Çin atalar sözləri

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="az">
  <siteinfo>
    <sitename>Vikisitat</sitename>
    <dbname>azwikiquote</dbname>
    <base>https://az.wikiquote.org/wiki/Ana_s%C9%99hif%C9%99</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.6</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Xüsusi</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Müzakirə</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">İstifadəçi</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">İstifadəçi müzakirəsi</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Vikisitat</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Vikisitat müzakirəsi</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fayl</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Fayl müzakirəsi</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaViki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaViki müzakirəsi</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Şablon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Şablon müzakirəsi</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Kömək</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Kömək müzakirəsi</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kateqoriya</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kateqoriya müzakirəsi</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modul müzakirəsi</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Tədbir</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Tədbir müzakirəsi</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Çin atalar sözləri</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2137</id>
    <revision>
      <id>206566</id>
      <parentid>206343</parentid>
      <timestamp>2026-06-09T20:47:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sortilegus</username>
        <id>46</id>
      </contributor>
      <origin>206566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23285" sha1="aaaaonc045ym1l9x4wcakx2rwvx1mls" xml:space="preserve">{{ABC}}
== A ==
* Aclar yeməklərini seçə bilmirlər.
* Aforizmlər qaranlıqda parlayan fənərlərdir.
* Ağac əkmək üçün ən uyğun zaman 20 il əvvəl idi. Növbəti uyğun zaman bugündür.
* Ağac nə qədər böyükdürsə, kölgəsi də o qədər böyükdür.
* Ağac nə qədər yüksək olursa olsun, yarpaqları yenə də yerə tökülər.
* Ağac yıxıldı - makakalar səpələndi.
* Ağıllı adam dəlini danlamaz.
* Ağıllı adama elm xoşbəxtlik verər, axmağa isə bədbəxtlik.
* Ağıllı adamın min qərarından biri səhv olar, axmaqın min qərarından biri haqlı olar.
* Ağıllı bir adam tək öz təcrübələrindən, çox ağıllı bir adam başqalarının da təcrübələrindən faydalanar. 
* Ağıllı bir adamla tək bir söhbət kitabların bir aylıq öyrənilməsinə dəyər.
* Ağıllı insan böyük problemləri kiçik problemlərə, kiçik problemləri sıfıra çevirir.
* Ağıllı insan hər şeyi yalnız özündən tələb edir, əhəmiyyətsiz insan isə başqalarından hər şeyi tələb edir.
* Ağıllı insan öz qərarını verir, cahil isə ictimai fikri izləyir.
* Ağıllı insanla bircə söhbət, bir ay kitab oxumağa dəyər. 
* Ağılsız o adamdır ki, ayın özünə yox, onu göstərən barmağa baxır.
* Ağız yeyəndə mədənin də fikrini soruşmalıdır.
* Ağlınız güclüdürsə, bütün çətin şeylər sizə asanlıqla başa gələcəkdir. Ancaq ağlınız zəifdirsə, bütün asan şeylər çətinləşəcəkdir.
* Ağrısız heç kim müqəddəs olmaz.
* Axmaq adamın xoşbəxtliyi də axmaq olur.
* Axmaq insanları verdikləri hədiyyələrə görə mühakimə edir.
* Axmaq müdriklərin fəzilətlərindən, sağlamlar xəstələrin əzablarından xəbərsizdir.
* Ailənin içərisində daha yaşlı biri varsa, bir ləl-cəvahirat var.
* Allahın var olduğunu isbat etməyin lazım olduğunu düşünürsünüz? Günəşi görmək üçün əvvəlcə bir məşəl yandırmaq lazımdır?
* Ardıcıl min yaxşı günü olan adam və ya yüz gün qırmızı rəngdə qalan bir çiçək yoxdur.
* Arxanca danışırlarsa deməli sən qabaqdasan. 
* Arvad seçərkən özündən biliksizini, dost seçərkən özündən biliklisini seç.
* Ata-babasını unutmaq bulaqsız axar, köksüz ağac olmaq deməkdir.
* Ata yəhərinə görə qiymət biçmə.
* Atəşi kağıza bükmək olmaz.
* Ayaqqabılarım olmadığına görə dəli oldum. Sonra ayağı olmayan bir adamla tanış oldum.
* Ayaqlarını yerə qoymaqdan qorxan valideynlərin, ümumiyyətlə, ayaq basan uşaqları olur.
* Ayağın büdrəyib yıxıldınsa, yolunu dəyişmə.
* Az toyuq az yumurta, çox toyuq çox yumurta.
* Azlığa dözümsüz olsan, bolluqdan olarsan.

== B ==
* Balıqlara heyran qalmaq üçün sahilə yaxınlaşmaqdan daha yaxşısı, geri qayıtmaq və sulara bir tor atmağa hazırlaşmaqdır.
* Batan günəş kimi qaranlıq deyil, doğan günəş kimi işıqlı ol!
* Başqalarını danlayar kimi özünü danla, özünü bağışlayar kimi başqalarını bağışla.
* Başqalarının köməyindən çox özünə güvənmək daha yaxşıdır.
* Başqasını tanımaq onun üzünü deyil, insanın ürəyini bilmək deməkdir.
* Başqasının günahını görsən, öz günahını düzəlt.
* Bəla sürüsüylə gəlir.
* Bir anlıq qəzəbdə səbir etsən, yüz günlük qəmdən xilas olarsan.
* Bir az səbirsizlik böyük planları pozar.
* Bir dəfə aslanın belinə mindinsə enmək çətindir.
* Bir kişiyə balıq versən, onu bir gün bəsləyərsən. Bir insana balıq tutmağı öyrətsən, onu ömürlük bəsləyərsən.
* Bir qəsəbəyə çatanda adətlərinə riayət edin.
* Bir quş cavabı olduğu üçün oxumaz. Onun mahnısı olduğu üçün oxuyur.
* Bir qüsuru olan bir almaz, mükəmməl olan adi bir daşdan yaxşıdır.
* Bir millətin xəzinəsi alimləridir.
* Bir nəfərdən şübhələnirsənsə onu işə götürmə, işə götürürsənsə ondan şübhələnmə.
* Bir nəsil ağac əkir, digəri isə kölgəsindən həzz alır.
* Bir oyun oynayacaqsansa, oyunun qaydalarını, hissələrini və bitmə vaxtını əvvəlcədən təyin et. 
* Bir problemi həll et, yüz başqasından uzaqlaşacaqsan.
* Bir saat xoşbəxt olmaq istəyirsənsə, bir az yat. Bir gün xoşbəxt olmaq istəyirsinizsə, balıq ovuna get. Bir ay xoşbəxt olmaq istəyirsənsə, evlən. Bir il xoşbəxt olmaq istəyirsinizsə, bir sərvət miras alın. Və həyat üçün xoşbəxtlik istəyirsinizsə, başqasına kömək edin.
* Bir şeyi yüz dəfə eşitmək, bir dəfə görmək qədər yaxşı deyil.
* Birinin ağlından keçəni bilmək istəsən, söylədiklərini dinlə.
* Borc almısansa, qaytar, ikinci dəfə asanlıqla borc ala bilərsən.
* Böyük çay sakitcə axır, ağıllı adam sakit danışır.
* Böyük insanların iradələri, zəiflərin isə ümidləri vardır.
* Böyük şübhələr, böyük müdriklik; kiçik şübhələr, kiçik müdriklik.
* Bu günün vəzifələri bu gün tamamlanması lazım olan şeylərdir.
* Bu qısa ömrü əbədi həyatmış kimi yaşamaq lazımdır.
* Bütü düzəldənlər ona səcdə etməzlər, çünki onu necə düzəltdiklərini yaxşı bilirlər.

== C ==
* Canavarlar çox, ət azdır.
* Cənnət ən yaxşısını verən insanlara xəyanət etməz.
* Cəzadan qaçmağın ən asan yolu xəta törətməməkdir.

== Ç ==
* Çətinliklərdə əsl hisslər üzə çıxır.
* Çiçək verən ələ bir az ətir yapışar.
* Çirkli bir ağız layiqli bir dildə danışmayacaq.
* Çox danışan çox səhv buraxar.
* Çox danışmaq və heç yerə çatmamaq balıq tutmaq üçün ağaca dırmaşmaqla eynidir.
* Çox kefli anınızda kimsəyə bir şey vəd etməyin. Çox hirsli anınızda kimsəyə cavab verməyin.
* Çox mal göz çıxarmaz amma çox mal cəhənnəmə kötükdür.
* Çox yesən ləzzət azalar, az yesən ləzzət çoxalar.
* Çöhrəsində təbəssüm olmayan adam dükan açmamalıdır.

== D ==
* Dahi uşaq sadəliyi ilə tanınır.
* Dağ dönə bilməz, ancaq yol dönə bilər.
* Dağ nə qədər yüksək olsa da, heç vaxt günəşi örtmür.
* Dağı qaldıran adam kiçik daşları daşımaqla başlayır.
* Dağın təpəsinə hansı yoldan çıxarsansa çıx, mənzərə eynidir. Ancaq çıxarkən gördüyün mənzərə fərqlidir.
* Dağlara çıxın, düzənlikləri görmək üçün.
* Dalğa bütün qayıqları qaldırır.
* Danışıq düyü bişirməz.
* Dedikləriniz yalan ola bilər, ancaq gördükləriniz doğrudur.
* Dəlilik eyni şeyi eyni şəkildə edir və fərqli nəticə gözləyir.
* Dərdli olmanın sirri, dərdli olub olmadığımızı düşünəcək qədər boş vaxta sahib olmağımızdır.
* Dərin xəndəkləri doldurmaq insan könlünü ələ almaqdan asandır.
* Dərin olan quyu deyil, qısa olan ipdir.
* Dərin şübhələr, dərin hikmət; kiçik şübhələr, kiçik hikmət. 
* Dənizdən atam çıxsa yeyərəm.
* Dəyər bir dəfə cilalanmadan parlaya bilməz, necə ki, insan sınağa çəkilmədiyi təqdirdə özünü kamil edə bilməz.
* Dəyişiklik küləkləri əsəndə kimlərsə divar, kimisi yel dəyirmanları tikəcək.
* Divar inşa edildikdən sonra divarçı unudular.
* Dostların alnındakı milçəyi balta ilə qovma!
* Dözüm və çətinliklər köhnə düşmənlərdir.
* Duyğularınızı idarə edin, yoxsa onlar sizi idarə edəcəklər.
* Dükan açmaq asandır. Çətin hissəsi onu açıq saxlamaqdır.
* Dünyada üç şey saxlana bilməz: eşq, tüstü və pulsuzluq!
* Dünyada qüsursuz iki insan vardır. Biri ölmüşdür, o biri isə doğulmamışdır.
* Dünyadakı bütün qaranlıqlar bir şamın işığını söndürə bilməz.
* Düz bir ayaq əyri ayaqqabıdan qorxmaz.
* Düz dayanmısansa, kölgənin əyri düşməsindən qorxma.

== E ==
* [[Elm]] həm bildiyinizi, həm də bilmədiyinizi bildirmək üçündür.&lt;ref&gt;Ağıla və qəlbə işıq saçan sözlər. Bakı, 2014. səh.120&lt;/ref&gt;
* Erkən qalxmayan arvad, söz dinləməyən övlad, mahbuzla getməyən at qapında varsa qaldır at.
* Evlilik qala kimidir, xaricindəkilər girməyə, içindəkilər çıxmağa çalışırlar.
* Eyni yastığa baş qoymaq, eyni yuxunu görmək demək deyil.

== Ə ==
* Əcdadı unutmaq kökü olmayan bir axın və kökü olmayan bir ağac olmaq kimidir.
* Əgər atdığınız hər addım haqqında çox fikirləşirsinizsə, həmişə bir ayaq üstə qalırsınız.
* Əgər insan gün ərzində bircə xeyirxah söz eşidib, bir xeyirxah hərəkətə rast gəlib, bir xeyirxah iş görübsə, deməli, həmin günü əbəs yaşamayıb.
* Əgər istedadın varsa, bəxtinin gətirməyəcəyinə inanma. 
* Əgər sən düz dayanmısansa, kölgənin əyri düşməsindən qorxma.
* Əgər Tanrı yağış yağdırmaq və anan ikinci dəfə evlənmək istəsə, buna kimsə mane ola bilməz.
* Əsəbi ikən heç vaxt məktub yazma.
* Əsəbi vaxtı bir an səbrli olsan, yüz günlük peşmanlıqdan qurtararsan.
* Əsl dostlarla... birlikdə içilən su belə şirin olur.
* Ən yaxşı döyüş baş tutmayan döyüşdür.
* Ən iti qılıncı cəsur əsgərə verirlər.

== F ==
* Fəlakətin kökü firavanlıqdan, firavanlıq isə fəlakətdən qaynaqlanır.
* [[Fəzilət]]ə gedən qapını açmaq çətindir.
* Fidanları qoruyaraq, həyatı qoruyursunuz.
* Fürsət yalnız bir dəfə qapını döyür.

== G ==
* Geyim təzə olanda dəyərlidir, amma münasibətlər köhnə olanda dəyərlidir.
* Gəmi vaxtında körpünün sonuna çatacaq.
* Gərginlik düşündüyünüz şeydir, istirahət kim olduğunuzdur.
* Güclülər maneələri, müdriklər bütün yolu keçər. 
* Gücünüz azdırsa, ağır şeylər daşımayın. Sözləriniz dəyərsizdirsə, məsləhət verməyin.
* Gülümsəməyi bacarmayandan tacir çıxmaz.
* Gülümsəməyi bilməyən dükan açmamalıdır.
* Gülüş dolu koma darıxdırıcı saraylardan daha zəngindir.
* Güman etmək ucuzdur, ancaq səhv düşünsək baha başa gələ bilər. 
* Günəşin doğuşundan batışına qədər tələsik iş edənlər uzun yaşamazlar.
* Güvənmədiyiniz adamı seçməyin və seçdiyiniz şəxsə etibar edin.

