Wikipedia
bclwiki
https://bcl.wikipedia.org/wiki/Panginot_na_Pahina
MediaWiki 1.47.0-wmf.12
first-letter
Medio
Espesyal
Olay
Paragamit
Olay kan paragamit
Wikipedia
Olay sa Wikipedia
Ladawan
Olay sa ladawan
MediaWiki
Olay sa MediaWiki
Plantilya
Olay sa plantilya
Tabang
Olay sa tabang
Kategorya
Olay sa kategorya
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Wikipedia:Lua
4
15097
307629
307617
2026-07-25T12:30:05Z
Nimmzo
32112
/* "Kamusta, kalibutan!" in Lua */ /* Debug console: Magsugod pag-adal nin Lua */ /* Subok sang unit */ Fixed typo
307629
wikitext
text/x-wiki
{{WikiProject Lua header}}
{{Information page}}
{{Namespaces}}
Ang [[Lua (programming language)|Lua]] amo ang programming language nga yara na subong, paagi sa [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga extension sang MediaWiki, sa Wikipedya.<br />
Pwede na isulod ang Lua nga code sa wiki templates pinaagi sa paggamit sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga kapasidad sang Scribunto.<br />
Ini nga extension nagasuporta sang Lua 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}}.
== "Kamusta, kalibutan!" in Lua ==
Ang source code sang Lua gin-a-imbak sa isa ka pahina nga may prefix nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>Module:</syntaxhighlight> (halimbawa, [[Module:Bananas]]). Tapos, ini nga mga indibidwal nga module ginagamit (ginapadul-ong ng code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>) sa mga pahina sang template (halimbawa, [[Module:Bananas/doc]] nagagamit sang code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|hello}}</syntaxhighlight> para ihatag ang teksto nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>).
Ang mga module ginapatakod sa normal nga mga pahina sang wiki gamit ang <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga parser function. Ang syntax sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> pareho sang template syntax, pero may yara sang indi pareho nga mga detalye. Ang pinakamahalaga nga kalainan amo nga kinahanglan mong isurat ang isa ka ''ngalan sang function''.
Ang function amo ang isa ka set sang mga instruksiyon nga nagatanggap sang mga input values, ginaproseso ini, kag nagabalik sang isa ka output value.<ref>Pwede man kita nga magbalik sang multiple nga output values, pero ang mga function nga nagabuhat sini indi kasagaran nga gusto nga ma-access gikan sa mga pahina sang wiki.</ref> Ini pareho gid sang ginahimo sang template: ginahatagan mo ini sang mga argumento, ginaproseso niya ini, kag makuha mo ang resulta. Pero pwede ka magtukod sang madamo nga functions sa isa ka Lua module, samtang isa ka template lang ang pwede nimo ma-define sa isa ka pahina.
Saka, indi nimo pwede padaku-on basta lang ang Lua module direkta—ang pwede lang amo ang padaku-on ang isa sa mga function sang module. Ang module amo lang ang container para sa mga function, kag indi ini mismo ang nagahimo sang bisan ano sa kaugalingon. Tungod sini may duha ka rason nga kinahanglan ta mag-input sang ngalan sang function:
# Indi ta pwede padaku-on ang module nga nag-inusara lang.
# Kung wala kita magtumukoy sang function name, indi mahibal-an sang Lua kon ano nga function ang gusto naton ipatakod.
Ang pinaka-simple nga paagi para padaku-on ang isa ka module gikan sa isa ka pahina sang wiki amo ini:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangModule|ngalanSangFunction}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Simple nga script, nagahatag sang isa ka function lang nga wala sing mga argumento.
Pwede ta padaku-on ang [[Module:Bananas]] sa paagi nga ini, nga may isa ka function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight>.
Indi mo kinahanglan mag-install ukon mag-save sang bisan ano.
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
# Idikit ang sunod nga tawag sa umpisa sang isa ka bag-o nga linya sa imo nga pahina sang User:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas|hello}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="3">
<li>Clik "<code>Pasirip</code>". Ang tawag sang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa [[Module:Bananas]] mapapalitan sang sunod-sunod nga ini:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
Hello, world!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Kon pamamangkot, i-click ang <code>Leave</code>.</li>
<li>Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
== Debug console: Magsugod pag-adal nin Lua ==
Ang Lua Scribunto <code>Debug Console</code> sangin ligtas, pakigsaboy-pakigbugto kag pangkatuto sang Lua sa Wikipedya.
# I-click ang <code>Baguhon an source</code> sa [[Module:WikidataIB]] nga pahina.
# Paligid sa pinakamaangub sang pahina paing sa bahin nga <code>Debug console</code>.
# I-paste ang komento kag ang pagtawag sa <span style="color:#86888c;">abo</span> nga input box (sa ibabaw sang buton nga <code>Clear</code>).
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
--[[Ang imo pirmi nga Lua nga Hello World-like program]]--
print("Malipayong pag-abot sa " .. _VERSION .. "!") -- Pagsagka sang bersyon sang Lua kag `..`
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Baluan {{key press|Enter}} isa ka beses para patuyuan ang duha ka Lua command''s''.</li>
<li>Ang resulta magpakita sa ubos sang linya sang Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> nga command:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Malipayong pag-abot sa Lua 5.1!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="6">
<li>Pindota ang {{key press|Up}} <code>Pataas nga arrow</code> para ikot ang una nga mga Lua command.</li>
<li>Sa mapusible, i-click ang <code>Clear</code> para limpyohan ''lamang'' ang <code>Debug Console</code>;<br />ang Lua editor sa ibabaw mananatiling '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
; HTML generator sa Debug console
Tawga ang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa <code>Module:</code>Bananas:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modKamusta = require('Module:Bananas') -- i-load ang module sa Debug console
print(modKamusta.hello()) -- magpakita sang "Hello World!"
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Hello World!
</syntaxhighlight></blockquote>
; Function nga pareho sang identidad
<code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy>
-- #if yesno kung kaya nga i-balikan ang input parameter
local yesno = require('Module:Yesno')
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('dai'), "Iyo", 'dai'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=5>
Yes
dai
</syntaxhighlight></blockquote>
# Isara ang protektado nga <code>Module:</code>WikidataIB nga mananatiling '''un''' kung nabag-o.
=== Paggamit sang mga argumento ===
Ang mga argumento ginapasa sa mga module sa pareho nga paagi sang ila pagpasahan sa mga template. Pero pakigatiman, nga ang teksto pagkahuman sang una nga "pipe" (|) nga karakter ang ginikanan palagi sang ngalan sang function; ang una nga positional argument amo ang teksto pagkatapos sang ''ikalawa'' nga pipe.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangMod|ngalanSangFnc|positionalNgaArg1|arg2|pinangarananNgaArg=halaga}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapakita kon paano ma-access kag magamit ang mga parameter.
Sa [[Module:BananasArgs]], ang <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> nga function nag-greet sang nagkalain-lain nga tawo depende sa una nga positional argument.
Ang BananasArgs may yara man sang function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>count_fruit</syntaxhighlight> nga nagagamit sang mga named arguments <code>bananas</code> kag <code>apples</code> para ihambal kon pila ka saging kag pila ka mansanas ang yara kita. Mahimo ini patakdon sini nga paagi:
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1,3 copy>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</blockquote>
Kadaghanan sang mga module may yara sang pahina sang dokumentasyon nga nagakahulag sang ano nga mga argumento ang pwede magamit kag ano ang mga epekto nila.
== Mangaro sang script ==
Bumisita sa '''[[:en:Wikipedia talk:Lua]]''' para maghangyo sang bulig sa pag-aram sang Lua script para maghimo sang partikular nga buruhaton sa Wikipedya o sa iba pa nga Wikimedia Foundation nga proyekto.
== Kasaysayan ==
[[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Magic words]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], ginhisgutan sang mahabang panahon ang wiki scripting language (JavaScript kontra Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], ginhimo ni Tim ang [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga may pauna nga suporta para sa Lua.
Ginhisgutan ini sang mga katuigan. Naka-install ang Lua sa 2012 para sa testing sa [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], nga may bukas nga imbitasyon sa tanan nga mga editor nga mag-eksperimento sa pag-develop sang mga Lua modules. Naka-install ang Lua sa English Wikipedya sang Pebrero 2013, pagkatapos sang testing sa mediawiki.org kag Wikimedia test wikis.
== Tungkol sa Lua ==
Magkakita rin Maikling presentasyon ni Brad Jorsch para sa mas klaro nga halimbawa kung paano [[:file:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|i-konvert ang wikitext template]] ngadto sa Lua module.
Ang Lua kay a [[scripting language]] nga magagamit pag-aralan ang data, magkwenta sang mga expression, kag mag-format sang resulta gamit ang functions o [[object-oriented programming]]. Maskin ang ara sang iban nga Lua script puwede ipabilin nga simple, para sa sayon nga pagsabat, ang Lua nagtugot sang mas komplikado nga mga estruktura pareho sang tables, dynamic functions, kag [[associative array]]s diin ang index nga [[subscript]]s pwede maging mga pulong kag mga index number.
Ang Lua nagpapalab-ot man sang [[recursion]] sang re-nested functions, gani kinahanglan magpili sang pag-amping para indi mag-ampon sang sobra nga ka-komplikado nga indi masabtan sang sang iban nga mga gumagamit kag paano mag-maintain sang Lua module.
Ang sunod amo ang halimbawa sang Lua source code para sa sini nga function nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>:
<syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4>
--[[Module:Bananas]]--
local p = {} -- I-initialize (p)ackage table
-- Para sa unit tests, tan-awa [[Module:Bananas/testcases]]
function p.hello()
return "Hello, world!" -- nagabalik "Kamusta, kalibutan!"
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Ang iban nga sample sang Lua gin-highlight sang tag <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> nga ginbutang palibot sang Lua source code.
Para sa mga panuto kung paano gamiton ang Lua sulod sang MediaWiki (kag amo man sa Wikipedya), tan-awa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]].
== Subok sang unit ==
May nagagamit nga framework para sa unit testing sang mga Lua script sa Wikipedya sa [[Module:UnitTests]]. Nagapahalin ini sa imo nga subokan ang imo script gamit ang ginpili nga mga input, kag patunayan nga ang gina-expect nga output ang ginaproduce. Mapuslan gid ang unit tests sang partikular sa dali nga pagdiskubre sang mga regression, kay ang mga pagbabago sa script nagapati sang bag-o (o daan) nga mga problema.
Sang kasapukan, ang unit tests para sa module pareho sang [[Module:Bananas]] ginaplastar sa [[Module:Bananas/testcases]], kag ginapatuman sa [[Module talk:Bananas/testcases]] paagi sa:
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
<blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="2"><li>Clik "<code>Pasirip</code>"</li></ol>
<blockquote>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</blockquote>
<ol start="3"><li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' nabag-o.</li></ol>
Ang mga pamaagi sang test dapat magsugod sa <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>'''.
<syntaxhighlight lang="lua">
--[[Module:Bananas/testcases]]--
local p = require('Module:UnitTests') -- I-initialize (p)ackage table
-- Clik ang Pag-urulay para magpatuman sang mga test.
function p:test_hello() -- Unit tests para sa [[Module:Bananas]].
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Para sa listahan sang tanan nga modules nga nagagamit sang unit tests, tan-awa sa [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests]].
May-ada man alternative nga unit testing framework [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|ginagamit]] nga ginatawag [[:en:Module:ScribuntoUnit]], nga naggikan sa Hungarian Wikipedya. Sa pareho nga mga bahin (feature-wise) pareho man ini gid sa [[Module:UnitTests]], pero may-ada ini sang nagkalain-lain nga estilo sa pagsulat (coding style), kag nagahabol sang mga tinuod nga error nga ginakaptan paagi sa [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#pcall|protected calls]]. May-ada man ini sang pamaagi para sa pagpares sang mga float sa sulod sang ginhatag nga eksaktong anggulo (precision).
== Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya ==
Sa tibuok: Ang Lua kay pwede lang makadawat sang input bilang mga text string nga ginapatala sa <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> kag halin sang iban nga maakuha pinaagi sa <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> kag <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Ang output sang Lua indi ginaproseso sa una maliban kon ang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ginatawag gid sang klaro, sangto nga ang mga pagtawag sang template kag mga parser function sa output indi magatrabaho sang husto.
Ang tanan nga Lua sa sulod sang pahina limitado sa 10 segundos nga CPU time (pwede mo tan-awon sa source code sang ginrender nga pahina para makita kon daw ka tagal ang template o module sang nag-parse).
Kag may kaugnayan sa standard nga Lua, ang Lua sang Scribunto ligtas (kita sa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences_from_standard_Lua|Mga kalainan sa karaniwang Lua]]).
=== Mga limitasyon sa input sang Lua ===
Ang mga programa ginapadagan ra sang page nga "gin-aproseso" (sang ginbag-o ini o sang ginbag-o man ang page nga iya ginakomponar, ukon gin-preview), indi kada beses nga ginapanood mo ang output. Busa wala sing sayon nga Lua module nga magtugot sa imo nga magtype sang temperatura sa Fahrenheit sa sulod sang isang input box kag makatanggap sang katumbas nga temperatura sa Celsius sang pagpitok mo sang isang button, o nga magtugot sa imo nga i-click ang isa ka bahin sang gin-visualize nga Mandelbrot set sa page para mapalaparan ini kada beses nga gusto mo. Kinahanglan may ara sing tinuod nga Wiki page (ukon bisan pa ang page nga imo ginasubmit para sa preview) nga naglalaman sang input data.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang input nga Lua pwede makadawat sang bisan ano nga transcludeable text page sa Wikipedya. Ini ''wala'' naga-apil sa graphics files (maskin [[Scalable Vector Graphics|SVG]] files, bisan pa nga ini text gid, maliban kung i-cut and paste mo ini papunta sa isang Wiki text page), ang lista sang mga page nga ginatan-aw sa sulod sang kategorya, kag ang nilalaman sang dai-pwedeng i-transclude mga espesyál nga pahina.
=== Wikitext ===
Ang mga madalas nga na-ti-traus sa Wikipedya headers na may tago nga code pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> nga mahimo man kinahanglan hubaron para mabulabog sila nga ma-parse ma’ayo.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(string.reverse("UNIQ"))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2>
QINU
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang mga wikilink han [[Wikipedia:Pipe trick|type]] <code><nowiki>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> indi magagamit kung ibalik sugad nga output—kinahanglan isurat sugad nga klaro kag direkta pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>.
Iba pa nga pre-save transforms, pareho han pag-ilis han <code><nowiki>~~~~</nowiki></code> para maging mga signature, mabo-bolsok man nga indi maproseso. Ang template transclusions, parser function calls, kag variable substitutions (nga bisan ano nga may <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) indi mapoproseso, kag diri man mapoproseso ang mga tag pareho sin {{tag|ref|o}} o {{tag|nowiki|o}}.
== Pagmarka sang na-convert nga mga plantilya ==
{{lua|Module:Bananas}}
Pakibutang ang {{tl|lua}} nga template sa subpage han dokumentasyon sang tanan nga mga plantilya nga nagagamit sang Lua. Mahihimo ini nga mas klaro nga maipahayag ang paggamit sang Lua kag ang mga pag-convert sang plantilya.
== Tan-awa man ini ==
* [[Espesyal:PrefixIndex/Module:]] lista sang mga module sang Lua
* Listahan sang mga [https://bcl.wikipedia.org/wiki/Espesyal:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=0&size-mode=min&size=/#:~:text=Module: protektadong Lua module]
; Mga kapinunan sang Ingles nga espesyal sa Wikipedya
* [[:en:Help:Lua debugging]] – sini nga gabay-pamaagi nagatudlo kung paano mag-[[debugging]] sang mga Lua module
* [[Module:Sandbox]] naghatag sang pseudo-namespace para sa pag-eksperimentar sa Lua modules
* [[:en:Wikipedia talk:Lua]] – mga pamangkot para sa mga template o mga buluhaton nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua-based templates]] – mga grupo sang mga template nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua metamodules]]
; Dokumentasyon sang MediaWiki para sa Lua
* [[mw:Manual:Coding conventions/Lua|Manual:Coding conventions/Lua]] – mga pamantayan para mapabakod ang kabasa sang code paagi sa kaangay (consistency)
* [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Wikipedia technical help|collapsed}}
[[Category:Wikipedia modules]]
au8ukyhfq66gmif56kzqcdhf748alsg
307633
307629
2026-07-25T12:40:06Z
Nimmzo
32112
/* Paggamit sang mga argumento */ Running [[Module:BananasArgs]] in Debug console using positional parameter in the table frame.args
307633
wikitext
text/x-wiki
{{WikiProject Lua header}}
{{Information page}}
{{Namespaces}}
Ang [[Lua (programming language)|Lua]] amo ang programming language nga yara na subong, paagi sa [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga extension sang MediaWiki, sa Wikipedya.<br />
Pwede na isulod ang Lua nga code sa wiki templates pinaagi sa paggamit sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga kapasidad sang Scribunto.<br />
Ini nga extension nagasuporta sang Lua 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}}.
== "Kamusta, kalibutan!" in Lua ==
Ang source code sang Lua gin-a-imbak sa isa ka pahina nga may prefix nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>Module:</syntaxhighlight> (halimbawa, [[Module:Bananas]]). Tapos, ini nga mga indibidwal nga module ginagamit (ginapadul-ong ng code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>) sa mga pahina sang template (halimbawa, [[Module:Bananas/doc]] nagagamit sang code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|hello}}</syntaxhighlight> para ihatag ang teksto nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>).
Ang mga module ginapatakod sa normal nga mga pahina sang wiki gamit ang <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga parser function. Ang syntax sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> pareho sang template syntax, pero may yara sang indi pareho nga mga detalye. Ang pinakamahalaga nga kalainan amo nga kinahanglan mong isurat ang isa ka ''ngalan sang function''.
Ang function amo ang isa ka set sang mga instruksiyon nga nagatanggap sang mga input values, ginaproseso ini, kag nagabalik sang isa ka output value.<ref>Pwede man kita nga magbalik sang multiple nga output values, pero ang mga function nga nagabuhat sini indi kasagaran nga gusto nga ma-access gikan sa mga pahina sang wiki.</ref> Ini pareho gid sang ginahimo sang template: ginahatagan mo ini sang mga argumento, ginaproseso niya ini, kag makuha mo ang resulta. Pero pwede ka magtukod sang madamo nga functions sa isa ka Lua module, samtang isa ka template lang ang pwede nimo ma-define sa isa ka pahina.
Saka, indi nimo pwede padaku-on basta lang ang Lua module direkta—ang pwede lang amo ang padaku-on ang isa sa mga function sang module. Ang module amo lang ang container para sa mga function, kag indi ini mismo ang nagahimo sang bisan ano sa kaugalingon. Tungod sini may duha ka rason nga kinahanglan ta mag-input sang ngalan sang function:
# Indi ta pwede padaku-on ang module nga nag-inusara lang.
# Kung wala kita magtumukoy sang function name, indi mahibal-an sang Lua kon ano nga function ang gusto naton ipatakod.
Ang pinaka-simple nga paagi para padaku-on ang isa ka module gikan sa isa ka pahina sang wiki amo ini:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangModule|ngalanSangFunction}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Simple nga script, nagahatag sang isa ka function lang nga wala sing mga argumento.
Pwede ta padaku-on ang [[Module:Bananas]] sa paagi nga ini, nga may isa ka function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight>.
Indi mo kinahanglan mag-install ukon mag-save sang bisan ano.
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
# Idikit ang sunod nga tawag sa umpisa sang isa ka bag-o nga linya sa imo nga pahina sang User:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas|hello}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="3">
<li>Clik "<code>Pasirip</code>". Ang tawag sang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa [[Module:Bananas]] mapapalitan sang sunod-sunod nga ini:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
Hello, world!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Kon pamamangkot, i-click ang <code>Leave</code>.</li>
<li>Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
== Debug console: Magsugod pag-adal nin Lua ==
Ang Lua Scribunto <code>Debug Console</code> sangin ligtas, pakigsaboy-pakigbugto kag pangkatuto sang Lua sa Wikipedya.
# I-click ang <code>Baguhon an source</code> sa [[Module:WikidataIB]] nga pahina.
# Paligid sa pinakamaangub sang pahina paing sa bahin nga <code>Debug console</code>.
# I-paste ang komento kag ang pagtawag sa <span style="color:#86888c;">abo</span> nga input box (sa ibabaw sang buton nga <code>Clear</code>).
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
--[[Ang imo pirmi nga Lua nga Hello World-like program]]--
print("Malipayong pag-abot sa " .. _VERSION .. "!") -- Pagsagka sang bersyon sang Lua kag `..`
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Baluan {{key press|Enter}} isa ka beses para patuyuan ang duha ka Lua command''s''.</li>
<li>Ang resulta magpakita sa ubos sang linya sang Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> nga command:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Malipayong pag-abot sa Lua 5.1!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="6">
<li>Pindota ang {{key press|Up}} <code>Pataas nga arrow</code> para ikot ang una nga mga Lua command.</li>
<li>Sa mapusible, i-click ang <code>Clear</code> para limpyohan ''lamang'' ang <code>Debug Console</code>;<br />ang Lua editor sa ibabaw mananatiling '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
; HTML generator sa Debug console
Tawga ang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa <code>Module:</code>Bananas:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modKamusta = require('Module:Bananas') -- i-load ang module sa Debug console
print(modKamusta.hello()) -- magpakita sang "Hello World!"
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Hello World!
</syntaxhighlight></blockquote>
; Function nga pareho sang identidad
<code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy>
-- #if yesno kung kaya nga i-balikan ang input parameter
local yesno = require('Module:Yesno')
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('dai'), "Iyo", 'dai'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=5>
Yes
dai
</syntaxhighlight></blockquote>
# Isara ang protektado nga <code>Module:</code>WikidataIB nga mananatiling '''un''' kung nabag-o.
=== Paggamit sang mga argumento ===
Ang mga argumento ginapasa sa mga module sa pareho nga paagi sang ila pagpasahan sa mga template. Pero pakigatiman, nga ang teksto pagkahuman sang una nga "pipe" (|) nga karakter ang ginikanan palagi sang ngalan sang function; ang una nga positional argument amo ang teksto pagkatapos sang ''ikalawa'' nga pipe.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangMod|ngalanSangFnc|positionalNgaArg1|arg2|pinangarananNgaArg=halaga}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapakita kon paano ma-access kag magamit ang mga parameter.
Sa [[Module:BananasArgs]], ang <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> nga function nag-greet sang nagkalain-lain nga tawo depende sa una nga positional argument.
Ang BananasArgs may yara man sang function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>count_fruit</syntaxhighlight> nga nagagamit sang mga named arguments <code>bananas</code> kag <code>apples</code> para ihambal kon pila ka saging kag pila ka mansanas ang yara kita. Mahimo ini patakdon sini nga paagi:
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1,3 copy>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</blockquote>
; Pagpasa sang mga parameter gamit ang frame
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,6 copy>
local modArg = require('Module:BananasArgs') -- i-load ang module
local frame = mw.getCurrentFrame()
frame.args[1] = "Maria"; print("1. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Maria!"
frame.args[1] = "Jose"; print("2. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Jose!"
</syntaxhighlight></blockquote>
Kadaghanan sang mga module may yara sang pahina sang dokumentasyon nga nagakahulag sang ano nga mga argumento ang pwede magamit kag ano ang mga epekto nila.
== Mangaro sang script ==
Bumisita sa '''[[:en:Wikipedia talk:Lua]]''' para maghangyo sang bulig sa pag-aram sang Lua script para maghimo sang partikular nga buruhaton sa Wikipedya o sa iba pa nga Wikimedia Foundation nga proyekto.
== Kasaysayan ==
[[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Magic words]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], ginhisgutan sang mahabang panahon ang wiki scripting language (JavaScript kontra Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], ginhimo ni Tim ang [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga may pauna nga suporta para sa Lua.
Ginhisgutan ini sang mga katuigan. Naka-install ang Lua sa 2012 para sa testing sa [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], nga may bukas nga imbitasyon sa tanan nga mga editor nga mag-eksperimento sa pag-develop sang mga Lua modules. Naka-install ang Lua sa English Wikipedya sang Pebrero 2013, pagkatapos sang testing sa mediawiki.org kag Wikimedia test wikis.
== Tungkol sa Lua ==
Magkakita rin Maikling presentasyon ni Brad Jorsch para sa mas klaro nga halimbawa kung paano [[:file:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|i-konvert ang wikitext template]] ngadto sa Lua module.
Ang Lua kay a [[scripting language]] nga magagamit pag-aralan ang data, magkwenta sang mga expression, kag mag-format sang resulta gamit ang functions o [[object-oriented programming]]. Maskin ang ara sang iban nga Lua script puwede ipabilin nga simple, para sa sayon nga pagsabat, ang Lua nagtugot sang mas komplikado nga mga estruktura pareho sang tables, dynamic functions, kag [[associative array]]s diin ang index nga [[subscript]]s pwede maging mga pulong kag mga index number.
Ang Lua nagpapalab-ot man sang [[recursion]] sang re-nested functions, gani kinahanglan magpili sang pag-amping para indi mag-ampon sang sobra nga ka-komplikado nga indi masabtan sang sang iban nga mga gumagamit kag paano mag-maintain sang Lua module.
Ang sunod amo ang halimbawa sang Lua source code para sa sini nga function nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>:
<syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4>
--[[Module:Bananas]]--
local p = {} -- I-initialize (p)ackage table
-- Para sa unit tests, tan-awa [[Module:Bananas/testcases]]
function p.hello()
return "Hello, world!" -- nagabalik "Kamusta, kalibutan!"
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Ang iban nga sample sang Lua gin-highlight sang tag <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> nga ginbutang palibot sang Lua source code.
Para sa mga panuto kung paano gamiton ang Lua sulod sang MediaWiki (kag amo man sa Wikipedya), tan-awa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]].
== Subok sang unit ==
May nagagamit nga framework para sa unit testing sang mga Lua script sa Wikipedya sa [[Module:UnitTests]]. Nagapahalin ini sa imo nga subokan ang imo script gamit ang ginpili nga mga input, kag patunayan nga ang gina-expect nga output ang ginaproduce. Mapuslan gid ang unit tests sang partikular sa dali nga pagdiskubre sang mga regression, kay ang mga pagbabago sa script nagapati sang bag-o (o daan) nga mga problema.
Sang kasapukan, ang unit tests para sa module pareho sang [[Module:Bananas]] ginaplastar sa [[Module:Bananas/testcases]], kag ginapatuman sa [[Module talk:Bananas/testcases]] paagi sa:
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
<blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="2"><li>Clik "<code>Pasirip</code>"</li></ol>
<blockquote>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</blockquote>
<ol start="3"><li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' nabag-o.</li></ol>
Ang mga pamaagi sang test dapat magsugod sa <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>'''.
<syntaxhighlight lang="lua">
--[[Module:Bananas/testcases]]--
local p = require('Module:UnitTests') -- I-initialize (p)ackage table
-- Clik ang Pag-urulay para magpatuman sang mga test.
function p:test_hello() -- Unit tests para sa [[Module:Bananas]].
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Para sa listahan sang tanan nga modules nga nagagamit sang unit tests, tan-awa sa [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests]].
May-ada man alternative nga unit testing framework [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|ginagamit]] nga ginatawag [[:en:Module:ScribuntoUnit]], nga naggikan sa Hungarian Wikipedya. Sa pareho nga mga bahin (feature-wise) pareho man ini gid sa [[Module:UnitTests]], pero may-ada ini sang nagkalain-lain nga estilo sa pagsulat (coding style), kag nagahabol sang mga tinuod nga error nga ginakaptan paagi sa [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#pcall|protected calls]]. May-ada man ini sang pamaagi para sa pagpares sang mga float sa sulod sang ginhatag nga eksaktong anggulo (precision).
== Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya ==
Sa tibuok: Ang Lua kay pwede lang makadawat sang input bilang mga text string nga ginapatala sa <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> kag halin sang iban nga maakuha pinaagi sa <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> kag <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Ang output sang Lua indi ginaproseso sa una maliban kon ang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ginatawag gid sang klaro, sangto nga ang mga pagtawag sang template kag mga parser function sa output indi magatrabaho sang husto.
Ang tanan nga Lua sa sulod sang pahina limitado sa 10 segundos nga CPU time (pwede mo tan-awon sa source code sang ginrender nga pahina para makita kon daw ka tagal ang template o module sang nag-parse).
Kag may kaugnayan sa standard nga Lua, ang Lua sang Scribunto ligtas (kita sa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences_from_standard_Lua|Mga kalainan sa karaniwang Lua]]).
=== Mga limitasyon sa input sang Lua ===
Ang mga programa ginapadagan ra sang page nga "gin-aproseso" (sang ginbag-o ini o sang ginbag-o man ang page nga iya ginakomponar, ukon gin-preview), indi kada beses nga ginapanood mo ang output. Busa wala sing sayon nga Lua module nga magtugot sa imo nga magtype sang temperatura sa Fahrenheit sa sulod sang isang input box kag makatanggap sang katumbas nga temperatura sa Celsius sang pagpitok mo sang isang button, o nga magtugot sa imo nga i-click ang isa ka bahin sang gin-visualize nga Mandelbrot set sa page para mapalaparan ini kada beses nga gusto mo. Kinahanglan may ara sing tinuod nga Wiki page (ukon bisan pa ang page nga imo ginasubmit para sa preview) nga naglalaman sang input data.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang input nga Lua pwede makadawat sang bisan ano nga transcludeable text page sa Wikipedya. Ini ''wala'' naga-apil sa graphics files (maskin [[Scalable Vector Graphics|SVG]] files, bisan pa nga ini text gid, maliban kung i-cut and paste mo ini papunta sa isang Wiki text page), ang lista sang mga page nga ginatan-aw sa sulod sang kategorya, kag ang nilalaman sang dai-pwedeng i-transclude mga espesyál nga pahina.
=== Wikitext ===
Ang mga madalas nga na-ti-traus sa Wikipedya headers na may tago nga code pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> nga mahimo man kinahanglan hubaron para mabulabog sila nga ma-parse ma’ayo.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(string.reverse("UNIQ"))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2>
QINU
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang mga wikilink han [[Wikipedia:Pipe trick|type]] <code><nowiki>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> indi magagamit kung ibalik sugad nga output—kinahanglan isurat sugad nga klaro kag direkta pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>.
Iba pa nga pre-save transforms, pareho han pag-ilis han <code><nowiki>~~~~</nowiki></code> para maging mga signature, mabo-bolsok man nga indi maproseso. Ang template transclusions, parser function calls, kag variable substitutions (nga bisan ano nga may <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) indi mapoproseso, kag diri man mapoproseso ang mga tag pareho sin {{tag|ref|o}} o {{tag|nowiki|o}}.
== Pagmarka sang na-convert nga mga plantilya ==
{{lua|Module:Bananas}}
Pakibutang ang {{tl|lua}} nga template sa subpage han dokumentasyon sang tanan nga mga plantilya nga nagagamit sang Lua. Mahihimo ini nga mas klaro nga maipahayag ang paggamit sang Lua kag ang mga pag-convert sang plantilya.
== Tan-awa man ini ==
* [[Espesyal:PrefixIndex/Module:]] lista sang mga module sang Lua
* Listahan sang mga [https://bcl.wikipedia.org/wiki/Espesyal:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=0&size-mode=min&size=/#:~:text=Module: protektadong Lua module]
; Mga kapinunan sang Ingles nga espesyal sa Wikipedya
* [[:en:Help:Lua debugging]] – sini nga gabay-pamaagi nagatudlo kung paano mag-[[debugging]] sang mga Lua module
* [[Module:Sandbox]] naghatag sang pseudo-namespace para sa pag-eksperimentar sa Lua modules
* [[:en:Wikipedia talk:Lua]] – mga pamangkot para sa mga template o mga buluhaton nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua-based templates]] – mga grupo sang mga template nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua metamodules]]
; Dokumentasyon sang MediaWiki para sa Lua
* [[mw:Manual:Coding conventions/Lua|Manual:Coding conventions/Lua]] – mga pamantayan para mapabakod ang kabasa sang code paagi sa kaangay (consistency)
* [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Wikipedia technical help|collapsed}}
[[Category:Wikipedia modules]]
rjhs10vgndypmqf76kci26dge8igbnk
307636
307633
2026-07-25T12:50:05Z
Nimmzo
32112
/* Paggamit sang mga argumento */ +named parameters with number as string +expected result
307636
wikitext
text/x-wiki
{{WikiProject Lua header}}
{{Information page}}
{{Namespaces}}
Ang [[Lua (programming language)|Lua]] amo ang programming language nga yara na subong, paagi sa [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga extension sang MediaWiki, sa Wikipedya.<br />
Pwede na isulod ang Lua nga code sa wiki templates pinaagi sa paggamit sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga kapasidad sang Scribunto.<br />
Ini nga extension nagasuporta sang Lua 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}}.
== "Kamusta, kalibutan!" in Lua ==
Ang source code sang Lua gin-a-imbak sa isa ka pahina nga may prefix nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>Module:</syntaxhighlight> (halimbawa, [[Module:Bananas]]). Tapos, ini nga mga indibidwal nga module ginagamit (ginapadul-ong ng code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>) sa mga pahina sang template (halimbawa, [[Module:Bananas/doc]] nagagamit sang code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|hello}}</syntaxhighlight> para ihatag ang teksto nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>).
Ang mga module ginapatakod sa normal nga mga pahina sang wiki gamit ang <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga parser function. Ang syntax sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> pareho sang template syntax, pero may yara sang indi pareho nga mga detalye. Ang pinakamahalaga nga kalainan amo nga kinahanglan mong isurat ang isa ka ''ngalan sang function''.
Ang function amo ang isa ka set sang mga instruksiyon nga nagatanggap sang mga input values, ginaproseso ini, kag nagabalik sang isa ka output value.<ref>Pwede man kita nga magbalik sang multiple nga output values, pero ang mga function nga nagabuhat sini indi kasagaran nga gusto nga ma-access gikan sa mga pahina sang wiki.</ref> Ini pareho gid sang ginahimo sang template: ginahatagan mo ini sang mga argumento, ginaproseso niya ini, kag makuha mo ang resulta. Pero pwede ka magtukod sang madamo nga functions sa isa ka Lua module, samtang isa ka template lang ang pwede nimo ma-define sa isa ka pahina.
Saka, indi nimo pwede padaku-on basta lang ang Lua module direkta—ang pwede lang amo ang padaku-on ang isa sa mga function sang module. Ang module amo lang ang container para sa mga function, kag indi ini mismo ang nagahimo sang bisan ano sa kaugalingon. Tungod sini may duha ka rason nga kinahanglan ta mag-input sang ngalan sang function:
# Indi ta pwede padaku-on ang module nga nag-inusara lang.
# Kung wala kita magtumukoy sang function name, indi mahibal-an sang Lua kon ano nga function ang gusto naton ipatakod.
Ang pinaka-simple nga paagi para padaku-on ang isa ka module gikan sa isa ka pahina sang wiki amo ini:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangModule|ngalanSangFunction}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Simple nga script, nagahatag sang isa ka function lang nga wala sing mga argumento.
Pwede ta padaku-on ang [[Module:Bananas]] sa paagi nga ini, nga may isa ka function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight>.
Indi mo kinahanglan mag-install ukon mag-save sang bisan ano.
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
# Idikit ang sunod nga tawag sa umpisa sang isa ka bag-o nga linya sa imo nga pahina sang User:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas|hello}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="3">
<li>Clik "<code>Pasirip</code>". Ang tawag sang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa [[Module:Bananas]] mapapalitan sang sunod-sunod nga ini:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
Hello, world!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Kon pamamangkot, i-click ang <code>Leave</code>.</li>
<li>Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
== Debug console: Magsugod pag-adal nin Lua ==
Ang Lua Scribunto <code>Debug Console</code> sangin ligtas, pakigsaboy-pakigbugto kag pangkatuto sang Lua sa Wikipedya.
# I-click ang <code>Baguhon an source</code> sa [[Module:WikidataIB]] nga pahina.
# Paligid sa pinakamaangub sang pahina paing sa bahin nga <code>Debug console</code>.
# I-paste ang komento kag ang pagtawag sa <span style="color:#86888c;">abo</span> nga input box (sa ibabaw sang buton nga <code>Clear</code>).
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
--[[Ang imo pirmi nga Lua nga Hello World-like program]]--
print("Malipayong pag-abot sa " .. _VERSION .. "!") -- Pagsagka sang bersyon sang Lua kag `..`
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Baluan {{key press|Enter}} isa ka beses para patuyuan ang duha ka Lua command''s''.</li>
<li>Ang resulta magpakita sa ubos sang linya sang Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> nga command:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Malipayong pag-abot sa Lua 5.1!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="6">
<li>Pindota ang {{key press|Up}} <code>Pataas nga arrow</code> para ikot ang una nga mga Lua command.</li>
<li>Sa mapusible, i-click ang <code>Clear</code> para limpyohan ''lamang'' ang <code>Debug Console</code>;<br />ang Lua editor sa ibabaw mananatiling '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
; HTML generator sa Debug console
Tawga ang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa <code>Module:</code>Bananas:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modKamusta = require('Module:Bananas') -- i-load ang module sa Debug console
print(modKamusta.hello()) -- magpakita sang "Hello World!"
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Hello World!
</syntaxhighlight></blockquote>
; Function nga pareho sang identidad
<code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy>
-- #if yesno kung kaya nga i-balikan ang input parameter
local yesno = require('Module:Yesno')
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('dai'), "Iyo", 'dai'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=5>
Yes
dai
</syntaxhighlight></blockquote>
# Isara ang protektado nga <code>Module:</code>WikidataIB nga mananatiling '''un''' kung nabag-o.
=== Paggamit sang mga argumento ===
Ang mga argumento ginapasa sa mga module sa pareho nga paagi sang ila pagpasahan sa mga template. Pero pakigatiman, nga ang teksto pagkahuman sang una nga "pipe" (|) nga karakter ang ginikanan palagi sang ngalan sang function; ang una nga positional argument amo ang teksto pagkatapos sang ''ikalawa'' nga pipe.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangMod|ngalanSangFnc|positionalNgaArg1|arg2|pinangarananNgaArg=halaga}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapakita kon paano ma-access kag magamit ang mga parameter.
Sa [[Module:BananasArgs]], ang <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> nga function nag-greet sang nagkalain-lain nga tawo depende sa una nga positional argument.
Ang BananasArgs may yara man sang function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>count_fruit</syntaxhighlight> nga nagagamit sang mga named arguments <code>bananas</code> kag <code>apples</code> para ihambal kon pila ka saging kag pila ka mansanas ang yara kita. Mahimo ini patakdon sini nga paagi:
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1,3 copy>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</blockquote>
; Pagpasa sang mga parameter gamit ang frame
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,6 copy>
local modArg = require('Module:BananasArgs') -- i-load ang module
local frame = mw.getCurrentFrame()
frame.args[1] = "Maria"; print("1. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Maria!"
frame.args[1] = "Jose"; print("2. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Jose!"
frame.args["apples"] = "3"; frame.args["bananas"] = "4" -- number bilang string
print("3. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 4 bananas and 3 apples
frame.args["bananas"] = "5"; frame.args["apples"] = "2"
print("4. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=10>
1. Hello, Maria!
2. Hello, Jose!
3. I have 4 bananas and 3 apples
4. I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
Kadaghanan sang mga module may yara sang pahina sang dokumentasyon nga nagakahulag sang ano nga mga argumento ang pwede magamit kag ano ang mga epekto nila.
== Mangaro sang script ==
Bumisita sa '''[[:en:Wikipedia talk:Lua]]''' para maghangyo sang bulig sa pag-aram sang Lua script para maghimo sang partikular nga buruhaton sa Wikipedya o sa iba pa nga Wikimedia Foundation nga proyekto.
== Kasaysayan ==
[[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Magic words]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], ginhisgutan sang mahabang panahon ang wiki scripting language (JavaScript kontra Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], ginhimo ni Tim ang [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga may pauna nga suporta para sa Lua.
Ginhisgutan ini sang mga katuigan. Naka-install ang Lua sa 2012 para sa testing sa [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], nga may bukas nga imbitasyon sa tanan nga mga editor nga mag-eksperimento sa pag-develop sang mga Lua modules. Naka-install ang Lua sa English Wikipedya sang Pebrero 2013, pagkatapos sang testing sa mediawiki.org kag Wikimedia test wikis.
== Tungkol sa Lua ==
Magkakita rin Maikling presentasyon ni Brad Jorsch para sa mas klaro nga halimbawa kung paano [[:file:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|i-konvert ang wikitext template]] ngadto sa Lua module.
Ang Lua kay a [[scripting language]] nga magagamit pag-aralan ang data, magkwenta sang mga expression, kag mag-format sang resulta gamit ang functions o [[object-oriented programming]]. Maskin ang ara sang iban nga Lua script puwede ipabilin nga simple, para sa sayon nga pagsabat, ang Lua nagtugot sang mas komplikado nga mga estruktura pareho sang tables, dynamic functions, kag [[associative array]]s diin ang index nga [[subscript]]s pwede maging mga pulong kag mga index number.
Ang Lua nagpapalab-ot man sang [[recursion]] sang re-nested functions, gani kinahanglan magpili sang pag-amping para indi mag-ampon sang sobra nga ka-komplikado nga indi masabtan sang sang iban nga mga gumagamit kag paano mag-maintain sang Lua module.
Ang sunod amo ang halimbawa sang Lua source code para sa sini nga function nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>:
<syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4>
--[[Module:Bananas]]--
local p = {} -- I-initialize (p)ackage table
-- Para sa unit tests, tan-awa [[Module:Bananas/testcases]]
function p.hello()
return "Hello, world!" -- nagabalik "Kamusta, kalibutan!"
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Ang iban nga sample sang Lua gin-highlight sang tag <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> nga ginbutang palibot sang Lua source code.
Para sa mga panuto kung paano gamiton ang Lua sulod sang MediaWiki (kag amo man sa Wikipedya), tan-awa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]].
== Subok sang unit ==
May nagagamit nga framework para sa unit testing sang mga Lua script sa Wikipedya sa [[Module:UnitTests]]. Nagapahalin ini sa imo nga subokan ang imo script gamit ang ginpili nga mga input, kag patunayan nga ang gina-expect nga output ang ginaproduce. Mapuslan gid ang unit tests sang partikular sa dali nga pagdiskubre sang mga regression, kay ang mga pagbabago sa script nagapati sang bag-o (o daan) nga mga problema.
Sang kasapukan, ang unit tests para sa module pareho sang [[Module:Bananas]] ginaplastar sa [[Module:Bananas/testcases]], kag ginapatuman sa [[Module talk:Bananas/testcases]] paagi sa:
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
<blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="2"><li>Clik "<code>Pasirip</code>"</li></ol>
<blockquote>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</blockquote>
<ol start="3"><li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' nabag-o.</li></ol>
Ang mga pamaagi sang test dapat magsugod sa <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>'''.
<syntaxhighlight lang="lua">
--[[Module:Bananas/testcases]]--
local p = require('Module:UnitTests') -- I-initialize (p)ackage table
-- Clik ang Pag-urulay para magpatuman sang mga test.
function p:test_hello() -- Unit tests para sa [[Module:Bananas]].
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Para sa listahan sang tanan nga modules nga nagagamit sang unit tests, tan-awa sa [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests]].
May-ada man alternative nga unit testing framework [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|ginagamit]] nga ginatawag [[:en:Module:ScribuntoUnit]], nga naggikan sa Hungarian Wikipedya. Sa pareho nga mga bahin (feature-wise) pareho man ini gid sa [[Module:UnitTests]], pero may-ada ini sang nagkalain-lain nga estilo sa pagsulat (coding style), kag nagahabol sang mga tinuod nga error nga ginakaptan paagi sa [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#pcall|protected calls]]. May-ada man ini sang pamaagi para sa pagpares sang mga float sa sulod sang ginhatag nga eksaktong anggulo (precision).
== Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya ==
Sa tibuok: Ang Lua kay pwede lang makadawat sang input bilang mga text string nga ginapatala sa <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> kag halin sang iban nga maakuha pinaagi sa <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> kag <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Ang output sang Lua indi ginaproseso sa una maliban kon ang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ginatawag gid sang klaro, sangto nga ang mga pagtawag sang template kag mga parser function sa output indi magatrabaho sang husto.
Ang tanan nga Lua sa sulod sang pahina limitado sa 10 segundos nga CPU time (pwede mo tan-awon sa source code sang ginrender nga pahina para makita kon daw ka tagal ang template o module sang nag-parse).
Kag may kaugnayan sa standard nga Lua, ang Lua sang Scribunto ligtas (kita sa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences_from_standard_Lua|Mga kalainan sa karaniwang Lua]]).
=== Mga limitasyon sa input sang Lua ===
Ang mga programa ginapadagan ra sang page nga "gin-aproseso" (sang ginbag-o ini o sang ginbag-o man ang page nga iya ginakomponar, ukon gin-preview), indi kada beses nga ginapanood mo ang output. Busa wala sing sayon nga Lua module nga magtugot sa imo nga magtype sang temperatura sa Fahrenheit sa sulod sang isang input box kag makatanggap sang katumbas nga temperatura sa Celsius sang pagpitok mo sang isang button, o nga magtugot sa imo nga i-click ang isa ka bahin sang gin-visualize nga Mandelbrot set sa page para mapalaparan ini kada beses nga gusto mo. Kinahanglan may ara sing tinuod nga Wiki page (ukon bisan pa ang page nga imo ginasubmit para sa preview) nga naglalaman sang input data.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang input nga Lua pwede makadawat sang bisan ano nga transcludeable text page sa Wikipedya. Ini ''wala'' naga-apil sa graphics files (maskin [[Scalable Vector Graphics|SVG]] files, bisan pa nga ini text gid, maliban kung i-cut and paste mo ini papunta sa isang Wiki text page), ang lista sang mga page nga ginatan-aw sa sulod sang kategorya, kag ang nilalaman sang dai-pwedeng i-transclude mga espesyál nga pahina.
=== Wikitext ===
Ang mga madalas nga na-ti-traus sa Wikipedya headers na may tago nga code pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> nga mahimo man kinahanglan hubaron para mabulabog sila nga ma-parse ma’ayo.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(string.reverse("UNIQ"))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2>
QINU
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang mga wikilink han [[Wikipedia:Pipe trick|type]] <code><nowiki>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> indi magagamit kung ibalik sugad nga output—kinahanglan isurat sugad nga klaro kag direkta pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>.
Iba pa nga pre-save transforms, pareho han pag-ilis han <code><nowiki>~~~~</nowiki></code> para maging mga signature, mabo-bolsok man nga indi maproseso. Ang template transclusions, parser function calls, kag variable substitutions (nga bisan ano nga may <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) indi mapoproseso, kag diri man mapoproseso ang mga tag pareho sin {{tag|ref|o}} o {{tag|nowiki|o}}.
== Pagmarka sang na-convert nga mga plantilya ==
{{lua|Module:Bananas}}
Pakibutang ang {{tl|lua}} nga template sa subpage han dokumentasyon sang tanan nga mga plantilya nga nagagamit sang Lua. Mahihimo ini nga mas klaro nga maipahayag ang paggamit sang Lua kag ang mga pag-convert sang plantilya.
== Tan-awa man ini ==
* [[Espesyal:PrefixIndex/Module:]] lista sang mga module sang Lua
* Listahan sang mga [https://bcl.wikipedia.org/wiki/Espesyal:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=0&size-mode=min&size=/#:~:text=Module: protektadong Lua module]
; Mga kapinunan sang Ingles nga espesyal sa Wikipedya
* [[:en:Help:Lua debugging]] – sini nga gabay-pamaagi nagatudlo kung paano mag-[[debugging]] sang mga Lua module
* [[Module:Sandbox]] naghatag sang pseudo-namespace para sa pag-eksperimentar sa Lua modules
* [[:en:Wikipedia talk:Lua]] – mga pamangkot para sa mga template o mga buluhaton nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua-based templates]] – mga grupo sang mga template nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua metamodules]]
; Dokumentasyon sang MediaWiki para sa Lua
* [[mw:Manual:Coding conventions/Lua|Manual:Coding conventions/Lua]] – mga pamantayan para mapabakod ang kabasa sang code paagi sa kaangay (consistency)
* [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Wikipedia technical help|collapsed}}
[[Category:Wikipedia modules]]
64djq4wr6ge544o5w67i0bah12sh0jk
307637
307636
2026-07-25T13:00:20Z
Nimmzo
32112
/* Subok sang unit */ Principle of unit testing: self and optional input parameter underscore `_`
307637
wikitext
text/x-wiki
{{WikiProject Lua header}}
{{Information page}}
{{Namespaces}}
Ang [[Lua (programming language)|Lua]] amo ang programming language nga yara na subong, paagi sa [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga extension sang MediaWiki, sa Wikipedya.<br />
Pwede na isulod ang Lua nga code sa wiki templates pinaagi sa paggamit sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga kapasidad sang Scribunto.<br />
Ini nga extension nagasuporta sang Lua 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}}.
== "Kamusta, kalibutan!" in Lua ==
Ang source code sang Lua gin-a-imbak sa isa ka pahina nga may prefix nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>Module:</syntaxhighlight> (halimbawa, [[Module:Bananas]]). Tapos, ini nga mga indibidwal nga module ginagamit (ginapadul-ong ng code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>) sa mga pahina sang template (halimbawa, [[Module:Bananas/doc]] nagagamit sang code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|hello}}</syntaxhighlight> para ihatag ang teksto nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>).
Ang mga module ginapatakod sa normal nga mga pahina sang wiki gamit ang <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga parser function. Ang syntax sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> pareho sang template syntax, pero may yara sang indi pareho nga mga detalye. Ang pinakamahalaga nga kalainan amo nga kinahanglan mong isurat ang isa ka ''ngalan sang function''.
