəstəklənməlidir. == K == * Kapitalist cəmiyyətində azadlıq həmişə qədim Yunan respublikalarında olduğu kimi qalır: qul sahibləri üçün azadlıq. * Köləliyini dərk edən və azadlığı uğrunda mübarizəyə qalxan qul artıq qul olmaqdan yarıya qədər çıxıb. == Q == * Qəzet təkcə kollektiv təbliğatçı və kollektiv təşviqatçı deyil, həm də kollektiv təşkilatçıdır. == M == [[Şəkil:Илич - panoramio.jpg|thumb|1871-ci il Fransa inqilabı ilə müqayisədə rus inqilabının məqsəd və vəzifələrindəki bütün fərqlərə baxmayaraq, rus proletariatı Paris Kommunası tərəfindən ilk dəfə istifadə edilən eyni mübarizə üsuluna - vətəndaş müharibəsinə müraciət etməli oldu. [[Vladimir Lenin]]]] * Məğlubiyyətlərimizi və çatışmazlıqlarımızı etiraf etməkdən çəkinmədiyimiz zaman qalib olmağı öyrənəcəyik. * Məhəbbətdə iki nəfər iştirak edir, bunun nəticəsində də üçüncü - yeni həyat yaranır. Burada ictimai mənafe gizlənir, kollektivə qarşı borc əmələ gəlir. * 1871-ci il Fransa inqilabı ilə müqayisədə rus inqilabının məqsəd və vəzifələrindəki bütün fərqlərə baxmayaraq, rus proletariatı Paris Kommunası tərəfindən ilk dəfə istifadə edilən eyni mübarizə üsuluna - vətəndaş müharibəsinə müraciət etməli oldu. == N == * Nə qədər ki, dövlət var, azadlıq yoxdur. Azadlıq olanda dövlət olmaz. * Nəzəri cəhətdən kapitalizmlə kommunizm arasında müəyyən bir keçid dövrü olduğuna şübhə yoxdur. Bu dövr bu sosial təsərrüfat sisteminin hər ikisinin xüsusiyyətlərini və ya xassələrini birləşdirməyə bilməz. Bu keçid dövrü ölməkdə olan kapitalizmlə yeni yaranmaqda olan kommunizm arasında - və ya başqa sözlə: məğlub olmuş, lakin məhv edilməmiş kapitalizmlə artıq doğulmuş, lakin hələ də tamamilə zəif olan kommunizm arasında mübarizə dövrü ola bilməz. == O == * Oxumaq, oxumaq, yenə də oxumaq! == R == * Rəhbər - iş zamanı diktatordur. * Rus ağıllısı, adətən, ya yəhudidir, ya da yəhudi qarışığı. * Rus dilini korlayırıq. Biz lazımsız yerə əcnəbi sözlərdən istifadə edirik. Biz onlardan səhv istifadə edirik. Çatışmazlıqlar, nöqsanlar, boşluqlar deyə bildiyiniz halda niyə “qüsur” deyirsiniz?.. Ehtiyac olmadan əcnəbi sözlərdən istifadəyə müharibə elan etməyimizin vaxtı deyilmi? == S == * Saxta ibrət, saxta lovğalıq mənəvi ölüm deməkdir, o siyasi ölümün əsl rəhnidir. * Siyasətdə dürüstlük gücün, ikiüzlülük zəifliyin nəticəsidir. * Siyasi hakimiyyət bir sinfin digər sinfi əzmək üçün təşkil edilmiş gücüdür. * Sülh - müharibələr arasındakı fasilədir. == T == * Tarixi ləyaqətlər tarixi şəxsiyyətlərin müasir tələblərlə müqayisədə nəyi vermədiyinə görə deyil, sələfləri ilə müqayisədə yeni bir şey verdiyinə görə qiymətləndirilir. == Ü == * Ümidsizlik pisliyin səbəblərini başa düşməyən, çıxış yolu görməyən və mübarizə apara bilməyənlərə xasdır. == V == * [[Vətənpərvərlik]] - əsrlər və min illər boyu vətənlərin bir-birindən ayrı olmasının doğurduğu ən dərin duyğulardan biridir. * Vətənpərvərlik məhz kiçik sahibkarların həyat şəraiti ilə bağlı olan hissdir. == Y == * Yeni sistemimizin xarab olduğunu iddia edirlər. Lakin xatırlayırsınızsa, ilk düzəldilən buxar maşınının də xarab olduğu iddia edilmişdi. Amma indi buxarla işləyən maşınlar var. Nə olursa, olsun, dünya üzərində sosialist bir cəmiyyətin qurula biləcəyini isbatladıq. == Haqqında == * Lenin Rusiyada sosialist sistemi qurmaq üçün hakimiyyəti öz partiyasının əlinə almaq istəyirdi. Bu, tamamilə yeni bir anlayış idi, biz bunu Marksda görmürük. Marksın fikrincə, heç bir siyasi forma onun tərkibində ola biləcək bütün məhsuldar qüvvələr inkişaf etmədikcə məhv olmur; yeni, daha yüksək istehsal münasibətləri köhnə cəmiyyətin bətnində onların maddi mövcudluğu şərtləri yaranmayana qədər heç vaxt yaranmır. Marksın fikrincə, sosializm o zaman gələ bilər ki, kapitalist sistemində gələcək məhsuldar qüvvələrə yer qalmasın. Əksinə, maddi şərait yetişəndə ​​mütləq sosializm gələcək. Lenin sosialist istehsal münasibətləri üçün maddi şərait yaratmaq üçün əvvəlcə köhnə cəmiyyəti yıxmaq və yeni cəmiyyət qurmaq lazım olduğunu irəli sürərək Marksın tezisini alt-üst etdi. [[Adam Tsiolkoş]] == İstinadlar == {{İstinad siyahısı}} {{SSRİ liderləri}} [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:Ruslar]] [[Kateqoriya:Siyasətçilər]] [[Kateqoriya:SSRİ siyasətçiləri]] [[Kateqoriya:SSRİ rəhbərləri]] [[Kateqoriya:1870-ci ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:1924-cü ildə vəfat edənlər]] 0q61z6eg4thh9qa44nn0ooe1z63qr8s 206520 206519 2026-06-03T11:46:57Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* Haqqında */ 206520 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} '''Vladimir İliç Ulyanov''' və ya qısaca '''Lenin''' (rus. Влади́мир Ильи́ч Ле́нин, 22 aprel 1870, Simbirsk, Simbirsk quberniyası, Rusiya imperiyası – 21 yanvar 1924) — rus inqilabçısı, marksist, publisist, leninizm nəzəriyyəsinin yaradıcısı, SSRİ-in qurucusu. {{ABC}} == A == * Ağıllı o adam deyildir ki, səhv etmir. Belə adamlar yoxdur və ola da bilməz. Ağıllı o adamdır ki, onun etdiyi səhvlər çox da mühüm olmur və bunları asanlıqla düzəldə bilir. * Antisemitizm yəhudilərə qarşı düşmənçilik yaymaq deməkdir. Lənətə gəlmiş çar monarxiyası son günlərini yaşayarkən cahil fəhlə və kəndliləri yəhudilərə qarşı qızışdırmağa çalışırdı. Çar polisi torpaq sahibləri və kapitalistlərlə ittifaqda yəhudilərə qarşı talanlar təşkil etdi. Torpaq sahibləri və kapitalistlər yoxsulluq üzündən işgəncələrə məruz qalan fəhlə və kəndlilərin nifrətini yəhudilərə qarşı yönəltməyə çalışırdılar. Başqa ölkələrdə də tez-tez görürük ki, kapitalistlər zəhmətkeşlərin gözlərini kor etmək, onların diqqətini zəhmətkeş xalqın əsl düşməni olan kapitaldan yayındırmaq üçün yəhudilərə qarşı nifrət bəsləyirlər. Yəhudilərə qarşı nifrət yalnız torpaq sahiblərinə və kapitalistlərə köləliyin fəhlə və kəndlilər arasında uçurum cəhaləti yaratdığı ölkələrdə davam edir. Yəhudilər haqqında yayılan yalan və böhtanlara ancaq ən cahil və məzlum insanlar inana bilər. Bu, kahinlərin bidətçiləri odda yandırdığı, kəndlilərin əsarətdə yaşadığı, xalqın əzilmiş və susqun olduğu qədim feodal dövrünün sağ qalmasıdır. Bu qədim, feodal cəhalət keçib gedir; insanların gözü açılır. Zəhmətkeş xalqın düşməni yəhudilər deyil. Fəhlələrin düşmənləri bütün ölkələrin kapitalistləridir. Yəhudilər arasında da işləyən insanlar var və onlar çoxluq təşkil edir. Onlar da bizim kimi kapitalın əzdiyi qardaşlarımızdır; onlar bizim sosializm uğrunda mübarizədə yoldaşlarımızdır. Yəhudilər arasında da ruslar və bütün xalqlarda olduğu kimi istismarçılar və kapitalistlər də var. Kapitalistlər müxtəlif dinlərə, müxtəlif millətlərə və müxtəlif irqlərə mənsub işçilər arasında nifrət toxumu səpməyə və qızışdırmağa çalışırlar. İşləməyənlər isə kapitalın gücü ilə hakimiyyətdə saxlanılır. Zəngin yəhudilər, varlı ruslar kimi və bütün ölkələrin zənginləri işçiləri sıxışdırmaq, əzmək, soymaq və parçalamaq üçün ittifaqdadırlar. Yəhudilərə işgəncə verən və təqib edən lənətə gəlmiş çarizmə ayıb olsun. Yəhudilərə nifrət bəsləyənlərə, başqa millətlərə qarşı nifrət bəsləyənlərə ar olsun. * Arzu etmədən yaratmaq olmaz. == B == * Biz səhvlərimizdən öyrənməliyik. * Bu ədəbiyyat azad bir ədəbiyyat olacaq, çünki bu ədəbiyyatın sıralarına şəxsi mənfəət və mənsəb hissi deyil, sosializm ideyası və zəhmətkeşlərə rəğbət hissi yeni - yeni qüvvələr cəlb edəcəkdir. Bu ədəbiyyat azad bir ədəbiyyat olacaqdır ; çünki o, həyatdan doymuş qadın qəhrəmanlara və piyinin çoxluğundan darıxan və əziyyət çəkən « yuxarıdaki on minlərə» deyil, ölkənin qaymağını, onun qüvvətini və gələcəyini təşkil edən milyonlarla və on milyonlarla zəhmətkeşlərə xidmət edəcəkdir. Bu ədəbiyyat, bəşəriyyətin ən yeni inqilabi fikirlərini sosializm proletariatının təcrübə və canlı işi ilə birləşdirən, keçmişin təcrübəsi ilə hal - hazırki təcrübəsi arasında daima qarşılıqlı təsir yaradan azad bir ədəbiyyat olacaqdır. == C == * Cəmiyyətdə yaşayib, cəmiyyətdən azad olmaq mümkün deyil. == Ç == * Çoxdan deyilib ki, inqilablı nəzəriyyətsiz inqilab hərəkəti ola bilməz və indiki vaxtlarda bunu sübut etmək lazım deyil. == D == * Dil insanlar arasında ən mühüm ünsiyyət vasitəsidir. * Dövlətin tamamilə yox olması üçün tam kommunizm lazımdır. == E == * [[Elm]] üçün arxayınçılıqdan və yerində saymaqdan təhlükəli heç nə yoxdur. == H == * Hər bir aşbaz qadın dövləti idarə etməyə qadirdir. * Həyat ziddiyyətlərlə irəliləyir və canlı ziddiyyətlər insan ağlının əvvəlcə zənn etdiyindən qat-qat zəngin, çoxçəhətli və məzmunludur. == İ == * İdeyalar kütləni ələ alanda gücə çevrilir. * İnqilabi nəzəriyyə olmadan heç bir inqilabi hərəkat ola bilməz. * İnqilabımız vətənpərvərliyə qarşı mübarizə apardı. Brest sülhü dövründə biz vətənpərvərliyə qarşı çıxmalı olduq. Dedik: əgər sən sosialistsənsə, bütün vətənpərvərlik hisslərini beynəlxalq inqilab naminə qurban verməlisən. * İnsan özü haqqında dediklərinə və ya düşündüyünə görə deyil, etdiklərinə görə mühakimə olunur. * İnsanın nəyə qadir olduğu yalnız maneələrlə mübarizədə aydın olur. * İstedad nadirdir. Sistemli və diqqətlə dəstəklənməlidir. == K == * Kapitalist cəmiyyətində azadlıq həmişə qədim Yunan respublikalarında olduğu kimi qalır: qul sahibləri üçün azadlıq. * Köləliyini dərk edən və azadlığı uğrunda mübarizəyə qalxan qul artıq qul olmaqdan yarıya qədər çıxıb. == Q == * Qəzet təkcə kollektiv təbliğatçı və kollektiv təşviqatçı deyil, həm də kollektiv təşkilatçıdır. == M == [[Şəkil:Илич - panoramio.jpg|thumb|1871-ci il Fransa inqilabı ilə müqayisədə rus inqilabının məqsəd və vəzifələrindəki bütün fərqlərə baxmayaraq, rus proletariatı Paris Kommunası tərəfindən ilk dəfə istifadə edilən eyni mübarizə üsuluna - vətəndaş müharibəsinə müraciət etməli oldu. [[Vladimir Lenin]]]] * Məğlubiyyətlərimizi və çatışmazlıqlarımızı etiraf etməkdən çəkinmədiyimiz zaman qalib olmağı öyrənəcəyik. * Məhəbbətdə iki nəfər iştirak edir, bunun nəticəsində də üçüncü - yeni həyat yaranır. Burada ictimai mənafe gizlənir, kollektivə qarşı borc əmələ gəlir. * 1871-ci il Fransa inqilabı ilə müqayisədə rus inqilabının məqsəd və vəzifələrindəki bütün fərqlərə baxmayaraq, rus proletariatı Paris Kommunası tərəfindən ilk dəfə istifadə edilən eyni mübarizə üsuluna - vətəndaş müharibəsinə müraciət etməli oldu. == N == * Nə qədər ki, dövlət var, azadlıq yoxdur. Azadlıq olanda dövlət olmaz. * Nəzəri cəhətdən kapitalizmlə kommunizm arasında müəyyən bir keçid dövrü olduğuna şübhə yoxdur. Bu dövr bu sosial təsərrüfat sisteminin hər ikisinin xüsusiyyətlərini və ya xassələrini birləşdirməyə bilməz. Bu keçid dövrü ölməkdə olan kapitalizmlə yeni yaranmaqda olan kommunizm arasında - və ya başqa sözlə: məğlub olmuş, lakin məhv edilməmiş kapitalizmlə artıq doğulmuş, lakin hələ də tamamilə zəif olan kommunizm arasında mübarizə dövrü ola bilməz. == O == * Oxumaq, oxumaq, yenə də oxumaq! == R == * Rəhbər - iş zamanı diktatordur. * Rus ağıllısı, adətən, ya yəhudidir, ya da yəhudi qarışığı. * Rus dilini korlayırıq. Biz lazımsız yerə əcnəbi sözlərdən istifadə edirik. Biz onlardan səhv istifadə edirik. Çatışmazlıqlar, nöqsanlar, boşluqlar deyə bildiyiniz halda niyə “qüsur” deyirsiniz?.. Ehtiyac olmadan əcnəbi sözlərdən istifadəyə müharibə elan etməyimizin vaxtı deyilmi? == S == * Saxta ibrət, saxta lovğalıq mənəvi ölüm deməkdir, o siyasi ölümün əsl rəhnidir. * Siyasətdə dürüstlük gücün, ikiüzlülük zəifliyin nəticəsidir. * Siyasi hakimiyyət bir sinfin digər sinfi əzmək üçün təşkil edilmiş gücüdür. * Sülh - müharibələr arasındakı fasilədir. == T == * Tarixi ləyaqətlər tarixi şəxsiyyətlərin müasir tələblərlə müqayisədə nəyi vermədiyinə görə deyil, sələfləri ilə müqayisədə yeni bir şey verdiyinə görə qiymətləndirilir. == Ü == * Ümidsizlik pisliyin səbəblərini başa düşməyən, çıxış yolu görməyən və mübarizə apara bilməyənlərə xasdır. == V == * [[Vətənpərvərlik]] - əsrlər və min illər boyu vətənlərin bir-birindən ayrı olmasının doğurduğu ən dərin duyğulardan biridir. * Vətənpərvərlik məhz kiçik sahibkarların həyat şəraiti ilə bağlı olan hissdir. == Y == * Yeni sistemimizin xarab olduğunu iddia edirlər. Lakin xatırlayırsınızsa, ilk düzəldilən buxar maşınının də xarab olduğu iddia edilmişdi. Amma indi buxarla işləyən maşınlar var. Nə olursa, olsun, dünya üzərində sosialist bir cəmiyyətin qurula biləcəyini isbatladıq. == Haqqında == == Ə == * Əslində, [[leninizm]] Marksın təliminin davamı və inkişafı deyil, Leninin müstəqil və ayrıca konsepsiyasıdır. Leninizmin bütün mahiyyəti Leninin 1917-ci ildə yazdığı "Dövlət və İnqilab" əsərində var. Söhbət hakimiyyəti necə əldə etmək və onu necə saxlamaq məsələsindən gedir. Leninin fikrincə, hakimiyyəti əldə etmək və saxlamaq aləti "yeni tipli partiya", lazım gələrsə, bu və ya digər "cəbhə", bu və ya digər "şura" adı ilə pərdələnmiş monopartiyadır. [[Adam Tsiolkoş]] == L == * Lenin Rusiyada sosialist sistemi qurmaq üçün hakimiyyəti öz partiyasının əlinə almaq istəyirdi. Bu, tamamilə yeni bir anlayış idi, biz bunu Marksda görmürük. Marksın fikrincə, heç bir siyasi forma onun tərkibində ola biləcək bütün məhsuldar qüvvələr inkişaf etmədikcə məhv olmur; yeni, daha yüksək istehsal münasibətləri köhnə cəmiyyətin bətnində onların maddi mövcudluğu şərtləri yaranmayana qədər heç vaxt yaranmır. Marksın fikrincə, sosializm o zaman gələ bilər ki, kapitalist sistemində gələcək məhsuldar qüvvələrə yer qalmasın. Əksinə, maddi şərait yetişəndə ​​mütləq sosializm gələcək. Lenin sosialist istehsal münasibətləri üçün maddi şərait yaratmaq üçün əvvəlcə köhnə cəmiyyəti yıxmaq və yeni cəmiyyət qurmaq lazım olduğunu irəli sürərək Marksın tezisini alt-üst etdi. [[Adam Tsiolkoş]] * Leninin hər iki əsas təlimi: "yeni tipli partiya", yəni monopartiyadan istifadə edərək mərkəzləşdirilmiş, diktator dövlət hakimiyyəti doktrinası və 19-cu əsrdə özəl kapitalistlərin sənaye müəssisələri tikdiyi üsullardan istifadə edərək müasir istehsal vasitələrinin qurulması doktrinası. əsrlərlə sıx bağlıdır, biri olmadan digəri ola bilməz. Onlara heç bir halda marksizm və ya sosializm deyilməli, onlara leninizm, kommunizm və ya sovetizm deyilməlidir. [[Adam Tsiolkoş]] == İstinadlar == {{İstinad siyahısı}} {{SSRİ liderləri}} [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:Ruslar]] [[Kateqoriya:Siyasətçilər]] [[Kateqoriya:SSRİ siyasətçiləri]] [[Kateqoriya:SSRİ rəhbərləri]] [[Kateqoriya:1870-ci ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:1924-cü ildə vəfat edənlər]] gh99zjviqhcl8z2kypbo57jw0dgiwwh 0 2290 206518 202557 2026-06-03T11:37:31Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* X */ 206518 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} '''Volter''' (Fransızca: François-Marie Arouet; 21 noyabr 1694, Paris — 30 may 1778, Paris) — XVII əsr Fransa maarifçilərinin görkəmli nümayəndəsi, şair, publisist, tarixçi, insan hüquqları müdafiəçisi. Əsl adı '''Fransua-Mari Arue'''dir. {{ABC}} == A == * Acgözlük sevgidən də kordur. * Adamlar əldə etdikləri pis hərəkətlərdən heç vaxt vicdan əzabı çəkmirlər. * Axıra kimi danışmaq darıxdırmağın ən düzgün üsuludur. * Ağıl mənə Allahın mövcud olduğunu deyir. Bununla yanaşı, ağıl mənə bunun nə olduğunu heç vaxt bilməyəcyimi də deyir. * Ağılla yalan danışmağı bacarmayan düşmənlərə malik olmaq böyük xoşbəxtlikdir. * Allah böyük batalyonların yox, yaxşı atıcıların tərəfindədir. * Allah insanı öz simasına və bənzərinə görə yaratdı, insan da eyni tərzdə Ona əvəzin verdi. * Allah, məni dostlardan qoru, düşmənlərlə özüm bacararam. * [[Allah]] olmasaydı, onu uydurmaq lazım gələrdi. * Allah öz keşişinin kütlüyünə görə heç də əzab çəkməməlidir. * Allaha inanmaq mümkün deyil, ona inanmamaq isə mənasızlıqdır. * Allaha qarşı günah işlədənlər o dünyada, insanlara qarşı günah işlədənlər isə bu dünyada cəzalanmalıdır. * Artıqlıq son dərəcə zəruri bir şeydir. * Astronomiya üçün astrologiya nədirsə, din üçün xurafat odur: sağlam ananın dəli qızı. * Ateizm — ağıllı, xurafat isə axmaq adamların qüsurudur. * Azad olmaq — zövq verən şeyi etmək deməkdir. * Azadlığı və həqiqəti sevməyən adam güclü ola bilər, amma heç vaxt böyük adam ola bilməz. == B == * Başqasının fikrini oğurlamaq pul oğurlamaqdan da ağır cinayətdir. * Başqasının sirrini vermək satqınlıq, özünün sirrini vermək isə axmaqlıqdır. * Bərabərlik, ən təbii, eyni zamanda xam xəyal kimi bir şeydir. * Bərabərsizlik yox, asılılıq ağırdır. * Biganə adam düşməndən qorxuludur. * Bir çoxu səhv düşünür, bəziləri heç düşünmür, qalanları düşünənləri pisləyir. * Bir iş haqqında şübhəli qərar qəbul etmək xətalı, qəti qərara gəlmək isə gülüncdür. * Bir kişinin bir qadına aşiq olması kifayətdir ki, dünya necə varsa, elə də olsun. * Bir kişinin qadını sevməsi yetərli oldu ki, dünya olduğu kimi olsun. * Bir ölkədə oğurluq rəsmiləşsə, həmin ölkə dağılar. * Birinci ittiham atılır, ikinci toxunur, üçüncü yaralayır və dördüncü öldürür. * Biz bu dünyanı tapdığımız kimi axmaq və qəddar tərk edəcəyik. * Biz heç vaxt yaşamırıq, biz yalnız ümid edirik ki, yaşayacağıq. * Biz öz bağımızı becərməliyik. İnsanı Eden bağına qoyduqda, onu işləmək üçün oraya qoydular ki, bu da insanın istirahət üçün doğulmadığını sübut edir. * Biz özümüz haqqında heç nə bilmirik: hərəkətin, həyatın, duyğuların və düşüncənin nə olduğu barədə aydın təsəvvürümüz yoxdur, materiyanın elementləri də bizə məlum deyil: biz əl havasına hərəkət edib, dumanlı mülahizələr söyləyən korlarıq.<ref>Xəzinə. Bakı, 1997. səh.10</ref> * Bizi həmişə öyrədirlər: olanla kifayətlənin, bundan artıq heç nə ummayın, marağınızı ram edin, narahat ruhunuzu itaətə gətirin. Hələ də mağaralarda yaşayırıq. * Bizim bütün tariximiz hamının razılaşdığı uydurmadır. * Böyük çəkişmələr dini fanatizm qədər cinayət törətmir. * Böyük insanlar haqqında onun böyük əməllərinə əsasən deyil, buraxdıqları səhvlərə əsasən fikir yürüdürlər. * Böyük işlər həmişə böyük maneələrlə müşayiət olunur. * Böyük kədərlər həmişə qarşısı alınmaz tamahkarlığın meyvəsi olur. * Bu dünyada uğuru yalnız qılınc sayəsində qazanır və əldə silah ölürlər. * Bu dünyanın bütün nemətləri bir yaxşı dosta dəyməz. * Bütün ağıllı və ləyaqətli insanları öz ətrafına yığa bilməyən hökmdar sərkərdəsiz orduya oxşayır. * Bütün əksliklər qadının ürəyində cəmləşir. * Bütün əsas xarici dilləri altı ilə öyrənmək olar, amma öz dilini öyrənmək üçün bir ömür bəs etməz. * Bütün mənim səylərim ağılsızlığı insanlarda öldürmək və onlara dürüstlük əlavə etmək üçündür. * Bütün ölkələrdə fəzilət və qüsur, mənəvi xeyir və şər cəmiyyət üçün faydalı və ya ziyanlı olması ilə müəyyən edilir. * Bütün sənətlər qardaşdır, biri digərinin ziyası altında irəliləyir. * Bütün ziddiyyətlər qadın ürəyində cəmləşir. == C == * Cahilə həvalə edilmiş kitabxana, hərəmxananı hərəmağasına tapşırmaq kimi bir şeydir. * Camaatın gözündə səhvi olan qalib general həmişə haqlı, hərəkət tərzi düzgün olsa da, məğlub general həmişə haqsız olur. * Cəmiyyətdə xurafatçılar qoşunda qorxaqlar kimidir. Onlar qorxunu hiss edir və başqalarında da vahimə yaradırlar. * Cəmiyyətdən kənar insan əxlaqa malik ola bilməz. * Ciddi olmaq gözəldir — lakin biganə olmaq lazım deyil. * Coğrafiya yeganə incəsənətdir ki, son yaranmışları həmişə daha yaxşı olur. == Ç == * Çalışmaq bizi bu üç bəladan qurtarar: Can sıxıntısından, pis vərdişdən, yoxsulluqdan. * Çox dil bilmək bir neçə qıfılın açarlarını əldə etmək deməkdir. * Çox güman ki, boşanma da nikah kimi çox qədimdir. Amma mən hesab edirəm ki, nikah, boşanmadan bir neçə həftə qədimdir. * Çoxları səhv düşünür, bəziləri heç düşünmür, qalanları düşünənləri pisləyir. * Çoxlu şahidin yanında ölən həmişə cəsarətlə ölür (XIV Lüdovikin ölümü). == D == * Darıxdırıcı janrdan başqa bütün janrlar gözəldir. * [[Dil]] həm də ona görə əhəmiyyətlidir ki, onun köməyi ilə biz öz fikirlərimizi gizlədə bilirik. * Dində də ehtiraslı oyun da olduğu kimi olur — sadəlövh daxil olub hiyləgər çıxırsan. * Dini doqma həmişə yalnız filosoflar tərəfindən təkzib ediləndə təhlükəsiz olur. Kainatın bütün akademikləri xalqın inancında heç nə dəyişə bilməz. * Dinləyən danışanı başa düşməyəndə , danışan isə nə dediyini bilməyəndə bu fəlsəfədir. * Doğru olanın kəşfi və yaxşı olanın tətbiqi fəlsəfənin ən mühüm iki məqsədidir. * Dostluq iki ruhun evlənməsidir; bu izdivacda boşanma, yaxud ayrılığı dilə gətirmək belə günahdır. * Dövlət adamını müstəsna bəsirət yox, xarakter yaradır. * Dövləti xilas etmək üçün böyük bir insanın olması kifayətdir. * Dövləti pul, maliyyə qıtlığı deyil, istedadlı şəxsiyyətlərin azlığı zəiflədir. * Dövləti zəif edən amil pulun azlığı yox, istedadların azlığıdır. * Dünyada təsadüf yoxdur, bu dünyada hər şey ya sınaqdır, ya cəzadır, ya mükafatdır, ya da vəhydir.