== H ==
* [[Hakim]] canidirsə, vay o qanunların halına.
* Hamının dostu hec kimin dostu deyil.
* Hara getsən, ürəklə get.
* Heç bir gəmi bizi kitab qədər uzağa apara bilməz.
* Heç bir yerə getmədən çox danışmaq, balıq tutmaq üçün ağaca dırmaşmaqla eynidir.
* Heç kim boğulma ehtimalı üzündən yeməyi rədd etməz.
* Heç kim səyahətdən getdiyi kimi qayıtmır.
* Heç kimin bilməsini istəmirsənsə, bilmə.
* Heç vaxt insanı xarici görünüşünə görə qiymətləndirməyin.
* Həqiqi bilik, insanın öz biliyinin məhdudiyyətlərini bilməsidir.
* Həqiqi dostlarla su içmək belə kifayət qədər şirindir.
* Hər atdığı addım haqqında çox düşünən hər zaman bir ayaq üstə dayanacaq.
* Hər kəsin dostu heç kimin dostu deyil.
* Hər nəsil keçmiş nəslin əkib-biçdiyini biçəcəkdir. Əcdadlarımızın zəhmətinin faydalarından bəhrələnirik.
* Hər şey asanlaşana qədər çətindir.
* Hər şey dəyişir və biz də onlarla birlikdə dəyişirik.
* Hər uşaq anadangəlmə bir yaxşılıqla doğulur.
* Hər zaman verirsinizsə, həmişə alacaqsınız.
* Hətta dovşan da küncə sıxılsa dişləyər.

== X ==
* Xəncər kimi bir dilə, lakin pambıq kimi bir ürəyə sahib ol.
* Xəndəyə düşmək səni daha ağıllı edir.
* Xəyallarımıza inanmaq bütün həyatımızı yuxuda keçirməyi nəzərdə tutur.

== İ ==
* İçkini tərgitmək istəyirsənsə, sərxoşa bax.
* İki cür kamil insan vardır: ölülər və hələ doğulmamışlar.
* İki dəfə köçmək bir yanğına bərabərdir.
* İlan bir səhər səni sancsa, on il quyunun ipindən qorxacaqsan.
* İlk baxışdan sevgi. Ümumiyyətlə insanlar üçün istifadə olunur, lakin siz onu digər fiziki obyektlər üçün də istifadə edə bilərsiniz.
* İncilər sahildə deyil. Birini istəyirsənsə, bunun üçün dənizə dalmalısan.
* İndi kim olduğunu bilmək istəyirsənsə, keçmişdə kim olduğunu öyrən: nə olacağını bilmək istəyirsənsə, nə etdiyini öyrən.
* İnsan hər kitabdan yeni bir şey öyrənir.
* İnsan nə qədər çox bilirsə, bir o qədər az bildiyinə əmin olur.
* İnsan özündən daha yaxşı dost seçməlidir. Dünyada çoxlu tanışlar var; amma real dostlar cox azdir.
* İnsanın xoşbəxt olduğu koma, ağladığı saraydan yaxşıdır.
* İnsanın planları cənnət planlarından aşağıdır
* İnsanın planları cənnət tərəfindən qurulmuşdur.
* İnsanın yaxşı ad çıxarması üçün yüz il də azdır, pis ad çıxarması üçün isə bir gün də bəsdir.
* İnsanlar bir -biri ilə dost olduqda, hətta su da şirin olur.
* İstifadə etmək istəyi, uğur qazanmağınızdan əvvəl ən böyük olacaq.
* İstiqamətsiz üzənlərə əsən külək kömək etməz.
* İtin ağzından fil dişi tapa bilməzsən.
* İtlərin kasıblara qarşı heç bir qərəzi yoxdur.
* İzah etsəniz unudaram, göstərsəniz xatırlayaram, etdirsəniz anlayaram.

== J ==
== K ==
* Kasıblar qohumlarından, varlılar oğrulardan qorxur.
* Kəskin bir dil və ya lələk bıçaqsız öldürə bilər.
* Keçmiş və gələcək yoxdur; yalnız və yalnız bir sonsuz indi var.&lt;ref&gt;Aforizmlər: seçilmişlərdən seçilmişlər. Prof. Dr. Səlahəddin Xəlilovun təqdimatında, Bakı: Çaşıoğlu, 2012, səh. 142&lt;/ref&gt;
* Kiçik bir səbirsizlik böyük planları məhv edəcək.
* Kiçik kişilər kiçik olduqlarını düşünürlər; böyük insanlar heç vaxt böyük olduqlarını bilmirlər.
* Kiçik qəzalara dözə bilməyən insan heç vaxt böyük nailiyyətlərə nail ola bilməz.
* Kiçik yaxşılıqları unutma, kiçik səhvləri unut.
* Kitab, cibinizdəki bağçaya bənzəyir.
* Kitabda qızıl bir ev var.
* Kitablar insanların yolunu işıqlandırır.
* Kitabsız böyüyən uşaq, susuz böyüyən ağaca bənzər.
* Küçə haqqında daha çox öyrənmək istəyirsinizsə, geri qayıdanlardan soruşun.
* Külək var - yelkən var.
* Küncə qısılanda dovşan da sizi dişləyər.

== Q ==
* Qadına inanan, özünü aldadar. İnanmayan da qadını aldadar.
* Qadının dili qısa olsa da kişini çox incidir.
* Qanadların qısa olduğunu özünüz bilirsinizsə, o zaman uzağa və yüksəklərə uçmayın.
* Qapalı bir ağıl qapalı kitaba bənzəyir, sadəcə bir ağac taxtasıdır.
* Qaranlığı lənətləməkdənsə şam yandırmaq daha yaxşıdır.
* Qardaşlar ortaq işləsə dağlar qızıldan olar.
* Qarğa yuvasında fenikslər doğulur.
* Qayğılar həll olunana qədər onlar barəsində nikbin düşün.
* Qəzəb anında səbr etsən, yüz günlük peşmançılıqdan çəkinərsən.
* Qisas almağa başlamazdan əvvəl iki qəbir qaz.
* Qız valideynlərini razı salmaq üçün evlənir; dul qadın özünü razı salmaq üçün evlənir. &lt;ref&gt;[https://citaty.su/aforizmy-i-citaty-pro-devushek] Цитаты и афоризмы.&lt;/ref&gt; 
* Qızarmış ördəyin ağzına gələcəyini gözləyən çox gözləyər.
* Qopan bir ipə sıx bir düyün təyin etsəniz, ipin ən möhkəm yeri artıq bu düyündür. Amma ipə hər toxunuşunuzda canınızı ağrıdan tək nöqtə yenə o düyündür…
* Qurduğumuz ən böyük həbsxana içimizdədir.
* Quzğunlar hər yerdə qaradır. 
* Qüsuru olan bir almaz, qüsurları olmayan bir daşdan daha dəyərlidir.

== L ==
* Ləyaqətli insanın ürəyi xoşbəxtlik anlarında yumşaq, fəlakət anlarında sərtdir.&lt;ref&gt;Aforizmlər: seçilmişlərdən seçilmişlər. Prof. Dr. Səlahəddin Xəlilovun təqdimatında, Bakı: Çaşıoğlu, 2012, səh. 58&lt;/ref&gt;

== M ==
* Meşədə də yaşasan ağacın qədrini bil.
* Meyvə yeyilir və ağac unudulur. 
* Məhəbbət mal-dövlət deyil, qiymət verməkdir.
* Məğlubiyyətsiz qələbə olmur. &lt;ref&gt;Xəzinə. Bakı, 1997, səh.66&lt;/ref&gt;
* Mənə deyin və unudacağam. Mənə göstərin və xatırlaya bilərəm; iştirak edin və mən başa düşəcəyəm.
* Məsafə atın gücünü sınadığı kimi, zaman da insanın ürəyini aça bilər.
* Məşhurlaşmaq üçün vicdanı hərraca qoymaq gözəl bir rəsm əsərini yandırıb külündən bəhrələnməyə oxşayır.
* Min kilometrlik bir səyahət ilk addımla başlar.
* Möhkəm iradə olan yerdə dağ zəmiyə çevrilər.&lt;ref&gt;Aforizmlər və hikmətli sözlər.Bakı, 2005.səh.164&lt;/ref&gt;
* Müəllimlər sizin üçün qapını aça bilər, ancaq içəri özünüz girməlisiniz.
* Mükəmməl insanların iki növü var: ölənlər və hələ doğulmamışlar.
* Müqavilə bağlayarkən valyutanızı gizlədin.

== N ==
* Nahar yeməyini istəsən, aşpazı təhqir etmə.
* Namuslu adamın verdiyi söz onun üçün müqəddəs borc olmalıdır.
* Nə dediklərinə qulaq asmayın. Gedin baxın.
* Nə qədər çox məşq etsəniz, döyüşdə bir o qədər az qan çıxacaqsınız.
* Nə qədər dönsən dön, qıç yenə arxandadır.
* Nə vaxt döyüşüb, nə vaxt döyüşməyəcəyini bilən qalib gələcək.

== O ==
* Oğul atasına bənzəyər.
* Oturaraq edə biləcəyin heç bir şeyi ayaqüstə, ayaqüstə edə biləcəyin heç bir şeyi oturaraq etmə.
* Oyun oynamaq fikrindəsənsə oyunun qaydalarını, hissələri, bitmə vaxtını öncədən müəyyən et.

== Ö ==
* Ölmüş bir imperatordan daha çox yaşayan dilənçi olmaq daha yaxşıdır.
* Ömrü boyu zəncirdə olan bir itlə ova getmirlər.
* Önündən atılan nizədən qorunmaq asandır, nəinki arxandan atılan oxdan qorunmaq.
* &quot;Övladlarınızı öz öyrənmənizlə məhdudlaşdırmayın, çünki onlar başqa vaxtda doğulublar.
* Öyrənmə hər yerdə sahibini izləyəcək bir xəzinədir.
* Öyrənmə, hər zaman asanlıqla daşıya biləcəyiniz çəkisiz bir xəzinədir.
* Öz düşüncələrinlə qonaq kimi rəftar et, öz istəklərinlə isə uşaqla rəftar edən kimi.
* Özündən asılı olan ən böyük xoşbəxtliyə qovuşacaq.
* Özünə bağlı olan ən böyük səadətə çatar.
* Özünüzə qarşı sərt olun, başqalarına qarşı təmkinli olun və düşməniniz olmayacaq.

== P ==
* Pələng düzə enirsə, dərhal itlər tərəfindən hücuma məruz qalır. 
* Pislik etməmisənsə, şeytanların qapını döyməyindən qorxma.
* Pişik evə, it - sahibinə, uşaq isə anaya öyrəşir.
* Planınız 1 illikdirsə - düyü əkin, 10 illikdirsə - ağac əkin, 100 illikdirsə - insanlara təhsil verin.&lt;ref&gt;Aforizmlər: seçilmişlərdən seçilmişlər. Prof. Dr. Səlahəddin Xəlilovun təqdimatında, Bakı: Çaşıoğlu, 2012, səh. 494&lt;/ref&gt;
* Pulunuz varsa, lütf istəyə bilərsiniz.

== R == 
* Risk etməkdən qorxmayın. Qayıq dənizə çıxanda həmişə yellənir.

== S ==
* Sahildə inci tapa bilməzsən. İnci istəyirsinizsə, bunun üçün dərinə dalış etməlisiniz.
* Sahildən ayrılmasanız gedəcəyiniz yerə çatacağınızı düşünməyin.
* Sevgi sahiblik deyil, təqdirdir.
* Sevgisiz insan cilalanmamış almaz kimidir.
* Sevilən insan sevgisini insanlara verən insandır.&lt;ref&gt;[http://bizimyol.info/news/50660.html &quot;Gül verən əldə gül qoxusu qalar&quot;]. bizimyol.info, 07.04.2015 {{az}}&lt;/ref&gt;
* Səbr acı bir bitkidir, amma meyvəsi şirindir.
* Səfalətlərimizi diqqətlə sayırıq və çox düşünmədən nemətlərimizi qəbul edirik.
* Səhv başa düşsən, narahat olma; başa düşmürsənsə, narahat ol.
* Sən nə etdiyini başqalarının öyrənməsini istəmirsən? Daha yaxşı, bilmək istəmədiklərinizi etməyin.
* Sərvəti sevən namusa əhəmiyyət vermir.
* Sizdən sonra gözəl əxlaq vardır.
* Soruyan beş dəqiqə axmaqdır, amma soruşmayan sonsuza qədər axmaq olaraq qalır.
* Soyuq çaya və ya aşa dözə bilərik, qaşqabaqlı sifətə isə heç cür. 
* Söhbətlə düyü bişmir.
* Su aşağı axır, insan yuxarıya çan atır.
* Suçlamamışdan əvvəl quyunu qaz.

== Ş ==
* Şad olduğu daxma, ağladığı saraydan yaxşıdır.
* Şərabla vidalaşmaq istəyirsinizsə, sərxoşa baxın.

== T ==
* Təcrübə bacarıqlara səbəb ola bilər.
* Təcrübə, keçəl olduğumuz zaman təbiətin bizə verdiyi bir daraqdır.
* Təhsil axını avarçəkmə kimidir: irəliləməmək geri qayıtmağı nəzərdə tutur.
* Tək yemək bir kişini kökəltməz.
* Təmənnalı dostluq möhkəm olmaz.
* Tısbağalar sizə yol haqqında dovşanlardan daha çox danışa bilər.

== U ==
* Uğursuzluq uğurdan daha çox şey öyrədir.
* Uğurun yol-yoldaşı nizam-intizamdır.
* Uşaq həyatı hər kəsin öz izini qoyduğu bir kağız parçasına bənzəyir.
* Uşaqlıq dövrü hamıda iz buraxan bir kağız parçasına bənzəyir.
* Uşağı həddən artıq əzizləmək onu fəlakətə hazırlamaq deməkdir.
* Uzaq su yaxınlıqdakı yanğını söndürməz.
*Uğur insana, bəlkə də, çox şey öyrətmir, amma uğursuzluq çox şey öyrədir.

== Ü ==
* Üç növ insan qəzəbdən uzaq olmalıdır: dövlət məmurları, müştərilər və dul qadınlar.
* Üzünüz çirkindirsə, güzgünü günahlandıra bilməzsiniz.
== V ==
* Vaxt bütün qapıları səbirli insanların üzünə açır.
* Vaxt ox kimidir.
* Vaxt puldur və kiminsə vaxt qazanmaq üçün puldan istifadə etməsi çətindir.
* Valideynlərinizin sevgisini anlamaq üçün öz övladlarınızı böyütməlisiniz.
* Vicdanını ehtiras üçün qurban verən, kül əldə etmək üçün bir görüntü yandırar.