Ang function amo ang isa ka set sang mga instruksiyon nga nagatanggap sang mga input values, ginaproseso ini, kag nagabalik sang isa ka output value.<ref>Pwede man kita nga magbalik sang multiple nga output values, pero ang mga function nga nagabuhat sini indi kasagaran nga gusto nga ma-access gikan sa mga pahina sang wiki.</ref> Ini pareho gid sang ginahimo sang template: ginahatagan mo ini sang mga argumento, ginaproseso niya ini, kag makuha mo ang resulta. Pero pwede ka magtukod sang madamo nga functions sa isa ka Lua module, samtang isa ka template lang ang pwede nimo ma-define sa isa ka pahina.
Saka, indi nimo pwede padaku-on basta lang ang Lua module direkta—ang pwede lang amo ang padaku-on ang isa sa mga function sang module. Ang module amo lang ang container para sa mga function, kag indi ini mismo ang nagahimo sang bisan ano sa kaugalingon. Tungod sini may duha ka rason nga kinahanglan ta mag-input sang ngalan sang function:
# Indi ta pwede padaku-on ang module nga nag-inusara lang.
# Kung wala kita magtumukoy sang function name, indi mahibal-an sang Lua kon ano nga function ang gusto naton ipatakod.
Ang pinaka-simple nga paagi para padaku-on ang isa ka module gikan sa isa ka pahina sang wiki amo ini:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangModule|ngalanSangFunction}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Simple nga script, nagahatag sang isa ka function lang nga wala sing mga argumento.
Pwede ta padaku-on ang [[Module:Bananas]] sa paagi nga ini, nga may isa ka function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight>.
Indi mo kinahanglan mag-install ukon mag-save sang bisan ano.
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
# Idikit ang sunod nga tawag sa umpisa sang isa ka bag-o nga linya sa imo nga pahina sang User:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas|hello}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="3">
<li>Clik "<code>Pasirip</code>". Ang tawag sang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa [[Module:Bananas]] mapapalitan sang sunod-sunod nga ini:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
Hello, world!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Kon pamamangkot, i-click ang <code>Leave</code>.</li>
<li>Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
== Debug console: Magsugod pag-adal nin Lua ==
Ang Lua Scribunto <code>Debug Console</code> sangin ligtas, pakigsaboy-pakigbugto kag pangkatuto sang Lua sa Wikipedya.
# I-click ang <code>Baguhon an source</code> sa [[Module:WikidataIB]] nga pahina.
# Paligid sa pinakamaangub sang pahina paing sa bahin nga <code>Debug console</code>.
# I-paste ang komento kag ang pagtawag sa <span style="color:#86888c;">abo</span> nga input box (sa ibabaw sang buton nga <code>Clear</code>).
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
--[[Ang imo pirmi nga Lua nga Hello World-like program]]--
print("Malipayong pag-abot sa " .. _VERSION .. "!") -- Pagsagka sang bersyon sang Lua kag `..`
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Baluan {{key press|Enter}} isa ka beses para patuyuan ang duha ka Lua command''s''.</li>
<li>Ang resulta magpakita sa ubos sang linya sang Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> nga command:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Malipayong pag-abot sa Lua 5.1!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="6">
<li>Pindota ang {{key press|Up}} <code>Pataas nga arrow</code> para ikot ang una nga mga Lua command.</li>
<li>Sa mapusible, i-click ang <code>Clear</code> para limpyohan ''lamang'' ang <code>Debug Console</code>;<br />ang Lua editor sa ibabaw mananatiling '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
; HTML generator sa Debug console
Tawga ang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa <code>Module:</code>Bananas:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modKamusta = require('Module:Bananas') -- i-load ang module sa Debug console
print(modKamusta.hello()) -- magpakita sang "Hello World!"
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Hello World!
</syntaxhighlight></blockquote>
; Function nga pareho sang identidad
<code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy>
-- #if yesno kung kaya nga i-balikan ang input parameter
local yesno = require('Module:Yesno')
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('dai'), "Iyo", 'dai'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=5>
Yes
dai
</syntaxhighlight></blockquote>
# Isara ang protektado nga <code>Module:</code>WikidataIB nga mananatiling '''un''' kung nabag-o.
=== Paggamit sang mga argumento ===
Ang mga argumento ginapasa sa mga module sa pareho nga paagi sang ila pagpasahan sa mga template. Pero pakigatiman, nga ang teksto pagkahuman sang una nga "pipe" (|) nga karakter ang ginikanan palagi sang ngalan sang function; ang una nga positional argument amo ang teksto pagkatapos sang ''ikalawa'' nga pipe.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangMod|ngalanSangFnc|positionalNgaArg1|arg2|pinangarananNgaArg=halaga}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapakita kon paano ma-access kag magamit ang mga parameter.
Sa [[Module:BananasArgs]], ang <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> nga function nag-greet sang nagkalain-lain nga tawo depende sa una nga positional argument.
Ang BananasArgs may yara man sang function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>count_fruit</syntaxhighlight> nga nagagamit sang mga named arguments <code>bananas</code> kag <code>apples</code> para ihambal kon pila ka saging kag pila ka mansanas ang yara kita. Mahimo ini patakdon sini nga paagi:
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1,3 copy>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</blockquote>
; Pagpasa sang mga parameter gamit ang frame
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,6 copy>
local modArg = require('Module:BananasArgs') -- i-load ang module
local frame = mw.getCurrentFrame()
frame.args[1] = "Maria"; print("1. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Maria!"
frame.args[1] = "Jose"; print("2. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Jose!"
frame.args["apples"] = "3"; frame.args["bananas"] = "4" -- number bilang string
print("3. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 4 bananas and 3 apples
frame.args["bananas"] = "5"; frame.args["apples"] = "2"
print("4. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=10>
1. Hello, Maria!
2. Hello, Jose!
3. I have 4 bananas and 3 apples
4. I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
Kadaghanan sang mga module may yara sang pahina sang dokumentasyon nga nagakahulag sang ano nga mga argumento ang pwede magamit kag ano ang mga epekto nila.
== Mangaro sang script ==
Bumisita sa '''[[:en:Wikipedia talk:Lua]]''' para maghangyo sang bulig sa pag-aram sang Lua script para maghimo sang partikular nga buruhaton sa Wikipedya o sa iba pa nga Wikimedia Foundation nga proyekto.
== Kasaysayan ==
[[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Magic words]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], ginhisgutan sang mahabang panahon ang wiki scripting language (JavaScript kontra Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], ginhimo ni Tim ang [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga may pauna nga suporta para sa Lua.
Ginhisgutan ini sang mga katuigan. Naka-install ang Lua sa 2012 para sa testing sa [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], nga may bukas nga imbitasyon sa tanan nga mga editor nga mag-eksperimento sa pag-develop sang mga Lua modules. Naka-install ang Lua sa English Wikipedya sang Pebrero 2013, pagkatapos sang testing sa mediawiki.org kag Wikimedia test wikis.
== Tungkol sa Lua ==
Magkakita rin Maikling presentasyon ni Brad Jorsch para sa mas klaro nga halimbawa kung paano [[:file:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|i-konvert ang wikitext template]] ngadto sa Lua module.
Ang Lua kay a [[scripting language]] nga magagamit pag-aralan ang data, magkwenta sang mga expression, kag mag-format sang resulta gamit ang functions o [[object-oriented programming]]. Maskin ang ara sang iban nga Lua script puwede ipabilin nga simple, para sa sayon nga pagsabat, ang Lua nagtugot sang mas komplikado nga mga estruktura pareho sang tables, dynamic functions, kag [[associative array]]s diin ang index nga [[subscript]]s pwede maging mga pulong kag mga index number.
Ang Lua nagpapalab-ot man sang [[recursion]] sang re-nested functions, gani kinahanglan magpili sang pag-amping para indi mag-ampon sang sobra nga ka-komplikado nga indi masabtan sang sang iban nga mga gumagamit kag paano mag-maintain sang Lua module.
Ang sunod amo ang halimbawa sang Lua source code para sa sini nga function nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>:
<syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4>
--[[Module:Bananas]]--
local p = {} -- I-initialize (p)ackage table
-- Para sa unit tests, tan-awa [[Module:Bananas/testcases]]
function p.hello()
return "Hello, world!" -- nagabalik "Kamusta, kalibutan!"
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Ang iban nga sample sang Lua gin-highlight sang tag <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> nga ginbutang palibot sang Lua source code.
Para sa mga panuto kung paano gamiton ang Lua sulod sang MediaWiki (kag amo man sa Wikipedya), tan-awa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]].
== Subok sang unit ==
May nagagamit nga framework para sa unit testing sang mga Lua script sa Wikipedya sa [[Module:UnitTests]]. Nagapahalin ini sa imo nga subokan ang imo script gamit ang ginpili nga mga input, kag patunayan nga ang gina-expect nga output ang ginaproduce. Mapuslan gid ang unit tests sang partikular sa dali nga pagdiskubre sang mga regression, kay ang mga pagbabago sa script nagapati sang bag-o (o daan) nga mga problema.
Sang kasapukan, ang unit tests para sa module pareho sang [[Module:Bananas]] ginaplastar sa [[Module:Bananas/testcases]], kag ginapatuman sa [[Module talk:Bananas/testcases]] paagi sa:
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
<blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="2"><li>Clik "<code>Pasirip</code>"</li></ol>
<blockquote>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</blockquote>
<ol start="3"><li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' nabag-o.</li></ol>
Ang mga pamaagi sang test dapat magsugod sa <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>'''.
<syntaxhighlight lang="lua">
--[[Module:Bananas/testcases]]--
local p = require('Module:UnitTests') -- I-initialize (p)ackage table
-- Clik ang Pag-urulay para magpatuman sang mga test.
function p:test_hello() -- Unit tests para sa [[Module:Bananas]].
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
; Prinsipyo sang unit testing
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=10 copy>
local self = {
preprocess_equals = function(_, wikitext, expected)
local got = mw.getCurrentFrame():preprocess(wikitext)
print('"' .. expected .. '": Gina-expect')
print('"' .. got .. '": Tatsulod')
return got == expected
end
}
</syntaxhighlight></blockquote>
Para sa listahan sang tanan nga modules nga nagagamit sang unit tests, tan-awa sa [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests]].
May-ada man alternative nga unit testing framework [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|ginagamit]] nga ginatawag [[:en:Module:ScribuntoUnit]], nga naggikan sa Hungarian Wikipedya. Sa pareho nga mga bahin (feature-wise) pareho man ini gid sa [[Module:UnitTests]], pero may-ada ini sang nagkalain-lain nga estilo sa pagsulat (coding style), kag nagahabol sang mga tinuod nga error nga ginakaptan paagi sa [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#pcall|protected calls]]. May-ada man ini sang pamaagi para sa pagpares sang mga float sa sulod sang ginhatag nga eksaktong anggulo (precision).
== Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya ==
Sa tibuok: Ang Lua kay pwede lang makadawat sang input bilang mga text string nga ginapatala sa <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> kag halin sang iban nga maakuha pinaagi sa <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> kag <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Ang output sang Lua indi ginaproseso sa una maliban kon ang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ginatawag gid sang klaro, sangto nga ang mga pagtawag sang template kag mga parser function sa output indi magatrabaho sang husto.
Ang tanan nga Lua sa sulod sang pahina limitado sa 10 segundos nga CPU time (pwede mo tan-awon sa source code sang ginrender nga pahina para makita kon daw ka tagal ang template o module sang nag-parse).
Kag may kaugnayan sa standard nga Lua, ang Lua sang Scribunto ligtas (kita sa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences_from_standard_Lua|Mga kalainan sa karaniwang Lua]]).
=== Mga limitasyon sa input sang Lua ===
Ang mga programa ginapadagan ra sang page nga "gin-aproseso" (sang ginbag-o ini o sang ginbag-o man ang page nga iya ginakomponar, ukon gin-preview), indi kada beses nga ginapanood mo ang output. Busa wala sing sayon nga Lua module nga magtugot sa imo nga magtype sang temperatura sa Fahrenheit sa sulod sang isang input box kag makatanggap sang katumbas nga temperatura sa Celsius sang pagpitok mo sang isang button, o nga magtugot sa imo nga i-click ang isa ka bahin sang gin-visualize nga Mandelbrot set sa page para mapalaparan ini kada beses nga gusto mo. Kinahanglan may ara sing tinuod nga Wiki page (ukon bisan pa ang page nga imo ginasubmit para sa preview) nga naglalaman sang input data.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang input nga Lua pwede makadawat sang bisan ano nga transcludeable text page sa Wikipedya. Ini ''wala'' naga-apil sa graphics files (maskin [[Scalable Vector Graphics|SVG]] files, bisan pa nga ini text gid, maliban kung i-cut and paste mo ini papunta sa isang Wiki text page), ang lista sang mga page nga ginatan-aw sa sulod sang kategorya, kag ang nilalaman sang dai-pwedeng i-transclude mga espesyál nga pahina.
=== Wikitext ===
Ang mga madalas nga na-ti-traus sa Wikipedya headers na may tago nga code pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> nga mahimo man kinahanglan hubaron para mabulabog sila nga ma-parse ma’ayo.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(string.reverse("UNIQ"))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2>
QINU
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang mga wikilink han [[Wikipedia:Pipe trick|type]] <code><nowiki>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> indi magagamit kung ibalik sugad nga output—kinahanglan isurat sugad nga klaro kag direkta pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>.
Iba pa nga pre-save transforms, pareho han pag-ilis han <code><nowiki>~~~~</nowiki></code> para maging mga signature, mabo-bolsok man nga indi maproseso. Ang template transclusions, parser function calls, kag variable substitutions (nga bisan ano nga may <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) indi mapoproseso, kag diri man mapoproseso ang mga tag pareho sin {{tag|ref|o}} o {{tag|nowiki|o}}.
== Pagmarka sang na-convert nga mga plantilya ==
{{lua|Module:Bananas}}
Pakibutang ang {{tl|lua}} nga template sa subpage han dokumentasyon sang tanan nga mga plantilya nga nagagamit sang Lua. Mahihimo ini nga mas klaro nga maipahayag ang paggamit sang Lua kag ang mga pag-convert sang plantilya.
== Tan-awa man ini ==
* [[Espesyal:PrefixIndex/Module:]] lista sang mga module sang Lua
* Listahan sang mga [https://bcl.wikipedia.org/wiki/Espesyal:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=0&size-mode=min&size=/#:~:text=Module: protektadong Lua module]
; Mga kapinunan sang Ingles nga espesyal sa Wikipedya
* [[:en:Help:Lua debugging]] – sini nga gabay-pamaagi nagatudlo kung paano mag-[[debugging]] sang mga Lua module
* [[Module:Sandbox]] naghatag sang pseudo-namespace para sa pag-eksperimentar sa Lua modules
* [[:en:Wikipedia talk:Lua]] – mga pamangkot para sa mga template o mga buluhaton nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua-based templates]] – mga grupo sang mga template nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua metamodules]]
; Dokumentasyon sang MediaWiki para sa Lua
* [[mw:Manual:Coding conventions/Lua|Manual:Coding conventions/Lua]] – mga pamantayan para mapabakod ang kabasa sang code paagi sa kaangay (consistency)
* [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Wikipedia technical help|collapsed}}
[[Category:Wikipedia modules]]
18btcirfmwlmufx0ftc6rhyfygxc6z5
307638
307637
2026-07-25T13:10:09Z
Nimmzo
32112
/* Subok sang unit */ Is `got` equal to `expected`? true. Separator colon `:`is shorter because `self` is not needed. Separator dot `.` needs `self`.
307638
wikitext
text/x-wiki
{{WikiProject Lua header}}
{{Information page}}
{{Namespaces}}
Ang [[Lua (programming language)|Lua]] amo ang programming language nga yara na subong, paagi sa [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga extension sang MediaWiki, sa Wikipedya.<br />
Pwede na isulod ang Lua nga code sa wiki templates pinaagi sa paggamit sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga kapasidad sang Scribunto.<br />
Ini nga extension nagasuporta sang Lua 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}}.
== "Kamusta, kalibutan!" in Lua ==
Ang source code sang Lua gin-a-imbak sa isa ka pahina nga may prefix nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>Module:</syntaxhighlight> (halimbawa, [[Module:Bananas]]). Tapos, ini nga mga indibidwal nga module ginagamit (ginapadul-ong ng code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>) sa mga pahina sang template (halimbawa, [[Module:Bananas/doc]] nagagamit sang code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|hello}}</syntaxhighlight> para ihatag ang teksto nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>).
Ang mga module ginapatakod sa normal nga mga pahina sang wiki gamit ang <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga parser function. Ang syntax sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> pareho sang template syntax, pero may yara sang indi pareho nga mga detalye. Ang pinakamahalaga nga kalainan amo nga kinahanglan mong isurat ang isa ka ''ngalan sang function''.
Ang function amo ang isa ka set sang mga instruksiyon nga nagatanggap sang mga input values, ginaproseso ini, kag nagabalik sang isa ka output value.<ref>Pwede man kita nga magbalik sang multiple nga output values, pero ang mga function nga nagabuhat sini indi kasagaran nga gusto nga ma-access gikan sa mga pahina sang wiki.</ref> Ini pareho gid sang ginahimo sang template: ginahatagan mo ini sang mga argumento, ginaproseso niya ini, kag makuha mo ang resulta. Pero pwede ka magtukod sang madamo nga functions sa isa ka Lua module, samtang isa ka template lang ang pwede nimo ma-define sa isa ka pahina.
Saka, indi nimo pwede padaku-on basta lang ang Lua module direkta—ang pwede lang amo ang padaku-on ang isa sa mga function sang module. Ang module amo lang ang container para sa mga function, kag indi ini mismo ang nagahimo sang bisan ano sa kaugalingon. Tungod sini may duha ka rason nga kinahanglan ta mag-input sang ngalan sang function:
# Indi ta pwede padaku-on ang module nga nag-inusara lang.
# Kung wala kita magtumukoy sang function name, indi mahibal-an sang Lua kon ano nga function ang gusto naton ipatakod.
Ang pinaka-simple nga paagi para padaku-on ang isa ka module gikan sa isa ka pahina sang wiki amo ini:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangModule|ngalanSangFunction}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Simple nga script, nagahatag sang isa ka function lang nga wala sing mga argumento.
Pwede ta padaku-on ang [[Module:Bananas]] sa paagi nga ini, nga may isa ka function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight>.
Indi mo kinahanglan mag-install ukon mag-save sang bisan ano.
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
# Idikit ang sunod nga tawag sa umpisa sang isa ka bag-o nga linya sa imo nga pahina sang User:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas|hello}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="3">
<li>Clik "<code>Pasirip</code>". Ang tawag sang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa [[Module:Bananas]] mapapalitan sang sunod-sunod nga ini:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
Hello, world!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Kon pamamangkot, i-click ang <code>Leave</code>.</li>
<li>Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
== Debug console: Magsugod pag-adal nin Lua ==
Ang Lua Scribunto <code>Debug Console</code> sangin ligtas, pakigsaboy-pakigbugto kag pangkatuto sang Lua sa Wikipedya.
# I-click ang <code>Baguhon an source</code> sa [[Module:WikidataIB]] nga pahina.
# Paligid sa pinakamaangub sang pahina paing sa bahin nga <code>Debug console</code>.
# I-paste ang komento kag ang pagtawag sa <span style="color:#86888c;">abo</span> nga input box (sa ibabaw sang buton nga <code>Clear</code>).
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
--[[Ang imo pirmi nga Lua nga Hello World-like program]]--
print("Malipayong pag-abot sa " .. _VERSION .. "!") -- Pagsagka sang bersyon sang Lua kag `..`
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Baluan {{key press|Enter}} isa ka beses para patuyuan ang duha ka Lua command''s''.</li>
<li>Ang resulta magpakita sa ubos sang linya sang Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> nga command:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Malipayong pag-abot sa Lua 5.1!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="6">
<li>Pindota ang {{key press|Up}} <code>Pataas nga arrow</code> para ikot ang una nga mga Lua command.</li>
<li>Sa mapusible, i-click ang <code>Clear</code> para limpyohan ''lamang'' ang <code>Debug Console</code>;<br />ang Lua editor sa ibabaw mananatiling '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
; HTML generator sa Debug console
Tawga ang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa <code>Module:</code>Bananas:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modKamusta = require('Module:Bananas') -- i-load ang module sa Debug console
print(modKamusta.hello()) -- magpakita sang "Hello World!"
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Hello World!
</syntaxhighlight></blockquote>
; Function nga pareho sang identidad
<code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy>
-- #if yesno kung kaya nga i-balikan ang input parameter
local yesno = require('Module:Yesno')
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('dai'), "Iyo", 'dai'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=5>
Yes
dai
</syntaxhighlight></blockquote>
# Isara ang protektado nga <code>Module:</code>WikidataIB nga mananatiling '''un''' kung nabag-o.
=== Paggamit sang mga argumento ===
Ang mga argumento ginapasa sa mga module sa pareho nga paagi sang ila pagpasahan sa mga template. Pero pakigatiman, nga ang teksto pagkahuman sang una nga "pipe" (|) nga karakter ang ginikanan palagi sang ngalan sang function; ang una nga positional argument amo ang teksto pagkatapos sang ''ikalawa'' nga pipe.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangMod|ngalanSangFnc|positionalNgaArg1|arg2|pinangarananNgaArg=halaga}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapakita kon paano ma-access kag magamit ang mga parameter.
Sa [[Module:BananasArgs]], ang <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> nga function nag-greet sang nagkalain-lain nga tawo depende sa una nga positional argument.
Ang BananasArgs may yara man sang function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>count_fruit</syntaxhighlight> nga nagagamit sang mga named arguments <code>bananas</code> kag <code>apples</code> para ihambal kon pila ka saging kag pila ka mansanas ang yara kita. Mahimo ini patakdon sini nga paagi:
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1,3 copy>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</blockquote>
; Pagpasa sang mga parameter gamit ang frame
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,6 copy>
local modArg = require('Module:BananasArgs') -- i-load ang module
local frame = mw.getCurrentFrame()
frame.args[1] = "Maria"; print("1. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Maria!"
frame.args[1] = "Jose"; print("2. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Jose!"
frame.args["apples"] = "3"; frame.args["bananas"] = "4" -- number bilang string
print("3. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 4 bananas and 3 apples
frame.args["bananas"] = "5"; frame.args["apples"] = "2"
print("4. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=10>
1. Hello, Maria!
2. Hello, Jose!
3. I have 4 bananas and 3 apples
4. I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
Kadaghanan sang mga module may yara sang pahina sang dokumentasyon nga nagakahulag sang ano nga mga argumento ang pwede magamit kag ano ang mga epekto nila.
== Mangaro sang script ==
Bumisita sa '''[[:en:Wikipedia talk:Lua]]''' para maghangyo sang bulig sa pag-aram sang Lua script para maghimo sang partikular nga buruhaton sa Wikipedya o sa iba pa nga Wikimedia Foundation nga proyekto.
== Kasaysayan ==
[[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Magic words]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], ginhisgutan sang mahabang panahon ang wiki scripting language (JavaScript kontra Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], ginhimo ni Tim ang [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga may pauna nga suporta para sa Lua.
Ginhisgutan ini sang mga katuigan. Naka-install ang Lua sa 2012 para sa testing sa [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], nga may bukas nga imbitasyon sa tanan nga mga editor nga mag-eksperimento sa pag-develop sang mga Lua modules. Naka-install ang Lua sa English Wikipedya sang Pebrero 2013, pagkatapos sang testing sa mediawiki.org kag Wikimedia test wikis.
== Tungkol sa Lua ==
Magkakita rin Maikling presentasyon ni Brad Jorsch para sa mas klaro nga halimbawa kung paano [[:file:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|i-konvert ang wikitext template]] ngadto sa Lua module.
Ang Lua kay a [[scripting language]] nga magagamit pag-aralan ang data, magkwenta sang mga expression, kag mag-format sang resulta gamit ang functions o [[object-oriented programming]]. Maskin ang ara sang iban nga Lua script puwede ipabilin nga simple, para sa sayon nga pagsabat, ang Lua nagtugot sang mas komplikado nga mga estruktura pareho sang tables, dynamic functions, kag [[associative array]]s diin ang index nga [[subscript]]s pwede maging mga pulong kag mga index number.
Ang Lua nagpapalab-ot man sang [[recursion]] sang re-nested functions, gani kinahanglan magpili sang pag-amping para indi mag-ampon sang sobra nga ka-komplikado nga indi masabtan sang sang iban nga mga gumagamit kag paano mag-maintain sang Lua module.
Ang sunod amo ang halimbawa sang Lua source code para sa sini nga function nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>:
<syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4>
--[[Module:Bananas]]--
local p = {} -- I-initialize (p)ackage table
-- Para sa unit tests, tan-awa [[Module:Bananas/testcases]]
function p.hello()
return "Hello, world!" -- nagabalik "Kamusta, kalibutan!"
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Ang iban nga sample sang Lua gin-highlight sang tag <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> nga ginbutang palibot sang Lua source code.
Para sa mga panuto kung paano gamiton ang Lua sulod sang MediaWiki (kag amo man sa Wikipedya), tan-awa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]].
== Subok sang unit ==
May nagagamit nga framework para sa unit testing sang mga Lua script sa Wikipedya sa [[Module:UnitTests]]. Nagapahalin ini sa imo nga subokan ang imo script gamit ang ginpili nga mga input, kag patunayan nga ang gina-expect nga output ang ginaproduce. Mapuslan gid ang unit tests sang partikular sa dali nga pagdiskubre sang mga regression, kay ang mga pagbabago sa script nagapati sang bag-o (o daan) nga mga problema.
Sang kasapukan, ang unit tests para sa module pareho sang [[Module:Bananas]] ginaplastar sa [[Module:Bananas/testcases]], kag ginapatuman sa [[Module talk:Bananas/testcases]] paagi sa:
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
<blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="2"><li>Clik "<code>Pasirip</code>"</li></ol>
<blockquote>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</blockquote>
<ol start="3"><li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' nabag-o.</li></ol>
Ang mga pamaagi sang test dapat magsugod sa <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>'''.
<syntaxhighlight lang="lua">
--[[Module:Bananas/testcases]]--
local p = require('Module:UnitTests') -- I-initialize (p)ackage table
-- Clik ang Pag-urulay para magpatuman sang mga test.
function p:test_hello() -- Unit tests para sa [[Module:Bananas]].
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
; Prinsipyo sang unit testing
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=10 copy>
local self = {
preprocess_equals = function(_, wikitext, expected)
local got = mw.getCurrentFrame():preprocess(wikitext)
print('"' .. expected .. '": Gina-expect')
print('"' .. got .. '": Tatsulod')
return got == expected
end
}
-- Separator `:` nga wala sing self
print(self:preprocess_equals( '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
-- Separator `.` nga may self
print(self.preprocess_equals(self, '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=13>
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
</syntaxhighlight></blockquote>
Para sa listahan sang tanan nga modules nga nagagamit sang unit tests, tan-awa sa [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests]].
May-ada man alternative nga unit testing framework [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|ginagamit]] nga ginatawag [[:en:Module:ScribuntoUnit]], nga naggikan sa Hungarian Wikipedya. Sa pareho nga mga bahin (feature-wise) pareho man ini gid sa [[Module:UnitTests]], pero may-ada ini sang nagkalain-lain nga estilo sa pagsulat (coding style), kag nagahabol sang mga tinuod nga error nga ginakaptan paagi sa [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#pcall|protected calls]]. May-ada man ini sang pamaagi para sa pagpares sang mga float sa sulod sang ginhatag nga eksaktong anggulo (precision).
== Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya ==
Sa tibuok: Ang Lua kay pwede lang makadawat sang input bilang mga text string nga ginapatala sa <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> kag halin sang iban nga maakuha pinaagi sa <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> kag <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Ang output sang Lua indi ginaproseso sa una maliban kon ang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ginatawag gid sang klaro, sangto nga ang mga pagtawag sang template kag mga parser function sa output indi magatrabaho sang husto.
Ang tanan nga Lua sa sulod sang pahina limitado sa 10 segundos nga CPU time (pwede mo tan-awon sa source code sang ginrender nga pahina para makita kon daw ka tagal ang template o module sang nag-parse).
Kag may kaugnayan sa standard nga Lua, ang Lua sang Scribunto ligtas (kita sa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences_from_standard_Lua|Mga kalainan sa karaniwang Lua]]).
=== Mga limitasyon sa input sang Lua ===
Ang mga programa ginapadagan ra sang page nga "gin-aproseso" (sang ginbag-o ini o sang ginbag-o man ang page nga iya ginakomponar, ukon gin-preview), indi kada beses nga ginapanood mo ang output. Busa wala sing sayon nga Lua module nga magtugot sa imo nga magtype sang temperatura sa Fahrenheit sa sulod sang isang input box kag makatanggap sang katumbas nga temperatura sa Celsius sang pagpitok mo sang isang button, o nga magtugot sa imo nga i-click ang isa ka bahin sang gin-visualize nga Mandelbrot set sa page para mapalaparan ini kada beses nga gusto mo. Kinahanglan may ara sing tinuod nga Wiki page (ukon bisan pa ang page nga imo ginasubmit para sa preview) nga naglalaman sang input data.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang input nga Lua pwede makadawat sang bisan ano nga transcludeable text page sa Wikipedya. Ini ''wala'' naga-apil sa graphics files (maskin [[Scalable Vector Graphics|SVG]] files, bisan pa nga ini text gid, maliban kung i-cut and paste mo ini papunta sa isang Wiki text page), ang lista sang mga page nga ginatan-aw sa sulod sang kategorya, kag ang nilalaman sang dai-pwedeng i-transclude mga espesyál nga pahina.
=== Wikitext ===
Ang mga madalas nga na-ti-traus sa Wikipedya headers na may tago nga code pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> nga mahimo man kinahanglan hubaron para mabulabog sila nga ma-parse ma’ayo.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(string.reverse("UNIQ"))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2>
QINU
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang mga wikilink han [[Wikipedia:Pipe trick|type]] <code><nowiki>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> indi magagamit kung ibalik sugad nga output—kinahanglan isurat sugad nga klaro kag direkta pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>.
Iba pa nga pre-save transforms, pareho han pag-ilis han <code><nowiki>~~~~</nowiki></code> para maging mga signature, mabo-bolsok man nga indi maproseso. Ang template transclusions, parser function calls, kag variable substitutions (nga bisan ano nga may <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) indi mapoproseso, kag diri man mapoproseso ang mga tag pareho sin {{tag|ref|o}} o {{tag|nowiki|o}}.
== Pagmarka sang na-convert nga mga plantilya ==
{{lua|Module:Bananas}}
Pakibutang ang {{tl|lua}} nga template sa subpage han dokumentasyon sang tanan nga mga plantilya nga nagagamit sang Lua. Mahihimo ini nga mas klaro nga maipahayag ang paggamit sang Lua kag ang mga pag-convert sang plantilya.
== Tan-awa man ini ==
* [[Espesyal:PrefixIndex/Module:]] lista sang mga module sang Lua
* Listahan sang mga [https://bcl.wikipedia.org/wiki/Espesyal:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=0&size-mode=min&size=/#:~:text=Module: protektadong Lua module]
; Mga kapinunan sang Ingles nga espesyal sa Wikipedya
* [[:en:Help:Lua debugging]] – sini nga gabay-pamaagi nagatudlo kung paano mag-[[debugging]] sang mga Lua module
* [[Module:Sandbox]] naghatag sang pseudo-namespace para sa pag-eksperimentar sa Lua modules
* [[:en:Wikipedia talk:Lua]] – mga pamangkot para sa mga template o mga buluhaton nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua-based templates]] – mga grupo sang mga template nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua metamodules]]
; Dokumentasyon sang MediaWiki para sa Lua
* [[mw:Manual:Coding conventions/Lua|Manual:Coding conventions/Lua]] – mga pamantayan para mapabakod ang kabasa sang code paagi sa kaangay (consistency)
* [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Wikipedia technical help|collapsed}}
[[Category:Wikipedia modules]]
014kgjkm7b8q3v0zb0drrjlmzro57h1
307639
307638
2026-07-25T13:20:31Z
Nimmzo
32112
/* Subok sang unit */ Running [[Module:Bananas/testcases]] in Debug console
307639
wikitext
text/x-wiki
{{WikiProject Lua header}}
{{Information page}}
{{Namespaces}}
Ang [[Lua (programming language)|Lua]] amo ang programming language nga yara na subong, paagi sa [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga extension sang MediaWiki, sa Wikipedya.<br />
Pwede na isulod ang Lua nga code sa wiki templates pinaagi sa paggamit sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga kapasidad sang Scribunto.<br />
Ini nga extension nagasuporta sang Lua 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}}.
== "Kamusta, kalibutan!" in Lua ==
Ang source code sang Lua gin-a-imbak sa isa ka pahina nga may prefix nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>Module:</syntaxhighlight> (halimbawa, [[Module:Bananas]]). Tapos, ini nga mga indibidwal nga module ginagamit (ginapadul-ong ng code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>) sa mga pahina sang template (halimbawa, [[Module:Bananas/doc]] nagagamit sang code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|hello}}</syntaxhighlight> para ihatag ang teksto nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>).
Ang mga module ginapatakod sa normal nga mga pahina sang wiki gamit ang <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga parser function. Ang syntax sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> pareho sang template syntax, pero may yara sang indi pareho nga mga detalye. Ang pinakamahalaga nga kalainan amo nga kinahanglan mong isurat ang isa ka ''ngalan sang function''.
Ang function amo ang isa ka set sang mga instruksiyon nga nagatanggap sang mga input values, ginaproseso ini, kag nagabalik sang isa ka output value.<ref>Pwede man kita nga magbalik sang multiple nga output values, pero ang mga function nga nagabuhat sini indi kasagaran nga gusto nga ma-access gikan sa mga pahina sang wiki.</ref> Ini pareho gid sang ginahimo sang template: ginahatagan mo ini sang mga argumento, ginaproseso niya ini, kag makuha mo ang resulta. Pero pwede ka magtukod sang madamo nga functions sa isa ka Lua module, samtang isa ka template lang ang pwede nimo ma-define sa isa ka pahina.
Saka, indi nimo pwede padaku-on basta lang ang Lua module direkta—ang pwede lang amo ang padaku-on ang isa sa mga function sang module. Ang module amo lang ang container para sa mga function, kag indi ini mismo ang nagahimo sang bisan ano sa kaugalingon. Tungod sini may duha ka rason nga kinahanglan ta mag-input sang ngalan sang function:
# Indi ta pwede padaku-on ang module nga nag-inusara lang.
# Kung wala kita magtumukoy sang function name, indi mahibal-an sang Lua kon ano nga function ang gusto naton ipatakod.
Ang pinaka-simple nga paagi para padaku-on ang isa ka module gikan sa isa ka pahina sang wiki amo ini:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangModule|ngalanSangFunction}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Simple nga script, nagahatag sang isa ka function lang nga wala sing mga argumento.
Pwede ta padaku-on ang [[Module:Bananas]] sa paagi nga ini, nga may isa ka function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight>.
Indi mo kinahanglan mag-install ukon mag-save sang bisan ano.
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
# Idikit ang sunod nga tawag sa umpisa sang isa ka bag-o nga linya sa imo nga pahina sang User:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas|hello}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="3">
<li>Clik "<code>Pasirip</code>". Ang tawag sang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa [[Module:Bananas]] mapapalitan sang sunod-sunod nga ini:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
Hello, world!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Kon pamamangkot, i-click ang <code>Leave</code>.</li>
<li>Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
== Debug console: Magsugod pag-adal nin Lua ==
Ang Lua Scribunto <code>Debug Console</code> sangin ligtas, pakigsaboy-pakigbugto kag pangkatuto sang Lua sa Wikipedya.
# I-click ang <code>Baguhon an source</code> sa [[Module:WikidataIB]] nga pahina.
# Paligid sa pinakamaangub sang pahina paing sa bahin nga <code>Debug console</code>.
# I-paste ang komento kag ang pagtawag sa <span style="color:#86888c;">abo</span> nga input box (sa ibabaw sang buton nga <code>Clear</code>).
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
--[[Ang imo pirmi nga Lua nga Hello World-like program]]--
print("Malipayong pag-abot sa " .. _VERSION .. "!") -- Pagsagka sang bersyon sang Lua kag `..`
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Baluan {{key press|Enter}} isa ka beses para patuyuan ang duha ka Lua command''s''.</li>
<li>Ang resulta magpakita sa ubos sang linya sang Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> nga command:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Malipayong pag-abot sa Lua 5.1!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="6">
<li>Pindota ang {{key press|Up}} <code>Pataas nga arrow</code> para ikot ang una nga mga Lua command.</li>
<li>Sa mapusible, i-click ang <code>Clear</code> para limpyohan ''lamang'' ang <code>Debug Console</code>;<br />ang Lua editor sa ibabaw mananatiling '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
; HTML generator sa Debug console
Tawga ang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa <code>Module:</code>Bananas:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modKamusta = require('Module:Bananas') -- i-load ang module sa Debug console
print(modKamusta.hello()) -- magpakita sang "Hello World!"
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Hello World!
</syntaxhighlight></blockquote>
; Function nga pareho sang identidad
<code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy>
-- #if yesno kung kaya nga i-balikan ang input parameter
local yesno = require('Module:Yesno')
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('dai'), "Iyo", 'dai'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=5>
Yes
dai
</syntaxhighlight></blockquote>
# Isara ang protektado nga <code>Module:</code>WikidataIB nga mananatiling '''un''' kung nabag-o.
=== Paggamit sang mga argumento ===
Ang mga argumento ginapasa sa mga module sa pareho nga paagi sang ila pagpasahan sa mga template. Pero pakigatiman, nga ang teksto pagkahuman sang una nga "pipe" (|) nga karakter ang ginikanan palagi sang ngalan sang function; ang una nga positional argument amo ang teksto pagkatapos sang ''ikalawa'' nga pipe.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangMod|ngalanSangFnc|positionalNgaArg1|arg2|pinangarananNgaArg=halaga}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapakita kon paano ma-access kag magamit ang mga parameter.
Sa [[Module:BananasArgs]], ang <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> nga function nag-greet sang nagkalain-lain nga tawo depende sa una nga positional argument.
Ang BananasArgs may yara man sang function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>count_fruit</syntaxhighlight> nga nagagamit sang mga named arguments <code>bananas</code> kag <code>apples</code> para ihambal kon pila ka saging kag pila ka mansanas ang yara kita. Mahimo ini patakdon sini nga paagi:
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1,3 copy>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</blockquote>
; Pagpasa sang mga parameter gamit ang frame
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,6 copy>
local modArg = require('Module:BananasArgs') -- i-load ang module
local frame = mw.getCurrentFrame()
frame.args[1] = "Maria"; print("1. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Maria!"
frame.args[1] = "Jose"; print("2. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Jose!"
frame.args["apples"] = "3"; frame.args["bananas"] = "4" -- number bilang string
print("3. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 4 bananas and 3 apples
frame.args["bananas"] = "5"; frame.args["apples"] = "2"
print("4. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=10>
1. Hello, Maria!
2. Hello, Jose!
3. I have 4 bananas and 3 apples
4. I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
Kadaghanan sang mga module may yara sang pahina sang dokumentasyon nga nagakahulag sang ano nga mga argumento ang pwede magamit kag ano ang mga epekto nila.
== Mangaro sang script ==
Bumisita sa '''[[:en:Wikipedia talk:Lua]]''' para maghangyo sang bulig sa pag-aram sang Lua script para maghimo sang partikular nga buruhaton sa Wikipedya o sa iba pa nga Wikimedia Foundation nga proyekto.
== Kasaysayan ==
[[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Magic words]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], ginhisgutan sang mahabang panahon ang wiki scripting language (JavaScript kontra Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], ginhimo ni Tim ang [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga may pauna nga suporta para sa Lua.
Ginhisgutan ini sang mga katuigan. Naka-install ang Lua sa 2012 para sa testing sa [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], nga may bukas nga imbitasyon sa tanan nga mga editor nga mag-eksperimento sa pag-develop sang mga Lua modules. Naka-install ang Lua sa English Wikipedya sang Pebrero 2013, pagkatapos sang testing sa mediawiki.org kag Wikimedia test wikis.
== Tungkol sa Lua ==
Magkakita rin Maikling presentasyon ni Brad Jorsch para sa mas klaro nga halimbawa kung paano [[:file:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|i-konvert ang wikitext template]] ngadto sa Lua module.
Ang Lua kay a [[scripting language]] nga magagamit pag-aralan ang data, magkwenta sang mga expression, kag mag-format sang resulta gamit ang functions o [[object-oriented programming]]. Maskin ang ara sang iban nga Lua script puwede ipabilin nga simple, para sa sayon nga pagsabat, ang Lua nagtugot sang mas komplikado nga mga estruktura pareho sang tables, dynamic functions, kag [[associative array]]s diin ang index nga [[subscript]]s pwede maging mga pulong kag mga index number.
Ang Lua nagpapalab-ot man sang [[recursion]] sang re-nested functions, gani kinahanglan magpili sang pag-amping para indi mag-ampon sang sobra nga ka-komplikado nga indi masabtan sang sang iban nga mga gumagamit kag paano mag-maintain sang Lua module.
Ang sunod amo ang halimbawa sang Lua source code para sa sini nga function nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>:
<syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4>
--[[Module:Bananas]]--
local p = {} -- I-initialize (p)ackage table
-- Para sa unit tests, tan-awa [[Module:Bananas/testcases]]
function p.hello()
return "Hello, world!" -- nagabalik "Kamusta, kalibutan!"
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Ang iban nga sample sang Lua gin-highlight sang tag <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> nga ginbutang palibot sang Lua source code.
Para sa mga panuto kung paano gamiton ang Lua sulod sang MediaWiki (kag amo man sa Wikipedya), tan-awa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]].
== Subok sang unit ==
May nagagamit nga framework para sa unit testing sang mga Lua script sa Wikipedya sa [[Module:UnitTests]]. Nagapahalin ini sa imo nga subokan ang imo script gamit ang ginpili nga mga input, kag patunayan nga ang gina-expect nga output ang ginaproduce. Mapuslan gid ang unit tests sang partikular sa dali nga pagdiskubre sang mga regression, kay ang mga pagbabago sa script nagapati sang bag-o (o daan) nga mga problema.
Sang kasapukan, ang unit tests para sa module pareho sang [[Module:Bananas]] ginaplastar sa [[Module:Bananas/testcases]], kag ginapatuman sa [[Module talk:Bananas/testcases]] paagi sa:
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
<blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="2"><li>Clik "<code>Pasirip</code>"</li></ol>
<blockquote>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</blockquote>
<ol start="3"><li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' nabag-o.</li></ol>
Ang mga pamaagi sang test dapat magsugod sa <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>'''.
<syntaxhighlight lang="lua">
--[[Module:Bananas/testcases]]--
local p = require('Module:UnitTests') -- I-initialize (p)ackage table
-- Clik ang Pag-urulay para magpatuman sang mga test.
function p:test_hello() -- Unit tests para sa [[Module:Bananas]].
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
; Prinsipyo sang unit testing
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=10 copy>
local self = {
preprocess_equals = function(_, wikitext, expected)
local got = mw.getCurrentFrame():preprocess(wikitext)
print('"' .. expected .. '": Gina-expect')
print('"' .. got .. '": Tatsulod')
return got == expected
end
}
-- Separator `:` nga wala sing self
print(self:preprocess_equals( '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
-- Separator `.` nga may self
print(self.preprocess_equals(self, '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=13>
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo sang kampanya sang pagsulay sa Debug console
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modTest = require('Module:Bananas/testcases')
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
Para sa listahan sang tanan nga modules nga nagagamit sang unit tests, tan-awa sa [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests]].
May-ada man alternative nga unit testing framework [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|ginagamit]] nga ginatawag [[:en:Module:ScribuntoUnit]], nga naggikan sa Hungarian Wikipedya. Sa pareho nga mga bahin (feature-wise) pareho man ini gid sa [[Module:UnitTests]], pero may-ada ini sang nagkalain-lain nga estilo sa pagsulat (coding style), kag nagahabol sang mga tinuod nga error nga ginakaptan paagi sa [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#pcall|protected calls]]. May-ada man ini sang pamaagi para sa pagpares sang mga float sa sulod sang ginhatag nga eksaktong anggulo (precision).
== Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya ==
Sa tibuok: Ang Lua kay pwede lang makadawat sang input bilang mga text string nga ginapatala sa <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> kag halin sang iban nga maakuha pinaagi sa <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> kag <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Ang output sang Lua indi ginaproseso sa una maliban kon ang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ginatawag gid sang klaro, sangto nga ang mga pagtawag sang template kag mga parser function sa output indi magatrabaho sang husto.
Ang tanan nga Lua sa sulod sang pahina limitado sa 10 segundos nga CPU time (pwede mo tan-awon sa source code sang ginrender nga pahina para makita kon daw ka tagal ang template o module sang nag-parse).
Kag may kaugnayan sa standard nga Lua, ang Lua sang Scribunto ligtas (kita sa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences_from_standard_Lua|Mga kalainan sa karaniwang Lua]]).
=== Mga limitasyon sa input sang Lua ===
Ang mga programa ginapadagan ra sang page nga "gin-aproseso" (sang ginbag-o ini o sang ginbag-o man ang page nga iya ginakomponar, ukon gin-preview), indi kada beses nga ginapanood mo ang output. Busa wala sing sayon nga Lua module nga magtugot sa imo nga magtype sang temperatura sa Fahrenheit sa sulod sang isang input box kag makatanggap sang katumbas nga temperatura sa Celsius sang pagpitok mo sang isang button, o nga magtugot sa imo nga i-click ang isa ka bahin sang gin-visualize nga Mandelbrot set sa page para mapalaparan ini kada beses nga gusto mo. Kinahanglan may ara sing tinuod nga Wiki page (ukon bisan pa ang page nga imo ginasubmit para sa preview) nga naglalaman sang input data.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang input nga Lua pwede makadawat sang bisan ano nga transcludeable text page sa Wikipedya. Ini ''wala'' naga-apil sa graphics files (maskin [[Scalable Vector Graphics|SVG]] files, bisan pa nga ini text gid, maliban kung i-cut and paste mo ini papunta sa isang Wiki text page), ang lista sang mga page nga ginatan-aw sa sulod sang kategorya, kag ang nilalaman sang dai-pwedeng i-transclude mga espesyál nga pahina.
=== Wikitext ===
Ang mga madalas nga na-ti-traus sa Wikipedya headers na may tago nga code pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> nga mahimo man kinahanglan hubaron para mabulabog sila nga ma-parse ma’ayo.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(string.reverse("UNIQ"))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2>
QINU
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang mga wikilink han [[Wikipedia:Pipe trick|type]] <code><nowiki>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> indi magagamit kung ibalik sugad nga output—kinahanglan isurat sugad nga klaro kag direkta pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>.
Iba pa nga pre-save transforms, pareho han pag-ilis han <code><nowiki>~~~~</nowiki></code> para maging mga signature, mabo-bolsok man nga indi maproseso. Ang template transclusions, parser function calls, kag variable substitutions (nga bisan ano nga may <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) indi mapoproseso, kag diri man mapoproseso ang mga tag pareho sin {{tag|ref|o}} o {{tag|nowiki|o}}.
== Pagmarka sang na-convert nga mga plantilya ==
{{lua|Module:Bananas}}
Pakibutang ang {{tl|lua}} nga template sa subpage han dokumentasyon sang tanan nga mga plantilya nga nagagamit sang Lua. Mahihimo ini nga mas klaro nga maipahayag ang paggamit sang Lua kag ang mga pag-convert sang plantilya.
== Tan-awa man ini ==
* [[Espesyal:PrefixIndex/Module:]] lista sang mga module sang Lua
* Listahan sang mga [https://bcl.wikipedia.org/wiki/Espesyal:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=0&size-mode=min&size=/#:~:text=Module: protektadong Lua module]
; Mga kapinunan sang Ingles nga espesyal sa Wikipedya
* [[:en:Help:Lua debugging]] – sini nga gabay-pamaagi nagatudlo kung paano mag-[[debugging]] sang mga Lua module
* [[Module:Sandbox]] naghatag sang pseudo-namespace para sa pag-eksperimentar sa Lua modules
* [[:en:Wikipedia talk:Lua]] – mga pamangkot para sa mga template o mga buluhaton nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua-based templates]] – mga grupo sang mga template nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua metamodules]]
; Dokumentasyon sang MediaWiki para sa Lua
* [[mw:Manual:Coding conventions/Lua|Manual:Coding conventions/Lua]] – mga pamantayan para mapabakod ang kabasa sang code paagi sa kaangay (consistency)
* [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Wikipedia technical help|collapsed}}
[[Category:Wikipedia modules]]
dkebfw5zjl1zk9qi2oaas268rjv5xtn
307640
307639
2026-07-25T13:30:10Z
Nimmzo
32112
/* Subok sang unit */ Added Expected result: Lua Scribunto is an HTML generator
307640
wikitext
text/x-wiki
{{WikiProject Lua header}}
{{Information page}}
{{Namespaces}}
Ang [[Lua (programming language)|Lua]] amo ang programming language nga yara na subong, paagi sa [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga extension sang MediaWiki, sa Wikipedya.<br />
Pwede na isulod ang Lua nga code sa wiki templates pinaagi sa paggamit sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga kapasidad sang Scribunto.<br />
Ini nga extension nagasuporta sang Lua 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}}.
== "Kamusta, kalibutan!" in Lua ==
Ang source code sang Lua gin-a-imbak sa isa ka pahina nga may prefix nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>Module:</syntaxhighlight> (halimbawa, [[Module:Bananas]]). Tapos, ini nga mga indibidwal nga module ginagamit (ginapadul-ong ng code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>) sa mga pahina sang template (halimbawa, [[Module:Bananas/doc]] nagagamit sang code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|hello}}</syntaxhighlight> para ihatag ang teksto nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>).
Ang mga module ginapatakod sa normal nga mga pahina sang wiki gamit ang <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga parser function. Ang syntax sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> pareho sang template syntax, pero may yara sang indi pareho nga mga detalye. Ang pinakamahalaga nga kalainan amo nga kinahanglan mong isurat ang isa ka ''ngalan sang function''.