<ref>Xəzinə. Bakı, 1997. səh.9</ref> == E == * Ehtiraslar -gəmi yelkənlərini dolduran küləklərdir. Bəzən bunlar gəmini batırır, lakin onlarsız gəmi üzə bilməzdi. Dünyada hər şey təhlükəlidir və hər şey zəruridir. * Elm adamlarının qiymətinin bilməyən, onlara layiq olduqları mükafatı verməyən ölkələr inkişaf edəcəklərinə ümid bəsləməsinlər. * Elmi abidələr sökülmür. * Eşq bütün ehtirasların ən güclüsüdür, çünki o, eyni zamanda başı, ürəyi və bədəni zəbt edir. * Evlilik ağacların peyvənd edilməsinə oxşayır. Peyvənd tutarsa, daha çox və daha keyfiyyətli məhsul əldə edilir. Peyvənd tutmazsa, heç cür meyvə də yetişmir. == Ə == * Ədalətsiz qaydaların tətbiqi xalqa edilən ən böyük zülmdür. * Əbədiliyə kiçik yüklə gedirlər. * Əgər Allah bizim özümüzdə yoxdursa, o heç yerdə yoxdur. * Əgər Allah insanı özünə bənzər şəkildə yaratdısa, insan da ona haqqını eyni cür ödədi. * "Əgər Allah olmasaydı, onu icad etmək lazım idi". Ancaq bütün təbiət yüksək səslə onun var olduğunu qışqırır: ali bir zəka, böyük bir güc, heyranedici bir nizam var və hər şey bizə ondan asılılığımızı öyrədir. * Əgər xalq tirana qarşı ayağa qalxmırsa, onda tiran xalqa qarşı daha da qəddarlaşacaqdır. * Əgər İngiltərədə bir din olsaydı, o zaman onun zülmündən ehtiyat etmək lazım olardı. Əgər din iki olsaydı, o halda hər iki dinin nümayəndələri bir-birinin boğazını kəsərdi. Amma orada otuz din var və ona görə də onlar bərəkətli dünyada yaşayırlar. * Əgər onun öldüyü həqiqətdirsə, o, böyük vətənpərvər, humanist bir insan, həqiqi dost idi. * Əgər sən məşhursansa, təvazökarlıq ən məşhur üstünlüyündür. * Əgər Tanrı var olmasaydı, onu icad etmək lazım olardı. * Əksər insanlar üçün islah olmaq öz çatışmazlıqlarını dəyişmək deməkdir. * Ən faydalısı isə oxucunu əlavə etməyə məcbur edən kitablardır. * Ən gözəl fikir də pis ifadə edildikdə qiymətini itirir. * Ən xurafatlı dövrlər həmişə ən dəhşətli cinayətlər dövrü olub. * Əsl igidlik fəlakət anında özünü büruzə verir. * Əsl təriflər — bu, ölülərin balzamlanması üçün ruhların qoruduqları təriflərdir. * Əsrin əvvəlindən bəri Avropada iki yüzdən çox müntəzəm döyüş baş verib <…>. Ən səs-küylü və ən qanlı qələbələrin bir neçə kiçik ərazini zəbt etməkdən başqa heç bir nəticəsi olmadı, sonra sülh müqavilələri ilə geri qayıtdı və yeni döyüşlər bahasına yenidən fəth edildi. Tez-tez yüz minlərlə ordu vuruşurdu, lakin ən fırtınalı səylərin nəticəsi yalnız zəif və keçici bir uğur idi: kiçik əməllər üçün böyük vasitələrdən istifadə edildi. Müasir xalqların tarixində elə bir hal olmayıb ki, müharibə etdiyi pisliyi hansısa yaxşılıqla kompensasiya etsin; Poltava qələbəsinin nəticəsi isə dünyanın ən böyük imperiyasının çiçəklənməsi oldu. == F == * Fanatizm özünü dinin oğlu adlandırmağa cəsarət edən bir canavardır. * Fikir azadlığı olmadan heç bir azadlıq ola bilməz. * Filosoflar üçün metafizik sistemlər qadınlar üçün roman kimi bir şeydir. * Fransızlar tez danışır, ləng hərəkət edirlər. == G == * Gec olsun, pis olmasın. * Göz yaşları iztirabın səssiz təzahürüdür. * Göz yaşları—lal nitqdir. * Gözəl qadın insanın gözlərinə, gözəl xasiyyətli qadın isə ruhuna dinclik gətirir. * Gözəl olanların sübuta ehtiyacı yoxdur. == H == * "Hamlet"də qəbirqazanlar qəbri qaza-qaza kobud mahnılar oxuyurlar. Əcəb cəfəngiyyatdır! Bu oyunbazlığı hələ faciə də adlandırırlar! Şekspir ingilis teatrını məhv etdi. Şekspiri ciddi qəbul etmək olmaz. Allah bizi bu səfeh Şekspirdən saxlasın! * Hansısa bir müəllif yazdığı faciəni Volterə təqdim edib ona faciə barədə fikrini bildirməyi xahiş edir. Volter əlyazmanı oxuyub belə cavab verir: "Belə bir faciə yazmaq çətin deyil. Çətinlik, müəllifə nə cavab verilməsindədir". * Heç bir yazıçı öz yazılarında xəta olmadığını iddia edə bilməz. Yalnız yazıçı olmayanlar o cür düşünə bilərlər. * Heç kim dünyaya hüquq və ədalət haqqında hazır anlayışlarla gəlmir. Ancaq insan təbiəti elə qurulmuşdur ki, müəyyən bir yaşda bu həqiqətlər təbii olaraq yaranır. * Heç vaxt böyük çətinliklər olmadan böyük işlər olmur. * Həddsiz kiçik insanlar həddsiz təkəbbürlü olurlar. * Həkim — bu, az başa düşdüyü dərmanları heç nə başa düşmədiyi orqanizmə verən insandır. * Həqiqəti axtaranlara dəyər verin, onu tapanlardan isə çəkinin. * Həqiqəti xəbər vermək, faydalı olan şeyləri insanlara təklif etmək, təqibə məruz qalmağın ən yaxşı üsuludur. * Həqiqəti sev, amma yanlışlıqlara da dözümlə yanaş. * Həqiqi aşiqləri nəinki məsafələr, heç ölüm də ayıra bilməz. * Həqiqi cəsarət fəlakət vaxtı üzə çıxır. * Həqiqəti üzə çıxarmaq üçün həm müsbət, həm də mənfi rəy və münasibətləri nəzərə almalıyıq. * Həmişə həzz almaq, deməli hec də həzz almamaq. * Hər bir adamın xarakterində nifrət oyadıcı vəhşi heyvan hissiyyatı gizlənir. Yalnız az bir hissə bu hissiyatın öhdəsindən necə gəldiyini boynuna alır. * Hər insan, etmədiyi bütün yaxşılıqlardan günahkardır. * Hər yeni istək yeni bir kədər üçün başlanğıcdır. * Hər yerdə birinci məşğuliyyət sevgidir, ikinci – qeybətdir və üçüncü boşboğazlıqdır. * Hər zaman həzz almaq — həzz almamaq deməkdir. * Hərislik bir qayığın yelkənini şişirdən küləyə bənzər. Çox olarsa — qayığı batırar, az olarsa — qayıq olduğu yerdə qalar. * Hətta qorxaqlar üçün əlçatan olan nikah yeganə və təhlükəli macəradır. * Həyat insanların minnət qoymadan aldığı, çəkinmədən istifadə etdiyi, şüursuz olaraq başqalarına ötürdüyü və fərqinə varmadan itirdiyidir. * Həyat tarlasına nə əksən, onu da biçərsən. * Həyat uşağa bənzəyir: Yatmasını istəmirsənsə, gərək başını qarışdırasan. * Həyatın sonu kədərli, ortası heç nəyə yaramayan və başlanğıcı isə gülməli olur. * Homerin və Gesiodun dövründə yaxşı kitab bizim vaxtlarımızda olduğu kimi nadir şey idi. * Hökumət səhv edəndə haqlı olmaq təhlükəlidir. == X == * Xalq tirana qarşı ayağa qalxmırsa, onda tiran xalqa qarşı daha da qəddarlaşacaq. * Xeyirxahlıq sübut tələb edir, gözəllik isə onları tələb etmir. * Xəstəliyin ən kəsərli dərmanı işdir. * Xilas olmaq üçün başqalarının köməyini gözləyən insanlar yalnız kölələrdir. * Xoşbəxtlik axtaran adam evi olduğunu bilən, lakin heç cür onu tapmayan sərxoş insana bənzəyir. * Xoşbəxtlik hər zaman arzudur — bədbəxtlik isə həmişə realdır. * Xoşbəxtlik- həzzin bir neçə hissəsindən təşkil edilmiş mücərrəd ideyadır. * Xoşbəxtliyin iki yolu var: biri zəhmət, digəri qənaət. * Xurafat səfehlərin ağlıdır. * Xurafat və cəhalətdən qaynaqlanan fanatizm əsrlər boyu bir xəstəlik olmuşdur. == İ == * İdeal hökumət mümkün deyil. Çünki, insanlar müxtəlif ehtiraslara malikdir. Əgər bu ehtiraslar olmasaydı, hökumətə də ehtiyac olmazdı. * İdrak — keçmiş, indiki və gələcək fikirlərin qaynağından ibarət uzun bir zəncirdir. * İnam- bu, ilahiyyatın insan zəifliyi üzərində qələbəsidir. * İngiltərədə tək bir din olsaydı, despotizm təhlükəsi olardı, iki din olsaydı, bir-birinin boğazını kəsərdilər, amma otuz dindar dinc və xoşbəxt yaşayırlar. * İnkişaf etmiş cəmiyyətlər yeniliyə fürsət kimi, geri qalmış cəmiyyətlər təhlükə kimi baxır. * İnqilabı heç vaxt iyirmi böyük cildlər yox, iyirmi kiçik cib kitabçaları edəcək. * İnsan dünyaya gələndə müharibəyə gəlir. * İnsan həmişə padşahların tarixini yazır, xalqların yox. Elə bil, on dörd əsr ərzində Qalliyada yalnız padşahlar, nazirlər və sərkərdələr olub. Məgər bizim adətlərimiz, qanunlarımız, ruhlarımız heç bir məna kəsb etmir? * İnsan hərəkət üçün yaranıb. Hərəkət etməmək və mövcud olmamaq insan üçün eyni şeydir. * İnsan həyatının bir dövründə aldanır, o biri dövründə aldadır. Başqa sözlə desək, dünyaya quzu kimi gəlir, tülkü kimi gedir. * İnsan təbiəti üçün ən yöndəmsiz, ən alçaldıcı və ən zərərli zülmkarlıqlar keşişlərin zülmkarlığıdır. * İnsan zəka qarşısında əyilir, amma şəfqət qarşısında diz çökür. * İnsanlar arasında Allah ideyası onların dinləri və qanunları qədər müxtəlifdir. Bütün insanlar Allah haqqında biliklə yox, bir burun, beş barmaqla doğulurlar. Kədərlidir ya yox, amma insan dünyaya məhz bu cür gəlir. * Insanlar bərabər doğulmuşlar, onları bir-birindən əxlaqları ayırır. * İnsanlar öz ağıllarından yalnız axmaq əməllərinə bəraət qazandırmaq, dillərindən isə fikirlərini gizlətmək üçün istifadə edirlər. * İnsanlar yeməyə çörək və yatmağa yer tapan kimi düşünməkdən qaçırlar. * İstəyirəm ki, nağıl inandırıcı olsun, ardıcıl olmayan yuxu kimi olmasın ki, orada nə bayağılıq, nə də cəfəngiyyat olmasın. Və ən çox istəyirəm ki, fantastika pərdəsi altında nüfuz edən göz onda adi bir varlıq üçün əlçatmaz olan hansısa dərin həqiqəti görsün. Günəşi, ayı istədikləri kimi çevirən cadulardan bezmişəm; rəqs edən dağlar; arxaya axan çaylar; dirilən ölülər və digər cəfəngiyyatlar; bütün bunlar təmtəraqlı və tutarsız üslubda deyildikdə xüsusilə dözülməz olur. * İş bizi üç bəladan: avaraçılıqdan, qəbahətdən və ehtiyacdan xilas edir. * İş ideya üçün yaranmır — ideya iş üçün yaranır. * İzah edilən hər bir zarafat gülməliliyini itirir. İncə zarafatı şərh edən adam sadəcə olaraq səfehdir. * İzah olunmuş zarafat zarafatlığını saxlaya bilmir. == J == * Jurnalist qələmi möhkəm və iti baltaya bənzəyir; o sanki dünyanı dağıdıb, yeni bir dünya yaratmaq üçün düzəldilib. == K == * Kasıblıq yox, nifrətdir dözülməz olan. Mən heç nəsiz yaşaya bilərəm, amma bunun kiminsə bilməsini istəmərəm. * Keçmişin canilərinə, xurafatın və fanatizmin məşhur banilərinə, səcdəgahda əlinə bıçaq alıb onların əqidəsini qəbul etmək istəməyən inadcıl adamları qurban verənlərə qarşı səsimizi niyə qaldırmayaq? * Kədərin öz ləzzəti var, təhlükənin də cazibəsi var. * Kəskin qısqanclıq ona rəhbərlik edən şübhənin ardınca yanlış addımlarla addımlayır. Onun qarşısında əlində xəncər, zəhərini tökə-tökə nifrət və qəzəb, ardınca isə peşmanlıq gedir. * Kiçik çaylar dayaz olduqlarına görə şəffaf olurlar. * Kiçik insanlar təkəbbürlü olurlar. * Kiçik maşınlar böyük maşınlardan daha yaxşı işləyirlər. Çünki, böyük maşınlarda sürtünmə daha güclüdür. Dövlətlərə münasibətdə də bu cürdür. * Kifayət qədər əsaslandırılmamış inam –səhv fikirdən pisdir. * Kitabın vərəqləri bizi aydınlığa çıxaran qanadlar kimidir. * Kitablar bizim ocaqlarımızdakı od kimidirlər: biz onları kimdənsə götürür, ocağımızı qalayır, sonra başqalarına ötürürük. Nəticədə onlar hamının malına çevrilir. * Kişi evin beyni, qadın isə ürəyidir. * Kişilərin bütün dəlilləri bir qadının fikrinə dəyməz. * Kişinin bütün mühakimələri qadının bir hissinə dəyməz. * Kor, sevgini yox, özünə vurğunluğu təsvir etməlidir. * Köhnə pislik qədər hörmətli olan heç nə yoxdur. * Krallar öz nazirlərinin işləri barədə qurumsaqların öz arvadlarının işləri barədə bildiklərindən çox bilmirlər. == Q == * Qadın geyinən, çərənləyən və soyunan insan məxluğudur. * Qadın yalnız özünün yaş sirri kimi bir sirr saxlaya bilər. * Qadınların gücü kişilərin zəifliyindədir. * Qadınların və kralların bizə göstərdikləri mərhəmət barəsində ucadan danışmaq lazım deyil. * Qara camaat düşünməyə başlayanda hər şey məhv olur. * Qeyri-müəyyənlikdə asılmaqdan xoşagəlməz heç nə yoxdur. * Qəribədir, amma fransızlar yazmağı öyrənəndən bəri, ta 1656-cı ilə qədər, yəni "Lettres provinciales" ''(Blez Paskalın əsəri)'' yaranana qədər bir dənə də fərli kitab ortaya çıxarmayıblar. * Qızlar hiss etməyi, oğlanlar düşünməyi öyrənməkdən daha öncə öyrənirlər. * Qocalıq, axmaq üçün yük, cahil üçün qış fəsli, elm adamı üçün isə qızıl biçindir. * Qocalıq, kədərlənmək, dərd-qəm çəkmək üçün yaradılıb. Amma o kifayət qədər ağıllı olmalıdır ki, bütün bu kədəri, qəm-qüssəsini sakit keçirə bilsin. * Qorxuram ki, yer kürəsi kainatın sarı evidir. == L == * Lüğət, əlifba sırası ilə düzülmüş kainatdır. * Lüğətləri lüğətlərdən tərtib edirlər. == M == * Maddi və mənəvi problemləri özünə dərd eləməyən insanın həyatı xoş keçər. * Metafiziklər və dindarlar gözləri bağlı halda döyüşməyə məcbur edilən qladiatorları xatırladır. * Mədəmiz fikirlərimizə təsir etsə də, ən yaxşı mədəsi olanlar ən yaxşı mütəfəkkir olmurlar. * Məktəbdə oxuduqları ilə kifayətlənənlər yalnız tərbiyəçiləri ilə danışa bilən uşaqlara bənzər. * Mən almanlar barəsində pis yox, əksinə daha yaxşı fikirdəyəm. Amma onlardakı bir böyük çatışmazlığı qəbul edə bilmirəm. Onlar həddindən artıq çoxdurlar. * Mən gözəl və üzüyola qadınların dəlisiyəm. * Mən həqiqətin dostuyam amma heç də onun məzlumu olmağı arzu etmirəm. * Mən insanın, eləcə də təbiətin dərkedilməz, insanda olan açıq ziddiyyətlərin başqa şeylərdəki ziddiyyətlərdən heç də az olmamasını qəbul edirəm. * Mən qələbə nəticəsində zənginləşən xalq tanımıram. * Mən siyasətçilərdən, həyat yoldaşına və ya maliyyə vəziyyətinə nəzarət edə bilməyən, lakin yenə də bütün dünyanın işlərinə nəzarət etmək istəyən insanlardan bezmişəm. * Mən sizin məsləklərinizi bölüşmürəm, amma sizin onları bildirməyiniz üçün həyatımı qurban verərəm. * Mən yalnız bəzəriyyətə böyük xidmətlər göstərən adamları dahi adlandırıram. * Məşhurlaşmış ad çox ağır yükdür və bir çox böyük insanlar bu ağır yükün altında sınırlar. * 1779-cu ildə Volter İsveçrədən Parisə gedir. Şəhər zastavasında onu saxlayıb rüsum qoyulan malın olub — olmadığını soruşurlar. "Cənablar, mənim ekipajımda özümdən başqa heç bir qaçaqmal yoxdur"- deyə Volter cavab verir. * Monarxiya, ən pis idarəetmə növlərinin ən yaxşısıdır. * Möhkəmlik ağılın cəsarətidir. O, aydın qətiyyətə, inadkarlıq isə korluğa səbəb olur. * Mövhumat — bəşər nəslinin ən dəhşətli düşmənidir. * Mövhumatı ələ salıb gülməkdən qorxmayın. Mən mövhumatı öldürmək üçün ona gülməkdən yaxşı üsul bilmirəm. Gülməli, gülünc şey təhlükəli ola bilməz. * Müqəddəs Roma imperiyası adlanan dövlət quruluşu nə müqəddəs, nə roma, nə də imperiya idi. == N == * Namuslu adamı təqib etmək olar, ancaq şərəfini tapdamaq olmaz. * Nə dediyini bilməyən həmişə pis danışır. * Nikah, utancaqlar üçün əlçatan olan yeganə macəradır. == O == * O insan heç nəyə yararlı deyil — hansı ki yalnız özünə yararlıdır. * Oxucu gözlərinin hakimi dinləyici qulaqların hakimindən daha ciddi olur. * Oxumaq müstəqilliyin açarıdır. == Ö == * Ölkənin zənginliyi əhalisinin sayından və onların əməyindən asılıdır. * Ölüm ayağında olan Volterə şeytandan üz döndərməyi təklif edirlər. Volter deyir: "İndi yeni düşmənlər qazanmağın vaxtı deyil". * Öz axmaqlığını görmürsənsə-axmaqsan, görürsənsə-ağıllısan, görüb qarşısını alırsansa-dahisən. * Öz istəklərinə sərhəd qoymağı bacaran həmişə varlıdır. * Öz nəfsinə hakim olan, dünyaya hökm edə bilər. * Öz pərəstişkarlarıma: siz məni qızılgüllərlə boğmaq istəyirsiniz. * Özgə sirrini vermək satqınlıq, öz sirrini vermək isə axmaqlıqdır. * Özgəsinin sirrini başqasına etibar etmək xəyanət, öz sirrini etibar etmək isə axmaqlıqdır. * Özüm haqqında: Mən Tanrı ilə birlikdə baş əyirəm, amma söhbət etmirəm. * Özündən gücsüzə qəzəblənməklə öz gücsüzlüyünü göstərirsən. * Özünü dəyişməyin necə çətin olduğunu fikirləşsən, başqalarını dəyişmək üçün sənin imkanlarının nə dərəcədə miskin olduğunu başa düşərsən. == P == * Paxıllıq ürək üçün zəhərdir. * Pal-paltar təkcə fiquru yox, xasiyyəti də dəyişir. * Peşman olmaq istəmirsənsə, pis vərdişlərdən çəkin. * Pislik etmək imkanı gündə yüz dəfə, yaxşılıq etmək imkanı isə ildə bir dəfə yaranır. * Poeziya az sözlərin köməyi ilə nəsrdən daha çox danışa bilir. * Poeziya ruhun musiqisidir. * Pul haqqında söhbət edilən yerlərdə hər kəs eyni inama malik olur. * Pul mövzusuna gələndə, hamı eyni dindəndir. * Pulun dəyəri dövlətin nəbzidir və onun gücünü öyrənmək üçün ən düzgün vasitədir. == R == * Rəqabət — dahilik üçün qidadır. * Rəqəmlər aləmi nə qədər az başa düşürlərsə, onlar bir o qədər əzəmətli olur. * Ruhun əbədi olması ehkamı insan ruhunun qəbul edə biləcəyi ideyaların ən təsəllivericisi, eyni zamanda ən qorxuncudur. * Russonun "İnsanlar arasında bərabərsizliyin mənşəyi haqqında mülahizə" traktaktı haqqında: sizin kitabınızı oxuyanda iki əli və iki ayağı üstdə qaçmaq həvəsinə düşürsən. == S == * Sadəcə olaraq axmaq olmaq bu dünyada uğur qazanmaq üçün kifayət deyil. Bunun üçün yaxşı maneraya da malik olmaq lazımdır. * Sağalmaq ümidi — sağalmağın yarısıdır. * Sağlamlıq kimi, azadlığın da əsl qiymətini yalnız sonralar bilirsən. * Səhər plan qurur, gündüzlər isə axmaqlıq edirəm. * Sivilizasiya barbarlığı ləğv etmir, onu təkmilləşdirir. * Siyasət, bütün zamanlarda ədalətin şikayət etdiyi sui-istifadəni qoruyub saxlayıb. * Sizi absurdlara inandıra bilənlər sizə vəhşiliklər törədə bilər. * Sizin qulaqlarınız çox əxlaqidir, xasiyyətləriniz isə çox pozğundur. * Son dərəcə kiçik insanlar son dərəcə böyük qürura malikdirlər. == Ş == * Şərəf, fəzilətin əlindəki brilyantdır. * Şiddətli qısqanclıq hərislikdən və şöhrətpərəstlikdən çox cinayət törədir. == T == * Tanrı məni dostlarımdan qorusun; düşmənlərimdən mən özümü qoruyaram. * Tanrının insana ən gözəl hədiyyəsi çalışmaq məcburiyyətidir. * Tarix bütün dünya cinayətlərinin öyrənilməsidir. * Tarix cinayətlərin, axmaqlıqların və bədbəxtliklərin məcmusudur ki, onların arasında bəzi fəzilətlər, bəzi xoşbəxt vaxtlar müşahidə olunur, necə ki, vəhşi səhrada orda-burda insan məskənləri var. * Tarix millətlərin tarlalarıdır. Hər millət keçmişdə bu tarlaya nə əkmişsə, gələcəkdə onu biçər. * Tarixçi hadisələri dəyişdirmədən, olduğu kimi göstərməyə çalışmalıdır. * Təbii olan gözəldir. * Təhlükəli olduğuna görə insanı ehtiraslardan məhrum etməyi istəyən adam, beyin iflicinə səbəb olduğunu əsas gətirərək insanın bütün qanını almaq istəyən adama bənzəyir. * Təhsil, qabiliyyəti inkişaf etdirir, amma onu yaratmır. * Təmiz adamı təqib etmək olar, lakin hörmətdən salmaq olmaz. * Təmiz vicdan böhtandan qorxmur. * Tənbəllər həmişə vasitəçi insan olurlar. * Təvazökarlıq qürurun pəhrizidir. * Tibb sənəti, təbiət xəstəliyi sağaldana kimi vaxtını keçirməyə xəstəyə kömək etməkdən ibarətdir. * Tolerantlıq nədir? Tolerantlıq insanlığın bir parçasıdır. Hamımızın xəta və qüsurları vardır. Gəlin qarşılıqlı şəkildə bir-birimizin xəta və qüsurlarını bağışlayaq. Çünki tolerantlıq yaranışın ilk qanunudur. == U == * Uzun bir mübahisə hər iki tərəfin də haqsız olduğunun dəlilidir. == Ü == * Ümidsizlik, döyüşlərdə tez-tez qalib gəlib. * Ürək qocalmır, amma ilahini xarabalıqlarda yerləşdirmək necə də əzablıdır! == V == * Vaxtı ilə Roma təqvimi qeyri-adi dərəcədə dolaşıq idi. Roma sərkərdələri həmişə qalib gəlirdilər, amma bunun hansı gündə baş verdiyini bilmirdilər. * Vəhşi qısqanclıq özünə maraq və şöhrətdən daha çox cinayət törədir. * Vəhşilər xaric, bütün insanlar, kitabların hökmü altındadır. * Vətən, ruhun əsir olduğu yerdir. * Vətənə olan sevgim məni xaricilərin xidmətlərinə göz yummaga məcbur etmir. Əksinə, mən vətənimi nə qədər çox seviriəmsə, onu yerin altından çıxmayan zənginliklərlə bir o qədər zənginləşdirməyə çalışıram. * Vicdan əzabı cinayətkarda sonradan qalan yeganə hissdir. * Vicdanlı insanın ən böyük həzz alma hissi dostlarına həzz bəxş etmək hissidir. * Volterə xəbər verdilər ki, doktor Qallerin işləri barədə Volteron fikrindən fərqli olaraq, doktor Qaller onun işləri barədə yaxşı fikirdə deyil. "Ola bilər, səhv etmək insana xas olan bir xüsusiyyətdir. Çox güman ki, biz ikimiz də səhv edirik"- deyə Volter cavab verir. == Y == * Yalnız müdrik insan kədərli həyat tərzi sürər. * Yalnız öz işinə yarayanlar heç nəyə yaramazlar.<ref>Ağıla və qəlbə işıq saçan sözlər. Bakı, 2014. səh.214</ref> * Yalnız zəiflər cinayət edir—güclü və xoşbəxt insanın cinayət etməyə ehtiyacı yoxdur. * Yaxşı əsərlər kimi, yaxşı xarakterlər də ilk tanışlıqdan yox, sonradan tanınar. * Yaxşı xəbər həmişə gecikir, pis xəbərlər isə tez yayılır. * Yaxşı kitabı ilk dəfə oxuyanda bizə elə gəlir ki, yeni dost qazanmışıq. Həmin kitabı təkrar oxumaq köhnə dostu yenidən görməkdir.<ref>[[Ziyəddin Məhərrəmov]]. "Bir bahar küləyi", Bakı, "Nurlan", 2012.</ref> * Yaxşı yazan müəlliflərin əsərləri oxuyaraq yaxşı danışmağa öyrənirik. * Yaşa dolduqca bütün ehtiraslar ölür, ancaq özünü sevmə, eqoizm heç vaxt ölmür. * Yaşadığımız hər günün dəqiqəsini özümüzə sərf etsək, gələcəyim üçün arxayın ola bilərik. * Yaşamaq, deməli işləmək. Əmək insanın həyatıdır. * Yeni bir şey görmək və etmək böyük zövqdür. * Yeni yolla gedən insanın zəkasından nadir heç nə yoxdur. * Yoxsulluq yox, ona nifrət dözülməzdir. Mən heç nəsiz keçinə bilərəm, amma mən istəmirəm ki, bu haqda bilsinlər. == Z == * Zarafat o vaxt yaxşıdır ki onu isti-isti edirlər. == Mənbə == * Aforizmlər və hikmətli sözlər. Bakı, 2005 {{Vikilər | commons = | wikispecies = | wikt = | w = Volter | b = | s = | n = | m = }} == İstinadlar == [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:Fransa şairləri]] [[Kateqoriya:Fransız yazıçılar]] [[Kateqoriya:Filosoflar]] [[Kateqoriya:Fransa filosofları]] [[Kateqoriya:Fransa tarixçiləri]] [[Kateqoriya:Masonlar]] [[Kateqoriya:İnsan hüquqları müdafiəçiləri]] [[Kateqoriya:1694-cü ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:1778-ci ildə vəfat edənlər]] q5j6adlllqa4xj35psz8c0xd9medjv6 0 2374 206509 193546 2026-06-03T08:51:11Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* G */ 206509 wikitext text/x-wiki [[Fayl:Africa satellite plane.jpg|thumb|300 px|Afrikanın peyk şəkli]] {{ABC}} == A == * Acı dilli qadın evi ələ keçirdikdə onun idarə etdiyi ailə məhvə məhkumdur. * Afrikada hər səhər bir ceyran oyanır, ən sürətli aslandan daha sürətli qaçmasının lazım olduğunu, yoxsa öləcəyini bilir. Afrikada hər səhər bir aslan oyanır, ən yavaş, lakin ceyrandan daha sürətli qaçmasının lazım olduğunu, yoxsa ac qalacağını bilir. Aslan ya da ceyran olmağınızın bir önəmi yoxdur. Yetər ki, günəş çıxanda qaçmaq məcburiyyətində olduğunuzu bilin. * Ağac meyvəsindən tanınır. * Ağacdakı meymun nə qədər çox yuxarı dırmaşsa, gündəyməzi bir o qədər aydın görünər. * Ağacdan yıxılıb kürəyini sındırmaq aşiq olub ürəyini qırmaqdan yaxşıdır. * Ağaclarda pul tapılsaydı, insanların çoxu meymunlarla evlənərdi. * Ağıllı adam ağzını boşaltmazdan əvvəl başını doldurar. * Ağıllı adam eyni təpədən iki dəfə aşağı düşməz. * Ağıllı adamın ürəyi duru su kimi sakitdir. * Ağıllı insan həmişə bir yol tapar. * Ağıllı insanın həyatında bir gün axmaq üçün bütün ömrünə dəyər. * Ağıllı görünmək istəyirsənsə, susub qulaq as. * Axmaq danışar, müdrik dinləyir. * Axmaq nəsə deməlidir. Ağıllı adamın deməyə sözü var. * Axmaq müdrik adamın bağladığı düyünü aça bilməz. * Ailə bağı ağac kimidir, əyilə bilər, qıra bilməz. * Ailə davasına qarışmayın. * Ailə meşə kimidir, çöldə sıxdır, içəridə olanda görürsən ki, hər ağacın öz yeri var. * Ailədə yaranan dəliliyi müalicə etmək çətindir. * Ana qoyun haradadırsa, quzu da oradadır. * Ana toyuq öz yumurtasını sındırmaz. * Aslan belə özünü milçəklərdən qoruyur. * Aslanlar öz hekayələrini yazmadıqca, ovçuların hekayələrini eşitmək məcburiyyətindəyik. * Aşiq olanda dağ zirvəsi yastı çöl olur. * Aşiq olanda uçurum çəmən olur. * Aşiqlər çılpaqlıqlarını gizlətməzlər. * Aşiqlərin davası sevginin təzələnməsidir. * Atasız uşaq tavansız ev kimidir. == B == * Balıq və quş aşiq ola bilər, amma ikisi birlikdə ev tikə bilməz. * Balta unudur, amma ağac xatırlayır. * Başqa insanların müdrikliyi padşahın axmaq adlandırılmasının qarşısını alır. * Başqasının ulduzuna yelkən açmayın. * Bilik bir bağdır. Əgər becərilməsə, onu biçmək olmaz. * Bir ailədə problemli biri varsa, o, problemli üzvdən daha çox narahat olan ailə üzvləridir. * Bir aslanla qarışqa arasındakı döyüşdə qalib olmaz. * Bir batil min həqiqəti korlayır. * Bir fili yeməyin ən yaxşı yolu onu parçalara ayırmaqdır. * Bir insanı tərbiyə etsən, bir adamı tərbiyə etmiş olarsan. Bir qadına təhsil verirsənsə, bütün ailəni oxumuş olarsan. * Bir meymunla sərvətinə görə evlənəndə pul gedir, meymun isə qalır. * Bir şeyi bilməyən başqa bir şey bilir. * Bir yalan nə qədər sürətli olursa olsun, həqiqət onu çatıb keçər. * Biri digəri qədər zəngin olunca, [[qardaş]]lar bir-birlərini sevərlər. * Birləşmiş ailə eyni boşqabdan yeyir. * Biz övladlarımıza iki şeyi vəsiyyət etmək istəyirik; birincisi köklər, digəri qanadlardır. * Böhran anında müdriklər körpülər, axmaqlar isə bəndlər tikir. * Böyük ağac yıxılanda, yarpaqlarını keçi yeyər. * Bu dünya bizə atalarımızdan qalmadı. Biz onu [[uşaq]]larımızdan borc aldıq. * Buqələmun yerlə uyğunlaşmaq üçün rəngini dəyişir. Yer buqələmunla uyğunlaşmaq üçün rənglərini dəyişmir. * Bütöv ay səni sevirsə, niyə ulduzlar üçün narahat olursun? * Bütün meymunlar eyni budaqdan asıla bilməzlər. == C == * Cavanlıqda odun yığsan, qocalıqda üşüməzsən. == Ç == * Çalışmaq və uğursuz olmaq tənbəllik deyil. == D == * Dost sözü ağladar – düşmən sözü güldürər. * Duman ancaq bal arılarına təsir etməz; bal toplayanlar da təsirlənər. * Düşməninə qəbir qazan, özü üçün də qəbir qazmış olar. == E == * Evində dinc olmaq istəyirsənsə, yoldaşının bütün istədiklərini et. * Eşqin yumruğu üzüm kimi şirindir. == Ə == * Əgər bir insanın ayağını sağaldırsansa, ondan qaçmaq üçün istifadə etmələrinə təəccüblənmə. * Əgər qohumlar bir-birinə kömək etsələr, onlara nə pislik gələ bilər? * Əgər qürurla dolusansa, hikmətə yer tapmazsan. * Əgər mən ailəmlə harmoniyadayamsa, bu uğurdur. * Əgər sürətli getmək istəyirsənsə, tək get. Uzağa getmək istəyirsinizsə, birlikdə gedin. * Əlinizdə qamçı olanda iti çağırmayın. * Əməl danışanda söz heçdir. * Əsl ailə eyni qarğıdalı unundan yeyir. * Əsl [[dost]]u iki əlinizlə birdən tutun. * Əsl kar qulağı eşitməyən deyil, qulaq asmaq istəməyəndir. * Əsl sevgi o deməkdir ki, mənim olan sənindir. == F == * Faktlara gözlərinizi yumsanız, qəzalarla öyrənəcəksiniz. * Fərq yaratmaq üçün çox kiçik olduğunu düşünürsənsə, bağlı bir otaqda bir ağcaqanadla yatmağı sına. == G == * Gecə nə qədər uzun olsa da, sübh açılacaqdır. * Gəncliyində bir çox çaylardan su içən qadın, evindəki tək bir bulaqla kifayətlənməkdə çətinlik çəkər. * Görmək deyiləndən fərqlidir. * Göz ürəyin gördüyünü heç vaxt unutmaz. * Gözəl danışmaq hələ həqiqəti danışmaq deyil. * Gücdən istifadə edən insan düşünməkdən qorxur. * Güldanı sevən içərisindəkini də sevər. * Gündüzün bir saatı gecənin iki saatından yaxşıdır. == H == * Heç bir insan böyük doğulmur. Böyük insanlar başqaları yatarkən böyük olurlar. * Heç bir insan öz əcdadlarından üstün ola bilməz. * Heç bir mətbəx iki [[qadın]]ın yerləşəcəyi qədər geniş deyil. * Heç kim müdrik doğulmur. * Həqiqət məhəbbətdə, sevgi isə həqiqətdə olmalıdır. * Hər bir insanın düşüncəsi onun dünyasıdır. * Hər böcək anasının gözündə ceyrandır. * Hər gün yağan az yağış belə çayları doldura bilər. * Hər növ sevgi məhəbbətdir, lakin onların arasında özünü sevmək hər şeydən üstündür. * Hikmət atəş kimidir. İnsanlar bunu başqalarından alırlar. * Hikmət baobab ağacı kimidir; hər kəs onu ​​qəbul edə bilməz. * Hikmət bir gecədə gəlmir. * Hikmət pul kimi deyil ki, bağlanıb gizlədilsin. * Hikmət sərvətdir. * Hikmətsiz elm qumdakı suya bənzəyir. == X == * Xoşbəxt kişi sevdiyi qızla evlənir; daha xoşbəxt kişi evləndiyi qızı sevir. * Xurma ağacının yuxarı hissəsinə qısa yol yoxdur. == İ == * İçəridə düşmən olmasa, xaricdəki düşmən heç bir zərər verə bilməz. * İki fil döyüşəndə, yaralanan ot olur. * İnsanların sizi başa düşməsini istəyirsinizsə, onların dilində danışın. * İstər milçək olsun, istər fil, səni xoşlamayan adamla görüşmə.