== Y ==
* Yaxındakıları xoşbəxt et, uzaqdakılar gələcək.
* Yaxşı bir at istəyirsən, amma yeməyə ot vermirsən.
* Yaxşı dərman ağızda acıdır, ancaq xəstəliklərdə təsirlidir.
* Yaxşı dinləmək yaxşı danışmaq qədər güclüdür və əsl söhbət üçün də vacibdir.
* Yaxşı hərəkətlər yaxşı bəhrə verir, pislik isə şərin əvəzini verir.
* Yaxşı kitab yaxşı dostdur.
* Yaxşılıq et, yaxşı da biçəcəksən. Pislik et, pislik biçəcəksən.
* Yaramaz adamın ürəyi xoşbəxtlik anlarında bərk, bədbəxtlik anlarında yumşaqdır:ləyaqətli insanın ürəyi xoşbəxtlik anlarında yumşaq, fəlakət anlarında bərkdir.
* Yaşlısansa öyüd ver: gəncsənsə, yaşlıların öyüdlərini eşit.
* Yaydan yaralanan quş əyri budaqdan qorxur. 
* Yavaş hərəkət etməkdən qorxma. Mən sakit dayanmaqdan qorxuram.
* Yemək adamı kökəltməz.
* Yeni bir paltar alanda köhnəsini unut.
* Yer üzünə xəyanət edənə yer də xəyanət edər.
* Yolda sirlər danışmazdan əvvəl kollara baxın.
* Yuxularına inanmaq bütün ömrün boyu yatmaq deməkdir.
* Yüksək prinsiplərə sahib olan bir şəxs, heç bir şərh etmədən şahmat oyununu sonadək izləyə bilən insandır.
* Yüz &quot;yox&quot; səmimi bir &quot;bəli&quot; dən daha az əzab verir.

== Z ==
* Zamanın bir hissəsi qızıl parçasıdır. Ancaq bir hissə qızılla zamanın bir hissəsini almaq çətindir.
* Zənginlik gübrədir: yalnız səpildiyi zaman faydalı olur.
* Zənginlərin bütün həqiqəti onların pulundadır.

== İstinadlar ==
{{İstinad siyahısı}}

[[Kateqoriya:Atalar sözləri]]
[[Kateqoriya:Çin folkloru]]
[[Kateqoriya:Çin dilində sözlər və ifadələr]]</text>
      <sha1>aaaaonc045ym1l9x4wcakx2rwvx1mls</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Baltazar Qrasian</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2461</id>
    <revision>
      <id>206569</id>
      <parentid>202036</parentid>
      <timestamp>2026-06-09T20:54:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sortilegus</username>
        <id>46</id>
      </contributor>
      <origin>206569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13539" sha1="3tvj4smmwu9pm95ps53cpsw2n82ctwm" xml:space="preserve">{{Şəxs}}
'''Baltazar Qrasian''' (1601–1658) — ispan yazıçısı və filosofu.
{{ABC}}

== A ==
* Ağıllı köməkçilərin olsun.
* Ağılı xoş məramla uzlaşdırmaq — bütün nailiyyətlərin rəhnidir. Yüksək şüur və zəif iradə — əcaib bir şeydir. Kamilliyi olmayan ağıl — ikiqat ağılsızlıqdır.
* Ağıllıların qaydası — qaydalara qarşı getməkdir, əks halda, başladığını başa çatdıra bilməzsən.
* Axmaqlıq, axmaqlığın edilməsindən yox, onu ört-basdır edə bilməməkdən ibarətdir. İnsanların hamısı səhvə yol verir, amma axmaqlar onu hamıya nümayış etdirdikləri halda, müdriklər öz nöqsanlarını gizlədirlər. Reputasiya gözə nə göründüyündən çox, nələrin ört-basdır olunduğundan asılıdır. Əgər xoşməramlı ola bilmirsənsə, onda heç olmasa ehtiyatlı ol.

== B ==
* Başqalarını idarə etmək istəyirsənsə, öz hisslərini gizlətməyi bacar.
* Bilik və bacarıq — insanın bütün məziyyətlərini əks etdirən iki dayaqdır. Qoy sənə möhtac olsunlar. Bütü səcdəgah edən heykəltəraş deyil, ona sitayiş edənlərdir. Yaxşısı budur ki, səndən xahiş etsinlər, nəinki minnətdarlıq bildirsinlər. Birinci nə qədər unutqandırsa, ikinci bir o qədər hafizəlidir. Asılı olanlar minnətdar olanlardan daha faydalıdırlar: susuzluğunu söndürən bulaqdan üz döndərəcək, sıxılmış portağal qızıl qabdan bataqlığa atılacaq. Ehtiyacın sonu dostluğun, sənə olan hörmətin sonu deməkdir.
* Böyük işlər görmək üçün bilik və cəsarət lazımdır.

== C ==
* Cəldlik müvəffəqiyyətin anasıdır.

== Ç ==
* Çoxlarına şöhrəti düşmənləri gətirmişdir.&lt;ref&gt;Aforizmlər: seçilmişlərdən seçilmişlər. Prof. Dr. Səlahəddin Xəlilovun təqdimatında, Bakı: Çaşıoğlu, 2012, səh. 344&lt;/ref&gt;

== D ==
* [[Dostluq]] ikinci varlıqdır.
* Düşməndən şəxsi faydanız üçün necə istifadə etmək lazım olduğunu bilin. Sizi yaralaya biləcək qılıncın tiyəsindən yox, dəstəyindən yapışmağı öyrənmək lazımdır — bu, özünüzü müdafiə etməyə imkan verəcək. Müdrik öz düşmənlərindən daha çox fayda alar, nəinki axmaq öz dostlarından.&lt;ref&gt;Robert Qrin. Hakimiyyətin 48 qanunu. Bakı,2014. səh.25&lt;/ref&gt;
* Düşüncəli və diqqətli adam şəraitə tabe olmur, onu idarə edir.

== Ə ==
* Ən qiymətli metallar çətin əriyən və ağır olur.

== G ==
* Genişliklə müqayisədə, dərinliyə daha çox ehtiram et. Kamillik keyfiyyətlə müəyyən olunur, kəmiyyətlə yox. Genişlik özü-özlüyündə ortabablığın üzərində yüksəlməyə qabil deyil və bu, geniş ümumi maraqları olan adamların bədbəxtliyidir: bir neçə dovşanın dalınca düşərək onlar birini də tuta bilmirlər. Dərinlik isə yuxarıya istiqamətlənməyə imkan verir və qüdrətli materiyalarda qəhrəmanlar səviyyəsinə yüksəldir.
* Gizli oxlar atmaq və qaytarmaq.
* Gözlənilməzlik — müvəffəqiyyətin rəhnidir.

== H ==
* Haqq-hesab apar, amma sui-istifadəyə yol vermə. Haqq-hesab aparmaqda mənfəət güddüyünü üzə çıxarma və açıqlanmasına qəti surətdə imkan vermə.
* Hamı üçün hər şey olmağı öyrən. Ehtiyatlı Protey — alimlərlə alim, müqəddəslə müqəddəs. Bu — hər kəsə qalib gəlmək məharətidir, çünki bu cür olan, bu cür olanla cəzb olunub çəkilir, Qarşısına çıxan hər kəsin xarakterini tut və onu təqlid et — əhvali-ruhiyyəni düşünülmüş şəkildə və ehtiyatla dəyişməklə, növbə ilə gah ciddi ol, gah oyunbazın nümunəsinə riayət elə.
* Həddindən artıq heyrətlənmə. Mahiyyəti təhrif etməmək və ağılsız kimi görünməmək üçün ifratçılıqdan qaç. Həddən artıq tərifləmək və heyranlığını büruzə vermək zövq və dərrakənin məhdudluğunu bildirir.
* Həqiqəti çox vaxt görmək olar, onu eşidə bilmək nisbətən çətindir.&lt;ref&gt;Robert Qrin. Hakimiyyətin 48 qanunu. Bakı,2014. səh.57&lt;/ref&gt;
* Hər bir adamın dilini tapmaq lazımdır. İnsanları idarə etmək məharəti bundadır. Hər bir adımın fərdi ehtirasları var, bunlar fərqlidir, çünki təbii meyllər müxtəlifdir. Bütün insanlar ideala qulluq edirlər. Bəzilərinin idealı tərif, digərlərinin qazanc, əksəriyyətinin isə zövqdür. Əsas məsələ kimin idealının nə olduğunu təyin etməkdir. Sonra onun ehtiraslarının açarını tapmaq lazımdır.
* Hər şeyin dalınca qaçma, dərinliyə can at. Əzəmətin mahiyyəti miqdarda yox, keyfiyyətdədir. Hər şeyin əlası az-az tapılır, nadir olur. Çox olan şeyin qiyməti də aşağı olur. Universal adamların bədbəxtliyi ondadır ki, çox şeyi bilməyə can atırlar və heç nəyi axıra kimi bilmirlər.
* Hətta kiçik nöqsanınla da barışmaz ol. Kamilliyin əlaməti budur.
* Həyatına son qoymalı olduğun yerdə başlama. Digərləri yolun əvvəlində dincələcək, sonunda işi tərk edəcəklər. Xeyr, əvvəlcə — əsas şey, amma zaman qalacaq — ikinci dərəcəli
* Hörmət görmək istəyirsənsə, təhqirdən başlama.

== X ==
* Xoş olan hər şeyi özün yerinə yetir, xoşagəlməz işləri etməyi isə öz yerinə başqalarının öhdəsinə burax. Birinci sənə xoş münasibət qazanmaqda kömək edəcəksə, ikinci — qəzəbi özündən yayındırmağa imkan verəcək. Mühüm hadisələr mükafatlarsız və cəzalarsız ötüşmür. Elədirsə, qoy onda səndən yalnız xeyir gəlsin, şər isə — yalnız başqalarından.
* Xudbin insan yaşadığı cəmiyyətin üz qarasıdır.

== İ ==
* İnsan qüruba enəndə onu soyuq yola salırlar.
* İnsanın dəyəri — başqalarının onu qiymətləndirdiyi qədərindədir.
* İnsanları özündən asılı olmağa məcbur et. Belə asılılıqdan, adi minnətdarlıqdan çox olan nə isə almaq olar. Susuzluq yanğısını söndürən adam, su quyusuna arxasını çevirir dərhal. Asılılıq yox olanda, onunla birlikdə nəzakət və qanacaq-mərifət, ardınca hörmət də yox olur, Sənə öyrətməli olan birinci təcrübə belədir: ümidin yaşamasına imkan ver, onun həyata keçməsinə yox və buna görə, hətta taxt-tac sahibi olan himayədarlarının da sənə ehtiyacı olduğunu duymağa məcbur etməklə nail ol.

== K ==
* Kamilliyi olmayan ağıl — ikiqat ağılsızlıqdır.
* Kimdənsə xoşun gəlmədiyini gizlət.

== Q ==
* Qulaq həqiqətin arxa, yalanın isə ön qapısıdır.

== L ==
* Ləyaqət düzgünlüyün taxt — tacıdır.

== M ==
* Mahiyyət və tərz. İşin mahiyyəti — onun yarısıdır. İşin nə cür görülməsi az əhəmiyyət kəsb etmir. Kobudluq hər şeyə, hətta ədalət və düşüncəyə də ziyan vurur. Lütfkarlıq hər şeyi bəzəyir, &quot;yox&quot; sözünü yumşaldır, həqiqəti şirinləşdirir. Gülərüzlük müvəffəqiyyətin rəhnidir.
* Metal səsinə, insan kəlməsinə görə tanınar.
* Mədəniyyəti olmayan şəxsin ləyaqəti də yarımçıqdır.
* Məşəl nə qədər gur yansa, bir o qədər tez yanıb qurtarar.&lt;ref&gt;Xəzinə. Bakı,1997. səh.354&lt;/ref&gt;
* Müdriklik və mərdlik əzəmətin təməlidir. Ağıl insanın gözü, qüdrət isə əlləridir. Mərdlik olmasa, müdriklik faydasızdır.

== N ==
* Nə isə öyrənə bildiyin adamlarla ünsiyyətdə olmaq. Qoy dostlarınla ünsiyyət sənin üçün idrak məktəbi, söhbət isə qeyir-adi xoş bir dərs olsun. Dostlarına müəllim kimi bax, dərsdən aldığın faydanı, söhbətdən aldığın ləzzət ilə tamamla.
* Nəyin varsa hamısını nümayiş etdirmə, yoxsa sabah artıq heç kəsi təəccübləndirə bilməyəcəksən.
* Niyyətini bildirmədən hərəkət et. Hətta başa düşülmək istədikdə belə ürəyiaçıqlıqdan və səmimilikdən qaç, heç kimin qəlbinə soxulmasına imkan vermə. Təmkinlik kamilliyin məbədidir. Niyyəti açıqlamaq onu məhv etmək deməkdir. Belə halda onun qüsurları qabaqcadan aşkar edilər və müvəffəqiyyətsizliyə uğramaq isə ikiqat fəlakət olar.

== Ö ==
* Öhdəçilikdən qaçmaq kamilliyin ilkin qaydalarından biridir.
* Öz nəfsinin ağası olmaq yüksək ruha xas olan xüsusiyyətdir. Bu yüksəklik ruhu yabançı, alçaq təsirlərdən qoruyur. Özün, öz nəfsin üzərində hakimiyyətdən və ehtiraslarının özbaşınalığı üzərində qələbədən yüksək hakimiyyət yoxdur.
* Öz səhvlərini heç dostuna da etibar etmə.
* Özünə hörmətini heç vaxt itirmə.
* Özünü idarə etməyi bacar ki, nə xoşbəxtlikdə, nə də bədbəxtlikdə özünü ələ ala bilmədiyinə görə səni mühakimə etməsinlər.
* Özünü istiqamətləndirmək üçün özünü dərk etmək lazımdır.
* Özünün ən yaxşı cəhətini bilmək. Digər qabiliyyətlərini unutmadan öxünün ən yaxşı qabiliyyətini inkişaf etdir. Öz üstünlüyünü bilən adam nədə isə yüksək zirvələrə qalxa bilər.

== P ==
* Paxıl adam bir dəfə ölmür: rəqibi haqqında tərifli sözlər eşitdikcə hər dəfə ölür.&lt;ref&gt;Aforizmlər: seçilmişlərdən seçilmişlər. Prof. Dr. Səlahəddin Xəlilovun təqdimatında, Bakı: Çaşıoğlu, 2012, səh. 83&lt;/ref&gt;

== R ==
* Rəqibiniz doğru tərəfi tutduğu üçün mübahisənin yanlış tərəfini tutmayın.