Ang function amo ang isa ka set sang mga instruksiyon nga nagatanggap sang mga input values, ginaproseso ini, kag nagabalik sang isa ka output value.<ref>Pwede man kita nga magbalik sang multiple nga output values, pero ang mga function nga nagabuhat sini indi kasagaran nga gusto nga ma-access gikan sa mga pahina sang wiki.</ref> Ini pareho gid sang ginahimo sang template: ginahatagan mo ini sang mga argumento, ginaproseso niya ini, kag makuha mo ang resulta. Pero pwede ka magtukod sang madamo nga functions sa isa ka Lua module, samtang isa ka template lang ang pwede nimo ma-define sa isa ka pahina.
Saka, indi nimo pwede padaku-on basta lang ang Lua module direkta—ang pwede lang amo ang padaku-on ang isa sa mga function sang module. Ang module amo lang ang container para sa mga function, kag indi ini mismo ang nagahimo sang bisan ano sa kaugalingon. Tungod sini may duha ka rason nga kinahanglan ta mag-input sang ngalan sang function:
# Indi ta pwede padaku-on ang module nga nag-inusara lang.
# Kung wala kita magtumukoy sang function name, indi mahibal-an sang Lua kon ano nga function ang gusto naton ipatakod.
Ang pinaka-simple nga paagi para padaku-on ang isa ka module gikan sa isa ka pahina sang wiki amo ini:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangModule|ngalanSangFunction}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Simple nga script, nagahatag sang isa ka function lang nga wala sing mga argumento.
Pwede ta padaku-on ang [[Module:Bananas]] sa paagi nga ini, nga may isa ka function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight>.
Indi mo kinahanglan mag-install ukon mag-save sang bisan ano.
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
# Idikit ang sunod nga tawag sa umpisa sang isa ka bag-o nga linya sa imo nga pahina sang User:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas|hello}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="3">
<li>Clik "<code>Pasirip</code>". Ang tawag sang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa [[Module:Bananas]] mapapalitan sang sunod-sunod nga ini:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
Hello, world!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Kon pamamangkot, i-click ang <code>Leave</code>.</li>
<li>Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
== Debug console: Magsugod pag-adal nin Lua ==
Ang Lua Scribunto <code>Debug Console</code> sangin ligtas, pakigsaboy-pakigbugto kag pangkatuto sang Lua sa Wikipedya.
# I-click ang <code>Baguhon an source</code> sa [[Module:WikidataIB]] nga pahina.
# Paligid sa pinakamaangub sang pahina paing sa bahin nga <code>Debug console</code>.
# I-paste ang komento kag ang pagtawag sa <span style="color:#86888c;">abo</span> nga input box (sa ibabaw sang buton nga <code>Clear</code>).
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
--[[Ang imo pirmi nga Lua nga Hello World-like program]]--
print("Malipayong pag-abot sa " .. _VERSION .. "!") -- Pagsagka sang bersyon sang Lua kag `..`
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Baluan {{key press|Enter}} isa ka beses para patuyuan ang duha ka Lua command''s''.</li>
<li>Ang resulta magpakita sa ubos sang linya sang Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> nga command:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Malipayong pag-abot sa Lua 5.1!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="6">
<li>Pindota ang {{key press|Up}} <code>Pataas nga arrow</code> para ikot ang una nga mga Lua command.</li>
<li>Sa mapusible, i-click ang <code>Clear</code> para limpyohan ''lamang'' ang <code>Debug Console</code>;<br />ang Lua editor sa ibabaw mananatiling '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
; HTML generator sa Debug console
Tawga ang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa <code>Module:</code>Bananas:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modKamusta = require('Module:Bananas') -- i-load ang module sa Debug console
print(modKamusta.hello()) -- magpakita sang "Hello World!"
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Hello World!
</syntaxhighlight></blockquote>
; Function nga pareho sang identidad
<code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy>
-- #if yesno kung kaya nga i-balikan ang input parameter
local yesno = require('Module:Yesno')
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('dai'), "Iyo", 'dai'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=5>
Yes
dai
</syntaxhighlight></blockquote>
# Isara ang protektado nga <code>Module:</code>WikidataIB nga mananatiling '''un''' kung nabag-o.
=== Paggamit sang mga argumento ===
Ang mga argumento ginapasa sa mga module sa pareho nga paagi sang ila pagpasahan sa mga template. Pero pakigatiman, nga ang teksto pagkahuman sang una nga "pipe" (|) nga karakter ang ginikanan palagi sang ngalan sang function; ang una nga positional argument amo ang teksto pagkatapos sang ''ikalawa'' nga pipe.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangMod|ngalanSangFnc|positionalNgaArg1|arg2|pinangarananNgaArg=halaga}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapakita kon paano ma-access kag magamit ang mga parameter.
Sa [[Module:BananasArgs]], ang <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> nga function nag-greet sang nagkalain-lain nga tawo depende sa una nga positional argument.
Ang BananasArgs may yara man sang function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>count_fruit</syntaxhighlight> nga nagagamit sang mga named arguments <code>bananas</code> kag <code>apples</code> para ihambal kon pila ka saging kag pila ka mansanas ang yara kita. Mahimo ini patakdon sini nga paagi:
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1,3 copy>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</blockquote>
; Pagpasa sang mga parameter gamit ang frame
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,6 copy>
local modArg = require('Module:BananasArgs') -- i-load ang module
local frame = mw.getCurrentFrame()
frame.args[1] = "Maria"; print("1. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Maria!"
frame.args[1] = "Jose"; print("2. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Jose!"
frame.args["apples"] = "3"; frame.args["bananas"] = "4" -- number bilang string
print("3. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 4 bananas and 3 apples
frame.args["bananas"] = "5"; frame.args["apples"] = "2"
print("4. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=10>
1. Hello, Maria!
2. Hello, Jose!
3. I have 4 bananas and 3 apples
4. I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
Kadaghanan sang mga module may yara sang pahina sang dokumentasyon nga nagakahulag sang ano nga mga argumento ang pwede magamit kag ano ang mga epekto nila.
== Mangaro sang script ==
Bumisita sa '''[[:en:Wikipedia talk:Lua]]''' para maghangyo sang bulig sa pag-aram sang Lua script para maghimo sang partikular nga buruhaton sa Wikipedya o sa iba pa nga Wikimedia Foundation nga proyekto.
== Kasaysayan ==
[[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Magic words]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], ginhisgutan sang mahabang panahon ang wiki scripting language (JavaScript kontra Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], ginhimo ni Tim ang [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga may pauna nga suporta para sa Lua.
Ginhisgutan ini sang mga katuigan. Naka-install ang Lua sa 2012 para sa testing sa [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], nga may bukas nga imbitasyon sa tanan nga mga editor nga mag-eksperimento sa pag-develop sang mga Lua modules. Naka-install ang Lua sa English Wikipedya sang Pebrero 2013, pagkatapos sang testing sa mediawiki.org kag Wikimedia test wikis.
== Tungkol sa Lua ==
Magkakita rin Maikling presentasyon ni Brad Jorsch para sa mas klaro nga halimbawa kung paano [[:file:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|i-konvert ang wikitext template]] ngadto sa Lua module.
Ang Lua kay a [[scripting language]] nga magagamit pag-aralan ang data, magkwenta sang mga expression, kag mag-format sang resulta gamit ang functions o [[object-oriented programming]]. Maskin ang ara sang iban nga Lua script puwede ipabilin nga simple, para sa sayon nga pagsabat, ang Lua nagtugot sang mas komplikado nga mga estruktura pareho sang tables, dynamic functions, kag [[associative array]]s diin ang index nga [[subscript]]s pwede maging mga pulong kag mga index number.
Ang Lua nagpapalab-ot man sang [[recursion]] sang re-nested functions, gani kinahanglan magpili sang pag-amping para indi mag-ampon sang sobra nga ka-komplikado nga indi masabtan sang sang iban nga mga gumagamit kag paano mag-maintain sang Lua module.
Ang sunod amo ang halimbawa sang Lua source code para sa sini nga function nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>:
<syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4>
--[[Module:Bananas]]--
local p = {} -- I-initialize (p)ackage table
-- Para sa unit tests, tan-awa [[Module:Bananas/testcases]]
function p.hello()
return "Hello, world!" -- nagabalik "Kamusta, kalibutan!"
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Ang iban nga sample sang Lua gin-highlight sang tag <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> nga ginbutang palibot sang Lua source code.
Para sa mga panuto kung paano gamiton ang Lua sulod sang MediaWiki (kag amo man sa Wikipedya), tan-awa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]].
== Subok sang unit ==
May nagagamit nga framework para sa unit testing sang mga Lua script sa Wikipedya sa [[Module:UnitTests]]. Nagapahalin ini sa imo nga subokan ang imo script gamit ang ginpili nga mga input, kag patunayan nga ang gina-expect nga output ang ginaproduce. Mapuslan gid ang unit tests sang partikular sa dali nga pagdiskubre sang mga regression, kay ang mga pagbabago sa script nagapati sang bag-o (o daan) nga mga problema.
Sang kasapukan, ang unit tests para sa module pareho sang [[Module:Bananas]] ginaplastar sa [[Module:Bananas/testcases]], kag ginapatuman sa [[Module talk:Bananas/testcases]] paagi sa:
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
<blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="2"><li>Clik "<code>Pasirip</code>"</li></ol>
<blockquote>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</blockquote>
<ol start="3"><li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' nabag-o.</li></ol>
Ang mga pamaagi sang test dapat magsugod sa <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>'''.
<syntaxhighlight lang="lua">
--[[Module:Bananas/testcases]]--
local p = require('Module:UnitTests') -- I-initialize (p)ackage table
-- Clik ang Pag-urulay para magpatuman sang mga test.
function p:test_hello() -- Unit tests para sa [[Module:Bananas]].
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
; Prinsipyo sang unit testing
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=10 copy>
local self = {
preprocess_equals = function(_, wikitext, expected)
local got = mw.getCurrentFrame():preprocess(wikitext)
print('"' .. expected .. '": Gina-expect')
print('"' .. got .. '": Tatsulod')
return got == expected
end
}
-- Separator `:` nga wala sing self
print(self:preprocess_equals( '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
-- Separator `.` nga may self
print(self.preprocess_equals(self, '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=13>
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo sang kampanya sang pagsulay sa Debug console
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modTest = require('Module:Bananas/testcases')
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
<<b style="color: #008000;">Sang tanan 1 test nagsukses.</b>
<h2>test_hello</h2>
{| class="wikitable unit-tests-result"
|+ test_hello
! !! Subok !! Gina-expect !! Tatsulod
|-
| [[File:Yes check.svg|20px|alt=Yes|link=]]<span style="display:none">Y</span>
| {{#invoke:Bananas|hello}}
| Hello, world!
| Hello, world!
|-
|}
</syntaxhighlight></blockquote>
Para sa listahan sang tanan nga modules nga nagagamit sang unit tests, tan-awa sa [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests]].
May-ada man alternative nga unit testing framework [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|ginagamit]] nga ginatawag [[:en:Module:ScribuntoUnit]], nga naggikan sa Hungarian Wikipedya. Sa pareho nga mga bahin (feature-wise) pareho man ini gid sa [[Module:UnitTests]], pero may-ada ini sang nagkalain-lain nga estilo sa pagsulat (coding style), kag nagahabol sang mga tinuod nga error nga ginakaptan paagi sa [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#pcall|protected calls]]. May-ada man ini sang pamaagi para sa pagpares sang mga float sa sulod sang ginhatag nga eksaktong anggulo (precision).
== Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya ==
Sa tibuok: Ang Lua kay pwede lang makadawat sang input bilang mga text string nga ginapatala sa <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> kag halin sang iban nga maakuha pinaagi sa <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> kag <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Ang output sang Lua indi ginaproseso sa una maliban kon ang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ginatawag gid sang klaro, sangto nga ang mga pagtawag sang template kag mga parser function sa output indi magatrabaho sang husto.
Ang tanan nga Lua sa sulod sang pahina limitado sa 10 segundos nga CPU time (pwede mo tan-awon sa source code sang ginrender nga pahina para makita kon daw ka tagal ang template o module sang nag-parse).
Kag may kaugnayan sa standard nga Lua, ang Lua sang Scribunto ligtas (kita sa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences_from_standard_Lua|Mga kalainan sa karaniwang Lua]]).
=== Mga limitasyon sa input sang Lua ===
Ang mga programa ginapadagan ra sang page nga "gin-aproseso" (sang ginbag-o ini o sang ginbag-o man ang page nga iya ginakomponar, ukon gin-preview), indi kada beses nga ginapanood mo ang output. Busa wala sing sayon nga Lua module nga magtugot sa imo nga magtype sang temperatura sa Fahrenheit sa sulod sang isang input box kag makatanggap sang katumbas nga temperatura sa Celsius sang pagpitok mo sang isang button, o nga magtugot sa imo nga i-click ang isa ka bahin sang gin-visualize nga Mandelbrot set sa page para mapalaparan ini kada beses nga gusto mo. Kinahanglan may ara sing tinuod nga Wiki page (ukon bisan pa ang page nga imo ginasubmit para sa preview) nga naglalaman sang input data.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang input nga Lua pwede makadawat sang bisan ano nga transcludeable text page sa Wikipedya. Ini ''wala'' naga-apil sa graphics files (maskin [[Scalable Vector Graphics|SVG]] files, bisan pa nga ini text gid, maliban kung i-cut and paste mo ini papunta sa isang Wiki text page), ang lista sang mga page nga ginatan-aw sa sulod sang kategorya, kag ang nilalaman sang dai-pwedeng i-transclude mga espesyál nga pahina.
=== Wikitext ===
Ang mga madalas nga na-ti-traus sa Wikipedya headers na may tago nga code pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> nga mahimo man kinahanglan hubaron para mabulabog sila nga ma-parse ma’ayo.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(string.reverse("UNIQ"))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2>
QINU
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang mga wikilink han [[Wikipedia:Pipe trick|type]] <code><nowiki>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> indi magagamit kung ibalik sugad nga output—kinahanglan isurat sugad nga klaro kag direkta pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>.
Iba pa nga pre-save transforms, pareho han pag-ilis han <code><nowiki>~~~~</nowiki></code> para maging mga signature, mabo-bolsok man nga indi maproseso. Ang template transclusions, parser function calls, kag variable substitutions (nga bisan ano nga may <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) indi mapoproseso, kag diri man mapoproseso ang mga tag pareho sin {{tag|ref|o}} o {{tag|nowiki|o}}.
== Pagmarka sang na-convert nga mga plantilya ==
{{lua|Module:Bananas}}
Pakibutang ang {{tl|lua}} nga template sa subpage han dokumentasyon sang tanan nga mga plantilya nga nagagamit sang Lua. Mahihimo ini nga mas klaro nga maipahayag ang paggamit sang Lua kag ang mga pag-convert sang plantilya.
== Tan-awa man ini ==
* [[Espesyal:PrefixIndex/Module:]] lista sang mga module sang Lua
* Listahan sang mga [https://bcl.wikipedia.org/wiki/Espesyal:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=0&size-mode=min&size=/#:~:text=Module: protektadong Lua module]
; Mga kapinunan sang Ingles nga espesyal sa Wikipedya
* [[:en:Help:Lua debugging]] – sini nga gabay-pamaagi nagatudlo kung paano mag-[[debugging]] sang mga Lua module
* [[Module:Sandbox]] naghatag sang pseudo-namespace para sa pag-eksperimentar sa Lua modules
* [[:en:Wikipedia talk:Lua]] – mga pamangkot para sa mga template o mga buluhaton nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua-based templates]] – mga grupo sang mga template nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua metamodules]]
; Dokumentasyon sang MediaWiki para sa Lua
* [[mw:Manual:Coding conventions/Lua|Manual:Coding conventions/Lua]] – mga pamantayan para mapabakod ang kabasa sang code paagi sa kaangay (consistency)
* [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Wikipedia technical help|collapsed}}
[[Category:Wikipedia modules]]
r4q6t99uh3s5h1yv6fvo6ye9oosrmx7
307642
307640
2026-07-25T13:40:31Z
Nimmzo
32112
/* Subok sang unit */ Click the "Clear" button of the Debug console. Run directly [[Module:UnitTests]] in Debug console without saving [[Module:Bananas/testcases]]. The generated HTML is identical.
307642
wikitext
text/x-wiki
{{WikiProject Lua header}}
{{Information page}}
{{Namespaces}}
Ang [[Lua (programming language)|Lua]] amo ang programming language nga yara na subong, paagi sa [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga extension sang MediaWiki, sa Wikipedya.<br />
Pwede na isulod ang Lua nga code sa wiki templates pinaagi sa paggamit sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga kapasidad sang Scribunto.<br />
Ini nga extension nagasuporta sang Lua 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}}.
== "Kamusta, kalibutan!" in Lua ==
Ang source code sang Lua gin-a-imbak sa isa ka pahina nga may prefix nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>Module:</syntaxhighlight> (halimbawa, [[Module:Bananas]]). Tapos, ini nga mga indibidwal nga module ginagamit (ginapadul-ong ng code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>) sa mga pahina sang template (halimbawa, [[Module:Bananas/doc]] nagagamit sang code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|hello}}</syntaxhighlight> para ihatag ang teksto nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>).
Ang mga module ginapatakod sa normal nga mga pahina sang wiki gamit ang <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga parser function. Ang syntax sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> pareho sang template syntax, pero may yara sang indi pareho nga mga detalye. Ang pinakamahalaga nga kalainan amo nga kinahanglan mong isurat ang isa ka ''ngalan sang function''.
Ang function amo ang isa ka set sang mga instruksiyon nga nagatanggap sang mga input values, ginaproseso ini, kag nagabalik sang isa ka output value.<ref>Pwede man kita nga magbalik sang multiple nga output values, pero ang mga function nga nagabuhat sini indi kasagaran nga gusto nga ma-access gikan sa mga pahina sang wiki.</ref> Ini pareho gid sang ginahimo sang template: ginahatagan mo ini sang mga argumento, ginaproseso niya ini, kag makuha mo ang resulta. Pero pwede ka magtukod sang madamo nga functions sa isa ka Lua module, samtang isa ka template lang ang pwede nimo ma-define sa isa ka pahina.
Saka, indi nimo pwede padaku-on basta lang ang Lua module direkta—ang pwede lang amo ang padaku-on ang isa sa mga function sang module. Ang module amo lang ang container para sa mga function, kag indi ini mismo ang nagahimo sang bisan ano sa kaugalingon. Tungod sini may duha ka rason nga kinahanglan ta mag-input sang ngalan sang function:
# Indi ta pwede padaku-on ang module nga nag-inusara lang.
# Kung wala kita magtumukoy sang function name, indi mahibal-an sang Lua kon ano nga function ang gusto naton ipatakod.
Ang pinaka-simple nga paagi para padaku-on ang isa ka module gikan sa isa ka pahina sang wiki amo ini:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangModule|ngalanSangFunction}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Simple nga script, nagahatag sang isa ka function lang nga wala sing mga argumento.
Pwede ta padaku-on ang [[Module:Bananas]] sa paagi nga ini, nga may isa ka function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight>.
Indi mo kinahanglan mag-install ukon mag-save sang bisan ano.
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
# Idikit ang sunod nga tawag sa umpisa sang isa ka bag-o nga linya sa imo nga pahina sang User:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas|hello}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="3">
<li>Clik "<code>Pasirip</code>". Ang tawag sang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa [[Module:Bananas]] mapapalitan sang sunod-sunod nga ini:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
Hello, world!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Kon pamamangkot, i-click ang <code>Leave</code>.</li>
<li>Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
== Debug console: Magsugod pag-adal nin Lua ==
Ang Lua Scribunto <code>Debug Console</code> sangin ligtas, pakigsaboy-pakigbugto kag pangkatuto sang Lua sa Wikipedya.
# I-click ang <code>Baguhon an source</code> sa [[Module:WikidataIB]] nga pahina.
# Paligid sa pinakamaangub sang pahina paing sa bahin nga <code>Debug console</code>.
# I-paste ang komento kag ang pagtawag sa <span style="color:#86888c;">abo</span> nga input box (sa ibabaw sang buton nga <code>Clear</code>).
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
--[[Ang imo pirmi nga Lua nga Hello World-like program]]--
print("Malipayong pag-abot sa " .. _VERSION .. "!") -- Pagsagka sang bersyon sang Lua kag `..`
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Baluan {{key press|Enter}} isa ka beses para patuyuan ang duha ka Lua command''s''.</li>
<li>Ang resulta magpakita sa ubos sang linya sang Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> nga command:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Malipayong pag-abot sa Lua 5.1!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="6">
<li>Pindota ang {{key press|Up}} <code>Pataas nga arrow</code> para ikot ang una nga mga Lua command.</li>
<li>Sa mapusible, i-click ang <code>Clear</code> para limpyohan ''lamang'' ang <code>Debug Console</code>;<br />ang Lua editor sa ibabaw mananatiling '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
; HTML generator sa Debug console
Tawga ang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa <code>Module:</code>Bananas:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modKamusta = require('Module:Bananas') -- i-load ang module sa Debug console
print(modKamusta.hello()) -- magpakita sang "Hello World!"
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Hello World!
</syntaxhighlight></blockquote>
; Function nga pareho sang identidad
<code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy>
-- #if yesno kung kaya nga i-balikan ang input parameter
local yesno = require('Module:Yesno')
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('dai'), "Iyo", 'dai'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=5>
Yes
dai
</syntaxhighlight></blockquote>
# Isara ang protektado nga <code>Module:</code>WikidataIB nga mananatiling '''un''' kung nabag-o.
=== Paggamit sang mga argumento ===
Ang mga argumento ginapasa sa mga module sa pareho nga paagi sang ila pagpasahan sa mga template. Pero pakigatiman, nga ang teksto pagkahuman sang una nga "pipe" (|) nga karakter ang ginikanan palagi sang ngalan sang function; ang una nga positional argument amo ang teksto pagkatapos sang ''ikalawa'' nga pipe.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangMod|ngalanSangFnc|positionalNgaArg1|arg2|pinangarananNgaArg=halaga}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapakita kon paano ma-access kag magamit ang mga parameter.
Sa [[Module:BananasArgs]], ang <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> nga function nag-greet sang nagkalain-lain nga tawo depende sa una nga positional argument.
Ang BananasArgs may yara man sang function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>count_fruit</syntaxhighlight> nga nagagamit sang mga named arguments <code>bananas</code> kag <code>apples</code> para ihambal kon pila ka saging kag pila ka mansanas ang yara kita. Mahimo ini patakdon sini nga paagi:
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1,3 copy>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</blockquote>
; Pagpasa sang mga parameter gamit ang frame
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,6 copy>
local modArg = require('Module:BananasArgs') -- i-load ang module
local frame = mw.getCurrentFrame()
frame.args[1] = "Maria"; print("1. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Maria!"
frame.args[1] = "Jose"; print("2. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Jose!"
frame.args["apples"] = "3"; frame.args["bananas"] = "4" -- number bilang string
print("3. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 4 bananas and 3 apples
frame.args["bananas"] = "5"; frame.args["apples"] = "2"
print("4. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=10>
1. Hello, Maria!
2. Hello, Jose!
3. I have 4 bananas and 3 apples
4. I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
Kadaghanan sang mga module may yara sang pahina sang dokumentasyon nga nagakahulag sang ano nga mga argumento ang pwede magamit kag ano ang mga epekto nila.
== Mangaro sang script ==
Bumisita sa '''[[:en:Wikipedia talk:Lua]]''' para maghangyo sang bulig sa pag-aram sang Lua script para maghimo sang partikular nga buruhaton sa Wikipedya o sa iba pa nga Wikimedia Foundation nga proyekto.
== Kasaysayan ==
[[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Magic words]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], ginhisgutan sang mahabang panahon ang wiki scripting language (JavaScript kontra Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], ginhimo ni Tim ang [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga may pauna nga suporta para sa Lua.
Ginhisgutan ini sang mga katuigan. Naka-install ang Lua sa 2012 para sa testing sa [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], nga may bukas nga imbitasyon sa tanan nga mga editor nga mag-eksperimento sa pag-develop sang mga Lua modules. Naka-install ang Lua sa English Wikipedya sang Pebrero 2013, pagkatapos sang testing sa mediawiki.org kag Wikimedia test wikis.
== Tungkol sa Lua ==
Magkakita rin Maikling presentasyon ni Brad Jorsch para sa mas klaro nga halimbawa kung paano [[:file:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|i-konvert ang wikitext template]] ngadto sa Lua module.
Ang Lua kay a [[scripting language]] nga magagamit pag-aralan ang data, magkwenta sang mga expression, kag mag-format sang resulta gamit ang functions o [[object-oriented programming]]. Maskin ang ara sang iban nga Lua script puwede ipabilin nga simple, para sa sayon nga pagsabat, ang Lua nagtugot sang mas komplikado nga mga estruktura pareho sang tables, dynamic functions, kag [[associative array]]s diin ang index nga [[subscript]]s pwede maging mga pulong kag mga index number.
Ang Lua nagpapalab-ot man sang [[recursion]] sang re-nested functions, gani kinahanglan magpili sang pag-amping para indi mag-ampon sang sobra nga ka-komplikado nga indi masabtan sang sang iban nga mga gumagamit kag paano mag-maintain sang Lua module.
Ang sunod amo ang halimbawa sang Lua source code para sa sini nga function nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>:
<syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4>
--[[Module:Bananas]]--
local p = {} -- I-initialize (p)ackage table
-- Para sa unit tests, tan-awa [[Module:Bananas/testcases]]
function p.hello()
return "Hello, world!" -- nagabalik "Kamusta, kalibutan!"
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Ang iban nga sample sang Lua gin-highlight sang tag <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> nga ginbutang palibot sang Lua source code.
Para sa mga panuto kung paano gamiton ang Lua sulod sang MediaWiki (kag amo man sa Wikipedya), tan-awa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]].
== Subok sang unit ==
May nagagamit nga framework para sa unit testing sang mga Lua script sa Wikipedya sa [[Module:UnitTests]]. Nagapahalin ini sa imo nga subokan ang imo script gamit ang ginpili nga mga input, kag patunayan nga ang gina-expect nga output ang ginaproduce. Mapuslan gid ang unit tests sang partikular sa dali nga pagdiskubre sang mga regression, kay ang mga pagbabago sa script nagapati sang bag-o (o daan) nga mga problema.
Sang kasapukan, ang unit tests para sa module pareho sang [[Module:Bananas]] ginaplastar sa [[Module:Bananas/testcases]], kag ginapatuman sa [[Module talk:Bananas/testcases]] paagi sa:
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
<blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="2"><li>Clik "<code>Pasirip</code>"</li></ol>
<blockquote>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</blockquote>
<ol start="3"><li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' nabag-o.</li></ol>
Ang mga pamaagi sang test dapat magsugod sa <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>'''.
<syntaxhighlight lang="lua">
--[[Module:Bananas/testcases]]--
local p = require('Module:UnitTests') -- I-initialize (p)ackage table
-- Clik ang Pag-urulay para magpatuman sang mga test.
function p:test_hello() -- Unit tests para sa [[Module:Bananas]].
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
; Prinsipyo sang unit testing
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=10 copy>
local self = {
preprocess_equals = function(_, wikitext, expected)
local got = mw.getCurrentFrame():preprocess(wikitext)
print('"' .. expected .. '": Gina-expect')
print('"' .. got .. '": Tatsulod')
return got == expected
end
}
-- Separator `:` nga wala sing self
print(self:preprocess_equals( '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
-- Separator `.` nga may self
print(self.preprocess_equals(self, '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=13>
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo sang kampanya sang pagsulay sa Debug console
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modTest = require('Module:Bananas/testcases')
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
<<b style="color: #008000;">Sang tanan 1 test nagsukses.</b>
<h2>test_hello</h2>
{| class="wikitable unit-tests-result"
|+ test_hello
! !! Subok !! Gina-expect !! Tatsulod
|-
| [[File:Yes check.svg|20px|alt=Yes|link=]]<span style="display:none">Y</span>
| {{#invoke:Bananas|hello}}
| Hello, world!
| Hello, world!
|-
|}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo [[Module:UnitTests]] sang wala pagtipig sang <code>Module:</code>Bananas/testcases
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local modTest = require('Module:UnitTests')
function modTest:test_hello()
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang gin-generate nga HTML pareho gid.
Para sa listahan sang tanan nga modules nga nagagamit sang unit tests, tan-awa sa [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests]].
May-ada man alternative nga unit testing framework [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|ginagamit]] nga ginatawag [[:en:Module:ScribuntoUnit]], nga naggikan sa Hungarian Wikipedya. Sa pareho nga mga bahin (feature-wise) pareho man ini gid sa [[Module:UnitTests]], pero may-ada ini sang nagkalain-lain nga estilo sa pagsulat (coding style), kag nagahabol sang mga tinuod nga error nga ginakaptan paagi sa [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#pcall|protected calls]]. May-ada man ini sang pamaagi para sa pagpares sang mga float sa sulod sang ginhatag nga eksaktong anggulo (precision).
== Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya ==
Sa tibuok: Ang Lua kay pwede lang makadawat sang input bilang mga text string nga ginapatala sa <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> kag halin sang iban nga maakuha pinaagi sa <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> kag <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Ang output sang Lua indi ginaproseso sa una maliban kon ang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ginatawag gid sang klaro, sangto nga ang mga pagtawag sang template kag mga parser function sa output indi magatrabaho sang husto.
Ang tanan nga Lua sa sulod sang pahina limitado sa 10 segundos nga CPU time (pwede mo tan-awon sa source code sang ginrender nga pahina para makita kon daw ka tagal ang template o module sang nag-parse).
Kag may kaugnayan sa standard nga Lua, ang Lua sang Scribunto ligtas (kita sa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences_from_standard_Lua|Mga kalainan sa karaniwang Lua]]).
=== Mga limitasyon sa input sang Lua ===
Ang mga programa ginapadagan ra sang page nga "gin-aproseso" (sang ginbag-o ini o sang ginbag-o man ang page nga iya ginakomponar, ukon gin-preview), indi kada beses nga ginapanood mo ang output. Busa wala sing sayon nga Lua module nga magtugot sa imo nga magtype sang temperatura sa Fahrenheit sa sulod sang isang input box kag makatanggap sang katumbas nga temperatura sa Celsius sang pagpitok mo sang isang button, o nga magtugot sa imo nga i-click ang isa ka bahin sang gin-visualize nga Mandelbrot set sa page para mapalaparan ini kada beses nga gusto mo. Kinahanglan may ara sing tinuod nga Wiki page (ukon bisan pa ang page nga imo ginasubmit para sa preview) nga naglalaman sang input data.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang input nga Lua pwede makadawat sang bisan ano nga transcludeable text page sa Wikipedya. Ini ''wala'' naga-apil sa graphics files (maskin [[Scalable Vector Graphics|SVG]] files, bisan pa nga ini text gid, maliban kung i-cut and paste mo ini papunta sa isang Wiki text page), ang lista sang mga page nga ginatan-aw sa sulod sang kategorya, kag ang nilalaman sang dai-pwedeng i-transclude mga espesyál nga pahina.
=== Wikitext ===
Ang mga madalas nga na-ti-traus sa Wikipedya headers na may tago nga code pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> nga mahimo man kinahanglan hubaron para mabulabog sila nga ma-parse ma’ayo.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(string.reverse("UNIQ"))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2>
QINU
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang mga wikilink han [[Wikipedia:Pipe trick|type]] <code><nowiki>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> indi magagamit kung ibalik sugad nga output—kinahanglan isurat sugad nga klaro kag direkta pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>.
Iba pa nga pre-save transforms, pareho han pag-ilis han <code><nowiki>~~~~</nowiki></code> para maging mga signature, mabo-bolsok man nga indi maproseso. Ang template transclusions, parser function calls, kag variable substitutions (nga bisan ano nga may <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) indi mapoproseso, kag diri man mapoproseso ang mga tag pareho sin {{tag|ref|o}} o {{tag|nowiki|o}}.
== Pagmarka sang na-convert nga mga plantilya ==
{{lua|Module:Bananas}}
Pakibutang ang {{tl|lua}} nga template sa subpage han dokumentasyon sang tanan nga mga plantilya nga nagagamit sang Lua. Mahihimo ini nga mas klaro nga maipahayag ang paggamit sang Lua kag ang mga pag-convert sang plantilya.
== Tan-awa man ini ==
* [[Espesyal:PrefixIndex/Module:]] lista sang mga module sang Lua
* Listahan sang mga [https://bcl.wikipedia.org/wiki/Espesyal:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=0&size-mode=min&size=/#:~:text=Module: protektadong Lua module]
; Mga kapinunan sang Ingles nga espesyal sa Wikipedya
* [[:en:Help:Lua debugging]] – sini nga gabay-pamaagi nagatudlo kung paano mag-[[debugging]] sang mga Lua module
* [[Module:Sandbox]] naghatag sang pseudo-namespace para sa pag-eksperimentar sa Lua modules
* [[:en:Wikipedia talk:Lua]] – mga pamangkot para sa mga template o mga buluhaton nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua-based templates]] – mga grupo sang mga template nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua metamodules]]
; Dokumentasyon sang MediaWiki para sa Lua
* [[mw:Manual:Coding conventions/Lua|Manual:Coding conventions/Lua]] – mga pamantayan para mapabakod ang kabasa sang code paagi sa kaangay (consistency)
* [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Wikipedia technical help|collapsed}}
[[Category:Wikipedia modules]]
hlvwbqdqmtns1j051jz3xzn2kq6nust
307644
307642
2026-07-25T21:00:49Z
Nimmzo
32112
/* Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya */ [[:en:Unicode]]-based [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]] vs. [[:en:ASCII]]-based [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]
307644
wikitext
text/x-wiki
{{WikiProject Lua header}}
{{Information page}}
{{Namespaces}}
Ang [[Lua (programming language)|Lua]] amo ang programming language nga yara na subong, paagi sa [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga extension sang MediaWiki, sa Wikipedya.<br />
Pwede na isulod ang Lua nga code sa wiki templates pinaagi sa paggamit sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga kapasidad sang Scribunto.<br />
Ini nga extension nagasuporta sang Lua 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}}.
== "Kamusta, kalibutan!" in Lua ==
Ang source code sang Lua gin-a-imbak sa isa ka pahina nga may prefix nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>Module:</syntaxhighlight> (halimbawa, [[Module:Bananas]]). Tapos, ini nga mga indibidwal nga module ginagamit (ginapadul-ong ng code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>) sa mga pahina sang template (halimbawa, [[Module:Bananas/doc]] nagagamit sang code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|hello}}</syntaxhighlight> para ihatag ang teksto nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>).
Ang mga module ginapatakod sa normal nga mga pahina sang wiki gamit ang <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga parser function. Ang syntax sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> pareho sang template syntax, pero may yara sang indi pareho nga mga detalye. Ang pinakamahalaga nga kalainan amo nga kinahanglan mong isurat ang isa ka ''ngalan sang function''.
Ang function amo ang isa ka set sang mga instruksiyon nga nagatanggap sang mga input values, ginaproseso ini, kag nagabalik sang isa ka output value.<ref>Pwede man kita nga magbalik sang multiple nga output values, pero ang mga function nga nagabuhat sini indi kasagaran nga gusto nga ma-access gikan sa mga pahina sang wiki.</ref> Ini pareho gid sang ginahimo sang template: ginahatagan mo ini sang mga argumento, ginaproseso niya ini, kag makuha mo ang resulta. Pero pwede ka magtukod sang madamo nga functions sa isa ka Lua module, samtang isa ka template lang ang pwede nimo ma-define sa isa ka pahina.
Saka, indi nimo pwede padaku-on basta lang ang Lua module direkta—ang pwede lang amo ang padaku-on ang isa sa mga function sang module. Ang module amo lang ang container para sa mga function, kag indi ini mismo ang nagahimo sang bisan ano sa kaugalingon. Tungod sini may duha ka rason nga kinahanglan ta mag-input sang ngalan sang function:
# Indi ta pwede padaku-on ang module nga nag-inusara lang.
# Kung wala kita magtumukoy sang function name, indi mahibal-an sang Lua kon ano nga function ang gusto naton ipatakod.
Ang pinaka-simple nga paagi para padaku-on ang isa ka module gikan sa isa ka pahina sang wiki amo ini:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangModule|ngalanSangFunction}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Simple nga script, nagahatag sang isa ka function lang nga wala sing mga argumento.
Pwede ta padaku-on ang [[Module:Bananas]] sa paagi nga ini, nga may isa ka function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight>.
Indi mo kinahanglan mag-install ukon mag-save sang bisan ano.
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
# Idikit ang sunod nga tawag sa umpisa sang isa ka bag-o nga linya sa imo nga pahina sang User:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas|hello}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="3">
<li>Clik "<code>Pasirip</code>". Ang tawag sang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa [[Module:Bananas]] mapapalitan sang sunod-sunod nga ini:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
Hello, world!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Kon pamamangkot, i-click ang <code>Leave</code>.</li>
<li>Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
== Debug console: Magsugod pag-adal nin Lua ==
Ang Lua Scribunto <code>Debug Console</code> sangin ligtas, pakigsaboy-pakigbugto kag pangkatuto sang Lua sa Wikipedya.
# I-click ang <code>Baguhon an source</code> sa [[Module:WikidataIB]] nga pahina.
# Paligid sa pinakamaangub sang pahina paing sa bahin nga <code>Debug console</code>.
# I-paste ang komento kag ang pagtawag sa <span style="color:#86888c;">abo</span> nga input box (sa ibabaw sang buton nga <code>Clear</code>).
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
--[[Ang imo pirmi nga Lua nga Hello World-like program]]--
print("Malipayong pag-abot sa " .. _VERSION .. "!") -- Pagsagka sang bersyon sang Lua kag `..`
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Baluan {{key press|Enter}} isa ka beses para patuyuan ang duha ka Lua command''s''.</li>
<li>Ang resulta magpakita sa ubos sang linya sang Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> nga command:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Malipayong pag-abot sa Lua 5.1!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="6">
<li>Pindota ang {{key press|Up}} <code>Pataas nga arrow</code> para ikot ang una nga mga Lua command.</li>
<li>Sa mapusible, i-click ang <code>Clear</code> para limpyohan ''lamang'' ang <code>Debug Console</code>;<br />ang Lua editor sa ibabaw mananatiling '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
; HTML generator sa Debug console
Tawga ang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa <code>Module:</code>Bananas:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modKamusta = require('Module:Bananas') -- i-load ang module sa Debug console
print(modKamusta.hello()) -- magpakita sang "Hello World!"
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Hello World!
</syntaxhighlight></blockquote>
; Function nga pareho sang identidad
<code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy>
-- #if yesno kung kaya nga i-balikan ang input parameter
local yesno = require('Module:Yesno')
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('dai'), "Iyo", 'dai'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=5>
Yes
dai
</syntaxhighlight></blockquote>
# Isara ang protektado nga <code>Module:</code>WikidataIB nga mananatiling '''un''' kung nabag-o.
=== Paggamit sang mga argumento ===
Ang mga argumento ginapasa sa mga module sa pareho nga paagi sang ila pagpasahan sa mga template. Pero pakigatiman, nga ang teksto pagkahuman sang una nga "pipe" (|) nga karakter ang ginikanan palagi sang ngalan sang function; ang una nga positional argument amo ang teksto pagkatapos sang ''ikalawa'' nga pipe.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangMod|ngalanSangFnc|positionalNgaArg1|arg2|pinangarananNgaArg=halaga}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapakita kon paano ma-access kag magamit ang mga parameter.
Sa [[Module:BananasArgs]], ang <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> nga function nag-greet sang nagkalain-lain nga tawo depende sa una nga positional argument.
Ang BananasArgs may yara man sang function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>count_fruit</syntaxhighlight> nga nagagamit sang mga named arguments <code>bananas</code> kag <code>apples</code> para ihambal kon pila ka saging kag pila ka mansanas ang yara kita. Mahimo ini patakdon sini nga paagi:
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1,3 copy>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</blockquote>
; Pagpasa sang mga parameter gamit ang frame
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,6 copy>
local modArg = require('Module:BananasArgs') -- i-load ang module
local frame = mw.getCurrentFrame()
frame.args[1] = "Maria"; print("1. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Maria!"
frame.args[1] = "Jose"; print("2. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Jose!"
frame.args["apples"] = "3"; frame.args["bananas"] = "4" -- number bilang string
print("3. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 4 bananas and 3 apples
frame.args["bananas"] = "5"; frame.args["apples"] = "2"
print("4. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=10>
1. Hello, Maria!
2. Hello, Jose!
3. I have 4 bananas and 3 apples
4. I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
Kadaghanan sang mga module may yara sang pahina sang dokumentasyon nga nagakahulag sang ano nga mga argumento ang pwede magamit kag ano ang mga epekto nila.
== Mangaro sang script ==
Bumisita sa '''[[:en:Wikipedia talk:Lua]]''' para maghangyo sang bulig sa pag-aram sang Lua script para maghimo sang partikular nga buruhaton sa Wikipedya o sa iba pa nga Wikimedia Foundation nga proyekto.
== Kasaysayan ==
[[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Magic words]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], ginhisgutan sang mahabang panahon ang wiki scripting language (JavaScript kontra Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], ginhimo ni Tim ang [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga may pauna nga suporta para sa Lua.
Ginhisgutan ini sang mga katuigan. Naka-install ang Lua sa 2012 para sa testing sa [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], nga may bukas nga imbitasyon sa tanan nga mga editor nga mag-eksperimento sa pag-develop sang mga Lua modules. Naka-install ang Lua sa English Wikipedya sang Pebrero 2013, pagkatapos sang testing sa mediawiki.org kag Wikimedia test wikis.
== Tungkol sa Lua ==
Magkakita rin Maikling presentasyon ni Brad Jorsch para sa mas klaro nga halimbawa kung paano [[:file:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|i-konvert ang wikitext template]] ngadto sa Lua module.
Ang Lua kay a [[scripting language]] nga magagamit pag-aralan ang data, magkwenta sang mga expression, kag mag-format sang resulta gamit ang functions o [[object-oriented programming]]. Maskin ang ara sang iban nga Lua script puwede ipabilin nga simple, para sa sayon nga pagsabat, ang Lua nagtugot sang mas komplikado nga mga estruktura pareho sang tables, dynamic functions, kag [[associative array]]s diin ang index nga [[subscript]]s pwede maging mga pulong kag mga index number.
Ang Lua nagpapalab-ot man sang [[recursion]] sang re-nested functions, gani kinahanglan magpili sang pag-amping para indi mag-ampon sang sobra nga ka-komplikado nga indi masabtan sang sang iban nga mga gumagamit kag paano mag-maintain sang Lua module.
Ang sunod amo ang halimbawa sang Lua source code para sa sini nga function nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>:
<syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4>
--[[Module:Bananas]]--
local p = {} -- I-initialize (p)ackage table
-- Para sa unit tests, tan-awa [[Module:Bananas/testcases]]
function p.hello()
return "Hello, world!" -- nagabalik "Kamusta, kalibutan!"
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Ang iban nga sample sang Lua gin-highlight sang tag <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> nga ginbutang palibot sang Lua source code.
Para sa mga panuto kung paano gamiton ang Lua sulod sang MediaWiki (kag amo man sa Wikipedya), tan-awa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]].
== Subok sang unit ==
May nagagamit nga framework para sa unit testing sang mga Lua script sa Wikipedya sa [[Module:UnitTests]]. Nagapahalin ini sa imo nga subokan ang imo script gamit ang ginpili nga mga input, kag patunayan nga ang gina-expect nga output ang ginaproduce. Mapuslan gid ang unit tests sang partikular sa dali nga pagdiskubre sang mga regression, kay ang mga pagbabago sa script nagapati sang bag-o (o daan) nga mga problema.
Sang kasapukan, ang unit tests para sa module pareho sang [[Module:Bananas]] ginaplastar sa [[Module:Bananas/testcases]], kag ginapatuman sa [[Module talk:Bananas/testcases]] paagi sa:
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
<blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="2"><li>Clik "<code>Pasirip</code>"</li></ol>
<blockquote>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</blockquote>
<ol start="3"><li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' nabag-o.</li></ol>
Ang mga pamaagi sang test dapat magsugod sa <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>'''.
<syntaxhighlight lang="lua">
--[[Module:Bananas/testcases]]--
local p = require('Module:UnitTests') -- I-initialize (p)ackage table
-- Clik ang Pag-urulay para magpatuman sang mga test.
function p:test_hello() -- Unit tests para sa [[Module:Bananas]].
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
; Prinsipyo sang unit testing
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=10 copy>
local self = {
preprocess_equals = function(_, wikitext, expected)
local got = mw.getCurrentFrame():preprocess(wikitext)
print('"' .. expected .. '": Gina-expect')
print('"' .. got .. '": Tatsulod')
return got == expected
end
}
-- Separator `:` nga wala sing self
print(self:preprocess_equals( '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
-- Separator `.` nga may self
print(self.preprocess_equals(self, '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=13>
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo sang kampanya sang pagsulay sa Debug console
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modTest = require('Module:Bananas/testcases')
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
<b style="color: #008000;">Sang tanan 1 test nagsukses.</b>
<h2>test_hello</h2>
{| class="wikitable unit-tests-result"
|+ test_hello
! !! Subok !! Gina-expect !! Tatsulod
|-
| [[File:Yes check.svg|20px|alt=Yes|link=]]<span style="display:none">Y</span>
| {{#invoke:Bananas|hello}}
| Hello, world!
| Hello, world!
|-
|}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo [[Module:UnitTests]] sang wala pagtipig sang <code>Module:</code>Bananas/testcases
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local modTest = require('Module:UnitTests')
function modTest:test_hello()
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang gin-generate nga HTML pareho gid.
Para sa listahan sang tanan nga modules nga nagagamit sang unit tests, tan-awa sa [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests]].
May-ada man alternative nga unit testing framework [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|ginagamit]] nga ginatawag [[:en:Module:ScribuntoUnit]], nga naggikan sa Hungarian Wikipedya. Sa pareho nga mga bahin (feature-wise) pareho man ini gid sa [[Module:UnitTests]], pero may-ada ini sang nagkalain-lain nga estilo sa pagsulat (coding style), kag nagahabol sang mga tinuod nga error nga ginakaptan paagi sa [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#pcall|protected calls]]. May-ada man ini sang pamaagi para sa pagpares sang mga float sa sulod sang ginhatag nga eksaktong anggulo (precision).
== Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya ==
Sa tibuok: Ang Lua kay pwede lang makadawat sang input bilang mga text string nga ginapatala sa <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> kag halin sang iban nga maakuha pinaagi sa <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> kag <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Ang output sang Lua indi ginaproseso sa una maliban kon ang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ginatawag gid sang klaro, sangto nga ang mga pagtawag sang template kag mga parser function sa output indi magatrabaho sang husto.
Mas mainam na gumamit ng mga function na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> imbes na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code>.
Ang tanan nga Lua sa sulod sang pahina limitado sa 10 segundos nga CPU time (pwede mo tan-awon sa source code sang ginrender nga pahina para makita kon daw ka tagal ang template o module sang nag-parse).
Kag may kaugnayan sa standard nga Lua, ang Lua sang Scribunto ligtas (kita sa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences_from_standard_Lua|Mga kalainan sa karaniwang Lua]]).
=== Mga limitasyon sa input sang Lua ===
Ang mga programa ginapadagan ra sang page nga "gin-aproseso" (sang ginbag-o ini o sang ginbag-o man ang page nga iya ginakomponar, ukon gin-preview), indi kada beses nga ginapanood mo ang output. Busa wala sing sayon nga Lua module nga magtugot sa imo nga magtype sang temperatura sa Fahrenheit sa sulod sang isang input box kag makatanggap sang katumbas nga temperatura sa Celsius sang pagpitok mo sang isang button, o nga magtugot sa imo nga i-click ang isa ka bahin sang gin-visualize nga Mandelbrot set sa page para mapalaparan ini kada beses nga gusto mo. Kinahanglan may ara sing tinuod nga Wiki page (ukon bisan pa ang page nga imo ginasubmit para sa preview) nga naglalaman sang input data.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang input nga Lua pwede makadawat sang bisan ano nga transcludeable text page sa Wikipedya. Ini ''wala'' naga-apil sa graphics files (maskin [[Scalable Vector Graphics|SVG]] files, bisan pa nga ini text gid, maliban kung i-cut and paste mo ini papunta sa isang Wiki text page), ang lista sang mga page nga ginatan-aw sa sulod sang kategorya, kag ang nilalaman sang dai-pwedeng i-transclude mga espesyál nga pahina.
=== Wikitext ===
Ang mga madalas nga na-ti-traus sa Wikipedya headers na may tago nga code pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> nga mahimo man kinahanglan hubaron para mabulabog sila nga ma-parse ma’ayo.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(string.reverse("UNIQ"))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2>
QINU
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang mga wikilink han [[Wikipedia:Pipe trick|type]] <code><nowiki>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> indi magagamit kung ibalik sugad nga output—kinahanglan isurat sugad nga klaro kag direkta pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>.
Iba pa nga pre-save transforms, pareho han pag-ilis han <code><nowiki>~~~~</nowiki></code> para maging mga signature, mabo-bolsok man nga indi maproseso. Ang template transclusions, parser function calls, kag variable substitutions (nga bisan ano nga may <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) indi mapoproseso, kag diri man mapoproseso ang mga tag pareho sin {{tag|ref|o}} o {{tag|nowiki|o}}.
== Pagmarka sang na-convert nga mga plantilya ==
{{lua|Module:Bananas}}
Pakibutang ang {{tl|lua}} nga template sa subpage han dokumentasyon sang tanan nga mga plantilya nga nagagamit sang Lua. Mahihimo ini nga mas klaro nga maipahayag ang paggamit sang Lua kag ang mga pag-convert sang plantilya.