<ref>Buludxan Xəlilov. Dil-söz çələngi. Bakı, "Elm-təhsil" nəşriyyatı, 2012,</ref> * İtaət etməkdən boyun qaçıran əmr edə bilməz. * İtirmək, yolu öyrənməkdir. == J == == K == * Kərtənkələnin başını tərpətməsi onun razılaşdığı anlamına gəlmir. * Kiçik bir ev yüz dost tutar. * im müsibət qazanarsa, onu ailəsi ilə birlikdə yeyər. * Kimi sevdiyini bilirsən, amma səni kimin sevdiyini bilə bilməzsən. * Kimin danışdığını yox, deyilənləri araşdırın. * Kimsə səni güldürürsə, bu həmişə səni sevdiyi üçün deyil. * Kişinin xarabalığı onun dilindədir. * Korun yanında, kor heyvanı danlama. * Kürək çəkməyi bacarana qayıqda həmişə yer tapılar. == Q == * Qadın bağda güldür; əri onun ətrafındakı hasardır. * Qadınsız ev malsız tövlə kimidir. * Qardaşlar ölüm-qalım savaşdıqda atalarının mülkünə qərib miras qalır. * Qardaşlar eyni dərəcədə zəngin olduqda bir-birlərini sevirlər. * Qəriblə nahar et, amma ailənə olan sevgini qoru. * Qoca öləndə onunla birlikdə kitabxana da yandırılır. * Qoyun kimi 100 il yaşamaqdansa, bir gün aslan kimi yaşamaq daha yaxşıdır. == L == == M == * Meydanda daxili işlərdən danışılmır. * Məsləhət verin, insanlar qulaq asmırsa, çətinliklər onlara öyrətsin. * Min an artıq yaşamaq min qızıla bərabərdir. * Müdriklər məsəllər yaradırlar ki, axmaqlar öyrənsinlər, təkrar etməsinlər. * Müdriklər üçün xəbərdarlıq nemətdir. Axmaq üçün bu, təhqirdir. == N == * Narahat ayaqlar sizi ilan quyusuna apara bilər. * Nifrəti müalicə edə biləcək heç bir dərman yoxdur. * Nifrətin yeganə çarəsi ayrılmaqdır. == O == * O, səni sevdiyini söyləyə bilər, gözlə və sənin üçün nə etdiyini gör. * Oxatan uçan oxu sevdiyi kimi, əlində sabit qalan yayı da sevər. == Ö == == P == * Padşahın uşağı başqa yerdə quldur. * Pis qadin kişinin gec-tez düşüb bogulacagı bataqlıqdır. * Pul üçün işləmək heç də ayıb deyil. == R == == S == * Sabah bu gün ona hazırlaşan insanlarındır. * Sadəcə su sakit olduğu üçün timsahların olmadığını düşünmə. * Sevdiyiniz insanla yellənən qapı kimi davranmayın: onu sevirsiniz, ancaq onu irəli-geri itələyirsiniz. * Sevən səni çirkinlə sevər. * Sevgi ağrıkəsicidir. * Sevgi bir xəstəlikdirsə, səbir dərmandır. * Sevgi fiziki xüsusiyyətlərə güvənmir. * Sevgi heç kimə aman verməyən bir despotdur. * Sevgi olan yerdə qaranlıq yoxdur. * Sevgi şayiələrə qulaq asmaz. * Səni sevməyən birini sevmək, şeh damcılarının düşməsi üçün ağacı silkələmək kimidir. * Sirri ləyaqətsiz adama vermək, deşikli torbada taxıl daşımaq kimidir. * Sizin bədəniniz bilik məbədidir. * Sonunu bilmək istəyirsənsə, əvvəlinə bax. * Su və od bir-biri ilə mübahisə etmir. * Sular yüksəldikcə balıqlar qarışqaları yeyər, sular çəkildikcə də qarışqalar balıqları yeyər. Heç kəs bugünkü üstünlüyünə və gücünə arxayın olmamalıdır… Çünki, kimin kimi yeyəcəyini suyun axışı qərar verər. * Suyu özünüz daşıyandan sonra hər damcısını xatırlayacaqsınız. * Suyun dərinliyini iki ayağı ilə ancaq bir axmaq test edər. == Ş == == T == * Tabut nə qədər gözəl və yaxşı işlənmiş görünsə də, heç kimin ölümü arzulamasına səbəb olmayacaq. * Təhsilin bahalı olduğunu düşünürsənsə, cahilliyə cəhd et. * Tək sevgi üçün evlənənin günləri pis, gecələri yaxşı olar. == U == * Unudan baltadır, amma baltalanan ağac heç vaxt unutmaz. * Uşaq anasının çirkinliyinə gülməz. * Uşaq böyütmək üçün bütün bir kənd lazımdır. * Uşaq və atası qılıncla yarışa bilməz. * Uşağın göz yaşını silməyən onunla birgə ağlar. * Uşaqlar həyatın mükafatıdır. == Ü == * Üzümüzün və gözlərimizin rəngi nə olursa olsun, göz yaşlarımızın rəngi eynidir. == V == * Valideynlər övladlarının cismini dünyaya gətirirlər, xarakterlərini deyil. == Y == * Yağış kimi sevgi də düşdüyü otu seçməz. * Yağış yağdığını ayırd edə bilməyəcək qədər aşiq olma. * Yaxşı arvadı olan ər heç vaxt ləvazimatsız yola çıxmaz. * Yalnız bir dəli suyun dərinliyini iki ayağı ilə ölçməyə səy göstərər. * Yalnız müdrik insan çətin məsələni həll edə bilər. * Yer arı pətəyidir, hamımız bir qapıdan giririk. * Yerdən uçub qarışqa yuvasına qonan quş hələ də yerdədir. * Yol gəzməklə düzəlir. * Yol kənarında üzüm əkənlə, yaraşıqlı qadınla evlənən eyni problemi paylaşırlar. * Yuxudan gec duran qonaqdan itin də xoşu gəlməz. == Z == * Zəif səy nəfsi yerinə yetirə bilməz. == İstinadlar == [[Kateqoriya:Atalar sözləri]] [[Kateqoriya:Afrika folkloru]] [[Kateqoriya:Afrika dilində sözlər və ifadələr]] 4jj3z8grfvhydiq5xom3uw5ephgyrd7 0 2457 206506 206480 2026-06-03T06:20:16Z Araz Yaquboglu 637 [[Kateqoriya:1412-ci ildə doğulanlar]] əlavə olundu [[VS:HC|HotCat]] ilə 206506 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} '''Janna d'Ark''' — Fransanın milli qəhrəmanı [[Şəkil:Joan of Arc miniature graded.jpg|right|150px]] [[File:Joan of arc burning at stake.jpg|thumb|right|]] {{ABC}} == A == * Allaha qarşı günah və ya başqa bir şey etməkdənsə, ölməyi üstün tutardım. * Allahın lütfü olmasaydı, dünyanın ən bədbəxt adamı olardım. Ancaq günahkar olsaydım, (Allahın) səsini eşitməyəcəyimi düşünürəm. Kaş ki, hamı bunu mənim eşitdiyim kimi eşitsin. == B == * Bu, müharibədir. Bir xəyanət sülhün qiyməti deyil. * Bütün müharibələr, ilk olaraq insan zehnində qazanılır. == Ə == * Ən təsirli intiqam pisliyi unutmaq və bağışlamaqdır. * Ən yaxşı müşavirimiz öz hisslərimizdir. == Q == * [[Qəzəb]]i yalnız şəfqət və məhəbbətlə yatırtmaq olar. * Qorxmuram ... Mən bu vəzifəni yerinə yetirmək üçün doğulmuşam. == M == * Mən xəyanətdən başqa heç nədən qorxmuram. *<blockquote>"Mən sizin Allahı qəbul etmirəm!"</blockquote> ** ''O, bu sözləri yandırılan zaman demişdir.'' * Mənə qarşı olan hər şeyi məhkəmədə qeyd etmək üçün çox diqqətli olursunuz, amma mənim xeyrimə olanı qeyd etmirsiniz. == N == * Niyə iman gətirənlərin qəlbində əbədi bir müharibə var? == T == * Tanrının ingilisləri sevib-sevməsindən asılı olmayaraq, mən heç nə bilmirəm. Mən yalnız ölülərdən başqa bütün ingilislərin Fransadan qovulacağını bilirəm. == Mənbə == * [[Ağıl]]a və qəlbə işıq saçan sözlər. Bakı, 2014 == İstinadlar == [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:Fransızlar]] [[Kateqoriya:1412-ci ildə doğulanlar]] t1z0t31pzp66hhr1re894nbtkzt43no 206507 206506 2026-06-03T06:20:28Z Araz Yaquboglu 637 [[Kateqoriya:1431-ci ildə vəfat edənlər]] əlavə olundu [[VS:HC|HotCat]] ilə 206507 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} '''Janna d'Ark''' — Fransanın milli qəhrəmanı [[Şəkil:Joan of Arc miniature graded.jpg|right|150px]] [[File:Joan of arc burning at stake.jpg|thumb|right|]] {{ABC}} == A == * Allaha qarşı günah və ya başqa bir şey etməkdənsə, ölməyi üstün tutardım. * Allahın lütfü olmasaydı, dünyanın ən bədbəxt adamı olardım. Ancaq günahkar olsaydım, (Allahın) səsini eşitməyəcəyimi düşünürəm. Kaş ki, hamı bunu mənim eşitdiyim kimi eşitsin. == B == * Bu, müharibədir. Bir xəyanət sülhün qiyməti deyil. * Bütün müharibələr, ilk olaraq insan zehnində qazanılır. == Ə == * Ən təsirli intiqam pisliyi unutmaq və bağışlamaqdır. * Ən yaxşı müşavirimiz öz hisslərimizdir. == Q == * [[Qəzəb]]i yalnız şəfqət və məhəbbətlə yatırtmaq olar. * Qorxmuram ... Mən bu vəzifəni yerinə yetirmək üçün doğulmuşam. == M == * Mən xəyanətdən başqa heç nədən qorxmuram. *<blockquote>"Mən sizin Allahı qəbul etmirəm!"</blockquote> ** ''O, bu sözləri yandırılan zaman demişdir.'' * Mənə qarşı olan hər şeyi məhkəmədə qeyd etmək üçün çox diqqətli olursunuz, amma mənim xeyrimə olanı qeyd etmirsiniz. == N == * Niyə iman gətirənlərin qəlbində əbədi bir müharibə var? == T == * Tanrının ingilisləri sevib-sevməsindən asılı olmayaraq, mən heç nə bilmirəm. Mən yalnız ölülərdən başqa bütün ingilislərin Fransadan qovulacağını bilirəm. == Mənbə == * [[Ağıl]]a və qəlbə işıq saçan sözlər. Bakı, 2014 == İstinadlar == [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:Fransızlar]] [[Kateqoriya:1412-ci ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:1431-ci ildə vəfat edənlər]] jv8p55zyjpdghd8i0uw715cuynhkvx6 0 2473 206493 203205 2026-06-02T14:41:36Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* T */ 206493 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} '''Fukidid''' (E.ə. təxminən 460-400-cü illər) — Qədim Yunan tarixçisi (“Peloponn müharibəsi tarixi”-nin müəllifi), filosof {{ABC}} == A == * Azadlığı xoşbəxtlik, cəsarəti isə azadlıq hesab edin. == B == * Başqasına qulluq göstərən etibarlı dostdur.Çünki, o, sonrakı xidmətləri ilə də layiq olduğu minnətdarlığı saxlamağa çalışır. Əksinə, mərhəmət göstərən insan daha az qısqanc olur. Çünki, o başa düşür ki, xeyirxah əməli dostluğa görə yox, vəzifəsinə görə edir. * Biz Afinalılar, siyasət ilə əlaqədar qərarları uyğun müzakirələrdən sonra alırıq; ən pis olan şey, nəticələri müzakirə edilmədən bir [[siyasət]]in tətbiq olunmasıdır. * Bütün insanlar şəxsi və ictimai həyatda qanunsuz əməllər etməyə meyillidirlər və heç bir qanun onları bu işdən çəkindirə bilmir. Dövlətlər hər cür cəza tədbirləri sınamış və hər zaman da bu tədbirləri gücləndirmişlər. Müəyyən müddətdən sonra demək olar ki, bütün cəzalar ölüm cəzası ilə əvəz edilmişdir. Buna baxmayaraq, cinayətlərin sayı azalmadı. Beləliklə, ya daha qorxunc cəzalar fikirləşmək, ya da heç bir cəza ilə cinayətkarı qorxutmağın mümkün olmadığını etiraf etmək lazımdır. == Ç == * Çox nadir hallarda müharibəni qabaqcadan müəyyən edilmiş plana görə edirlər. Şəraitdən asılı olaraq yolları və vasitələri müharibənin özü seçir. == D == * ...Dövlətə xidmət üçün Perikli ən çox ləyaqətlililərdən hesab edirdilər. Sülh dövründə şəhərə başçılıq edən Perikl o həmişə sülh və ədalət içində qərarlar verir, onun təhlükəsizliyini mökəmləndiridi və onun vaxtında şəhər öz qüdrətinin zirvəsinə qalxdı. Müharibə başlayan zaman aydın oldu ki, o, həmçinin müharibəyə də düzgün qymət vermiş və onu anlamışdı… Onun ölümündən sonra afinalılar əmin oldu ki, onun müharibənin gedişinə dair verdiyi hesablama və müdrikliyi necə də düz imiş... Perikl, öz müdrik ağlı və şübhə doğurmayan satılmazlığı ilə həmşəhərliləri tərəfindən yüksək hörmətə layiq bir insan kimi, insanların azadlıqlarını məhdudlaşdırmadan idarə edir və xalq kütlələrinin ehtirasına tabe omur, əksinə onları idarə edirdi. Hakimiyyətə ləyaqətsiz üsullarla can atmırdı, bununla da vətəndaşlarına yaltaqlanmır, əksinə öz nüfuzuna söykənərəq onlara qəti etiraz da edə bilirdi. O, afinalıların zamansız və həddindən artıq cəsarətli planlar quduğunu görəndə onda, onlara öz nitqləri ilə ehtiyatlılığa çağırırdı, onlar ümidsizliyə qapılanda da cəsarətə gətirə bilirdi. Ada görə bu xalqın, əslində isə birinci vətəndaşın hakimiyyəti idi. Periklin xələfləri içərisindən heç biri digərlərinə nisbətən dövlət xadimi kimi seçilmirdi, amma hamısı birinci olmaq istəyirdi və buna görə də xalqa yaltaqlanaraq hətta dövlət maraqlarını da qurban verməyə hazır idi. == Ə == * [[Ədalət]] və məqsədəuyğunluluq cəzada birləşdirilə bilməz. * Əgər cəsur insanları fərqləndirməyi bacarsaydılar, oxlar daha da qiymətli olardı (Afinalı əsirin döyüşdə həlak olanlar cəsur idilərmi kimi qalibin istehzalı sualına cavabı). * Əgər mən bir düşmən kimi sizə çoxlu bədbəxtlik gətirmişəmsə, o zaman sizə faydalı dost ola bilərəm (Alkividin spartalılara müraciətindən). * Əksər insanlar düzgün axmaqlar kimi yox, mahir fırıldaqçılar kimi tanınmağa üstünlük verir. * Ən böyük hörmətə o qadın layiqdir ki, o, kişilər arasında daha az məzəmmət və tərif edilir, onun barəsində daha az danışılır. == G == * Gələcək qeyri-müəyyənliklə doludur, lakin gələcəyin bu aldadıcılığı böyük bir xoşbəxtlikdir. == H == * Heç kim plan qurarkən və onu icra edərkən ehtiyatlı olmur. Mülahizlərdə biz möhkəmik, hərəkətlərdə isə qorxuya güzəştə gedirik. * [[Hərb]]i uğur qazanmaq üçün ən vacib şey düşüncəlik və dolu xəzinədir. * Həyatda cəsur insanlara həsəd aparırlar, ölülərə isə həsəd aparmır, hörmət edirlər. == İ == * İnsan münasibətlərində hüquq yalnız o zaman məna daşıyır ki, bərabər gücə malik iki tərəf hər bir tərəf üçün ümumi olan zəruriliyi qəbul edir. * İnsan öz təbiəti etibarı ilə ona yaltaqlanan a həmişə təkəbbürlə baxır, əksinə, onun qabağında boyun əyməyənə hörmət edir. * İnsanlar başqalarının onları tərifləmələrinin həqiqliyinə özlərini bu cür igidliklər etməyə qadir olduqlarını hesab etdikləri qədər inanırlar.Onların imkanları xaricində olan tərif isə onlarda həsəd və etibarsızlıq hissi yaradır. * İnsanlar müharibə aparmaq əvəzinə böyük bir ruh yüksəkliyi ilə döyüşmək qərarı verirlər və hərbi xoşbəxtliyin dəyişilməsi ilə öz əhval-ruhiyyələrini də dəyişirlər. * İnsanlar müharibəyə başlayarkən, gözlənilməsi daha münasib olduğu halda, dərhal hərəkətə keçirlər və uğursuzluğa düçar olandan sonra mülahizələrə müraciət edirlər. * İnsanlar onlara edilən haqsızlığa zorakılıqdan daha çox hiddətlənirlər: bunu özlərinə bərabər olanların saymamazlığı, digərini isə daha əzəmətli olanın zorakılığına tabe olmaq zərurəti hesab edirlər. * İnsanlar şeylər üçün yox, şeylər insanlar üçündür. == K == * Kobud məhdudiyyətdən kobud qoçaqlıq, ayıq hesablamadan isə qərarsızlıq yaranır. == Q == * Qəhrəmanların məzarı bütün Yer kürəsidir. * Qorxu yaddaşı alır. == M == * Məhkəmənin qərarına qədər özünə bərabər olana qarşı istənilən kiçik və ya böyük tələb onun məhkum olunmasına iddia etməkdir. * Mən hökmranlığa can atanları yox, ona tələsik tabe olmağa hazır olanları qınayıram.Çünki, təbiətcə, insan həmişə ona tabe olanlar üzərində hökmranlıq etmək istəyir. * Müharibə zorakılığın müəllimidir. * Müharibədə uğur qazanmaq silahdan yox, silahın da xeyir verməsinə kömək edən puldan asılıdır. == Ö == * Özünə bərabər olana güzəştə getməyən, güclülər qarşısında ləyaqətini, müdafiəsizlər qarşısında isə özünü saxlaya bilən hamıdan uzağa gedəcək. == R == * Rəqibin gözlənilən səhvlərində hesablama aparmaq lazım deyil. * Rəqibin təsadüfi uğursuzluqları ilə fəxr edilməməlidir. Özündə əminliyi yalnız o zaman hiss etmək olar ki, rəqibin planlarını alt-üst edə biləsən. == S == * Sparta çarı Arxidam Fukididdən yumruq döyüşündə onun, yoxsa Periklin güclü olmasını soruşur. Fukidid cavab verir: “ Bilmirəm. Əgər mən onu yıxsam , o bütün iştirakçıları inandırcaq ki, yıxılmayıb və qalib gələcək”. == Ş == * Şəhər divarlardan yox, insanlardan ibarətdir. == T == * Tarix nümunələrdə fəlsəfədir. * Tarix təkrarlanır. * Təbiətcə, ümid israfçıdır. * Tiran və başqa şəhərlər üzərində hökmranlıq edən əzəmətli şəhərlər üçün sərfəli olan hər şey məntiqə uyğundur. * Tiraniyaya nail olmaq ədalətsiz, ondan imtina etmək isə təhlükəlidir. == U == * Unutma ki, xoşbəxtliyin sirri azadlıqda, azadlığın sirri isə cəsarətdədir. == Ü == * Ümumi tənəzzül zamanı şəhərin çiçəklənməsi bütövlükdə bir neçə adama yox, ayrı-ayrı vətəndaşalara daha çox xeyir verər. == Y == * Yalnız qarşılıqlı qorxu ittifaqı etibarlı edir. * Yalnız özünə bərabər olandan qisas almaq alicənablıqdır. * Yoxsulluq ayıb deyil, ayıb olan zəhmət hesabına yoxsulluqdan azad olmağa səy göstərməməkdir. == Z == * Zorakılığa zorakılıqla cavab vermək lazımdır. {{Xarici istinadlar}} == İstinadlar == [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:Filosoflar]] [[Kateqoriya:Yunan filosoflar]] [[Kateqoriya:Tarixçilər]] [[Kateqoriya:Yunan tarixçilər]] [[Kateqoriya:E.ə. 460-cı ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:E.ə. 395-ci ildə vəfat edənlər]] 1ctcmwdsf8w3qtd8nbboduwvh5lqf86 206494 206493 2026-06-02T14:42:41Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* İ */ 206494 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} '''Fukidid''' (E.ə. təxminən 460-400-cü illər) — Qədim Yunan tarixçisi (“Peloponn müharibəsi tarixi”-nin müəllifi), filosof {{ABC}} == A == * Azadlığı xoşbəxtlik, cəsarəti isə azadlıq hesab edin. == B == * Başqasına qulluq göstərən etibarlı dostdur.Çünki, o, sonrakı xidmətləri ilə də layiq olduğu minnətdarlığı saxlamağa çalışır. Əksinə, mərhəmət göstərən insan daha az qısqanc olur. Çünki, o başa düşür ki, xeyirxah əməli dostluğa görə yox, vəzifəsinə görə edir. * Biz Afinalılar, siyasət ilə əlaqədar qərarları uyğun müzakirələrdən sonra alırıq; ən pis olan şey, nəticələri müzakirə edilmədən bir [[siyasət]]in tətbiq olunmasıdır. * Bütün insanlar şəxsi və ictimai həyatda qanunsuz əməllər etməyə meyillidirlər və heç bir qanun onları bu işdən çəkindirə bilmir. Dövlətlər hər cür cəza tədbirləri sınamış və hər zaman da bu tədbirləri gücləndirmişlər. Müəyyən müddətdən sonra demək olar ki, bütün cəzalar ölüm cəzası ilə əvəz edilmişdir. Buna baxmayaraq, cinayətlərin sayı azalmadı. Beləliklə, ya daha qorxunc cəzalar fikirləşmək, ya da heç bir cəza ilə cinayətkarı qorxutmağın mümkün olmadığını etiraf etmək lazımdır. == Ç == * Çox nadir hallarda müharibəni qabaqcadan müəyyən edilmiş plana görə edirlər. Şəraitdən asılı olaraq yolları və vasitələri müharibənin özü seçir. == D == * ...Dövlətə xidmət üçün Perikli ən çox ləyaqətlililərdən hesab edirdilər. Sülh dövründə şəhərə başçılıq edən Perikl o həmişə sülh və ədalət içində qərarlar verir, onun təhlükəsizliyini mökəmləndiridi və onun vaxtında şəhər öz qüdrətinin zirvəsinə qalxdı. Müharibə başlayan zaman aydın oldu ki, o, həmçinin müharibəyə də düzgün qymət vermiş və onu anlamışdı… Onun ölümündən sonra afinalılar əmin oldu ki, onun müharibənin gedişinə dair verdiyi hesablama və müdrikliyi necə də düz imiş... Perikl, öz müdrik ağlı və şübhə doğurmayan satılmazlığı ilə həmşəhərliləri tərəfindən yüksək hörmətə layiq bir insan kimi, insanların azadlıqlarını məhdudlaşdırmadan idarə edir və xalq kütlələrinin ehtirasına tabe omur, əksinə onları idarə edirdi. Hakimiyyətə ləyaqətsiz üsullarla can atmırdı, bununla da vətəndaşlarına yaltaqlanmır, əksinə öz nüfuzuna söykənərəq onlara qəti etiraz da edə bilirdi. O, afinalıların zamansız və həddindən artıq cəsarətli planlar quduğunu görəndə onda, onlara öz nitqləri ilə ehtiyatlılığa çağırırdı, onlar ümidsizliyə qapılanda da cəsarətə gətirə bilirdi. Ada görə bu xalqın, əslində isə birinci vətəndaşın hakimiyyəti idi. Periklin xələfləri içərisindən heç biri digərlərinə nisbətən dövlət xadimi kimi seçilmirdi, amma hamısı birinci olmaq istəyirdi və buna görə də xalqa yaltaqlanaraq hətta dövlət maraqlarını da qurban verməyə hazır idi. == Ə == * [[Ədalət]] və məqsədəuyğunluluq cəzada birləşdirilə bilməz. * Əgər cəsur insanları fərqləndirməyi bacarsaydılar, oxlar daha da qiymətli olardı (Afinalı əsirin döyüşdə həlak olanlar cəsur idilərmi kimi qalibin istehzalı sualına cavabı). * Əgər mən bir düşmən kimi sizə çoxlu bədbəxtlik gətirmişəmsə, o zaman sizə faydalı dost ola bilərəm (Alkividin spartalılara müraciətindən). * Əksər insanlar düzgün axmaqlar kimi yox, mahir fırıldaqçılar kimi tanınmağa üstünlük verir. * Ən böyük hörmətə o qadın layiqdir ki, o, kişilər arasında daha az məzəmmət və tərif edilir, onun barəsində daha az danışılır. == G == * Gələcək qeyri-müəyyənliklə doludur, lakin gələcəyin bu aldadıcılığı böyük bir xoşbəxtlikdir. == H == * Heç kim plan qurarkən və onu icra edərkən ehtiyatlı olmur. Mülahizlərdə biz möhkəmik, hərəkətlərdə isə qorxuya güzəştə gedirik. * [[Hərb]]i uğur qazanmaq üçün ən vacib şey düşüncəlik və dolu xəzinədir. * Həyatda cəsur insanlara həsəd aparırlar, ölülərə isə həsəd aparmır, hörmət edirlər. == İ == * İnsan münasibətlərində hüquq yalnız o zaman məna daşıyır ki, bərabər gücə malik iki tərəf hər bir tərəf üçün ümumi olan zəruriliyi qəbul edir. * İnsan öz təbiəti etibarı ilə ona yaltaqlanan a həmişə təkəbbürlə baxır, əksinə, onun qabağında boyun əyməyənə hörmət edir. * İnsanlar başqalarının onları tərifləmələrinin həqiqliyinə özlərini bu cür igidliklər etməyə qadir olduqlarını hesab etdikləri qədər inanırlar.Onların imkanları xaricində olan tərif isə onlarda həsəd və etibarsızlıq hissi yaradır. * İnsanlar müharibə aparmaq əvəzinə böyük bir ruh yüksəkliyi ilə döyüşmək qərarı verirlər və hərbi xoşbəxtliyin dəyişilməsi ilə öz əhval-ruhiyyələrini də dəyişirlər. * İnsanlar müharibəyə başlayarkən, gözlənilməsi daha münasib olduğu halda, dərhal hərəkətə keçirlər və uğursuzluğa düçar olandan sonra mülahizələrə müraciət edirlər. * İnsanlar onlara edilən haqsızlığa zorakılıqdan daha çox hiddətlənirlər: bunu özlərinə bərabər olanların saymamazlığı, digərini isə daha əzəmətli olanın zorakılığına tabe olmaq zərurəti hesab edirlər. * İnsanlar şeylər üçün yox, şeylər insanlar üçündür. * İnsanların əksəriyyəti həqiqəti axtarmaq üçün çox tənbəldir; onlar rastlaşdıqları ilk mötəbər fikirlə kifayətlənirlər. == K == * Kobud məhdudiyyətdən kobud qoçaqlıq, ayıq hesablamadan isə qərarsızlıq yaranır. == Q == * Qəhrəmanların məzarı bütün Yer kürəsidir. * Qorxu yaddaşı alır. == M == * Məhkəmənin qərarına qədər özünə bərabər olana qarşı istənilən kiçik və ya böyük tələb onun məhkum olunmasına iddia etməkdir. * Mən hökmranlığa can atanları yox, ona tələsik tabe olmağa hazır olanları qınayıram.Çünki, təbiətcə, insan həmişə ona tabe olanlar üzərində hökmranlıq etmək istəyir. * Müharibə zorakılığın müəllimidir. * Müharibədə uğur qazanmaq silahdan yox, silahın da xeyir verməsinə kömək edən puldan asılıdır. == Ö == * Özünə bərabər olana güzəştə getməyən, güclülər qarşısında ləyaqətini, müdafiəsizlər qarşısında isə özünü saxlaya bilən hamıdan uzağa gedəcək. == R == * Rəqibin gözlənilən səhvlərində hesablama aparmaq lazım deyil. * Rəqibin təsadüfi uğursuzluqları ilə fəxr edilməməlidir. Özündə əminliyi yalnız o zaman hiss etmək olar ki, rəqibin planlarını alt-üst edə biləsən. == S == * Sparta çarı Arxidam Fukididdən yumruq döyüşündə onun, yoxsa Periklin güclü olmasını soruşur. Fukidid cavab verir: “ Bilmirəm. Əgər mən onu yıxsam , o bütün iştirakçıları inandırcaq ki, yıxılmayıb və qalib gələcək”. == Ş == * Şəhər divarlardan yox, insanlardan ibarətdir. == T == * Tarix nümunələrdə fəlsəfədir. * Tarix təkrarlanır. * Təbiətcə, ümid israfçıdır. * Tiran və başqa şəhərlər üzərində hökmranlıq edən əzəmətli şəhərlər üçün sərfəli olan hər şey məntiqə uyğundur. * Tiraniyaya nail olmaq ədalətsiz, ondan imtina etmək isə təhlükəlidir. == U == * Unutma ki, xoşbəxtliyin sirri azadlıqda, azadlığın sirri isə cəsarətdədir. == Ü == * Ümumi tənəzzül zamanı şəhərin çiçəklənməsi bütövlükdə bir neçə adama yox, ayrı-ayrı vətəndaşalara daha çox xeyir verər. == Y == * Yalnız qarşılıqlı qorxu ittifaqı etibarlı edir. * Yalnız özünə bərabər olandan qisas almaq alicənablıqdır. * Yoxsulluq ayıb deyil, ayıb olan zəhmət hesabına yoxsulluqdan azad olmağa səy göstərməməkdir. == Z == * Zorakılığa zorakılıqla cavab vermək lazımdır. {{Xarici istinadlar}} == İstinadlar == [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:Filosoflar]] [[Kateqoriya:Yunan filosoflar]] [[Kateqoriya:Tarixçilər]] [[Kateqoriya:Yunan tarixçilər]] [[Kateqoriya:E.ə. 460-cı ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:E.