== S ==
* Səndən yuxarıda duran adam üzərində qələbədən çəkin. Qələbə kin, ədavət oyatmaq deməkdir. Öz ağana qalib gəlmək isə ağılsızlıqdır, bəzən isə təhlükəlidir. Üstünlüyünü nümayiş etdirmək hamıda, xüsusən də, zat-alilərində nifrət oyadır. Gözəlliyi səliqəsiz geyimlə gizlətmək olduğu kimi, cəh etsən öz üstünlüyünü də gizlədə bilərsən. Çoxları, xüsusən də başçılar ağıldan başqa hər hansı qabiliyyətdə başqalarına güzəştə gedə bilərlər, çünki ağıl bütün qabiliyyətlərin üzərində hökmranlıq edir. Yüksək mərtəbədə duranlar köməyi qəbul edirlər, amma üstünlüyü yox. Ona görə də onlar istəyirlər ki, verilən məsləhət yalnız unutduqları nəyi isə yada salmaq məqsədi daha başa düşmədikləri bir şey haqqında izahat olmasın.
* Səy göstərən adi adam, səy göstərməyən istedadlı adamdan daha çox şeyə nail olur.
* Səy və istedad. Əgər heç biri yoxdursa, əzəmət də yoxdur. Birləşdikdə valehedici olurlar. Səy göstərən adi adam, səy göstərməyən istedadlı admadan daha çox şeyə nail olur. Şöhrət ciddi əmək hesabına qazanılır. Asanlıqla başa gələn şey yüksək qiymətləndirilə bilməz.
* Sözlər əməllərin kölgəsidir.

== T ==
* Taleyin ərköyünlərini — onlarla ünsiyyətdə olmaq üçün və uğursuzluqları — onlardan qaçıb canını qurtarmaq üçün tanımağı öyrən. Uğursuzluq adətən — ya cinayət, ya da ağılsızlıqdır və ondan əziyyət çəkənlərin arasında bundan yoluxucu xəstəlik yoxdur: uğursuzlar arasında ən uğursuzu olana qapını heç vaxt açma, zira əgər bunu edərsənsə, ondan yapışıb, bir çox başqaları da içəri keçəcək… Başqalarının bəd nəsibləri ilə ləkələnmə.
* Təklikdə ağıllı olmaqdansa, hamı ilə birgə dəli olmaq yaxşıdır.

== U ==
* Uğurlu oyuna vaxtında son qoymaq mahir oyunçuların əsas qaydasıdır.

== Ü ==
* Üç xüsusiyyət insanı möcüzə edir — və bunlar Ali Nemətin ən yüksək hədiyyələridir: məhsuldar istedad, dərin zəka, incə və xoşbəxt zövq.
* Ürəkdən gələn yox, ağıldan gələn məhəbbəti axtar.
* Üsulu dəyişmək — diqqəti, xüsusilə də düşmənçilik məqsədi güdən diqqəti yayındırmaqdan ötrü lazımdır. Başladığın üsulla axıra kimi getmə. Yeknəsəqlik niyyətin duyulmasına, qabaqlanmasına, hətta pozulmasına gətirib çıxarır. Düz istiqamətdə uçan quşu vurmaq asan, dövrə vuranı çətindir. İkinci üsula da axıra kimi riayət etmə, iki gedişlə oyunu başa düşərlər. Təcrübəli oyunçu rəqibin arzuladığı, xüsusilə də gözlədiyi gedişi getməz.

== V ==
* Vicdansız adamdan arxaya baxmadan qaç.

== Y ==
* Yaxşı görünmək istəyirsənsə, bəxtinin gətirməsi ilə yox, yaxşı əməllərinlə öyün.
* Yoxluğundan istifadə et, özünə hörmət edilməsinə və və qiymət verilməsinə nail ol. Əgər göz önündə olmaq məşhurluğu azaldırsa, olmamaq onu çoxaldır. Olmadığı vaxt timsalında şir gördükləri kəs, bir də görürsən, peyda olanda adi və gülünc bir adama çevrilir. Əgər biz onunla həddən artıq yaxından tanış oluruqsa, talantlar parlaqlığını itirir. Hətta görkəmli dahi də işlərdən getməsindən elə yararlanır ki, insanlar onu şərəflə yola salmaq imkanı əldə edirlər və gedişi ətrafında qalxan səs-küy onu düzgün qiymətləndirməyə kömək edir.

== Z ==
* Zahiri, süni nəzakət əslində nəzakət deyildir, üstü pərdələnmiş təhqirdir.

== Mənbə ==
* Xəzinə. Bakı, 1997.
{{Vikilər
| commons     =  
| wikispecies =
| wikt        =
| w           = Baltazar Qrasian
| b           =
| s           =
| n           =
| m           =
}}

== İstinadlar ==
[[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]]
[[Kateqoriya:Filosoflar]]
[[Kateqoriya:İspaniya filosofları]]
[[Kateqoriya:İspan filosoflar]]
[[Kateqoriya:Yazıçılar]]
[[Kateqoriya:İspaniya yazıçıları]]
[[Kateqoriya:İspan yazıçılar]]
[[Kateqoriya:1601-ci ildə doğulanlar]]
[[Kateqoriya:1658-ci ildə vəfat edənlər]]</text>
      <sha1>3tvj4smmwu9pm95ps53cpsw2n82ctwm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Demokrit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2509</id>
    <revision>
      <id>206570</id>
      <parentid>204349</parentid>
      <timestamp>2026-06-09T21:02:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sortilegus</username>
        <id>46</id>
      </contributor>
      <origin>206570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11082" sha1="tjb0ocfhv47ffpdxmjm5dxezmfjrky6" xml:space="preserve">{{Şəxs}}
'''Demokrit''' (e.ə. 460–370) — yunan materialist filosofu.
{{ABC}}

== A ==
* Ata-ananın mehriban münasibəti övlad üçün ən yaxşı tərbiyədir.
* Ata övladları üçün ən gözəl nümunədir.
* Ağıllı adamların ümidləri cahillərin sərvətindən daha etibarlıdır.
* Ağıllı bir insanın dostluğu bütün ağılsızların dostluğundan daha qiymətlidir.&lt;ref&gt;[https://citaty.su/aforizmy-i-citaty-pro-druzhbu-pro-druzej] Цитаты и афоризмы.&lt;/ref&gt;
* Ağıllı o adamdır ki, sahib olmadığına görə kədərlənmir və əksinə sahib olduğuna görə şaddır.
* Ağılsızların müəllimi söz deyil, bədbəxtlikdir.

== B ==
* Başqalarından yox, daha çox özündən utanmağı öyrən.&lt;ref&gt;Aforizmlər: seçilmişlərdən seçilmişlər. Prof. Dr. Səlahəddin Xəlilovun təqdimatında, Bakı: Çaşıoğlu, 2012, səh. 63&lt;/ref&gt;
* Başqalarını günahlandırmağı sevənlər dostluqdan acizdirlər.&lt;ref&gt;[https://citaty.su/aforizmy-i-citaty-pro-druzhbu-pro-druzej] Цитаты и афоризмы.&lt;/ref&gt;
* Başqasının səhvlərini açmaqdansa, öz səhvlərini üzə çıxarmaq daha yaxşıdır. -
* Bayramsız həyat, səyahətçiləri təravətləndirən və dincələ biləcəkləri meyxanələr olmayan uzun bir yola bənzəyir.
* Bədbəxtlik anında da borcuna sədaqətli olmaq böyük hünərdir.
* Bir işi gördükdən sonra deyil, işi görməzdən əvvəl fikirləş.
* Birlik dostluq yaradır.&lt;ref&gt;[https://citaty.su/aforizmy-i-citaty-pro-druzhbu-pro-druzej] Цитаты и афоризмы.&lt;/ref&gt;
* Biz heç bir şeyi bilə bilmərik. Doğru ancaq gerçəyin dərinliyində tapıla bilər.
* Biz insanıq. Bizə insanların ağrı-acılarına gülmək yaraşmaz. Bizə insanların ağrı-acılarına kədərlənmək yaraşar.

== C ==
* Cəsur təkcə düşmənlərinə qalib gələn deyil, həm də ehtiraslarına qalib gələndir.
* Cinsi birlik kiçik bir vuruşdur.

== D ==
* Danışmağı sevənlər dostluğa qadir deyillər.
* Dil insana öz fikirlərini gizlətmək üçün verilməmişdir.&lt;ref&gt;Xəzinə. Bakı,1997. səh.352&lt;/ref&gt;
* Doğruçuluq — borcu yerinə yetirmək deməkdir.
* Dost bildiyin bir çoxları, əslində, heç dost deyil və əksinə, dost bilmədiyin bir sıra adamlar, əslində sənin dostundur.
* Dövlətlilərin çoxu öz sərvətlərinin sahibi deyil, qaravulçularıdır.
* Düşmən o kəs deyil ki, pislik edir, düşmən o kəsdir ki, pisliyi qəsdən edir.

== E ==
* Ehtiyatsızlıq fəlakətin anasıdır.

== Ə ==
* Əgər uşaqlara işləmək öyrədilməsəydi, onlar nə savad, nə musiqi, nə gimnastika, nə də fəziləti ən çox gücləndirən şeyləri — ayıbı öyrənə bilməzdilər. Çünki utanc adətən bu şeylərdən yaranır.
* Ən böyük qələbə öz üzərində çaldığın qələbədir.
* Ən böyük məğlubiyyət özünü itirmək, özünü ələ ala bilməməkdir.
* Ən əsası hərtərəfli bilik deyil, hərtərəfli anlamaq bacarığıdır.
* Əsl xeyixah adam elədiyi yaxşılığa muzd almaz.

== F ==
* Faydalı olmayan hər zövqdən imtina edin.

== G ==
* Gəncləri yetişdirməyin ən pis yolu onlara hər cür şərait yaratmaqdır. Çünki asanlıq ləzzətlər doğurur və hər bir pislik ondan gəlir.
* Güc və gözəllik gəncliyin hədiyyələridir.
* Güclü iradə insan üçün qiymətli keyfiyyətdir.
* Gülərüz və ciddi qocanı hamı sevir.

== H ==
* Hadisə ilə həqiqətin nisbəti ağlın ruha nisbəti kimidir.&lt;ref&gt;Aforizmlər: seçilmişlərdən seçilmişlər. Prof. Dr. Səlahəddin Xəlilovun təqdimatında, Bakı: Çaşıoğlu, 2012, səh. 462&lt;/ref&gt;
* Heç kimi sevməyəni sevməzlər.&lt;ref&gt;Aforizmlər: seçilmişlərdən seçilmişlər. Prof. Dr. Səlahəddin Xəlilovun təqdimatında, Bakı: Çaşıoğlu, 2012, səh. 36&lt;/ref&gt;
* Həddini keçəndə ən xoşagələn ən xoşagəlməz olur.
* Həkimlik bədənin xəstəliklərini, müdriklik isə ruhun xəstəliklərini sağaldar.
* Həqiqi dostu olmayanın yaşaması da mənasızdır.
* Hər hansı iş hərəkətsizlikdən yaxşıdır.&lt;ref&gt;Aforizmlər: seçilmişlərdən seçilmişlər. Prof. Dr. Səlahəddin Xəlilovun təqdimatında, Bakı: Çaşıoğlu, 2012, səh. 499&lt;/ref&gt;
* Hər bir insan görə bildiyi və görə biləcəyi qədər işin qulpundan yapışmalıdır. Bu həddi, ölçünü aşan hər bir kəs isə kədərə qərq olur.
* Hər şeyi bilmək istəyi adamı bütün sahələrdə yarımçıq edər.&lt;ref&gt;Aforizmlər: seçilmişlərdən seçilmişlər. Prof. Dr. Səlahəddin Xəlilovun təqdimatında, Bakı: Çaşıoğlu, 2012, səh. 473&lt;/ref&gt;
* Həyatda heç bir güzəştə getməmək ehtiyatsızlığın əlamətidir.

== X ==
* Xalq və həqiqət hamı üçün eynidir, ancaq onlardan müxtəlif şəkildə zövq almaq olar.
* Xarakteri yaxşı olan adamın həyatı da qaydasında olur.
* [[Xoşbəxt]] o adam deyil ki, böyük var-dövləti var, o adamdır ki, heç bir var-dövlətə ehtiyacı yoxdur.
* Xoşbəxt o kəsdir ki, az pulla xoş əhval-ruhiyyə qazanır, bədbəxt o kəsdir ki, böyük imkanla mənəvi sevinci yoxdur.
* Xoşbəxt olmaq üçün insan düzlüyə riayət etməli, ağıllı və gözəl olmalıdır.
* Xoşbəxt var-dövləti olan deyil, sərvətə ehtiyacı olmayandır.
* Xoşbəxtlik qızıl toplamaqda deyil, sağlam bədəndə və ailə səadətindədir.
* Xoşbəxtlikdə dost tapmaq asandır, bədbəxtlikdə çox çətindir.&lt;ref&gt;[https://citaty.su/aforizmy-i-citaty-pro-druzhbu-pro-druzej] Цитаты и афоризмы.&lt;/ref&gt;

== İ ==
* İgidlik taleyin zərbələrini heçə endirir.
* İgidlik təkcə o deyil ki, düşmənlərə qalib gələsən, öz ehtiraslarına hakim olmaq da adamdan igidlik tələb edir, yoxsa bəziləri şəhərlər üzərində hakimlik etsələr də, özləri qadınların kölələridir.&lt;ref&gt;Ağıla və qəlbə işıq saçan sözlər. Bakı, 2014. səh.61&lt;/ref&gt;
* İnsan öz gözündə deyil, başqalarının gözündə yüksəlməlidir.
* İnsan səhvlərini unudanda cəsarətli olur.
* İnsanın bədbəxtliyi və xoşbəxtliyi sərvət və qızılda deyildir. Səadət və fəlakət mələyi insanın özündədir.
* İnsanlar bəxt obrazını öz acizliklərinə bəhanə kimi yaratmışlar. Çünki bəxt nadir hallarda müdrikliklə mübarizə aparır, əksər hallarda isə ağıllı fikir həyatı istiqamətləndirir.
* İnsanlar tanrılardan sağlamlıq diləyirlər. Ancaq heç bir insan sağlamlığını saxlamağın öz əlində olduğunu düşünmür.
* İnsanları yaxşı edən təbiət deyil, onların məşğuliyyətləridir.
* İstənilən iş istirahətdən daha xoşdur.

== K ==
* Kainatda mövcud olan hər şey təsadüf və zərurətin bəhrəsidir.
* Kədər pisliyin əlamətidir, ona görə də insanlar ondan uzaq durmalı, xoş əhvalda yaşamalıdırlar.
* Kim özü heç kimi sevmirsə, onu mənə elə gəlir ki, heç kim sevmir.
* Kimin rastına yaxşı kürəkən çıxıbsa, o, yaxşı oğul qazanıb, pis kürəkən çıxıbsa, qızını da itirib.
* Kitablar beyin üçün dərmandır.