== Tan-awa man ini ==
* [[Espesyal:PrefixIndex/Module:]] lista sang mga module sang Lua
* Listahan sang mga [https://bcl.wikipedia.org/wiki/Espesyal:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=0&size-mode=min&size=/#:~:text=Module: protektadong Lua module]
; Mga kapinunan sang Ingles nga espesyal sa Wikipedya
* [[:en:Help:Lua debugging]] – sini nga gabay-pamaagi nagatudlo kung paano mag-[[debugging]] sang mga Lua module
* [[Module:Sandbox]] naghatag sang pseudo-namespace para sa pag-eksperimentar sa Lua modules
* [[:en:Wikipedia talk:Lua]] – mga pamangkot para sa mga template o mga buluhaton nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua-based templates]] – mga grupo sang mga template nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua metamodules]]
; Dokumentasyon sang MediaWiki para sa Lua
* [[mw:Manual:Coding conventions/Lua|Manual:Coding conventions/Lua]] – mga pamantayan para mapabakod ang kabasa sang code paagi sa kaangay (consistency)
* [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Wikipedia technical help|collapsed}}
[[Category:Wikipedia modules]]
h370vicdud1mxszony884u429rvxbjs
307645
307644
2026-07-25T21:10:04Z
Nimmzo
32112
/* Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya */ ASCII: Parser Function "#language" vs. sharp operator `#` to get the length of the variable lang in `#lang`
307645
wikitext
text/x-wiki
{{WikiProject Lua header}}
{{Information page}}
{{Namespaces}}
Ang [[Lua (programming language)|Lua]] amo ang programming language nga yara na subong, paagi sa [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga extension sang MediaWiki, sa Wikipedya.<br />
Pwede na isulod ang Lua nga code sa wiki templates pinaagi sa paggamit sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga kapasidad sang Scribunto.<br />
Ini nga extension nagasuporta sang Lua 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}}.
== "Kamusta, kalibutan!" in Lua ==
Ang source code sang Lua gin-a-imbak sa isa ka pahina nga may prefix nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>Module:</syntaxhighlight> (halimbawa, [[Module:Bananas]]). Tapos, ini nga mga indibidwal nga module ginagamit (ginapadul-ong ng code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>) sa mga pahina sang template (halimbawa, [[Module:Bananas/doc]] nagagamit sang code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|hello}}</syntaxhighlight> para ihatag ang teksto nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>).
Ang mga module ginapatakod sa normal nga mga pahina sang wiki gamit ang <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga parser function. Ang syntax sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> pareho sang template syntax, pero may yara sang indi pareho nga mga detalye. Ang pinakamahalaga nga kalainan amo nga kinahanglan mong isurat ang isa ka ''ngalan sang function''.
Ang function amo ang isa ka set sang mga instruksiyon nga nagatanggap sang mga input values, ginaproseso ini, kag nagabalik sang isa ka output value.<ref>Pwede man kita nga magbalik sang multiple nga output values, pero ang mga function nga nagabuhat sini indi kasagaran nga gusto nga ma-access gikan sa mga pahina sang wiki.</ref> Ini pareho gid sang ginahimo sang template: ginahatagan mo ini sang mga argumento, ginaproseso niya ini, kag makuha mo ang resulta. Pero pwede ka magtukod sang madamo nga functions sa isa ka Lua module, samtang isa ka template lang ang pwede nimo ma-define sa isa ka pahina.
Saka, indi nimo pwede padaku-on basta lang ang Lua module direkta—ang pwede lang amo ang padaku-on ang isa sa mga function sang module. Ang module amo lang ang container para sa mga function, kag indi ini mismo ang nagahimo sang bisan ano sa kaugalingon. Tungod sini may duha ka rason nga kinahanglan ta mag-input sang ngalan sang function:
# Indi ta pwede padaku-on ang module nga nag-inusara lang.
# Kung wala kita magtumukoy sang function name, indi mahibal-an sang Lua kon ano nga function ang gusto naton ipatakod.
Ang pinaka-simple nga paagi para padaku-on ang isa ka module gikan sa isa ka pahina sang wiki amo ini:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangModule|ngalanSangFunction}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Simple nga script, nagahatag sang isa ka function lang nga wala sing mga argumento.
Pwede ta padaku-on ang [[Module:Bananas]] sa paagi nga ini, nga may isa ka function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight>.
Indi mo kinahanglan mag-install ukon mag-save sang bisan ano.
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
# Idikit ang sunod nga tawag sa umpisa sang isa ka bag-o nga linya sa imo nga pahina sang User:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas|hello}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="3">
<li>Clik "<code>Pasirip</code>". Ang tawag sang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa [[Module:Bananas]] mapapalitan sang sunod-sunod nga ini:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
Hello, world!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Kon pamamangkot, i-click ang <code>Leave</code>.</li>
<li>Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
== Debug console: Magsugod pag-adal nin Lua ==
Ang Lua Scribunto <code>Debug Console</code> sangin ligtas, pakigsaboy-pakigbugto kag pangkatuto sang Lua sa Wikipedya.
# I-click ang <code>Baguhon an source</code> sa [[Module:WikidataIB]] nga pahina.
# Paligid sa pinakamaangub sang pahina paing sa bahin nga <code>Debug console</code>.
# I-paste ang komento kag ang pagtawag sa <span style="color:#86888c;">abo</span> nga input box (sa ibabaw sang buton nga <code>Clear</code>).
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
--[[Ang imo pirmi nga Lua nga Hello World-like program]]--
print("Malipayong pag-abot sa " .. _VERSION .. "!") -- Pagsagka sang bersyon sang Lua kag `..`
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Baluan {{key press|Enter}} isa ka beses para patuyuan ang duha ka Lua command''s''.</li>
<li>Ang resulta magpakita sa ubos sang linya sang Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> nga command:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Malipayong pag-abot sa Lua 5.1!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="6">
<li>Pindota ang {{key press|Up}} <code>Pataas nga arrow</code> para ikot ang una nga mga Lua command.</li>
<li>Sa mapusible, i-click ang <code>Clear</code> para limpyohan ''lamang'' ang <code>Debug Console</code>;<br />ang Lua editor sa ibabaw mananatiling '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
; HTML generator sa Debug console
Tawga ang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa <code>Module:</code>Bananas:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modKamusta = require('Module:Bananas') -- i-load ang module sa Debug console
print(modKamusta.hello()) -- magpakita sang "Hello World!"
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Hello World!
</syntaxhighlight></blockquote>
; Function nga pareho sang identidad
<code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy>
-- #if yesno kung kaya nga i-balikan ang input parameter
local yesno = require('Module:Yesno')
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('dai'), "Iyo", 'dai'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=5>
Yes
dai
</syntaxhighlight></blockquote>
# Isara ang protektado nga <code>Module:</code>WikidataIB nga mananatiling '''un''' kung nabag-o.
=== Paggamit sang mga argumento ===
Ang mga argumento ginapasa sa mga module sa pareho nga paagi sang ila pagpasahan sa mga template. Pero pakigatiman, nga ang teksto pagkahuman sang una nga "pipe" (|) nga karakter ang ginikanan palagi sang ngalan sang function; ang una nga positional argument amo ang teksto pagkatapos sang ''ikalawa'' nga pipe.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangMod|ngalanSangFnc|positionalNgaArg1|arg2|pinangarananNgaArg=halaga}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapakita kon paano ma-access kag magamit ang mga parameter.
Sa [[Module:BananasArgs]], ang <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> nga function nag-greet sang nagkalain-lain nga tawo depende sa una nga positional argument.
Ang BananasArgs may yara man sang function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>count_fruit</syntaxhighlight> nga nagagamit sang mga named arguments <code>bananas</code> kag <code>apples</code> para ihambal kon pila ka saging kag pila ka mansanas ang yara kita. Mahimo ini patakdon sini nga paagi:
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1,3 copy>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</blockquote>
; Pagpasa sang mga parameter gamit ang frame
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,6 copy>
local modArg = require('Module:BananasArgs') -- i-load ang module
local frame = mw.getCurrentFrame()
frame.args[1] = "Maria"; print("1. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Maria!"
frame.args[1] = "Jose"; print("2. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Jose!"
frame.args["apples"] = "3"; frame.args["bananas"] = "4" -- number bilang string
print("3. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 4 bananas and 3 apples
frame.args["bananas"] = "5"; frame.args["apples"] = "2"
print("4. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=10>
1. Hello, Maria!
2. Hello, Jose!
3. I have 4 bananas and 3 apples
4. I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
Kadaghanan sang mga module may yara sang pahina sang dokumentasyon nga nagakahulag sang ano nga mga argumento ang pwede magamit kag ano ang mga epekto nila.
== Mangaro sang script ==
Bumisita sa '''[[:en:Wikipedia talk:Lua]]''' para maghangyo sang bulig sa pag-aram sang Lua script para maghimo sang partikular nga buruhaton sa Wikipedya o sa iba pa nga Wikimedia Foundation nga proyekto.
== Kasaysayan ==
[[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Magic words]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], ginhisgutan sang mahabang panahon ang wiki scripting language (JavaScript kontra Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], ginhimo ni Tim ang [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga may pauna nga suporta para sa Lua.
Ginhisgutan ini sang mga katuigan. Naka-install ang Lua sa 2012 para sa testing sa [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], nga may bukas nga imbitasyon sa tanan nga mga editor nga mag-eksperimento sa pag-develop sang mga Lua modules. Naka-install ang Lua sa English Wikipedya sang Pebrero 2013, pagkatapos sang testing sa mediawiki.org kag Wikimedia test wikis.
== Tungkol sa Lua ==
Magkakita rin Maikling presentasyon ni Brad Jorsch para sa mas klaro nga halimbawa kung paano [[:file:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|i-konvert ang wikitext template]] ngadto sa Lua module.
Ang Lua kay a [[scripting language]] nga magagamit pag-aralan ang data, magkwenta sang mga expression, kag mag-format sang resulta gamit ang functions o [[object-oriented programming]]. Maskin ang ara sang iban nga Lua script puwede ipabilin nga simple, para sa sayon nga pagsabat, ang Lua nagtugot sang mas komplikado nga mga estruktura pareho sang tables, dynamic functions, kag [[associative array]]s diin ang index nga [[subscript]]s pwede maging mga pulong kag mga index number.
Ang Lua nagpapalab-ot man sang [[recursion]] sang re-nested functions, gani kinahanglan magpili sang pag-amping para indi mag-ampon sang sobra nga ka-komplikado nga indi masabtan sang sang iban nga mga gumagamit kag paano mag-maintain sang Lua module.
Ang sunod amo ang halimbawa sang Lua source code para sa sini nga function nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>:
<syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4>
--[[Module:Bananas]]--
local p = {} -- I-initialize (p)ackage table
-- Para sa unit tests, tan-awa [[Module:Bananas/testcases]]
function p.hello()
return "Hello, world!" -- nagabalik "Kamusta, kalibutan!"
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Ang iban nga sample sang Lua gin-highlight sang tag <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> nga ginbutang palibot sang Lua source code.
Para sa mga panuto kung paano gamiton ang Lua sulod sang MediaWiki (kag amo man sa Wikipedya), tan-awa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]].
== Subok sang unit ==
May nagagamit nga framework para sa unit testing sang mga Lua script sa Wikipedya sa [[Module:UnitTests]]. Nagapahalin ini sa imo nga subokan ang imo script gamit ang ginpili nga mga input, kag patunayan nga ang gina-expect nga output ang ginaproduce. Mapuslan gid ang unit tests sang partikular sa dali nga pagdiskubre sang mga regression, kay ang mga pagbabago sa script nagapati sang bag-o (o daan) nga mga problema.
Sang kasapukan, ang unit tests para sa module pareho sang [[Module:Bananas]] ginaplastar sa [[Module:Bananas/testcases]], kag ginapatuman sa [[Module talk:Bananas/testcases]] paagi sa:
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
<blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="2"><li>Clik "<code>Pasirip</code>"</li></ol>
<blockquote>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</blockquote>
<ol start="3"><li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' nabag-o.</li></ol>
Ang mga pamaagi sang test dapat magsugod sa <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>'''.
<syntaxhighlight lang="lua">
--[[Module:Bananas/testcases]]--
local p = require('Module:UnitTests') -- I-initialize (p)ackage table
-- Clik ang Pag-urulay para magpatuman sang mga test.
function p:test_hello() -- Unit tests para sa [[Module:Bananas]].
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
; Prinsipyo sang unit testing
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=10 copy>
local self = {
preprocess_equals = function(_, wikitext, expected)
local got = mw.getCurrentFrame():preprocess(wikitext)
print('"' .. expected .. '": Gina-expect')
print('"' .. got .. '": Tatsulod')
return got == expected
end
}
-- Separator `:` nga wala sing self
print(self:preprocess_equals( '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
-- Separator `.` nga may self
print(self.preprocess_equals(self, '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=13>
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo sang kampanya sang pagsulay sa Debug console
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modTest = require('Module:Bananas/testcases')
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
<b style="color: #008000;">Sang tanan 1 test nagsukses.</b>
<h2>test_hello</h2>
{| class="wikitable unit-tests-result"
|+ test_hello
! !! Subok !! Gina-expect !! Tatsulod
|-
| [[File:Yes check.svg|20px|alt=Yes|link=]]<span style="display:none">Y</span>
| {{#invoke:Bananas|hello}}
| Hello, world!
| Hello, world!
|-
|}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo [[Module:UnitTests]] sang wala pagtipig sang <code>Module:</code>Bananas/testcases
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local modTest = require('Module:UnitTests')
function modTest:test_hello()
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang gin-generate nga HTML pareho gid.
Para sa listahan sang tanan nga modules nga nagagamit sang unit tests, tan-awa sa [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests]].
May-ada man alternative nga unit testing framework [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|ginagamit]] nga ginatawag [[:en:Module:ScribuntoUnit]], nga naggikan sa Hungarian Wikipedya. Sa pareho nga mga bahin (feature-wise) pareho man ini gid sa [[Module:UnitTests]], pero may-ada ini sang nagkalain-lain nga estilo sa pagsulat (coding style), kag nagahabol sang mga tinuod nga error nga ginakaptan paagi sa [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#pcall|protected calls]]. May-ada man ini sang pamaagi para sa pagpares sang mga float sa sulod sang ginhatag nga eksaktong anggulo (precision).
== Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya ==
Sa tibuok: Ang Lua kay pwede lang makadawat sang input bilang mga text string nga ginapatala sa <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> kag halin sang iban nga maakuha pinaagi sa <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> kag <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Ang output sang Lua indi ginaproseso sa una maliban kon ang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ginatawag gid sang klaro, sangto nga ang mga pagtawag sang template kag mga parser function sa output indi magatrabaho sang husto.
Mas mainam na gumamit ng mga function na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> imbes na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code>.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy>
--[[ASCII]]--
local content_lang = mw.getContentLanguage().code -- bcl
local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", content_lang) -- Bikol
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang tanan nga Lua sa sulod sang pahina limitado sa 10 segundos nga CPU time (pwede mo tan-awon sa source code sang ginrender nga pahina para makita kon daw ka tagal ang template o module sang nag-parse).
Kag may kaugnayan sa standard nga Lua, ang Lua sang Scribunto ligtas (kita sa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences_from_standard_Lua|Mga kalainan sa karaniwang Lua]]).
=== Mga limitasyon sa input sang Lua ===
Ang mga programa ginapadagan ra sang page nga "gin-aproseso" (sang ginbag-o ini o sang ginbag-o man ang page nga iya ginakomponar, ukon gin-preview), indi kada beses nga ginapanood mo ang output. Busa wala sing sayon nga Lua module nga magtugot sa imo nga magtype sang temperatura sa Fahrenheit sa sulod sang isang input box kag makatanggap sang katumbas nga temperatura sa Celsius sang pagpitok mo sang isang button, o nga magtugot sa imo nga i-click ang isa ka bahin sang gin-visualize nga Mandelbrot set sa page para mapalaparan ini kada beses nga gusto mo. Kinahanglan may ara sing tinuod nga Wiki page (ukon bisan pa ang page nga imo ginasubmit para sa preview) nga naglalaman sang input data.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang input nga Lua pwede makadawat sang bisan ano nga transcludeable text page sa Wikipedya. Ini ''wala'' naga-apil sa graphics files (maskin [[Scalable Vector Graphics|SVG]] files, bisan pa nga ini text gid, maliban kung i-cut and paste mo ini papunta sa isang Wiki text page), ang lista sang mga page nga ginatan-aw sa sulod sang kategorya, kag ang nilalaman sang dai-pwedeng i-transclude mga espesyál nga pahina.
=== Wikitext ===
Ang mga madalas nga na-ti-traus sa Wikipedya headers na may tago nga code pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> nga mahimo man kinahanglan hubaron para mabulabog sila nga ma-parse ma’ayo.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(string.reverse("UNIQ"))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2>
QINU
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang mga wikilink han [[Wikipedia:Pipe trick|type]] <code><nowiki>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> indi magagamit kung ibalik sugad nga output—kinahanglan isurat sugad nga klaro kag direkta pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>.
Iba pa nga pre-save transforms, pareho han pag-ilis han <code><nowiki>~~~~</nowiki></code> para maging mga signature, mabo-bolsok man nga indi maproseso. Ang template transclusions, parser function calls, kag variable substitutions (nga bisan ano nga may <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) indi mapoproseso, kag diri man mapoproseso ang mga tag pareho sin {{tag|ref|o}} o {{tag|nowiki|o}}.
== Pagmarka sang na-convert nga mga plantilya ==
{{lua|Module:Bananas}}
Pakibutang ang {{tl|lua}} nga template sa subpage han dokumentasyon sang tanan nga mga plantilya nga nagagamit sang Lua. Mahihimo ini nga mas klaro nga maipahayag ang paggamit sang Lua kag ang mga pag-convert sang plantilya.
== Tan-awa man ini ==
* [[Espesyal:PrefixIndex/Module:]] lista sang mga module sang Lua
* Listahan sang mga [https://bcl.wikipedia.org/wiki/Espesyal:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=0&size-mode=min&size=/#:~:text=Module: protektadong Lua module]
; Mga kapinunan sang Ingles nga espesyal sa Wikipedya
* [[:en:Help:Lua debugging]] – sini nga gabay-pamaagi nagatudlo kung paano mag-[[debugging]] sang mga Lua module
* [[Module:Sandbox]] naghatag sang pseudo-namespace para sa pag-eksperimentar sa Lua modules
* [[:en:Wikipedia talk:Lua]] – mga pamangkot para sa mga template o mga buluhaton nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua-based templates]] – mga grupo sang mga template nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua metamodules]]
; Dokumentasyon sang MediaWiki para sa Lua
* [[mw:Manual:Coding conventions/Lua|Manual:Coding conventions/Lua]] – mga pamantayan para mapabakod ang kabasa sang code paagi sa kaangay (consistency)
* [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Wikipedia technical help|collapsed}}
[[Category:Wikipedia modules]]
1b5ht5g4g13bz0yjo1bc05xl93nbaqr
307646
307645
2026-07-25T21:20:44Z
Nimmzo
32112
/* Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya */ One Unicode letter "ô" with circumflex diacritic ◌̂ in "Sarô" has two Bytes
307646
wikitext
text/x-wiki
{{WikiProject Lua header}}
{{Information page}}
{{Namespaces}}
Ang [[Lua (programming language)|Lua]] amo ang programming language nga yara na subong, paagi sa [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga extension sang MediaWiki, sa Wikipedya.<br />
Pwede na isulod ang Lua nga code sa wiki templates pinaagi sa paggamit sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga kapasidad sang Scribunto.<br />
Ini nga extension nagasuporta sang Lua 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}}.
== "Kamusta, kalibutan!" in Lua ==
Ang source code sang Lua gin-a-imbak sa isa ka pahina nga may prefix nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>Module:</syntaxhighlight> (halimbawa, [[Module:Bananas]]). Tapos, ini nga mga indibidwal nga module ginagamit (ginapadul-ong ng code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>) sa mga pahina sang template (halimbawa, [[Module:Bananas/doc]] nagagamit sang code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|hello}}</syntaxhighlight> para ihatag ang teksto nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>).
Ang mga module ginapatakod sa normal nga mga pahina sang wiki gamit ang <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga parser function. Ang syntax sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> pareho sang template syntax, pero may yara sang indi pareho nga mga detalye. Ang pinakamahalaga nga kalainan amo nga kinahanglan mong isurat ang isa ka ''ngalan sang function''.
Ang function amo ang isa ka set sang mga instruksiyon nga nagatanggap sang mga input values, ginaproseso ini, kag nagabalik sang isa ka output value.<ref>Pwede man kita nga magbalik sang multiple nga output values, pero ang mga function nga nagabuhat sini indi kasagaran nga gusto nga ma-access gikan sa mga pahina sang wiki.</ref> Ini pareho gid sang ginahimo sang template: ginahatagan mo ini sang mga argumento, ginaproseso niya ini, kag makuha mo ang resulta. Pero pwede ka magtukod sang madamo nga functions sa isa ka Lua module, samtang isa ka template lang ang pwede nimo ma-define sa isa ka pahina.
Saka, indi nimo pwede padaku-on basta lang ang Lua module direkta—ang pwede lang amo ang padaku-on ang isa sa mga function sang module. Ang module amo lang ang container para sa mga function, kag indi ini mismo ang nagahimo sang bisan ano sa kaugalingon. Tungod sini may duha ka rason nga kinahanglan ta mag-input sang ngalan sang function:
# Indi ta pwede padaku-on ang module nga nag-inusara lang.
# Kung wala kita magtumukoy sang function name, indi mahibal-an sang Lua kon ano nga function ang gusto naton ipatakod.
Ang pinaka-simple nga paagi para padaku-on ang isa ka module gikan sa isa ka pahina sang wiki amo ini:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangModule|ngalanSangFunction}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Simple nga script, nagahatag sang isa ka function lang nga wala sing mga argumento.
Pwede ta padaku-on ang [[Module:Bananas]] sa paagi nga ini, nga may isa ka function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight>.
Indi mo kinahanglan mag-install ukon mag-save sang bisan ano.
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
# Idikit ang sunod nga tawag sa umpisa sang isa ka bag-o nga linya sa imo nga pahina sang User:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas|hello}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="3">
<li>Clik "<code>Pasirip</code>". Ang tawag sang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa [[Module:Bananas]] mapapalitan sang sunod-sunod nga ini:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
Hello, world!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Kon pamamangkot, i-click ang <code>Leave</code>.</li>
<li>Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
== Debug console: Magsugod pag-adal nin Lua ==
Ang Lua Scribunto <code>Debug Console</code> sangin ligtas, pakigsaboy-pakigbugto kag pangkatuto sang Lua sa Wikipedya.
# I-click ang <code>Baguhon an source</code> sa [[Module:WikidataIB]] nga pahina.
# Paligid sa pinakamaangub sang pahina paing sa bahin nga <code>Debug console</code>.
# I-paste ang komento kag ang pagtawag sa <span style="color:#86888c;">abo</span> nga input box (sa ibabaw sang buton nga <code>Clear</code>).
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
--[[Ang imo pirmi nga Lua nga Hello World-like program]]--
print("Malipayong pag-abot sa " .. _VERSION .. "!") -- Pagsagka sang bersyon sang Lua kag `..`
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Baluan {{key press|Enter}} isa ka beses para patuyuan ang duha ka Lua command''s''.</li>
<li>Ang resulta magpakita sa ubos sang linya sang Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> nga command:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Malipayong pag-abot sa Lua 5.1!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="6">
<li>Pindota ang {{key press|Up}} <code>Pataas nga arrow</code> para ikot ang una nga mga Lua command.</li>
<li>Sa mapusible, i-click ang <code>Clear</code> para limpyohan ''lamang'' ang <code>Debug Console</code>;<br />ang Lua editor sa ibabaw mananatiling '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
; HTML generator sa Debug console
Tawga ang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa <code>Module:</code>Bananas:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modKamusta = require('Module:Bananas') -- i-load ang module sa Debug console
print(modKamusta.hello()) -- magpakita sang "Hello World!"
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Hello World!
</syntaxhighlight></blockquote>
; Function nga pareho sang identidad
<code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy>
-- #if yesno kung kaya nga i-balikan ang input parameter
local yesno = require('Module:Yesno')
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('dai'), "Iyo", 'dai'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=5>
Yes
dai
</syntaxhighlight></blockquote>
# Isara ang protektado nga <code>Module:</code>WikidataIB nga mananatiling '''un''' kung nabag-o.
=== Paggamit sang mga argumento ===
Ang mga argumento ginapasa sa mga module sa pareho nga paagi sang ila pagpasahan sa mga template. Pero pakigatiman, nga ang teksto pagkahuman sang una nga "pipe" (|) nga karakter ang ginikanan palagi sang ngalan sang function; ang una nga positional argument amo ang teksto pagkatapos sang ''ikalawa'' nga pipe.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangMod|ngalanSangFnc|positionalNgaArg1|arg2|pinangarananNgaArg=halaga}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapakita kon paano ma-access kag magamit ang mga parameter.
Sa [[Module:BananasArgs]], ang <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> nga function nag-greet sang nagkalain-lain nga tawo depende sa una nga positional argument.
Ang BananasArgs may yara man sang function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>count_fruit</syntaxhighlight> nga nagagamit sang mga named arguments <code>bananas</code> kag <code>apples</code> para ihambal kon pila ka saging kag pila ka mansanas ang yara kita. Mahimo ini patakdon sini nga paagi:
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1,3 copy>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</blockquote>
; Pagpasa sang mga parameter gamit ang frame
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,6 copy>
local modArg = require('Module:BananasArgs') -- i-load ang module
local frame = mw.getCurrentFrame()
frame.args[1] = "Maria"; print("1. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Maria!"
frame.args[1] = "Jose"; print("2. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Jose!"
frame.args["apples"] = "3"; frame.args["bananas"] = "4" -- number bilang string
print("3. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 4 bananas and 3 apples
frame.args["bananas"] = "5"; frame.args["apples"] = "2"
print("4. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=10>
1. Hello, Maria!
2. Hello, Jose!
3. I have 4 bananas and 3 apples
4. I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
Kadaghanan sang mga module may yara sang pahina sang dokumentasyon nga nagakahulag sang ano nga mga argumento ang pwede magamit kag ano ang mga epekto nila.
== Mangaro sang script ==
Bumisita sa '''[[:en:Wikipedia talk:Lua]]''' para maghangyo sang bulig sa pag-aram sang Lua script para maghimo sang partikular nga buruhaton sa Wikipedya o sa iba pa nga Wikimedia Foundation nga proyekto.
== Kasaysayan ==
[[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Magic words]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], ginhisgutan sang mahabang panahon ang wiki scripting language (JavaScript kontra Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], ginhimo ni Tim ang [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga may pauna nga suporta para sa Lua.
Ginhisgutan ini sang mga katuigan. Naka-install ang Lua sa 2012 para sa testing sa [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], nga may bukas nga imbitasyon sa tanan nga mga editor nga mag-eksperimento sa pag-develop sang mga Lua modules. Naka-install ang Lua sa English Wikipedya sang Pebrero 2013, pagkatapos sang testing sa mediawiki.org kag Wikimedia test wikis.
== Tungkol sa Lua ==
Magkakita rin Maikling presentasyon ni Brad Jorsch para sa mas klaro nga halimbawa kung paano [[:file:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|i-konvert ang wikitext template]] ngadto sa Lua module.
Ang Lua kay a [[scripting language]] nga magagamit pag-aralan ang data, magkwenta sang mga expression, kag mag-format sang resulta gamit ang functions o [[object-oriented programming]]. Maskin ang ara sang iban nga Lua script puwede ipabilin nga simple, para sa sayon nga pagsabat, ang Lua nagtugot sang mas komplikado nga mga estruktura pareho sang tables, dynamic functions, kag [[associative array]]s diin ang index nga [[subscript]]s pwede maging mga pulong kag mga index number.
Ang Lua nagpapalab-ot man sang [[recursion]] sang re-nested functions, gani kinahanglan magpili sang pag-amping para indi mag-ampon sang sobra nga ka-komplikado nga indi masabtan sang sang iban nga mga gumagamit kag paano mag-maintain sang Lua module.
Ang sunod amo ang halimbawa sang Lua source code para sa sini nga function nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>:
<syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4>
--[[Module:Bananas]]--
local p = {} -- I-initialize (p)ackage table
-- Para sa unit tests, tan-awa [[Module:Bananas/testcases]]
function p.hello()
return "Hello, world!" -- nagabalik "Kamusta, kalibutan!"
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Ang iban nga sample sang Lua gin-highlight sang tag <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> nga ginbutang palibot sang Lua source code.
Para sa mga panuto kung paano gamiton ang Lua sulod sang MediaWiki (kag amo man sa Wikipedya), tan-awa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]].
== Subok sang unit ==
May nagagamit nga framework para sa unit testing sang mga Lua script sa Wikipedya sa [[Module:UnitTests]]. Nagapahalin ini sa imo nga subokan ang imo script gamit ang ginpili nga mga input, kag patunayan nga ang gina-expect nga output ang ginaproduce. Mapuslan gid ang unit tests sang partikular sa dali nga pagdiskubre sang mga regression, kay ang mga pagbabago sa script nagapati sang bag-o (o daan) nga mga problema.
Sang kasapukan, ang unit tests para sa module pareho sang [[Module:Bananas]] ginaplastar sa [[Module:Bananas/testcases]], kag ginapatuman sa [[Module talk:Bananas/testcases]] paagi sa:
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
<blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="2"><li>Clik "<code>Pasirip</code>"</li></ol>
<blockquote>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</blockquote>
<ol start="3"><li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' nabag-o.</li></ol>
Ang mga pamaagi sang test dapat magsugod sa <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>'''.
<syntaxhighlight lang="lua">
--[[Module:Bananas/testcases]]--
local p = require('Module:UnitTests') -- I-initialize (p)ackage table
-- Clik ang Pag-urulay para magpatuman sang mga test.
function p:test_hello() -- Unit tests para sa [[Module:Bananas]].
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
; Prinsipyo sang unit testing
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=10 copy>
local self = {
preprocess_equals = function(_, wikitext, expected)
local got = mw.getCurrentFrame():preprocess(wikitext)
print('"' .. expected .. '": Gina-expect')
print('"' .. got .. '": Tatsulod')
return got == expected
end
}
-- Separator `:` nga wala sing self
print(self:preprocess_equals( '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
-- Separator `.` nga may self
print(self.preprocess_equals(self, '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=13>
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo sang kampanya sang pagsulay sa Debug console
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modTest = require('Module:Bananas/testcases')
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
<b style="color: #008000;">Sang tanan 1 test nagsukses.</b>
<h2>test_hello</h2>
{| class="wikitable unit-tests-result"
|+ test_hello
! !! Subok !! Gina-expect !! Tatsulod
|-
| [[File:Yes check.svg|20px|alt=Yes|link=]]<span style="display:none">Y</span>
| {{#invoke:Bananas|hello}}
| Hello, world!
| Hello, world!
|-
|}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo [[Module:UnitTests]] sang wala pagtipig sang <code>Module:</code>Bananas/testcases
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local modTest = require('Module:UnitTests')
function modTest:test_hello()
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang gin-generate nga HTML pareho gid.
Para sa listahan sang tanan nga modules nga nagagamit sang unit tests, tan-awa sa [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests]].
May-ada man alternative nga unit testing framework [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|ginagamit]] nga ginatawag [[:en:Module:ScribuntoUnit]], nga naggikan sa Hungarian Wikipedya. Sa pareho nga mga bahin (feature-wise) pareho man ini gid sa [[Module:UnitTests]], pero may-ada ini sang nagkalain-lain nga estilo sa pagsulat (coding style), kag nagahabol sang mga tinuod nga error nga ginakaptan paagi sa [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#pcall|protected calls]]. May-ada man ini sang pamaagi para sa pagpares sang mga float sa sulod sang ginhatag nga eksaktong anggulo (precision).
== Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya ==
Sa tibuok: Ang Lua kay pwede lang makadawat sang input bilang mga text string nga ginapatala sa <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> kag halin sang iban nga maakuha pinaagi sa <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> kag <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Ang output sang Lua indi ginaproseso sa una maliban kon ang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ginatawag gid sang klaro, sangto nga ang mga pagtawag sang template kag mga parser function sa output indi magatrabaho sang husto.
Mas mainam na gumamit ng mga function na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> imbes na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code>.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,8 copy>
--[[ASCII]]--
local content_lang = mw.getContentLanguage().code -- bcl
local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", content_lang) -- Bikol
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
--[[Unicode]]--
lang = "1. Sarô."
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang tanan nga Lua sa sulod sang pahina limitado sa 10 segundos nga CPU time (pwede mo tan-awon sa source code sang ginrender nga pahina para makita kon daw ka tagal ang template o module sang nag-parse).
Kag may kaugnayan sa standard nga Lua, ang Lua sang Scribunto ligtas (kita sa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences_from_standard_Lua|Mga kalainan sa karaniwang Lua]]).
=== Mga limitasyon sa input sang Lua ===
Ang mga programa ginapadagan ra sang page nga "gin-aproseso" (sang ginbag-o ini o sang ginbag-o man ang page nga iya ginakomponar, ukon gin-preview), indi kada beses nga ginapanood mo ang output. Busa wala sing sayon nga Lua module nga magtugot sa imo nga magtype sang temperatura sa Fahrenheit sa sulod sang isang input box kag makatanggap sang katumbas nga temperatura sa Celsius sang pagpitok mo sang isang button, o nga magtugot sa imo nga i-click ang isa ka bahin sang gin-visualize nga Mandelbrot set sa page para mapalaparan ini kada beses nga gusto mo. Kinahanglan may ara sing tinuod nga Wiki page (ukon bisan pa ang page nga imo ginasubmit para sa preview) nga naglalaman sang input data.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang input nga Lua pwede makadawat sang bisan ano nga transcludeable text page sa Wikipedya. Ini ''wala'' naga-apil sa graphics files (maskin [[Scalable Vector Graphics|SVG]] files, bisan pa nga ini text gid, maliban kung i-cut and paste mo ini papunta sa isang Wiki text page), ang lista sang mga page nga ginatan-aw sa sulod sang kategorya, kag ang nilalaman sang dai-pwedeng i-transclude mga espesyál nga pahina.
=== Wikitext ===
Ang mga madalas nga na-ti-traus sa Wikipedya headers na may tago nga code pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> nga mahimo man kinahanglan hubaron para mabulabog sila nga ma-parse ma’ayo.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(string.reverse("UNIQ"))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2>
QINU
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang mga wikilink han [[Wikipedia:Pipe trick|type]] <code><nowiki>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> indi magagamit kung ibalik sugad nga output—kinahanglan isurat sugad nga klaro kag direkta pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>.
Iba pa nga pre-save transforms, pareho han pag-ilis han <code><nowiki>~~~~</nowiki></code> para maging mga signature, mabo-bolsok man nga indi maproseso. Ang template transclusions, parser function calls, kag variable substitutions (nga bisan ano nga may <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) indi mapoproseso, kag diri man mapoproseso ang mga tag pareho sin {{tag|ref|o}} o {{tag|nowiki|o}}.
== Pagmarka sang na-convert nga mga plantilya ==
{{lua|Module:Bananas}}
Pakibutang ang {{tl|lua}} nga template sa subpage han dokumentasyon sang tanan nga mga plantilya nga nagagamit sang Lua. Mahihimo ini nga mas klaro nga maipahayag ang paggamit sang Lua kag ang mga pag-convert sang plantilya.
== Tan-awa man ini ==
* [[Espesyal:PrefixIndex/Module:]] lista sang mga module sang Lua
* Listahan sang mga [https://bcl.wikipedia.org/wiki/Espesyal:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=0&size-mode=min&size=/#:~:text=Module: protektadong Lua module]
; Mga kapinunan sang Ingles nga espesyal sa Wikipedya
* [[:en:Help:Lua debugging]] – sini nga gabay-pamaagi nagatudlo kung paano mag-[[debugging]] sang mga Lua module
* [[Module:Sandbox]] naghatag sang pseudo-namespace para sa pag-eksperimentar sa Lua modules
* [[:en:Wikipedia talk:Lua]] – mga pamangkot para sa mga template o mga buluhaton nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua-based templates]] – mga grupo sang mga template nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua metamodules]]
; Dokumentasyon sang MediaWiki para sa Lua
* [[mw:Manual:Coding conventions/Lua|Manual:Coding conventions/Lua]] – mga pamantayan para mapabakod ang kabasa sang code paagi sa kaangay (consistency)
* [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Wikipedia technical help|collapsed}}
[[Category:Wikipedia modules]]
smwb19gdfx3br94e61e7a4ff60bfu7m
307647
307646
2026-07-25T21:30:38Z
Nimmzo
32112
/* Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya */ +expected result: the number of characters Mw.ustring.len < String.len the number of Bytes
307647
wikitext
text/x-wiki
{{WikiProject Lua header}}
{{Information page}}
{{Namespaces}}
Ang [[Lua (programming language)|Lua]] amo ang programming language nga yara na subong, paagi sa [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga extension sang MediaWiki, sa Wikipedya.<br />
Pwede na isulod ang Lua nga code sa wiki templates pinaagi sa paggamit sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga kapasidad sang Scribunto.<br />
Ini nga extension nagasuporta sang Lua 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}}.
== "Kamusta, kalibutan!" in Lua ==
Ang source code sang Lua gin-a-imbak sa isa ka pahina nga may prefix nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>Module:</syntaxhighlight> (halimbawa, [[Module:Bananas]]). Tapos, ini nga mga indibidwal nga module ginagamit (ginapadul-ong ng code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>) sa mga pahina sang template (halimbawa, [[Module:Bananas/doc]] nagagamit sang code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|hello}}</syntaxhighlight> para ihatag ang teksto nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>).
Ang mga module ginapatakod sa normal nga mga pahina sang wiki gamit ang <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga parser function. Ang syntax sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> pareho sang template syntax, pero may yara sang indi pareho nga mga detalye. Ang pinakamahalaga nga kalainan amo nga kinahanglan mong isurat ang isa ka ''ngalan sang function''.
Ang function amo ang isa ka set sang mga instruksiyon nga nagatanggap sang mga input values, ginaproseso ini, kag nagabalik sang isa ka output value.<ref>Pwede man kita nga magbalik sang multiple nga output values, pero ang mga function nga nagabuhat sini indi kasagaran nga gusto nga ma-access gikan sa mga pahina sang wiki.</ref> Ini pareho gid sang ginahimo sang template: ginahatagan mo ini sang mga argumento, ginaproseso niya ini, kag makuha mo ang resulta. Pero pwede ka magtukod sang madamo nga functions sa isa ka Lua module, samtang isa ka template lang ang pwede nimo ma-define sa isa ka pahina.
Saka, indi nimo pwede padaku-on basta lang ang Lua module direkta—ang pwede lang amo ang padaku-on ang isa sa mga function sang module. Ang module amo lang ang container para sa mga function, kag indi ini mismo ang nagahimo sang bisan ano sa kaugalingon. Tungod sini may duha ka rason nga kinahanglan ta mag-input sang ngalan sang function:
# Indi ta pwede padaku-on ang module nga nag-inusara lang.
# Kung wala kita magtumukoy sang function name, indi mahibal-an sang Lua kon ano nga function ang gusto naton ipatakod.
Ang pinaka-simple nga paagi para padaku-on ang isa ka module gikan sa isa ka pahina sang wiki amo ini:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangModule|ngalanSangFunction}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Simple nga script, nagahatag sang isa ka function lang nga wala sing mga argumento.
Pwede ta padaku-on ang [[Module:Bananas]] sa paagi nga ini, nga may isa ka function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight>.
Indi mo kinahanglan mag-install ukon mag-save sang bisan ano.
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
# Idikit ang sunod nga tawag sa umpisa sang isa ka bag-o nga linya sa imo nga pahina sang User:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas|hello}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="3">
<li>Clik "<code>Pasirip</code>". Ang tawag sang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa [[Module:Bananas]] mapapalitan sang sunod-sunod nga ini:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
Hello, world!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Kon pamamangkot, i-click ang <code>Leave</code>.</li>
<li>Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
== Debug console: Magsugod pag-adal nin Lua ==
Ang Lua Scribunto <code>Debug Console</code> sangin ligtas, pakigsaboy-pakigbugto kag pangkatuto sang Lua sa Wikipedya.
# I-click ang <code>Baguhon an source</code> sa [[Module:WikidataIB]] nga pahina.
# Paligid sa pinakamaangub sang pahina paing sa bahin nga <code>Debug console</code>.
# I-paste ang komento kag ang pagtawag sa <span style="color:#86888c;">abo</span> nga input box (sa ibabaw sang buton nga <code>Clear</code>).
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
--[[Ang imo pirmi nga Lua nga Hello World-like program]]--
print("Malipayong pag-abot sa " .. _VERSION .. "!") -- Pagsagka sang bersyon sang Lua kag `..`
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Baluan {{key press|Enter}} isa ka beses para patuyuan ang duha ka Lua command''s''.</li>
<li>Ang resulta magpakita sa ubos sang linya sang Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> nga command:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Malipayong pag-abot sa Lua 5.1!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="6">
<li>Pindota ang {{key press|Up}} <code>Pataas nga arrow</code> para ikot ang una nga mga Lua command.</li>
<li>Sa mapusible, i-click ang <code>Clear</code> para limpyohan ''lamang'' ang <code>Debug Console</code>;<br />ang Lua editor sa ibabaw mananatiling '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
; HTML generator sa Debug console
Tawga ang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa <code>Module:</code>Bananas:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modKamusta = require('Module:Bananas') -- i-load ang module sa Debug console
print(modKamusta.hello()) -- magpakita sang "Hello World!"
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Hello World!
</syntaxhighlight></blockquote>
; Function nga pareho sang identidad
<code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy>
-- #if yesno kung kaya nga i-balikan ang input parameter
local yesno = require('Module:Yesno')
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('dai'), "Iyo", 'dai'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=5>
Yes
dai
</syntaxhighlight></blockquote>
# Isara ang protektado nga <code>Module:</code>WikidataIB nga mananatiling '''un''' kung nabag-o.
=== Paggamit sang mga argumento ===
Ang mga argumento ginapasa sa mga module sa pareho nga paagi sang ila pagpasahan sa mga template. Pero pakigatiman, nga ang teksto pagkahuman sang una nga "pipe" (|) nga karakter ang ginikanan palagi sang ngalan sang function; ang una nga positional argument amo ang teksto pagkatapos sang ''ikalawa'' nga pipe.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangMod|ngalanSangFnc|positionalNgaArg1|arg2|pinangarananNgaArg=halaga}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapakita kon paano ma-access kag magamit ang mga parameter.
Sa [[Module:BananasArgs]], ang <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> nga function nag-greet sang nagkalain-lain nga tawo depende sa una nga positional argument.
Ang BananasArgs may yara man sang function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>count_fruit</syntaxhighlight> nga nagagamit sang mga named arguments <code>bananas</code> kag <code>apples</code> para ihambal kon pila ka saging kag pila ka mansanas ang yara kita. Mahimo ini patakdon sini nga paagi:
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1,3 copy>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</blockquote>
; Pagpasa sang mga parameter gamit ang frame
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,6 copy>
local modArg = require('Module:BananasArgs') -- i-load ang module
local frame = mw.getCurrentFrame()
frame.args[1] = "Maria"; print("1. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Maria!"
frame.args[1] = "Jose"; print("2. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Jose!"
frame.args["apples"] = "3"; frame.args["bananas"] = "4" -- number bilang string
print("3. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 4 bananas and 3 apples
frame.args["bananas"] = "5"; frame.args["apples"] = "2"
print("4. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=10>
1. Hello, Maria!
2. Hello, Jose!
3. I have 4 bananas and 3 apples
4. I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
Kadaghanan sang mga module may yara sang pahina sang dokumentasyon nga nagakahulag sang ano nga mga argumento ang pwede magamit kag ano ang mga epekto nila.
== Mangaro sang script ==
Bumisita sa '''[[:en:Wikipedia talk:Lua]]''' para maghangyo sang bulig sa pag-aram sang Lua script para maghimo sang partikular nga buruhaton sa Wikipedya o sa iba pa nga Wikimedia Foundation nga proyekto.
== Kasaysayan ==
[[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Magic words]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], ginhisgutan sang mahabang panahon ang wiki scripting language (JavaScript kontra Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], ginhimo ni Tim ang [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga may pauna nga suporta para sa Lua.
Ginhisgutan ini sang mga katuigan. Naka-install ang Lua sa 2012 para sa testing sa [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], nga may bukas nga imbitasyon sa tanan nga mga editor nga mag-eksperimento sa pag-develop sang mga Lua modules. Naka-install ang Lua sa English Wikipedya sang Pebrero 2013, pagkatapos sang testing sa mediawiki.org kag Wikimedia test wikis.
== Tungkol sa Lua ==
Magkakita rin Maikling presentasyon ni Brad Jorsch para sa mas klaro nga halimbawa kung paano [[:file:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|i-konvert ang wikitext template]] ngadto sa Lua module.
Ang Lua kay a [[scripting language]] nga magagamit pag-aralan ang data, magkwenta sang mga expression, kag mag-format sang resulta gamit ang functions o [[object-oriented programming]]. Maskin ang ara sang iban nga Lua script puwede ipabilin nga simple, para sa sayon nga pagsabat, ang Lua nagtugot sang mas komplikado nga mga estruktura pareho sang tables, dynamic functions, kag [[associative array]]s diin ang index nga [[subscript]]s pwede maging mga pulong kag mga index number.
Ang Lua nagpapalab-ot man sang [[recursion]] sang re-nested functions, gani kinahanglan magpili sang pag-amping para indi mag-ampon sang sobra nga ka-komplikado nga indi masabtan sang sang iban nga mga gumagamit kag paano mag-maintain sang Lua module.
Ang sunod amo ang halimbawa sang Lua source code para sa sini nga function nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>:
<syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4>
--[[Module:Bananas]]--
local p = {} -- I-initialize (p)ackage table
-- Para sa unit tests, tan-awa [[Module:Bananas/testcases]]
function p.hello()
return "Hello, world!" -- nagabalik "Kamusta, kalibutan!"
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Ang iban nga sample sang Lua gin-highlight sang tag <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> nga ginbutang palibot sang Lua source code.
Para sa mga panuto kung paano gamiton ang Lua sulod sang MediaWiki (kag amo man sa Wikipedya), tan-awa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]].
== Subok sang unit ==
May nagagamit nga framework para sa unit testing sang mga Lua script sa Wikipedya sa [[Module:UnitTests]]. Nagapahalin ini sa imo nga subokan ang imo script gamit ang ginpili nga mga input, kag patunayan nga ang gina-expect nga output ang ginaproduce. Mapuslan gid ang unit tests sang partikular sa dali nga pagdiskubre sang mga regression, kay ang mga pagbabago sa script nagapati sang bag-o (o daan) nga mga problema.
Sang kasapukan, ang unit tests para sa module pareho sang [[Module:Bananas]] ginaplastar sa [[Module:Bananas/testcases]], kag ginapatuman sa [[Module talk:Bananas/testcases]] paagi sa:
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
<blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="2"><li>Clik "<code>Pasirip</code>"</li></ol>
<blockquote>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</blockquote>
<ol start="3"><li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' nabag-o.</li></ol>
Ang mga pamaagi sang test dapat magsugod sa <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>'''.
<syntaxhighlight lang="lua">
--[[Module:Bananas/testcases]]--
local p = require('Module:UnitTests') -- I-initialize (p)ackage table
-- Clik ang Pag-urulay para magpatuman sang mga test.
function p:test_hello() -- Unit tests para sa [[Module:Bananas]].
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
; Prinsipyo sang unit testing
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=10 copy>
local self = {
preprocess_equals = function(_, wikitext, expected)
local got = mw.getCurrentFrame():preprocess(wikitext)
print('"' .. expected .. '": Gina-expect')
print('"' .. got .. '": Tatsulod')
return got == expected
end
}
-- Separator `:` nga wala sing self
print(self:preprocess_equals( '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
-- Separator `.` nga may self
print(self.preprocess_equals(self, '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=13>
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo sang kampanya sang pagsulay sa Debug console
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modTest = require('Module:Bananas/testcases')
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
<b style="color: #008000;">Sang tanan 1 test nagsukses.</b>
<h2>test_hello</h2>
{| class="wikitable unit-tests-result"
|+ test_hello
! !! Subok !! Gina-expect !! Tatsulod
|-
| [[File:Yes check.svg|20px|alt=Yes|link=]]<span style="display:none">Y</span>
| {{#invoke:Bananas|hello}}
| Hello, world!
| Hello, world!
|-
|}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo [[Module:UnitTests]] sang wala pagtipig sang <code>Module:</code>Bananas/testcases
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local modTest = require('Module:UnitTests')
function modTest:test_hello()
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang gin-generate nga HTML pareho gid.
Para sa listahan sang tanan nga modules nga nagagamit sang unit tests, tan-awa sa [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests]].
May-ada man alternative nga unit testing framework [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|ginagamit]] nga ginatawag [[:en:Module:ScribuntoUnit]], nga naggikan sa Hungarian Wikipedya. Sa pareho nga mga bahin (feature-wise) pareho man ini gid sa [[Module:UnitTests]], pero may-ada ini sang nagkalain-lain nga estilo sa pagsulat (coding style), kag nagahabol sang mga tinuod nga error nga ginakaptan paagi sa [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#pcall|protected calls]]. May-ada man ini sang pamaagi para sa pagpares sang mga float sa sulod sang ginhatag nga eksaktong anggulo (precision).
== Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya ==
Sa tibuok: Ang Lua kay pwede lang makadawat sang input bilang mga text string nga ginapatala sa <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> kag halin sang iban nga maakuha pinaagi sa <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> kag <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Ang output sang Lua indi ginaproseso sa una maliban kon ang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ginatawag gid sang klaro, sangto nga ang mga pagtawag sang template kag mga parser function sa output indi magatrabaho sang husto.
Mas mainam na gumamit ng mga function na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> imbes na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code>.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,8 copy>
--[[ASCII]]--
local content_lang = mw.getContentLanguage().code -- bcl
local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", content_lang) -- Bikol
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
--[[Unicode]]--
lang = "1. Sarô."
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=11>
Content: 'bcl'. Lang: "Bikol Central" Mw.ustring.len = 13 String.len = 13 Sharp = 13
Content: 'bcl'. Lang: "1. Sarô." Mw.ustring.len = 8 String.len = 9 Sharp = 9
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang tanan nga Lua sa sulod sang pahina limitado sa 10 segundos nga CPU time (pwede mo tan-awon sa source code sang ginrender nga pahina para makita kon daw ka tagal ang template o module sang nag-parse).