ə. 395-ci ildə vəfat edənlər]] g85ryel33quu0td7mj06lxptmfaxsv9 0 3103 206516 206086 2026-06-03T11:34:51Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* F */ 206516 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} [[Fayl:Denis Diderot by Louis-Michel van Loo.jpg|right|thumb|200px|Denis Diderot (1767)]] [[Fayl:Denis Diderot (Dimitry Levitzky).jpg|right|thumb|250px|'''''''Filosoflar heç din xadimi öldürməmişdir, halbuki din xadimləri çoxlu filosof öldürmüşdür.''''''''''']] '''Deni Didro''' (1713–1784) — fransız filosofu və yazıçısı. {{ABC}} == A == * [[Adam]]lar mütaliədən əl çəkəndə fikirləşməkdən də qalırlar. * Ağıllı adam kimi tanınmaq arzusu pis adam kimi tanınmaq qorxusundan güclüdür. * Ağlımız hakim, duyğularımız isə şahidlərimizdir. Ağıl həmin şahidlər vasitəsilə alınan şeyləri müqayisə edir. Ağıl həssasdır, o, müşahidəni mühakimə etməlidir. * Ağlımız tanrının bir hədiyyəsi isə və inancımız haqqında eynisini fərz etsək, tanrı bizə uzlaşmayan, zidd iki hədiyyə vermişdir demək. * Aktyorlar çılğın olanda deyil, çılğınlığı yaxşı oynayanda tamaşaçılarda güclü təsir bağışlayırlar. * Ataların pis vərdişləri övladların qüsurlarına çevrilir. == B == [[Fayl:Hubert Robert 005.jpg|thumb|right|Bu, bizim dünyamız nədir? Qəfil dəyişikliklərə məruz qalan mürəkkəb varlıq, hamısı məhv olmaq meylini göstərir; bir-birini izləyən, özünü təsdiq edən və yoxa çıxan varlıqların sürətli ardıcıllığı; müvəqqəti simmetriya; bir anlıq sifariş.]] * Başqalarına ən çox xoşbəxtlik bəxş edən insanlar ən xoşbəxtdir. * Bədəni öldürəndən qorxmayın; ruhu öldürəndən qorxun. * Biliksizliklə heç vaxt öyünmək olmaz, biliksizlik gücsüzlük deməkdir. * Bir millətin yüksəlməsi o millətin içərisindəki pislərin məhv edilməsi ilə yox, insanların , xüsusilə də uşaqların gözəl təhsili ilə mümkündür. * Bir uşağı tərbiyə edərkən ilk düşüncən onun namuslu bir insan olmasıdır. Bunun üçün də əvvəlcə gözəl ürək, sonra zəkalı baş lazımdır. * Biz yaxşıları mükafatlandırmaqla pisləri cəzalandırmış oluruq. * Böyük bir meşədə itdim və önümü görmək üçün kiçik bir işığım var. Orada yanıma biri gəlir və deyir ki: "Qardaşım, yolunu daha yaxşı tapmaq üçün şamını söndür." O biri bir ilahiyyatçıdır. * Bu, bizim dünyamız nədir? Qəfil dəyişikliklərə məruz qalan mürəkkəb varlıq, hamısı məhv olmaq meylini göstərir; bir-birini izləyən, özünü təsdiq edən və yoxa çıxan varlıqların sürətli ardıcıllığı; müvəqqəti simmetriya; bir anlıq sifariş. == C == * Cəhalət, qərəzdən daha çox həqiqətə yaxındır. * Cəmiyyət insanlara düzgün təhsil-tərbiyə vermədiyindən onların çoxu həyatda öz yerini tapa bilmədiyindən məhv olurlar. == D == [[Fayl:SwansCygnus olor edit2.jpg|thumb|right|Deyirlər ki, arzu iradənin məhsuludur, amma əslində bunun əksi doğrudur: iradə istək məhsuludur.]] * Deyirlər ki, arzu iradənin məhsuludur, amma əslində bunun əksi doğrudur: iradə istək məhsuludur. * Deyirlər ki, sevgi ağlı olanı alır, olmayana isə verir. * Dərin fikirlər dəmir mismar kimidir. Ağla elə möhkəm batır ki. sonra onu dartıb çıxarmaq da olmur. * [[Dost]]umun qüsurları haqqında yalnız özüylə danışıram. == E == * Elmi fikirlər beyinə dəmir mismarlar kimi yeridilməlidir ki, onları oradan heç bir qüvvə çıxara bilməsin. == Ə == * Ədalətin ağlını itirdiyi yerdə fəlsəfə susar. * Əgər Allaha inanmağımı istəyirsənsə , məni ona toxundurmalısan. * Əgər keşişlər istəyirsənsə, filosoflara ehtiyacın yoxdur, filosoflar istəyirsənsə, kahinlərə ehtiyac yoxdur; çünki biri ağlın dostu və elmin təbliğçisi, digəri isə ağlın düşməni və cəhalətin müdafiəçisi kimi tanınır. * Ən böyük anlaşılmazlıq tarixi faktlara gəldikdə əxlaqa girməkdir. * Əzmlə işləyən insanın günləri qısa, ömrü uzun olur. == F == [[Fayl:Denis Diderot (1713–1784) MET DT2624.jpg|thumb|Fanatizmdən barbarlığa yalnız bir addımdır.]] * F* Fanatizmdən barbarlığa yalnız bir addım var. * Fəlsəfə elə təəssürat yaradır ki, o, yalnız reallıqla məşğul olur, amma bəlkə də fantaziyaları ifadə edir, ədəbiyyat isə elə təəssürat yaradır ki, o, ancaq fantaziyalarla məşğul olur, bəlkə də həqiqəti deyir. * Fəlsəfəyə ilk addım inancsızlıqdır. * Filosoflar heç din xadimi öldürməmişdir, halbuki din xadimləri çoxlu filosof öldürmüşdür. == G == * Gözəl üslub ürəkdən doğar. * Gülər üzlə deyilən bir yalanı bir anda udduğumuz halda, ağrılı gerçəyi ancaq damla damla uduruq. == H == [[Fayl:Langres - Denis Diderot.jpg|thumb|right|Hər şeyi qaydasına salmaqdan danışan insanlara diqqət yetirin! İşləri qaydaya salmaq həmişə başqalarını nəzarətdə saxlamaq deməkdir.]] * Həqiqətləri yazmaq üçün savaş meydanına girmiş əsgərin cəsarəti gərəkdir. * Hər bir heykəltəraşlıq və ya rəsm əsəri həyatın hansısa böyük qaydasını ifadə etməli, öyrətməlidir, əks halda lal olacaq. * Hər bir işdə məqsəd olmalıdır, məqsəd yoxdursa, heç nə eləmirsən; məqsəd kiçikdirsə, böyük işlər görü bilmirsən. * Hər kim kitab oxumursa, o, düzgün fikirləşə bilməz. Adamlar mütaliədən əl çəkəndə fikirləşməkdən də qalırlar.<ref>[[Ziyəddin Məhərrəmov]]. "Bir bahar küləyi", Bakı, "Nurlan", 2012.</ref> * Hər şeyi qaydasına salmaqdan danışan insanlara diqqət yetirin! İşləri qaydaya salmaq həmişə başqalarını nəzarətdə saxlamaq deməkdir. == X == * Xalqa tənqid və şikayət etmək ixtiyar verilməlidir, gizli nifrət açıq nifrətdən təhlükəlidir. * Xoşumuza gələn yalanları ovuc dolusu uduruq, lakin acı həqiqətləri qurtum-qurtum içirik. == İ == * İfrat bəzək-düzək hər şeyi məhv edir. Parıltılı paltarda mən ancaq zəngin adam görürəm. Mənim axtardığım adam isə sadə insandır. Mən insan axtarıram.<ref>Aforizmlər və hikmətli sözlər. Bakı, 2005, səh.136</ref> * İnsan bir şeyi mənfəətinə, xarakterinə, zövqünə, ehtiraslarına görə ya şişirər, ya kiçildər. * İnsan güc və zəifliyin, işıq və korluğun, kiçiklik və böyüklüyün birləşməsidir. * İnsan, həyatının dörddə üçünü edə bilməyəcəyi şeylərlə keçirir. * İnsanı daş ya da ürəyi qırıq edən bu dünyadan gedirəm. Məni hara basdırsalar basdırsınlar. * İnsanlar həmişə birinin arxasından qaçarlar, amma dönüb öz arxasınca qaçanlara heç baxmazlar. * İnsanlar iki yerə ayrılır: tanıdıqca böyüyənlər, tanıdıqca kiçilənlər. * İnsanlar qışqıranda vicdanın və namusun səsi çox zəifdir. * İstənilən xalqın tarixində çoxlu səhifələr var ki, onlar həqiqət olsaydı, möhtəşəm olardı. == K == * Kinli adamların həyatı dəhşətli olur. * Kitab oxumayan düzgün fikirləşə bilməz. * Köhnəlmək pasdan yaxşıdır… == Q == * Qadın təbiətə bənzər- bir gün bir üzünü o biri gün digər üzünü göstərər, ətrafındakı insanlara isə bir gün bütünlüklə onun haqqında hərşeyi biləcəyi barədə ümid verər. * Qadın üzərinə yazı yazarkən qələmi göy qurşagına batırıb, mürəkkəbi kəpənək qanadlarının tozu ilə qurulayacaqsınız. * Qüsur tapmaq üçün baxma birinə, tapmaq üçün baxsan taparsan, qüsuru örtməyi vərdiş etdir özünə, o zaman qüsursuz olarsan. Oxumasını bilirsənsə hər insanın bir kitab olduğunu görə bilərsən. == M == * Mənə bəzi şeylərin ağlımızı aşdığını söyləsələr də, bu, axmaqlıqlara inanmağa gətirib çıxarmaz. Şübhəsiz ki ağlımızı aşan şeylər var, amma ağılımıza zidd olan hər şeyi və ona zidd olan nə varsa, cəsurca rədd edirəm. == O == * Onların təxəyyülündə keçilməz, intiqamında qəddar, məqsədlərində qətiyyətli, üsulları baxımından vicdansız, insanın zülmünə dərin və gizli nifrət bəslənmişdir — sanki onların arasında hökmranlığa doğru daim mövcud olan bir sui-qəsd var. Hər ölkənin kahinləri arasında mövcud olan bir növ ittifaq. == S == * Sadəlövh Məşhurlar həmişə ölərkən anılırlar. Arsız Məşhurlar isə həyatda. * Sevgi çox vaxt ağlı olanların ağlını alır və ağlı olmayanlara ağıl verir.<ref>Ağıla və qəlbə işıq saçan sözlər. Bakı, 2014. səh.363</ref> * Səhv yola girdiyində, sürətləndikcə daha da itərsən. * Sənətkar pul haqqında düşündüyü andan gözəllik hissini itirməyə başlayır. * Son hökmdar, son din xadiminin bağırsaqlarıyla boğulana qədər insanlar əsla azad olmayacaq. == T == * Təbiət bəzənməyi sevən və öz paltarının altından bədəninin bir hissəsini, sonra digər hissəsini göstərəcək öz pərəstişkarlarına onu nə vaxtsa bilmək ümidi verən qadın kimidir. * Təbiətin tanrı olmadığını, insanın maşın olmadığını, fərziyyənin fakt olmadığını heç vaxt unutma. == Y == * Yalanın faydası bir dəfə üçündür, həqiqətin faydası isə sonsuz və ölümsüzdür. * Yalnız yaxşılıq etmək yetməz, yaxşılığı incəliklə də etmək lazımdır … * Yəhudilər qəzəbli və qəddar insanlar, rəzil və ədəbsiz insanlar, daşıdığınız boyunduruğa [Talmudizmə] layiq qullardır… Gedin, kitablarınızı geri alın və məndən uzaq olun. Talmud yəhudilərə xristianların mallarını oğurlamağı, onları vəhşi heyvanlar hesab etməyi, onları uçurumdan itələməyi… onları cəzasızlıqla öldürməyi və hər səhər onlara qarşı ən dəhşətli iradları söyləməyi öyrədirdi. == Z == * Zamanın yeganə meyarı yaddaşdır. * Zorakılıqla əldə edilən hakimiyyət ancaq qəsbdir və əmr edənin gücü itaət edənlərin gücünə qalib gəldiyi müddətcə davam edir. == Mənbə == * Aforizmlər və hikmətli sözlər. Bakı, 2005. == İstinadlar == [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:Fransa yazıçıları]] [[Kateqoriya:Filosoflar]] [[Kateqoriya:Fransızlar]] [[Kateqoriya:1713-cü ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:1784-cü ildə vəfat edənlər]] [[an:Denis Diderot]] [[ay:Denis Diderot]] [[be-x-old:Дэні Дыдро]] [[bo:ཏེའུ་ཏེ་རོ།]] [[gan:狄德羅]] [[mk:Дени Дидро]] [[arz:دنيس ديدرو]] [[oc:Denis Diderot]] [[sc:Denis Diderot]] [[scn:Denis Diderot]] [[roa-tara:Denis Diderot]] b7475iwrjfhiwhek22xymc6hkhb5paz 0 3183 206521 181271 2026-06-03T11:52:19Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* M */ 206521 wikitext text/x-wiki {{Bioqrafiya |Adı = |Tam adı = Artur Ceyms Balfur |Şəkil = A.J. Balfour LCCN2014682753 (cropped).jpg |Şəkil məlumat = |Şəkil miqyası = |Doğum tarixi = 25 iyul 1848 |Doğum yeri = |Vəfatı = 19 mart 1930 |Vəfat yeri = |Rəsmi vebsaytı = |Vikipediya = }} Artur Ceyms Balfur - 25 iyul 1848 - 19 mart 1930 -ingilis dövlət xadimi. {{ABC}} == B == * ..bu ölkənin mövcud təhsil sistemi xaotikdir, səmərəsizdir, yaşdan tamamilə geri qalır, bizi Avropa və Amerikanın hər bir qabaqcıl xalqının gülüş obyektinə çevirir, bizi təkcə amerikalı əmiuşaqlarımızı deyil, həm də alman və əmiuşağımızı geridə qoyur. Fransız və italyan və bu vəziyyətin adekvat bir vasitə olmadan daha uzun müddət davam etməsinə icazə vermək İngiltərə Hökumətinin, Britaniya Hökumətinin vəzifəsinə uyğun gəlmir. == D == * Demokratiya izah yolu ilə idarə olunur. == H == * Həvəsin dünyanı hərəkətə gətirdiyini nəzərə alsaq, çox az adamın həqiqəti söyləməyə inanması təəssüf doğurur. == K == * Kromvel uğursuzluğa düçar oldu, çünki o, yalnız repressiv tədbirlərə arxalanırdı. O səhvi təqlid etməyəcəyəm. Mən qanuna tabe olmağın təmin edilməsində Kromvel kimi amansız olacağam, lakin eyni zamanda, şikayətlərin aradan qaldırılmasında və xüsusən də torpaqla bağlı hər hansı şikayətin səbəbinin aradan qaldırılmasında hər bir islahatçı kimi radikal olacağam. Uğur üçün mənim siyasətimin iki aspektinə arxalanıram. İndiyədək İngiltərə hökumətləri əvvəlcə bir ayaq üstündə, sonra isə digər ayaq üstündə dayanıblar. Ya hamısı repressiya tərəfdarı olub, ya da hamısı islahat üçün. Mən hər ikisi üçün; Kromvel qədər sərt repressiya: cənab Parnell və ya hər kəsin arzu edə biləcəyi qədər hərtərəfli islahatlar. == M == * Mən heç vaxt bağışlamıram, amma həmişə unuduram. * Mən inanıram ki, İmperiyamızı genişləndirməyimiz arzuolunmazdır. Mənim üçün onun genişlənməsi arzuladığım son şeydir. İstədiyim şey İmperiyanın güclənməsi və möhkəmlənməsidir. * Motorlu [[avtomobil]] tıxacları həll etməyə köməkçi olacaq. == S == * Sionizm, bu qədim diyarda məskunlaşan 700 min ərəbin istək və zərərlərindən daha böyük əhəmiyyətə malik olan qədim ənənələrə, mövcud ehtiyaclara və gələcək ümidlərinə əsaslanır. == T == * Tərcümeyi -hal inadkar düşmən tərəfindən yazılmalıdır. == İstinadlar == [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:İngilislər]] [[Kateqoriya:Siyasətçilər]] [[Kateqoriya:İngiltərə siyasətçiləri]] [[Kateqoriya:İngilis siyasətçilər]] [[Kateqoriya:1848-ci ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:1930-cu ildə vəfat edənlər]] kxn3hiqxpeg41t09u6l7vgicfx3adik 0 5346 206481 204401 2026-06-02T14:04:17Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* Q */ 206481 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} '''Aristipp Kirenli''' (e.ə. 435 — e.ə. 360) — yunan idealist filosofu. {{ABC}} == C == * Cahil olmaqdansa kasıb olmaq daha yaxşıdır, çünki birincisində yalnız pul çatışmır, ikincisində — insanlıq. * Cavan oğlan, ər kimi sənə faydalı ola biləcək hər şeyi öyrən. == Ç == * Çox içmək və sərxoş olmamaq qatıra da xasdır. * Çox oxuyanlar deyil, faydalı kitabları oxuyanlar əsl alim ola bilərlər.<ref>[[Ziyəddin Məhərrəmov]]. "Bir bahar küləyi", Bakı, "Nurlan", 2012.</ref> * Çox yeyənlər deyil, ən vacib [[qida]]nı qəbul edənlər [[Sağlamlıq|sağlam]] ola bilərlər. == D == * Dəbdəbə pis olsaydı, tanrıların ziyafətləri də olmazdı. == Ə == * Ən yaxşısı ləzzətlərdən çəkinmək deyil, onlara boyun əymədən onlara hakim olmaqdır. == F == * Fəlsəfə hər kəslə danışmaq bacarığı verir və bu onun faydalılığıdır. == İ == * İnsan çox yediyi üçün lazım olanla kifayətlənəndən sağlam olmaz; eynilə alim çox oxuyan deyil, xeyirlə oxuyandır.<ref>http://www.aphorisme.ru/by-authors/aristipp/?q=4475</ref> == K == * Kimsə oğlunu öyrətmək üçün Aristippa rəhbərlik etdi; Aristipp beş yüz draxma istədi. Ata dedi: "Bu pulla mən qul ala bilərəm!" "Alın," dedi Aristipp, "və o zaman Sizin iki bütöv qulunuz olacaq." == Q == * Qarınqulular deyil, ən gərəkli qidanı yeyənlər sağlam ola bilər. == N == * Nəzakətli bir qadının evinə girmək ayıb deyil, oradan necə çıxacağını bilməmək ayıbdır. == S == * Sənin haqqın dava etməkdir, mənim haqqım dinləmək deyil. == U == * Uşaqlara böyüdükləri zaman onlara faydalı olan şeylər öyrədilməlidir. == Mənbə == * Aforizmlər və hikmətli sözlər. Bakı, 2005. == Xarici keçidlər == {{Vikianbar kateqoriyası|Aristipp}} [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:Yunan filosoflar]] [[Kateqoriya:E.ə. 435-ci ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:E.ə. 366-cı ildə vəfat edənlər]] [[Kateqoriya:E.ə. 355-ci ildə vəfat edənlər]] tdaosu4xji13pfsh2t83ee1qhpzwudh 206482 206481 2026-06-02T14:06:31Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* F */ 206482 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} '''Aristipp Kirenli''' (e.ə. 435 — e.ə. 360) — yunan idealist filosofu. {{ABC}} == C == * Cahil olmaqdansa kasıb olmaq daha yaxşıdır, çünki birincisində yalnız pul çatışmır, ikincisində — insanlıq. * Cavan oğlan, ər kimi sənə faydalı ola biləcək hər şeyi öyrən. == Ç == * Çox içmək və sərxoş olmamaq qatıra da xasdır. * Çox oxuyanlar deyil, faydalı kitabları oxuyanlar əsl alim ola bilərlər.<ref>[[Ziyəddin Məhərrəmov]]. "Bir bahar küləyi", Bakı, "Nurlan", 2012.</ref> * Çox yeyənlər deyil, ən vacib [[qida]]nı qəbul edənlər [[Sağlamlıq|sağlam]] ola bilərlər. == D == * Dəbdəbə pis olsaydı, tanrıların ziyafətləri də olmazdı. == Ə == * Ən yaxşısı ləzzətlərdən çəkinmək deyil, onlara boyun əymədən onlara hakim olmaqdır. == F == * Fəlsəfə hər kəslə danışmaq bacarığı verir və bu onun faydalılığıdır. == G == * Gənc oğlan, ər kimi sənə faydalı ola biləcək hər şeyi öyrən. == İ == * İnsan çox yediyi üçün lazım olanla kifayətlənəndən sağlam olmaz; eynilə alim çox oxuyan deyil, xeyirlə oxuyandır.<ref>http://www.aphorisme.ru/by-authors/aristipp/?q=4475</ref> == K == * Kimsə oğlunu öyrətmək üçün Aristippa rəhbərlik etdi; Aristipp beş yüz draxma istədi. Ata dedi: "Bu pulla mən qul ala bilərəm!" "Alın," dedi Aristipp, "və o zaman Sizin iki bütöv qulunuz olacaq." == Q == * Qarınqulular deyil, ən gərəkli qidanı yeyənlər sağlam ola bilər. == N == * Nəzakətli bir qadının evinə girmək ayıb deyil, oradan necə çıxacağını bilməmək ayıbdır. == S == * Sənin haqqın dava etməkdir, mənim haqqım dinləmək deyil. == U == * Uşaqlara böyüdükləri zaman onlara faydalı olan şeylər öyrədilməlidir. == Mənbə == * Aforizmlər və hikmətli sözlər. Bakı, 2005. == Xarici keçidlər == {{Vikianbar kateqoriyası|Aristipp}} [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:Yunan filosoflar]] [[Kateqoriya:E.ə. 435-ci ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:E.ə. 366-cı ildə vəfat edənlər]] [[Kateqoriya:E.ə. 355-ci ildə vəfat edənlər]] 6bmelwx1vwy4auej5tgomm1mzu8z4zz 206483 206482 2026-06-02T14:07:09Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* Ç */ 206483 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} '''Aristipp Kirenli''' (e.ə. 435 — e.ə. 360) — yunan idealist filosofu. {{ABC}} == C == * Cahil olmaqdansa kasıb olmaq daha yaxşıdır, çünki birincisində yalnız pul çatışmır, ikincisində — insanlıq. * Cavan oğlan, ər kimi sənə faydalı ola biləcək hər şeyi öyrən. == Ç == * Çox içmək və sərxoş olmamaq qatıra da xasdır. * Çox oxuyanlar deyil, faydalı kitabları oxuyanlar əsl alim ola bilərlər.<ref>[[Ziyəddin Məhərrəmov]]. "Bir bahar küləyi", Bakı, "Nurlan", 2012.</ref> * Çox olanı atın və yalnız daşıya biləcəyinizi daşıyın. * Çox yeyənlər deyil, ən vacib [[qida]]nı qəbul edənlər [[Sağlamlıq|sağlam]] ola bilərlər. == D == * Dəbdəbə pis olsaydı, tanrıların ziyafətləri də olmazdı. == Ə == * Ən yaxşısı ləzzətlərdən çəkinmək deyil, onlara boyun əymədən onlara hakim olmaqdır. == F == * Fəlsəfə hər kəslə danışmaq bacarığı verir və bu onun faydalılığıdır. == G == * Gənc oğlan, ər kimi sənə faydalı ola biləcək hər şeyi öyrən. == İ == * İnsan çox yediyi üçün lazım olanla kifayətlənəndən sağlam olmaz; eynilə alim çox oxuyan deyil, xeyirlə oxuyandır.<ref>http://www.aphorisme.ru/by-authors/aristipp/?q=4475</ref> == K == * Kimsə oğlunu öyrətmək üçün Aristippa rəhbərlik etdi; Aristipp beş yüz draxma istədi. Ata dedi: "Bu pulla mən qul ala bilərəm!" "Alın," dedi Aristipp, "və o zaman Sizin iki bütöv qulunuz olacaq." == Q == * Qarınqulular deyil, ən gərəkli qidanı yeyənlər sağlam ola bilər. == N == * Nəzakətli bir qadının evinə girmək ayıb deyil, oradan necə çıxacağını bilməmək ayıbdır. == S == * Sənin haqqın dava etməkdir, mənim haqqım dinləmək deyil. == U == * Uşaqlara böyüdükləri zaman onlara faydalı olan şeylər öyrədilməlidir. == Mənbə == * Aforizmlər və hikmətli sözlər. Bakı, 2005. == Xarici keçidlər == {{Vikianbar kateqoriyası|Aristipp}} [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:Yunan filosoflar]] [[Kateqoriya:E.ə. 435-ci ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:E.ə. 366-cı ildə vəfat edənlər]] [[Kateqoriya:E.ə. 355-ci ildə vəfat edənlər]] 970qpqh9igosxdb6rswznsxf2f84jed 206484 206483 2026-06-02T14:08:54Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* G */ 206484 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} '''Aristipp Kirenli''' (e.ə. 435 — e.ə. 360) — yunan idealist filosofu. {{ABC}} == C == * Cahil olmaqdansa kasıb olmaq daha yaxşıdır, çünki birincisində yalnız pul çatışmır, ikincisində — insanlıq. * Cavan oğlan, ər kimi sənə faydalı ola biləcək hər şeyi öyrən. == Ç == * Çox içmək və sərxoş olmamaq qatıra da xasdır. * Çox oxuyanlar deyil, faydalı kitabları oxuyanlar əsl alim ola bilərlər.<ref>[[Ziyəddin Məhərrəmov]]. "Bir bahar küləyi", Bakı, "Nurlan", 2012.</ref> * Çox olanı atın və yalnız daşıya biləcəyinizi daşıyın. * Çox yeyənlər deyil, ən vacib [[qida]]nı qəbul edənlər [[Sağlamlıq|sağlam]] ola bilərlər. == D == * Dəbdəbə pis olsaydı, tanrıların ziyafətləri də olmazdı. == Ə == * Ən yaxşısı ləzzətlərdən çəkinmək deyil, onlara boyun əymədən onlara hakim olmaqdır. == F == * Fəlsəfə hər kəslə danışmaq bacarığı verir və bu onun faydalılığıdır. == G == * Gənc oğlan, ər kimi sənə faydalı ola biləcək hər şeyi öyrən. == H == * Hikmət yaxşı bir şeydir, baxmayaraq ki, özü üçün deyil, nəticələri üçün arzuolunandır. == İ == * İnsan çox yediyi üçün lazım olanla kifayətlənəndən sağlam olmaz; eynilə alim çox oxuyan deyil, xeyirlə oxuyandır.<ref>http://www.aphorisme.ru/by-authors/aristipp/?q=4475</ref> == K == * Kimsə oğlunu öyrətmək üçün Aristippa rəhbərlik etdi; Aristipp beş yüz draxma istədi. Ata dedi: "Bu pulla mən qul ala bilərəm!" "Alın," dedi Aristipp, "və o zaman Sizin iki bütöv qulunuz olacaq." == Q == * Qarınqulular deyil, ən gərəkli qidanı yeyənlər sağlam ola bilər. == N == * Nəzakətli bir qadının evinə girmək ayıb deyil, oradan necə çıxacağını bilməmək ayıbdır. == S == * Sənin haqqın dava etməkdir, mənim haqqım dinləmək deyil. == U == * Uşaqlara böyüdükləri zaman onlara faydalı olan şeylər öyrədilməlidir. == Mənbə == * Aforizmlər və hikmətli sözlər. Bakı, 2005. == Xarici keçidlər == {{Vikianbar kateqoriyası|Aristipp}} [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:Yunan filosoflar]] [[Kateqoriya:E.ə. 435-ci ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:E.ə. 366-cı ildə vəfat edənlər]] [[Kateqoriya:E.ə. 355-ci ildə vəfat edənlər]] nhh2euh3bcemxq9qa531pftocp8raci 206485 206484 2026-06-02T14:10:51Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* S */ 206485 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} '''Aristipp Kirenli''' (e.ə. 435 — e.ə. 360) — yunan idealist filosofu. {{ABC}} == C == * Cahil olmaqdansa kasıb olmaq daha yaxşıdır, çünki birincisində yalnız pul çatışmır, ikincisində — insanlıq. * Cavan oğlan, ər kimi sənə faydalı ola biləcək hər şeyi öyrən. == Ç == * Çox içmək və sərxoş olmamaq qatıra da xasdır. * Çox oxuyanlar deyil, faydalı kitabları oxuyanlar əsl alim ola bilərlər.<ref>[[Ziyəddin Məhərrəmov]]. "Bir bahar küləyi", Bakı, "Nurlan", 2012.</ref> * Çox olanı atın və yalnız daşıya biləcəyinizi daşıyın. * Çox yeyənlər deyil, ən vacib [[qida]]nı qəbul edənlər [[Sağlamlıq|sağlam]] ola bilərlər. == D == * Dəbdəbə pis olsaydı, tanrıların ziyafətləri də olmazdı. == Ə == * Ən yaxşısı ləzzətlərdən çəkinmək deyil, onlara boyun əymədən onlara hakim olmaqdır. == F == * Fəlsəfə hər kəslə danışmaq bacarığı verir və bu onun faydalılığıdır. == G == * Gənc oğlan, ər kimi sənə faydalı ola biləcək hər şeyi öyrən. == H == * Hikmət yaxşı bir şeydir, baxmayaraq ki, özü üçün deyil, nəticələri üçün arzuolunandır. == İ == * İnsan çox yediyi üçün lazım olanla kifayətlənəndən sağlam olmaz; eynilə alim çox oxuyan deyil, xeyirlə oxuyandır.<ref>http://www.aphorisme.ru/by-authors/aristipp/?q=4475</ref> == K == * Kimsə oğlunu öyrətmək üçün Aristippa rəhbərlik etdi; Aristipp beş yüz draxma istədi. Ata dedi: "Bu pulla mən qul ala bilərəm!" "Alın," dedi Aristipp, "və o zaman Sizin iki bütöv qulunuz olacaq." == Q == * Qarınqulular deyil, ən gərəkli qidanı yeyənlər sağlam ola bilər. == N == * Nəzakətli bir qadının evinə girmək ayıb deyil, oradan necə çıxacağını bilməmək ayıbdır. == S == * Sənin haqqın dava etməkdir, mənim haqqım dinləmək deyil. == T == * Təbiətdə gözəl və ya çirkin bir şey yoxdur - hər şey əxlaq və adətlərdən asılıdır. == U == * Uşaqlara böyüdükləri zaman onlara faydalı olan şeylər öyrədilməlidir. == Mənbə == * Aforizmlər və hikmətli sözlər. Bakı, 2005. == Xarici keçidlər == {{Vikianbar kateqoriyası|Aristipp}} [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:Yunan filosoflar]] [[Kateqoriya:E.ə. 435-ci ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:E.ə. 366-cı ildə vəfat edənlər]] [[Kateqoriya:E.ə. 355-ci ildə vəfat edənlər]] 9juhdf649240uga23xzry4fx3ivlxft 206486 206485 2026-06-02T14:12:39Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* Q */ 206486 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} '''Aristipp Kirenli''' (e.ə. 435 — e.ə. 360) — yunan idealist filosofu. {{ABC}} == C == * Cahil olmaqdansa kasıb olmaq daha yaxşıdır, çünki birincisində yalnız pul çatışmır, ikincisində — insanlıq. * Cavan oğlan, ər kimi sənə faydalı ola biləcək hər şeyi öyrən. == Ç == * Çox içmək və sərxoş olmamaq qatıra da xasdır. * Çox oxuyanlar deyil, faydalı kitabları oxuyanlar əsl alim ola bilərlər.<ref>[[Ziyəddin Məhərrəmov]]. "Bir bahar küləyi", Bakı, "Nurlan", 2012.</ref> * Çox olanı atın və yalnız daşıya biləcəyinizi daşıyın. * Çox yeyənlər deyil, ən vacib [[qida]]nı qəbul edənlər [[Sağlamlıq|sağlam]] ola bilərlər. == D == * Dəbdəbə pis olsaydı, tanrıların ziyafətləri də olmazdı. == Ə == * Ən yaxşısı ləzzətlərdən çəkinmək deyil, onlara boyun əymədən onlara hakim olmaqdır. == F == * Fəlsəfə hər kəslə danışmaq bacarığı verir və bu onun faydalılığıdır. == G == * Gənc oğlan, ər kimi sənə faydalı ola biləcək hər şeyi öyrən. == H == * Hikmət yaxşı bir şeydir, baxmayaraq ki, özü üçün deyil, nəticələri üçün arzuolunandır. == İ == * İnsan çox yediyi üçün lazım olanla kifayətlənəndən sağlam olmaz; eynilə alim çox oxuyan deyil, xeyirlə oxuyandır.