== Q ==
* Qəbahətli iş görən ilk əvvəl öz vicdanından utanmalıdır.
* Qısqanc özünü incidir.
* Qocalıram, ancaq öyrənirəm.
* Qohumlarla düşmənçilik, yadlarla düşmənçilikdən çox çətindir.

== M ==
* [[Mərdlik]] taleyin zərbələrini heçə endirir.
* Monarxiyada var — dövlət içərisində yaşamaqdansa, demokratik dövlətdə kasıb olmaq daha yaxşıdır.

== N ==
* Namuslu və namussuz adam, yalnız əməlləri ilə deyil, arzuları ilə də tanınır.
* Nə bədənin gücü, nə də pul yox, haqlı olmaq və hərtərəfli müdriklik insanları xoşbəxt edir.

== Ö ==
* Özünü çoxbilmiş hesab edənlərin çoxunun ağlı yoxdur.
* Özünü idarə edə bilməyən adam başqasına ağıl verə bilməz.

== P ==
* Paxıl insan öz bədbəxtliyinin səbəbkarı və öz düşmənidir.
* Paxıllıq insanlar arasında nifaq üçün zəmin yaradır.
* Pis, ağılsız ömür sürmək yaşamaq deyil, tədriclə ölməkdir.
* Pis işlərdən qorxu üçün deyil, öz borcunu başa düşmək üçün çəkinməlisən.
* Pul hərisliyi, əgər doyumsuzdursa, ehtiyacdan qat-qat ağrılıdır, çünki istəklər çoxaldıqca ehtiyaclar da bir o qədər çox olur.
* Pulun köləsi heç vaxt namuslu adam olmayacaq.

== S ==
* Sınanmış dostları itirən adam tündməcazdır.&lt;ref&gt;Aforizmlər və hikmətli sözlər. Bakı, 2005, səh.78&lt;/ref&gt;
* Söz işin kölgəsidir.

== Ş ==
* Şərait dəyişildikcə, bəzi hallarda qüdrətli şəxslər zəiflərdən dalda qalırlar.

== T ==
* Taleyin zərbələri igidliyi heçliyə çevirir.
* Təbabət bədən xəstəliklərini sağaldır, hikmət isə ruhu əzablardan azad edir.
* Təbabət fəlsəfənin bacısıdır.
* Təkcə düşmənlərinə qalib gələn igid deyil, özünü ələ almağı bacaran da igiddir.
* Tərbiyə xoşbəxt günlərində insanın bəzəyi, bədbəxt günlərində sığınacaq yeridir.&lt;ref&gt;Aforizmlər: seçilmişlərdən seçilmişlər. Prof. Dr. Səlahəddin Xəlilovun təqdimatında, Bakı: Çaşıoğlu, 2012, səh. 84&lt;/ref&gt;
* Tibb fəlsəfənin bacısıdır.

== Ü ==
* Ümid qızıl kimidir, heç bir mühitdə paslanmaz. Ümid almaz kimidir, onu heç nə kəsə bilməz.
* Ürəklə mübarizə aparmaq çətindir, lakin ağıllı adam ona qalib gələ bilər.

== Y ==
* Yaxşı adam o şəxs deyildir ki, yalnız pislik etməsin, o. gərək heç pislik barədə düşünməsin də.
* Yalnız o sevgi dürüstdür ki, incitmədən gözəlliyə can atır.
* Yaramaz adam bir anda, təmiz adam isə illər ötdükdən sonra tanınır.&lt;ref&gt;Aforizmlər: seçilmişlərdən seçilmişlər. Prof. Dr. Səlahəddin Xəlilovun təqdimatında, Bakı: Çaşıoğlu, 2012, səh. 68&lt;/ref&gt;
* Yaralar içərisində ən pisi xərçəng xəstəliyi olduğu kimi, pula malik olmaqda da ən pisi — onları daim artırmaq niyyəti, həvəsidir.
* Yataq sevgililərin mübahisəsinə son qoyur.
* Yoxsulluq və zənginlik – ehtiyac və bolluq anlayışlarını ifadə edən sözlər. Kimin ki ehtiyacı var – o zəngin deyil, kimin ki ehtiyacı yoxdur – o yoxsul deyil.
* Yoxsulluğu ədəblə daşımaq özünə hakim olmağın əlamətidir.

== V ==
* Varlı ilə kasıb arasında fərq ondan ibarətdir ki, varlı ürəyi istəyəndə yeyir, kasıb isə əlinə fürsət düşəndə.
* Varlıların bir çoxu – öz zənginliklərinin sahibi deyil, sadəcə sərvət qoruyucularıdır.
* Vay o adamların halına ki, özləri öz gözlərinə müdrik, alim görünürlər.

== Z ==
* Zənginlik və yoxsulluq ehtiyac və bolluğu bildirən sözlərdir. Buna görə ehtiyacı olan zəngin deyil, ehtiyacı olmayan kasıb deyil.

== Mənbə ==
* Aforizmlər və hikmətli sözlər. Bakı,2005

== İstinadlar ==
[[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]]
[[Kateqoriya:E.ə. 460-cı illərdə doğulanlar]]
[[Kateqoriya:Yunan filosoflar]]
[[Kateqoriya:Yunanıstan filosofları]]
[[Kateqoriya:E.ə. 360-cı illərdə vəfat edənlər]]
[[Kateqoriya:Yunanlar]]</text>
      <sha1>tjb0ocfhv47ffpdxmjm5dxezmfjrky6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206573</id>
      <parentid>206570</parentid>
      <timestamp>2026-06-10T05:15:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>637</id>
      </contributor>
      <comment>vikiləşdirmə</comment>
      <origin>206573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11064" sha1="l2xk7l6vwh1q8t2j08vamyqyf022l6y" xml:space="preserve">{{Şəxs}}
'''Demokrit''' — yunan materialist filosofu.
{{ABC}}

== A ==
* Ata-ananın mehriban münasibəti övlad üçün ən yaxşı tərbiyədir.
* Ata övladları üçün ən gözəl nümunədir.
* Ağıllı adamların ümidləri cahillərin sərvətindən daha etibarlıdır.
* Ağıllı bir insanın dostluğu bütün ağılsızların dostluğundan daha qiymətlidir.&lt;ref&gt;[https://citaty.su/aforizmy-i-citaty-pro-druzhbu-pro-druzej] Цитаты и афоризмы.&lt;/ref&gt;
* Ağıllı o adamdır ki, sahib olmadığına görə kədərlənmir və əksinə sahib olduğuna görə şaddır.
* Ağılsızların müəllimi söz deyil, bədbəxtlikdir.

== B ==
* Başqalarından yox, daha çox özündən utanmağı öyrən.&lt;ref&gt;Aforizmlər: seçilmişlərdən seçilmişlər. Prof. Dr. Səlahəddin Xəlilovun təqdimatında, Bakı: Çaşıoğlu, 2012, səh. 63&lt;/ref&gt;
* Başqalarını günahlandırmağı sevənlər dostluqdan acizdirlər.&lt;ref&gt;[https://citaty.su/aforizmy-i-citaty-pro-druzhbu-pro-druzej] Цитаты и афоризмы.&lt;/ref&gt;
* Başqasının səhvlərini açmaqdansa, öz səhvlərini üzə çıxarmaq daha yaxşıdır. -
* Bayramsız həyat, səyahətçiləri təravətləndirən və dincələ biləcəkləri meyxanələr olmayan uzun bir yola bənzəyir.
* Bədbəxtlik anında da borcuna sədaqətli olmaq böyük hünərdir.
* Bir işi gördükdən sonra deyil, işi görməzdən əvvəl fikirləş.
* Birlik dostluq yaradır.&lt;ref&gt;[https://citaty.su/aforizmy-i-citaty-pro-druzhbu-pro-druzej] Цитаты и афоризмы.&lt;/ref&gt;
* Biz heç bir şeyi bilə bilmərik. Doğru ancaq gerçəyin dərinliyində tapıla bilər.
* Biz insanıq. Bizə insanların ağrı-acılarına gülmək yaraşmaz. Bizə insanların ağrı-acılarına kədərlənmək yaraşar.

== C ==
* Cəsur təkcə düşmənlərinə qalib gələn deyil, həm də ehtiraslarına qalib gələndir.
* Cinsi birlik kiçik bir vuruşdur.

== D ==
* Danışmağı sevənlər dostluğa qadir deyillər.
* Dil insana öz fikirlərini gizlətmək üçün verilməmişdir.&lt;ref&gt;Xəzinə. Bakı,1997. səh.352&lt;/ref&gt;
* Doğruçuluq — borcu yerinə yetirmək deməkdir.
* Dost bildiyin bir çoxları, əslində, heç dost deyil və əksinə, dost bilmədiyin bir sıra adamlar, əslində sənin dostundur.
* Dövlətlilərin çoxu öz sərvətlərinin sahibi deyil, qaravulçularıdır.
* Düşmən o kəs deyil ki, pislik edir, düşmən o kəsdir ki, pisliyi qəsdən edir.

== E ==
* Ehtiyatsızlıq fəlakətin anasıdır.

== Ə ==
* Əgər uşaqlara işləmək öyrədilməsəydi, onlar nə savad, nə musiqi, nə gimnastika, nə də fəziləti ən çox gücləndirən şeyləri — ayıbı öyrənə bilməzdilər. Çünki utanc adətən bu şeylərdən yaranır.
* Ən böyük qələbə öz üzərində çaldığın qələbədir.
* Ən böyük məğlubiyyət özünü itirmək, özünü ələ ala bilməməkdir.
* Ən əsası hərtərəfli bilik deyil, hərtərəfli anlamaq bacarığıdır.
* Əsl xeyixah adam elədiyi yaxşılığa muzd almaz.

== F ==
* Faydalı olmayan hər zövqdən imtina edin.

== G ==
* Gəncləri yetişdirməyin ən pis yolu onlara hər cür şərait yaratmaqdır. Çünki asanlıq ləzzətlər doğurur və hər bir pislik ondan gəlir.
* Güc və gözəllik gəncliyin hədiyyələridir.
* Güclü iradə insan üçün qiymətli keyfiyyətdir.
* Gülərüz və ciddi qocanı hamı sevir.

== H ==
* Hadisə ilə həqiqətin nisbəti ağlın ruha nisbəti kimidir.&lt;ref&gt;Aforizmlər: seçilmişlərdən seçilmişlər. Prof. Dr. Səlahəddin Xəlilovun təqdimatında, Bakı: Çaşıoğlu, 2012, səh. 462&lt;/ref&gt;
* Heç kimi sevməyəni sevməzlər.&lt;ref&gt;Aforizmlər: seçilmişlərdən seçilmişlər. Prof. Dr. Səlahəddin Xəlilovun təqdimatında, Bakı: Çaşıoğlu, 2012, səh. 36&lt;/ref&gt;
* Həddini keçəndə ən xoşagələn ən xoşagəlməz olur.
* Həkimlik bədənin xəstəliklərini, müdriklik isə ruhun xəstəliklərini sağaldar.
* Həqiqi dostu olmayanın yaşaması da mənasızdır.
* Hər hansı iş hərəkətsizlikdən yaxşıdır.&lt;ref&gt;Aforizmlər: seçilmişlərdən seçilmişlər. Prof. Dr. Səlahəddin Xəlilovun təqdimatında, Bakı: Çaşıoğlu, 2012, səh. 499&lt;/ref&gt;
* Hər bir insan görə bildiyi və görə biləcəyi qədər işin qulpundan yapışmalıdır. Bu həddi, ölçünü aşan hər bir kəs isə kədərə qərq olur.
* Hər şeyi bilmək istəyi adamı bütün sahələrdə yarımçıq edər.&lt;ref&gt;Aforizmlər: seçilmişlərdən seçilmişlər. Prof. Dr. Səlahəddin Xəlilovun təqdimatında, Bakı: Çaşıoğlu, 2012, səh. 473&lt;/ref&gt;
* Həyatda heç bir güzəştə getməmək ehtiyatsızlığın əlamətidir.

== X ==
* Xalq və həqiqət hamı üçün eynidir, ancaq onlardan müxtəlif şəkildə zövq almaq olar.
* Xarakteri yaxşı olan adamın həyatı da qaydasında olur.
* [[Xoşbəxt]] o adam deyil ki, böyük var-dövləti var, o adamdır ki, heç bir var-dövlətə ehtiyacı yoxdur.
* Xoşbəxt o kəsdir ki, az pulla xoş əhval-ruhiyyə qazanır, bədbəxt o kəsdir ki, böyük imkanla mənəvi sevinci yoxdur.
* Xoşbəxt olmaq üçün insan düzlüyə riayət etməli, ağıllı və gözəl olmalıdır.
* Xoşbəxt var-dövləti olan deyil, sərvətə ehtiyacı olmayandır.
* Xoşbəxtlik qızıl toplamaqda deyil, sağlam bədəndə və ailə səadətindədir.
* Xoşbəxtlikdə dost tapmaq asandır, bədbəxtlikdə çox çətindir.&lt;ref&gt;[https://citaty.su/aforizmy-i-citaty-pro-druzhbu-pro-druzej] Цитаты и афоризмы.&lt;/ref&gt;

== İ ==
* İgidlik taleyin zərbələrini heçə endirir.
* İgidlik təkcə o deyil ki, düşmənlərə qalib gələsən, öz ehtiraslarına hakim olmaq da adamdan igidlik tələb edir, yoxsa bəziləri şəhərlər üzərində hakimlik etsələr də, özləri qadınların kölələridir.&lt;ref&gt;Ağıla və qəlbə işıq saçan sözlər. Bakı, 2014. səh.61&lt;/ref&gt;
* İnsan öz gözündə deyil, başqalarının gözündə yüksəlməlidir.
* İnsan səhvlərini unudanda cəsarətli olur.
* İnsanın bədbəxtliyi və xoşbəxtliyi sərvət və qızılda deyildir. Səadət və fəlakət mələyi insanın özündədir.
* İnsanlar bəxt obrazını öz acizliklərinə bəhanə kimi yaratmışlar. Çünki bəxt nadir hallarda müdrikliklə mübarizə aparır, əksər hallarda isə ağıllı fikir həyatı istiqamətləndirir.
* İnsanlar tanrılardan sağlamlıq diləyirlər. Ancaq heç bir insan sağlamlığını saxlamağın öz əlində olduğunu düşünmür.
* İnsanları yaxşı edən təbiət deyil, onların məşğuliyyətləridir.
* İstənilən iş istirahətdən daha xoşdur.