Kag may kaugnayan sa standard nga Lua, ang Lua sang Scribunto ligtas (kita sa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences_from_standard_Lua|Mga kalainan sa karaniwang Lua]]).
=== Mga limitasyon sa input sang Lua ===
Ang mga programa ginapadagan ra sang page nga "gin-aproseso" (sang ginbag-o ini o sang ginbag-o man ang page nga iya ginakomponar, ukon gin-preview), indi kada beses nga ginapanood mo ang output. Busa wala sing sayon nga Lua module nga magtugot sa imo nga magtype sang temperatura sa Fahrenheit sa sulod sang isang input box kag makatanggap sang katumbas nga temperatura sa Celsius sang pagpitok mo sang isang button, o nga magtugot sa imo nga i-click ang isa ka bahin sang gin-visualize nga Mandelbrot set sa page para mapalaparan ini kada beses nga gusto mo. Kinahanglan may ara sing tinuod nga Wiki page (ukon bisan pa ang page nga imo ginasubmit para sa preview) nga naglalaman sang input data.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang input nga Lua pwede makadawat sang bisan ano nga transcludeable text page sa Wikipedya. Ini ''wala'' naga-apil sa graphics files (maskin [[Scalable Vector Graphics|SVG]] files, bisan pa nga ini text gid, maliban kung i-cut and paste mo ini papunta sa isang Wiki text page), ang lista sang mga page nga ginatan-aw sa sulod sang kategorya, kag ang nilalaman sang dai-pwedeng i-transclude mga espesyál nga pahina.
=== Wikitext ===
Ang mga madalas nga na-ti-traus sa Wikipedya headers na may tago nga code pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> nga mahimo man kinahanglan hubaron para mabulabog sila nga ma-parse ma’ayo.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(string.reverse("UNIQ"))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2>
QINU
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang mga wikilink han [[Wikipedia:Pipe trick|type]] <code><nowiki>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> indi magagamit kung ibalik sugad nga output—kinahanglan isurat sugad nga klaro kag direkta pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>.
Iba pa nga pre-save transforms, pareho han pag-ilis han <code><nowiki>~~~~</nowiki></code> para maging mga signature, mabo-bolsok man nga indi maproseso. Ang template transclusions, parser function calls, kag variable substitutions (nga bisan ano nga may <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) indi mapoproseso, kag diri man mapoproseso ang mga tag pareho sin {{tag|ref|o}} o {{tag|nowiki|o}}.
== Pagmarka sang na-convert nga mga plantilya ==
{{lua|Module:Bananas}}
Pakibutang ang {{tl|lua}} nga template sa subpage han dokumentasyon sang tanan nga mga plantilya nga nagagamit sang Lua. Mahihimo ini nga mas klaro nga maipahayag ang paggamit sang Lua kag ang mga pag-convert sang plantilya.
== Tan-awa man ini ==
* [[Espesyal:PrefixIndex/Module:]] lista sang mga module sang Lua
* Listahan sang mga [https://bcl.wikipedia.org/wiki/Espesyal:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=0&size-mode=min&size=/#:~:text=Module: protektadong Lua module]
; Mga kapinunan sang Ingles nga espesyal sa Wikipedya
* [[:en:Help:Lua debugging]] – sini nga gabay-pamaagi nagatudlo kung paano mag-[[debugging]] sang mga Lua module
* [[Module:Sandbox]] naghatag sang pseudo-namespace para sa pag-eksperimentar sa Lua modules
* [[:en:Wikipedia talk:Lua]] – mga pamangkot para sa mga template o mga buluhaton nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua-based templates]] – mga grupo sang mga template nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua metamodules]]
; Dokumentasyon sang MediaWiki para sa Lua
* [[mw:Manual:Coding conventions/Lua|Manual:Coding conventions/Lua]] – mga pamantayan para mapabakod ang kabasa sang code paagi sa kaangay (consistency)
* [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Wikipedia technical help|collapsed}}
[[Category:Wikipedia modules]]
6rcr05pf1eaw724uut7nyk8378d7410
307648
307647
2026-07-25T21:40:17Z
Nimmzo
32112
/* Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya */ Scribunto Lua Debug console is safe. Any infinite while or repeat loop is automatically stopped after 10 seconds of CPU time
307648
wikitext
text/x-wiki
{{WikiProject Lua header}}
{{Information page}}
{{Namespaces}}
Ang [[Lua (programming language)|Lua]] amo ang programming language nga yara na subong, paagi sa [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga extension sang MediaWiki, sa Wikipedya.<br />
Pwede na isulod ang Lua nga code sa wiki templates pinaagi sa paggamit sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga kapasidad sang Scribunto.<br />
Ini nga extension nagasuporta sang Lua 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}}.
== "Kamusta, kalibutan!" in Lua ==
Ang source code sang Lua gin-a-imbak sa isa ka pahina nga may prefix nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>Module:</syntaxhighlight> (halimbawa, [[Module:Bananas]]). Tapos, ini nga mga indibidwal nga module ginagamit (ginapadul-ong ng code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>) sa mga pahina sang template (halimbawa, [[Module:Bananas/doc]] nagagamit sang code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|hello}}</syntaxhighlight> para ihatag ang teksto nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>).
Ang mga module ginapatakod sa normal nga mga pahina sang wiki gamit ang <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga parser function. Ang syntax sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> pareho sang template syntax, pero may yara sang indi pareho nga mga detalye. Ang pinakamahalaga nga kalainan amo nga kinahanglan mong isurat ang isa ka ''ngalan sang function''.
Ang function amo ang isa ka set sang mga instruksiyon nga nagatanggap sang mga input values, ginaproseso ini, kag nagabalik sang isa ka output value.<ref>Pwede man kita nga magbalik sang multiple nga output values, pero ang mga function nga nagabuhat sini indi kasagaran nga gusto nga ma-access gikan sa mga pahina sang wiki.</ref> Ini pareho gid sang ginahimo sang template: ginahatagan mo ini sang mga argumento, ginaproseso niya ini, kag makuha mo ang resulta. Pero pwede ka magtukod sang madamo nga functions sa isa ka Lua module, samtang isa ka template lang ang pwede nimo ma-define sa isa ka pahina.
Saka, indi nimo pwede padaku-on basta lang ang Lua module direkta—ang pwede lang amo ang padaku-on ang isa sa mga function sang module. Ang module amo lang ang container para sa mga function, kag indi ini mismo ang nagahimo sang bisan ano sa kaugalingon. Tungod sini may duha ka rason nga kinahanglan ta mag-input sang ngalan sang function:
# Indi ta pwede padaku-on ang module nga nag-inusara lang.
# Kung wala kita magtumukoy sang function name, indi mahibal-an sang Lua kon ano nga function ang gusto naton ipatakod.
Ang pinaka-simple nga paagi para padaku-on ang isa ka module gikan sa isa ka pahina sang wiki amo ini:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangModule|ngalanSangFunction}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Simple nga script, nagahatag sang isa ka function lang nga wala sing mga argumento.
Pwede ta padaku-on ang [[Module:Bananas]] sa paagi nga ini, nga may isa ka function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight>.
Indi mo kinahanglan mag-install ukon mag-save sang bisan ano.
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
# Idikit ang sunod nga tawag sa umpisa sang isa ka bag-o nga linya sa imo nga pahina sang User:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas|hello}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="3">
<li>Clik "<code>Pasirip</code>". Ang tawag sang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa [[Module:Bananas]] mapapalitan sang sunod-sunod nga ini:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
Hello, world!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Kon pamamangkot, i-click ang <code>Leave</code>.</li>
<li>Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
== Debug console: Magsugod pag-adal nin Lua ==
Ang Lua Scribunto <code>Debug Console</code> sangin ligtas, pakigsaboy-pakigbugto kag pangkatuto sang Lua sa Wikipedya.
# I-click ang <code>Baguhon an source</code> sa [[Module:WikidataIB]] nga pahina.
# Paligid sa pinakamaangub sang pahina paing sa bahin nga <code>Debug console</code>.
# I-paste ang komento kag ang pagtawag sa <span style="color:#86888c;">abo</span> nga input box (sa ibabaw sang buton nga <code>Clear</code>).
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
--[[Ang imo pirmi nga Lua nga Hello World-like program]]--
print("Malipayong pag-abot sa " .. _VERSION .. "!") -- Pagsagka sang bersyon sang Lua kag `..`
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Baluan {{key press|Enter}} isa ka beses para patuyuan ang duha ka Lua command''s''.</li>
<li>Ang resulta magpakita sa ubos sang linya sang Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> nga command:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Malipayong pag-abot sa Lua 5.1!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="6">
<li>Pindota ang {{key press|Up}} <code>Pataas nga arrow</code> para ikot ang una nga mga Lua command.</li>
<li>Sa mapusible, i-click ang <code>Clear</code> para limpyohan ''lamang'' ang <code>Debug Console</code>;<br />ang Lua editor sa ibabaw mananatiling '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
; HTML generator sa Debug console
Tawga ang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa <code>Module:</code>Bananas:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modKamusta = require('Module:Bananas') -- i-load ang module sa Debug console
print(modKamusta.hello()) -- magpakita sang "Hello World!"
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Hello World!
</syntaxhighlight></blockquote>
; Function nga pareho sang identidad
<code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy>
-- #if yesno kung kaya nga i-balikan ang input parameter
local yesno = require('Module:Yesno')
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('dai'), "Iyo", 'dai'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=5>
Yes
dai
</syntaxhighlight></blockquote>
# Isara ang protektado nga <code>Module:</code>WikidataIB nga mananatiling '''un''' kung nabag-o.
=== Paggamit sang mga argumento ===
Ang mga argumento ginapasa sa mga module sa pareho nga paagi sang ila pagpasahan sa mga template. Pero pakigatiman, nga ang teksto pagkahuman sang una nga "pipe" (|) nga karakter ang ginikanan palagi sang ngalan sang function; ang una nga positional argument amo ang teksto pagkatapos sang ''ikalawa'' nga pipe.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangMod|ngalanSangFnc|positionalNgaArg1|arg2|pinangarananNgaArg=halaga}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapakita kon paano ma-access kag magamit ang mga parameter.
Sa [[Module:BananasArgs]], ang <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> nga function nag-greet sang nagkalain-lain nga tawo depende sa una nga positional argument.
Ang BananasArgs may yara man sang function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>count_fruit</syntaxhighlight> nga nagagamit sang mga named arguments <code>bananas</code> kag <code>apples</code> para ihambal kon pila ka saging kag pila ka mansanas ang yara kita. Mahimo ini patakdon sini nga paagi:
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1,3 copy>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</blockquote>
; Pagpasa sang mga parameter gamit ang frame
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,6 copy>
local modArg = require('Module:BananasArgs') -- i-load ang module
local frame = mw.getCurrentFrame()
frame.args[1] = "Maria"; print("1. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Maria!"
frame.args[1] = "Jose"; print("2. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Jose!"
frame.args["apples"] = "3"; frame.args["bananas"] = "4" -- number bilang string
print("3. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 4 bananas and 3 apples
frame.args["bananas"] = "5"; frame.args["apples"] = "2"
print("4. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=10>
1. Hello, Maria!
2. Hello, Jose!
3. I have 4 bananas and 3 apples
4. I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
Kadaghanan sang mga module may yara sang pahina sang dokumentasyon nga nagakahulag sang ano nga mga argumento ang pwede magamit kag ano ang mga epekto nila.
== Mangaro sang script ==
Bumisita sa '''[[:en:Wikipedia talk:Lua]]''' para maghangyo sang bulig sa pag-aram sang Lua script para maghimo sang partikular nga buruhaton sa Wikipedya o sa iba pa nga Wikimedia Foundation nga proyekto.
== Kasaysayan ==
[[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Magic words]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], ginhisgutan sang mahabang panahon ang wiki scripting language (JavaScript kontra Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], ginhimo ni Tim ang [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga may pauna nga suporta para sa Lua.
Ginhisgutan ini sang mga katuigan. Naka-install ang Lua sa 2012 para sa testing sa [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], nga may bukas nga imbitasyon sa tanan nga mga editor nga mag-eksperimento sa pag-develop sang mga Lua modules. Naka-install ang Lua sa English Wikipedya sang Pebrero 2013, pagkatapos sang testing sa mediawiki.org kag Wikimedia test wikis.
== Tungkol sa Lua ==
Magkakita rin Maikling presentasyon ni Brad Jorsch para sa mas klaro nga halimbawa kung paano [[:file:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|i-konvert ang wikitext template]] ngadto sa Lua module.
Ang Lua kay a [[scripting language]] nga magagamit pag-aralan ang data, magkwenta sang mga expression, kag mag-format sang resulta gamit ang functions o [[object-oriented programming]]. Maskin ang ara sang iban nga Lua script puwede ipabilin nga simple, para sa sayon nga pagsabat, ang Lua nagtugot sang mas komplikado nga mga estruktura pareho sang tables, dynamic functions, kag [[associative array]]s diin ang index nga [[subscript]]s pwede maging mga pulong kag mga index number.
Ang Lua nagpapalab-ot man sang [[recursion]] sang re-nested functions, gani kinahanglan magpili sang pag-amping para indi mag-ampon sang sobra nga ka-komplikado nga indi masabtan sang sang iban nga mga gumagamit kag paano mag-maintain sang Lua module.
Ang sunod amo ang halimbawa sang Lua source code para sa sini nga function nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>:
<syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4>
--[[Module:Bananas]]--
local p = {} -- I-initialize (p)ackage table
-- Para sa unit tests, tan-awa [[Module:Bananas/testcases]]
function p.hello()
return "Hello, world!" -- nagabalik "Kamusta, kalibutan!"
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Ang iban nga sample sang Lua gin-highlight sang tag <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> nga ginbutang palibot sang Lua source code.
Para sa mga panuto kung paano gamiton ang Lua sulod sang MediaWiki (kag amo man sa Wikipedya), tan-awa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]].
== Subok sang unit ==
May nagagamit nga framework para sa unit testing sang mga Lua script sa Wikipedya sa [[Module:UnitTests]]. Nagapahalin ini sa imo nga subokan ang imo script gamit ang ginpili nga mga input, kag patunayan nga ang gina-expect nga output ang ginaproduce. Mapuslan gid ang unit tests sang partikular sa dali nga pagdiskubre sang mga regression, kay ang mga pagbabago sa script nagapati sang bag-o (o daan) nga mga problema.
Sang kasapukan, ang unit tests para sa module pareho sang [[Module:Bananas]] ginaplastar sa [[Module:Bananas/testcases]], kag ginapatuman sa [[Module talk:Bananas/testcases]] paagi sa:
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
<blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="2"><li>Clik "<code>Pasirip</code>"</li></ol>
<blockquote>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</blockquote>
<ol start="3"><li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' nabag-o.</li></ol>
Ang mga pamaagi sang test dapat magsugod sa <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>'''.
<syntaxhighlight lang="lua">
--[[Module:Bananas/testcases]]--
local p = require('Module:UnitTests') -- I-initialize (p)ackage table
-- Clik ang Pag-urulay para magpatuman sang mga test.
function p:test_hello() -- Unit tests para sa [[Module:Bananas]].
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
; Prinsipyo sang unit testing
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=10 copy>
local self = {
preprocess_equals = function(_, wikitext, expected)
local got = mw.getCurrentFrame():preprocess(wikitext)
print('"' .. expected .. '": Gina-expect')
print('"' .. got .. '": Tatsulod')
return got == expected
end
}
-- Separator `:` nga wala sing self
print(self:preprocess_equals( '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
-- Separator `.` nga may self
print(self.preprocess_equals(self, '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=13>
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo sang kampanya sang pagsulay sa Debug console
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modTest = require('Module:Bananas/testcases')
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
<b style="color: #008000;">Sang tanan 1 test nagsukses.</b>
<h2>test_hello</h2>
{| class="wikitable unit-tests-result"
|+ test_hello
! !! Subok !! Gina-expect !! Tatsulod
|-
| [[File:Yes check.svg|20px|alt=Yes|link=]]<span style="display:none">Y</span>
| {{#invoke:Bananas|hello}}
| Hello, world!
| Hello, world!
|-
|}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo [[Module:UnitTests]] sang wala pagtipig sang <code>Module:</code>Bananas/testcases
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local modTest = require('Module:UnitTests')
function modTest:test_hello()
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang gin-generate nga HTML pareho gid.
Para sa listahan sang tanan nga modules nga nagagamit sang unit tests, tan-awa sa [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests]].
May-ada man alternative nga unit testing framework [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|ginagamit]] nga ginatawag [[:en:Module:ScribuntoUnit]], nga naggikan sa Hungarian Wikipedya. Sa pareho nga mga bahin (feature-wise) pareho man ini gid sa [[Module:UnitTests]], pero may-ada ini sang nagkalain-lain nga estilo sa pagsulat (coding style), kag nagahabol sang mga tinuod nga error nga ginakaptan paagi sa [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#pcall|protected calls]]. May-ada man ini sang pamaagi para sa pagpares sang mga float sa sulod sang ginhatag nga eksaktong anggulo (precision).
== Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya ==
Sa tibuok: Ang Lua kay pwede lang makadawat sang input bilang mga text string nga ginapatala sa <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> kag halin sang iban nga maakuha pinaagi sa <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> kag <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Ang output sang Lua indi ginaproseso sa una maliban kon ang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ginatawag gid sang klaro, sangto nga ang mga pagtawag sang template kag mga parser function sa output indi magatrabaho sang husto.
Mas mainam na gumamit ng mga function na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> imbes na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code>.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,8 copy>
--[[ASCII]]--
local content_lang = mw.getContentLanguage().code -- bcl
local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", content_lang) -- Bikol
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
--[[Unicode]]--
lang = "1. Sarô."
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=11>
Content: 'bcl'. Lang: "Bikol Central" Mw.ustring.len = 13 String.len = 13 Sharp = 13
Content: 'bcl'. Lang: "1. Sarô." Mw.ustring.len = 8 String.len = 9 Sharp = 9
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang tanan nga Lua sa sulod sang pahina limitado sa '''10 s'''egundos nga CPU time (pwede mo tan-awon sa source code sang ginrender nga pahina para makita kon daw ka tagal ang template o module sang nag-parse).
Kag may kaugnayan sa standard nga Lua, ang Lua sang Scribunto ligtas (kita sa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences_from_standard_Lua|Mga kalainan sa karaniwang Lua]]).
=== Mga limitasyon sa input sang Lua ===
Ang mga programa ginapadagan ra sang page nga "gin-aproseso" (sang ginbag-o ini o sang ginbag-o man ang page nga iya ginakomponar, ukon gin-preview), indi kada beses nga ginapanood mo ang output. Busa wala sing sayon nga Lua module nga magtugot sa imo nga magtype sang temperatura sa Fahrenheit sa sulod sang isang input box kag makatanggap sang katumbas nga temperatura sa Celsius sang pagpitok mo sang isang button, o nga magtugot sa imo nga i-click ang isa ka bahin sang gin-visualize nga Mandelbrot set sa page para mapalaparan ini kada beses nga gusto mo. Kinahanglan may ara sing tinuod nga Wiki page (ukon bisan pa ang page nga imo ginasubmit para sa preview) nga naglalaman sang input data.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang input nga Lua pwede makadawat sang bisan ano nga transcludeable text page sa Wikipedya. Ini ''wala'' naga-apil sa graphics files (maskin [[Scalable Vector Graphics|SVG]] files, bisan pa nga ini text gid, maliban kung i-cut and paste mo ini papunta sa isang Wiki text page), ang lista sang mga page nga ginatan-aw sa sulod sang kategorya, kag ang nilalaman sang dai-pwedeng i-transclude mga espesyál nga pahina.
=== Wikitext ===
Ang mga madalas nga na-ti-traus sa Wikipedya headers na may tago nga code pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> nga mahimo man kinahanglan hubaron para mabulabog sila nga ma-parse ma’ayo.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(string.reverse("UNIQ"))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2>
QINU
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang mga wikilink han [[Wikipedia:Pipe trick|type]] <code><nowiki>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> indi magagamit kung ibalik sugad nga output—kinahanglan isurat sugad nga klaro kag direkta pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>.
Iba pa nga pre-save transforms, pareho han pag-ilis han <code><nowiki>~~~~</nowiki></code> para maging mga signature, mabo-bolsok man nga indi maproseso. Ang template transclusions, parser function calls, kag variable substitutions (nga bisan ano nga may <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) indi mapoproseso, kag diri man mapoproseso ang mga tag pareho sin {{tag|ref|o}} o {{tag|nowiki|o}}.
== Pagmarka sang na-convert nga mga plantilya ==
{{lua|Module:Bananas}}
Pakibutang ang {{tl|lua}} nga template sa subpage han dokumentasyon sang tanan nga mga plantilya nga nagagamit sang Lua. Mahihimo ini nga mas klaro nga maipahayag ang paggamit sang Lua kag ang mga pag-convert sang plantilya.
== Tan-awa man ini ==
* [[Espesyal:PrefixIndex/Module:]] lista sang mga module sang Lua
* Listahan sang mga [https://bcl.wikipedia.org/wiki/Espesyal:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=0&size-mode=min&size=/#:~:text=Module: protektadong Lua module]
; Mga kapinunan sang Ingles nga espesyal sa Wikipedya
* [[:en:Help:Lua debugging]] – sini nga gabay-pamaagi nagatudlo kung paano mag-[[debugging]] sang mga Lua module
* [[Module:Sandbox]] naghatag sang pseudo-namespace para sa pag-eksperimentar sa Lua modules
* [[:en:Wikipedia talk:Lua]] – mga pamangkot para sa mga template o mga buluhaton nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua-based templates]] – mga grupo sang mga template nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua metamodules]]
; Dokumentasyon sang MediaWiki para sa Lua
* [[mw:Manual:Coding conventions/Lua|Manual:Coding conventions/Lua]] – mga pamantayan para mapabakod ang kabasa sang code paagi sa kaangay (consistency)
* [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Wikipedia technical help|collapsed}}
[[Category:Wikipedia modules]]
a7gu19ojh408svt8ctm1in1dl1eujxu
307649
307648
2026-07-25T21:50:25Z
Nimmzo
32112
/* Mga limitasyon sa input sang Lua */ +[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.getCurrentTitle|mw.title.getCurrentTitle()]]
307649
wikitext
text/x-wiki
{{WikiProject Lua header}}
{{Information page}}
{{Namespaces}}
Ang [[Lua (programming language)|Lua]] amo ang programming language nga yara na subong, paagi sa [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga extension sang MediaWiki, sa Wikipedya.<br />
Pwede na isulod ang Lua nga code sa wiki templates pinaagi sa paggamit sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga kapasidad sang Scribunto.<br />
Ini nga extension nagasuporta sang Lua 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}}.
== "Kamusta, kalibutan!" in Lua ==
Ang source code sang Lua gin-a-imbak sa isa ka pahina nga may prefix nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>Module:</syntaxhighlight> (halimbawa, [[Module:Bananas]]). Tapos, ini nga mga indibidwal nga module ginagamit (ginapadul-ong ng code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>) sa mga pahina sang template (halimbawa, [[Module:Bananas/doc]] nagagamit sang code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|hello}}</syntaxhighlight> para ihatag ang teksto nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>).
Ang mga module ginapatakod sa normal nga mga pahina sang wiki gamit ang <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga parser function. Ang syntax sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> pareho sang template syntax, pero may yara sang indi pareho nga mga detalye. Ang pinakamahalaga nga kalainan amo nga kinahanglan mong isurat ang isa ka ''ngalan sang function''.
Ang function amo ang isa ka set sang mga instruksiyon nga nagatanggap sang mga input values, ginaproseso ini, kag nagabalik sang isa ka output value.<ref>Pwede man kita nga magbalik sang multiple nga output values, pero ang mga function nga nagabuhat sini indi kasagaran nga gusto nga ma-access gikan sa mga pahina sang wiki.</ref> Ini pareho gid sang ginahimo sang template: ginahatagan mo ini sang mga argumento, ginaproseso niya ini, kag makuha mo ang resulta. Pero pwede ka magtukod sang madamo nga functions sa isa ka Lua module, samtang isa ka template lang ang pwede nimo ma-define sa isa ka pahina.
Saka, indi nimo pwede padaku-on basta lang ang Lua module direkta—ang pwede lang amo ang padaku-on ang isa sa mga function sang module. Ang module amo lang ang container para sa mga function, kag indi ini mismo ang nagahimo sang bisan ano sa kaugalingon. Tungod sini may duha ka rason nga kinahanglan ta mag-input sang ngalan sang function:
# Indi ta pwede padaku-on ang module nga nag-inusara lang.
# Kung wala kita magtumukoy sang function name, indi mahibal-an sang Lua kon ano nga function ang gusto naton ipatakod.
Ang pinaka-simple nga paagi para padaku-on ang isa ka module gikan sa isa ka pahina sang wiki amo ini:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangModule|ngalanSangFunction}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Simple nga script, nagahatag sang isa ka function lang nga wala sing mga argumento.
Pwede ta padaku-on ang [[Module:Bananas]] sa paagi nga ini, nga may isa ka function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight>.
Indi mo kinahanglan mag-install ukon mag-save sang bisan ano.
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
# Idikit ang sunod nga tawag sa umpisa sang isa ka bag-o nga linya sa imo nga pahina sang User:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas|hello}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="3">
<li>Clik "<code>Pasirip</code>". Ang tawag sang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa [[Module:Bananas]] mapapalitan sang sunod-sunod nga ini:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
Hello, world!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Kon pamamangkot, i-click ang <code>Leave</code>.</li>
<li>Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
== Debug console: Magsugod pag-adal nin Lua ==
Ang Lua Scribunto <code>Debug Console</code> sangin ligtas, pakigsaboy-pakigbugto kag pangkatuto sang Lua sa Wikipedya.
# I-click ang <code>Baguhon an source</code> sa [[Module:WikidataIB]] nga pahina.
# Paligid sa pinakamaangub sang pahina paing sa bahin nga <code>Debug console</code>.
# I-paste ang komento kag ang pagtawag sa <span style="color:#86888c;">abo</span> nga input box (sa ibabaw sang buton nga <code>Clear</code>).
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
--[[Ang imo pirmi nga Lua nga Hello World-like program]]--
print("Malipayong pag-abot sa " .. _VERSION .. "!") -- Pagsagka sang bersyon sang Lua kag `..`
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Baluan {{key press|Enter}} isa ka beses para patuyuan ang duha ka Lua command''s''.</li>
<li>Ang resulta magpakita sa ubos sang linya sang Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> nga command:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Malipayong pag-abot sa Lua 5.1!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="6">
<li>Pindota ang {{key press|Up}} <code>Pataas nga arrow</code> para ikot ang una nga mga Lua command.</li>
<li>Sa mapusible, i-click ang <code>Clear</code> para limpyohan ''lamang'' ang <code>Debug Console</code>;<br />ang Lua editor sa ibabaw mananatiling '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
; HTML generator sa Debug console
Tawga ang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa <code>Module:</code>Bananas:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modKamusta = require('Module:Bananas') -- i-load ang module sa Debug console
print(modKamusta.hello()) -- magpakita sang "Hello World!"
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Hello World!
</syntaxhighlight></blockquote>
; Function nga pareho sang identidad
<code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy>
-- #if yesno kung kaya nga i-balikan ang input parameter
local yesno = require('Module:Yesno')
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('dai'), "Iyo", 'dai'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=5>
Yes
dai
</syntaxhighlight></blockquote>
# Isara ang protektado nga <code>Module:</code>WikidataIB nga mananatiling '''un''' kung nabag-o.
=== Paggamit sang mga argumento ===
Ang mga argumento ginapasa sa mga module sa pareho nga paagi sang ila pagpasahan sa mga template. Pero pakigatiman, nga ang teksto pagkahuman sang una nga "pipe" (|) nga karakter ang ginikanan palagi sang ngalan sang function; ang una nga positional argument amo ang teksto pagkatapos sang ''ikalawa'' nga pipe.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangMod|ngalanSangFnc|positionalNgaArg1|arg2|pinangarananNgaArg=halaga}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapakita kon paano ma-access kag magamit ang mga parameter.
Sa [[Module:BananasArgs]], ang <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> nga function nag-greet sang nagkalain-lain nga tawo depende sa una nga positional argument.
Ang BananasArgs may yara man sang function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>count_fruit</syntaxhighlight> nga nagagamit sang mga named arguments <code>bananas</code> kag <code>apples</code> para ihambal kon pila ka saging kag pila ka mansanas ang yara kita. Mahimo ini patakdon sini nga paagi:
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1,3 copy>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</blockquote>
; Pagpasa sang mga parameter gamit ang frame
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,6 copy>
local modArg = require('Module:BananasArgs') -- i-load ang module
local frame = mw.getCurrentFrame()
frame.args[1] = "Maria"; print("1. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Maria!"
frame.args[1] = "Jose"; print("2. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Jose!"
frame.args["apples"] = "3"; frame.args["bananas"] = "4" -- number bilang string
print("3. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 4 bananas and 3 apples
frame.args["bananas"] = "5"; frame.args["apples"] = "2"
print("4. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=10>
1. Hello, Maria!
2. Hello, Jose!
3. I have 4 bananas and 3 apples
4. I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
Kadaghanan sang mga module may yara sang pahina sang dokumentasyon nga nagakahulag sang ano nga mga argumento ang pwede magamit kag ano ang mga epekto nila.
== Mangaro sang script ==
Bumisita sa '''[[:en:Wikipedia talk:Lua]]''' para maghangyo sang bulig sa pag-aram sang Lua script para maghimo sang partikular nga buruhaton sa Wikipedya o sa iba pa nga Wikimedia Foundation nga proyekto.
== Kasaysayan ==
[[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Magic words]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], ginhisgutan sang mahabang panahon ang wiki scripting language (JavaScript kontra Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], ginhimo ni Tim ang [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga may pauna nga suporta para sa Lua.
Ginhisgutan ini sang mga katuigan. Naka-install ang Lua sa 2012 para sa testing sa [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], nga may bukas nga imbitasyon sa tanan nga mga editor nga mag-eksperimento sa pag-develop sang mga Lua modules. Naka-install ang Lua sa English Wikipedya sang Pebrero 2013, pagkatapos sang testing sa mediawiki.org kag Wikimedia test wikis.
== Tungkol sa Lua ==
Magkakita rin Maikling presentasyon ni Brad Jorsch para sa mas klaro nga halimbawa kung paano [[:file:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|i-konvert ang wikitext template]] ngadto sa Lua module.
Ang Lua kay a [[scripting language]] nga magagamit pag-aralan ang data, magkwenta sang mga expression, kag mag-format sang resulta gamit ang functions o [[object-oriented programming]]. Maskin ang ara sang iban nga Lua script puwede ipabilin nga simple, para sa sayon nga pagsabat, ang Lua nagtugot sang mas komplikado nga mga estruktura pareho sang tables, dynamic functions, kag [[associative array]]s diin ang index nga [[subscript]]s pwede maging mga pulong kag mga index number.
Ang Lua nagpapalab-ot man sang [[recursion]] sang re-nested functions, gani kinahanglan magpili sang pag-amping para indi mag-ampon sang sobra nga ka-komplikado nga indi masabtan sang sang iban nga mga gumagamit kag paano mag-maintain sang Lua module.
Ang sunod amo ang halimbawa sang Lua source code para sa sini nga function nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>:
<syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4>
--[[Module:Bananas]]--
local p = {} -- I-initialize (p)ackage table
-- Para sa unit tests, tan-awa [[Module:Bananas/testcases]]
function p.hello()
return "Hello, world!" -- nagabalik "Kamusta, kalibutan!"
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Ang iban nga sample sang Lua gin-highlight sang tag <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> nga ginbutang palibot sang Lua source code.
Para sa mga panuto kung paano gamiton ang Lua sulod sang MediaWiki (kag amo man sa Wikipedya), tan-awa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]].
== Subok sang unit ==
May nagagamit nga framework para sa unit testing sang mga Lua script sa Wikipedya sa [[Module:UnitTests]]. Nagapahalin ini sa imo nga subokan ang imo script gamit ang ginpili nga mga input, kag patunayan nga ang gina-expect nga output ang ginaproduce. Mapuslan gid ang unit tests sang partikular sa dali nga pagdiskubre sang mga regression, kay ang mga pagbabago sa script nagapati sang bag-o (o daan) nga mga problema.
Sang kasapukan, ang unit tests para sa module pareho sang [[Module:Bananas]] ginaplastar sa [[Module:Bananas/testcases]], kag ginapatuman sa [[Module talk:Bananas/testcases]] paagi sa:
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
<blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="2"><li>Clik "<code>Pasirip</code>"</li></ol>
<blockquote>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</blockquote>
<ol start="3"><li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' nabag-o.</li></ol>
Ang mga pamaagi sang test dapat magsugod sa <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>'''.
<syntaxhighlight lang="lua">
--[[Module:Bananas/testcases]]--
local p = require('Module:UnitTests') -- I-initialize (p)ackage table
-- Clik ang Pag-urulay para magpatuman sang mga test.
function p:test_hello() -- Unit tests para sa [[Module:Bananas]].
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
; Prinsipyo sang unit testing
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=10 copy>
local self = {
preprocess_equals = function(_, wikitext, expected)
local got = mw.getCurrentFrame():preprocess(wikitext)
print('"' .. expected .. '": Gina-expect')
print('"' .. got .. '": Tatsulod')
return got == expected
end
}
-- Separator `:` nga wala sing self
print(self:preprocess_equals( '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
-- Separator `.` nga may self
print(self.preprocess_equals(self, '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=13>
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo sang kampanya sang pagsulay sa Debug console
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modTest = require('Module:Bananas/testcases')
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
<b style="color: #008000;">Sang tanan 1 test nagsukses.</b>
<h2>test_hello</h2>
{| class="wikitable unit-tests-result"
|+ test_hello
! !! Subok !! Gina-expect !! Tatsulod
|-
| [[File:Yes check.svg|20px|alt=Yes|link=]]<span style="display:none">Y</span>
| {{#invoke:Bananas|hello}}
| Hello, world!
| Hello, world!
|-
|}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo [[Module:UnitTests]] sang wala pagtipig sang <code>Module:</code>Bananas/testcases
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local modTest = require('Module:UnitTests')
function modTest:test_hello()
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang gin-generate nga HTML pareho gid.
Para sa listahan sang tanan nga modules nga nagagamit sang unit tests, tan-awa sa [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests]].
May-ada man alternative nga unit testing framework [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|ginagamit]] nga ginatawag [[:en:Module:ScribuntoUnit]], nga naggikan sa Hungarian Wikipedya. Sa pareho nga mga bahin (feature-wise) pareho man ini gid sa [[Module:UnitTests]], pero may-ada ini sang nagkalain-lain nga estilo sa pagsulat (coding style), kag nagahabol sang mga tinuod nga error nga ginakaptan paagi sa [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#pcall|protected calls]]. May-ada man ini sang pamaagi para sa pagpares sang mga float sa sulod sang ginhatag nga eksaktong anggulo (precision).
== Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya ==
Sa tibuok: Ang Lua kay pwede lang makadawat sang input bilang mga text string nga ginapatala sa <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> kag halin sang iban nga maakuha pinaagi sa <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> kag <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Ang output sang Lua indi ginaproseso sa una maliban kon ang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ginatawag gid sang klaro, sangto nga ang mga pagtawag sang template kag mga parser function sa output indi magatrabaho sang husto.
Mas mainam na gumamit ng mga function na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> imbes na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code>.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,8 copy>
--[[ASCII]]--
local content_lang = mw.getContentLanguage().code -- bcl
local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", content_lang) -- Bikol
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
--[[Unicode]]--
lang = "1. Sarô."
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=11>
Content: 'bcl'. Lang: "Bikol Central" Mw.ustring.len = 13 String.len = 13 Sharp = 13
Content: 'bcl'. Lang: "1. Sarô." Mw.ustring.len = 8 String.len = 9 Sharp = 9
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang tanan nga Lua sa sulod sang pahina limitado sa '''10 s'''egundos nga CPU time (pwede mo tan-awon sa source code sang ginrender nga pahina para makita kon daw ka tagal ang template o module sang nag-parse).
Kag may kaugnayan sa standard nga Lua, ang Lua sang Scribunto ligtas (kita sa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences_from_standard_Lua|Mga kalainan sa karaniwang Lua]]).
=== Mga limitasyon sa input sang Lua ===
Ang mga programa ginapadagan ra sang page nga "gin-aproseso" (sang ginbag-o ini o sang ginbag-o man ang page nga iya ginakomponar, ukon gin-preview), indi kada beses nga ginapanood mo ang output. Busa wala sing sayon nga Lua module nga magtugot sa imo nga magtype sang temperatura sa Fahrenheit sa sulod sang isang input box kag makatanggap sang katumbas nga temperatura sa Celsius sang pagpitok mo sang isang button, o nga magtugot sa imo nga i-click ang isa ka bahin sang gin-visualize nga Mandelbrot set sa page para mapalaparan ini kada beses nga gusto mo. Kinahanglan may ara sing tinuod nga Wiki page (ukon bisan pa ang page nga imo ginasubmit para sa preview) nga naglalaman sang input data.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
</syntaxhighlight></blockquote>
Gayunman, posible ring gumamit sang mga function sang library kagaya sang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.getCurrentTitle|mw.title.getCurrentTitle()]]</code> agod makuha ang pamagat sang kasalukuyang module.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(mw.title.getCurrentTitle())
print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}'))
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang input nga Lua pwede makadawat sang bisan ano nga transcludeable text page sa Wikipedya. Ini ''wala'' naga-apil sa graphics files (maskin [[Scalable Vector Graphics|SVG]] files, bisan pa nga ini text gid, maliban kung i-cut and paste mo ini papunta sa isang Wiki text page), ang lista sang mga page nga ginatan-aw sa sulod sang kategorya, kag ang nilalaman sang dai-pwedeng i-transclude mga espesyál nga pahina.
=== Wikitext ===
Ang mga madalas nga na-ti-traus sa Wikipedya headers na may tago nga code pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> nga mahimo man kinahanglan hubaron para mabulabog sila nga ma-parse ma’ayo.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(string.reverse("UNIQ"))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2>
QINU
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang mga wikilink han [[Wikipedia:Pipe trick|type]] <code><nowiki>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> indi magagamit kung ibalik sugad nga output—kinahanglan isurat sugad nga klaro kag direkta pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>.
Iba pa nga pre-save transforms, pareho han pag-ilis han <code><nowiki>~~~~</nowiki></code> para maging mga signature, mabo-bolsok man nga indi maproseso. Ang template transclusions, parser function calls, kag variable substitutions (nga bisan ano nga may <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) indi mapoproseso, kag diri man mapoproseso ang mga tag pareho sin {{tag|ref|o}} o {{tag|nowiki|o}}.
== Pagmarka sang na-convert nga mga plantilya ==
{{lua|Module:Bananas}}
Pakibutang ang {{tl|lua}} nga template sa subpage han dokumentasyon sang tanan nga mga plantilya nga nagagamit sang Lua. Mahihimo ini nga mas klaro nga maipahayag ang paggamit sang Lua kag ang mga pag-convert sang plantilya.
== Tan-awa man ini ==
* [[Espesyal:PrefixIndex/Module:]] lista sang mga module sang Lua
* Listahan sang mga [https://bcl.wikipedia.org/wiki/Espesyal:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=0&size-mode=min&size=/#:~:text=Module: protektadong Lua module]
; Mga kapinunan sang Ingles nga espesyal sa Wikipedya
* [[:en:Help:Lua debugging]] – sini nga gabay-pamaagi nagatudlo kung paano mag-[[debugging]] sang mga Lua module
* [[Module:Sandbox]] naghatag sang pseudo-namespace para sa pag-eksperimentar sa Lua modules
* [[:en:Wikipedia talk:Lua]] – mga pamangkot para sa mga template o mga buluhaton nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua-based templates]] – mga grupo sang mga template nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua metamodules]]
; Dokumentasyon sang MediaWiki para sa Lua
* [[mw:Manual:Coding conventions/Lua|Manual:Coding conventions/Lua]] – mga pamantayan para mapabakod ang kabasa sang code paagi sa kaangay (consistency)
* [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Wikipedia technical help|collapsed}}
[[Category:Wikipedia modules]]
96xurapyfp28kkbfpddwicimvmnoymt
307650
307649
2026-07-25T22:00:16Z
Nimmzo
32112
/* Mga limitasyon sa input sang Lua */ +expected result: [[Module:WikidataIB]]
307650
wikitext
text/x-wiki
{{WikiProject Lua header}}
{{Information page}}
{{Namespaces}}
Ang [[Lua (programming language)|Lua]] amo ang programming language nga yara na subong, paagi sa [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga extension sang MediaWiki, sa Wikipedya.<br />
Pwede na isulod ang Lua nga code sa wiki templates pinaagi sa paggamit sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga kapasidad sang Scribunto.<br />
Ini nga extension nagasuporta sang Lua 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}}.
== "Kamusta, kalibutan!" in Lua ==
Ang source code sang Lua gin-a-imbak sa isa ka pahina nga may prefix nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>Module:</syntaxhighlight> (halimbawa, [[Module:Bananas]]). Tapos, ini nga mga indibidwal nga module ginagamit (ginapadul-ong ng code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>) sa mga pahina sang template (halimbawa, [[Module:Bananas/doc]] nagagamit sang code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|hello}}</syntaxhighlight> para ihatag ang teksto nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>).
Ang mga module ginapatakod sa normal nga mga pahina sang wiki gamit ang <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga parser function. Ang syntax sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> pareho sang template syntax, pero may yara sang indi pareho nga mga detalye. Ang pinakamahalaga nga kalainan amo nga kinahanglan mong isurat ang isa ka ''ngalan sang function''.
Ang function amo ang isa ka set sang mga instruksiyon nga nagatanggap sang mga input values, ginaproseso ini, kag nagabalik sang isa ka output value.<ref>Pwede man kita nga magbalik sang multiple nga output values, pero ang mga function nga nagabuhat sini indi kasagaran nga gusto nga ma-access gikan sa mga pahina sang wiki.</ref> Ini pareho gid sang ginahimo sang template: ginahatagan mo ini sang mga argumento, ginaproseso niya ini, kag makuha mo ang resulta. Pero pwede ka magtukod sang madamo nga functions sa isa ka Lua module, samtang isa ka template lang ang pwede nimo ma-define sa isa ka pahina.
Saka, indi nimo pwede padaku-on basta lang ang Lua module direkta—ang pwede lang amo ang padaku-on ang isa sa mga function sang module. Ang module amo lang ang container para sa mga function, kag indi ini mismo ang nagahimo sang bisan ano sa kaugalingon. Tungod sini may duha ka rason nga kinahanglan ta mag-input sang ngalan sang function:
# Indi ta pwede padaku-on ang module nga nag-inusara lang.
# Kung wala kita magtumukoy sang function name, indi mahibal-an sang Lua kon ano nga function ang gusto naton ipatakod.
Ang pinaka-simple nga paagi para padaku-on ang isa ka module gikan sa isa ka pahina sang wiki amo ini:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangModule|ngalanSangFunction}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Simple nga script, nagahatag sang isa ka function lang nga wala sing mga argumento.
Pwede ta padaku-on ang [[Module:Bananas]] sa paagi nga ini, nga may isa ka function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight>.
Indi mo kinahanglan mag-install ukon mag-save sang bisan ano.
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
# Idikit ang sunod nga tawag sa umpisa sang isa ka bag-o nga linya sa imo nga pahina sang User:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas|hello}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="3">
<li>Clik "<code>Pasirip</code>". Ang tawag sang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa [[Module:Bananas]] mapapalitan sang sunod-sunod nga ini:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
Hello, world!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Kon pamamangkot, i-click ang <code>Leave</code>.</li>
<li>Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
== Debug console: Magsugod pag-adal nin Lua ==
Ang Lua Scribunto <code>Debug Console</code> sangin ligtas, pakigsaboy-pakigbugto kag pangkatuto sang Lua sa Wikipedya.
# I-click ang <code>Baguhon an source</code> sa [[Module:WikidataIB]] nga pahina.
# Paligid sa pinakamaangub sang pahina paing sa bahin nga <code>Debug console</code>.
# I-paste ang komento kag ang pagtawag sa <span style="color:#86888c;">abo</span> nga input box (sa ibabaw sang buton nga <code>Clear</code>).
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
--[[Ang imo pirmi nga Lua nga Hello World-like program]]--
print("Malipayong pag-abot sa " .. _VERSION .. "!") -- Pagsagka sang bersyon sang Lua kag `..`
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Baluan {{key press|Enter}} isa ka beses para patuyuan ang duha ka Lua command''s''.</li>
<li>Ang resulta magpakita sa ubos sang linya sang Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> nga command:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Malipayong pag-abot sa Lua 5.1!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="6">
<li>Pindota ang {{key press|Up}} <code>Pataas nga arrow</code> para ikot ang una nga mga Lua command.</li>
<li>Sa mapusible, i-click ang <code>Clear</code> para limpyohan ''lamang'' ang <code>Debug Console</code>;<br />ang Lua editor sa ibabaw mananatiling '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
; HTML generator sa Debug console
Tawga ang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa <code>Module:</code>Bananas:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modKamusta = require('Module:Bananas') -- i-load ang module sa Debug console
print(modKamusta.hello()) -- magpakita sang "Hello World!"
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Hello World!
</syntaxhighlight></blockquote>
; Function nga pareho sang identidad
<code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy>
-- #if yesno kung kaya nga i-balikan ang input parameter
local yesno = require('Module:Yesno')
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('dai'), "Iyo", 'dai'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=5>
Yes
dai
</syntaxhighlight></blockquote>
# Isara ang protektado nga <code>Module:</code>WikidataIB nga mananatiling '''un''' kung nabag-o.
=== Paggamit sang mga argumento ===
Ang mga argumento ginapasa sa mga module sa pareho nga paagi sang ila pagpasahan sa mga template. Pero pakigatiman, nga ang teksto pagkahuman sang una nga "pipe" (|) nga karakter ang ginikanan palagi sang ngalan sang function; ang una nga positional argument amo ang teksto pagkatapos sang ''ikalawa'' nga pipe.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangMod|ngalanSangFnc|positionalNgaArg1|arg2|pinangarananNgaArg=halaga}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapakita kon paano ma-access kag magamit ang mga parameter.
Sa [[Module:BananasArgs]], ang <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> nga function nag-greet sang nagkalain-lain nga tawo depende sa una nga positional argument.
Ang BananasArgs may yara man sang function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>count_fruit</syntaxhighlight> nga nagagamit sang mga named arguments <code>bananas</code> kag <code>apples</code> para ihambal kon pila ka saging kag pila ka mansanas ang yara kita. Mahimo ini patakdon sini nga paagi:
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1,3 copy>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</blockquote>
; Pagpasa sang mga parameter gamit ang frame
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,6 copy>
local modArg = require('Module:BananasArgs') -- i-load ang module
local frame = mw.getCurrentFrame()
frame.args[1] = "Maria"; print("1. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Maria!"
frame.args[1] = "Jose"; print("2. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Jose!"
frame.args["apples"] = "3"; frame.args["bananas"] = "4" -- number bilang string
print("3. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 4 bananas and 3 apples
frame.args["bananas"] = "5"; frame.args["apples"] = "2"
print("4. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=10>
1. Hello, Maria!
2. Hello, Jose!
3. I have 4 bananas and 3 apples
4. I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
Kadaghanan sang mga module may yara sang pahina sang dokumentasyon nga nagakahulag sang ano nga mga argumento ang pwede magamit kag ano ang mga epekto nila.
== Mangaro sang script ==
Bumisita sa '''[[:en:Wikipedia talk:Lua]]''' para maghangyo sang bulig sa pag-aram sang Lua script para maghimo sang partikular nga buruhaton sa Wikipedya o sa iba pa nga Wikimedia Foundation nga proyekto.
== Kasaysayan ==
[[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Magic words]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], ginhisgutan sang mahabang panahon ang wiki scripting language (JavaScript kontra Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], ginhimo ni Tim ang [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga may pauna nga suporta para sa Lua.
Ginhisgutan ini sang mga katuigan. Naka-install ang Lua sa 2012 para sa testing sa [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], nga may bukas nga imbitasyon sa tanan nga mga editor nga mag-eksperimento sa pag-develop sang mga Lua modules. Naka-install ang Lua sa English Wikipedya sang Pebrero 2013, pagkatapos sang testing sa mediawiki.org kag Wikimedia test wikis.
== Tungkol sa Lua ==
Magkakita rin Maikling presentasyon ni Brad Jorsch para sa mas klaro nga halimbawa kung paano [[:file:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|i-konvert ang wikitext template]] ngadto sa Lua module.
Ang Lua kay a [[scripting language]] nga magagamit pag-aralan ang data, magkwenta sang mga expression, kag mag-format sang resulta gamit ang functions o [[object-oriented programming]]. Maskin ang ara sang iban nga Lua script puwede ipabilin nga simple, para sa sayon nga pagsabat, ang Lua nagtugot sang mas komplikado nga mga estruktura pareho sang tables, dynamic functions, kag [[associative array]]s diin ang index nga [[subscript]]s pwede maging mga pulong kag mga index number.
Ang Lua nagpapalab-ot man sang [[recursion]] sang re-nested functions, gani kinahanglan magpili sang pag-amping para indi mag-ampon sang sobra nga ka-komplikado nga indi masabtan sang sang iban nga mga gumagamit kag paano mag-maintain sang Lua module.
Ang sunod amo ang halimbawa sang Lua source code para sa sini nga function nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>:
<syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4>
--[[Module:Bananas]]--
local p = {} -- I-initialize (p)ackage table
-- Para sa unit tests, tan-awa [[Module:Bananas/testcases]]
function p.hello()
return "Hello, world!" -- nagabalik "Kamusta, kalibutan!"
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Ang iban nga sample sang Lua gin-highlight sang tag <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> nga ginbutang palibot sang Lua source code.
Para sa mga panuto kung paano gamiton ang Lua sulod sang MediaWiki (kag amo man sa Wikipedya), tan-awa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]].