<ref>http://www.aphorisme.ru/by-authors/aristipp/?q=4475</ref> == K == * Kimsə oğlunu öyrətmək üçün Aristippa rəhbərlik etdi; Aristipp beş yüz draxma istədi. Ata dedi: "Bu pulla mən qul ala bilərəm!" "Alın," dedi Aristipp, "və o zaman Sizin iki bütöv qulunuz olacaq." == Q == * Qarınqulular deyil, ən gərəkli qidanı yeyənlər sağlam ola bilər. == N == * Məni təhqir etmək sənin haqqındır, səni dinləməmək mənim haqqımdır. == N == * Nəzakətli bir qadının evinə girmək ayıb deyil, oradan necə çıxacağını bilməmək ayıbdır. == S == * Sənin haqqın dava etməkdir, mənim haqqım dinləmək deyil. == T == * Təbiətdə gözəl və ya çirkin bir şey yoxdur - hər şey əxlaq və adətlərdən asılıdır. == U == * Uşaqlara böyüdükləri zaman onlara faydalı olan şeylər öyrədilməlidir. == Mənbə == * Aforizmlər və hikmətli sözlər. Bakı, 2005. == Xarici keçidlər == {{Vikianbar kateqoriyası|Aristipp}} [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:Yunan filosoflar]] [[Kateqoriya:E.ə. 435-ci ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:E.ə. 366-cı ildə vəfat edənlər]] [[Kateqoriya:E.ə. 355-ci ildə vəfat edənlər]] efrllxd0h95cov1rj789ptnfw8n1sl0 206487 206486 2026-06-02T14:13:29Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* G */ 206487 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} '''Aristipp Kirenli''' (e.ə. 435 — e.ə. 360) — yunan idealist filosofu. {{ABC}} == C == * Cahil olmaqdansa kasıb olmaq daha yaxşıdır, çünki birincisində yalnız pul çatışmır, ikincisində — insanlıq. * Cavan oğlan, ər kimi sənə faydalı ola biləcək hər şeyi öyrən. == Ç == * Çox içmək və sərxoş olmamaq qatıra da xasdır. * Çox oxuyanlar deyil, faydalı kitabları oxuyanlar əsl alim ola bilərlər.<ref>[[Ziyəddin Məhərrəmov]]. "Bir bahar küləyi", Bakı, "Nurlan", 2012.</ref> * Çox olanı atın və yalnız daşıya biləcəyinizi daşıyın. * Çox yeyənlər deyil, ən vacib [[qida]]nı qəbul edənlər [[Sağlamlıq|sağlam]] ola bilərlər. == D == * Dəbdəbə pis olsaydı, tanrıların ziyafətləri də olmazdı. == Ə == * Ən yaxşısı ləzzətlərdən çəkinmək deyil, onlara boyun əymədən onlara hakim olmaqdır. == F == * Fəlsəfə hər kəslə danışmaq bacarığı verir və bu onun faydalılığıdır. == G == * Gənc oğlan, ər kimi sənə faydalı ola biləcək hər şeyi öyrən. * Gözəllər səni aldadacaq, çirkinlər səni razı salmayacaq; kasıblar səni məhv edəcək, varlılar isə sənə hökmranlıq edəcək. Buna görə də ən çox nəyə dözə biləcəyini seç. == H == * Hikmət yaxşı bir şeydir, baxmayaraq ki, özü üçün deyil, nəticələri üçün arzuolunandır. == İ == * İnsan çox yediyi üçün lazım olanla kifayətlənəndən sağlam olmaz; eynilə alim çox oxuyan deyil, xeyirlə oxuyandır.<ref>http://www.aphorisme.ru/by-authors/aristipp/?q=4475</ref> == K == * Kimsə oğlunu öyrətmək üçün Aristippa rəhbərlik etdi; Aristipp beş yüz draxma istədi. Ata dedi: "Bu pulla mən qul ala bilərəm!" "Alın," dedi Aristipp, "və o zaman Sizin iki bütöv qulunuz olacaq." == Q == * Qarınqulular deyil, ən gərəkli qidanı yeyənlər sağlam ola bilər. == N == * Məni təhqir etmək sənin haqqındır, səni dinləməmək mənim haqqımdır. == N == * Nəzakətli bir qadının evinə girmək ayıb deyil, oradan necə çıxacağını bilməmək ayıbdır. == S == * Sənin haqqın dava etməkdir, mənim haqqım dinləmək deyil. == T == * Təbiətdə gözəl və ya çirkin bir şey yoxdur - hər şey əxlaq və adətlərdən asılıdır. == U == * Uşaqlara böyüdükləri zaman onlara faydalı olan şeylər öyrədilməlidir. == Mənbə == * Aforizmlər və hikmətli sözlər. Bakı, 2005. == Xarici keçidlər == {{Vikianbar kateqoriyası|Aristipp}} [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:Yunan filosoflar]] [[Kateqoriya:E.ə. 435-ci ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:E.ə. 366-cı ildə vəfat edənlər]] [[Kateqoriya:E.ə. 355-ci ildə vəfat edənlər]] r9vpr2jk9avf9s7457vc8ejbwhcym36 206488 206487 2026-06-02T14:15:56Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* N */ 206488 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} '''Aristipp Kirenli''' (e.ə. 435 — e.ə. 360) — yunan idealist filosofu. {{ABC}} == C == * Cahil olmaqdansa kasıb olmaq daha yaxşıdır, çünki birincisində yalnız pul çatışmır, ikincisində — insanlıq. * Cavan oğlan, ər kimi sənə faydalı ola biləcək hər şeyi öyrən. == Ç == * Çox içmək və sərxoş olmamaq qatıra da xasdır. * Çox oxuyanlar deyil, faydalı kitabları oxuyanlar əsl alim ola bilərlər.<ref>[[Ziyəddin Məhərrəmov]]. "Bir bahar küləyi", Bakı, "Nurlan", 2012.</ref> * Çox olanı atın və yalnız daşıya biləcəyinizi daşıyın. * Çox yeyənlər deyil, ən vacib [[qida]]nı qəbul edənlər [[Sağlamlıq|sağlam]] ola bilərlər. == D == * Dəbdəbə pis olsaydı, tanrıların ziyafətləri də olmazdı. == Ə == * Ən yaxşısı ləzzətlərdən çəkinmək deyil, onlara boyun əymədən onlara hakim olmaqdır. == F == * Fəlsəfə hər kəslə danışmaq bacarığı verir və bu onun faydalılığıdır. == G == * Gənc oğlan, ər kimi sənə faydalı ola biləcək hər şeyi öyrən. * Gözəllər səni aldadacaq, çirkinlər səni razı salmayacaq; kasıblar səni məhv edəcək, varlılar isə sənə hökmranlıq edəcək. Buna görə də ən çox nəyə dözə biləcəyini seç. == H == * Hikmət yaxşı bir şeydir, baxmayaraq ki, özü üçün deyil, nəticələri üçün arzuolunandır. == İ == * İnsan çox yediyi üçün lazım olanla kifayətlənəndən sağlam olmaz; eynilə alim çox oxuyan deyil, xeyirlə oxuyandır.<ref>http://www.aphorisme.ru/by-authors/aristipp/?q=4475</ref> == K == * Kimsə oğlunu öyrətmək üçün Aristippa rəhbərlik etdi; Aristipp beş yüz draxma istədi. Ata dedi: "Bu pulla mən qul ala bilərəm!" "Alın," dedi Aristipp, "və o zaman Sizin iki bütöv qulunuz olacaq." == Q == * Qarınqulular deyil, ən gərəkli qidanı yeyənlər sağlam ola bilər. == M == * Məni təhqir etmək sənin haqqındır, səni dinləməmək mənim haqqımdır. == N == * Nəzakətli bir qadının evinə girmək ayıb deyil, oradan necə çıxacağını bilməmək ayıbdır. == S == * Sənin haqqın dava etməkdir, mənim haqqım dinləmək deyil. == T == * Təbiətdə gözəl və ya çirkin bir şey yoxdur - hər şey əxlaq və adətlərdən asılıdır. == U == * Uşaqlara böyüdükləri zaman onlara faydalı olan şeylər öyrədilməlidir. == Mənbə == * Aforizmlər və hikmətli sözlər. Bakı, 2005. == Xarici keçidlər == {{Vikianbar kateqoriyası|Aristipp}} [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:Yunan filosoflar]] [[Kateqoriya:E.ə. 435-ci ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:E.ə. 366-cı ildə vəfat edənlər]] [[Kateqoriya:E.ə. 355-ci ildə vəfat edənlər]] nwroqzg5v60a8np0od661wz17781ovr 206489 206488 2026-06-02T14:16:30Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* U */ 206489 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} '''Aristipp Kirenli''' (e.ə. 435 — e.ə. 360) — yunan idealist filosofu. {{ABC}} == C == * Cahil olmaqdansa kasıb olmaq daha yaxşıdır, çünki birincisində yalnız pul çatışmır, ikincisində — insanlıq. * Cavan oğlan, ər kimi sənə faydalı ola biləcək hər şeyi öyrən. == Ç == * Çox içmək və sərxoş olmamaq qatıra da xasdır. * Çox oxuyanlar deyil, faydalı kitabları oxuyanlar əsl alim ola bilərlər.<ref>[[Ziyəddin Məhərrəmov]]. "Bir bahar küləyi", Bakı, "Nurlan", 2012.</ref> * Çox olanı atın və yalnız daşıya biləcəyinizi daşıyın. * Çox yeyənlər deyil, ən vacib [[qida]]nı qəbul edənlər [[Sağlamlıq|sağlam]] ola bilərlər. == D == * Dəbdəbə pis olsaydı, tanrıların ziyafətləri də olmazdı. == Ə == * Ən yaxşısı ləzzətlərdən çəkinmək deyil, onlara boyun əymədən onlara hakim olmaqdır. == F == * Fəlsəfə hər kəslə danışmaq bacarığı verir və bu onun faydalılığıdır. == G == * Gənc oğlan, ər kimi sənə faydalı ola biləcək hər şeyi öyrən. * Gözəllər səni aldadacaq, çirkinlər səni razı salmayacaq; kasıblar səni məhv edəcək, varlılar isə sənə hökmranlıq edəcək. Buna görə də ən çox nəyə dözə biləcəyini seç. == H == * Hikmət yaxşı bir şeydir, baxmayaraq ki, özü üçün deyil, nəticələri üçün arzuolunandır. == İ == * İnsan çox yediyi üçün lazım olanla kifayətlənəndən sağlam olmaz; eynilə alim çox oxuyan deyil, xeyirlə oxuyandır.<ref>http://www.aphorisme.ru/by-authors/aristipp/?q=4475</ref> == K == * Kimsə oğlunu öyrətmək üçün Aristippa rəhbərlik etdi; Aristipp beş yüz draxma istədi. Ata dedi: "Bu pulla mən qul ala bilərəm!" "Alın," dedi Aristipp, "və o zaman Sizin iki bütöv qulunuz olacaq." == Q == * Qarınqulular deyil, ən gərəkli qidanı yeyənlər sağlam ola bilər. == M == * Məni təhqir etmək sənin haqqındır, səni dinləməmək mənim haqqımdır. == N == * Nəzakətli bir qadının evinə girmək ayıb deyil, oradan necə çıxacağını bilməmək ayıbdır. == S == * Sənin haqqın dava etməkdir, mənim haqqım dinləmək deyil. == T == * Təbiətdə gözəl və ya çirkin bir şey yoxdur - hər şey əxlaq və adətlərdən asılıdır. == U == * Uşaqlara böyüdükləri zaman onlara faydalı olan şeylər öyrədilməlidir. == Y == * Yalnız indiki zaman bizimdir, əvvəlki an və ya gözlənilən an deyil: çünki biri artıq məhv olub, digərinin isə mövcud olduğu məlum deyil. == Mənbə == * Aforizmlər və hikmətli sözlər. Bakı, 2005. == Xarici keçidlər == {{Vikianbar kateqoriyası|Aristipp}} [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:Yunan filosoflar]] [[Kateqoriya:E.ə. 435-ci ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:E.ə. 366-cı ildə vəfat edənlər]] [[Kateqoriya:E.ə. 355-ci ildə vəfat edənlər]] qbb24j66h6o0fq3mamtas6kxus1p4m2 206490 206489 2026-06-02T14:19:53Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* F */ 206490 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} '''Aristipp Kirenli''' (e.ə. 435 — e.ə. 360) — yunan idealist filosofu. {{ABC}} == C == * Cahil olmaqdansa kasıb olmaq daha yaxşıdır, çünki birincisində yalnız pul çatışmır, ikincisində — insanlıq. * Cavan oğlan, ər kimi sənə faydalı ola biləcək hər şeyi öyrən. == Ç == * Çox içmək və sərxoş olmamaq qatıra da xasdır. * Çox oxuyanlar deyil, faydalı kitabları oxuyanlar əsl alim ola bilərlər.<ref>[[Ziyəddin Məhərrəmov]]. "Bir bahar küləyi", Bakı, "Nurlan", 2012.</ref> * Çox olanı atın və yalnız daşıya biləcəyinizi daşıyın. * Çox yeyənlər deyil, ən vacib [[qida]]nı qəbul edənlər [[Sağlamlıq|sağlam]] ola bilərlər. == D == * Dəbdəbə pis olsaydı, tanrıların ziyafətləri də olmazdı. == Ə == * Ən yaxşısı ləzzətlərdən çəkinmək deyil, onlara boyun əymədən onlara hakim olmaqdır. == F == * Fəlsəfə hər kəslə danışmaq bacarığı verir və bu onun faydalılığıdır. == H == * Həqiqət budur ki, mənim istədiyim puldur, Platonun istədiyi isə kitablardır. == G == * Gənc oğlan, ər kimi sənə faydalı ola biləcək hər şeyi öyrən. * Gözəllər səni aldadacaq, çirkinlər səni razı salmayacaq; kasıblar səni məhv edəcək, varlılar isə sənə hökmranlıq edəcək. Buna görə də ən çox nəyə dözə biləcəyini seç. == H == * Hikmət yaxşı bir şeydir, baxmayaraq ki, özü üçün deyil, nəticələri üçün arzuolunandır. == İ == * İnsan çox yediyi üçün lazım olanla kifayətlənəndən sağlam olmaz; eynilə alim çox oxuyan deyil, xeyirlə oxuyandır.<ref>http://www.aphorisme.ru/by-authors/aristipp/?q=4475</ref> == K == * Kimsə oğlunu öyrətmək üçün Aristippa rəhbərlik etdi; Aristipp beş yüz draxma istədi. Ata dedi: "Bu pulla mən qul ala bilərəm!" "Alın," dedi Aristipp, "və o zaman Sizin iki bütöv qulunuz olacaq." == Q == * Qarınqulular deyil, ən gərəkli qidanı yeyənlər sağlam ola bilər. == M == * Məni təhqir etmək sənin haqqındır, səni dinləməmək mənim haqqımdır. == N == * Nəzakətli bir qadının evinə girmək ayıb deyil, oradan necə çıxacağını bilməmək ayıbdır. == S == * Sənin haqqın dava etməkdir, mənim haqqım dinləmək deyil. == T == * Təbiətdə gözəl və ya çirkin bir şey yoxdur - hər şey əxlaq və adətlərdən asılıdır. == U == * Uşaqlara böyüdükləri zaman onlara faydalı olan şeylər öyrədilməlidir. == Y == * Yalnız indiki zaman bizimdir, əvvəlki an və ya gözlənilən an deyil: çünki biri artıq məhv olub, digərinin isə mövcud olduğu məlum deyil. == Mənbə == * Aforizmlər və hikmətli sözlər. Bakı, 2005. == Xarici keçidlər == {{Vikianbar kateqoriyası|Aristipp}} [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:Yunan filosoflar]] [[Kateqoriya:E.ə. 435-ci ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:E.ə. 366-cı ildə vəfat edənlər]] [[Kateqoriya:E.ə. 355-ci ildə vəfat edənlər]] fepkmftps62jiaafivhhgp6fs0k8v1k 206491 206490 2026-06-02T14:21:26Z Rəşid Nurməmmədov 2070 206491 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} '''Aristipp Kirenli''' (e.ə. 435 — e.ə. 360) — yunan idealist filosofu. {{ABC}} == C == * Cahil olmaqdansa kasıb olmaq daha yaxşıdır, çünki birincisində yalnız pul çatışmır, ikincisində — insanlıq. * Cavan oğlan, ər kimi sənə faydalı ola biləcək hər şeyi öyrən. == Ç == * Çox içmək və sərxoş olmamaq qatıra da xasdır. * Çox oxuyanlar deyil, faydalı kitabları oxuyanlar əsl alim ola bilərlər.<ref>[[Ziyəddin Məhərrəmov]]. "Bir bahar küləyi", Bakı, "Nurlan", 2012.</ref> * Çox olanı atın və yalnız daşıya biləcəyinizi daşıyın. * Çox yeyənlər deyil, ən vacib [[qida]]nı qəbul edənlər [[Sağlamlıq|sağlam]] ola bilərlər. == D == * Dəbdəbə pis olsaydı, tanrıların ziyafətləri də olmazdı. == Ə == * Ən yaxşısı ləzzətlərdən çəkinmək deyil, onlara boyun əymədən onlara hakim olmaqdır. == F == * Fəlsəfə hər kəslə danışmaq bacarığı verir və bu onun faydalılığıdır. == G == * Gənc oğlan, ər kimi sənə faydalı ola biləcək hər şeyi öyrən. * Gözəllər səni aldadacaq, çirkinlər səni razı salmayacaq; kasıblar səni məhv edəcək, varlılar isə sənə hökmranlıq edəcək. Buna görə də ən çox nəyə dözə biləcəyini seç. == H == * Həqiqət budur ki, mənim istədiyim puldur, Platonun istədiyi isə kitablardır. * Hikmət yaxşı bir şeydir, baxmayaraq ki, özü üçün deyil, nəticələri üçün arzuolunandır. == İ == * İnsan çox yediyi üçün lazım olanla kifayətlənəndən sağlam olmaz; eynilə alim çox oxuyan deyil, xeyirlə oxuyandır.<ref>http://www.aphorisme.ru/by-authors/aristipp/?q=4475</ref> == K == * Kimsə oğlunu öyrətmək üçün Aristippa rəhbərlik etdi; Aristipp beş yüz draxma istədi. Ata dedi: "Bu pulla mən qul ala bilərəm!" "Alın," dedi Aristipp, "və o zaman Sizin iki bütöv qulunuz olacaq." == Q == * Qarınqulular deyil, ən gərəkli qidanı yeyənlər sağlam ola bilər. == M == * Məni təhqir etmək sənin haqqındır, səni dinləməmək mənim haqqımdır. == N == * Nəzakətli bir qadının evinə girmək ayıb deyil, oradan necə çıxacağını bilməmək ayıbdır. == S == * Sənin haqqın dava etməkdir, mənim haqqım dinləmək deyil. == T == * Təbiətdə gözəl və ya çirkin bir şey yoxdur - hər şey əxlaq və adətlərdən asılıdır. == U == * Uşaqlara böyüdükləri zaman onlara faydalı olan şeylər öyrədilməlidir. == Y == * Yalnız indiki zaman bizimdir, əvvəlki an və ya gözlənilən an deyil: çünki biri artıq məhv olub, digərinin isə mövcud olduğu məlum deyil. == Mənbə == * Aforizmlər və hikmətli sözlər. Bakı, 2005. == Xarici keçidlər == {{Vikianbar kateqoriyası|Aristipp}} [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:Yunan filosoflar]] [[Kateqoriya:E.ə. 435-ci ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:E.ə. 366-cı ildə vəfat edənlər]] [[Kateqoriya:E.ə. 355-ci ildə vəfat edənlər]] 0vtgzuj5m3llshbvecve9zgruybq9hb 206492 206491 2026-06-02T14:25:45Z Rəşid Nurməmmədov 2070 206492 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} '''Aristipp Kirenli''' (e.ə. 435 — e.ə. 360) — yunan idealist filosofu. {{ABC}} == C == * Cahil olmaqdansa kasıb olmaq daha yaxşıdır, çünki birincisində yalnız pul çatışmır, ikincisində — insanlıq. * Cavan oğlan, ər kimi sənə faydalı ola biləcək hər şeyi öyrən. == Ç == * Çox içmək və sərxoş olmamaq qatıra da xasdır. * Çox oxuyanlar deyil, faydalı kitabları oxuyanlar əsl alim ola bilərlər.<ref>[[Ziyəddin Məhərrəmov]]. "Bir bahar küləyi", Bakı, "Nurlan", 2012.</ref> * Çox olanı atın və yalnız daşıya biləcəyinizi daşıyın. * Çox yeyənlər deyil, ən vacib [[qida]]nı qəbul edənlər [[Sağlamlıq|sağlam]] ola bilərlər. == D == * Dəbdəbə pis olsaydı, tanrıların ziyafətləri də olmazdı. == Ə == * Ən yaxşısı ləzzətlərdən çəkinmək deyil, onlara boyun əymədən onlara hakim olmaqdır. == F == * Fəlsəfə hər kəslə danışmaq bacarığı verir və bu onun faydalılığıdır. == G == * Gənc oğlan, ər kimi sənə faydalı ola biləcək hər şeyi öyrən. * Gözəllər səni aldadacaq, çirkinlər səni razı salmayacaq; kasıblar səni məhv edəcək, varlılar isə sənə hökmranlıq edəcək. Buna görə də ən çox nəyə dözə biləcəyini seç. == H == * Həqiqət budur ki, mənim istədiyim puldur, Platonun istədiyi isə kitablardır. * Hikmət yaxşı bir şeydir, baxmayaraq ki, özü üçün deyil, nəticələri üçün arzuolunandır. == İ == * İnsan çox yediyi üçün lazım olanla kifayətlənəndən sağlam olmaz; eynilə alim çox oxuyan deyil, xeyirlə oxuyandır.<ref>http://www.aphorisme.ru/by-authors/aristipp/?q=4475</ref> == K == * Kimsə oğlunu öyrətmək üçün Aristippa rəhbərlik etdi; Aristipp beş yüz draxma istədi. Ata dedi: "Bu pulla mən qul ala bilərəm!" "Alın," dedi Aristipp, "və o zaman Sizin iki bütöv qulunuz olacaq." == Q == * Qarınqulular deyil, ən gərəkli qidanı yeyənlər sağlam ola bilər. == M == * Məni təhqir etmək sənin haqqındır, səni dinləməmək mənim haqqımdır. == N == * Nəzakətli bir qadının evinə girmək ayıb deyil, oradan necə çıxacağını bilməmək ayıbdır. == S == * Sənin haqqın dava etməkdir, mənim haqqım dinləmək deyil. == T == * Təbiətdə gözəl və ya çirkin bir şey yoxdur - hər şey əxlaq və adətlərdən asılıdır. == U == * Uşaqlara böyüdükləri zaman onlara faydalı olan şeylər öyrədilməlidir. == Y == * Yalnız indiki zaman bizimdir, əvvəlki an və ya gözlənilən an deyil: çünki biri artıq məhv olub, digərinin isə mövcud olduğu məlum deyil. == Mənbə == * Aforizmlər və hikmətli sözlər. Bakı, 2005. == Xarici keçidlər == {{Vikianbar kateqoriyası|Aristipp}} [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:Yunan filosoflar]] [[Kateqoriya:E.ə. 435-ci ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:E.ə. 366-cı ildə vəfat edənlər]] [[Kateqoriya:E.ə. 355-ci ildə vəfat edənlər]] 5h0h9nsmvjept13vctqee9rh2vbsh8u 0 11287 206511 194128 2026-06-03T11:26:34Z Rəşid Nurməmmədov 2070 206511 wikitext text/x-wiki {{ABC}} == A == * Azadlıq yalnız hökumət tərəfdarları üçün, yalnız bir partiya üzvləri üçün — nə qədər çox olsalar da — azadlıq deyil. Azadlıq həmişə fərqli düşünənlərin azadlığıdır. "Ədalət" fanatizmə görə deyil, amma ibrətamiz və faydalı olan və siyasi azadlığın təmizləyicisi olan bu varlığa bağlıdır və "azadlıq" bir imtiyaz halına gəldikdə təsiri uğursuz olur. [[Roza Lüksemburq]] == B == * Beləliklə, mövhumat insanı körpəlikdən aşiq edir, onu boş şeylərlə doldurur və fanatizmin əsarətinə çevirir. [[Pol Anri Holbax]] * Bir din üçün ölmək bu dinin haqq və ilahi olduğunu sübut etmək demək deyil; bu, ən yaxşı halda şəhidlərin dinlərinin belə olduğuna inamını sübut edir. Din uğrunda ölümə gedən hər bir həvəskar yalnız sübut edir ki, dini fanatizm çox vaxt həyata bağlılıqdan daha güclü ola bilər. [[Pol Anri Holbax]] * Böyük çəkişmələr dini fanatizm qədər cinayət törətmir. [[Volter]] * Bütün fanatizm dini impulsdan qaynaqlanır. — [[Edmund Kuper]] == Ə == * Əfqanlar öz müqəddəratını təyinetmə hüququnu xalqımız üçün məqbul olan demokratik və ya ənənəvi mexanizm vasitəsi ilə bərpa etmək istəyirlər.… Bu nəcib məqsədə doğru getməyə hazırıq. Bunu bəşəriyyəti dözümsüzlük, zorakılıq və fanatizm bəlasından qorumaq vəzifəmizin bir hissəsi olaraq qəbul edirik. - [[Əhməd Şah Məsud]] <ref>[[Əhməd Şah Məsud]], [http://www.afghan-web.com/documents/let-masood.html ABŞ xalqına mesaj]" (1998).</ref> == F == * Fanatizm mərhəmətdən, acımadan daha güclüdür. [[Mayn Rid]] * Fanatizm tarixi, hər səhifəsi göz yaşı və qanla yazılmış və odda qurudulmuşdur. [[Pyer Büast]] * Fanatizm tərəfindən təlqin edilmiş ehtiraslardan daha kor və daha mənasız şey yoxdur. [[Jül Vern]] * Fanatizm və mistisizm elmin düşmənləridir. Çünki, onlar qaranlıqdır, elm isə işıqdır. [[Vissarion Belinski]] == K == * Keçmişin canilərinə, xurafatın və fanatizmin məşhur banilərinə, səcdəgahda əlinə bıçaq alıb onların əqidəsini qəbul etmək istəməyən inadcıl adamları qurban verənlərə qarşı səsimizi niyə qaldırmayaq? [[Volter]] == M == * Mollanəsrəddinçilik - gerilik, nadanlıq və fanatizmin karikaturasıdır.<ref>[http://anl.az/down/meqale/azerbaycan/azerbaycan_aprel2009/74217.htm Mollanəsrəddinçilik təlimi və müasirlik. "Azərbaycan", 2009, 7 aprel, s.6]</ref> ** İsa Həbibbəyli — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının vitse-prezidenti, filologiya elmləri doktoru. * Müsəlman xalqların mədəniləşməsi və yeni əlifbanın yolunda duran əsas maneə islam dini və fanatizmidir. Bu dinin əsasını sarsıtmaq, fanatizmi aradan qaldırmaq, Asiya xalqlarını qəflət və nadanlıq yuxusundan oyatmaq və islam dinində protestantizmin lüzumunu sübut etmək üçün «Kəmallüddövlə»ni yazmağa başladım.<ref>Pərvin Məmmədova. "Atatürkün Dil Siyasəti", "AzAtaM", 2003. s. 41</ref> [[Mirzə Fətəli Axundov]] == İstinadlar == [[Kateqoriya:Mövzular]] 4n2xs94npv7zbgwsxbpwwovxh1udpju 206512 206511 2026-06-03T11:29:03Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* M */ 206512 wikitext text/x-wiki {{ABC}} == A == * Azadlıq yalnız hökumət tərəfdarları üçün, yalnız bir partiya üzvləri üçün — nə qədər çox olsalar da — azadlıq deyil. Azadlıq həmişə fərqli düşünənlərin azadlığıdır. "Ədalət" fanatizmə görə deyil, amma ibrətamiz və faydalı olan və siyasi azadlığın təmizləyicisi olan bu varlığa bağlıdır və "azadlıq" bir imtiyaz halına gəldikdə təsiri uğursuz olur. [[Roza Lüksemburq]] == B == * Beləliklə, mövhumat insanı körpəlikdən aşiq edir, onu boş şeylərlə doldurur və fanatizmin əsarətinə çevirir. [[Pol Anri Holbax]] * Bir din üçün ölmək bu dinin haqq və ilahi olduğunu sübut etmək demək deyil; bu, ən yaxşı halda şəhidlərin dinlərinin belə olduğuna inamını sübut edir. Din uğrunda ölümə gedən hər bir həvəskar yalnız sübut edir ki, dini fanatizm çox vaxt həyata bağlılıqdan daha güclü ola bilər. [[Pol Anri Holbax]] * Böyük çəkişmələr dini fanatizm qədər cinayət törətmir. [[Volter]] * Bütün fanatizm dini impulsdan qaynaqlanır. — [[Edmund Kuper]] == Ə == * Əfqanlar öz müqəddəratını təyinetmə hüququnu xalqımız üçün məqbul olan demokratik və ya ənənəvi mexanizm vasitəsi ilə bərpa etmək istəyirlər.… Bu nəcib məqsədə doğru getməyə hazırıq. Bunu bəşəriyyəti dözümsüzlük, zorakılıq və fanatizm bəlasından qorumaq vəzifəmizin bir hissəsi olaraq qəbul edirik. - [[Əhməd Şah Məsud]] <ref>[[Əhməd Şah Məsud]], [http://www.afghan-web.com/documents/let-masood.html ABŞ xalqına mesaj]" (1998).</ref> == F == * Fanatizm mərhəmətdən, acımadan daha güclüdür. [[Mayn Rid]] * Fanatizm tarixi, hər səhifəsi göz yaşı və qanla yazılmış və odda qurudulmuşdur. [[Pyer Büast]] * Fanatizm tərəfindən təlqin edilmiş ehtiraslardan daha kor və daha mənasız şey yoxdur. [[Jül Vern]] * Fanatizm və mistisizm elmin düşmənləridir. Çünki, onlar qaranlıqdır, elm isə işıqdır. [[Vissarion Belinski]] == K == * Keçmişin canilərinə, xurafatın və fanatizmin məşhur banilərinə, səcdəgahda əlinə bıçaq alıb onların əqidəsini qəbul etmək istəməyən inadcıl adamları qurban verənlərə qarşı səsimizi niyə qaldırmayaq? [[Volter]] == M == * Mollanəsrəddinçilik - gerilik, nadanlıq və fanatizmin karikaturasıdır.<ref>[http://anl.az/down/meqale/azerbaycan/azerbaycan_aprel2009/74217.htm Mollanəsrəddinçilik təlimi və müasirlik. "Azərbaycan", 2009, 7 aprel, s.6]</ref> ** İsa Həbibbəyli — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının vitse-prezidenti, filologiya elmləri doktoru. * Müsəlman xalqların mədəniləşməsi və yeni əlifbanın yolunda duran əsas maneə islam dini və fanatizmidir. Bu dinin əsasını sarsıtmaq, fanatizmi aradan qaldırmaq, Asiya xalqlarını qəflət və nadanlıq yuxusundan oyatmaq və islam dinində protestantizmin lüzumunu sübut etmək üçün «Kəmallüddövlə»ni yazmağa başladım.