== K ==
* Kainatda mövcud olan hər şey təsadüf və zərurətin bəhrəsidir.
* Kədər pisliyin əlamətidir, ona görə də insanlar ondan uzaq durmalı, xoş əhvalda yaşamalıdırlar.
* Kim özü heç kimi sevmirsə, onu mənə elə gəlir ki, heç kim sevmir.
* Kimin rastına yaxşı kürəkən çıxıbsa, o, yaxşı oğul qazanıb, pis kürəkən çıxıbsa, qızını da itirib.
* Kitablar beyin üçün dərmandır.

== Q ==
* Qəbahətli iş görən ilk əvvəl öz vicdanından utanmalıdır.
* Qısqanc özünü incidir.
* Qocalıram, ancaq öyrənirəm.
* Qohumlarla düşmənçilik, yadlarla düşmənçilikdən çox çətindir.

== M ==
* [[Mərdlik]] taleyin zərbələrini heçə endirir.
* Monarxiyada var — dövlət içərisində yaşamaqdansa, demokratik dövlətdə kasıb olmaq daha yaxşıdır.

== N ==
* Namuslu və namussuz adam, yalnız əməlləri ilə deyil, arzuları ilə də tanınır.
* Nə bədənin gücü, nə də pul yox, haqlı olmaq və hərtərəfli müdriklik insanları xoşbəxt edir.

== Ö ==
* Özünü çoxbilmiş hesab edənlərin çoxunun ağlı yoxdur.
* Özünü idarə edə bilməyən adam başqasına ağıl verə bilməz.

== P ==
* Paxıl insan öz bədbəxtliyinin səbəbkarı və öz düşmənidir.
* Paxıllıq insanlar arasında nifaq üçün zəmin yaradır.
* Pis, ağılsız ömür sürmək yaşamaq deyil, tədriclə ölməkdir.
* Pis işlərdən qorxu üçün deyil, öz borcunu başa düşmək üçün çəkinməlisən.
* Pul hərisliyi, əgər doyumsuzdursa, ehtiyacdan qat-qat ağrılıdır, çünki istəklər çoxaldıqca ehtiyaclar da bir o qədər çox olur.
* Pulun köləsi heç vaxt namuslu adam olmayacaq.

== S ==
* Sınanmış dostları itirən adam tündməcazdır.&lt;ref&gt;Aforizmlər və hikmətli sözlər. Bakı, 2005, səh.78&lt;/ref&gt;
* Söz işin kölgəsidir.

== Ş ==
* Şərait dəyişildikcə, bəzi hallarda qüdrətli şəxslər zəiflərdən dalda qalırlar.

== T ==
* Taleyin zərbələri igidliyi heçliyə çevirir.
* Təbabət bədən xəstəliklərini sağaldır, hikmət isə ruhu əzablardan azad edir.
* Təbabət fəlsəfənin bacısıdır.
* Təkcə düşmənlərinə qalib gələn igid deyil, özünü ələ almağı bacaran da igiddir.
* Tərbiyə xoşbəxt günlərində insanın bəzəyi, bədbəxt günlərində sığınacaq yeridir.&lt;ref&gt;Aforizmlər: seçilmişlərdən seçilmişlər. Prof. Dr. Səlahəddin Xəlilovun təqdimatında, Bakı: Çaşıoğlu, 2012, səh. 84&lt;/ref&gt;
* Tibb fəlsəfənin bacısıdır.

== Ü ==
* Ümid qızıl kimidir, heç bir mühitdə paslanmaz. Ümid almaz kimidir, onu heç nə kəsə bilməz.
* Ürəklə mübarizə aparmaq çətindir, lakin ağıllı adam ona qalib gələ bilər.

== Y ==
* Yaxşı adam o şəxs deyildir ki, yalnız pislik etməsin, o. gərək heç pislik barədə düşünməsin də.
* Yalnız o sevgi dürüstdür ki, incitmədən gözəlliyə can atır.
* Yaramaz adam bir anda, təmiz adam isə illər ötdükdən sonra tanınır.&lt;ref&gt;Aforizmlər: seçilmişlərdən seçilmişlər. Prof. Dr. Səlahəddin Xəlilovun təqdimatında, Bakı: Çaşıoğlu, 2012, səh. 68&lt;/ref&gt;
* Yaralar içərisində ən pisi xərçəng xəstəliyi olduğu kimi, pula malik olmaqda da ən pisi — onları daim artırmaq niyyəti, həvəsidir.
* Yataq sevgililərin mübahisəsinə son qoyur.
* Yoxsulluq və zənginlik – ehtiyac və bolluq anlayışlarını ifadə edən sözlər. Kimin ki ehtiyacı var – o zəngin deyil, kimin ki ehtiyacı yoxdur – o yoxsul deyil.
* Yoxsulluğu ədəblə daşımaq özünə hakim olmağın əlamətidir.

== V ==
* Varlı ilə kasıb arasında fərq ondan ibarətdir ki, varlı ürəyi istəyəndə yeyir, kasıb isə əlinə fürsət düşəndə.
* Varlıların bir çoxu – öz zənginliklərinin sahibi deyil, sadəcə sərvət qoruyucularıdır.
* Vay o adamların halına ki, özləri öz gözlərinə müdrik, alim görünürlər.

== Z ==
* Zənginlik və yoxsulluq ehtiyac və bolluğu bildirən sözlərdir. Buna görə ehtiyacı olan zəngin deyil, ehtiyacı olmayan kasıb deyil.

== Mənbə ==
* Aforizmlər və hikmətli sözlər. Bakı,2005

== İstinadlar ==
[[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]]
[[Kateqoriya:E.ə. 460-cı illərdə doğulanlar]]
[[Kateqoriya:Yunan filosoflar]]
[[Kateqoriya:Yunanıstan filosofları]]
[[Kateqoriya:E.ə. 360-cı illərdə vəfat edənlər]]
[[Kateqoriya:Yunanlar]]</text>
      <sha1>l2xk7l6vwh1q8t2j08vamyqyf022l6y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>El</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7179</id>
    <revision>
      <id>206564</id>
      <parentid>203879</parentid>
      <timestamp>2026-06-09T20:31:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sortilegus</username>
        <id>46</id>
      </contributor>
      <origin>206564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4919" sha1="ftatz97rnji1j6dcpnskw9eeu4u88uj" xml:space="preserve">{{ABC}}

== A ==
* Adam öz-özünə eliyəni el yığıla eliyə bilməz. [[Azərbaycan atalar sözləri/A]]

== B ==
* Başa dil gətirəni, el gətirə bilməz. [[Azərbaycan atalar sözləri/Söz, söhbət və danışıq]]
* Bir mıx bir nalı, bir nal bir atı, bir at bir igidi, bir igid bir eli qurtarar. [[Azərbaycan atalar sözləri/Mərdlik və igidlik]]
* Biri tüpürsə — bir olar, el tüpürsə — göl olar. [[Tatar atalar sözləri]]

== D ==
* Dostu el olanın dövləti bol olar. [[Monqol atalar sözləri]]

== E ==
* El ağzı — çuval ağzı. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El ağzı faldır. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El ağzı ilə quş tutulmaz.&lt;ref&gt;Atalar sözü. (İkinci nəşri). Toplayanı, tərtib edəni və nəşrə hazırlayanı Əbülqasım Hüseynzadə. Bakı: Yazıçı, 1982, səh. 14&lt;/ref&gt;[[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El ağzı ilə şorba içilməz. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El ağzı torba deyil ki, büzəsən!&lt;ref&gt;Atalar sözü. (İkinci nəşri). Toplayanı, tərtib edəni və nəşrə hazırlayanı Əbülqasım Hüseynzadə. Bakı: Yazıçı, 1982, səh. 14&lt;/ref&gt;[[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El ağzı — yel ağzı.&lt;ref&gt;Atalar sözü. (İkinci nəşri). Toplayanı, tərtib edəni və nəşrə hazırlayanı Əbülqasım Hüseynzadə. Bakı: Yazıçı, 1982, səh. 14&lt;/ref&gt;[[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El ağzını bağlamaq olmaz. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El ağzını yığmaq olmaz, çəllək ağzını boğmaq. [[Türkmən atalar sözləri]]
* El arxası çəmən olar. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El atan daş dağdan aşar. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El atan daşa güc düşməz. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El ayranı yanğını soyutmaz. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El bir olsa zərbi kərən sındırar. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El çalan zurnanın səsi uzağa gedər. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El dəlisini çölə atmaz. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El el ilə keçinmiş, qardaş qardaşla keçinməmiş.&lt;ref&gt;Atalar sözü. (İkinci nəşri). Toplayanı, tərtib edəni və nəşrə hazırlayanı Əbülqasım Hüseynzadə. Bakı: Yazıçı, 1982, səh. 14&lt;/ref&gt;[[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El elə sığışar, ev evə sığışmaz. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El elin aynasıdır. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El gözündən düşən boy atmaz. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El gözündən düşən gözsüz qalar. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El gücü, sel gücü. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El gücü, yel gücü, sel gücü. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El harda, sən də orda. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El igidlərilə tanınar. [[Azərbaycan atalar sözləri/Vətən və el]]
* El keçən körpüdən qorxma, sən də keç. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El köçdü, oba qaldı. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El qapısı həm gec, həm güc açılar. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El oğrusuz, çöl qurdsuz olmaz. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El öz dəlisini tanıyar. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El sevəni aləm sevər. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El tikəni yel yıxa bilməz. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El tutanı ər tutar, Ər atanı el atar. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* Elə arxalanan igidin, arxası yerə dəyməz. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* Eli dağlamaq olmaz, Ağzın bağlamaq olmaz. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* Elim — günüm olmasa, ayım — günüm doğmasın. [[Türkmən atalar sözləri]]
* Elimə qalsın, günümə qalmasın. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* Elin eybini saxlamayan, sənin də eybini saxlamaz. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* Elin gözü sərraf olar. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* Elin gücü bir olsa, düşməni dara çəkər. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* Elin işi ər əlində, ərin işi el əlində. [[Tatar atalar sözləri]]
* Elin oğlu yumurtaya qulp taxar. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* Ellərə gülən canım — indi olub el gülüncü. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* Elsiz dağ viranədir. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]

== H ==
* Hər kəsi el istəsə, bülənd olar, ucalar. [[Azərbaycan atalar sözləri/Vətən və el]]

== Ö ==
* Ölürsə yer bəyənsin, qalırsa el bəyənsin. [[Azərbaycan atalar sözləri/Ö]]

== P ==
* Palaza bürün, el ilə sürün. [[Azərbaycan atalar sözləri/P]]

== S ==
* Sirr açandan el qaçar. [[Azərbaycan atalar sözləri/Ehtiyat və sayıqlıq]]

== Y ==
* Yaman dil el dağıdar, yaman ayaq — yol. [[Türkmən atalar sözləri]]
* Yarından ayrılan yeddi il ağlar, elindən ayrılan ölüncə ağlar. [[Türkmən atalar sözləri]]

== İstinadlar ==
{{İstinad siyahısı}}

[[Kateqoriya:Mövzular]]</text>
      <sha1>ftatz97rnji1j6dcpnskw9eeu4u88uj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206565</id>
      <parentid>206564</parentid>
      <timestamp>2026-06-09T20:36:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sortilegus</username>
        <id>46</id>
      </contributor>
      <origin>206565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5742" sha1="ac3ljwm37t1hqnmmqdhulh1b5qczeqd" xml:space="preserve">{{ABC}}

== A ==
* Adam öz-özünə eliyəni el yığıla eliyə bilməz. [[Azərbaycan atalar sözləri/A]]

== B ==
* Başa dil gətirəni, el gətirə bilməz. [[Azərbaycan atalar sözləri/Söz, söhbət və danışıq]]
* Bir mıx bir nalı, bir nal bir atı, bir at bir igidi, bir igid bir eli qurtarar. [[Azərbaycan atalar sözləri/Mərdlik və igidlik]]
* Biri tüpürsə — bir olar, el tüpürsə — göl olar. [[Tatar atalar sözləri]]

== D ==
* Dostu el olanın dövləti bol olar. [[Monqol atalar sözləri]]

== E ==
* El ağzı — çuval ağzı. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El ağzı faldır. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El ağzı ilə quş tutulmaz.&lt;ref&gt;Atalar sözü. (İkinci nəşri). Toplayanı, tərtib edəni və nəşrə hazırlayanı Əbülqasım Hüseynzadə. Bakı: Yazıçı, 1982, səh. 14&lt;/ref&gt;[[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El ağzı ilə şorba içilməz. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El ağzı torba deyil ki, büzəsən!&lt;ref&gt;Atalar sözü. (İkinci nəşri). Toplayanı, tərtib edəni və nəşrə hazırlayanı Əbülqasım Hüseynzadə. Bakı: Yazıçı, 1982, səh. 14&lt;/ref&gt;[[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El ağzı — yel ağzı.&lt;ref&gt;Atalar sözü. (İkinci nəşri). Toplayanı, tərtib edəni və nəşrə hazırlayanı Əbülqasım Hüseynzadə. Bakı: Yazıçı, 1982, səh. 14&lt;/ref&gt;[[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El ağzını bağlamaq olmaz. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El ağzını yığmaq olmaz, çəllək ağzını boğmaq. [[Türkmən atalar sözləri]]
* El arxası çəmən olar. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El atan daş dağdan aşar. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El atan daşa güc düşməz. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El ayranı yanğını soyutmaz. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El bir olsa zərbi kərən sındırar. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El çalan zurnanın səsi uzağa gedər. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El dəlisini çölə atmaz. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El el ilə, dəyirman yel ilə.&lt;ref&gt;Atalar sözü. (İkinci nəşri). Toplayanı, tərtib edəni və nəşrə hazırlayanı Əbülqasım Hüseynzadə. Bakı: Yazıçı, 1982, səh. 14&lt;/ref&gt;[[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El el ilə keçinmiş, qardaş qardaşla keçinməmiş.&lt;ref&gt;Atalar sözü. (İkinci nəşri). Toplayanı, tərtib edəni və nəşrə hazırlayanı Əbülqasım Hüseynzadə. Bakı: Yazıçı, 1982, səh. 14&lt;/ref&gt;[[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El elə sığışar, ev evə sığışmaz. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El elin aynasıdır. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El gözündən düşən boy atmaz. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El gözündən düşən gözsüz qalar. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El gücü, sel gücü. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El gücü, yel gücü, sel gücü. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El harda, sən də orda. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El içində ol, el içində öl.&lt;ref&gt;Atalar sözü. (İkinci nəşri). Toplayanı, tərtib edəni və nəşrə hazırlayanı Əbülqasım Hüseynzadə. Bakı: Yazıçı, 1982, səh. 14&lt;/ref&gt;[[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El içində — öl içində.&lt;ref&gt;Atalar sözü. (İkinci nəşri). Toplayanı, tərtib edəni və nəşrə hazırlayanı Əbülqasım Hüseynzadə. Bakı: Yazıçı, 1982, səh. 15&lt;/ref&gt;[[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El igidləri ilə tanınar.&lt;ref&gt;Atalar sözü. (İkinci nəşri). Toplayanı, tərtib edəni və nəşrə hazırlayanı Əbülqasım Hüseynzadə. Bakı: Yazıçı, 1982, səh. 14&lt;/ref&gt;[[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El keçən körpüdən qorxma, sən də keç. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El köçdü, oba qaldı. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El qapısı həm gec, həm güc açılar. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El oğrusuz, çöl qurdsuz olmaz. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El öz dəlisini tanıyar. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El sevəni aləm sevər. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El tikəni yel yıxa bilməz. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* El tutanı ər tutar, Ər atanı el atar. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* Elə arxalanan igidin, arxası yerə dəyməz. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* Eli dağlamaq olmaz, Ağzın bağlamaq olmaz. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* Elim — günüm olmasa, ayım — günüm doğmasın. [[Türkmən atalar sözləri]]
* Elimə qalsın, günümə qalmasın. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* Elin eybini saxlamayan, sənin də eybini saxlamaz. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* Elin gözü sərraf olar. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* Elin gücü bir olsa, düşməni dara çəkər. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* Elin işi ər əlində, ərin işi el əlində. [[Tatar atalar sözləri]]
* Elin oğlu yumurtaya qulp taxar. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* Ellərə gülən canım — indi olub el gülüncü. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]
* Elsiz dağ viranədir. [[Azərbaycan atalar sözləri/E]]