== Subok sang unit ==
May nagagamit nga framework para sa unit testing sang mga Lua script sa Wikipedya sa [[Module:UnitTests]]. Nagapahalin ini sa imo nga subokan ang imo script gamit ang ginpili nga mga input, kag patunayan nga ang gina-expect nga output ang ginaproduce. Mapuslan gid ang unit tests sang partikular sa dali nga pagdiskubre sang mga regression, kay ang mga pagbabago sa script nagapati sang bag-o (o daan) nga mga problema.
Sang kasapukan, ang unit tests para sa module pareho sang [[Module:Bananas]] ginaplastar sa [[Module:Bananas/testcases]], kag ginapatuman sa [[Module talk:Bananas/testcases]] paagi sa:
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
<blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="2"><li>Clik "<code>Pasirip</code>"</li></ol>
<blockquote>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</blockquote>
<ol start="3"><li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' nabag-o.</li></ol>
Ang mga pamaagi sang test dapat magsugod sa <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>'''.
<syntaxhighlight lang="lua">
--[[Module:Bananas/testcases]]--
local p = require('Module:UnitTests') -- I-initialize (p)ackage table
-- Clik ang Pag-urulay para magpatuman sang mga test.
function p:test_hello() -- Unit tests para sa [[Module:Bananas]].
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
; Prinsipyo sang unit testing
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=10 copy>
local self = {
preprocess_equals = function(_, wikitext, expected)
local got = mw.getCurrentFrame():preprocess(wikitext)
print('"' .. expected .. '": Gina-expect')
print('"' .. got .. '": Tatsulod')
return got == expected
end
}
-- Separator `:` nga wala sing self
print(self:preprocess_equals( '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
-- Separator `.` nga may self
print(self.preprocess_equals(self, '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=13>
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo sang kampanya sang pagsulay sa Debug console
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modTest = require('Module:Bananas/testcases')
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
<b style="color: #008000;">Sang tanan 1 test nagsukses.</b>
<h2>test_hello</h2>
{| class="wikitable unit-tests-result"
|+ test_hello
! !! Subok !! Gina-expect !! Tatsulod
|-
| [[File:Yes check.svg|20px|alt=Yes|link=]]<span style="display:none">Y</span>
| {{#invoke:Bananas|hello}}
| Hello, world!
| Hello, world!
|-
|}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo [[Module:UnitTests]] sang wala pagtipig sang <code>Module:</code>Bananas/testcases
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local modTest = require('Module:UnitTests')
function modTest:test_hello()
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang gin-generate nga HTML pareho gid.
Para sa listahan sang tanan nga modules nga nagagamit sang unit tests, tan-awa sa [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests]].
May-ada man alternative nga unit testing framework [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|ginagamit]] nga ginatawag [[:en:Module:ScribuntoUnit]], nga naggikan sa Hungarian Wikipedya. Sa pareho nga mga bahin (feature-wise) pareho man ini gid sa [[Module:UnitTests]], pero may-ada ini sang nagkalain-lain nga estilo sa pagsulat (coding style), kag nagahabol sang mga tinuod nga error nga ginakaptan paagi sa [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#pcall|protected calls]]. May-ada man ini sang pamaagi para sa pagpares sang mga float sa sulod sang ginhatag nga eksaktong anggulo (precision).
== Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya ==
Sa tibuok: Ang Lua kay pwede lang makadawat sang input bilang mga text string nga ginapatala sa <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> kag halin sang iban nga maakuha pinaagi sa <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> kag <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Ang output sang Lua indi ginaproseso sa una maliban kon ang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ginatawag gid sang klaro, sangto nga ang mga pagtawag sang template kag mga parser function sa output indi magatrabaho sang husto.
Mas mainam na gumamit ng mga function na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> imbes na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code>.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,8 copy>
--[[ASCII]]--
local content_lang = mw.getContentLanguage().code -- bcl
local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", content_lang) -- Bikol
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
--[[Unicode]]--
lang = "1. Sarô."
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=11>
Content: 'bcl'. Lang: "Bikol Central" Mw.ustring.len = 13 String.len = 13 Sharp = 13
Content: 'bcl'. Lang: "1. Sarô." Mw.ustring.len = 8 String.len = 9 Sharp = 9
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang tanan nga Lua sa sulod sang pahina limitado sa '''10 s'''egundos nga CPU time (pwede mo tan-awon sa source code sang ginrender nga pahina para makita kon daw ka tagal ang template o module sang nag-parse).
Kag may kaugnayan sa standard nga Lua, ang Lua sang Scribunto ligtas (kita sa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences_from_standard_Lua|Mga kalainan sa karaniwang Lua]]).
=== Mga limitasyon sa input sang Lua ===
Ang mga programa ginapadagan ra sang page nga "gin-aproseso" (sang ginbag-o ini o sang ginbag-o man ang page nga iya ginakomponar, ukon gin-preview), indi kada beses nga ginapanood mo ang output. Busa wala sing sayon nga Lua module nga magtugot sa imo nga magtype sang temperatura sa Fahrenheit sa sulod sang isang input box kag makatanggap sang katumbas nga temperatura sa Celsius sang pagpitok mo sang isang button, o nga magtugot sa imo nga i-click ang isa ka bahin sang gin-visualize nga Mandelbrot set sa page para mapalaparan ini kada beses nga gusto mo. Kinahanglan may ara sing tinuod nga Wiki page (ukon bisan pa ang page nga imo ginasubmit para sa preview) nga naglalaman sang input data.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
</syntaxhighlight></blockquote>
Gayunman, posible ring gumamit sang mga function sang library kagaya sang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.getCurrentTitle|mw.title.getCurrentTitle()]]</code> agod makuha ang pamagat sang kasalukuyang module.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(mw.title.getCurrentTitle())
print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Module:WikidataIB
WikidataIB
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang input nga Lua pwede makadawat sang bisan ano nga transcludeable text page sa Wikipedya. Ini ''wala'' naga-apil sa graphics files (maskin [[Scalable Vector Graphics|SVG]] files, bisan pa nga ini text gid, maliban kung i-cut and paste mo ini papunta sa isang Wiki text page), ang lista sang mga page nga ginatan-aw sa sulod sang kategorya, kag ang nilalaman sang dai-pwedeng i-transclude mga espesyál nga pahina.
=== Wikitext ===
Ang mga madalas nga na-ti-traus sa Wikipedya headers na may tago nga code pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> nga mahimo man kinahanglan hubaron para mabulabog sila nga ma-parse ma’ayo.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(string.reverse("UNIQ"))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2>
QINU
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang mga wikilink han [[Wikipedia:Pipe trick|type]] <code><nowiki>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> indi magagamit kung ibalik sugad nga output—kinahanglan isurat sugad nga klaro kag direkta pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>.
Iba pa nga pre-save transforms, pareho han pag-ilis han <code><nowiki>~~~~</nowiki></code> para maging mga signature, mabo-bolsok man nga indi maproseso. Ang template transclusions, parser function calls, kag variable substitutions (nga bisan ano nga may <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) indi mapoproseso, kag diri man mapoproseso ang mga tag pareho sin {{tag|ref|o}} o {{tag|nowiki|o}}.
== Pagmarka sang na-convert nga mga plantilya ==
{{lua|Module:Bananas}}
Pakibutang ang {{tl|lua}} nga template sa subpage han dokumentasyon sang tanan nga mga plantilya nga nagagamit sang Lua. Mahihimo ini nga mas klaro nga maipahayag ang paggamit sang Lua kag ang mga pag-convert sang plantilya.
== Tan-awa man ini ==
* [[Espesyal:PrefixIndex/Module:]] lista sang mga module sang Lua
* Listahan sang mga [https://bcl.wikipedia.org/wiki/Espesyal:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=0&size-mode=min&size=/#:~:text=Module: protektadong Lua module]
; Mga kapinunan sang Ingles nga espesyal sa Wikipedya
* [[:en:Help:Lua debugging]] – sini nga gabay-pamaagi nagatudlo kung paano mag-[[debugging]] sang mga Lua module
* [[Module:Sandbox]] naghatag sang pseudo-namespace para sa pag-eksperimentar sa Lua modules
* [[:en:Wikipedia talk:Lua]] – mga pamangkot para sa mga template o mga buluhaton nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua-based templates]] – mga grupo sang mga template nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua metamodules]]
; Dokumentasyon sang MediaWiki para sa Lua
* [[mw:Manual:Coding conventions/Lua|Manual:Coding conventions/Lua]] – mga pamantayan para mapabakod ang kabasa sang code paagi sa kaangay (consistency)
* [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Wikipedia technical help|collapsed}}
[[Category:Wikipedia modules]]
8oph5ewgz4xc60ggstl8t8gecrs6838
307669
307650
2026-07-26T08:30:21Z
Nimmzo
32112
/* Subok sang unit */ +{{collapse top|title=Prinsipyo sang unit testing}} ... {{collapse bottom}}
307669
wikitext
text/x-wiki
{{WikiProject Lua header}}
{{Information page}}
{{Namespaces}}
Ang [[Lua (programming language)|Lua]] amo ang programming language nga yara na subong, paagi sa [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga extension sang MediaWiki, sa Wikipedya.<br />
Pwede na isulod ang Lua nga code sa wiki templates pinaagi sa paggamit sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga kapasidad sang Scribunto.<br />
Ini nga extension nagasuporta sang Lua 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}}.
== "Kamusta, kalibutan!" in Lua ==
Ang source code sang Lua gin-a-imbak sa isa ka pahina nga may prefix nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>Module:</syntaxhighlight> (halimbawa, [[Module:Bananas]]). Tapos, ini nga mga indibidwal nga module ginagamit (ginapadul-ong ng code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>) sa mga pahina sang template (halimbawa, [[Module:Bananas/doc]] nagagamit sang code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|hello}}</syntaxhighlight> para ihatag ang teksto nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>).
Ang mga module ginapatakod sa normal nga mga pahina sang wiki gamit ang <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga parser function. Ang syntax sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> pareho sang template syntax, pero may yara sang indi pareho nga mga detalye. Ang pinakamahalaga nga kalainan amo nga kinahanglan mong isurat ang isa ka ''ngalan sang function''.
Ang function amo ang isa ka set sang mga instruksiyon nga nagatanggap sang mga input values, ginaproseso ini, kag nagabalik sang isa ka output value.<ref>Pwede man kita nga magbalik sang multiple nga output values, pero ang mga function nga nagabuhat sini indi kasagaran nga gusto nga ma-access gikan sa mga pahina sang wiki.</ref> Ini pareho gid sang ginahimo sang template: ginahatagan mo ini sang mga argumento, ginaproseso niya ini, kag makuha mo ang resulta. Pero pwede ka magtukod sang madamo nga functions sa isa ka Lua module, samtang isa ka template lang ang pwede nimo ma-define sa isa ka pahina.
Saka, indi nimo pwede padaku-on basta lang ang Lua module direkta—ang pwede lang amo ang padaku-on ang isa sa mga function sang module. Ang module amo lang ang container para sa mga function, kag indi ini mismo ang nagahimo sang bisan ano sa kaugalingon. Tungod sini may duha ka rason nga kinahanglan ta mag-input sang ngalan sang function:
# Indi ta pwede padaku-on ang module nga nag-inusara lang.
# Kung wala kita magtumukoy sang function name, indi mahibal-an sang Lua kon ano nga function ang gusto naton ipatakod.
Ang pinaka-simple nga paagi para padaku-on ang isa ka module gikan sa isa ka pahina sang wiki amo ini:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangModule|ngalanSangFunction}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Simple nga script, nagahatag sang isa ka function lang nga wala sing mga argumento.
Pwede ta padaku-on ang [[Module:Bananas]] sa paagi nga ini, nga may isa ka function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight>.
Indi mo kinahanglan mag-install ukon mag-save sang bisan ano.
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
# Idikit ang sunod nga tawag sa umpisa sang isa ka bag-o nga linya sa imo nga pahina sang User:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas|hello}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="3">
<li>Clik "<code>Pasirip</code>". Ang tawag sang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa [[Module:Bananas]] mapapalitan sang sunod-sunod nga ini:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
Hello, world!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Kon pamamangkot, i-click ang <code>Leave</code>.</li>
<li>Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
== Debug console: Magsugod pag-adal nin Lua ==
Ang Lua Scribunto <code>Debug Console</code> sangin ligtas, pakigsaboy-pakigbugto kag pangkatuto sang Lua sa Wikipedya.
# I-click ang <code>Baguhon an source</code> sa [[Module:WikidataIB]] nga pahina.
# Paligid sa pinakamaangub sang pahina paing sa bahin nga <code>Debug console</code>.
# I-paste ang komento kag ang pagtawag sa <span style="color:#86888c;">abo</span> nga input box (sa ibabaw sang buton nga <code>Clear</code>).
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
--[[Ang imo pirmi nga Lua nga Hello World-like program]]--
print("Malipayong pag-abot sa " .. _VERSION .. "!") -- Pagsagka sang bersyon sang Lua kag `..`
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Baluan {{key press|Enter}} isa ka beses para patuyuan ang duha ka Lua command''s''.</li>
<li>Ang resulta magpakita sa ubos sang linya sang Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> nga command:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Malipayong pag-abot sa Lua 5.1!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="6">
<li>Pindota ang {{key press|Up}} <code>Pataas nga arrow</code> para ikot ang una nga mga Lua command.</li>
<li>Sa mapusible, i-click ang <code>Clear</code> para limpyohan ''lamang'' ang <code>Debug Console</code>;<br />ang Lua editor sa ibabaw mananatiling '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
; HTML generator sa Debug console
Tawga ang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa <code>Module:</code>Bananas:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modKamusta = require('Module:Bananas') -- i-load ang module sa Debug console
print(modKamusta.hello()) -- magpakita sang "Hello World!"
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Hello World!
</syntaxhighlight></blockquote>
; Function nga pareho sang identidad
<code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy>
-- #if yesno kung kaya nga i-balikan ang input parameter
local yesno = require('Module:Yesno')
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('dai'), "Iyo", 'dai'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=5>
Yes
dai
</syntaxhighlight></blockquote>
# Isara ang protektado nga <code>Module:</code>WikidataIB nga mananatiling '''un''' kung nabag-o.
=== Paggamit sang mga argumento ===
Ang mga argumento ginapasa sa mga module sa pareho nga paagi sang ila pagpasahan sa mga template. Pero pakigatiman, nga ang teksto pagkahuman sang una nga "pipe" (|) nga karakter ang ginikanan palagi sang ngalan sang function; ang una nga positional argument amo ang teksto pagkatapos sang ''ikalawa'' nga pipe.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangMod|ngalanSangFnc|positionalNgaArg1|arg2|pinangarananNgaArg=halaga}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapakita kon paano ma-access kag magamit ang mga parameter.
Sa [[Module:BananasArgs]], ang <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> nga function nag-greet sang nagkalain-lain nga tawo depende sa una nga positional argument.
Ang BananasArgs may yara man sang function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>count_fruit</syntaxhighlight> nga nagagamit sang mga named arguments <code>bananas</code> kag <code>apples</code> para ihambal kon pila ka saging kag pila ka mansanas ang yara kita. Mahimo ini patakdon sini nga paagi:
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1,3 copy>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</blockquote>
; Pagpasa sang mga parameter gamit ang frame
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,6 copy>
local modArg = require('Module:BananasArgs') -- i-load ang module
local frame = mw.getCurrentFrame()
frame.args[1] = "Maria"; print("1. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Maria!"
frame.args[1] = "Jose"; print("2. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Jose!"
frame.args["apples"] = "3"; frame.args["bananas"] = "4" -- number bilang string
print("3. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 4 bananas and 3 apples
frame.args["bananas"] = "5"; frame.args["apples"] = "2"
print("4. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=10>
1. Hello, Maria!
2. Hello, Jose!
3. I have 4 bananas and 3 apples
4. I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
Kadaghanan sang mga module may yara sang pahina sang dokumentasyon nga nagakahulag sang ano nga mga argumento ang pwede magamit kag ano ang mga epekto nila.
== Mangaro sang script ==
Bumisita sa '''[[:en:Wikipedia talk:Lua]]''' para maghangyo sang bulig sa pag-aram sang Lua script para maghimo sang partikular nga buruhaton sa Wikipedya o sa iba pa nga Wikimedia Foundation nga proyekto.
== Kasaysayan ==
[[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Magic words]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], ginhisgutan sang mahabang panahon ang wiki scripting language (JavaScript kontra Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], ginhimo ni Tim ang [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga may pauna nga suporta para sa Lua.
Ginhisgutan ini sang mga katuigan. Naka-install ang Lua sa 2012 para sa testing sa [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], nga may bukas nga imbitasyon sa tanan nga mga editor nga mag-eksperimento sa pag-develop sang mga Lua modules. Naka-install ang Lua sa English Wikipedya sang Pebrero 2013, pagkatapos sang testing sa mediawiki.org kag Wikimedia test wikis.
== Tungkol sa Lua ==
Magkakita rin Maikling presentasyon ni Brad Jorsch para sa mas klaro nga halimbawa kung paano [[:file:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|i-konvert ang wikitext template]] ngadto sa Lua module.
Ang Lua kay a [[scripting language]] nga magagamit pag-aralan ang data, magkwenta sang mga expression, kag mag-format sang resulta gamit ang functions o [[object-oriented programming]]. Maskin ang ara sang iban nga Lua script puwede ipabilin nga simple, para sa sayon nga pagsabat, ang Lua nagtugot sang mas komplikado nga mga estruktura pareho sang tables, dynamic functions, kag [[associative array]]s diin ang index nga [[subscript]]s pwede maging mga pulong kag mga index number.
Ang Lua nagpapalab-ot man sang [[recursion]] sang re-nested functions, gani kinahanglan magpili sang pag-amping para indi mag-ampon sang sobra nga ka-komplikado nga indi masabtan sang sang iban nga mga gumagamit kag paano mag-maintain sang Lua module.
Ang sunod amo ang halimbawa sang Lua source code para sa sini nga function nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>:
<syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4>
--[[Module:Bananas]]--
local p = {} -- I-initialize (p)ackage table
-- Para sa unit tests, tan-awa [[Module:Bananas/testcases]]
function p.hello()
return "Hello, world!" -- nagabalik "Kamusta, kalibutan!"
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Ang iban nga sample sang Lua gin-highlight sang tag <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> nga ginbutang palibot sang Lua source code.
Para sa mga panuto kung paano gamiton ang Lua sulod sang MediaWiki (kag amo man sa Wikipedya), tan-awa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]].
== Subok sang unit ==
May nagagamit nga framework para sa unit testing sang mga Lua script sa Wikipedya sa [[Module:UnitTests]]. Nagapahalin ini sa imo nga subokan ang imo script gamit ang ginpili nga mga input, kag patunayan nga ang gina-expect nga output ang ginaproduce. Mapuslan gid ang unit tests sang partikular sa dali nga pagdiskubre sang mga regression, kay ang mga pagbabago sa script nagapati sang bag-o (o daan) nga mga problema.
Sang kasapukan, ang unit tests para sa module pareho sang [[Module:Bananas]] ginaplastar sa [[Module:Bananas/testcases]], kag ginapatuman sa [[Module talk:Bananas/testcases]] paagi sa:
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
<blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="2"><li>Clik "<code>Pasirip</code>"</li></ol>
<blockquote>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</blockquote>
<ol start="3"><li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' nabag-o.</li></ol>
Ang mga pamaagi sang test dapat magsugod sa <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>'''.
<syntaxhighlight lang="lua">
--[[Module:Bananas/testcases]]--
local p = require('Module:UnitTests') -- I-initialize (p)ackage table
-- Clik ang Pag-urulay para magpatuman sang mga test.
function p:test_hello() -- Unit tests para sa [[Module:Bananas]].
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
{{collapse top|title=Prinsipyo sang unit testing}}
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=10 copy>
local self = {
preprocess_equals = function(_, wikitext, expected)
local got = mw.getCurrentFrame():preprocess(wikitext)
print('"' .. expected .. '": Gina-expect')
print('"' .. got .. '": Tatsulod')
return got == expected
end
}
-- Separator `:` nga wala sing self
print(self:preprocess_equals( '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
-- Separator `.` nga may self
print(self.preprocess_equals(self, '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=13>
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo sang kampanya sang pagsulay sa Debug console
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modTest = require('Module:Bananas/testcases')
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
<b style="color: #008000;">Sang tanan 1 test nagsukses.</b>
<h2>test_hello</h2>
{| class="wikitable unit-tests-result"
|+ test_hello
! !! Subok !! Gina-expect !! Tatsulod
|-
| [[File:Yes check.svg|20px|alt=Yes|link=]]<span style="display:none">Y</span>
| {{#invoke:Bananas|hello}}
| Hello, world!
| Hello, world!
|-
|}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo [[Module:UnitTests]] sang wala pagtipig sang <code>Module:</code>Bananas/testcases
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local modTest = require('Module:UnitTests')
function modTest:test_hello()
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang gin-generate nga HTML pareho gid.
{{collapse bottom}}
Para sa listahan sang tanan nga modules nga nagagamit sang unit tests, tan-awa sa [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests]].
May-ada man alternative nga unit testing framework [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|ginagamit]] nga ginatawag [[:en:Module:ScribuntoUnit]], nga naggikan sa Hungarian Wikipedya. Sa pareho nga mga bahin (feature-wise) pareho man ini gid sa [[Module:UnitTests]], pero may-ada ini sang nagkalain-lain nga estilo sa pagsulat (coding style), kag nagahabol sang mga tinuod nga error nga ginakaptan paagi sa [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#pcall|protected calls]]. May-ada man ini sang pamaagi para sa pagpares sang mga float sa sulod sang ginhatag nga eksaktong anggulo (precision).
== Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya ==
Sa tibuok: Ang Lua kay pwede lang makadawat sang input bilang mga text string nga ginapatala sa <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> kag halin sang iban nga maakuha pinaagi sa <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> kag <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Ang output sang Lua indi ginaproseso sa una maliban kon ang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ginatawag gid sang klaro, sangto nga ang mga pagtawag sang template kag mga parser function sa output indi magatrabaho sang husto.
Mas mainam na gumamit ng mga function na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> imbes na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code>.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,8 copy>
--[[ASCII]]--
local content_lang = mw.getContentLanguage().code -- bcl
local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", content_lang) -- Bikol
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
--[[Unicode]]--
lang = "1. Sarô."
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=11>
Content: 'bcl'. Lang: "Bikol Central" Mw.ustring.len = 13 String.len = 13 Sharp = 13
Content: 'bcl'. Lang: "1. Sarô." Mw.ustring.len = 8 String.len = 9 Sharp = 9
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang tanan nga Lua sa sulod sang pahina limitado sa '''10 s'''egundos nga CPU time (pwede mo tan-awon sa source code sang ginrender nga pahina para makita kon daw ka tagal ang template o module sang nag-parse).
Kag may kaugnayan sa standard nga Lua, ang Lua sang Scribunto ligtas (kita sa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences_from_standard_Lua|Mga kalainan sa karaniwang Lua]]).
=== Mga limitasyon sa input sang Lua ===
Ang mga programa ginapadagan ra sang page nga "gin-aproseso" (sang ginbag-o ini o sang ginbag-o man ang page nga iya ginakomponar, ukon gin-preview), indi kada beses nga ginapanood mo ang output. Busa wala sing sayon nga Lua module nga magtugot sa imo nga magtype sang temperatura sa Fahrenheit sa sulod sang isang input box kag makatanggap sang katumbas nga temperatura sa Celsius sang pagpitok mo sang isang button, o nga magtugot sa imo nga i-click ang isa ka bahin sang gin-visualize nga Mandelbrot set sa page para mapalaparan ini kada beses nga gusto mo. Kinahanglan may ara sing tinuod nga Wiki page (ukon bisan pa ang page nga imo ginasubmit para sa preview) nga naglalaman sang input data.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
</syntaxhighlight></blockquote>
Gayunman, posible ring gumamit sang mga function sang library kagaya sang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.getCurrentTitle|mw.title.getCurrentTitle()]]</code> agod makuha ang pamagat sang kasalukuyang module.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(mw.title.getCurrentTitle())
print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Module:WikidataIB
WikidataIB
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang input nga Lua pwede makadawat sang bisan ano nga transcludeable text page sa Wikipedya. Ini ''wala'' naga-apil sa graphics files (maskin [[Scalable Vector Graphics|SVG]] files, bisan pa nga ini text gid, maliban kung i-cut and paste mo ini papunta sa isang Wiki text page), ang lista sang mga page nga ginatan-aw sa sulod sang kategorya, kag ang nilalaman sang dai-pwedeng i-transclude mga espesyál nga pahina.
=== Wikitext ===
Ang mga madalas nga na-ti-traus sa Wikipedya headers na may tago nga code pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> nga mahimo man kinahanglan hubaron para mabulabog sila nga ma-parse ma’ayo.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(string.reverse("UNIQ"))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2>
QINU
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang mga wikilink han [[Wikipedia:Pipe trick|type]] <code><nowiki>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> indi magagamit kung ibalik sugad nga output—kinahanglan isurat sugad nga klaro kag direkta pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>.
Iba pa nga pre-save transforms, pareho han pag-ilis han <code><nowiki>~~~~</nowiki></code> para maging mga signature, mabo-bolsok man nga indi maproseso. Ang template transclusions, parser function calls, kag variable substitutions (nga bisan ano nga may <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) indi mapoproseso, kag diri man mapoproseso ang mga tag pareho sin {{tag|ref|o}} o {{tag|nowiki|o}}.
== Pagmarka sang na-convert nga mga plantilya ==
{{lua|Module:Bananas}}
Pakibutang ang {{tl|lua}} nga template sa subpage han dokumentasyon sang tanan nga mga plantilya nga nagagamit sang Lua. Mahihimo ini nga mas klaro nga maipahayag ang paggamit sang Lua kag ang mga pag-convert sang plantilya.
== Tan-awa man ini ==
* [[Espesyal:PrefixIndex/Module:]] lista sang mga module sang Lua
* Listahan sang mga [https://bcl.wikipedia.org/wiki/Espesyal:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=0&size-mode=min&size=/#:~:text=Module: protektadong Lua module]
; Mga kapinunan sang Ingles nga espesyal sa Wikipedya
* [[:en:Help:Lua debugging]] – sini nga gabay-pamaagi nagatudlo kung paano mag-[[debugging]] sang mga Lua module
* [[Module:Sandbox]] naghatag sang pseudo-namespace para sa pag-eksperimentar sa Lua modules
* [[:en:Wikipedia talk:Lua]] – mga pamangkot para sa mga template o mga buluhaton nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua-based templates]] – mga grupo sang mga template nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua metamodules]]
; Dokumentasyon sang MediaWiki para sa Lua
* [[mw:Manual:Coding conventions/Lua|Manual:Coding conventions/Lua]] – mga pamantayan para mapabakod ang kabasa sang code paagi sa kaangay (consistency)
* [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Wikipedia technical help|collapsed}}
[[Category:Wikipedia modules]]
sngrr5u50gg11n6wrqjarglwh82ko9h
Sistemang Solar
0
24847
307660
304503
2026-07-26T04:10:32Z
Omarius257
32154
/* */
307660
wikitext
text/x-wiki
[[Ladawan:Solar System True Color BCL.png|thumb|upright=1.5|Sarong representanteng imahe kan Sistemang Solar sa sukol pero bako sa distansya]]
An '''Sistemang Solar''' ([[Ingles]]: ''Solar System'') iyo an sistemang nakatakod sa [[Saldang]] sa paagi nin grabitasyon asin sa mga bagay na minaikot saiya, direkta man o dae. Sa mga bagay na minaikot sa Saldang nin direkta, an pinakadakula iyo an walong [[planeta]] kun sain an natatada iyo an saradit na bagay, an mga unanong planeta, asin saradit na lawas sa Sistemang Solar. Sa mga bagay na minaikot sa Saldang nin bakong direkta—an mga natural na satelayt—duwa an mas dakula sa [[Merkuryo (planeta)|Merkuryo]] (an pinakasadit na planeta).
An Sistemang Solar iyo namokna mga 4.6 bilyong taon na an nakaagi gikan sa grabitasyonal na pagkagaba nin sarong higanteng inter-istelar na molekular na urap. An mayorya kan gabat kan sistema iyo yaon sa Saldang, sagkod man an natatadang gabat mayorya iyo yaon sa [[Hupiter]]. An apat na saradit na panlaog na mga planeta, an Merkuryo, [[Venus]], [[Kinaban]], asin [[Marte]] iyo mga terestriyal na mga planeta, na primerong pigbibilog nin mga gapo asin metal. An apat na panluwas na mga planeta iyo mga higanteng planeta, na iyo magabaton kompara sa mga terestriyal. An duwang pinakadakula na planeta, an Hupiter asin an [[Saturno]], iyo mga higanteng gas, na pangenot na pigbibilog nin hidroheno sagkod elyo; mientras an [[Urano]] sagkod an [[Neptuno]], iyo mga higanteng yelo, na pangenot na pigbibilog harus nin mga substansya na may relatibong halangkaw na punto nin pagkatunaw kompara sa [[hidroheno]] asin [[elyo]], na inaapod na bolatilo, arug kan [[tubig]], [[amonya]], asin [[metano]]. An gabos na walong planeta iyo may harus pabilog na orbit na yaon sa harus patag na disk na inaapod na ekliptiko.
An Sistemang Solar iyo igwa man nin mga saradit na bagay. An [[asteroyd]] belt, na yaon sa tahaw kan mga orbit nin Marte asin Hupiter, iyo harus pigbibilog nin gapo asin metal, arug kan sa mga terestriyal na planeta. Lagpas sa orbit kan Neptune iyo an Kuiper belt asin an nakawararak na disk, na iyo mga populasyon kan mga trans-Neptunian na bagay na harus pigbibilog nin yelo, sagkod lagpas sainda an bagong nadiskobreng populasyon kan sednoids. Sa mga populasyong ini, an nagkapirang mga bagay iyo may tamang dakula para mabilog an saindang sadiring grabidad, alagad may debate pa sa kaini.<ref name="Grundy2019">{{cite journal|first1=W.M.|last6=Roe|volume=334|archive-date=7 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190407045339/http://www2.lowell.edu/~grundy/abstracts/preprints/2019.G-G.pdf|date=December 2018|doi=10.1016/j.icarus.2018.12.037|website=Icarus|url=http://www2.lowell.edu/~grundy/abstracts/2019.G-G.html|title=The Mutual Orbit, Mass, and Density of Transneptunian Binary Gǃkúnǁʼhòmdímà ({{mp|(229762) 2007 UK|126}})|first6=H.G.|last1=Grundy|last5=Ragozzine|first5=D.|last4=Benecchi|first4=S.D.|last3=Buie|first3=M.W.|last2=Noll|first2=K.S.|pages=30–38|access-date=7 April 2021|archivedate=7 April 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190407045339/http://www2.lowell.edu/~grundy/abstracts/preprints/2019.G-G.pdf}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mikebrownsplanets.com/2011/08/free-dwarf-planets.html|author=Mike Brown|title=Free the dwarf planets!|date=23 August 2011|work=Mike Brown's Planets|author-link=Michael E. Brown}}</ref> An mga bagay na ito iyo pigkakategorar na unanong planeta. An sigurado sanang unanong planeta iyo an Pluto, kaiba an lain na trans-Neptunyong bagay na Eris, sagkod an asteroyd na Ceres na harani na magin unanong planeta. Dugang pa sa kaining duwang rehiyon, nagkapirang iba pang saradit na populasyon, kabali an kometa, centaur, asin mga interplanetaryong alpog na urap, iyo talingkas na nakakabiyahe sa mga nasambit na rehiyon. Anom sa mga planetang ini, anom sa pinakadakulang posibleng unanong planeta, asin nagkapirang saradit na bagay iyo pig-iikotan nin mga natural na satelayt, harus inaapod na "bulan" pagkatapos kan [[Bulan (astronomiya)|Bulan]]. An kada panluwas na planeta iyo pigbibilogan nin mga planetaryong singsing nin alpog asin iba pang sadit na bagay.
An solar na duros, sarong bulos nin kargadong partikulo na minabulos paluwas gikan sa Saldang, iyo nahimo nin garu bulang rehiyon sa helyospero. An helyoposo iyo an punto kun sain an presyon kan solar na duros iyo parehas sa kalabang presyon kan helyospero; minalakop pa ini paluwas sa puro kan nakawarak na disk. An Oort cloud, na iyo pighona na ginakanan nin haloy na peryodong kometa, pwede man yaon sa distansyang harus ribong beses hale sa helyospero. An Sistemang Solar iyo yaon sa Orion Arm, 26,000 taong-liwanag hale sa sentro kan galaksiyang [[Milky Way]].
== Hilingon man ==
* [[Astronomiya]]
* [[Planeta]]
* [[Saldang]]
== Panluwas na takod ==
{{commons|Solar System}}
* [https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Solar_System "Solar System"] . Encyclopædia Britannica. 25 (11th ed.). 1911. pp. 157–158.
* [https://web.archive.org/web/20140426232154/http://logic-law.com/index.php?title=A_Cosmic_History_of_Human_Evolution#Development_of_the_Solar_System A Cosmic History of the Solar System]
* [http://www.joshworth.com/a-tediously-accurate-map-of-the-solar-system/ A Tediously Accurate Map of the Solar System (web based scroll map scaled to the Moon being 1 pixel)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160630160808/http://www.joshworth.com/a-tediously-accurate-map-of-the-solar-system/ |date=2016-06-30 }}
* [https://solarsystem.nasa.gov/ NASA's Solar System Exploration] ([https://web.archive.org/web/20060425235742/http://solarsystem.nasa.gov/index.cfm Archive])
** [http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=SolarSys&Display=Overview NASA's Solar System Profile]
* [http://space.jpl.nasa.gov NASA's Solar System Simulator]
* [https://eyes.nasa.gov/apps/orrery/#/home NASA Eyes-on-the-Solar-System]
* [http://www.jpl.nasa.gov/solar_system NASA/JPL Solar System main page]
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{agham-poon}}
[[Kategorya:Sistemang Solar]]
6gnykmyw234tku8itcws9mmifeah1vb
Daisy Bates (author)
0
35773
307659
288651
2026-07-26T01:53:10Z
InternetArchiveBot
17127
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
307659
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox tawo|name=Daisy Bates|image=Daisy Bates 2.jpeg|caption=|birth_name=Margaret Dwyer|birth_date={{birth date|df=yes|1859|10|16}}|birth_place=[[Roscrea]], [[County Tipperary|Tipperary]], Ireland|death_date={{death date and age|df=yes|1951|04|18|1859|10|16}}|death_place=[[Adelaide, South Australia]], [[Australia]]|occupation=Journalist|spouse=[[Breaker Morant|Harry Harbord 'Breaker' Morant]], possible bigamous marriage to John (Jack) Bates and definite bigamous marriage to Ernest C. Baglehole}}
[[Kategorya:Articles with hCards]]
[[Ladawan:Daisy_Bates_3.jpeg|too|thumb]]
[[Ladawan:Daisy_Bates_4.jpeg|too|thumb|Portrait Daisy M. Bates sa sarong plataporma sa istasyon nin tren, Australia, 1934]]
Si '''Daisy May Bates''', CEE (namundag Margaret Dwyer; 16 October 1859 - 18 Abril 1951) sarong Irish-Austrausistanong peryodista, trabahador asin haloy na estudyante kan Australian Aborihinal na kultura asin sosyedad. Daisiy May Bates. CBE. Margaret Dwyer. Irish-Austronesyo. Aus Aborihinal.<ref>[http://www.womenaustralia.info/biogs/AWE0050b.htm Australian Women Biographical entry]</ref> Pig-aapod kan ibang mga Aborihinal na tawo an Bates sa kateriyang ngaran na Kabbarli na "grandme.." coursy sage. Kabbarli.<ref name="glass">Glass, A. and D. Hackett, (2003) ''Ngaanyatjarra and Ngaatjatjarra to English Dictionary'', Alice Springs, IAD Press. {{ISBN|1-86465-053-2}}, p39</ref>
== Buhay ==
Si Daisy Bates pinangaki na Margaret Dwyer sa County Tipperary kan 1859, kan ini nasa irarom kan pamamahala kan Briton. County Tipperary Tipperary An saiyang ina, si Bridget (née Hunt), nagadan sa tuberkolosis kan 1862 kan an daragita tres. tuberculosis. An saiyang balong ama, si James Edward O'Dwyer, naagom si Mary Dillon kan 1864 asin nagadan sa pagpasiring sa Estados Unidos, nagpaplanong ipadara an saiyang aking babae pakatapos na sia mamirmehan. Si Dwyer pinadakula sa Rossura kan mga paryente, asin nag - adal sa National School sa banwaan na iyan. Rosregre
== Emigrasyon asin buhay sa Australia ==
Kan Nobyembre 1882, an Dwyer - na kan panahon na idto binago an saiyang enot na ngaran sa Daisy Mayo - nag - imigrar sa Australia sakay kan RMS Almora bilang kabtang nin sarong gobyerno kan Queensland na inmistinasyon. RMS. Almora. Dwyer nagsabi na sia naghale sa Irlandia huli sa "ikararahay na mga dahelan," na inotro nin nagkapirang reperensia, alagad nadiskobre kan biograpo na si Julia Blackburn na pakatapos na makua an saiyang enot na trabaho bilang mga reglamento sa Dublin sa edad na 18, nagkaigwa nin iskandalo, posibleng marhay na seksuwal na kaisipan, na nagresulta sa hoben na lalaki kan harong na kinua an saiyang sadiring buhay. [nangangaipo nin toltolan] An estoryang ini nungkang naberepikar, alagad kun an totoo, puede kutanang magtulod sa Dwyer na bayaan an Irlandia asin ibalik an saiyang kasaysayan, an kamugtakan kan saiyang buhay. Dai nahaloy pagkagadan nia naglataw an mga katunayan manongod sa saiyang enot na buhay, asin dawa an bago pa sanang mga biograpo dai nagkakaoroyon sa saindang kasaysayan kan saiyang buhay asin trabaho.<ref>{{Cite news|last1=Jones|first1=Philip|title=Native entitlement|url=https://www.theaustralian.com.au/arts/native-entitlement/news-story/6f970d6d73786a2161310bfefe7055e5?sv=cb8aff12e99922cb3a5b180ca2b5e05a|date=5 March 2008}}</ref>
Si Dwyer enot na nag - istar sa Townsville, Queensland, na sinasabing enot na nagdadanay sa harong kan Obispo nin North Queensland. Thownsville. Kan huri nakidagos sia sa mga katood nin pamilya na nagbalyo sa ibang lugar. Sa huring kabtang kan saiyang biahe, nanuparan ni Dwyer si Ernest C. Bagehole asin James C. Hann, kabilang sa iba pa. [nangangaipo nin toltolan] An Bogehole sagkod si Hann nagsakay sa Batavia harani sa Australia. [2] Tibaad ipinamidbid sia sa obispo paagi ki Hann. An saiyang ama na si William Hann nagdonar na nin £100 para sa konstruksyon kan St James Church of England, pirang taon bago pa nag-abot si Obispo Stanton sa Townsville.
Sunod si Dwyer nakakua nin trabaho bilang mga reglamento sa Fanning Downs Station. Station An naagom niya iyo an poeta asin parakabayong si Breaker Morant (Harry Morant aka Edwin Murrant) kan 13 Marso 1884 sa Charter Towers; An pagsasaro naghaloy sana nin halipot na panahon. Breaker Morant. Charters Towers Si Dwyer anggot na iinapon si Moran huli ta dai nia binayadan an kasal asin hinabon an nagkapirang hayop. Bakong legal an kasal, huling si Morante (Sinabi nia na sia duwang polo may saro, alagad nuebe anyos sana). Nungka sindang idiniborsio. [1]<ref name="Reece 2007a">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=P_8KgFI92e4C|title=Daisy Bates: Grand Dame of the Desert|last=Reece|first=Bob|date=2007a|publisher=National Library of Australia|isbn=978-0-64-227654-4|location=Canberra|pages=19–20|oclc=212893816}}</ref><ref name="West & Roper">{{Cite book|title=Breaker Morant: The final roundup|last=West|first=Joe|last2=Roper|first2=Roger|date=2016|publisher=Amberley Publishing|isbn=978-1-44-565965-7|location=Stroud, Gloucestershire|oclc=976033815}}</ref> An Josét bigrapo na si Nick Bleszynski nagsusuherir na si Dwyer nagkaigwa nin mas mahalagang kabtang sa buhay ni Moran kisa dati nang nasa isip, asin na nakombensir sia na liwaton an saiyang ngaran hale ki Edwin Murrant pasiring ki Harry Harbord Moran. [nangangaipo nin toltolan].
Pagkatapos magsuway sa Morant, nagbalyo si Dwyer sa New South Wales. Bagong South Wales Sinabi niya na nakitrato siya ki Felipe Gipps (aki nin sarong dating gobernador) alagad nagadan siya bago sinda magpakasal; Mayong rekord na nagsusuportar sa deklarasyon na ini. An biograpo na si Bob Reece inaapod an estoryang ini na 'nonsense', mantang an Gipps nagadan kan Pebrero 1884, bago magpakasal si Dwyer ki Moran.[1]
Nabisto asin nadamay siya ki John (Jack) Bates, asin nagpakasal sinda kan 17 Pebrero 1885. Arog ni Moran, saro siyang bushman asin paramaneho. An saindang solong aki, si Arnold Hamilton Bates, namundag kan 26 Agosto 1886 sa Bataurst, New South Wales.
Si Bates ikinasal man ki Ernest Baglehole kan taon na idto nin 10 Hunyo 1885. [pahinang kaipuhan] Siya naitala bilang sarong tagadagat, alagad siya aki nin sarong mayaman na pamilya sa London. ph.p.]<ref name="West & Roper" /><ref name="West & Roper" /> Sia nagin opisyal nin barko pakatapos na makatapos sa trabaho, asin tibaad ini an saiyang pagkaakit sa Dwyer. [nangangaipo nin toltolan] An nagkapirang biograpo nag - isip na an tunay na ama ni Arnold iyo si Ernest Bagelhole, bakong si Bates.<ref name="West & Roper"/>
Kan Pebrero 1894, si Bates nagbalik sa Inglatierra, pig'enrol an aki niyang si Arnold sa sarong Katolikong eskwelahan na may paistar saka pakakan asin sinasabi ki Jack na mabalik sana siya sa Australia kan ini may harong na itinindog para saiya. Nag - abot sia na mayo nin surat sa Inglaterra, alagad nakakua sia nin trabaho para sa peryodista asin parakampanya sosyal na si WT Stead. WT Stead Sa ibong kan saiyang mapagdudang mga punto de vista, nagtrabaho sia bilang katabang na editor sa psychic saróng lugar kan Borlagdan. Borderlands. Siya nagmukna nin aktibong intelektwal na buhay sa tahaw kan maray na buhay sa London asin bohemianong literaryo asin political milieu.
Pagkahali niya sa trabaho ni Stead kan 1896, bakong malinaw kun paano niya sinuportaran an saiyang sadiri sagkod 1899. Kan taon na iyan, naglayag siya pa - Western Australia pagkatapos na sabihon ni Jack na naghahanap siya nin lote duman.
[[Ladawan:Daisy_may_bates.jpg|too|thumb|300x300px|Si Bates asin sarong grupo nin mga babaeng Aborihinal, circa 1911]]
== Reperensya ==
{{Reflist}}
'''Sinitar na mga Gibo'''
== Iba pang babasahon ==
* Blackburn, Julia. (1994) Daisy Bates in the Desert: A Woman's Life With the Aborines, London, Secker & Warburg. Daisiy Bates in the Desert: An Buhay nin Sarong Babae Kabilang sa mga Aborino. ISBN 0-436-2011-5. [2].ISBN. 0-436-20111199 Sarong tamboan an artikulong ini.
* De Vries, Susanna. (2008) Desert Queen: An dakol na buhay asin pagkamoot ni Daisy Bates Pymble, N.S.W. HarperCollins Publishers. Desert Queen: An dakol na buhay asin pagkamoot ni Daisy Bates. ⁇ Sarong tamboan an artikulong ini. <nowiki>ISBN 978-0-7322-8824-1</nowiki>. ISBN.
* Ker Wilson, Barbara. (1972) Sinabihan ni Tales ki Kabbarli: An mga osipon sa Aborihinal na katiriponan ni Daisy Bates. Tales nagsabi sa Kabbarli: Mga osipon sa Aborihinal na paagi na tinipon ni Daisy Bates Retulado ni Barbara Ker Wilson. Inistorya ni Harold Thomas Anus asin Robertson, Sydney. Harold Thomas. Sarong tamboan an artikulong ini. <nowiki>ISBN 0207223004</nowiki>. [2].ISBN. Kinua 02-073004 Sarong tamboan an artikulong ini.
* {{Cite book|title=Queen of Deception|last=Lomas|first=Brian D.|date=2015|publisher=Amazon|isbn=978-0-646-94238-4|pages=279}}
== Panluwas na mga link ==
* Works written by or about Daisy Bates at Wikisource
*
* [http://www.kitezh.com/sevensisters/ "Pitong Sisters" - kabali an sarong koleksyon nin mga nakaestar kan asin manongod ki Daisy Bates] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220326150518/http://www.kitezh.com/sevensisters/ |date=2022-03-26 }}
* [https://web.archive.org/web/20040818164722/http://www.library.adelaide.edu.au/ual/special/bates.html Daisy Bates - A listahan kan saiyang mga papel na ginibo kan Unibersidad nin Adelaide Library]
* [http://www.nla.gov.au/ms/findaids/0365.html Daisy Bates - Giya sa mga papel sa National Library of Australia (kaiba an bihirang mga mapa)]
* [http://www.samuseum.australia.sa.com/aa023/index.html Daisy May Bates - Guide na magrekord sa South Australian Museum Archives] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928013930/http://www.samuseum.australia.sa.com/aa023/index.html |date=2007-09-28 }}
* Mga trabaho ni Daisy Bates, sa Project Gutenberg Australia. Works ni Daisy Bates. Project Guitenberg Australia
* [http://www.susandwhite.com.au/drawings_prints/1983ghostkabbarli.html An Ghost of Kabbarli (Dasy Bates), littograph (1983) ni Susan Dorothea White. The Ghost ofbarli (Daisiy Bates) ni Susan Dorothea White.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110218090452/http://www.susandwhite.com.au/drawings_prints/1983ghostkabbarli.html |date=2011-02-18 }}
* [http://arts.unimelb.edu.au/soll/research/current-research-projects/digital-daisy-bates Digal Daisy Bates - sarong proyekto sa School of Languages and Linguistics sa An Unibersidad nin Melbourne]
* Bates, Daisy Mayo (1859-1951), sa The Encyclopedia of Women and Leadership sa Twentieth-Century Australia. Batates, Daisy Mayo (1859-1951). The Encyclopedia of Women and Leadership in Twentieth-Century Australia.
[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]
lknpxjsexmh1u99kndmb10m2ffpi5e8
Daga
0
37666
307658
235234
2026-07-26T01:40:46Z
InternetArchiveBot
17127
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
307658
wikitext
text/x-wiki
[[Ladawan:פארק הכרמל 5 - גנים לאומיים בצפון הארץ - אתרי מורשת 2016 (531).jpg|thumb|Daga]]
An '''daga''' ([[Tataramon na Ingles|Ingles]]: ''soil'') iyo sarong pangkagabsan na kataga para sa materyal na nasa ibabaw kan [[kinaban]], nagsusuporta sa pagrambong kan mga [[tinanom]] asin nagsisirbing estaran para sa buhay kan mga hayop gikan sa pinakasaraday na mga mikroorganismo sagkod sa saraday na hayop.
Mahalaga an daga sa gabos na buhay sa mundo huli ta pigsusuportaran kaini an pagrambong kan mga tinanom na nagtatao nin [[kakanon]] asin [[oksihena]] asin hinihigop an [[carbon dioxide]].