<ref>Pərvin Məmmədova. "Atatürkün Dil Siyasəti", "AzAtaM", 2003. s. 41</ref> [[Mirzə Fətəli Axundov]] == B == * Nizam adı altında fanatizm anarxiya gətirməyə hazırdır. [[Vasili Klyuçevski]] == İstinadlar == [[Kateqoriya:Mövzular]] pnak1tcf9wtrg29g2a4z1z3sy80edxv 206513 206512 2026-06-03T11:29:22Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* B */ 206513 wikitext text/x-wiki {{ABC}} == A == * Azadlıq yalnız hökumət tərəfdarları üçün, yalnız bir partiya üzvləri üçün — nə qədər çox olsalar da — azadlıq deyil. Azadlıq həmişə fərqli düşünənlərin azadlığıdır. "Ədalət" fanatizmə görə deyil, amma ibrətamiz və faydalı olan və siyasi azadlığın təmizləyicisi olan bu varlığa bağlıdır və "azadlıq" bir imtiyaz halına gəldikdə təsiri uğursuz olur. [[Roza Lüksemburq]] == B == * Beləliklə, mövhumat insanı körpəlikdən aşiq edir, onu boş şeylərlə doldurur və fanatizmin əsarətinə çevirir. [[Pol Anri Holbax]] * Bir din üçün ölmək bu dinin haqq və ilahi olduğunu sübut etmək demək deyil; bu, ən yaxşı halda şəhidlərin dinlərinin belə olduğuna inamını sübut edir. Din uğrunda ölümə gedən hər bir həvəskar yalnız sübut edir ki, dini fanatizm çox vaxt həyata bağlılıqdan daha güclü ola bilər. [[Pol Anri Holbax]] * Böyük çəkişmələr dini fanatizm qədər cinayət törətmir. [[Volter]] * Bütün fanatizm dini impulsdan qaynaqlanır. — [[Edmund Kuper]] == Ə == * Əfqanlar öz müqəddəratını təyinetmə hüququnu xalqımız üçün məqbul olan demokratik və ya ənənəvi mexanizm vasitəsi ilə bərpa etmək istəyirlər.… Bu nəcib məqsədə doğru getməyə hazırıq. Bunu bəşəriyyəti dözümsüzlük, zorakılıq və fanatizm bəlasından qorumaq vəzifəmizin bir hissəsi olaraq qəbul edirik. - [[Əhməd Şah Məsud]] <ref>[[Əhməd Şah Məsud]], [http://www.afghan-web.com/documents/let-masood.html ABŞ xalqına mesaj]" (1998).</ref> == F == * Fanatizm mərhəmətdən, acımadan daha güclüdür. [[Mayn Rid]] * Fanatizm tarixi, hər səhifəsi göz yaşı və qanla yazılmış və odda qurudulmuşdur. [[Pyer Büast]] * Fanatizm tərəfindən təlqin edilmiş ehtiraslardan daha kor və daha mənasız şey yoxdur. [[Jül Vern]] * Fanatizm və mistisizm elmin düşmənləridir. Çünki, onlar qaranlıqdır, elm isə işıqdır. [[Vissarion Belinski]] == K == * Keçmişin canilərinə, xurafatın və fanatizmin məşhur banilərinə, səcdəgahda əlinə bıçaq alıb onların əqidəsini qəbul etmək istəməyən inadcıl adamları qurban verənlərə qarşı səsimizi niyə qaldırmayaq? [[Volter]] == M == * Mollanəsrəddinçilik - gerilik, nadanlıq və fanatizmin karikaturasıdır.<ref>[http://anl.az/down/meqale/azerbaycan/azerbaycan_aprel2009/74217.htm Mollanəsrəddinçilik təlimi və müasirlik. "Azərbaycan", 2009, 7 aprel, s.6]</ref> ** İsa Həbibbəyli — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının vitse-prezidenti, filologiya elmləri doktoru. * Müsəlman xalqların mədəniləşməsi və yeni əlifbanın yolunda duran əsas maneə islam dini və fanatizmidir. Bu dinin əsasını sarsıtmaq, fanatizmi aradan qaldırmaq, Asiya xalqlarını qəflət və nadanlıq yuxusundan oyatmaq və islam dinində protestantizmin lüzumunu sübut etmək üçün «Kəmallüddövlə»ni yazmağa başladım.<ref>Pərvin Məmmədova. "Atatürkün Dil Siyasəti", "AzAtaM", 2003. s. 41</ref> [[Mirzə Fətəli Axundov]] == N == * Nizam adı altında fanatizm anarxiya gətirməyə hazırdır. [[Vasili Klyuçevski]] == İstinadlar == [[Kateqoriya:Mövzular]] rqa3kki57xo88qsdqtw2qwnfadybuos 206514 206513 2026-06-03T11:31:19Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* F */ 206514 wikitext text/x-wiki {{ABC}} == A == * Azadlıq yalnız hökumət tərəfdarları üçün, yalnız bir partiya üzvləri üçün — nə qədər çox olsalar da — azadlıq deyil. Azadlıq həmişə fərqli düşünənlərin azadlığıdır. "Ədalət" fanatizmə görə deyil, amma ibrətamiz və faydalı olan və siyasi azadlığın təmizləyicisi olan bu varlığa bağlıdır və "azadlıq" bir imtiyaz halına gəldikdə təsiri uğursuz olur. [[Roza Lüksemburq]] == B == * Beləliklə, mövhumat insanı körpəlikdən aşiq edir, onu boş şeylərlə doldurur və fanatizmin əsarətinə çevirir. [[Pol Anri Holbax]] * Bir din üçün ölmək bu dinin haqq və ilahi olduğunu sübut etmək demək deyil; bu, ən yaxşı halda şəhidlərin dinlərinin belə olduğuna inamını sübut edir. Din uğrunda ölümə gedən hər bir həvəskar yalnız sübut edir ki, dini fanatizm çox vaxt həyata bağlılıqdan daha güclü ola bilər. [[Pol Anri Holbax]] * Böyük çəkişmələr dini fanatizm qədər cinayət törətmir. [[Volter]] * Bütün fanatizm dini impulsdan qaynaqlanır. — [[Edmund Kuper]] == Ə == * Əfqanlar öz müqəddəratını təyinetmə hüququnu xalqımız üçün məqbul olan demokratik və ya ənənəvi mexanizm vasitəsi ilə bərpa etmək istəyirlər.… Bu nəcib məqsədə doğru getməyə hazırıq. Bunu bəşəriyyəti dözümsüzlük, zorakılıq və fanatizm bəlasından qorumaq vəzifəmizin bir hissəsi olaraq qəbul edirik. - [[Əhməd Şah Məsud]] <ref>[[Əhməd Şah Məsud]], [http://www.afghan-web.com/documents/let-masood.html ABŞ xalqına mesaj]" (1998).</ref> == F == * Fanatizm həddindən artıq kompensasiya olunmuş şübhədir. [[Karl Qustav Yunq]] * Fanatizm mərhəmətdən, acımadan daha güclüdür. [[Mayn Rid]] * Fanatizm tarixi, hər səhifəsi göz yaşı və qanla yazılmış və odda qurudulmuşdur. [[Pyer Büast]] * Fanatizm tərəfindən təlqin edilmiş ehtiraslardan daha kor və daha mənasız şey yoxdur. [[Jül Vern]] * Fanatizm və mistisizm elmin düşmənləridir. Çünki, onlar qaranlıqdır, elm isə işıqdır. [[Vissarion Belinski]] == K == * Keçmişin canilərinə, xurafatın və fanatizmin məşhur banilərinə, səcdəgahda əlinə bıçaq alıb onların əqidəsini qəbul etmək istəməyən inadcıl adamları qurban verənlərə qarşı səsimizi niyə qaldırmayaq? [[Volter]] == M == * Mollanəsrəddinçilik - gerilik, nadanlıq və fanatizmin karikaturasıdır.<ref>[http://anl.az/down/meqale/azerbaycan/azerbaycan_aprel2009/74217.htm Mollanəsrəddinçilik təlimi və müasirlik. "Azərbaycan", 2009, 7 aprel, s.6]</ref> ** İsa Həbibbəyli — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının vitse-prezidenti, filologiya elmləri doktoru. * Müsəlman xalqların mədəniləşməsi və yeni əlifbanın yolunda duran əsas maneə islam dini və fanatizmidir. Bu dinin əsasını sarsıtmaq, fanatizmi aradan qaldırmaq, Asiya xalqlarını qəflət və nadanlıq yuxusundan oyatmaq və islam dinində protestantizmin lüzumunu sübut etmək üçün «Kəmallüddövlə»ni yazmağa başladım.<ref>Pərvin Məmmədova. "Atatürkün Dil Siyasəti", "AzAtaM", 2003. s. 41</ref> [[Mirzə Fətəli Axundov]] == N == * Nizam adı altında fanatizm anarxiya gətirməyə hazırdır. [[Vasili Klyuçevski]] == İstinadlar == [[Kateqoriya:Mövzular]] ahjvtkvn2ik98jm2dwf2tnw25kddvk8 206515 206514 2026-06-03T11:34:24Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* F */ 206515 wikitext text/x-wiki {{ABC}} == A == * Azadlıq yalnız hökumət tərəfdarları üçün, yalnız bir partiya üzvləri üçün — nə qədər çox olsalar da — azadlıq deyil. Azadlıq həmişə fərqli düşünənlərin azadlığıdır. "Ədalət" fanatizmə görə deyil, amma ibrətamiz və faydalı olan və siyasi azadlığın təmizləyicisi olan bu varlığa bağlıdır və "azadlıq" bir imtiyaz halına gəldikdə təsiri uğursuz olur. [[Roza Lüksemburq]] == B == * Beləliklə, mövhumat insanı körpəlikdən aşiq edir, onu boş şeylərlə doldurur və fanatizmin əsarətinə çevirir. [[Pol Anri Holbax]] * Bir din üçün ölmək bu dinin haqq və ilahi olduğunu sübut etmək demək deyil; bu, ən yaxşı halda şəhidlərin dinlərinin belə olduğuna inamını sübut edir. Din uğrunda ölümə gedən hər bir həvəskar yalnız sübut edir ki, dini fanatizm çox vaxt həyata bağlılıqdan daha güclü ola bilər. [[Pol Anri Holbax]] * Böyük çəkişmələr dini fanatizm qədər cinayət törətmir. [[Volter]] * Bütün fanatizm dini impulsdan qaynaqlanır. — [[Edmund Kuper]] == Ə == * Əfqanlar öz müqəddəratını təyinetmə hüququnu xalqımız üçün məqbul olan demokratik və ya ənənəvi mexanizm vasitəsi ilə bərpa etmək istəyirlər.… Bu nəcib məqsədə doğru getməyə hazırıq. Bunu bəşəriyyəti dözümsüzlük, zorakılıq və fanatizm bəlasından qorumaq vəzifəmizin bir hissəsi olaraq qəbul edirik. - [[Əhməd Şah Məsud]] <ref>[[Əhməd Şah Məsud]], [http://www.afghan-web.com/documents/let-masood.html ABŞ xalqına mesaj]" (1998).</ref> == F == * Fanatizm həddindən artıq kompensasiya olunmuş şübhədir. [[Karl Qustav Yunq]] * Fanatizm mərhəmətdən, acımadan daha güclüdür. [[Mayn Rid]] * Fanatizm tarixi, hər səhifəsi göz yaşı və qanla yazılmış və odda qurudulmuşdur. [[Pyer Büast]] * Fanatizm tərəfindən təlqin edilmiş ehtiraslardan daha kor və daha mənasız şey yoxdur. [[Jül Vern]] * Fanatizm və mistisizm elmin düşmənləridir. Çünki, onlar qaranlıqdır, elm isə işıqdır. [[Vissarion Belinski]] * Fanatizmdən barbarlığa yalnız bir addım var. [[Deni Didro]] == K == * Keçmişin canilərinə, xurafatın və fanatizmin məşhur banilərinə, səcdəgahda əlinə bıçaq alıb onların əqidəsini qəbul etmək istəməyən inadcıl adamları qurban verənlərə qarşı səsimizi niyə qaldırmayaq? [[Volter]] == M == * Mollanəsrəddinçilik - gerilik, nadanlıq və fanatizmin karikaturasıdır.<ref>[http://anl.az/down/meqale/azerbaycan/azerbaycan_aprel2009/74217.htm Mollanəsrəddinçilik təlimi və müasirlik. "Azərbaycan", 2009, 7 aprel, s.6]</ref> ** İsa Həbibbəyli — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının vitse-prezidenti, filologiya elmləri doktoru. * Müsəlman xalqların mədəniləşməsi və yeni əlifbanın yolunda duran əsas maneə islam dini və fanatizmidir. Bu dinin əsasını sarsıtmaq, fanatizmi aradan qaldırmaq, Asiya xalqlarını qəflət və nadanlıq yuxusundan oyatmaq və islam dinində protestantizmin lüzumunu sübut etmək üçün «Kəmallüddövlə»ni yazmağa başladım.<ref>Pərvin Məmmədova. "Atatürkün Dil Siyasəti", "AzAtaM", 2003. s. 41</ref> [[Mirzə Fətəli Axundov]] == N == * Nizam adı altında fanatizm anarxiya gətirməyə hazırdır. [[Vasili Klyuçevski]] == İstinadlar == [[Kateqoriya:Mövzular]] awva7hx9hfkncd2jtk6p24vbrhzt59s 206517 206515 2026-06-03T11:36:59Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* F */ 206517 wikitext text/x-wiki {{ABC}} == A == * Azadlıq yalnız hökumət tərəfdarları üçün, yalnız bir partiya üzvləri üçün — nə qədər çox olsalar da — azadlıq deyil. Azadlıq həmişə fərqli düşünənlərin azadlığıdır. "Ədalət" fanatizmə görə deyil, amma ibrətamiz və faydalı olan və siyasi azadlığın təmizləyicisi olan bu varlığa bağlıdır və "azadlıq" bir imtiyaz halına gəldikdə təsiri uğursuz olur. [[Roza Lüksemburq]] == B == * Beləliklə, mövhumat insanı körpəlikdən aşiq edir, onu boş şeylərlə doldurur və fanatizmin əsarətinə çevirir. [[Pol Anri Holbax]] * Bir din üçün ölmək bu dinin haqq və ilahi olduğunu sübut etmək demək deyil; bu, ən yaxşı halda şəhidlərin dinlərinin belə olduğuna inamını sübut edir. Din uğrunda ölümə gedən hər bir həvəskar yalnız sübut edir ki, dini fanatizm çox vaxt həyata bağlılıqdan daha güclü ola bilər. [[Pol Anri Holbax]] * Böyük çəkişmələr dini fanatizm qədər cinayət törətmir. [[Volter]] * Bütün fanatizm dini impulsdan qaynaqlanır. — [[Edmund Kuper]] == Ə == * Əfqanlar öz müqəddəratını təyinetmə hüququnu xalqımız üçün məqbul olan demokratik və ya ənənəvi mexanizm vasitəsi ilə bərpa etmək istəyirlər.… Bu nəcib məqsədə doğru getməyə hazırıq. Bunu bəşəriyyəti dözümsüzlük, zorakılıq və fanatizm bəlasından qorumaq vəzifəmizin bir hissəsi olaraq qəbul edirik. - [[Əhməd Şah Məsud]] <ref>[[Əhməd Şah Məsud]], [http://www.afghan-web.com/documents/let-masood.html ABŞ xalqına mesaj]" (1998).</ref> == F == * Fanatizm həddindən artıq kompensasiya olunmuş şübhədir. [[Karl Qustav Yunq]] * Fanatizm mərhəmətdən, acımadan daha güclüdür. [[Mayn Rid]] * Fanatizm tarixi, hər səhifəsi göz yaşı və qanla yazılmış və odda qurudulmuşdur. [[Pyer Büast]] * Fanatizm tərəfindən təlqin edilmiş ehtiraslardan daha kor və daha mənasız şey yoxdur. [[Jül Vern]] * Fanatizm və mistisizm elmin düşmənləridir. Çünki, onlar qaranlıqdır, elm isə işıqdır. [[Vissarion Belinski]] * Fanatizmdən barbarlığa yalnız bir addım var. [[Deni Didro]] == X == * Xurafat və cəhalətdən qaynaqlanan fanatizm əsrlər boyu bir xəstəlik olmuşdur. [[Volter]] == K == * Keçmişin canilərinə, xurafatın və fanatizmin məşhur banilərinə, səcdəgahda əlinə bıçaq alıb onların əqidəsini qəbul etmək istəməyən inadcıl adamları qurban verənlərə qarşı səsimizi niyə qaldırmayaq? [[Volter]] == M == * Mollanəsrəddinçilik - gerilik, nadanlıq və fanatizmin karikaturasıdır.<ref>[http://anl.az/down/meqale/azerbaycan/azerbaycan_aprel2009/74217.htm Mollanəsrəddinçilik təlimi və müasirlik. "Azərbaycan", 2009, 7 aprel, s.6]</ref> ** İsa Həbibbəyli — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının vitse-prezidenti, filologiya elmləri doktoru. * Müsəlman xalqların mədəniləşməsi və yeni əlifbanın yolunda duran əsas maneə islam dini və fanatizmidir. Bu dinin əsasını sarsıtmaq, fanatizmi aradan qaldırmaq, Asiya xalqlarını qəflət və nadanlıq yuxusundan oyatmaq və islam dinində protestantizmin lüzumunu sübut etmək üçün «Kəmallüddövlə»ni yazmağa başladım.<ref>Pərvin Məmmədova. "Atatürkün Dil Siyasəti", "AzAtaM", 2003. s. 41</ref> [[Mirzə Fətəli Axundov]] == N == * Nizam adı altında fanatizm anarxiya gətirməyə hazırdır. [[Vasili Klyuçevski]] == İstinadlar == [[Kateqoriya:Mövzular]] 536w79zccwxpuo7dvwmf671nir1nl72 0 12494 206510 172999 2026-06-03T11:23:28Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* P */ 206510 wikitext text/x-wiki {{ABC}} == A == * Agentlər lənət kimi yan-yana, addım-addım gedirlər. Cənablar, mən bu həqiqəti mövzu kimi götürəndə onu qəsdən və heç nəyə görə seçdim, ancaq “və”nin üzərinə nöqtə qoymaqdan ötrü agentliyin həqiqətini işlətməliyik deməsin. Polşanı çətin təcrübələr gözləyir. Böhranlar zamanı - təkrar edirəm - agentlərdən çəkinin. Öz yolun ilə get, yalnız Polşaya xidmət et, yalnız Polşanı sev və yadlara xidmət edənlərə nifrət et. [[Yozef Pilsudski]] * Aparılan araşdırmalar göstərir ki, insanın normal tələbatı 2200 kalori olduğu halda, Polşa sakinlərinin əksəriyyətinin orqanizmi gündə cəmi 600 kalori ilə təmin olunur, Polşanın əhalisi o qədər zəifləyib ki, onlar, asanlıqla tif xəstəliyinin qurbanına çevrilə bilər... Biz prinsipcə mərhəməti başqasına yox, yalnız alman xalqına ayırmağa üstünlük verərdik. [[Hans Frank]] == B == * Barbara su üzərində keçsə, Milad bayramı da buz üstə keçər. (Barbara - Polşada müqəddəs Barbaranını şərəfinə hər il 4 dekabrda qeyd olunan milli bayram) [[Polşa atalar sözləri]] * Bir çox insan, xüsusən də Polşada bütün din fenomenini katolikliklə eyniləşdirir. Amma siz katolisizmə, protestantlığa və ümumiyyətlə xristianlığa heç bir aidiyyəti olmayan mömin və dindar ola bilərsiniz. Buddizm, Hinduizm, Daoizm və ya Konfutsiçilik kimi Asiya dinləri xristianlıqdan çox fərqlidir. Onlar tövhidli Tanrıya inanmırlar, lakin onlar həqiqi dinlərdir! [[Hubertus Mynarek]] * Biz hər halda bu ölkədə çiçəklənməməliyik. Bu, bəlkə də deməli olduğumuz ən acı həqiqətdir. Biz polyakların daha zəngin olması və ya özlərini daha təhlükəsiz hiss etmələri və ya əmlaklarından istifadədə getdikcə daha çox canlılıq nümayiş etdirmələri ilə maraqlanmırıq. Bizi ancaq bu ölkədə alman nüfuzunun yüksəldilməsi maraqlandırır. Bu iş bizim üçün şəxsi xoşbəxtlik ölçüsü ola bilməz. Köhnə əsrlərin hökmranlıq anlayışlarına görə - biz ayrı-ayrı polyaklara xoşbəxtlik gətirəcəyik, lakin Polşanın yenidən qurulma ehtimalını mümkün qədər effektiv şəkildə aradan qaldıracağıq. (...) Fürer də iki gün əvvəl açıq-aydın bildirdi ki, Alman Reyxinin bu Nebenlandla (bitişik ölkə) nəyin bahasına olursa-olsun polyaklarla mübarizə aparmaq kimi çətin vəzifəni yerinə yetirməli idi ki, o, həm də almanlaşdırma siyasəti aparmaq məcburiyyətindən azad olsun. Bundan əlavə, fürer açıq şəkildə bildirdi ki, o, Ümumi Hökumətə burada həyatı alman modelinə uyğun formalaşdırmaq öhdəliyi qoymayıb, burada heç bir almanlaşma meyli olmayacaq. Ölkə geniş miqyasda işçi anbarı kimi fəaliyyət göstərməyə planlaşdırılır. Yalnız nəhəng əmək düşərgəmiz var ki, orada güc və müstəqillik, demək olar ki, hər şey almanların əlindədir. - 6 noyabr 1940-cı il, Baş Hökumətdə nasist siyasətinin məqsədlərini müəyyən edən işğalçı hakimiyyətlərin iclasında Hans Frankın çıxışından. [[Hans Frank]] * Biz müstəqil Polşa istəyirik ki, oradakı hər kəs üçün daha yaxşı və daha ədalətli bir həyat quraq. [[Yozef Pilsudski]] * Bu (almanca) soyadlar bəzək üçündür. ...İsraildə o vaxt israillilərin əksəriyyəti Pentateuchdan (beş kitab) özlərinə təsir edici nadir soyadlar qoymağa başladılar. Moişele Feynberqdən isə Moşe Har Tov gəldi; Barak, Şilon, Qolan kimi soyadlar götürdülər. …Buraya gələn Şərqi Avropanın bədbəxt məzlum yəhudiləri, öz təsəvvürlərinə görə, sosial iyerarxiyada daha yüksək olanların ailələrini götürmək istəyirdilər. Belarusiya və ya Polşadakı yəhudi icmaları Almaniyadan daha savadlı yəhudiləri dəvət edirdilər və əgər onlardan biri, məsələn, Almaniyanın eyniadlı yerindən gələn Ştaynberq idisə, Belarusdakı bütün icma Steinberq oldu. İnsanlar həmişə daha güclü və daha savadlı görünmək istəyirlər. Şərqdən gələn yəhudilərin Almaniyadan ravvinləri dəvət etmələrinə, onlara yaxşı maaş vermələrinə və bütün gücləri ilə onlar kimi olmağa çalışdıqlarına heç bir şübhəm yoxdur. [[Şlomo Zand]] * Bunu da deyim: İnsan hüquqlarının təbliği təkcə nəsihətdən ibarət ola bilməz. Bəzən bu, əziyyətli diplomatiya ilə birləşdirilməlidir. Mən bilirəm ki, repressiv rejimlərlə əlaqədə qəzəbin qaneedici saflığı yoxdur. Amma mən onu da bilirəm ki, əhatə dairəsi olmayan sanksiyalar – müzakirəsiz qınaq – yalnız sarsıdıcı status-kvonu irəli sürə bilər. Heç bir repressiv rejim açıq qapı seçimi etmədikcə yeni bir yola gedə bilməz. Mədəni İnqilabın dəhşətləri işığında , Niksonun Mao ilə görüşü bağışlanmaz görünürdü - və yenə də bu, şübhəsiz ki, Çinin qurulmasına kömək etdi, milyonlarla vətəndaşının yoxsulluqdan xilas edildiyi və açıq cəmiyyətlərə bağlandığı bir yola qədəm qoymasına gətirib çıxardı. Papa İohann Pavelin Polşa ilə nişanlanması təkcə Katolik Kilsəsi üçün deyil, Lex Valensa kimi əmək liderləri üçün də şərait və imkan yaratdı. Ronald Reyqanın silahlara nəzarət və yenidənqurma ilə bağlı səyləri nəinki Sovet İttifaqı ilə münasibətləri yaxşılaşdırdı, həm də bütün Şərqi Avropada dissidentləri gücləndirdi. Burada sadə bir formula yoxdur. Lakin biz imkan daxilində təcrid və əlaqə, təzyiq və təşviqləri balanslaşdırmağa çalışmalıyıq ki, insan hüquqları və ləyaqəti zaman keçdikcə yüksəlsin. [[Barak Obama]] **Nobel Sülh Mükafatının qəbul nitqi, (10 dekabr 2009) == D == * Dostumuz, müttəfiqimiz və strateji tərəfdaşımız Polşa ilə münasibətlərimizin tarixi 6 əsrə gedib çıxır. Prezident cənab Dudanın bu səfəri ölkələrimiz arasında köklü əlaqələri daha da möhkəmləndirəcək. [[Rəcəb Tayyib Ərdoğan]] == F == * Fürer mənə dedi: bizim indi Polşada liderlik kimi tanıdığımız təbəqələr ləğv edilməlidir, bu təbəqələr yenidən artacaq, vaxtında aşkarlanacaq və yenidən aradan qaldırılacaq. [[Hans Frank]] **30 may 1940-cı ildə polyaklarla rəftar və məhv edilməsi ilə bağlı polis məsələlərinə dair məhkəmə iclasında. Mənbə: Stanisław Piotrowski, Hans Frankın məhkəməsi və SS-ə qarşı Polşa sübutları, Varşava 1970. == M == * Mən tez-tez axmaq Polşadan danışsam da, Polşa və Polşa haqqında düşünürəm, yalnız Polşaya xidmət edirəm. [[Yozef Pilsudski]] * Məsələn, Praqada böyük qırmızı plakatlar asılmışdı ki, bu gün 7 çex vuruldu. Sonra öz-özümə dedim: əgər hər yeddi güllələnmiş polyak haqqında plakatlar asmaq istəsəm, Polşa meşələri belə elanlar üçün kağız hazırlamaq üçün kifayət etməzdi. Bizim vəzifəmiz bu ölkəni alman millətinin maraqlarına uyğun saxlamaqdır. Polşa heç vaxt yenidən yüksəlməyə cəsarət etməz. -- "Vólkischer Beobachter"in müxbiri Kleiss üçün müsahibə, 6 fevral 1940-cı il. [[Hans Frank]] * Müharibə dövründən Polşa milli gücünü mümkün qədər məhv etmək və parçalamaq üçün mütləq istifadə etməliyik. Biz vəhşicəsinə və nəticəsi nə olursa olsun, bu ölkəni hər şeydən məhrum etməliyik. Biz bu torpaqları sahibsiz etməli əhalini zorla köçürməli, kökünü kəsməliyik (...). Polyaklara qarşı geniş miqyaslı məhdudiyyətlərin onlara qarşı effektiv silah olub-olmadığını zaman göstərəcək. Varşavada, Krakovda və digər yerlərdə tətbiq etdiyimiz sərt icra tədbirləri yalnız bu ölkənin hələ də Almaniya tərəfindən idarə olunduğunu göstərmək məqsədi daşıyır. [[Hans Frank]] == P == * Polşa işçiləri lap əvvəldən 8 saatlıq işdən əlavə, mayın 1-də öz ikinci tələblərini qoydular: siyasi azadlıq! Siyasi azadlıq olmadan, tətil hüququ olmadan, həmkarlar ittifaqı və yığıncaqlar hüququ olmadan, hökumətə təsir olmadan — səkkiz saatlıq iş gününün ən vacib faydası bizim üçün itiriləcək. Səkkiz saatlıq iş şüarı istismarın məhdudlaşdırılması deməkdir. Biz ona ikinci bir şüar əlavə etməliyik: "İstismarla mübarizə azadlığı!". [[Roza Lüksemburq]] * Polşa Qərbin german xalqları və Aralıq bölgəsində ruslar tərəfindən bu günə qədər əzilmiş dövlətin faciəvi nümunəsidir. Beləliklə, bütün arakəsmələr və itmələr. Lakin Polşa Roma Katolik inancını qəbul etdiyinə görə, Qərb və Vatikan tərəfindən min ildən artıqdır ki, düz ortodoks Rusiyanın ürəyinə atılan ox kimi istifadə olunur. Polşa həmişə Qərb və Orta Region arasında döyüş meydanı olub. Bu problem yalnız o zaman həll olunacaq ki, Vatikan öz gücünü itirsin və xristianlıq pravoslavlığa təslim olsun. [[Dimitri Kitsikis]] * Polşada Azad Avropa Radio Yayım Stansiyasının işə düşməsi Qərblə Şərq arasındakı ideoloji soyuq müharibədə ən böyük uğur oldu. [[Riçard Nikson]] * Polşada totalitarizmə qarşı üsyan olduğu kimi, mən də brokoliyə qarşı üsyan edirəm ... İndi ABŞ prezidentiyəm və bir daha brokoli yeməyəcəyəm. [[Corc Herbert Uoker Buş]] * Polşalıların cəsarəti olmasaydı, 1980-ci illərin sonundakı bütün diplomatik səylər və beynəlxalq danışıqlar Avropaya dəyişiklik gətirməzdi. Tarixin gedişatında dəyişikliyin təşəbbüskarı sadə insanlar idi. [[Corc Herbert Uoker Buş]] * Polşaya koloniya kimi yanaşmaq lazımdır. Polyaklar Böyük Almaniya İmperiyasının qullarına çevriləcəklər. [[Hans Frank]] == Y == * Yadımdadır ki, hər iki ölkəmiz zülmə qarşı birgə mübarizə aparanda BBC-də hər həftə Polşanın dövlət himni və digər cəsur müttəfiqlərimizin himnləri səslənirdi. Çörçillin haqlı olaraq dediyi kimi, bu qədər borclu olan azsaylılardan biri olan Polşa pilotlarının şücaətini mənim ölkəm heç vaxt unutmayacaq. Kim bilir, o günlərdə Polşa bizim yanımızda olmasaydı, azadlıq alovu sönməzdimi? Biz Avropa İttifaqının və NATO-nun genişlənməsini qətiyyətlə dəstəkləyirik, sizin bu təşkilatlara qoşulmaq istəyinizə rəğbət bəsləyirik və qəti şəkildə iddia edirik ki, bu istək heç bir ölkə tərəfindən vetoya məruz qala bilməz. Polşaya Avropa lazımdır, amma Avropaya da Polşa lazımdır. [[II Elizabet]] {{Vikilər | commons = | wikispecies = | wikt = | w = Polşa | b = | s = | n = | m = }} == İstinadlar == [[Kateqoriya:Ölkələr]] i1cdwps3lpzplhxj2pjfhmq0pz0gdhk 0 12573 206495 200829 2026-06-02T14:44:01Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* B */ 206495 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} '''Perikl''' (yun. Περικλῆς, περί + κλέος — "şöhrətlə əhatələnmiş"; təxminən E.ə. 495 və ya E.ə. 494 — E.