== H ==
* Hər kəsi el istəsə, bülənd olar, ucalar. [[Azərbaycan atalar sözləri/Vətən və el]]

== Ö ==
* Ölürsə yer bəyənsin, qalırsa el bəyənsin. [[Azərbaycan atalar sözləri/Ö]]

== P ==
* Palaza bürün, el ilə sürün. [[Azərbaycan atalar sözləri/P]]

== S ==
* Sirr açandan el qaçar. [[Azərbaycan atalar sözləri/Ehtiyat və sayıqlıq]]

== Y ==
* Yaman dil el dağıdar, yaman ayaq — yol. [[Türkmən atalar sözləri]]
* Yarından ayrılan yeddi il ağlar, elindən ayrılan ölüncə ağlar. [[Türkmən atalar sözləri]]

== İstinadlar ==
{{İstinad siyahısı}}

[[Kateqoriya:Mövzular]]</text>
      <sha1>ac3ljwm37t1hqnmmqdhulh1b5qczeqd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nikolay Berdyayev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11437</id>
    <revision>
      <id>206568</id>
      <parentid>194508</parentid>
      <timestamp>2026-06-09T20:51:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sortilegus</username>
        <id>46</id>
      </contributor>
      <origin>206568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16208" sha1="lwy7skeysm8tve0zl9qwmtbdy7a3qkh" xml:space="preserve">{{Şəxs}}
'''Nikolay Aleksandroviç Berdyayev''' (1874–1948) — rus dini və siyasi filosofu.
{{ABC}}

== A ==
* [[Allah]] Onun məqsədlərini yerinə yetirmək üçün bir dövlət istədi.
* Anarxizmdə mütləq həqiqət var və bunu onun dövlətin suverenliyinə və dövlət mütləqiyyətinin hər bir formasına münasibətində görmək lazımdır. … Anarxizmin dini həqiqəti ondan ibarətdir ki, insan üzərində olan hakimiyyətin günah və şər ilə bağlı olması, kamillik vəziyyəti insanın insan üzərində heç bir qüdrətinin olmadığı bir vəziyyətdir, yəni anarxiyadır. Allahın Padşahlığı azadlıqdır və belə bir gücün olmamasıdır… Allahın Padşahlığı anarxiyadır .
* Ateizm bizim üçün bir cəzadır, Allaha qul kimi münasibətimizdir.
* Azad insan inqilab edə bilər, amma qiyam qaldırmaz, çünki azad şəxs dövlətinin və vətəninin taleyi haqqında düşünür.
* Azad insan kölədən onunla fərqlənir ki, o özünü idarə etməyi bacarır, qəlbən kölə olan insan isə yalnız tabe olmağı və qiyam qaldırmağı bacarır.&lt;ref&gt;Mehman Kərimov. Müdrikliyə, ədalətə, uğura 40 çağırış. Bakı,2017. səh.7&lt;/ref&gt;
* Azadlıq Allahın dünya və insan üçün planının təməlində dayanır. Azadlıq pislik yaradır, lakin azadlıq olmadan yaxşılıq da yoxdur. Məcburi yaxşılıq yaxşı olmaz. Bu, azadlığın əsas ziddiyyətidir. Pislik etmək azadlığı yaxşılıq etmək azadlığının şərtidir. Sən pisliyi güclə yox edəcəksən, yaxşılığın azadlığına heç nə qalmayacaq. Buna görə də Allah şərin varlığını yox edir. Azadlıq həyatın faciəsini və həyatın iztirablarını doğurur. Ona görə də azadlıq sərt və sərtdir.
* Azadlıq hər şeydən əvvəl bərabərsizlik hüququdur.
* Azadlıq ilk növbədə özünüidarə deməkdir.

== B ==
* Bir xristianın həyatı özünü çarmıxa çəkməkdir.
* Burjuaziya iqtisadi gücə çox ciddi yanaşır və çox vaxt onu bütləşdirir.

== Ç ==
* Çox erkən gəldiyim aristokrat mühit mənə yad oldu. Onunla bağlı hər şey məni bezdirdi və onun bir çox xüsusiyyətlərini açıq-aşkar iyrənc hesab etdim. Uşaqlıqdan mən bir qurum olaraq dövlətə və hər cür hakimiyyətə qarşı nifrət hiss etmişəm. Yadımdadır ki, mən balaca bir uşaq kimi dövlət qurumunun oturduğu binaya, hətta ən məsum binaya yaxınlaşanda dərhal məni ən yüksək həyəcan vəziyyətinə salırdı. Hər bir dövlət qurumu, mənim gözümdə inkvizisiyanın kürsüsünə, onun hər bir nümayəndəsi isə bir ıslak oğlana çevrildi. Bir növ metafizik anarxist düşüncə tərzi məndə doğulub. Uşaqlıqda və gənclikdə mənə uyğun olduğu kimi bu gün də mənə uyğundur.

== D ==
* Dialektik materializm uyğunsuzluğun absurd birləşməsidir və buna görə də istər dialektika , istərsə də materializm qaçılmaz olaraq yox olur . Lakin sovet fəlsəfəsindəki ümumi xətt mexanizm bidətliyi (dialektikanın yox olması) ilə idealist dialektikanın bidətliyi (materializmin yox olması) arasında özünü təsdiqləyir. Bu, Leninin daha da inkişaf etdirdiyi klassik, inqilabi dialektik materializmdir. Lenin idealizmdə həqiqətin şişirdilmiş hissəsini qəbul edirdi. Həqiqətin bu hissəsi dialektikadır. Pravoslav sovet fəlsəfəsi bir araya sığmayanları birləşdirməyə çalışmalıdır… O [Marksizm-Leninizm] daim dialektikadan vulqar materializmə, sonda nifrət etdiyi mexanizmə doğru sürüşür. Əks halda ola bilməz. Dialektik materializm qeyri-mümkündür və nəticədə dialektika ilə materializm arasında daimi qarşıdurma yaranır.
** [[wikilivres:Генеральная линия советской философии и воинствующий атеизм|Генеральная линия советской философии и воинствующий атеизм]],1932 * Dostoyevski təkcə böyük rəssam, psixoloq rəssam deyil və onun yaradıcılığının unikallığını burada axtarmaq lazım deyil, Dostoyevski böyük mütəfəkkirdir.
* Dövlət yer həyatını cənnətə çevirmək üçün deyil, nəhayət cəhənnəmə çevrilməsinin qarşısını almaq üçün mövcuddur.
* Düşünmək sirli bir fəaliyyətdir, dünyanı dəyişdirir.

== E ==
* Etika fəlsəfədə mərkəzi yer tutur, çünki o, günahla, xeyirin və şərin mənşəyi və əxlaqi dəyərlərlə məşğul olur. Və bu problemlər ümumbəşəri əhəmiyyət kəsb etdiyindən, etikanın sferası ümumiyyətlə nəzərdə tutulduğundan daha genişdir. Məna və dəyərdən bəhs edir və onun vilayəti yaxşı ilə şərin fərqinin çəkildiyi, qiymətləndirmələrin aparıldığı və məna axtarıldığı dünyadır.
* Etiraf etmək lazımdır ki, insan məhdud və nisbi dünyəvi həyatında yalnız başqa bir həyata, qeyri-məhdud, mütləq, əbədi inandığı zaman gözəl və qiymətli olanı yarada bilər. Bu, onun varlığının qanunudur. Bu fani həyatla hər hansı digər əlaqə istisna olmaqla, təsirli enerjinin tükənməsi və insanı yararsız və səthi edən özündən razılıq ilə nəticələnir. Yalnız sonsuz və əbədi həyatın dərinliklərində kök salmış ruhani insan əsl yaradıcı ola bilər. Lakin humanizm ruhani insanı inkar etdi, əbədi olanı müvəqqətiyə verdi və yerin məhdud hüdudları daxilində təbii insanın yanında dayandı.

== Ə ==
* Ən böyük ateistlər Allahın yer üzünə göndərdiyi ən böyük möminlərdir. Onların gəlişində məqsəd inançı, etiqadı cəmiyyətin yeni inkişaf tələbatına uyğunlaşdırmaq, köhnəlmiş nimdaş, çürük imkanlardan imtina etməyə kömək etməkdir.

== F ==
* Fəlsəfədə peyğəmbərlik ünsürü var… Əsl, filosof adlanan insan təkcə dünya haqqında bilik deyil, həm də dünyanın dəyişməsini, təkmilləşməsini, yenidən doğulmasını istəyir.

== H ==
* Hər bir xalq haqqında onun tənəzzül dövrləri əsasında deyil, yüksəliş çağları əsasında fikir yürütmək lazımdır.&lt;ref&gt;Ağıla və qəlbə işıq saçan sözlər. Bakı, 2014. səh.190&lt;/ref&gt;

== X ==
* Xalq kəmiyyət deyil, keyfiyyətdir.
* Xalq o zaman yetkinlik səviyyəsinə çatır ki, özünü idarə etməyi bacarır.
* Xalqların qardaşlığının yaradılması ictimai təşkilatla həll olunmayan mənəvi bir vəzifədir. O, mücərrəd-ümumi assosiasiyanı deyil, insanların və xalqların fərdiliyini nəzərdə tutur.
* Xristianlıqda insana münasibətdə ikilik var. Bir tərəfdən insan yıxılmış və günahkar bir varlıqdır, təkbaşına ayağa qalxa bilmir, azadlığı zəifləyir, təhrif olunur. Amma digər tərəfdən, insan Allahın surəti və bənzəridir, yaradılışın zirvəsidir, o, padşahlığa çağırılır, Allahın Oğlu insan oldu və Onda əbədi insanlıq var. Allahın əbədi insanlığında insanla Tanrı arasında mütənasiblik vardır. Bu mütənasiblik olmadan vəhyin mümkünlüyünü anlamaq mümkün deyil. Vəhy təkcə aşkar edənin deyil, həm də vəhyi qəbul edənin fəaliyyətini nəzərdə tutur. İkiqatdır.

== İ ==
* İqtisadiyyat insan həyatının sadəcə şərti və vasitəsidir, lakin onun məqsədi, ən yüksək dəyəri və müəyyənedici səbəbi deyil.
* İnqilabçılar gələcəyə sitayiş edirlər, amma keçmişlə yaşayırlar.
* İnsan həqiqəti dərk etməsə azad ola bilməz.
* İnsanın qardaşlığı insanların və insan cəmiyyətlərinin təbii halı ola bilməz. Təbiətdə insan insanın qardaşı deyil, canavardır və insanlar bir-birinə qarşı şiddətli mübarizə aparırlar.
* İnsanlara məhəbbətdən və onların qayğısına qalmaqdan deyil, öz nəfsinin xilası üçün edilən yaxşılıqlar heç də yaxşı deyil. Sevgi olmayan yerdə yaxşılıq da yoxdur.
* İnsanların qardaşlığı insanların və insan cəmiyyətlərinin təbii halı ola bilməz. Təbiətdə insan insanın qardaşı deyil, canavardır və insanlar bir-birinə qarşı şiddətli mübarizə aparırlar.&lt;ref&gt;[https://citaty.su/category/druzhba]Цитаты и афоризмы.&lt;/ref&gt;
* İntihar ölümü ələ salmaqdır.

== Q ==
* Qadınlar illüziya yaratmaq, əslində olduqlarından fərqli olmaq üçün qeyri-adi bir qabiliyyətə malikdirlər.
* Qədim dünyanın süqutu və xristianlığın meydana çıxması dövründə qədim Maarifçilik və qədim sivilizasiyanın prinsiplərini müdafiə etmək &quot;mürtəce&quot; idisə, &quot;proqressiv&quot; və hətta &quot;inqilabi&quot; həmin mənəvi prinsipləri müdafiə edirdi. Sonralar orta əsr mədəniyyətində qələbə çaldı. Yaradıcılıq hərəkatı, o dövrlərin ruhunun inqilabı &quot;qaranlıq dövrlərə&quot; gətirib çıxardı. Qədim dünyanın son vətəndaşları, sonuncu yazıçı və filosofları deyil, əsl ruhani hərəkatın adamları olan kilsənin müəllimləri və Ataları idi. Dağılan və dağılan köhnə dünya, geri dönüş ola bilməz, məhz rasionalist Maarifçiliklə müasir dünya, fərdiyyətçilik və humanizmlə, liberalizm və demokratizmlə, şanlı milli monarxiyalarla və imperialist siyasətlə, dəhşətli sənaye-kapitalist iqtisadiyyat sistemi ilə, qüdrətli texnologiya və aşkar fəthlər və firavanlıqla, iyrənc və hədsiz həyata ehtirasla, ateizm və ürəksizliklə, amansız sinfi mübarizə və dövrün tacı kimi sosializmlə. Biz &quot;Köhnə dünyanı inkar edək&quot; inqilabi mahnının sözlərini oxumağa hazırıq, &quot;köhnə dünya&quot;nı məhvə məhkum olan müasir dünya kimi başa düşürük.
* Qərbin heç bir yerində 19-cu əsrin ikinci yarısında bütün rus təfəkkürünün həsr olunduğu bu qədər özünəməxsus formada &quot;zəka və insanlar&quot; problemi mövcud deyil, çünki Qərbdə əslində nə &quot;zəka&quot; var, nə də &quot;insanlar&quot;. &quot;sözün rus mənasında.
* Qiyam köləliyin astar üzüdür.