== Mga panluwas na takod ==
{{Commonscat|Soils}}
*[https://www.theguardian.com/environment/video/2019/jul/11/its-time-we-stopped-treating-soil-like-dirt-video Halipot na bidyo na nagpapaliwanag sa mga basehang konsepto manungod sa daga]
*[http://www.edaphic.com.au/soil-water-compendium/ The Soil Water Compendium (soil water content sensors explained)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221104100916/https://edaphic.com.au/soil-water-compendium/ |date=2022-11-04 }}
*[http://www.fao.org/globalsoilpartnership/en/ Global Soil Partnership]
*[http://www.fao.org/soils-portal/en/ FAO Soils Portal]
*[http://www.fao.org/ag/agl/agll/wrb/ World Reference Base for Soil Resources]
*[http://www.isric.org/ ISRIC – World Soil Information (ICSU World Data Centre for Soils)]
{{tamboan}}
t66c438yomkonrth1rfrjcx37k3p9xn
Kuladevata
0
38631
307670
300989
2026-07-26T10:43:58Z
~2026-41561-23
32218
बन्नी माता
307670
wikitext
text/x-wiki
<ref name=":0" /><big>कुलदेवी बन्नी माता</big><gallery heights="400" showfilename="yes">
Ladawan:Maha-Kali.png|banni mata
</gallery>बिहार राज्य कि लोक प्रसिद्द कुलदेवी बन्नी माता । जिनका मंदिर हिमाचल प्रदेश और दक्षिण भारत कर्नाटका और राजस्थान में है। बन्नी माता महाकाली स्वरूपा है। बन्नी माता की उत्पति उस समय की है। जब शुंभ निशुंभ राक्षसों के अंत के लिए माता पार्वती ने कौशिकी देवी को प्रकट किया तब माता पार्वती का अंग और तेज श्याम वर्ण का होगया । और उसी समय से माता पार्वती माहाकाली नाम से विख्यात हुई । तब माहाकाली हिमालय के घने वन में जाकर स्थित हुई । वनों में रहने वाली महाकाली बन्नी नाम से प्रसिद्ध हुई । बन्नी माता के सात स्वरूप है। और उन सात स्वरूपों के नाम इस प्रकार हैं।
(1)बन्नी माता- वनों में रेहने वाली वन कि अधिष्ठात्री देवी
(2) दुर्गा - आदिशक्ति मूल प्रकृति दुर्गति-नाशिनी दुर्गम से दुर्गम पीड़ा का नाश करने वाली
(3)माहा काली- धर्म, कि रक्षा, अधर्म का संहार करने वाली
(4)माहा लक्ष्मी- एश्वर्य कि देवी धन ,वैवभ श्री प्रदान करने वाली
(5)माहा सरस्वती- ज्ञान विद्या, बुद्धि का प्रतीक अज्ञानता दूर करने वाली
(6) ललिता - सम्पूर्ण ब्रह्मांड कि सर्वोच्च शक्ति परम चेतना (सच्चिदानंद):अत्यंत सुंदर", "दिव्य लीला करने वाली" "आनंदमयी"
(7)कुमारी माता- ब्रह्मचर्य , वैराग्य साहस बल, और शौर्य का प्रतीक
बन्नी माता का मंत्र : ॐ ह्रिं क्रिं कुलपूज्याम बन्नी परमेश्वर्यै नमः
दूसरा मंत्र: ॐ ह्रिं क्रिं बन्नी महाकालीकै नमः
तीसरा मंत्र: ॐ शुभदाम वरदाम क्रिं बन्नी महाकाली परमेश्वरीयै नमः
बन्नी माता के दो भैरव है- काल भैरव और बटुक भैरव इन दोनों भैरव मैसे एक भैरव माता सेवा में हमेशा उपस्थित रहते हैं ।<ref>बन्नी माता</ref>
qlj2t1suvldt2haazfjmilf6tvkyglu
Chae Shi-ra
0
50417
307652
281573
2026-07-25T23:10:25Z
InternetArchiveBot
17127
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
307652
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Chae Shi-ra
| image = Chae Shi-ra, 2012 (cropped).jpg
| caption = Chae in April 2012
| birth_date = {{birth date and age|1968|06|25}}
| birth_place = [[Seoul]], [[South Korea]]
| occupation = [[Actress]]
| years_active = 1983–presente
| agent = [[C-JeS Entertainment]]
| spouse = {{marriage|Kim Tae-wook|2000}}
| children = 2
| module = {{Infobox Korean name|child=yes|headercolor=transparent
| hangul = 채시라
| hanja = 蔡時那
| rr = Chae Sira
| mr = Ch'ae Sira
}}
}}
Si '''Chae Shi-ra''' ({{Korean|hangul=채시라}}; namundag Hunyo 25, 1968) sarong Sud Koreanong ipinangaki sa Seoul. Si Chae nagbida sa ''[[Eyes of Dawn]]'' kan mga 1990. iya nabantog bilang representasyon na aktres kan dekadang idto, kasiriba sa [[Kim Hee-ae]] asin [[Ha Hee-ra]].<ref>{{cite news |url=http://article.joins.com/article/article.asp?total_id=3737141 |script-title=ko:(스타탐구) 시라, 여걸에서 악녀 요부까지 |publisher=[[JoongAng Ilbo]] |date=August 21, 2009 |author=Lee, Dong-hyeon (이동현) |access-date=2010-02-09 |language=ko |archive-date=2012-07-01 |archive-url=https://archive.today/20120701180806/http://article.joins.com/article/article.asp?total_id=3737141 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |url=http://kr.news.yahoo.com/service/news/shellview.htm?linkid=16&articleid=2009052909254527808&newssetid=83 |script-title=ko:(스타탐구) 김희애, 배우로서의 숙명을 가장 잘 아는 연기자 |publisher=[[Yahoo! Korea]] / [[Ilgan Sports]] |date=May 29, 2009 |author=Kim, Seong-ui (김성의) |access-date=2010-02-09 |language=ko |archive-date=2018-02-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180208004831/http://kr.news.yahoo.com/service/news/shellview.htm?linkid=16&articleid=2009052909254527808&newssetid=83 |url-status=dead |title=Archive copy |accessdate=2025-01-03 |archivedate=2011-06-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110614095629/http://kr.news.yahoo.com/service/news/shellview.htm?linkid=16&articleid=2009052909254527808&newssetid=83 }}</ref><ref name="KMDb Korean">{{cite web|url=http://www.kmdb.or.kr/actor/mm_basic.asp?person_id=00000696 |script-title=ko:채시라 |trans-title=Chae Shi-la |publisher=[[Korean Movie Database]] (KMDb) |access-date=2010-02-09 |language=ko}}</ref>
==Buhay personal==
Si Chae naagom an parakantang si Kim Tae-hook kan 2000 asin igwa sinda nin duwang aki. Katoliko romano, siya nagin embahador para ki [[Papa Francis]] pagbisita kaini sa Korea kan 2014.<ref>{{cite web|url=https://news.kbs.co.kr/news/pc/view/view.do?ncd=2913702|title=채시라 "용서와 화합 강조하신 교황님 말씀 가슴에"}}</ref>
==Filmograpiya==
<small>*Note; the whole list is referenced.<ref>{{cite web|url=http://www.kmdb.or.kr/eng/mmpg_list.asp?person_id=00000696&div=1 |title=Cast and Crew DB >Chae Shi-la >Filmograpies |publisher=[[Korean Movie Database]] (KMDb) |access-date=2010-02-09}}</ref></small>
===Pelikula===
{|class="wikitable"
|-
!Titulo sa Ingles
![[Korean language|Koreanong titulo]]
![[Korean romanization|Romanization]]
!Papel
!Direktor
|-
|[[List of South Korean films of 1994|1994]]
|''Mom, the Star and the Sea Anemone''
|<!--hangul-->
|''Eomma-wa byeolgwa malmijal''
|<!--Role 1994-->
|<!--Director-->
|-
|[[Lista nin mga Sud Koreanong pelikula nin 1995|1995]]
|''Sunset into the Neon Lights''
|<!--hangul-->
|''Ne-onsog-eulo no-euljida''
|<!--Role 1995-->
|<!--Director-->
|-
|[[List of South Korean films of 1996|1995]]
|''Hong Kil-Dong''
|<!--hangul-->
|''Dol-a-on yeong-ung Hong Gildong''
|<!--Role 1995-->
|<!--Director-->
|}
===Serye nin telebisyon===
{|class="wikitable"
|-
!Taon
!Titulo
!Papel
!Mga Nota
|-
| 1983 || ''A Diary of High School Students''|| ||
|-
| 1987 || ''Kkochimi''|| ||
|-
| 1988 || ''MBC Best Theatre:''<br>"A Fairy of Shampoo" || ||
|-
| 1989 || ''The Giant'' || Seo Gyeong-ju ||
|-
| 1989 || ''500 Years of Joseon Dynasty:''<br>"Pamun" || ||
|-
| 1990 || ''Gaksibang Sarang Yeollyeonne'' || ||
|-
| 1990 || ''Two Diaries'' || Mi-hui ||
|-
| 1991 || ''[[Eyes of Dawn]]'' || Yun Yeo-ok ||
|-
| 1992 || ''The Son and Daughter'' || Mi-hyeon ||
|-
| 1993 || ''Pilot'' || No Hye-ran ||
|-
| 1994 || ''The Moon of Seoul'' || Yeong-suk ||
|-
| 1994 || ''The Girl of My Son'' || Kim Chae-won ||
|-
| 1995 || ''APT'' || ||
|-
| 1995 || ''Choe Seung-hui'' || [[Choe Seung-hui]] ||
|-
| 1996 || ''Dangerous Love'' || Jang Yun-ju ||
|-
| 1997 ||''Mimang'' || Jeon Tae-im ||
|-
| 1998 ||''[[The King and the Queen]]'' || [[Queen Insu|Queen Dowager Insoo]] ||
|-
| 1998 ||''The Legend of Ambition'' || Kim In-ae ||
|-
| 2000 ||''Viva Women'' || Da-yeong ||
|-
| 2002 || ''The Golden Age of the Maeng Family'' ||Maeng Geum-ja ||
|-
| 2004 ||''Conditions for Love'' || Gang Geum-pa ||
|-
| 2004 ||''[[Emperor of the Sea]]'' || Madam Jami || <ref>{{cite web|url=http://english.donga.com/List/3/all/26/241521/1|title=The Korean Martial Arts Genre Chooses Love|date=May 26, 2005|website=Donga}}</ref>
|-
| 2006 ||''Invisible man, Choe Jang-su'' || O So-yeong || <ref>{{cite web|url=https://www.hancinema.net/actresses-venture-to-show-their-other-side-on-tv-6787.html|title=Actresses venture to show their other side on TV|date=August 10, 2006|website=[[The Korea Herald]]}}</ref>
|-
| 2009 ||''[[Empress Cheonchu]]'' || [[Queen Heonae|Empress Cheonchu]] || <ref>{{cite web|url=https://www.hancinema.net/chae-si-ra-drama-comeback-after-two-years-13868.html|title=Chae Si-ra, drama comeback after two years|date=May 22, 2008|website=[[Naver]]}}</ref>
|-
| 2011 ||''[[Insu, the Queen Mother]]'' || [[Queen Insu|Queen Insoo]] || <ref>{{cite web|url=http://enewsworld.interest.me/enews/contents.asp?idx=1753|archive-url=https://archive.today/20130411104124/http://enewsworld.interest.me/enews/contents.asp?idx=1753|url-status=dead|archive-date=April 11, 2013|title=Chae Si Ra On 'Queen Insoo', Baek Sung Hyun and Ham Eun Jung|date=November 24, 2011|website=Mwave}}</ref>
|-
| 2012 ||''[[Five Fingers (South Korean TV series)|Five Fingers]]'' || Chae Yeong-rang ||<ref>{{cite web|url=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2955999|title=Chae Si-ra to star in new SBS drama|date=July 12, 2012|website=[[Korea JoongAng Daily]]|access-date=January 3, 2025|archive-date=November 18, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141118140300/http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2955999|dead-url=yes}}</ref>
|-
| 2015 ||''[[Unkind Ladies]]'' || Kim Hyun-sook || <ref>{{cite web|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2015/03/28/2015032800518.html?related_all|title=Veteran Actress 'Goes Wild' in New TV Series|date=March 28, 2015|website=[[The Chosun Ilbo]]}}</ref>
|-
| 2018 || ''[[Goodbye to Goodbye]]'' || Seo Young-hee || <ref>{{cite web|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2018/02/10/2018021000528.html|title=Chae Si-ra to Return to TV After 3 Years|date=February 10, 2018|website=[[The Chosun Ilbo]]}}</ref>
|-
| 2019 || ''[[The Banker (TV series)|The Banker]]'' || Han Soo-ji ||
|}
==Mga Premyo==
{|class="wikitable"
|+ Taon pigpresentar, pangaran kan seremonya pagpremyo, kategoriya nin premyo, nominadong obra, resulta kan nominasyon.
!Taon
!Gawad
!Kategorya
!Obrang nanominar
! Resulta
|-
| 1989 || [[MBC Drama Awards]] || Excellence Award, Actress || ''500 Years of Joseon Dynasty - Pamun'' || {{won}}
|-
| 1990 || 26th [[Baeksang Arts Awards]] ||[[Baeksang Arts Awards for Best New Actress (TV)|Best New Actress (TV)]]||''The Giant'' || {{won}}
|-
| 1991 || [[MBC Drama Awards]] || Top Excellence Award, Actress || rowspan=2|''[[Eyes of Dawn]]'' || {{won}}
|-
| 1992 || 28th [[Baeksang Arts Awards]] ||[[Baeksang Arts Awards for Best Actress (TV)|Best Actress (TV)]]|| {{won}}
|-
| 1993 || [[MBC Drama Awards]] || Top Excellence Award, Actress || ''The Son and Daughter'' || {{won}}
|-
| 1994
|[[MBC Drama Awards]]|| rowspan="2" |'''Grand Prize (Daesang)'''||''The Moon of Seoul'' || {{won}}
|-
| rowspan="2" |1995
|[[MBC Drama Awards]]||''The Girl of My Son'', ''APT''|| {{won}}
|-
| 31st [[Baeksang Arts Awards]]|| Most Popular Actress (TV) ||''The Girl of My Son''|| {{won}}
|-
| 1998 || [[KBS Drama Awards]] || Top Excellence Award, Actress || ''The Legend of Ambition''|| {{won}}
|-
| rowspan=2|1999
| rowspan="2" |[[KBS Drama Awards]]||'''Grand Prize (Daesang)'''
| rowspan="2" |''The King and Queen''|| {{won}}
|-
| Top Excellence, Actress || {{nom}}
|-
| 2000 || [[SBS Drama Awards]] || rowspan="5" | Top Excellence Award, Actress || ''Viva Women'' || {{won}}
|-
| 2004 || [[KBS Drama Awards]] ||''Terms of Endearment''|| {{won}}
|-
| 2005
|[[KBS Drama Awards]]||''[[Emperor of the Sea]]'' || {{nom}}
|-
| 2006
|[[KBS Drama Awards]]||''Invisible Man, Choi Jang-soo'' || {{nom}}
|-
| 2009 || [[2009 KBS Drama Awards|KBS Drama Awards]] ||''[[Empress Cheonchu]]''|| {{won}}<ref>{{cite web|last=Lim|first=Hye-seon|title=Lee Byung-hun scores triple wins at KBS Acting Awards|url=http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2010010417322724549|work=10Asia|date=January 4, 2010}}</ref>
|-
| rowspan=3|2012 || rowspan=3|[[2012 SBS Drama Awards|SBS Drama Awards]] || Top Excellence Award, Actress in a Weekend/Daily Drama ||rowspan=3|''[[Five Fingers (2012 TV series)|Five Fingers]]''|| {{nom}}
|-
| PD Award || {{won}}
|-
| Top 10 Stars || {{won}}
|-
| rowspan=3|2015 || [[4th APAN Star Awards]] || Top Excellence Award, Actress in a Serial Drama || rowspan=3|''[[Unkind Ladies]]'' || {{nom}}
|-
| rowspan=2|[[2015 KBS Drama Awards|KBS Drama Awards]] || Top Excellence Award, Actress || {{won}}<ref>{{cite web|url=http://www.bntnews.co.uk/app/news.php?nid=27663|title=Check out the Winners from '2015 KBS Drama Awards'|date=April 4, 2016|website=BNT News|access-date=February 11, 2018|archive-date=July 29, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170729131801/http://www.bntnews.co.uk/app/news.php?nid=27663|url-status=dead}}</ref>
|-
| Excellence Award, Actress in a Mid-length Drama || {{nom}}
|-
| rowspan="3" |2018 || [[6th APAN Star Awards]] || Top Excellence Award, Actress in a Serial Drama || rowspan="3" |''[[Goodbye to Goodbye]]'' || {{nom}}
|-
| rowspan="2" |[[2018 MBC Drama Awards|MBC Drama Awards]]
|'''Grand Prize (Daesang)'''
| {{nom}}
|-
| Top Excellence Award, Actress in a Weekend Drama || {{won}}<ref>{{cite web|url=https://entertain.naver.com/read?oid=609&aid=0000038901|script-title=ko: 소지섭 ‘데뷔 23년 만에 첫 대상’(mbc연기대상)[포토엔HD]|trans-title=So Ji-sub Soo'First Debut in 23 Years' (mbc Drama Awards)[Photo and HD]|date=December 31, 2018|last=Jung|first= Yu-jin|work=Newsen|language=ko|archive-url=https://web.archive.org/web/20181231092413/https://entertain.naver.com/read?oid=609&aid=0000038901|archive-date=December 31, 2018|accessdate=June 5, 2020|via=[[Naver]]}}</ref>
|-
| 2019 || [[2019 MBC Drama Awards|MBC Drama Awards]] || Top Excellence Award, Actress in a Wednesday-Thursday Miniseries || ''[[The Banker (TV series)|The Banker]]'' || {{nom}}
|}
==Toltolan==
{{reflist|2}}
== Mga panluwas na takod ==
* {{kmdb person|00000696}}
* {{IMDb name|1085097}}
{{Paeksang Arts Award Best Actress Television}}
{{Baeksang Arts Awards for Best New Actress (TV)}}
{{KBS Drama Awards for Grand Prize (Daesang)}}
{{MBC Drama Awards for Grand Prize (Daesang)}}
{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Chae, Shi-Ra}}
[[Category:20th-century South Korean actresses]]
[[Category:South Korean film actresses]]
[[Category:South Korean voice actresses]]
[[Category:South Korean Roman Catholics]]
[[Category:South Korean female models]]
[[Category:1968 births]]
[[Category:Living people]]
[[Category:Dongguk University alumni]]
[[Category:South Korean television actresses]]
[[Category:21st-century South Korean actresses]]
[[Category:Models from Seoul]]
[[Category:Best Actress Paeksang Arts Award (television) winners]]
[[Category:Actresses from Seoul]]
m46cl76j2q896xi1rxs1caomj1cmbsj
Audre Lorde
0
50628
307641
306812
2026-07-25T13:31:51Z
InternetArchiveBot
17127
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
307641
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox writer|name=Audre Lorde|image=Audre Lorde.jpg|caption=Lorde in 1980|birth_name=Audrey Geraldine Lorde|birth_date={{birth date|1934|2|18}}<ref name="enotes">{{Cite web|url=https://www.enotes.com/topics/audre-lorde|title=Audre Lorde Biography|website=eNotes.com|access-date=February 17, 2021|archive-date=December 18, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151218004216/http://www.enotes.com/topics/audre-lorde|url-status=live}}</ref>|birth_place=[[New York City]], U.S.|death_date={{death date and age|1992|11|17|1934|2|18}}|death_place=[[Saint Croix]], [[United States Virgin Islands|Virgin Islands]], U.S.|genre=Poetry<br>Nonfiction|notableworks=''The First Cities''<br>''[[Zami: A New Spelling of My Name]]''<br>''[[The Cancer Journals]]''|education=[[National Autonomous University of Mexico]]<br>[[Hunter College]] ([[Bachelor of Arts|BA]])<br>[[Columbia University]] ([[Master of Library and Information Science|MLS]])|spouse={{marriage|Edwin Rollins|1962|1970|reason=div}}|partner=[[Gloria Joseph]]|children=2}}Si '''Audre Lorde''' ( /ˈ ɔː d r i ˈ l ɔːr d / {{Pagbaybay utro|AW|dree|_|LORD}} ; namundag na '''si Audrey Geraldine Lorde''' ; Pebrero 18, 1934–Nobyembre 17, 1992) sarong Amerikanong parasurat, propesor, [[Pilosopiya|pilosopo]], peministang interseksyonal, pararawitdawit asin aktibista sa deretso sibil . Siya sarong nagladawan sa sadiri na "Itom, tomboy, peminista, sosyalista, ina, parapakilaban, pararawitdawit" na nagdusay kan saiyang buhay asin talento sa pag-atubang sa manlaen-laen na klase nin inhustisya, nin huli ta siya nagtutubod na magkakaigwa nin "hirarkiya nin mga pan-aapi" sa tahaw kan "mga ihiras an mga katuyuhan nin katalingkasan asin sarong magagamit na ngapit para sa satuyang mga kaakian." <ref>{{Cite journal|last=Lorde|first=Audre|date=1983|title=There is not hierarchy of oppressions|url=https://uuliveoak.org/pdfs/worship_9-04-09_excerpts_no_hierarchy_of_oppressions.pdf|journal=Interracial Books for Children BULLETIN: Homophobia and Education|volume=14|issue=4|pages=i–ii|doi=|issn=0003-6870}}</ref> <ref name="foundation2">{{cite web|access-date=March 28, 2021|title=Audre Lorde 1934-1992|url=https://www.poetryfoundation.org/poets/audre-lorde|publisher=Poetry Foundation|archive-date=November 27, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191127194430/https://www.poetryfoundation.org/poets/audre-lorde|url-status=live}}</ref>
Bilang sarong pararawitdawit, siya midbid na gayo sa teknikal na pagkamaster asin emosyonal na ekspresyon, siring man sa saiyang mga rawitdawit na nagpapahayag nin kaanggotan asin pagkaanggot sa mga inhustisya sibil asin sosyal na saiyang naobserbaran sa bilog niyang buhay. Siya an resipyente kan mga nasyonal asin internasyonal na mga premyo asin an kagmukna kan ''Kitchen Table: Women of Color Press'' . <ref>{{Cite web|title=Audre Lorde|url=https://www.womenshistory.org/education-resources/biographies/audre-lorde|access-date=2024-11-26|website=National Women's History Museum|language=en}}</ref> Bilang sarong artista sa pagtaram, an saiyang paghatod inapod na makapangyarihan, melodiko, asin makusog kan Poetry Foundation . <ref name="OutHistory2">{{cite web|last1=McDonald|first1=Dionn|title=Audre Lorde. Big Lives: Profiles of LGBT African Americans|url=http://outhistory.org/exhibits/show/aa-history-month-bios/audre-lorde|website=OutHistory|access-date=March 28, 2021|archive-date=July 25, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190725185013/http://outhistory.org/exhibits/show/aa-history-month-bios/audre-lorde|url-status=live}}</ref> An saiyang mga rawitdawit asin prosa kadaklan nagtutukar sa mga isyung may relasyon sa mga deretso sibil, feminismo, tomboy, helang, kapansanan, asin an pag-eksplorar kan identidad kan babaeng Itom. <ref name="Wire2">{{Cite news|last1=Nixon|first1=Angelique V.|url=http://www.thefeministwire.com/2014/02/the-magic-and-fury-of-audre-lorde-feminist-praxis-and-pedagogy/|title=The Magic and Fury of Audre Lorde: Feminist Praxis and Pedagogy|date=February 24, 2014|work=The Feminist Wire|access-date=March 28, 2021|archive-date=October 29, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171029064926/http://www.thefeministwire.com/2014/02/the-magic-and-fury-of-audre-lorde-feminist-praxis-and-pedagogy/|url-status=live|accessdate=February 4, 2025|archivedate=October 29, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171029064926/http://www.thefeministwire.com/2014/02/the-magic-and-fury-of-audre-lorde-feminist-praxis-and-pedagogy/}}</ref> <ref name="Wire">{{Cite news|last=Nixon|first=Angelique V.|url=http://www.thefeministwire.com/2014/02/the-magic-and-fury-of-audre-lorde-feminist-praxis-and-pedagogy/|title=The Magic and Fury of Audre Lorde: Feminist Praxis and Pedagogy|date=February 24, 2014|accessdate=February 4, 2025|archivedate=October 29, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171029064926/http://www.thefeministwire.com/2014/02/the-magic-and-fury-of-audre-lorde-feminist-praxis-and-pedagogy/}}</ref>
== Amay na buhay ==
Si Audre Lorde namundag kan Pebrero 18, 1934, sa Siyudad nin Nueva York sa mga imigranteng Caribbean na si Frederick Byron Lorde asin Linda Gertrude Belmar Lorde. An saiyang ama, si Frederick Byron Lorde (Byron), namundag kan Abril 20, 1898 sa [[Barbados]] . An saiyang ina, si Linda Gertrude Belmar Lorde, namundag kan 1902 sa isla nin Carriacou sa [[Grenada]] . An ina ni Lorde igwa nin magkakalaen na ginikanan alagad nag-agi bilang Kastila, <ref name="Lorde">{{Cite book|url=https://archive.org/details/zaminewspellingo0000lord|title=Zami: A New Spelling of My Name|last=Lorde|first=Audre|publisher=Crossing Press|year=1982|url-access=registration}}</ref> na sarong gikanan nin pag-orgulyo kan saiyang pamilya. An ama ni Lorde mas maitom pa sa gusto kan pamilya Belmar, asin tinugutan sana ninda an mag-agom na magpakasal huli sa anting-anting, ambisyon, asin pagmamaigot ni Byron. <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/warriorpoetbiogr00deve/page/7|title=Warrior Poet: A Biography of Audre Lorde|last=De Veaux|first=Alexis|date=2004|publisher=W. W. Norton & Company, Inc.|isbn=0-393-01954-3|pages=[https://archive.org/details/warriorpoetbiogr00deve/page/7 7–13]}}</ref> Pagkatapos kan saindang imigrasyon, an bagong pamilya nag-erok sa Harlem, sarong manlaen-laen na pagtaraid sa itaas na Manhattan, New York . Si Lorde an pinakanguhod sa tulong aking babae, an saiyang mga matuang tugang na babae na an pangaran Phyllis asin Helen Lorde. Si Lorde harani an paghiling sagkod sa punto na siya legal na buta, kaya siya nagdakula na nagdadangog sa mga istorya kan saiyang ina manungod sa West Indies imbes na magbasa kaini. Sa edad na apat, nakanuod siyang magtaram mantang nakanuod siyang magbasa, asin tinukduan siya kan saiyang ina na magsurat sa parehong oras. Sinurat niya an saiyang enot na rawitdawit kan siya nasa ikawalong grado.
Namundag bilang Audrey Geraldine Lorde, pinili niyang haleon an "y" sa saiyang enot na pangaran kan siya aki pa, na nagpapaliwanag sa ''Zami: A New Spelling of My Name'' na siya mas interesado sa artistikong simetriya kan "e"-endings sa an duwang magkataid na pangaran na "Audre Lorde" kisa sa pagbaybay kan saiyang pangaran sa paagi na pigtuyo kan saiyang mga magurang. <ref name="Parks2">{{cite web|last=Parks|first=Rev. Gabriele|title=Audre Lorde|publisher=Thomas Paine Unitarian Universalist Fellowship|date=August 3, 2008|url=http://www.tpuuf.org/?p=130|archive-url=https://archive.today/20130416144217/http://www.tpuuf.org/?p=130|url-status=dead|archive-date=April 16, 2013|access-date=July 9, 2009}}</ref>
Dipisil an relasyon ni Lorde sa saiyang mga magurang poon sa hoben na edad. Kakadikit na oras an saiyang ginamit sa saiyang ama asin ina, na parehong sibot sa pagmantenir kan saindang negosyo sa real estate sa maribok na ekonomiya pagkatapos kan Dakulang Depresyon. Kun nahihiling niya sinda, parati sindang malipot o harayo sa emosyon. Sa partikular, an relasyon ni Lorde sa saiyang ina, na hararom an pagduda sa mga tawong mas maitom an kublit kisa saiya (na igwa si Lorde) asin sa luwas kan kinaban sa pankagabsan, nabibisto sa paagi nin "matagas na pagkamoot" asin estriktong pagsunod sa mga patakaran kan pamilya. <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/warriorpoetbiogr00deve/page/15|title=Warrior Poet: A Biography of Audre Lorde|last=De Veaux|first=Alexis|date=2004|publisher=W. W. Norton & Company, Inc.|isbn=0-393-01954-3|pages=[https://archive.org/details/warriorpoetbiogr00deve/page/15 15–20]}}</ref> An masakit na relasyon ni Lorde sa saiyang ina nagin prominente sa saiyang mga huring rawitdawit, arog kan "Story Books on a Kitchen Table" ''ni Coal'' .
== Karera ==
[[Ladawan:Audre_lorde.jpg|thumb| Audre Lorde. Retrato ni Elsa Dorfman .]]
Kan 1954, siya nag-agi nin sarong mahalagang taon bilang sarong estudyante sa National Autonomous University of Mexico, sarong panahon na saiyang ilinadawan bilang sarong panahon nin pag-afirmar asin pagbago. Durante kan panahon na ini, pigkumpirma niya an saiyang pagkatawo sa personal asin artistikong lebel bilang sarong tomboy asin sarong pararawitdawit. <ref>{{cite web|url=http://www.english.illinois.edu/maps/poets/g_l/lorde/life.htm|title=Audre Lorde's Life and Career|website=english.illinois.edu|access-date=October 28, 2017|archive-date=November 21, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151121211926/http://www.english.illinois.edu/maps/poets/g_l/lorde/life.htm|url-status=live}}</ref> Sa saiyang pagbalik sa New York, si Lorde nag-adal sa Hunter College, asin naggradwar sa klase kan 1959. Mantang yaon duman, nagtrabaho siya bilang sarong librarian, nagpadagos sa pagsurat, asin nagin aktibong partisipante sa kultura nin mga bakla kan Greenwich Village . Nagpadagos siya sa saiyang edukasyon sa Columbia University, na nakakua nin master's degree sa library science kan 1961. Durante kan panahon na ini, nagtrabaho siya bilang sarong pampublikong libreriya sa haraning Mount Vernon, New York . <ref name="Kulii2">{{cite web|last=Kulii|first=Beverly Threatt|title=Audre Lorde's Life and Career|url=http://www.english.illinois.edu/maps/poets/g_l/lorde/life.htm|work=University of Illinois Department of English website|publisher=University of Illinois at Urbana-Champaign|access-date=March 8, 2013|author2=Ann E. Reuman|author3=Ann Trapasso|archive-date=November 21, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151121211926/http://www.english.illinois.edu/maps/poets/g_l/lorde/life.htm|url-status=live}}</ref>
Kan 1968 si Lorde nagin writer-in-residence sa Tougaloo College sa Mississippi. <ref name="poets.org2">{{cite web|title=Audre Lorde|publisher=Poets.org|url=http://www.poets.org/poet.php/prmPID/306|access-date=July 9, 2009|archive-date=March 9, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090309030149/http://www.poets.org/poet.php/prmPID/306|url-status=live}}</ref> An panahon ni Lorde sa Tougaloo College, arog kan saiyang taon sa National University of Mexico, sarong nakakapormang eksperyensya para saiya bilang sarong artista. Pinangenotan niya an mga workshop kaiba an saiyang mga hoben, itom na mga estudyante sa kolehiyo, na kadaklan sainda gustong-gusto na pag-olayan an mga isyu sa deretso sibil kan panahon na idto. Sa paagi kan saiyang pakikipag-ulay sa saiyang mga estudyante, pinatunayan niya giraray an saiyang kamawotan na bako sanang mabuhay an saiyang "crazy and queer" na pagkatawo, kundi magtao man nin atensyon sa pormal na aspeto kan saiyang gibo bilang sarong pararawitdawit. An saiyang libro nin mga rawitdawit, ''Cables to Rage,'' nagluwas sa saiyang panahon asin mga eksperyensya sa Tougaloo. <ref name="W. W. Norton & Company, Inc">{{Cite book|title=The Norton Anthology of African-American Literature: Volume 2|last=Kimberly W. Benston|date=2014|publisher=W. W. Norton & Company, Inc.|isbn=978-0-393-92370-4|editor-last=Gates|editor-first=Henry Louis Jr.|edition=Third|pages=637–39|author-link=Audre Lorde|editor-last2=Smith|editor-first2=Valerie A.}}</ref>
[[Ladawan:Audre_Lorde_Residence_(Staten_Island).jpg|alt=A three story, gray-blue, Neo-Colonial style home with a gabled roofline, open porch, columns, and a pediment with a sunburst decoration. Picture includes shrubs and a trashcan on the front lawn, and the third story is partially obscured by leaves.|thumb| An istaran ni Audre Lorde sa Stapleton Heights, Staten Island, na ngonyan sarong Kasaysayan na Landmark kan Siyudad nin Nueva York.]]
Poon 1972 sagkod 1987, si Lorde nag-erok sa Staten Island . Durante kan panahon na idto, apuera sa pagsurat asin pagtukdo, siya an nagmukna kan Kitchen Table: Women of Color Press . <ref>{{cite web|title=Audre Lorde Residence|url=https://www.nyclgbtsites.org/site/audre-lorde-residence/|publisher=NYC LGBT Historic Sites Project|access-date=April 19, 2018|archive-date=November 6, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191106172140/https://www.nyclgbtsites.org/site/audre-lorde-residence/|url-status=live}}</ref>
Kan 1977, si Lorde nagin asosado kan Women's Institute for Freedom of the Press (WIFP). <ref>{{cite web|url=http://www.wifp.org/who-we-are/associates/|title=Associates {{!}} The Women's Institute for Freedom of the Press|website=www.wifp.org|access-date=June 21, 2017|archive-date=March 27, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190327102342/http://www.wifp.org/who-we-are/associates/|url-status=live}}</ref> An WIFP sarong Amerikanong nonprofit na organisasyon sa pagpublikar. An organisasyon nagtatrabaho tanganing dagdagan an komunikasyon sa pag-ultanan kan mga kababaihan asin ikonektar an publiko sa mga porma nin media na nakabase sa mga kababaihan.
Si Lorde nagtukdo sa Departamento nin Edukasyon sa Lehman College poon 1969 abot 1970, <ref>{{cite web|url=http://www.encyclopedia.com/women/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/lorde-audre-1934-1992|title=Lorde, Audre (1934–1992)|last=Morehouse|first=Susan Perry|year=2002|website=Encyclopedia.com|access-date=October 28, 2017|archive-date=October 29, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171029012549/http://www.encyclopedia.com/women/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/lorde-audre-1934-1992|url-status=live}}</ref> dangan bilang sarong propesor nin Ingles sa John Jay College of Criminal Justice (parte kan City University of New York, CUNY) poon 1970 abot 1981. Duman, nakipaglaban siya para sa pagmukna nin sarong departamento nin pag-adal sa mga itom . <ref>{{cite web|title=Justice Matters|url=http://www.jjay.cuny.edu/sites/default/files/News/Justice_Matters_50.pdf|publisher=John Jay College of Criminal Justice|access-date=March 18, 2017|page=10|year=2015|archive-date=October 27, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181027084806/http://www.jjay.cuny.edu/sites/default/files/News/Justice_Matters_50.pdf|url-status=live}}</ref> Kan 1981, nagtukdo siya sa saiyang alma mater, Hunter College (CUNY man), bilang an midbid na Thomas Hunter chair. <ref>{{Cite book|title=Notable American Women: A Biographical Dictionary Completing the Twentieth Century, Volume 5|last=Cook|first=Blanche Wiesen|last2=Coss|first2=Claire M.|date=2004|publisher=Harvard University Press|editor-last=Ware|editor-first=Susan|location=Cambridge, MA|page=395|chapter=Lorde, Audre}}</ref> Bilang sarong babaeng Itom na bakla, siya sarong tagaluwas sa sarong larangan na dominado nin mga lalaking puti asin an saiyang mga eksperyensya sa kapalibutan na ini hararom na nakaimpluwensya sa saiyang trabaho. An mga bagong larangan arog kan mga pag-aadal sa mga Aprikanong Amerikano asin mga pag-aadal sa mga babae nagpauswag kan mga topiko na pigtutukar kan mga iskolar asin nakakua nin atensyon sa mga grupo na dati bihirang pag-olayan. Sa bagong makuang akademikong kapalibutan na ini, si Lorde na-inspirar na bako sanang magsurat nin rawitdawit kundi pati na mga essay asin artikulo manungod sa mga pag-aadal na queer, peminista, asin Aprikanong Amerikano. <ref name=":32">{{Cite web|last=New-York Historical Society|date=October 28, 2024|title=Life Story: Audre Lorde (1934-1992)|url=https://wams.nyhistory.org/end-of-the-twentieth-century/a-conservative-turn/audre-lorde/#resource|website=Women and the American Story|access-date=February 4, 2025|archive-date=February 21, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250221052747/https://wams.nyhistory.org/end-of-the-twentieth-century/a-conservative-turn/audre-lorde/#resource|dead-url=yes}}</ref>
== Personal na buhay ==
Kan 1962, si Lorde nagpakasal sa abogado na si Edwin Rollins, na sarong puti, bakla. Si Audre nabubuhay na nin hayag bilang sarong tomboy poon pa kan kolehiyo, alagad huli sa diskriminasyon sa LGBTQ+, pareho sindang nagdesisyon na magdanay na nakasara. Si Audre asin Edwin nagdanay na bukas an relasyon, na nagtutugot sa lambang saro na magkaigwa nin relasyon na pareho an sekso. <ref name=":33">{{Cite web|last=New-York Historical Society|date=October 28, 2024|title=Life Story: Audre Lorde (1934-1992)|url=https://wams.nyhistory.org/end-of-the-twentieth-century/a-conservative-turn/audre-lorde/#resource|website=Women and the American Story|access-date=February 4, 2025|archive-date=February 21, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250221052747/https://wams.nyhistory.org/end-of-the-twentieth-century/a-conservative-turn/audre-lorde/#resource|dead-url=yes}}</ref> Siya asin si Rollins nagdiborsyo kan 1970 pagkatapos na magkaigwa nin duwang aki, si Elizabeth asin Jonathan. Kan 1966, si Lorde nagin head librarian sa Town School Library sa Siyudad nin Nueva York, kun saen siya nagdanay sagkod 1968. <ref name="Kulii3">{{cite web|last=Kulii|first=Beverly Threatt|title=Audre Lorde's Life and Career|url=http://www.english.illinois.edu/maps/poets/g_l/lorde/life.htm|work=University of Illinois Department of English website|publisher=University of Illinois at Urbana-Champaign|access-date=March 8, 2013|author2=Ann E. Reuman|author3=Ann Trapasso|archive-date=November 21, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151121211926/http://www.english.illinois.edu/maps/poets/g_l/lorde/life.htm|url-status=live}}</ref>
Durante kan saiyang panahon sa Mississippi kan 1968, namidbid niya si Frances Clayton, sarong puting tomboy asin propesor nin sikolohiya na nagin saiyang romantikong kapadis sagkod 1989. An saindang relasyon nagpadagos sa natatada pang buhay ni Lorde, asin sinda nabuhay nin hayag bilang sarong mag-agom na tomboy. <ref name="de_Veaux">{{Cite book|title=A Biography of Audre Lorde|last=De Veaux|first=Alexis|publisher=W.W. Norton & Co.|year=2004|isbn=978-0-393-32935-3|pages=174–175}}</ref>
Si Lorde halipot na panahon na nagkaigwa nin romantikong relasyon sa eskultor asin pintor na si Mildred Thompson pagkatapos na manompongan siya sa Nigeria sa Ikaduwang Kinaban na Black and African Festival of Arts and Culture ( FESTAC 77 ). An duwa imbuelto kan panahon na si Thompson nag-eerok sa Washington, DC <ref name="de_Veaux2">{{Cite book|title=A Biography of Audre Lorde|last=De Veaux|first=Alexis|publisher=W.W. Norton & Co.|year=2004|isbn=978-0-393-32935-3|pages=174–175}}</ref>
Si Lorde asin an saiyang kapadis sa buhay, an itom na peministang si Dr. Gloria Joseph, magkaibanan na nag-erok sa ginikanan na daga ni Joseph na St. Croix . Si Lorde asin Joseph naghihiling poon pa kan 1981 , asin pagkatapos kan pag-diagnose kan kanser sa atay ni Lorde, opisyal niyang binayaan si Clayton para ki Joseph, na nagbalyo sa St. Croix kan 1986. An mag-agom nagdanay na magkaibanan sagkod sa pagkagadan ni Lorde. Magkaibanan sindang nagmukna nin nagkapirang organisasyon arog kan Che Lumumba School for Truth, Women's Coalition of St. Croix, US Virgin Islands, Sisterhood in Support of Sisters in South Africa, asin Doc Loc Apiary. <ref>{{Cite news|url=http://www.thefeministwire.com/2014/02/feminists-love-gloria-joseph-ph-d/|title=Feminists We Love: Gloria I. Joseph, Ph.D. [VIDEO] – The Feminist Wire|accessdate=2025-02-04|archivedate=2018-03-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180314174257/http://www.thefeministwire.com/2014/02/feminists-love-gloria-joseph-ph-d/}}</ref>
== Mga Onra ==
* 1979, 1983: MacDowell fellowship <ref>{{Cite web|url=https://www.macdowell.org/artists/audre-lorde|title=Audre Lorde - Artist|website=MacDowell|access-date=July 15, 2020|archive-date=July 15, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200715184829/https://www.macdowell.org/artists/audre-lorde|url-status=live}}</ref>
* 1991–1992: New York State Poet laureate . <ref name="New York2">{{cite web|title=New York|url=https://www.loc.gov/rr/main/poets/newyork.html|work=US State Poets Laureate|publisher=Library of Congress|access-date=May 8, 2012|archive-date=November 30, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181130130051/https://www.loc.gov/rr/main/poets/newyork.html|url-status=live}}</ref>
== Pamana ==
An Callen-Lorde Community Health Center, sarong organisasyon sa Siyudad nin Nueva York na nginaranan ki Michael Callen asin Lorde, dedikado sa pagtao nin medikal na pag-ataman sa salud sa populasyon kan LGBT kan siyudad na mayong pag-intindi sa kakayahan na magbayad. An Callen-Lorde iyo sana an sentro nin pangenot na pag-ataman sa Siyudad nin Nueva York na ginibo partikularmente tanganing magserbi sa komunidad nin LGBT. <ref>{{cite web|url=https://callen-lorde.org/about/|title=About Us|website=Callen-lorde.org|access-date=June 8, 2019|archive-date=June 8, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190608001847/https://callen-lorde.org/about/|url-status=live}}</ref>
An Audre Lorde Project, na itinogdas kan 1994, sarong organisasyon na nakabase sa Brooklyn para sa mga LGBT na kolor. An organisasyon nagkokonsentrar sa pag-organisar kan komunidad asin radikal na bakong madahas na aktibismo sa palibot kan mga progresibong isyu sa laog kan Siyudad nin Nueva York, orog na an may relasyon sa mga komunidad nin LGBT, aktibismo sa AIDS asin HIV, aktibismo na pro-imigrante, reporma sa bilanggoan, asin pag-organisar sa mga hobenes na kolor. <ref name="About the Audre Lorde Project2">{{Cite web|url=https://alp.org/about|title=About ALP|date=November 6, 2007|website=The Audre Lorde Project|access-date=October 24, 2018|archive-date=February 13, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190213064152/https://alp.org/about|url-status=live}}</ref>
== Mga gibo ==
=== Mga Libro nin Rawitdawit ===
* {{Cite book|title=The First Cities|publisher=Poets Press|year=1968|location=New York City|oclc=12420176}}
* {{Cite book|title=Cables to Rage|publisher=Paul Breman|year=1970|location=London|oclc=18047271}}
* {{Cite book|title=From a Land Where Other People Live|publisher=Broadside Press|year=1973|isbn=978-0-910296-97-7|location=Detroit}}
* {{Cite book|title=New York Head Shop and Museum|publisher=Broadside Press|year=1974|isbn=978-0-910296-34-2|location=Detroit}}
* {{Cite book|title=Coal|title-link=Coal (Lorde)|publisher=W. W. Norton Publishing|year=1976|isbn=978-0-393-04446-1|location=New York}}
* {{Cite book|title=Between Our Selves|publisher=Eidolon Editions|year=1976|location=Point Reyes, California|oclc=2976713}}
* {{Cite book|title=Hanging Fire|year=1978}}
* {{Cite book|url=https://archive.org/details/blackunicornpoem00lord|title=The Black Unicorn|publisher=W. W. Norton Publishing|year=1978|isbn=978-0-393-31237-9|location=New York|url-access=registration}}
* {{Cite book|url=https://archive.org/details/chosenpoemsoldne00lord|title=Chosen Poems: Old and New|publisher=W. W. Norton Publishing|year=1982|isbn=978-0-393-30017-8|location=New York}}
* {{Cite book|url=https://archive.org/details/ourdeadbehindusp00lord|title=Our Dead Behind Us|publisher=W. W. Norton Publishing|year=1986|isbn=978-0-393-30327-8|location=New York|url-access=registration}}
* {{Cite book|title=The Marvelous Arithmetics of Distance: Poems 1987–1992|publisher=W. W. Norton Publishing|year=1993|isbn=978-0-393-03513-1|location=New York}}
* {{Cite book|title=The Collected Poems of Audre Lorde|title-link=The Collected Poems of Audre Lorde|publisher=W. W. Norton Publishing|year=1997|isbn=9780393040906}}{{Efn|"Collected here for the first time are more than three hundred poems from one of this country's major and most influential poets, representing the complete oeuvre of Audre Lorde's poetry."}}
* {{Cite book|title=Your Silence Will Not Protect You : Essays and Poems|title-link=Your Silence Will Not Protect You|publisher=Silver Press|year=2017|isbn=9780995716223}}{{Efn|All 13 essays found herein are also found within "Sister Outsider: Essays and Speeches".}}
=== Mga Libro sa Prosa ===
* {{Cite book|title=The Cancer Journals|title-link=The Cancer Journals|publisher=[[Aunt Lute Books]]|year=1980|isbn=978-1-879960-73-2|location=San Francisco}}
* {{Cite book|title=Uses of the Erotic: the erotic as power|title-link=The Erotic|publisher=Kore Press|year=1981|isbn=978-1-888553-10-9|location=Tucson, Arizona}}{{Efn|Also published within "Sister Outsider: Essays and Speeches".}}
* {{Cite book|title=Zami: A New Spelling of My Name|title-link=Zami: A New Spelling of My Name|publisher=The Crossing Press|year=1983|isbn=978-0-89594-122-0|location=Trumansburg, New York}}
* {{Cite book|url=https://archive.org/details/sisteroutsideres00lord|title=Sister Outsider: Essays and Speeches|publisher=The Crossing Press|year=1984|isbn=978-0-89594-141-1|location=Trumansburg, New York}} (reissued 2007)
* {{Cite book|url=https://archive.org/details/burstoflightessa00lord|title=A Burst of Light and Other Essays|publisher=[[Firebrand Books]]|year=1988|isbn=978-0-932379-39-9|location=Ithaca, New York}}
* {{Cite book|title=I Am Your Sister: Collected and Unpublished Writings of Audre Lorde|publisher=Oxford University Press|year=2009|isbn=978-0-19-534148-5|location=Oxford New York}}
=== Mga Interbyu ===
* "Interbyu ki Audre Lorde", sa ''Against Sadomasochism: Sarong Radikal na Feministang Pag-analisar'', ed. Robin Ruth Linden (East Palo Alto, Calif.: Frog in the Well, 1982.), pp. 66–71{{ISBN|0-9603628-3-5}} ,
=== Mga pelikula sa biograpiya ===
* [http://www.pbs.org/pov/alitanyforsurvival/film-description/ ''Sarong Litanya para sa Kaligtasan: An Buhay asin Gibo ni Audre Lorde (1995)''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181002220056/http://www.pbs.org/pov/alitanyforsurvival/film-description/ |date=2018-10-02 }} . Dokumentaryo ni Michelle Parkeson.
* [https://web.archive.org/web/20060621234514/http://www.jenniferabod.com/video.htm ''An Gilid kan mga Laban kan Lambang Saro: An Bisyon ni Audre Lorde'' (2002)] . Dokumentaryo ni Jennifer Abod.
* [http://www.audrelorde-theberlinyears.com/expose.html ''Audre Lorde – An mga Taon sa Berlin 1984 sagkod 1992'' (2012)] . Dokumentaryo ni Dagmar Schultz .
== Hilingon man ==
* [[:en:American_literature|American literature]]
* [[:en:Feminism_in_the_United_States|Feminism in the United States]]
* [[:en:List_of_poets_portraying_sexual_relations_between_women|List of poets portraying sexual relations between women]]
* [[:en:Black_feminism|Black feminism]]
* [[:en:Intersectionality|Intersectionality]]
* [[:en:Afrocentrism|Afrocentrism]]
== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]
b00cxyqf2x4zcw9nty25kcbsuy9nbb8
Catherine Breillat
0
50661
307651
282521
2026-07-25T22:48:10Z
InternetArchiveBot
17127
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
307651
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Catherine Breillat|image={{#Property:P18}}|caption=Breillat in 2023|birth_date={{Birth date and age|1948|07|13|df=yes}}|birth_place=[[Bressuire]], [[Deux-Sèvres]], France|occupation=[[Film director]], [[screenwriter]], [[novelist]]|website=}}Si '''Catherine Breillat''' ( ; namundag kan 13 Hulyo 1948) sarong Pranses na paragibo nin pelikula, nobelista asin propesor nin auteur cinema sa European Graduate School .
== Buhay asin karera ==
Si Breillat namundag sa Bressuire, Deux-Sèvres, alagad nagdakula sa Niort . Nagdesisyon siyang magin parasurat asin direktor sa edad na dose pagkatapos na hilingon ''an Sawdust and Tinsel'' ni Ingmar Bergman, sa pagtubod na nakua niya an saiyang "fictional body" sa karakter ni Harriet Andersson, si Anna.
Nagpoon siya kan saiyang karera pagkatapos mag-adal nin pag-arte sa "Studio d'Entraînement de l'Acteur" ni Yves Furet sa Paris kaiba an saiyang tugang na babae, an aktres na si Marie-Hélène Breillat (namundag kan 2 Hunyo 1947) kan 1967. An saiyang nobela, ''l'Homme facile'' ( ''Sarong Tawo para sa Naghapot'' ), ipinublikar kan siya 17 anyos. Ipinagbawal ini kan gobyerno Pranses para sa mga parabasa na mayo pang 18 anyos. Sarong pelikula na base sa nobela an ginibo dai nahaloy pagkatapos kan publikasyon kan libro, asin nakaresibe nin rating na R. An prodyuser nabangkrap asin an distributor na si Artedis nagbara sa komersyal na pagluwas kan pelikula sa laog nin beynte anyos. <ref>{{cite web|url=http://www.liberation.fr/culture/0101278980-breillat-veut-racheter-son-film-pierre-richard-muller-d-artedis-en-possede-les-droits-une-vraie-jeune-fille-1976-de-catherine-breillat-avec-charlotte-alexandra-hiram-keller-bruno-balp-rita-meiden-geor|title=Breillat veut racheter son film. Pierre-Richard Muller d'Artédis en possède les droits. Une vraie jeune fille (1976) de Catherine Breillat, avec Charlotte Alexandra, Hiram Keller, Bruno Balp, Rita Meiden, Georges Gueret (musique de Mort Shuman sur des paroles de Catherine Breillat); 1h30. - Libération|publisher=Liberation.fr|date=28 April 1999|access-date=15 July 2014}}</ref>
Si Breillat midbid sa mga pelikula na nakasentro sa sekswalidad, intimidad, iriwal sa kasarian, asin iriwal kan magturugang . Si Breillat nagin tema nin kontrobersiya huli sa saiyang malinaw na mga paglaladawan kan sekswalidad asin kadahasan. Pigpili niya an aktor sa pornograpiya na si Rocco Siffredi sa saiyang mga pelikula ''na Romance'' ( ''Romance X'', 1999) asin ''Anatomie de l'enfer'' ( ''Anatomy of Hell'', 2004). An saiyang mga nobela nagin mga pinakamabenta.