ə. 429) — Afinalı dövlət xadimi, Afina demokratiyasının banilərindən biri, məşhur natiq və sərkərdə. {{ABC}} == A == * Artıq sizin bu imperiyadan əl çəkməyiniz də mümkün deyil... Sizin imperiyanız indi tiranlıq kimidir: onu almaq səhv ola bilər; onu buraxmaq, şübhəsiz ki, təhlükəlidir. * Azadlıq olmadan xoşbəxtlik, cəsarət olmadan azadlıq yoxdur. * Azadlığın sirri cəsarətdir. == B == * Biz demirik ki, siyasətlə maraqlanmayan adam öz işi ilə məşğul olan adamdır; Onun burada ümumiyyətlə işi olmadığını deyirik. * Biz dövlətlə maraqlanmayan insanı zərərsiz deyil, faydasız hesab edirik; və çox az adam siyasətə həyat verə bilsə də, [[Afina]]da hər kəs onu mühakimə edə bilir. == D == * Düşünməyi bilən, amma düşündüyünü necə ifadə edəcəyini bilməyən, düşünməyi bilməyənlə eyni səviyyədədir. == G == * Gözəl olanı sevməyimiz israfçılığa səbəb olmur; ağıl şeylərinə olan sevgimiz bizi yumşaq etmir. Biz sərvətə öyünmək üçün deyil, düzgün istifadə edilməli bir şey kimi baxırıq. Yoxsulluğa gəlincə, heç kimin bunu etiraf etməkdən utanması lazım deyil, əsl biabırçılıq ondan xilas olmaq üçün əməli tədbirlər görməməkdədir. == İ == * İndiki dövr bizi heyran etdiyi kimi gələcək əsrlər də bizi təəccübləndirəcək. Bizə Homerin və ya sözləri ilə bizi sevindirə bilən başqa birinin təriflərinə ehtiyacımız yoxdur, lakin faktların qiymətləndirilməsi həqiqətən doğru olandan geri qalacaq. == K == * Konstitusiyamız xarici qurumları təqlid etmir; biz özümüz başqalarını təqlid etməkdənsə, bəzilərinə örnək oluruq. Bu sistem demokratik adlanır, çünki o, azlığa deyil, çoxluğa (demosa) əsaslanır. == M == * Maddi vəziyyəti yaxşı olan və seçim imkanı olanlar üçün müharibə ən böyük dəlilikdir.. * Mənim qorxduğum düşmənin strategiyası deyil, bizim səhvlərimizdir == S == * Siyasətin yaradıcıları yalnız bir neçə nəfər olsa da, hamımız bunu mühakimə edə bilərik. * Siyasi sistemimiz xarici qanunların imitasiyası deyil və başqaları bizə seyil, biz özümüz başqalarına nümunəyik. Azlıq üzərində deyil, vətəndaşların əksəriyyəti üzərində qurulduğu üçün ona demokratiya deyirlər. == Ş == * Şərəf hissindən ilham aalan, vətəndaşlıq borcunun nə olduğunu bilən və onu vicdanla yerinə yetirən, dərdin də, sevincin də nə olduğunu yaxşı anlayan və məhz buna görə də təhlükələrdən qorxub çəkinməyənlər güçlü vətəndaşlardır. == Y == * Yaxşı işlər görən və seçimi olanlar üçün müharibə ən böyük axmaqlıqdır. == Haqqında sitatlar == * ...Dövlətə xidmət üçün Perikli ən çox ləyaqətlililərdən hesab edirdilər. Sülh dövründə şəhərə başçılıq edən Perikl o həmişə sülh və ədalət içində qərarlar verir, onun təhlükəsizliyini mökəmləndiridi və onun vaxtında şəhər öz qüdrətinin zirvəsinə qalxdı. Müharibə başlayan zaman aydın oldu ki, o, həmçinin müharibəyə də düzgün qymət vermiş və onu anlamışdı… Onun ölümündən sonra afinalılar əmin oldu ki, onun müharibənin gedişinə dair verdiyi hesablama və müdrikliyi necə də düz imiş... Perikl, öz müdrik ağlı və şübhə doğurmayan satılmazlığı ilə həmşəhərliləri tərəfindən yüksək hörmətə layiq bir insan kimi, insanların azadlıqlarını məhdudlaşdırmadan idarə edir və xalq kütlələrinin ehtirasına tabe omur, əksinə onları idarə edirdi. Hakimiyyətə ləyaqətsiz üsullarla can atmırdı, bununla da vətəndaşlarına yaltaqlanmır, əksinə öz nüfuzuna söykənərəq onlara qəti etiraz da edə bilirdi. O, afinalıların zamansız və həddindən artıq cəsarətli planlar quduğunu görəndə onda, onlara öz nitqləri ilə ehtiyatlılığa çağırırdı, onlar ümidsizliyə qapılanda da cəsarətə gətirə bilirdi. Ada görə bu xalqın, əslində isə birinci vətəndaşın hakimiyyəti idi. Periklin xələfləri içərisindən heç biri digərlərinə nisbətən dövlət xadimi kimi seçilmirdi, amma hamısı birinci olmaq istəyirdi və buna görə də xalqa yaltaqlanaraq hətta dövlət maraqlarını da qurban verməyə hazır idi. [[Fukidid]] * Perikl bütün həyat tərzini dəyişdirdi. Bütün şəhərdə onu yalnız bir yolda – Meydan və Şuraya gedən yolda görmək olurdu. O ziyafətlərə dəvətlərdən və bu üsulla olan qısa dostluq münasibətlərindən imtina etmişdi. Belə ki, o öz uzun siyasi karyerası ərzində heç bir dostunun yanına nahar etməyə yollanmadı. Yalnız qohumu Evriptolemin toyu zamanında keçirilən ziyafətdə yerə şərab tökülənə kimi qatılmışdı, şərab tökülən kimi də dərhal stol ətrafından qalxdı. [[Plutarx]] * Fukdidin devrilməsi və onun ostrakizm ilə qovulmasından sonra, Perikl on beş il müddətində mütləq, davamlı hakimiyyətə sahib oldu, baxmayaraq ki, strateq vəzifəsi yalnız bir illik verilir. [[Plutarx]] * "Perikl ölüm yatağında olanda, onun ətrafında ən yaxşı vətəndaşlar və sağ qalmış dostları toplaşmışdılar. Onlar onun yüksək keyfiyyətləri və siyasi nüfuzu barədə fikir yürüdürdülər, onun rəşadətləri və trofeylərini sayırdılar: onun rəhbərliyi altında vətənin şöhrəti naminə qazanılmış qələbələrin xatirəsinə doqquz trofey ucaldılmışdı. Onlar öz aralarında belə danışır və güman edirdilər ki, Perikl onları eşitmir. Lakin Perikl bütün bunları diqqətlə dinlədi və dedi ki, onun qələbələrinin bu qədər ucaldılmasından təəccüblənir. Çünki, bu qələləbələrdə bəxtin də payı var və ondan əvvəl çox sərkərdə qələbə qazanmışdır. Lakin onun ən əsas xidməti barədə heç kəs danışmır: "Heç bir afinalı mənim üçün qara plaş geyinməyib" dedi. [[Plutarx]] == İstinadlar == [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:Dövlət xadimləri]] [[Kateqoriya:Sərkərdələr]] [[Kateqoriya:E.ə. 494-cü ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:E.ə. 429-cu ildə vəfat edənlər]] dt96lunwi2ducj8ua9vuoxc9fl6mq2k 206496 206495 2026-06-02T14:44:52Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* Y */ 206496 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} '''Perikl''' (yun. Περικλῆς, περί + κλέος — "şöhrətlə əhatələnmiş"; təxminən E.ə. 495 və ya E.ə. 494 — E.ə. 429) — Afinalı dövlət xadimi, Afina demokratiyasının banilərindən biri, məşhur natiq və sərkərdə. {{ABC}} == A == * Artıq sizin bu imperiyadan əl çəkməyiniz də mümkün deyil... Sizin imperiyanız indi tiranlıq kimidir: onu almaq səhv ola bilər; onu buraxmaq, şübhəsiz ki, təhlükəlidir. * Azadlıq olmadan xoşbəxtlik, cəsarət olmadan azadlıq yoxdur. * Azadlığın sirri cəsarətdir. == B == * Biz demirik ki, siyasətlə maraqlanmayan adam öz işi ilə məşğul olan adamdır; Onun burada ümumiyyətlə işi olmadığını deyirik. * Biz dövlətlə maraqlanmayan insanı zərərsiz deyil, faydasız hesab edirik; və çox az adam siyasətə həyat verə bilsə də, [[Afina]]da hər kəs onu mühakimə edə bilir. == D == * Düşünməyi bilən, amma düşündüyünü necə ifadə edəcəyini bilməyən, düşünməyi bilməyənlə eyni səviyyədədir. == G == * Gözəl olanı sevməyimiz israfçılığa səbəb olmur; ağıl şeylərinə olan sevgimiz bizi yumşaq etmir. Biz sərvətə öyünmək üçün deyil, düzgün istifadə edilməli bir şey kimi baxırıq. Yoxsulluğa gəlincə, heç kimin bunu etiraf etməkdən utanması lazım deyil, əsl biabırçılıq ondan xilas olmaq üçün əməli tədbirlər görməməkdədir. == İ == * İndiki dövr bizi heyran etdiyi kimi gələcək əsrlər də bizi təəccübləndirəcək. Bizə Homerin və ya sözləri ilə bizi sevindirə bilən başqa birinin təriflərinə ehtiyacımız yoxdur, lakin faktların qiymətləndirilməsi həqiqətən doğru olandan geri qalacaq. == K == * Konstitusiyamız xarici qurumları təqlid etmir; biz özümüz başqalarını təqlid etməkdənsə, bəzilərinə örnək oluruq. Bu sistem demokratik adlanır, çünki o, azlığa deyil, çoxluğa (demosa) əsaslanır. == M == * Maddi vəziyyəti yaxşı olan və seçim imkanı olanlar üçün müharibə ən böyük dəlilikdir.. * Mənim qorxduğum düşmənin strategiyası deyil, bizim səhvlərimizdir == S == * Siyasətin yaradıcıları yalnız bir neçə nəfər olsa da, hamımız bunu mühakimə edə bilərik. * Siyasi sistemimiz xarici qanunların imitasiyası deyil və başqaları bizə seyil, biz özümüz başqalarına nümunəyik. Azlıq üzərində deyil, vətəndaşların əksəriyyəti üzərində qurulduğu üçün ona demokratiya deyirlər. == Ş == * Şərəf hissindən ilham aalan, vətəndaşlıq borcunun nə olduğunu bilən və onu vicdanla yerinə yetirən, dərdin də, sevincin də nə olduğunu yaxşı anlayan və məhz buna görə də təhlükələrdən qorxub çəkinməyənlər güçlü vətəndaşlardır. == Y == * Yaxşı işlər görən və seçimi olanlar üçün müharibə ən böyük axmaqlıqdır. * Yoxsulluğa dözə bilməmək ayıbdır və iş yolu ilə onu necə rədd edəcəyini bilməmək daha da ayıbdır. == Haqqında sitatlar == * ...Dövlətə xidmət üçün Perikli ən çox ləyaqətlililərdən hesab edirdilər. Sülh dövründə şəhərə başçılıq edən Perikl o həmişə sülh və ədalət içində qərarlar verir, onun təhlükəsizliyini mökəmləndiridi və onun vaxtında şəhər öz qüdrətinin zirvəsinə qalxdı. Müharibə başlayan zaman aydın oldu ki, o, həmçinin müharibəyə də düzgün qymət vermiş və onu anlamışdı… Onun ölümündən sonra afinalılar əmin oldu ki, onun müharibənin gedişinə dair verdiyi hesablama və müdrikliyi necə də düz imiş... Perikl, öz müdrik ağlı və şübhə doğurmayan satılmazlığı ilə həmşəhərliləri tərəfindən yüksək hörmətə layiq bir insan kimi, insanların azadlıqlarını məhdudlaşdırmadan idarə edir və xalq kütlələrinin ehtirasına tabe omur, əksinə onları idarə edirdi. Hakimiyyətə ləyaqətsiz üsullarla can atmırdı, bununla da vətəndaşlarına yaltaqlanmır, əksinə öz nüfuzuna söykənərəq onlara qəti etiraz da edə bilirdi. O, afinalıların zamansız və həddindən artıq cəsarətli planlar quduğunu görəndə onda, onlara öz nitqləri ilə ehtiyatlılığa çağırırdı, onlar ümidsizliyə qapılanda da cəsarətə gətirə bilirdi. Ada görə bu xalqın, əslində isə birinci vətəndaşın hakimiyyəti idi. Periklin xələfləri içərisindən heç biri digərlərinə nisbətən dövlət xadimi kimi seçilmirdi, amma hamısı birinci olmaq istəyirdi və buna görə də xalqa yaltaqlanaraq hətta dövlət maraqlarını da qurban verməyə hazır idi. [[Fukidid]] * Perikl bütün həyat tərzini dəyişdirdi. Bütün şəhərdə onu yalnız bir yolda – Meydan və Şuraya gedən yolda görmək olurdu. O ziyafətlərə dəvətlərdən və bu üsulla olan qısa dostluq münasibətlərindən imtina etmişdi. Belə ki, o öz uzun siyasi karyerası ərzində heç bir dostunun yanına nahar etməyə yollanmadı. Yalnız qohumu Evriptolemin toyu zamanında keçirilən ziyafətdə yerə şərab tökülənə kimi qatılmışdı, şərab tökülən kimi də dərhal stol ətrafından qalxdı. [[Plutarx]] * Fukdidin devrilməsi və onun ostrakizm ilə qovulmasından sonra, Perikl on beş il müddətində mütləq, davamlı hakimiyyətə sahib oldu, baxmayaraq ki, strateq vəzifəsi yalnız bir illik verilir. [[Plutarx]] * "Perikl ölüm yatağında olanda, onun ətrafında ən yaxşı vətəndaşlar və sağ qalmış dostları toplaşmışdılar. Onlar onun yüksək keyfiyyətləri və siyasi nüfuzu barədə fikir yürüdürdülər, onun rəşadətləri və trofeylərini sayırdılar: onun rəhbərliyi altında vətənin şöhrəti naminə qazanılmış qələbələrin xatirəsinə doqquz trofey ucaldılmışdı. Onlar öz aralarında belə danışır və güman edirdilər ki, Perikl onları eşitmir. Lakin Perikl bütün bunları diqqətlə dinlədi və dedi ki, onun qələbələrinin bu qədər ucaldılmasından təəccüblənir. Çünki, bu qələləbələrdə bəxtin də payı var və ondan əvvəl çox sərkərdə qələbə qazanmışdır. Lakin onun ən əsas xidməti barədə heç kəs danışmır: "Heç bir afinalı mənim üçün qara plaş geyinməyib" dedi. [[Plutarx]] == İstinadlar == [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:Dövlət xadimləri]] [[Kateqoriya:Sərkərdələr]] [[Kateqoriya:E.ə. 494-cü ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:E.ə. 429-cu ildə vəfat edənlər]] 973mipfihk9503c9wghc9owa3s3hcmm 206497 206496 2026-06-02T14:46:28Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* K */ 206497 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} '''Perikl''' (yun. Περικλῆς, περί + κλέος — "şöhrətlə əhatələnmiş"; təxminən E.ə. 495 və ya E.ə. 494 — E.ə. 429) — Afinalı dövlət xadimi, Afina demokratiyasının banilərindən biri, məşhur natiq və sərkərdə. {{ABC}} == A == * Artıq sizin bu imperiyadan əl çəkməyiniz də mümkün deyil... Sizin imperiyanız indi tiranlıq kimidir: onu almaq səhv ola bilər; onu buraxmaq, şübhəsiz ki, təhlükəlidir. * Azadlıq olmadan xoşbəxtlik, cəsarət olmadan azadlıq yoxdur. * Azadlığın sirri cəsarətdir. == B == * Biz demirik ki, siyasətlə maraqlanmayan adam öz işi ilə məşğul olan adamdır; Onun burada ümumiyyətlə işi olmadığını deyirik. * Biz dövlətlə maraqlanmayan insanı zərərsiz deyil, faydasız hesab edirik; və çox az adam siyasətə həyat verə bilsə də, [[Afina]]da hər kəs onu mühakimə edə bilir. == D == * Düşünməyi bilən, amma düşündüyünü necə ifadə edəcəyini bilməyən, düşünməyi bilməyənlə eyni səviyyədədir. == G == * Gözəl olanı sevməyimiz israfçılığa səbəb olmur; ağıl şeylərinə olan sevgimiz bizi yumşaq etmir. Biz sərvətə öyünmək üçün deyil, düzgün istifadə edilməli bir şey kimi baxırıq. Yoxsulluğa gəlincə, heç kimin bunu etiraf etməkdən utanması lazım deyil, əsl biabırçılıq ondan xilas olmaq üçün əməli tədbirlər görməməkdədir. == İ == * İndiki dövr bizi heyran etdiyi kimi gələcək əsrlər də bizi təəccübləndirəcək. Bizə Homerin və ya sözləri ilə bizi sevindirə bilən başqa birinin təriflərinə ehtiyacımız yoxdur, lakin faktların qiymətləndirilməsi həqiqətən doğru olandan geri qalacaq. == K == * Konstitusiyamız xarici qurumları təqlid etmir; biz özümüz başqalarını təqlid etməkdənsə, bəzilərinə örnək oluruq. Bu sistem demokratik adlanır, çünki o, azlığa deyil, çoxluğa (demosa) əsaslanır. == Q == * Qorxduğum şey düşmənin strategiyası deyil, öz səhvlərimizdir. == M == * Maddi vəziyyəti yaxşı olan və seçim imkanı olanlar üçün müharibə ən böyük dəlilikdir.. * Mənim qorxduğum düşmənin strategiyası deyil, bizim səhvlərimizdir == S == * Siyasətin yaradıcıları yalnız bir neçə nəfər olsa da, hamımız bunu mühakimə edə bilərik. * Siyasi sistemimiz xarici qanunların imitasiyası deyil və başqaları bizə seyil, biz özümüz başqalarına nümunəyik. Azlıq üzərində deyil, vətəndaşların əksəriyyəti üzərində qurulduğu üçün ona demokratiya deyirlər. == Ş == * Şərəf hissindən ilham aalan, vətəndaşlıq borcunun nə olduğunu bilən və onu vicdanla yerinə yetirən, dərdin də, sevincin də nə olduğunu yaxşı anlayan və məhz buna görə də təhlükələrdən qorxub çəkinməyənlər güçlü vətəndaşlardır. == Y == * Yaxşı işlər görən və seçimi olanlar üçün müharibə ən böyük axmaqlıqdır. * Yoxsulluğa dözə bilməmək ayıbdır və iş yolu ilə onu necə rədd edəcəyini bilməmək daha da ayıbdır. == Haqqında sitatlar == * ...Dövlətə xidmət üçün Perikli ən çox ləyaqətlililərdən hesab edirdilər. Sülh dövründə şəhərə başçılıq edən Perikl o həmişə sülh və ədalət içində qərarlar verir, onun təhlükəsizliyini mökəmləndiridi və onun vaxtında şəhər öz qüdrətinin zirvəsinə qalxdı. Müharibə başlayan zaman aydın oldu ki, o, həmçinin müharibəyə də düzgün qymət vermiş və onu anlamışdı… Onun ölümündən sonra afinalılar əmin oldu ki, onun müharibənin gedişinə dair verdiyi hesablama və müdrikliyi necə də düz imiş... Perikl, öz müdrik ağlı və şübhə doğurmayan satılmazlığı ilə həmşəhərliləri tərəfindən yüksək hörmətə layiq bir insan kimi, insanların azadlıqlarını məhdudlaşdırmadan idarə edir və xalq kütlələrinin ehtirasına tabe omur, əksinə onları idarə edirdi. Hakimiyyətə ləyaqətsiz üsullarla can atmırdı, bununla da vətəndaşlarına yaltaqlanmır, əksinə öz nüfuzuna söykənərəq onlara qəti etiraz da edə bilirdi. O, afinalıların zamansız və həddindən artıq cəsarətli planlar quduğunu görəndə onda, onlara öz nitqləri ilə ehtiyatlılığa çağırırdı, onlar ümidsizliyə qapılanda da cəsarətə gətirə bilirdi. Ada görə bu xalqın, əslində isə birinci vətəndaşın hakimiyyəti idi. Periklin xələfləri içərisindən heç biri digərlərinə nisbətən dövlət xadimi kimi seçilmirdi, amma hamısı birinci olmaq istəyirdi və buna görə də xalqa yaltaqlanaraq hətta dövlət maraqlarını da qurban verməyə hazır idi. [[Fukidid]] * Perikl bütün həyat tərzini dəyişdirdi. Bütün şəhərdə onu yalnız bir yolda – Meydan və Şuraya gedən yolda görmək olurdu. O ziyafətlərə dəvətlərdən və bu üsulla olan qısa dostluq münasibətlərindən imtina etmişdi. Belə ki, o öz uzun siyasi karyerası ərzində heç bir dostunun yanına nahar etməyə yollanmadı. Yalnız qohumu Evriptolemin toyu zamanında keçirilən ziyafətdə yerə şərab tökülənə kimi qatılmışdı, şərab tökülən kimi də dərhal stol ətrafından qalxdı. [[Plutarx]] * Fukdidin devrilməsi və onun ostrakizm ilə qovulmasından sonra, Perikl on beş il müddətində mütləq, davamlı hakimiyyətə sahib oldu, baxmayaraq ki, strateq vəzifəsi yalnız bir illik verilir. [[Plutarx]] * "Perikl ölüm yatağında olanda, onun ətrafında ən yaxşı vətəndaşlar və sağ qalmış dostları toplaşmışdılar. Onlar onun yüksək keyfiyyətləri və siyasi nüfuzu barədə fikir yürüdürdülər, onun rəşadətləri və trofeylərini sayırdılar: onun rəhbərliyi altında vətənin şöhrəti naminə qazanılmış qələbələrin xatirəsinə doqquz trofey ucaldılmışdı. Onlar öz aralarında belə danışır və güman edirdilər ki, Perikl onları eşitmir. Lakin Perikl bütün bunları diqqətlə dinlədi və dedi ki, onun qələbələrinin bu qədər ucaldılmasından təəccüblənir. Çünki, bu qələləbələrdə bəxtin də payı var və ondan əvvəl çox sərkərdə qələbə qazanmışdır. Lakin onun ən əsas xidməti barədə heç kəs danışmır: "Heç bir afinalı mənim üçün qara plaş geyinməyib" dedi. [[Plutarx]] == İstinadlar == [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:Dövlət xadimləri]] [[Kateqoriya:Sərkərdələr]] [[Kateqoriya:E.ə. 494-cü ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:E.ə. 429-cu ildə vəfat edənlər]] 6hxrz5hrky5ss69dp8dq35dfnqvc5eb 206498 206497 2026-06-02T14:47:28Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* D */ 206498 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} '''Perikl''' (yun. Περικλῆς, περί + κλέος — "şöhrətlə əhatələnmiş"; təxminən E.ə. 495 və ya E.ə. 494 — E.ə. 429) — Afinalı dövlət xadimi, Afina demokratiyasının banilərindən biri, məşhur natiq və sərkərdə. {{ABC}} == A == * Artıq sizin bu imperiyadan əl çəkməyiniz də mümkün deyil... Sizin imperiyanız indi tiranlıq kimidir: onu almaq səhv ola bilər; onu buraxmaq, şübhəsiz ki, təhlükəlidir. * Azadlıq olmadan xoşbəxtlik, cəsarət olmadan azadlıq yoxdur. * Azadlığın sirri cəsarətdir. == B == * Biz demirik ki, siyasətlə maraqlanmayan adam öz işi ilə məşğul olan adamdır; Onun burada ümumiyyətlə işi olmadığını deyirik. * Biz dövlətlə maraqlanmayan insanı zərərsiz deyil, faydasız hesab edirik; və çox az adam siyasətə həyat verə bilsə də, [[Afina]]da hər kəs onu mühakimə edə bilir. == D == * Düşünməyi bilən, amma düşündüyünü necə ifadə edəcəyini bilməyən, düşünməyi bilməyənlə eyni səviyyədədir. == Ə == * Əgər siyasətlə maraqlanmırsınızsa, bu, siyasətin sizinlə maraqlanmadığı anlamına gəlmir. == G == * Gözəl olanı sevməyimiz israfçılığa səbəb olmur; ağıl şeylərinə olan sevgimiz bizi yumşaq etmir. Biz sərvətə öyünmək üçün deyil, düzgün istifadə edilməli bir şey kimi baxırıq. Yoxsulluğa gəlincə, heç kimin bunu etiraf etməkdən utanması lazım deyil, əsl biabırçılıq ondan xilas olmaq üçün əməli tədbirlər görməməkdədir. == İ == * İndiki dövr bizi heyran etdiyi kimi gələcək əsrlər də bizi təəccübləndirəcək. Bizə Homerin və ya sözləri ilə bizi sevindirə bilən başqa birinin təriflərinə ehtiyacımız yoxdur, lakin faktların qiymətləndirilməsi həqiqətən doğru olandan geri qalacaq. == K == * Konstitusiyamız xarici qurumları təqlid etmir; biz özümüz başqalarını təqlid etməkdənsə, bəzilərinə örnək oluruq. Bu sistem demokratik adlanır, çünki o, azlığa deyil, çoxluğa (demosa) əsaslanır. == Q == * Qorxduğum şey düşmənin strategiyası deyil, öz səhvlərimizdir. == M == * Maddi vəziyyəti yaxşı olan və seçim imkanı olanlar üçün müharibə ən böyük dəlilikdir.. * Mənim qorxduğum düşmənin strategiyası deyil, bizim səhvlərimizdir == S == * Siyasətin yaradıcıları yalnız bir neçə nəfər olsa da, hamımız bunu mühakimə edə bilərik. * Siyasi sistemimiz xarici qanunların imitasiyası deyil və başqaları bizə seyil, biz özümüz başqalarına nümunəyik. Azlıq üzərində deyil, vətəndaşların əksəriyyəti üzərində qurulduğu üçün ona demokratiya deyirlər. == Ş == * Şərəf hissindən ilham aalan, vətəndaşlıq borcunun nə olduğunu bilən və onu vicdanla yerinə yetirən, dərdin də, sevincin də nə olduğunu yaxşı anlayan və məhz buna görə də təhlükələrdən qorxub çəkinməyənlər güçlü vətəndaşlardır. == Y == * Yaxşı işlər görən və seçimi olanlar üçün müharibə ən böyük axmaqlıqdır. * Yoxsulluğa dözə bilməmək ayıbdır və iş yolu ilə onu necə rədd edəcəyini bilməmək daha da ayıbdır. == Haqqında sitatlar == * ...Dövlətə xidmət üçün Perikli ən çox ləyaqətlililərdən hesab edirdilər. Sülh dövründə şəhərə başçılıq edən Perikl o həmişə sülh və ədalət içində qərarlar verir, onun təhlükəsizliyini mökəmləndiridi və onun vaxtında şəhər öz qüdrətinin zirvəsinə qalxdı. Müharibə başlayan zaman aydın oldu ki, o, həmçinin müharibəyə də düzgün qymət vermiş və onu anlamışdı… Onun ölümündən sonra afinalılar əmin oldu ki, onun müharibənin gedişinə dair verdiyi hesablama və müdrikliyi necə də düz imiş... Perikl, öz müdrik ağlı və şübhə doğurmayan satılmazlığı ilə həmşəhərliləri tərəfindən yüksək hörmətə layiq bir insan kimi, insanların azadlıqlarını məhdudlaşdırmadan idarə edir və xalq kütlələrinin ehtirasına tabe omur, əksinə onları idarə edirdi. Hakimiyyətə ləyaqətsiz üsullarla can atmırdı, bununla da vətəndaşlarına yaltaqlanmır, əksinə öz nüfuzuna söykənərəq onlara qəti etiraz da edə bilirdi. O, afinalıların zamansız və həddindən artıq cəsarətli planlar quduğunu görəndə onda, onlara öz nitqləri ilə ehtiyatlılığa çağırırdı, onlar ümidsizliyə qapılanda da cəsarətə gətirə bilirdi. Ada görə bu xalqın, əslində isə birinci vətəndaşın hakimiyyəti idi. Periklin xələfləri içərisindən heç biri digərlərinə nisbətən dövlət xadimi kimi seçilmirdi, amma hamısı birinci olmaq istəyirdi və buna görə də xalqa yaltaqlanaraq hətta dövlət maraqlarını da qurban verməyə hazır idi. [[Fukidid]] * Perikl bütün həyat tərzini dəyişdirdi. Bütün şəhərdə onu yalnız bir yolda – Meydan və Şuraya gedən yolda görmək olurdu. O ziyafətlərə dəvətlərdən və bu üsulla olan qısa dostluq münasibətlərindən imtina etmişdi. Belə ki, o öz uzun siyasi karyerası ərzində heç bir dostunun yanına nahar etməyə yollanmadı. Yalnız qohumu Evriptolemin toyu zamanında keçirilən ziyafətdə yerə şərab tökülənə kimi qatılmışdı, şərab tökülən kimi də dərhal stol ətrafından qalxdı. [[Plutarx]] * Fukdidin devrilməsi və onun ostrakizm ilə qovulmasından sonra, Perikl on beş il müddətində mütləq, davamlı hakimiyyətə sahib oldu, baxmayaraq ki, strateq vəzifəsi yalnız bir illik verilir. [[Plutarx]] * "Perikl ölüm yatağında olanda, onun ətrafında ən yaxşı vətəndaşlar və sağ qalmış dostları toplaşmışdılar. Onlar onun yüksək keyfiyyətləri və siyasi nüfuzu barədə fikir yürüdürdülər, onun rəşadətləri və trofeylərini sayırdılar: onun rəhbərliyi altında vətənin şöhrəti naminə qazanılmış qələbələrin xatirəsinə doqquz trofey ucaldılmışdı. Onlar öz aralarında belə danışır və güman edirdilər ki, Perikl onları eşitmir. Lakin Perikl bütün bunları diqqətlə dinlədi və dedi ki, onun qələbələrinin bu qədər ucaldılmasından təəccüblənir. Çünki, bu qələləbələrdə bəxtin də payı var və ondan əvvəl çox sərkərdə qələbə qazanmışdır. Lakin onun ən əsas xidməti barədə heç kəs danışmır: "Heç bir afinalı mənim üçün qara plaş geyinməyib" dedi. [[Plutarx]] == İstinadlar == [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:Dövlət xadimləri]] [[Kateqoriya:Sərkərdələr]] [[Kateqoriya:E.ə. 494-cü ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:E.ə. 429-cu ildə vəfat edənlər]] t5x7no2bx6nuvb8o51zoxoos730dagw 206499 206498 2026-06-02T14:48:34Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* D */ 206499 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} '''Perikl''' (yun. Περικλῆς, περί + κλέος — "şöhrətlə əhatələnmiş"; təxminən E.ə. 495 və ya E.ə. 494 — E.