== M ==
* Məhəbbət, sanki, şər ehtirasları yaradıcı ehtiraslara çevirmək qabiliyyətinə malik olan universal həyat enerjisidir.
* Məhəbbət həmişə başqasına doğru yoldur.&lt;ref&gt;Aforizmlər: seçilmişlərdən seçilmişlər. Prof. Dr. Səlahəddin Xəlilovun təqdimatında, Bakı: Çaşıoğlu, 2012, səh. 203&lt;/ref&gt;
* Məni azadlıq filosofu adlandırırlar. Bəzi sağçı iyerarxiya mənim haqqımda deyirdi ki, mən &quot;azadlığın qulu&quot;yam. Həqiqətən, azadlıq hər şeydən çox sevdiyim bir şeydir. Mən azadlıqdan gəlirəm. O, müəyyən mənada mənim anamdır. Mənim üçün azadlıq ilkin vəziyyətin xüsusi bir növüdür. Mənim bir filosof kimi orijinallığım ondan irəli gəlir ki, mənim fəlsəfəmin əsası varlıq deyil, azadlıqdır. Mənə elə gəlir ki, heç bir filosof bunu mənim kimi radikal şəkildə etmir. Dünyanın sirri azadlıqdadır.
* Möcüzə gözləmək rus xalqının ən zəif cəhətlərindən biridir.

== O ==
* Obyektiv reallıq yoxdur. Ancaq şüurun yalnız illüziyası var, yalnız ruhun yaratdığı gerçəkliyin obyektivləşdirilməsi var. Həyatın mənşəyi yaradıcılıqdır, azadlıqdır; şəxsiyyət, subyekt və ruh isə həmin mənşəyin nümayəndələridir, lakin təbiət, obyekt deyil.

== P ==
[[Fayl:Nikolay Berdyaev.jpg|thumb|Pravoslavlığın dövlət mütləqiyyəti ilə birləşməsi yerin İlahiliyinə, bəşəriyyətin yer üzündəki gələcəyinə inamsızlıq zəminində baş verdi; Pravoslavlıq insana və bəşəriyyətə inanmadığına, dünyaya nihilist münasibətinə görə torpağı dövlətin əlinə verdi. Pravoslavlıq yer üzündə insan həyatının dini nizamlanmasına inanmır və o, öz ümidsiz bədbinliyini dövlət hakimiyyəti tərəfindən zorla nizamlanması çağırışı ilə kompensasiya edir.]]
* Pravoslavlığın dövlət mütləqiyyəti ilə birləşməsi yerin İlahiliyinə, bəşəriyyətin yer üzündəki gələcəyinə inamsızlıq zəminində baş verdi; Pravoslavlıq insana və bəşəriyyətə inanmadığına, dünyaya nihilist münasibətinə görə torpağı dövlətin əlinə verdi. Pravoslavlıq yer üzündə insan həyatının dini nizamlanmasına inanmır və o, öz ümidsiz bədbinliyini dövlət hakimiyyəti tərəfindən zorla nizamlanması çağırışı ilə kompensasiya edir.

== R ==
* Rus xalqı son dərəcə qütbləşmiş bir xalqdır, yəni əksliklərin birləşməsidir. O, heyran və məyus ola bilər, ondan həmişə sürprizlər gözləmək olar, o, güclü sevgi və güclü nifrət ruhlandırmaq qabiliyyətinə malikdir.
* Rus torpağı ilə rus ruhunun böyüklüyü, hüdudsuzluğu, sonsuzluğu, fiziki coğrafiya ilə mənəvi coğrafiya arasında uyğunluq var. Rus xalqının ruhunda rus düzündə olduğu kimi eyni hədsizlik, hüdudsuzluq, sonsuzluğa həvəs var.

== S ==
* Sevgi həmişə haramdır. Qanuni sevgi ölü sevgidir. Qanunilik yalnız adi olanlar üçün mövcuddur, sevgi isə adidən çıxır.
* Sevgidə despotizm və köləlik var. Ən despotik isə qadın sevgisidir, özü üçün hər şeyi tələb edir!
* Sevgimiz həmişə nifrətimizdən güclü olmalıdır. Biz Rusiyanı və rus xalqını inqilaba və bolşeviklərə nifrət etdiyimizdən daha çox sevməliyik.
* Sonu yaxınlaşan müasirlik İntibah dövründə yaranmışdı. Biz bu gün İntibah dövrünün sonunun şahidiyik.

== Ş ==
Şərə qalib gələn xeyir, şərə rast gəlməyən xeyirdən qüdrətlidir.&lt;ref&gt;Aforizmlər: seçilmişlərdən seçilmişlər. Prof. Dr. Səlahəddin Xəlilovun təqdimatında, Bakı: Çaşıoğlu, 2012, səh. 83&lt;/ref&gt;

== T ==
* Tarix nəinki zamanda baş verir və nəinki zamanın mövcudluğunu nəzərdə tutmur, onsuz mövcud deyil, həm də tarix əbədi və zamanın davamlı mübarizəsidir.

== U ==
* Utopiyalar əvvəllər düşünüldüyündən reallaşmağa daha yaxın görünür. Və burada biz bu gün yeni və ən narahatedici sualla üz-üzəyik: onların son reallaşmasından necə qaça bilərik? Utopiyalar həyata keçirilə bilər. Həyat onların yolu ilə gedir. Ancaq bəlkə də yeni bir dövr gəlir, ziyalıların və savadlı təbəqənin utopiyadan qurtulmağın və utopik olmayan, daha az &quot;mükəmməl&quot; və daha azad bir cəmiyyətə qayıtmağın bir yolunu tapacağı bir dövr gəlir.

== Y ==
* Yeni dini şüur ​​dünyaya və bəşəriyyətə qarşı nihilist münasibətə qarşı ayağa qalxır. Əgər dini dirçəliş mümkün olarsa, yalnız o zaman bu torpaqda dünyəvi mədəniyyətin və yer üzünün azadlığının dini mənasının açılması, bəşəriyyət haqqında həqiqətlərin üzə çıxması baş verəcəkdir. Yeni dini şüur ​​üçün Tanrının iradəsinin bəyanı bununla birlikdə insanın hüquqlarının bəyanı, bəşəriyyətin daxilində İlahi olanın aşkarlanmasıdır. Biz Allahın həqiqətinin obyektivliyinə, kosmik qüdrətinə, Tanrıya görə bəşəriyyətin yer üzündəki taleyini istiqamətləndirmək imkanına inanırıq. Bu, əsl teokratiyanın, istər saxta demokratizm üzərində, istər insan iradələrinin kəmiyyət kollektivliyinin apofeozu, istərsə də yalançı teokratizm üzərində qələbəsi olacaq, — Sezaropapizm (Sezaropapizm — həmçinin Sezarepizm (latınca caesar — &quot;Sezar&quot; və latınca papa – &quot;papa&quot;) 19-cu əsrin Latın, Romano-German, Qərbi Avropa, Roma Katolik tarixşünaslığı tərəfindən imperiya hakimiyyəti ilə imperiya arasında bu cür münasibətləri ifadə etmək üçün təqdim edilmiş termindir. Xristian İmperiyasında dövlət başçısının (imperatorun) kilsənin başçısı hesab edildiyi kilsə, həm də siyasi sistem) daxilində insan iradəsinin bütün apoteozları (apoteoz — hər hansı bir şəxsiyyəti ilahiləşdirmə, tərifləmə). Məsih çarın və ya baş keşişin simasında insan vikarlığına malik ola bilməz. O, Özü Çar və Baş Kahindir və O, dünyada padşahlıq edəcəkdir. &quot;Sənin Padşahlığın gəlsin, Sənin iradən göydə olduğu kimi yerdə də yerinə yetsin&quot;.

== İstinadlar ==
[[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]]
[[Kateqoriya:Filosoflar]]
[[Kateqoriya:1874-cü ildə doğulanlar]]
[[Kateqoriya:1949-cu ildə vəfat edənlər]]</text>
      <sha1>lwy7skeysm8tve0zl9qwmtbdy7a3qkh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Periandr</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11809</id>
    <revision>
      <id>206567</id>
      <parentid>200824</parentid>
      <timestamp>2026-06-09T20:48:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sortilegus</username>
        <id>46</id>
      </contributor>
      <origin>206567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1830" sha1="s1qi3t9fxznl3wtg2o561sinoxio0zk" xml:space="preserve">{{Şəxs}}
'''Korinfli Periandr''' (e.ə. VII əsr, Korinf – e.ə. 583, Korinf) — yunan filisofu, Yunanıstanın yeddi müdrikindən biri.
{{ABC}}

== A ==
* Ayrılıqda yaşamağı və təklikdə düşünməyi öyrənin.
* Azadlıq nədir? — Təmiz vicdan.

== Ç ==
* Çox tələsmək [[təhlükə]]lidir.

== D ==
* Demokratiya istibdaddan yaxşıdır.
* Dostlara və bədbəxtlikdə dəyişməz olun.&lt;ref&gt;[https://citaty.su/category/druzhba] Цитаты и афоризмы.&lt;/ref&gt;
* Düşməninizdən danışanda bir gün onun dostu ola biləcəyinizi unutmayın.

== Ə ==
* Əgər sən pis iş üçün söz vermisənsə, öz vədinə əməl etməyə bilərsən və bu sənin şərəfinə əsla ləkə gətirməz.
* Ən kiçik şeydəki ən böyük şey — insan bədənindəki nəcib bir ürək.

== K ==
* Kim sakit idarə etmək istəyirsə, özünü nizə ilə deyil, ümumi sevgi ilə qorusun.

== Q ==
* Qəzəbini boğ.&lt;ref&gt;&quot;Hikmət xəzinəsindən incilər&quot; Bakı, 2009.&lt;/ref&gt;

== Ö ==
* Özünüzü valideynlərinizə layiq göstərin.

== P ==
* Pas dəmiri yeyən kimi, paxıllıq da insanın qəlbini yeyir.&lt;ref&gt;Aforizmlər: seçilmişlərdən seçilmişlər. Prof. Dr. Səlahəddin Xəlilovun təqdimatında, Bakı: Çaşıoğlu, 2012, səh. 83&lt;/ref&gt;

== S ==
* Səhv edirsinizsə, düzəldin.
* Sirləri bölüşməyin.

== Ş ==
* Şəhvətlər keçicidir, fəzilətlər ölməzdir.

== V ==
* Vətən uğrunda ölməyə hazır ol.

== Y ==
* Yalnız günah işləyənləri cəzalandırmayın, həm də günah işlətmək istəyənlərin qarşısını almağa çalışın.

== Z ==
* Zamana inanmayın.

== İstinadlar ==
[[Kateqoriya:Əlifba sırasına görə şəxslər]]
[[Kateqoriya:E.ə. 585-ci ildə vəfat edənlər]]
[[Kateqoriya:E.ə. VII əsrdə doğulanlar]]
[[Kateqoriya:Yunan filosoflar]]</text>
      <sha1>s1qi3t9fxznl3wtg2o561sinoxio0zk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kateqoriya:1412</title>
    <ns>14</ns>
    <id>16410</id>
    <revision>
      <id>206571</id>
      <timestamp>2026-06-10T05:09:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>637</id>
      </contributor>
      <comment>Səhifə &quot;{{Vikianbar kateqoriyası|1412}}  [[Kateqoriya:1410-cu illər|*02]] [[Kateqoriya:İllər|1412]]&quot; məzmunu ilə yaradıldı</comment>
      <origin>206571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="95" sha1="dleaetraypjcwsgbztov74xgupnatse" xml:space="preserve">{{Vikianbar kateqoriyası|1412}}

[[Kateqoriya:1410-cu illər|*02]]
[[Kateqoriya:İllər|1412]]</text>
      <sha1>dleaetraypjcwsgbztov74xgupnatse</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kateqoriya:E.ə. 585-ci ildə vəfat edənlər</title>
    <ns>14</ns>
    <id>16411</id>
    <revision>
      <id>206572</id>
      <timestamp>2026-06-10T05:13:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>637</id>
      </contributor>
      <comment>Səhifə &quot;{{Vikianbar kateqoriyası|585 BC deaths}}  [[Kateqoriya:E.ə. 585|Vəfat edənlər]] [[Kateqoriya:Vəfat illərinə görə şəxslər|-9414]] [[Kateqoriya:E.ə. 580-ci illərdə vəfat edənlər]]&quot; məzmunu ilə yaradıldı</comment>
      <origin>206572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="196" sha1="k1da81mu94upgyhigj9zhr6m3863owl" xml:space="preserve">{{Vikianbar kateqoriyası|585 BC deaths}}

[[Kateqoriya:E.ə. 585|Vəfat edənlər]]
[[Kateqoriya:Vəfat illərinə görə şəxslər|-9414]]
[[Kateqoriya:E.ə. 580-ci illərdə vəfat edənlər]]</text>
      <sha1>k1da81mu94upgyhigj9zhr6m3863owl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kateqoriya:E.ə. 360-cı illərdə vəfat edənlər</title>
    <ns>14</ns>
    <id>16412</id>
    <revision>
      <id>206574</id>
      <timestamp>2026-06-10T05:15:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Araz Yaquboglu</username>
        <id>637</id>
      </contributor>
      <comment>Səhifə &quot;{{Vikianbar kateqoriyası|360s BC deaths}}  [[Kateqoriya:E.ə. 360-cı illər|Vəfat edənlər]] [[Kateqoriya:E.ə. IV əsrdə vəfat edənlər]]&quot; məzmunu ilə yaradıldı</comment>
      <origin>206574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="145" sha1="muk41tc8ueidqxv7m2ex5vmenvxxbvt" xml:space="preserve">{{Vikianbar kateqoriyası|360s BC deaths}}

[[Kateqoriya:E.ə. 360-cı illər|Vəfat edənlər]]
[[Kateqoriya:E.ə. IV əsrdə vəfat edənlər]]</text>
      <sha1>muk41tc8ueidqxv7m2ex5vmenvxxbvt</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>