ə. 429) — Afinalı dövlət xadimi, Afina demokratiyasının banilərindən biri, məşhur natiq və sərkərdə. {{ABC}} == A == * Artıq sizin bu imperiyadan əl çəkməyiniz də mümkün deyil... Sizin imperiyanız indi tiranlıq kimidir: onu almaq səhv ola bilər; onu buraxmaq, şübhəsiz ki, təhlükəlidir. * Azadlıq olmadan xoşbəxtlik, cəsarət olmadan azadlıq yoxdur. * Azadlığın sirri cəsarətdir. == B == * Biz demirik ki, siyasətlə maraqlanmayan adam öz işi ilə məşğul olan adamdır; Onun burada ümumiyyətlə işi olmadığını deyirik. * Biz dövlətlə maraqlanmayan insanı zərərsiz deyil, faydasız hesab edirik; və çox az adam siyasətə həyat verə bilsə də, [[Afina]]da hər kəs onu mühakimə edə bilir. == D == * Doğum, əməlləri ilə özlərindən əbədi bir xatirə qoyan insanlar üçün bir nemətdir. * Düşünməyi bilən, amma düşündüyünü necə ifadə edəcəyini bilməyən, düşünməyi bilməyənlə eyni səviyyədədir. == Ə == * Əgər siyasətlə maraqlanmırsınızsa, bu, siyasətin sizinlə maraqlanmadığı anlamına gəlmir. == G == * Gözəl olanı sevməyimiz israfçılığa səbəb olmur; ağıl şeylərinə olan sevgimiz bizi yumşaq etmir. Biz sərvətə öyünmək üçün deyil, düzgün istifadə edilməli bir şey kimi baxırıq. Yoxsulluğa gəlincə, heç kimin bunu etiraf etməkdən utanması lazım deyil, əsl biabırçılıq ondan xilas olmaq üçün əməli tədbirlər görməməkdədir. == İ == * İndiki dövr bizi heyran etdiyi kimi gələcək əsrlər də bizi təəccübləndirəcək. Bizə Homerin və ya sözləri ilə bizi sevindirə bilən başqa birinin təriflərinə ehtiyacımız yoxdur, lakin faktların qiymətləndirilməsi həqiqətən doğru olandan geri qalacaq. == K == * Konstitusiyamız xarici qurumları təqlid etmir; biz özümüz başqalarını təqlid etməkdənsə, bəzilərinə örnək oluruq. Bu sistem demokratik adlanır, çünki o, azlığa deyil, çoxluğa (demosa) əsaslanır. == Q == * Qorxduğum şey düşmənin strategiyası deyil, öz səhvlərimizdir. == M == * Maddi vəziyyəti yaxşı olan və seçim imkanı olanlar üçün müharibə ən böyük dəlilikdir.. * Mənim qorxduğum düşmənin strategiyası deyil, bizim səhvlərimizdir == S == * Siyasətin yaradıcıları yalnız bir neçə nəfər olsa da, hamımız bunu mühakimə edə bilərik. * Siyasi sistemimiz xarici qanunların imitasiyası deyil və başqaları bizə seyil, biz özümüz başqalarına nümunəyik. Azlıq üzərində deyil, vətəndaşların əksəriyyəti üzərində qurulduğu üçün ona demokratiya deyirlər. == Ş == * Şərəf hissindən ilham aalan, vətəndaşlıq borcunun nə olduğunu bilən və onu vicdanla yerinə yetirən, dərdin də, sevincin də nə olduğunu yaxşı anlayan və məhz buna görə də təhlükələrdən qorxub çəkinməyənlər güçlü vətəndaşlardır. == Y == * Yaxşı işlər görən və seçimi olanlar üçün müharibə ən böyük axmaqlıqdır. * Yoxsulluğa dözə bilməmək ayıbdır və iş yolu ilə onu necə rədd edəcəyini bilməmək daha da ayıbdır. == Haqqında sitatlar == * ...Dövlətə xidmət üçün Perikli ən çox ləyaqətlililərdən hesab edirdilər. Sülh dövründə şəhərə başçılıq edən Perikl o həmişə sülh və ədalət içində qərarlar verir, onun təhlükəsizliyini mökəmləndiridi və onun vaxtında şəhər öz qüdrətinin zirvəsinə qalxdı. Müharibə başlayan zaman aydın oldu ki, o, həmçinin müharibəyə də düzgün qymət vermiş və onu anlamışdı… Onun ölümündən sonra afinalılar əmin oldu ki, onun müharibənin gedişinə dair verdiyi hesablama və müdrikliyi necə də düz imiş... Perikl, öz müdrik ağlı və şübhə doğurmayan satılmazlığı ilə həmşəhərliləri tərəfindən yüksək hörmətə layiq bir insan kimi, insanların azadlıqlarını məhdudlaşdırmadan idarə edir və xalq kütlələrinin ehtirasına tabe omur, əksinə onları idarə edirdi. Hakimiyyətə ləyaqətsiz üsullarla can atmırdı, bununla da vətəndaşlarına yaltaqlanmır, əksinə öz nüfuzuna söykənərəq onlara qəti etiraz da edə bilirdi. O, afinalıların zamansız və həddindən artıq cəsarətli planlar quduğunu görəndə onda, onlara öz nitqləri ilə ehtiyatlılığa çağırırdı, onlar ümidsizliyə qapılanda da cəsarətə gətirə bilirdi. Ada görə bu xalqın, əslində isə birinci vətəndaşın hakimiyyəti idi. Periklin xələfləri içərisindən heç biri digərlərinə nisbətən dövlət xadimi kimi seçilmirdi, amma hamısı birinci olmaq istəyirdi və buna görə də xalqa yaltaqlanaraq hətta dövlət maraqlarını da qurban verməyə hazır idi. [[Fukidid]] * Perikl bütün həyat tərzini dəyişdirdi. Bütün şəhərdə onu yalnız bir yolda – Meydan və Şuraya gedən yolda görmək olurdu. O ziyafətlərə dəvətlərdən və bu üsulla olan qısa dostluq münasibətlərindən imtina etmişdi. Belə ki, o öz uzun siyasi karyerası ərzində heç bir dostunun yanına nahar etməyə yollanmadı. Yalnız qohumu Evriptolemin toyu zamanında keçirilən ziyafətdə yerə şərab tökülənə kimi qatılmışdı, şərab tökülən kimi də dərhal stol ətrafından qalxdı. [[Plutarx]] * Fukdidin devrilməsi və onun ostrakizm ilə qovulmasından sonra, Perikl on beş il müddətində mütləq, davamlı hakimiyyətə sahib oldu, baxmayaraq ki, strateq vəzifəsi yalnız bir illik verilir. [[Plutarx]] * "Perikl ölüm yatağında olanda, onun ətrafında ən yaxşı vətəndaşlar və sağ qalmış dostları toplaşmışdılar. Onlar onun yüksək keyfiyyətləri və siyasi nüfuzu barədə fikir yürüdürdülər, onun rəşadətləri və trofeylərini sayırdılar: onun rəhbərliyi altında vətənin şöhrəti naminə qazanılmış qələbələrin xatirəsinə doqquz trofey ucaldılmışdı. Onlar öz aralarında belə danışır və güman edirdilər ki, Perikl onları eşitmir. Lakin Perikl bütün bunları diqqətlə dinlədi və dedi ki, onun qələbələrinin bu qədər ucaldılmasından təəccüblənir. Çünki, bu qələləbələrdə bəxtin də payı var və ondan əvvəl çox sərkərdə qələbə qazanmışdır. Lakin onun ən əsas xidməti barədə heç kəs danışmır: "Heç bir afinalı mənim üçün qara plaş geyinməyib" dedi. [[Plutarx]] == İstinadlar == [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:Dövlət xadimləri]] [[Kateqoriya:Sərkərdələr]] [[Kateqoriya:E.ə. 494-cü ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:E.ə. 429-cu ildə vəfat edənlər]] p2ynb2u3zj3cci62um9mfc4l1rlayev 206500 206499 2026-06-02T14:50:56Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* B */ 206500 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} '''Perikl''' (yun. Περικλῆς, περί + κλέος — "şöhrətlə əhatələnmiş"; təxminən E.ə. 495 və ya E.ə. 494 — E.ə. 429) — Afinalı dövlət xadimi, Afina demokratiyasının banilərindən biri, məşhur natiq və sərkərdə. {{ABC}} == A == * Artıq sizin bu imperiyadan əl çəkməyiniz də mümkün deyil... Sizin imperiyanız indi tiranlıq kimidir: onu almaq səhv ola bilər; onu buraxmaq, şübhəsiz ki, təhlükəlidir. * Azadlıq olmadan xoşbəxtlik, cəsarət olmadan azadlıq yoxdur. * Azadlığın sirri cəsarətdir. == B == * Biz demirik ki, siyasətlə maraqlanmayan adam öz işi ilə məşğul olan adamdır; Onun burada ümumiyyətlə işi olmadığını deyirik. * Biz dövlətlə maraqlanmayan insanı zərərsiz deyil, faydasız hesab edirik; və çox az adam siyasətə həyat verə bilsə də, [[Afina]]da hər kəs onu mühakimə edə bilir. * Biz döyüş təliminə və hərbi fəndlərə deyil, açıq hərəkətlərdəki daxili cəsarətimizə güvənirik. == D == * Doğum, əməlləri ilə özlərindən əbədi bir xatirə qoyan insanlar üçün bir nemətdir. * Düşünməyi bilən, amma düşündüyünü necə ifadə edəcəyini bilməyən, düşünməyi bilməyənlə eyni səviyyədədir. == Ə == * Əgər siyasətlə maraqlanmırsınızsa, bu, siyasətin sizinlə maraqlanmadığı anlamına gəlmir. == G == * Gözəl olanı sevməyimiz israfçılığa səbəb olmur; ağıl şeylərinə olan sevgimiz bizi yumşaq etmir. Biz sərvətə öyünmək üçün deyil, düzgün istifadə edilməli bir şey kimi baxırıq. Yoxsulluğa gəlincə, heç kimin bunu etiraf etməkdən utanması lazım deyil, əsl biabırçılıq ondan xilas olmaq üçün əməli tədbirlər görməməkdədir. == İ == * İndiki dövr bizi heyran etdiyi kimi gələcək əsrlər də bizi təəccübləndirəcək. Bizə Homerin və ya sözləri ilə bizi sevindirə bilən başqa birinin təriflərinə ehtiyacımız yoxdur, lakin faktların qiymətləndirilməsi həqiqətən doğru olandan geri qalacaq. == K == * Konstitusiyamız xarici qurumları təqlid etmir; biz özümüz başqalarını təqlid etməkdənsə, bəzilərinə örnək oluruq. Bu sistem demokratik adlanır, çünki o, azlığa deyil, çoxluğa (demosa) əsaslanır. == Q == * Qorxduğum şey düşmənin strategiyası deyil, öz səhvlərimizdir. == M == * Maddi vəziyyəti yaxşı olan və seçim imkanı olanlar üçün müharibə ən böyük dəlilikdir.. * Mənim qorxduğum düşmənin strategiyası deyil, bizim səhvlərimizdir == S == * Siyasətin yaradıcıları yalnız bir neçə nəfər olsa da, hamımız bunu mühakimə edə bilərik. * Siyasi sistemimiz xarici qanunların imitasiyası deyil və başqaları bizə seyil, biz özümüz başqalarına nümunəyik. Azlıq üzərində deyil, vətəndaşların əksəriyyəti üzərində qurulduğu üçün ona demokratiya deyirlər. == Ş == * Şərəf hissindən ilham aalan, vətəndaşlıq borcunun nə olduğunu bilən və onu vicdanla yerinə yetirən, dərdin də, sevincin də nə olduğunu yaxşı anlayan və məhz buna görə də təhlükələrdən qorxub çəkinməyənlər güçlü vətəndaşlardır. == Y == * Yaxşı işlər görən və seçimi olanlar üçün müharibə ən böyük axmaqlıqdır. * Yoxsulluğa dözə bilməmək ayıbdır və iş yolu ilə onu necə rədd edəcəyini bilməmək daha da ayıbdır. == Haqqında sitatlar == * ...Dövlətə xidmət üçün Perikli ən çox ləyaqətlililərdən hesab edirdilər. Sülh dövründə şəhərə başçılıq edən Perikl o həmişə sülh və ədalət içində qərarlar verir, onun təhlükəsizliyini mökəmləndiridi və onun vaxtında şəhər öz qüdrətinin zirvəsinə qalxdı. Müharibə başlayan zaman aydın oldu ki, o, həmçinin müharibəyə də düzgün qymət vermiş və onu anlamışdı… Onun ölümündən sonra afinalılar əmin oldu ki, onun müharibənin gedişinə dair verdiyi hesablama və müdrikliyi necə də düz imiş... Perikl, öz müdrik ağlı və şübhə doğurmayan satılmazlığı ilə həmşəhərliləri tərəfindən yüksək hörmətə layiq bir insan kimi, insanların azadlıqlarını məhdudlaşdırmadan idarə edir və xalq kütlələrinin ehtirasına tabe omur, əksinə onları idarə edirdi. Hakimiyyətə ləyaqətsiz üsullarla can atmırdı, bununla da vətəndaşlarına yaltaqlanmır, əksinə öz nüfuzuna söykənərəq onlara qəti etiraz da edə bilirdi. O, afinalıların zamansız və həddindən artıq cəsarətli planlar quduğunu görəndə onda, onlara öz nitqləri ilə ehtiyatlılığa çağırırdı, onlar ümidsizliyə qapılanda da cəsarətə gətirə bilirdi. Ada görə bu xalqın, əslində isə birinci vətəndaşın hakimiyyəti idi. Periklin xələfləri içərisindən heç biri digərlərinə nisbətən dövlət xadimi kimi seçilmirdi, amma hamısı birinci olmaq istəyirdi və buna görə də xalqa yaltaqlanaraq hətta dövlət maraqlarını da qurban verməyə hazır idi. [[Fukidid]] * Perikl bütün həyat tərzini dəyişdirdi. Bütün şəhərdə onu yalnız bir yolda – Meydan və Şuraya gedən yolda görmək olurdu. O ziyafətlərə dəvətlərdən və bu üsulla olan qısa dostluq münasibətlərindən imtina etmişdi. Belə ki, o öz uzun siyasi karyerası ərzində heç bir dostunun yanına nahar etməyə yollanmadı. Yalnız qohumu Evriptolemin toyu zamanında keçirilən ziyafətdə yerə şərab tökülənə kimi qatılmışdı, şərab tökülən kimi də dərhal stol ətrafından qalxdı. [[Plutarx]] * Fukdidin devrilməsi və onun ostrakizm ilə qovulmasından sonra, Perikl on beş il müddətində mütləq, davamlı hakimiyyətə sahib oldu, baxmayaraq ki, strateq vəzifəsi yalnız bir illik verilir. [[Plutarx]] * "Perikl ölüm yatağında olanda, onun ətrafında ən yaxşı vətəndaşlar və sağ qalmış dostları toplaşmışdılar. Onlar onun yüksək keyfiyyətləri və siyasi nüfuzu barədə fikir yürüdürdülər, onun rəşadətləri və trofeylərini sayırdılar: onun rəhbərliyi altında vətənin şöhrəti naminə qazanılmış qələbələrin xatirəsinə doqquz trofey ucaldılmışdı. Onlar öz aralarında belə danışır və güman edirdilər ki, Perikl onları eşitmir. Lakin Perikl bütün bunları diqqətlə dinlədi və dedi ki, onun qələbələrinin bu qədər ucaldılmasından təəccüblənir. Çünki, bu qələləbələrdə bəxtin də payı var və ondan əvvəl çox sərkərdə qələbə qazanmışdır. Lakin onun ən əsas xidməti barədə heç kəs danışmır: "Heç bir afinalı mənim üçün qara plaş geyinməyib" dedi. [[Plutarx]] == İstinadlar == [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:Dövlət xadimləri]] [[Kateqoriya:Sərkərdələr]] [[Kateqoriya:E.ə. 494-cü ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:E.ə. 429-cu ildə vəfat edənlər]] 38kinc3qoy24xuojbxdq91rmuq6w23f 206501 206500 2026-06-02T14:54:52Z Rəşid Nurməmmədov 2070 /* B */ 206501 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} '''Perikl''' (yun. Περικλῆς, περί + κλέος — "şöhrətlə əhatələnmiş"; təxminən E.ə. 495 və ya E.ə. 494 — E.ə. 429) — Afinalı dövlət xadimi, Afina demokratiyasının banilərindən biri, məşhur natiq və sərkərdə. {{ABC}} == A == * Artıq sizin bu imperiyadan əl çəkməyiniz də mümkün deyil... Sizin imperiyanız indi tiranlıq kimidir: onu almaq səhv ola bilər; onu buraxmaq, şübhəsiz ki, təhlükəlidir. * Azadlıq olmadan xoşbəxtlik, cəsarət olmadan azadlıq yoxdur. * Azadlığın sirri cəsarətdir. == B == * Biz demirik ki, siyasətlə maraqlanmayan adam öz işi ilə məşğul olan adamdır; Onun burada ümumiyyətlə işi olmadığını deyirik. * Biz dövlətlə maraqlanmayan insanı zərərsiz deyil, faydasız hesab edirik; və çox az adam siyasətə həyat verə bilsə də, [[Afina]]da hər kəs onu mühakimə edə bilir. * Biz döyüş təliminə və hərbi fəndlərə deyil, açıq hərəkətlərdəki daxili cəsarətimizə güvənirik. * Biz gözəlliyi sevirik, amma sadəliklə; biliyi sevirik, amma qadınlıqdan uzaq; var-dövlətlə öyünmürük, amma ehtiyac duyduğumuz zaman ondan istifadə edirik. Aramızda dövlət işləri ilə maraqlanan eyni insanlar şəxsi məsələlərlə də məşğul olurlar. Dövlət işləri ilə maraqlanmayan fərdi passiv deyil, faydasız hesab edən yeganə millət bizik. Digərlərində isə vəziyyətin fərqində olmamaq cəsarətə, ehtiyatlılıq isə qorxaqlıqla süründürməçiliyə gətirib çıxarır. Həyatın həm qorxusunu, həm də şirinliyini bilərək təhlükə qarşısında geri çəkilməyənlər haqlı olaraq ruhən ən cəsur hesab edilə bilər. == D == * Doğum, əməlləri ilə özlərindən əbədi bir xatirə qoyan insanlar üçün bir nemətdir. * Düşünməyi bilən, amma düşündüyünü necə ifadə edəcəyini bilməyən, düşünməyi bilməyənlə eyni səviyyədədir. == Ə == * Əgər siyasətlə maraqlanmırsınızsa, bu, siyasətin sizinlə maraqlanmadığı anlamına gəlmir. == G == * Gözəl olanı sevməyimiz israfçılığa səbəb olmur; ağıl şeylərinə olan sevgimiz bizi yumşaq etmir. Biz sərvətə öyünmək üçün deyil, düzgün istifadə edilməli bir şey kimi baxırıq. Yoxsulluğa gəlincə, heç kimin bunu etiraf etməkdən utanması lazım deyil, əsl biabırçılıq ondan xilas olmaq üçün əməli tədbirlər görməməkdədir. == İ == * İndiki dövr bizi heyran etdiyi kimi gələcək əsrlər də bizi təəccübləndirəcək. Bizə Homerin və ya sözləri ilə bizi sevindirə bilən başqa birinin təriflərinə ehtiyacımız yoxdur, lakin faktların qiymətləndirilməsi həqiqətən doğru olandan geri qalacaq. == K == * Konstitusiyamız xarici qurumları təqlid etmir; biz özümüz başqalarını təqlid etməkdənsə, bəzilərinə örnək oluruq. Bu sistem demokratik adlanır, çünki o, azlığa deyil, çoxluğa (demosa) əsaslanır. == Q == * Qorxduğum şey düşmənin strategiyası deyil, öz səhvlərimizdir. == M == * Maddi vəziyyəti yaxşı olan və seçim imkanı olanlar üçün müharibə ən böyük dəlilikdir.. * Mənim qorxduğum düşmənin strategiyası deyil, bizim səhvlərimizdir == S == * Siyasətin yaradıcıları yalnız bir neçə nəfər olsa da, hamımız bunu mühakimə edə bilərik. * Siyasi sistemimiz xarici qanunların imitasiyası deyil və başqaları bizə seyil, biz özümüz başqalarına nümunəyik. Azlıq üzərində deyil, vətəndaşların əksəriyyəti üzərində qurulduğu üçün ona demokratiya deyirlər. == Ş == * Şərəf hissindən ilham aalan, vətəndaşlıq borcunun nə olduğunu bilən və onu vicdanla yerinə yetirən, dərdin də, sevincin də nə olduğunu yaxşı anlayan və məhz buna görə də təhlükələrdən qorxub çəkinməyənlər güçlü vətəndaşlardır. == Y == * Yaxşı işlər görən və seçimi olanlar üçün müharibə ən böyük axmaqlıqdır. * Yoxsulluğa dözə bilməmək ayıbdır və iş yolu ilə onu necə rədd edəcəyini bilməmək daha da ayıbdır. == Haqqında sitatlar == * ...Dövlətə xidmət üçün Perikli ən çox ləyaqətlililərdən hesab edirdilər. Sülh dövründə şəhərə başçılıq edən Perikl o həmişə sülh və ədalət içində qərarlar verir, onun təhlükəsizliyini mökəmləndiridi və onun vaxtında şəhər öz qüdrətinin zirvəsinə qalxdı. Müharibə başlayan zaman aydın oldu ki, o, həmçinin müharibəyə də düzgün qymət vermiş və onu anlamışdı… Onun ölümündən sonra afinalılar əmin oldu ki, onun müharibənin gedişinə dair verdiyi hesablama və müdrikliyi necə də düz imiş... Perikl, öz müdrik ağlı və şübhə doğurmayan satılmazlığı ilə həmşəhərliləri tərəfindən yüksək hörmətə layiq bir insan kimi, insanların azadlıqlarını məhdudlaşdırmadan idarə edir və xalq kütlələrinin ehtirasına tabe omur, əksinə onları idarə edirdi. Hakimiyyətə ləyaqətsiz üsullarla can atmırdı, bununla da vətəndaşlarına yaltaqlanmır, əksinə öz nüfuzuna söykənərəq onlara qəti etiraz da edə bilirdi. O, afinalıların zamansız və həddindən artıq cəsarətli planlar quduğunu görəndə onda, onlara öz nitqləri ilə ehtiyatlılığa çağırırdı, onlar ümidsizliyə qapılanda da cəsarətə gətirə bilirdi. Ada görə bu xalqın, əslində isə birinci vətəndaşın hakimiyyəti idi. Periklin xələfləri içərisindən heç biri digərlərinə nisbətən dövlət xadimi kimi seçilmirdi, amma hamısı birinci olmaq istəyirdi və buna görə də xalqa yaltaqlanaraq hətta dövlət maraqlarını da qurban verməyə hazır idi. [[Fukidid]] * Perikl bütün həyat tərzini dəyişdirdi. Bütün şəhərdə onu yalnız bir yolda – Meydan və Şuraya gedən yolda görmək olurdu. O ziyafətlərə dəvətlərdən və bu üsulla olan qısa dostluq münasibətlərindən imtina etmişdi. Belə ki, o öz uzun siyasi karyerası ərzində heç bir dostunun yanına nahar etməyə yollanmadı. Yalnız qohumu Evriptolemin toyu zamanında keçirilən ziyafətdə yerə şərab tökülənə kimi qatılmışdı, şərab tökülən kimi də dərhal stol ətrafından qalxdı. [[Plutarx]] * Fukdidin devrilməsi və onun ostrakizm ilə qovulmasından sonra, Perikl on beş il müddətində mütləq, davamlı hakimiyyətə sahib oldu, baxmayaraq ki, strateq vəzifəsi yalnız bir illik verilir. [[Plutarx]] * "Perikl ölüm yatağında olanda, onun ətrafında ən yaxşı vətəndaşlar və sağ qalmış dostları toplaşmışdılar. Onlar onun yüksək keyfiyyətləri və siyasi nüfuzu barədə fikir yürüdürdülər, onun rəşadətləri və trofeylərini sayırdılar: onun rəhbərliyi altında vətənin şöhrəti naminə qazanılmış qələbələrin xatirəsinə doqquz trofey ucaldılmışdı. Onlar öz aralarında belə danışır və güman edirdilər ki, Perikl onları eşitmir. Lakin Perikl bütün bunları diqqətlə dinlədi və dedi ki, onun qələbələrinin bu qədər ucaldılmasından təəccüblənir. Çünki, bu qələləbələrdə bəxtin də payı var və ondan əvvəl çox sərkərdə qələbə qazanmışdır. Lakin onun ən əsas xidməti barədə heç kəs danışmır: "Heç bir afinalı mənim üçün qara plaş geyinməyib" dedi. [[Plutarx]] == İstinadlar == [[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]] [[Kateqoriya:Dövlət xadimləri]] [[Kateqoriya:Sərkərdələr]] [[Kateqoriya:E.ə. 494-cü ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:E.ə. 429-cu ildə vəfat edənlər]] og1yvembs3r4s4vxcayhl4ucssmpv4b 0 16397 206503 206475 2026-06-03T06:18:41Z Araz Yaquboglu 637 [[Kateqoriya:1864-cü ildə doğulanlar]] əlavə olundu [[VS:HC|HotCat]] ilə 206503 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} Etel Lilian Voyniç — İngilis yazıçısı, bəstəkar, görkəmli ingilis alimi və riyaziyyat professoru Corc Bulinin qızı, Vilfred Voyniçin həyat yoldaşı. Venera planetindəki Voyniç krateri onun şərəfinə adlandırılmışdır. {{ABC}} == B == * Bir insana dözə bilməyəndə ədalətsiz olmaq asandır. * Bizə ən yaxşı seçim kimi göründüyü üçün ölməyə haqqımız yoxdur. * Bizim iyrənc qanunlarımız və adətlərimiz sadəcə öz mahiyyətimizin əksidir. Biz təbiətcə acgöz və qəddarıq. Qəlbimizin dərinliyində nə ədalət, nə də gözəllik istəyirik; onlar nəfəs almağımıza mane olur. Bizi cənnətə buraxın və onu səhraya çevirməyincə rahatlıq tapmayacağıq. == D == * Dostum, iki dəqiqə belə ciddi olmaq istəmirəm. Nə həyat, nə də ölüm buna dəyməz. == H == * Hədəflənmədiyimiz şeylərə xəyanət edə bilmərik. * Hər şeyə laqeyd olan insanların fədakar olması asandır, çünki bütün dünyada onların dəyər verdiyi heç nə yoxdur. == İ == * İşıq bütün qiymətlərdən üstündür. == N == * Nəzarətsiz hakimiyyət insanları korlayır. == Y == * Yalnız sevilən insan sevgiyə xəyanət edə bilər.. == İstinadlar == [[Kateqoriya:İngiltərə yazıçıları]] [[Kateqoriya:Qadın bəstəkarlar]] [[Kateqoriya:İngiltətə bəstəkarları]] [[Kateqoriya:1864-cü ildə doğulanlar]] i56s4k4kgjim6to91h5e92mzltddn1z 206504 206503 2026-06-03T06:18:52Z Araz Yaquboglu 637 [[Kateqoriya:1960-cı ildə vəfat edənlər]] əlavə olundu [[VS:HC|HotCat]] ilə 206504 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} Etel Lilian Voyniç — İngilis yazıçısı, bəstəkar, görkəmli ingilis alimi və riyaziyyat professoru Corc Bulinin qızı, Vilfred Voyniçin həyat yoldaşı. Venera planetindəki Voyniç krateri onun şərəfinə adlandırılmışdır. {{ABC}} == B == * Bir insana dözə bilməyəndə ədalətsiz olmaq asandır. * Bizə ən yaxşı seçim kimi göründüyü üçün ölməyə haqqımız yoxdur. * Bizim iyrənc qanunlarımız və adətlərimiz sadəcə öz mahiyyətimizin əksidir. Biz təbiətcə acgöz və qəddarıq. Qəlbimizin dərinliyində nə ədalət, nə də gözəllik istəyirik; onlar nəfəs almağımıza mane olur. Bizi cənnətə buraxın və onu səhraya çevirməyincə rahatlıq tapmayacağıq. == D == * Dostum, iki dəqiqə belə ciddi olmaq istəmirəm. Nə həyat, nə də ölüm buna dəyməz. == H == * Hədəflənmədiyimiz şeylərə xəyanət edə bilmərik. * Hər şeyə laqeyd olan insanların fədakar olması asandır, çünki bütün dünyada onların dəyər verdiyi heç nə yoxdur. == İ == * İşıq bütün qiymətlərdən üstündür. == N == * Nəzarətsiz hakimiyyət insanları korlayır. == Y == * Yalnız sevilən insan sevgiyə xəyanət edə bilər.. == İstinadlar == [[Kateqoriya:İngiltərə yazıçıları]] [[Kateqoriya:Qadın bəstəkarlar]] [[Kateqoriya:İngiltətə bəstəkarları]] [[Kateqoriya:1864-cü ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:1960-cı ildə vəfat edənlər]] bt8395mfocdbpftv79t188nqt3ghgbt 206505 206504 2026-06-03T06:19:32Z Araz Yaquboglu 637 vikiləşdirmə 206505 wikitext text/x-wiki {{Şəxs}} '''Etel Lilian Voyniç''' — İngilis yazıçısı, bəstəkar, görkəmli ingilis alimi və riyaziyyat professoru Corc Bulinin qızı, Vilfred Voyniçin həyat yoldaşı. Venera planetindəki Voyniç krateri onun şərəfinə adlandırılmışdır. {{ABC}} == B == * Bir insana dözə bilməyəndə ədalətsiz olmaq asandır. * Bizə ən yaxşı seçim kimi göründüyü üçün ölməyə haqqımız yoxdur. * Bizim iyrənc qanunlarımız və adətlərimiz sadəcə öz mahiyyətimizin əksidir. Biz təbiətcə acgöz və qəddarıq. Qəlbimizin dərinliyində nə ədalət, nə də gözəllik istəyirik; onlar nəfəs almağımıza mane olur. Bizi cənnətə buraxın və onu səhraya çevirməyincə rahatlıq tapmayacağıq. == D == * Dostum, iki dəqiqə belə ciddi olmaq istəmirəm. Nə həyat, nə də ölüm buna dəyməz. == H == * Hədəflənmədiyimiz şeylərə xəyanət edə bilmərik. * Hər şeyə laqeyd olan insanların fədakar olması asandır, çünki bütün dünyada onların dəyər verdiyi heç nə yoxdur. == İ == * İşıq bütün qiymətlərdən üstündür. == N == * Nəzarətsiz hakimiyyət insanları korlayır. == Y == * Yalnız sevilən insan sevgiyə xəyanət edə bilər.. == İstinadlar == {{İstinad siyahısı}} {{Xarici keçidlər}} [[Kateqoriya:İngiltərə yazıçıları]] [[Kateqoriya:Qadın bəstəkarlar]] [[Kateqoriya:İngiltərə bəstəkarları]] [[Kateqoriya:1864-cü ildə doğulanlar]] [[Kateqoriya:1960-cı ildə vəfat edənlər]] 13qtg7558jfhn588mq5x4c41f7vdj9z 14 16398 206502 2026-06-03T06:12:30Z Araz Yaquboglu 637 Səhifə "{{Vikianbar kateqoriyası|494 BC births}} [[Kateqoriya:E.ə. 494|Doğulanlar]] [[Kateqoriya:Doğum illərinə görə şəxslər|*-9505]] [[Kateqoriya:E.ə. 490-cı illərdə doğulanlar]]" məzmunu ilə yaradıldı 206502 wikitext text/x-wiki {{Vikianbar kateqoriyası|494 BC births}} [[Kateqoriya:E.ə. 494|Doğulanlar]] [[Kateqoriya:Doğum illərinə görə şəxslər|*-9505]] [[Kateqoriya:E.ə. 490-cı illərdə doğulanlar]] p4odv1eeyp5kj2wodmn9kuhfneod6us 14 16399 206508 2026-06-03T06:21:16Z Araz Yaquboglu 637 Səhifə "{{birthyr|164}} {{Vikianbar kateqoriyası|1646 births}} [[Kateqoriya:1646|Doğulanlar]] [[Kateqoriya:1640-cı illərdə doğulanlar|*06]] [[Kateqoriya:Doğum illərinə görə şəxslər|*1646]]" məzmunu ilə yaradıldı 206508 wikitext text/x-wiki {{birthyr|164}} {{Vikianbar kateqoriyası|1646 births}} [[Kateqoriya:1646|Doğulanlar]] [[Kateqoriya:1640-cı illərdə doğulanlar|*06]] [[Kateqoriya:Doğum illərinə görə şəxslər|*1646]] ahmvtowgrbomvfzueg49iysj1eds3qd