An saiyang obra na-asosyar sa cinéma du corps/cinema kan genre nin hawak . Sa sarong interbyu sa ''Senses of Cinema'', ilinadawan niya si David Cronenberg bilang saro pang paragibo nin pelikula na pigkokonsiderar niyang igwa nin kaparehong paagi sa sekswalidad sa pelikula. <ref>{{cite web|last=Murphy|first=Kevin|title=Hell's Angels: An Interview with Catherine Breillat on Anatomy of Hell|url=http://sensesofcinema.com/2005/on-recent-films-34/breillat_interview/|website=[[Senses of Cinema]]|access-date=6 July 2018|date=February 2005|archive-date=7 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180707010335/http://sensesofcinema.com/2005/on-recent-films-34/breillat_interview/|dead-url=yes}}</ref>
Dawa ngani si Breillat naggagamit kan kadaklan kan saiyang oras sa likod kan kamera, siya nag-arte sa nagkapirang pelikula. Nagdebut siya sa pelikula sa ''Last Tango in Paris'' (1972) ni Bernardo Bertolucci bilang si Mouchette, sarong paratahi, kaiba an saiyang tugang na babae na si Marie-Hélène Breillat.
Kan 2004, si Breillat nagkaigwa nin intracerebral hemorrhage, na nagcausa nin stroke na nakaparalisa kan saiyang walang tabay. Pakalihis nin limang bulan na naospital asin maluway na rehabilitasyon, luway-luway siyang nagbalik sa trabaho, na nagprodusir ''nin Une vieille maîtresse'' ( ''An Huring Among'' ) kan 2007. An pelikulang ini saro sa tolong pelikulang Pranses na opisyal na napili para sa Cannes Film Festival kan taon na idto.
Kan 2007, namidbid ni Breillat an bantog na paradaya na si Christophe Rocancourt, asin inalok siya nin sarong pangenot na papel sa sarong pelikula na saiyang planong gibohon, base sa saiyang sadiring nobelang ''Bad Love'', asin pinagbidahan ni Naomi Campbell . <ref>{{Cite news|title=Catherine Breillat: 'All true artists are hated'|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/starsandstories/3672302/Catherine-BreillatAll-true-artists-are-hated.html}}</ref> Dai nahaloy, tinawan niya ini [[Euro|nin €]] 25,000 tanganing magsurat nin sarong iskrip na may titulong ''La vie amoureuse de Christophe Rocancourt'' ( ''An Buhay nin Pagkamoot ni Christophe Rocancourt'' ), asin sa laog kan suminunod na taon asin kabangang taon, tinawan siya nin mga pautang na nagkakantidad nin dagdag na €678,000. <ref name="Figaro">{{Cite news|title=Christophe Raconcourt sort de prison et prépare un livre|url=http://www.lefigaro.fr/actualite-france/2012/02/17/01016-20120217ARTFIG00667-huit-mois-de-prison-ferme-pour-rocancourt.php}}</ref> Kan 2009, sarong libro na isinurat ni Breillat an ipinublikar, kun saen siya nag-alegar na inaprobetsaran ni Rocancourt an saiyang nabawasan na kapasidad nin isip, mantang siya nag-uumay pa sa saiyang stroke. <ref>{{cite web|last=Groves|first=Don|title=Breillat's new twist on Sleeping Beauty|url=http://www.sbs.com.au/films/blog-articles/120022/breillat-s-new-twist-on-sleeping-beauty|website=[[Special Broadcasting Service|SBS]]|access-date=15 January 2013|date=9 August 2010|archive-date=19 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130419195417/http://www.sbs.com.au/films/blog-articles/120022/breillat-s-new-twist-on-sleeping-beauty|url-status=dead}}</ref> An libro may titulong ''Abus de faiblesse'', sarong legal na termino sa Pranses na parati pigtatradusir bilang "pag-abuso sa kaluyahan". <ref>{{cite web|last=Roxo|first=Alexandra|title=A Conversation with Catherine Breillat (THE SLEEPING BEAUTY)|url=http://www.hammertonail.com/interviews/a-conversation-with-catherine-breillat-the-sleeping-beauty/|website=Hammer to Nail|access-date=15 January 2013|date=7 July 2011}}</ref> Kan 2012, si Rocancourt nasentensiahan nin ''abus de faiblesse'' huli sa pagkua kan kwarta ni Breillat, asin nasentensiyahan na mapreso.
Kan Setyembre 2010, an ikaduwang pelikula ni Breillat na nakabase sa osipon, ''an La belle endormie'' ( ''Sleeping Beauty'' ), binuksan sa Orizzonti sidebar sa ika-67 na Venice Film Festival .
As of 2011[update], although Breillat had moved on to other projects, she still hoped to film ''Bad Love'', but had not yet been able to find financing to do so.<ref>{{cite web|last=Kohn|first=Eric|title='Sleeping Beauty' Director Catherine Breillat: 'To Be An Artist is To Be Alone.'|url=https://www.indiewire.com/article/interview_sleeping_beauty_director_catherine_breillat_to_be_an_artist_is_to|website=[[IndieWire|Indiewire]]|publisher=SnagFilms|access-date=15 January 2013|date=6 July 2011}}</ref> However, a film adaptation of her book ''[[Abuse of Weakness|Abus de faiblesse]]'', directed by Breillat and starring [[Isabelle Huppert]], began production in 2012, and was screened at the [[2013 Toronto International Film Festival]].<ref>{{Cite news|title=Breillat to helm 'Abus de faiblesse'|url=https://variety.com/2012/film/news/breillat-to-helm-abus-de-faiblesse-1118048516/}}</ref><ref>{{cite web|last=Kolesnikov-Jessop|first=Sonia|title=Isabelle Huppert Hopes to Work With More Asian Film Directors|url=http://encn.blouinartinfo.com/news/story/847645/isabelle-huppert-hopes-to-work-with-more-asian-film-directors|website=[[Louise Blouin Media|ARTINFO]]|publisher=Louise Blouin Media|access-date=15 January 2013|date=12 December 2012}}{{Dead link|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Narisa na "si Breillat nagdadanay na komitido sa halawig na pagkua, partikularmente sa mga eksena nin sekswal na negosasyon, sarong teknika na nagpapahiling kan birtuosidad kan saiyang mga paratugtog siring man nagduduon kan politikal asin pilosopikal na mga elemento kan sekso. Sa parehong ''Fat Girl'' asin ''Romance'', halimbawa, an mga pangenot na eksena nin sekso igwa nin mga kuha na minaabot nin labing pitong minuto." <ref>{{Cite book|title=Sexually Explicit French Cinema: Genre, Gender, and Sex|last=Conway|first=Kelley|date=27 January 2015|publisher=[[John Wiley & Sons]]|isbn=9781444338997|pages=461–480}}</ref>
Kan 2018, si Breillat naggibo nin kontrobersyal na mga pahayag ki Asia Argento, na nagbida sa 2007's ''The Last Mistress'', na inaapod si Argento na sarong "traydor" huli sa pag-akusar ki Harvey Weinstein nin sekswal na pang-aabuso. <ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2018/03/asia-argento-catherine-breillat-heated-exchange-1202356005/|title=Actress Asia Argento, Director Catherine Breillat Trade Barbs In Heated Exchange|first=Andreas|last=Wiseman|date=30 March 2018}}</ref>
== Mga komun na tema sa mga pelikula ni Breillat ==
Sa paagi kan pelikula, pigprobaran ni Breillat na tawan giraray nin kahulugan an naratibo kan babae sa sinehan sa paagi nin pagpapahiling nin mga karakter na babae na nag-aagi nin kaparehong mga eksperyensya kan saindang mga katimbang na lalaki. Kadaklan sa mga pelikula ni Breillat nag-eeksplorar kan transisyon sa pag-ultanan kan pagkadaraga asin pagkaadulto. An mga babae sa saiyang mga pelikula naghihingoang makadulag sa saindang pagkahoben sa paagi nin paghanap nin pagkaindibidwal. Igwa nin dai sinasabing pagsilensio sa sosyedad para sa mga daragita na itago an saindang sekswalidad asin mga kamawotan apwera sana kun direktang kinomprontar manongod sa sainda. Si Breillat nagtatao nin sarong plataporma tanganing pag-olayan an kaogmahan kan babae asin sekswal na responsibilidad sa paagi nin pagbuyagyag kan mga sosyal asin sekswal na mga iriwal sa mga tema kan saiyang mga pelikula.
== Mga alegasyon nin sekswal na salang gawe-gawe ==
Kan Agosto 2024 an aktres na si Caroline Ducey, sa sarong interbyu sa ''Nouvel Obs'' newsmagazine, inakusaran si Breillat na nagdirehir sa mga lalaking aktor na maggibo nin mga dai pig-aarog na mga akto sa sekso saiya tumang sa saiyang kagustuhan sa panahon kan paggibo kan Romance . <ref>{{cite web|url=https://www.nouvelobs.com/culture/20240828.OBS92876/si-je-t-avais-dit-qu-il-y-avait-rocco-tu-l-aurais-fait-ce-film-romance-quand-un-tournage-vire-au-cauchemar.html|title=Si je t'avais dit qu'il y avait Rocco, tu l'aurais fait ce film ? « Romance », quand un tournage vire au cauchemar|newspaper=[[Le Nouvel Obs]]|date=28 August 2024}}</ref> An mga alegasyon ilinadawan nin mas detalyado sa memoir ni Ducey, ''La Prédation (nom féminin)'' [ ''"Predation: Feminine Noun"'' ]. <ref>{{cite web|url=https://www.albin-michel.fr/la-predation-nom-feminin-9782226493071|title=Éditions Albin Michel webpage|date=28 August 2024}}</ref> Susog ki Ducey, hinagad ni Breillat na an saiyang coactor, si François Berléand, gamit an saiyang mga moro maglaog saiya sa kamera; Si Ducey asin Berléand nagtarabangan nin matrayumpo tanganing i-simulate an eksena na dai aram ni Breillat. Sinabi ni Ducey na an aktor na si Reza Habouhossein kan huri oral na naglaog saiya sa sarong eksena nin cunnilingus sa pagboot ni Breillat, sa ibong kan saiyang pakimaherak sa direktor na "dai ako piriton na gibohon an mga bagay na habo kong gibohon." Si Ducey kan panahon na idto dai aram kun ano an kahulugan kan "cunnilingus" o na igwa nin mga sekswal na gawi na arog kaini. <ref>{{cite web|url=https://www.closermag.fr/people/reza-ma-fait-un-cunilingus-caroline-ducey-victime-dun-viol-en-plein-tournage-francois-berleand-la-soutient-3470660|title="Reza m'a fait un cunnilingus" : Caroline Ducey victime d'un viol en plein tournage ? François Berléand la soutient|date=28 August 2024}}</ref> Sa sarong naenot na imbestigasyon kan IndieWire, sinabi ni Ducey sa peryodista na nakaya niyang olangon an aktor na maglaog saiya. <ref name="indiewire.com2">{{cite web|url=https://www.indiewire.com/features/general/catherine-breillat-romance-caroline-ducey-1234698898/|title=Catherine Breillat Says 'Actors Are Prostitutes' as Her 'Romance' Star Confronts the Scene That Went Too Far|date=14 February 2022}}</ref> Si Breillat, sa ibong na lado, sa pakikipag-olay sa peryodista kan Indiewire nagsasabi na siya nagplano na an pelikula i-shoot na may mga dai pig-simulate na mga eksena sa sekso poon pa sa kapinunan asin an gabos na nakabasa kan labi-labing hayag na iskrip, kaiba si Ducey, nakakaaram kun anong klaseng pelikula siya nagbabalak na gibohon. <ref name="indiewire.com3">{{cite web|url=https://www.indiewire.com/features/general/catherine-breillat-romance-caroline-ducey-1234698898/|title=Catherine Breillat Says 'Actors Are Prostitutes' as Her 'Romance' Star Confronts the Scene That Went Too Far|date=14 February 2022}}</ref>
Pinahimutikan ni Breillat an mga alegasyon, na inaakusaran si Ducey na "delusional" asin pig-anunsyo an saiyang intensyon na magsangat nin kaso laban sa aktres huli sa panraraot. <ref>{{cite web|url=https://www.francetvinfo.fr/societe/harcelement-sexuel/la-comedienne-caroline-ducey-affirme-avoir-ete-victime-d-un-viol-pendant-le-tournage-du-film-romance-de-catherine-breillat_6748348.html|title=La comédienne Caroline Ducey affirme avoir été victime d'un viol pendant le tournage du film "Romance" de Catherine Breillat|newspaper=[[France Info]]|date=28 August 2024}}</ref>
== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]
j2fi7ks0268nbbse6hu2e8qhvdbpmo8
Claire Denis
0
50662
307657
282330
2026-07-26T00:27:12Z
InternetArchiveBot
17127
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
307657
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Claire Denis|image=Claire Denis at Berlinale 2022.jpg|landscape=yes|caption=Denis in 2022|birth_date={{birth date and age|1946|4|21|df=y}}|birth_place=Paris, France|alma_mater=[[Institut des hautes études cinématographiques|IDHEC]]|occupation=Director, writer, professor}}Si '''Claire Denis''' ( /d ə ˈ n iː / ; ; namundag kan 21 Abril 1946) sarong Pranses na direktor asin parasurat nin senaryo sa pelikula. An saiyang tampok na pelikula ''na Beau Travail'' (1999) inapod na saro sa pinakadakulang pelikula kan mga taon 1990 asin sa gabos na panahon. <ref>{{Cite news|title=The Best Films Of The Decade (2000-2009) {{!}} #9 Beau Travail/ 35 Shots Of Rum|last=twhalliii}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.indiewire.com/2019/02/female-directors-best-movies-directed-by-women-1202045399/|title=The 100 All-Time Greatest Films Directed by Women|last1=Sharf|first1=Christian Blauvelt, Eric Kohn, Anne Thompson, Kate Erbland, David Ehrlich, Chris O'Falt, Jude Dry, Tom Brueggemann, Bill Desowitz, Tambay Obenson, Michael Nordine, Zack|last2=Blauvelt|first2=Christian|date=2019-02-26|website=IndieWire|language=en|access-date=2019-03-11|last3=Kohn|first3=Eric|last4=Thompson|first4=Anne|last5=Erbland|first5=Kate|last6=Ehrlich|first6=David|last7=O'Falt|first7=Chris|last8=Dry|first8=Jude|last9=Brueggemann|first9=Tom}}</ref> <ref>{{cite web|title=The Greatest Films of All Time|url=https://www.bfi.org.uk/sight-and-sound/greatest-films-all-time|website=BFI|access-date=8 December 2022}}</ref> An iba pang mga aklamadong obra kabali an ''Trouble Every Day'' (2001), ''35 Shots of Rum'' (2008), ''White Material'' (2009), ''High Life'' (2018) asin ''Both Sides of the Blade'' (2022), an huri kaini iyo an nagtao saiya kan Silver Bear para sa Pinakamahusay na Direktor sa Berlin International Film Festival . <ref>{{Cite web|last=Grater|first=Tom|date=16 February 2022|title=Berlin Film Festival Awards: 'Alcarràs' Wins Golden Bear, Claire Denis Named Best Director|url=https://deadline.com/2022/02/berlin-film-festival-2022-award-winners-list-1234934923/|access-date=19 February 2022|website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> Para sa saiyang pelikula ''na Stars at Noon'' (2022), si Denis nakipagkumpetensya para sa Palme d'Or sa 2022 Cannes Film Festival . Nanggana siya kan Grand Prix, na pighiras an premyo sa pelikula ni Lukas Dhont ''na Close'' . <ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2022/05/cannes-film-festival-2022-winners-full-list-1235035036/|title=Cannes Film Festival: Ruben Ostlund Wins Second Palme D'Or With 'Triangle Of Sadness' – Full List|website=[[Deadline Hollywood|Deadline]]|first=Nancy|last=Tartaglione|date=28 May 2022|accessdate=28 May 2022}}</ref>
An saiyang obra nag-atubang sa mga tema kan kolonyal asin post-kolonyal [[Aprikang Solnopan|na Solnopan na Aprika]], siring man sa mga isyu sa modernong Pransya, asin padagos na nakakaimpluwensya sa identidad sinematikong Europeo. <ref>{{cite web|url=http://filmmuseum.at/jart/prj3/filmmuseum/main.jart?rel=de&content-id=1216720898687&schienen_id=1491296807199|title=Film Museum - Claire Denis}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Los Angeles Times Staff|date=2022-07-08|title=Our critic's guide to the singular — and underrated — Claire Denis|url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/tv/claire-denis-maggie-hulu-kotaro-lives-alone-dan-bucatinsky-who-do-you-think-you-are|access-date=2023-01-01|website=Los Angeles Times|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2019-06-10|title=Streaming: homage to Claire Denis|url=http://www.theguardian.com/film/2019/jun/10/streaming-and-dvds-homage-to-claire-denis|access-date=2023-01-01|website=the Guardian|language=en}}</ref>
== Amay na buhay ==
Si Denis namundag kan 21 Abril 1946 <ref>{{cite web|date=9 July 2013|title=Claire Denis|url=http://www.lesgensducinema.com/affiche_acteur.php?mots=Claire+Denis&nom_acteur=DENIS%20Claire&ident=10587&debut=0&record=0&from=ok|access-date=19 February 2014|website=Les Gens du Cinéma|language=fr}}</ref> sa Paris, <ref>{{Cite web|date=2010-07-08|title=David Thomson on Claire Denis|url=http://www.theguardian.com/film/2010/jul/08/claire-denis-david-thomson|access-date=2023-01-01|website=the Guardian|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Claire Denis|url=https://www.tvguide.com/celebrities/claire-denis/credits/3000259752/|access-date=2023-01-01|website=TVGuide.com}}</ref> alagad nagdakula sa kolonyal na Pranses na Aprika, kun saen an saiyang ama sarong sibil na lingkod, na nag-eerok sa [[Burkina Faso]], [[Kameron|Cameroon]], Pranses na Somaliland, asin [[Senegal]] . An saiyang pagkaaki ginamit sa pag-istar sa Solnopan na Aprika kaiba an saiyang mga magurang asin an saiyang nguhod na tugang na babae an nagkolor kan saiyang pananaw sa nagkapirang isyung politikal. Sinabihan sinda kan saindang ama na an katalingkasan sa Pransia magigin marahay na bagay para sa mga kolonyang ini. <ref>{{Cite web|title=Claire Denis|url=https://egs.edu/biography/claire-denis/|access-date=2021-04-15|website=The European Graduate School|language=en-US}}</ref> An saiyang pagpadakula sarong makusog na impluwensya sa saiyang mga pelikula, na nag-atubang sa kolonyalismo asin post-kolonyalismo sa Aprika. <ref>Beugnet, Martine (2004). ''Claire Denis'', p. 8. Manchester University Press, Manchester and New York. {{ISBN|0-7190-6481-3}}.</ref> An saiyang ama nagbabalyo kaiba an pamilya kada duwang taon huli ta gusto niyang makanuod an mga aki manungod sa heograpiya.
Mantang nagdadakula sa Solnopan na Aprika, si Denis dati nagheheling nin luma asin naraot nang mga kopya nin mga pelikula sa guerra na ipinadara hale sa Estados Unidos. Kan siya tin-edyer pa, mahilig siyang magbasa. Sa pagkumpleto kan kinakaipuhan na materyales mantang nasa eskwelahan, sa banggi pigbabasa niya an mga istoryang detektib kan saiyang ina. <ref name="senses">{{Cite news|url=http://www.sensesofcinema.com/2002/23/denis_interview/|title=Claire Denis: An Interview|accessdate=2025-02-05|archivedate=2006-10-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061018081600/http://www.sensesofcinema.com/contents/02/23/denis_interview.html}}</ref> Sa edad na 12, si Denis nadiskobre na may polio asin nagbalik sa Pransia tanganing magpabolong. Nag-istar siya sa Sceaux, sarong suburb kan Paris, sa natatada niyang mga taon nin pagkatinedyer. <ref>{{Cite web|title=Chocolat (1988; Dir. Claire Denis) Film Guide & Resources|url=https://web.cocc.edu/cagatucci/classes/hum211/CoursePack/Chocolat.htm|access-date=2021-04-15|website=web.cocc.edu}}</ref> Durante kan saiyang panahon sa Pransia, namatean niang bako siang angay na mag-istar sa Pransia. Siya nag-adal para sa sarong buhay sa Aprika, asin namatean na biyong iba sa gabos na nakapalibot saiya. <ref>{{Cite news|title=Claire Denis Talks to Barry Jenkins About Director Anxiety and Expectations|language=en-US|url=https://www.nytimes.com/2019/04/16/movies/claire-denis-barry-jenkins.html}}</ref>
Kan 1969, si Denis nagpakasal sa sarong retratista na nabisto niya sa edad na 15, pagkatapos na makua bilang saiyang katabang. Huli sa komplikadong naturalesa kan pagkaigwa saiya sa saiyang pribadong buhay alagad bilang saiyang paratukdo, sinda nagdiborsyo dai nahaloy pagkatapos. <ref>{{Cite web|title=Interview: Claire Denis|url=https://www.filmcomment.com/article/claire-denis-interview/|access-date=2021-04-15|website=Film Comment|language=en}}</ref>
== Karera ==
Si Denis enot na nag-adal nin ekonomiya, alagad, sinabi niya, "Iyan biyong paggadan. An gabos na bagay nakapaanggot sako." <ref name="senses"/> Dangan nag-adal siya nin halipot na panahon nin mga tataramon sa Oriente asin naagom an sarong retratista na nag-enkaminar saiya na magpondo. Kan 1969 si Denis nag-adal sa IDHEC (L'Institut des hautes études cinématographiques – ngonyan La Fémis) sa pag-enkaminar kan saiyang agom. Sinabihan niya ini na kaipuhan niyang aramon kun ano an gusto niyang gibohon. Nagtapos siya sa IDHEC asin poon kan 2002 nagin nang propesor nin pelikula sa European Graduate School sa Saas-Fee, Switzerland. <ref name="egs2">{{cite web|url=http://www.egs.edu/faculty/claire-denis/biography/|title=Claire Denis Faculty Page at European Graduate School (Biography, bibliography and video lectures)|publisher=[[European Graduate School]]|access-date=27 October 2010|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20101024172728/http://www.egs.edu/faculty/claire-denis/biography/|archive-date=24 October 2010|df=dmy-all}}</ref>
Bago mag-aplay asin inako sa IDHEC, nagtrabaho siya bilang sarong intern sa Télé Niger. Pagkatapos sabihon sa gabos na gusto niyang mag-aplay sa IDHEC, sinabihan ninda siya, "dai, dai mo pagsayangon an saimong oras sa pag-adal, an kaipuhan mo sanang gibohon iyo an maggibo nin mga pelikula digdi sa samo".
Pagkatapos maggradwar kan 1971 asin kan panahon na ini nagdiborsyo, si Denis nagpoon na magtrabaho bilang katabang na direktor para sa kadakol na mga bantog na paragibo nin pelikula. Kabali sa mga pelikula na ini ''an Out 1'' ni Jacques Rivette (1971), ''an Sweet Movie'' ni Denis Dusan Makavejev (1974), ''an The Old Gun'' ni Robert Enrico (1974), ''an Sérail'' ni Eduardo de Gregorio (1976) asin ''an Hanna K.'' (1983) ni Costa-Gavras. Pagkatapos na manompongan si Wim Wenders, si Denis nagbyahe pasiring sa Estados Unidos tanganing magin katabang na direktor sa ''Paris, Texas'' (1984) asin ''Wings of Desire'' (1987). Sinabi ni Wenders, "Si Claire labi pa sa andam na maggibo kan saiyang sadiring mga pelikula. Sayang sana kun pabayaan siyang magpadagos sa pagtrabaho bilang sarong katabang na direktor". Sa pakikipagtrabaho sa kadakol na mga direktor, narealisar ni Denis na gusto niyang gumibo nin sadiring mga pelikula tanganing magkaigwa nin mas dakulang independensya asin pagsasadiri sa saiyang trabaho. <ref name=":0">{{Cite book|url=https://www.jstor.org/stable/j.ctv1r1nr10|title=Trouble Every Day|last=Robertson|first=Kate|date=2021|publisher=Liverpool University Press|isbn=978-1-80085-924-1|doi=10.2307/j.ctv1r1nr10.5|jstor=j.ctv1r1nr10}}</ref>
An debut sa tampok na pelikula ni Denis, ''an Chocolat'' (1988), sarong semi-autobiograpikong paghorop-horop manungod sa sarong babaeng Pranses na naghohorop-horop kan saiyang pagkaaki sa Cameroon asin an saiyang relasyon sa surugoon kan saiyang pamilya na Aprikano. Mantang ginigibo ini, si Denis nagpoon na makipagtabangan ki Jean-Pol Fargeau bilang sarong co-writer. Nagtatrabaho pa man giraray sindang magkaibanan. ''An Chocolat'' nominado para sa Palme d'Or sa Cannes asin pig-omaw kan mga kritiko asin mga paradalan bilang sarong pambihirang enot na pelikula.
An ikaduwang pelikula ni Denis, ''an Man No Run'' (1989), sarong dokumentaryo na nagsusunod sa sarong grupo nin mga musikerong taga-Cameroon, an Les Têtes Brulées, na naglilibot sa Pransia. Ibinilang ini na sarong pambihirang ikaduwang pagpili. An saiyang sunod na duwang pelikula na may naratibo iyo an ''No Fear, No Die'' ( ''S'en fout la mort'', 1990) asin ''I Can't Sleep'' ( ''J'ai pas sommeil'', 1994). An enot manungod sa ilegal na pakikipaglaban sa manok, asin an huri manungod sa sarong paragadan na paragadan nin mga gurang na babae, na inspirasyon nin sarong tunay na kaso. An saiyang sunod na pelikula, ''an Nénette et Boni'' (1996), nagtutulod sa relasyon kan sarong nasuhay na tugang na lalaki asin kan saiyang bakong maogmang bados na tugang na babae.
[[Ladawan:PER90110_(cropped).jpg|thumb| Denis kan 1991]]
An ikalima asin posibleng pinakabantog na pelikula ni Denis iyo ''an Beau Travail'' (1999). Ini manungod sa mga suldados sa French Foreign Legion sa Djibouti asin maluwag na nakabasar sa ''Billy Budd'' (1888) ni Herman Melville. ''An Beau Travail'' nag-aadal kan mga tema nin pagkalalaki asin pagkahumaling. An saiyang sunod na pelikula, ''an Trouble Every Day'' (2001), sarong sorpresa, sarong pelikula nin katakutan manungod sa sarong bagong kasal na mag-agom sa Paris mantang an agom na lalaki nagdadara sa sekswal na kanibalismo.
Sa masunod na anom na pelikula ni Denis, lima an nagkua sa mga dati nang teksto asin pelikula. ''An Biyernes na Banggi'' ( ''Vendredi soir'', 2002) manungod sa duwang estranghero na nag-iiribahan sa banggi bago an babae dapat na mag-istar sa saiyang presenteng namomotan. Kinua ini sa nobela ni Emmanuèle Bernheim na may parehong pangaran. ''An The Intruder'' ( ''L'Intrus'', 2004) nakabasar sa halipot na memoir ni Jean Luc Nancy manungod sa sarong lalaki na nag-ako nin transplant nin puso asin nakipag-ulay giraray sa saiyang aking lalaki. ''An 35 Shots of Rum'' ( ''35 rhums'', 2008) saro pa sa mga pinakabantog na pelikula ni Denis, manungod sa nagbabagong relasyon kan sarong ama asin aking babae. Ini inspirasyon kan pelikula ni Yasujirō Ozu ''na Late Spring'' (1949). An saiyang pelikula na ''Bastards'' ( ''Les Salauds'', 2013) nainspirar kan ''The Bad Sleep Well'' ( ''Warui yatsu hodo yoku nemuru'', 1960) ni Akira Kurosawa . ''An Let the Sunshine In'' ( ''Un beau soleil intérieur'' ) (2017) sarong romantikong komedya na inspirasyon kan ''A Lover's Discourse: Fragments'' (1977) ni Roland Barthes . Sa mga ini, an solamenteng pelikula na dai nakabasar sa dati nang teksto iyo an ''White Material'' (2009), na isinurat kaiba si Marie N'Diaye. Ini manungod sa sarong puting babaeng Pranses sa post-kolonyal na Aprika na nagdanay sa panahon nin nag-oorog na iriwal sibil.
== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
[[Kategorya:Pages with unreviewed translations]]
56j0n2cpxg0slyl9tob263y4p83kcm2
Ayako Fujitani
0
53728
307643
293235
2026-07-25T14:04:25Z
InternetArchiveBot
17127
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
307643
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Ayako Fujitani
| image =
| native_name = {{lang|ja|藤谷 文子}}
| birth_name = Ayako Faith Fujitani
| birth_date = {{Birth date and age|1979|12|07}}
| birth_place = [[Osaka]], Japan
| other_names = Ayako Seagal
| known_for =
| occupation = Actress, writer
| mother = Miyako Fujitani
| father = [[Steven Seagal]]
| spouse = {{marriage|[[Javier Gullón]]|2016}}
| children = 2
| height =
| years_active = 1995–present
}}
Si {{nihongo|'''Ayako Fujitani'''|藤谷 文子|Fujitani Ayako|namundag Desyembre 7, 1979}} iyo an sarong Haponesang aktres asin parasurat.<ref>{{cite news|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2009-mar-19-et-performance19-story.html|title=Ayako Fujitani|last=Ordona|first=Michael|date=March 19, 2009|newspaper=[[Los Angeles Times]]|access-date=September 26, 2011}}</ref> Nag-aakting siya asin nagsusurat sa Hapones asin Ingles.
==Kaamayi kan buhay==
Namundag si '''Ayako Faith Fujitani''' sa [[Osaka]], [[Japan]]. Siya an aki ni [[Steven Seagal]] sa saiyang enot na agom, [[Aikido|aikido master]] Miyako Fujitani. Nagbulagan an saiyang mga magurang kan siya nasa haros walong taon an edad. Uministar siya sa [[Los Angeles]] durante kan saiyang ''teenage years''.
==Karera==
===Acting===
Kaidtong 1995, ginibo ni Fujitani an saiyang sinematikong enot na pagpagiling sa publiko sa edad na 25 buminida sa cult classic na ''[[Gamera: Guardian of the Universe]]'' dinerehe ni [[Shusuke Kaneko]]. Inutro niya an saiyang papel sa suminunod na mga pelikula sa mga serye asin natampok man sa sarong episodyo kan ''[[Ultraman Max]]''. Kaidtong 2000, ginampanan niya an pangenot na papel sa pelikulang ''[[Shiki-Jitsu]].'' Kaidtong 2008, ginampanan niya an papel ni Hiroko sa pelikulang antolohiyang ''[[Tokyo!]]'', <ref>{{cite web | url=https://www.tokyoweekender.com/2013/11/renaissance-woman-getting-to-know-ayako-fujitani/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20221130112920/https://www.tokyoweekender.com/2013/11/renaissance-woman-getting-to-know-ayako-fujitani/ | archive-date=2022-11-30 | title=Giant Turtles and Blown up Helicopters: The Story of Ayako Fujitani | date=4 November 2013 }}</ref> dinirehe ni [[Leos Carax]], [[Bong Joon-ho|Bong Joon-Ho]] asin [[Michel Gondry]]. Natampok man siya sa indie romance na ''[[Daylight Savings (film)|Daylight Savings]]'' (2012) na an nagsusuportang papel ni “Goh” dating kailusyon ni Nakamura,<ref>{{Cite web |date=2015-01-05 |title=Get to Know Actress, Writer and Filmmaker Ayako Fujitani - Character Media |url=https://charactermedia.com/get-to-know-actress-writer-and-filmmaker-ayako-fujitani/ |access-date=2024-10-06 |language=en-US}}</ref> ''[[Mozart in the Jungle]]'' (2014) and ''[[The Last Ship (TV series)|The Last Ship]]'' (2014).<ref>{{Cite web |title=Ayako Fujitani - Biography |url=https://m.imdb.com/name/nm0297858/bio/?ref_=nm_ov_bio_sm |access-date=2024-10-06 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> An ibang mga papel sa pelikula kabali an mga kabtang sa ''[[Sansa (film)|Sansa]]'' asin ''[[Man from Reno (film)|Man from Reno]].''<ref>https://www.imdb.com/name/nm0297858/ {{User-generated source|certain=yes|date=August 2022}}</ref>
===Pagsurat===
Nag-ambag man si Fujitani nin mga pagrepaso nin mga pelikula sa magasin na Hapones ''Roadshow'', asin nagpublikar nin nagkapirang ''coupled novellas'', kabali an ''Touhimu'' (''Flee-Dream''), na inadaptar pasiring sa pelikula, ''[[Shiki-Jitsu]]'', kan parasurat asin direktor na si [[Hideaki Anno]]. Pinublikar niya man an ''Yakeinu'' (''Burnt Dog''). Nakapagsurat man si Fujitani nin fiction asin non-fiction, nakapag-ambag nin essays asin mga haralipot na istorya sa manlaenlaen na nasyonal na publikasyon.<ref>{{cite magazine |url=http://www.tokyoweekender.com/2013/11/renaissance-woman-getting-to-know-ayako-fujitani/ |title=Renaissance Woman: Getting to know Ayako Fujitani |last=Hernon |first=Matthew |date=November 4, 2013 |magazine=[[Tokyo Weekender]] |accessdate=October 31, 2018 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105230627/http://www.tokyoweekender.com/2013/11/renaissance-woman-getting-to-know-ayako-fujitani/ |archive-date=November 5, 2013}}</ref>
In 2014, Fujitani co-wrote a short film commissioned by [[Ermenegildo Zegna Group|Ermenegildo Zegna]], entitled ''A Rose Reborn.'' The film was directed by [[Park Chan-wook]], [[Chung Chung-hoon]], and Michael Werwie, and scored by [[Clint Mansell]]. It starred [[Jack Huston]] and [[Daniel Wu]].<ref>{{cite web |url=http://www.indiewire.com/article/watch-park-chan-wooks-fashionista-thriller-starring-jack-huston-and-jason-wu-20141023 |title=Watch: Park Chan-wook's Fashionista Thriller Starring Jack Huston and Jason Wu |first=Zainab |last=Akande |date=October 23, 2014 |website=[[IndieWire]] |accessdate=October 31, 2018}}</ref>
===Other pursuits===
Sa edad na 12, nanggana siya sa Asian Beauty Contest, ginanap sa honra kan pagpaluwas kan pelikulang Hapones na [[Police Story (1985 film)|''Police Story 3'']], iyo an pinonan kan saiyang karera sa pagmomodelo.<ref>{{Cite web |title=Ayako Fujitani: International Woman of Mystery |url=https://vilcek.org/news/ayako-fujitani-international-woman-of-mystery/ |access-date=2024-10-06 |website=Vilcek Foundation |language=en-US}}</ref>
Kaidtong 2006, dinirehe niya an halipot na drama para sa [[TV Tokyo|TV Tokyo's Drama Factory program]].<ref>{{cite web | url=https://citigist.com/bio/ayako-fujitani/ | title=Ayako Fujitani | date=11 November 2021 }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==Personal na buhay==
Pinakasalan niya an ''screenwriter'' na si [[Javier Gullón]] kaidtong 2016. Igwang duwang aking babayi an mag-agom.<ref>{{Cite web |author=Ra'eesah Manack |date=November 7, 2018 |title=Ayako Fujitani |url=https://news.amomama.com/212772-ayako-fujitani-is-steven-seagals-daughte.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602214500/https://news.amomama.com/212772-ayako-fujitani-is-steven-seagals-daughte.html |archive-date=2021-06-02 |access-date=June 2, 2021 |website=amomama.com}}</ref>
==Pilmograpiya==
===Pelikula===
{| class="wikitable sortable
|-
! Taon !! Titulo !! Papel !! Notes
|-
| 1995 || ''[[Gamera: Guardian of the Universe]]'' || Asagi Kusanagi ||
|-
| 1996 || ''[[Gamera 2: Attack of Legion]]'' || Asagi Kusanagi ||
|-
| 1996 || ''Musashi'' || ||
|-
| 1998 || ''[[The Patriot (1998 film)|The Patriot]]'' || McClaren's Assistant ||
|-
| 1999 || ''[[Gamera 3: Revenge of Iris]]'' || Asagi Kusanagi ||
|-
| 2000 || ''[[Pyrokinesis (film)|Pyrokinesis]]'' || Waitress ||
|-
| 2000 || ''[[Shiki-Jitsu]]'' || She ||
|-
| 2003 || ''[[Sansa (film)|Sansa]]'' || June ||
|-
| 2005 || ''Ikusa'' || ||
|-
| 2007 || ''Kyaputen Tokio'' || Cafe Gal Owner ||
|-
| 2008 || ''[[Tokyo!]]'' || Hiroko ||
|-
| 2008 || ''Death of Domomata'' || Hamada ||
|-
| 2012 || ''[[Daylight Savings (film)|Daylight Savings]]'' || Erika ||
|-
| 2012 || ''A Chorus of Angels'' || Kaori Ando ||
|-
| 2013 || ''The Doors'' || Tub Girl || Short film
|-
| 2014 || ''[[Man from Reno (film)|Man from Reno]]'' || Aki ||
|-
| 2015 || ''[[The Lion Standing in the Wind]]'' || Sakoto Kojima ||
|-
| 2015 || ''Hee'' || Mrs. Sanada ||
|-
| 2020 || ''[[I Will Make You Mine]]'' || Erika ||
|-
| 2023 || ''[[Tokyo Cowboy]]''|| Keiko Masuda||<ref>{{cite web |url= https://hiff.org/events/tokyocowboy/|title= TOKYO COWBOY|access-date= November 16, 2023|work= Hawaii International Film Festival}}</ref>
|-
|}
===Telebisyon===
{| class="wikitable sortable
|-
! Taon !! Titulo !! Papel !! Notes
|-
| 2005 || ''[[Ultraman Max]]'' || Yuri Sakata || Episode: "Prophecy of Baradhi"
|-
| 2010 || ''Atami no Sousakan'' || Mio Shikishima ||
|-
| 2010 || ''FACE MAKER'' || Haruka Shiina || 2 episodes
|-
| 2016 || ''[[The Last Ship (TV series)|The Last Ship]]'' || Kyoko || 7 episodes
|-
| 2018 || ''[[Mozart in the Jungle]]'' || Yuki || 2 episodes
|}
==Toltolan==
{{reflist}}
{{stub}}
hdpypfeykj4voxnawtso6ht6rv0uj97
Dar es Salaam
0
54107
307661
301902
2026-07-26T04:11:28Z
CommonsDelinker
2
Removing [[:c:File:Tanzania_National_Main_Stadium_Aerial.jpg|Tanzania_National_Main_Stadium_Aerial.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: [[:c:Commons:Deletion requests/File:Tanzania National Main Stadium Aerial.jpg|]].
307661
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Dar es Salaam
| other_name =
| settlement_type = [[List of cities in Tanzania|Largest city]] of [[Tanzania]]
| image_skyline = {{multiple image
| border = infobox
| total_width = 280
| perrow = 1/3/2/1
| caption_align = center
| image1 = Dar es Salaam (Aerial).jpg
| caption1 = Aerial view of Dar es Salaam
| image2 = St Joseph's Catholic Cathedral (34895613805).jpg
| caption2 = [[St. Joseph's Cathedral, Dar es Salaam|St. Joseph's Cathedral]]
| image3 = Askari Monument to World War I African Soldiers - Dar es Salaam - Tanzania.jpg
| caption3 = [[Askari Monument]]
| image4 = Masjid in Kinondoni.jpg
| caption4 = [[Mohammed VI Mosque (Dar es Salaam)|Mohammed VI Mosque]]
| image5 =
| caption5 = [[Benjamin Mkapa Stadium]]
| image6 = The detailed view of Dar es Salaam Port.jpg
| caption6 = [[Port of Dar es Salaam]]
| image7 = Dar es Salaam - Posta.jpg
| caption7 = Skyline from MV ''Kigamboni''
| image8 = Dar es Salaam SGR station (04).png
| caption8 = Central Station
}}
| image_flag = Dar Es-Salaam City Flag.png
| image_seal = Emblem of Dar es Salaam.svg
| image_shield =
| image_map =
| map_caption =
| pushpin_label = Dar es Salaam
| pushpin_map = Tanzania#
| pushpin_map_caption = Location of Dar es Salaam
| pushpin_relief = yes
| coordinates = {{Coord|06|48|58|S|39|16|49|E|region:TZ-02_type:city(10,599,999)|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Tanzania}}
| subdivision_type1 = Region
| subdivision_name1 = [[Dar_es_Salaam_Region|Dar es Salaam]]
| established_title =
| established_date =
| leader_title = Regional Commissioner
| leader_name = [[Albert Challamila]]
| leader_title1 = Regional Administrative Secretary
| leader_name1 =
| leader_title2 = Regional Executive Director
| leader_name2 =
| leader_title3 = Lord Mayor
| leader_name3 = [[Omary Said Kumbilamoto]]
| leader_title4 = Hon Deputy Mayor
| leader_name4 =
| parts_type = Districts
| p1 = [[Ilala District|Ilala]]
| p2 = [[Kigamboni]]
| p3 = [[Kinondoni]]
| p4 = [[Ubungo]]
| p5 = [[Temeke]]
| image =
| area_footnotes = <ref>{{cite web |url=http://www.nbs.go.tz/takwimu/references/Abstract2011.zip |title=Statistical Abstract 2011, Tanzania National Bureau of Statistics |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105105231/http://www.nbs.go.tz/takwimu/references/Abstract2011.zip |archive-date=5 November 2013 |url-status=dead}}</ref>
| area_total_km2 = 1599
| area_land_km2 =
| area_water_km2 = 0
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| elevation_min_m =
| elevation_min_ft =
|population_rank = [[List_of_cities_in_Africa_by_population|5th]] in Africa<br/>[[List_of_cities_in_Tanzania|1st]] in Tanzania
| population_total = 7,776,000
| population_as_of = 2023 estimate
| population_footnotes = <ref>{{cite web |title=Tanzania |website=CIA World Factbook |date=21 May 2025 |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tanzania/ |access-date=13 August 2025 |archive-date=9 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109103650/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tanzania/ |dead-url=yes }}</ref>
| population_density_km2 = auto
| population_metro =
| elevation_max_m =
| elevation_max_ft =
| postal_code_type = Postcode
| postal_code = 11xxx
| area_code = 022
| timezone = [[East Africa Time|EAT]]
| utc_offset = +3
| timezone_DST =
| utc_offset_DST =
| blank_name = [[Köppen climate classification|Climate]]
| blank_info = [[Tropical savanna climate|Tropical savanna (Aw)]]
| blank_name_sec1 = [[Human Development Index|HDI]] (2018)
| blank_info_sec1 = 0.699<br />{{color|#fc0|medium}} · [[List of regions of Tanzania by Human Development Index|2nd]]
| website = {{URL|http://www.dcc.go.tz/|dcc.go.tz}}
| flag_size = 125
}}
An '''Dar es Salaam''' ({{IPAc-en|lang|ˌ|d|ɑːr|.|ɛ|s|.|s|ə|ˈ|l|ɑː|m}}, {{IPA|sw|ɗɑr‿ɛs‿sɑˈlɑːm|lang|Sw-ke-Dar es Salaam.flac}}; gikan sa {{langx|ar|دَار السَّلَام|Dār as-Salām|lit=Abode of Peace}}) iyo an pinakadakulang syudad asin financial hub kan [[Tanzania]]. Iyo man iyan an kapitolyo kan [[Rehiyon Dar es Salaam]]. Igwang populasyon nin labi sa 7 milyon katawo, an Dar es Salaam iyo an pinakadakulang syudad sa [[Subangan na Aprika]] susog sa [[populasyon]] asin iyo an [[List of cities in Africa by population|ikalimang pinakadakula sa Aprika]]. Namumugtak sa [[baybayon Swahili]], an Dar es Salaam iyo an importanteng sentrong ekonomiko asin saro sa pinakamarikas na nagtatalubong syudad sa kinaban.<ref name="The Guardian - Where is the fastest growing city in the world?">{{cite web|title=Where is the fastest growing city in the world?|url=https://www.theguardian.com/cities/2015/nov/18/where-is-the-worlds-fastest-growing-city-batam-niamey-xiamen|website=theguardian.com|date=18 November 2015|access-date=21 May 2017|ref=dar es salaam population|archive-date=15 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170515225754/https://www.theguardian.com/cities/2015/nov/18/where-is-the-worlds-fastest-growing-city-batam-niamey-xiamen|url-status=live}}</ref> Pigprediksyon kan mga eksperto na an populasyon kan syudad matalubo nin labi sa 10 milyon bago mag-abot an taon 2030.<ref>{{cite web|title=Dar es Salaam, Tanzania|website=EBSCO|date=2024|url=https://www.ebsco.com/research-starters/history/dar-es-salaam-tanzania#:~:text=Experts%20believe%20that%20Dar%20es,it%20into%20%E2%80%9Cmegacity%E2%80%9D%20status.}}</ref>
Tinugdas an syudad kaidtong katahawan kan ika-19 na siglo. Iyo iyan an pangenot na administratibo asin commercial center kan [[German East Africa]], [[Tanganyika (territory)|Tanganyika]], asin Tanzania. Ginibo an desisyon kaidtong 1974 tanganing ibalyo an kapitolyo sa [[Dodoma]] na opisyal nang nakompleto kaidtong 1996.<ref>{{cite web|url=https://www.nationalgeographic.com/environment/2019/04/tanzanian-city-may-soon-be-one-of-the-worlds-most-populous/|title=This Tanzanian city may soon be one of the world's most populous. Is it ready?|date=2019-04-05|website=Environment|language=en|access-date=2020-02-11|archive-date=2020-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20200329083750/https://www.nationalgeographic.com/environment/2019/04/tanzanian-city-may-soon-be-one-of-the-worlds-most-populous/|url-status=dead}}</ref>
An Dar es Salaam iyo an pinakaprominenteng syudad para sa arts, moda, media, pelikula, telebisyon, asin finance kan Tanzania. Iyo iyan an kapitolyo kan co-extensive Dar es Salaam Region, saro sa [[Mga rehiyon kan Tanzania|31 administratibong rehiyon]] kan Tanzania, asin kompwesto nin limang [[Districts of Tanzania|districts]]: [[Kinondoni District|Kinondoni]] sa amihanan; [[Ilala District|Ilala]] sa tahaw; [[Ubungo]] asin [[Temeke]] sa habagatan; asin [[Kigamboni]] sa subangan sa [[Kurasini]] estuary.
==Toltolan==
{{reflist}}
{{stub}}
o5ptanhpsjpx5gyk7wkqzp58d1xkrkg
Arch Dickens
0
55891
307631
304685
2026-07-25T12:37:34Z
InternetArchiveBot
17127
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
307631
wikitext
text/x-wiki
[[File:Arch Dickens 1932.jpg|right|thumb|350px|Si Arch Dickens]]
Si '''Harold Arthur "Arch" Dickens''' (19 Hunyo 1903 – 25 Mayo 1996) sarong [[football]]er na nagkawat sa irarom ni [[Fitzroy Football Club|Fitzroy]] asin [[Melbourne Football Club|Melbourne]] sa [[Australian Football League|Victorian Football League]] (VFL).<ref>{{cite web|url=http://demonwiki.org/tiki-index.php?page=Arthur%20Dickens| title=Arthur Dickens| publisher=Demonwiki}}</ref><ref name=AFLTables>{{Cite web |title=AFL Tables: Arthur Dickens |url=http://afltables.com/afl/stats/players/A/Arthur_Dickens.html |access-date=2026-04-08 |archive-date=2014-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714183211/http://afltables.com/afl/stats/players/A/Arthur_Dickens.html |dead-url=yes }}</ref>
Si Dickens inalok hale sa [[Northern Blues|Preston]].<ref>''[[The Argus (Australia)|The Argus]]'', [http://www.trove.nla.gov.au/ndp/del/article/1893984 "Final Practise Games"], 30 April 1923, p. 5</ref> Siya nagkawat sa gilid ni Fitzroy duman sa saindang [[1923 VFL Grand Final]] sa pagkadaog ninda sa [[Essendon Football Club|Essendon]].<ref>{{cite book|last=Lovett, Michael|title=AFL 2004 – The Official Statistical History of the AFL| publisher=AFL Publishing|year=2004|isbn=0-9580300-5-7}}</ref><ref>{{cite book|last=Holmesby|first=Russell|last2=Main|first2=Jim|title=The Encyclopedia of AFL Footballers| publisher=BAS Publishing|year=2007|isbn=9781920910785}}</ref> Saro siya sa mga parakawat na nag'usar kan [[place kick]] kun minapatalsik bola pasiring sa goal.<ref>{{cite news|title=1932, Round 10|work=Football Record|date=9 July 1932|page=23|url=http://digital.slv.vic.gov.au/view/action/nmets.do?DOCCHOICE=1726372.xml&dvs=1437979663493~451&locale=en_US&search_terms=&adjacency=&VIEWER_URL=/view/action/nmets.do?&DELIVERY_RULE_ID=4&divType=&usePid1=true&usePid2=true|accessdate=27 July 2015}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==Toltolan==
{{reflist}}
==Mga panluwas na takod==
{{Commons category}}
* {{AustralianFootball|ref=arthur%2Bdickens/4081}}
* [http://demonwiki.org/Arthur+Dickens Demonwiki profile]
{{DEFAULTSORT:Dickens, Arch}}
[[Kategorya:1903 births]]
[[Kategorya:1996 deaths]]
[[Kategorya:Australian rules footballers from Melbourne]]
[[Kategorya:Australian Rules footballers: place kick exponents]]
[[Kategorya:Fitzroy Football Club players]]
[[Kategorya:Melbourne Football Club players]]
[[Kategorya:Preston Football Club players]]
[[Kategorya:People from Preston, Victoria]]
[[Kategorya:20th-century Australian sportsmen]]
{{AFL-bio-1903-stub}}
idm9k8p49g9kv9rspcukzts6kvlh38j
Alexandra Eala
0
55902
307653
307621
2026-07-25T23:33:57Z
Tabilay
31389
/* Mga panluwas na takod */
307653
wikitext
text/x-wiki
[[File:Alex Eala (2024 US Open) 02 (cropped).jpg|right|thumb|250px|Si Alex Eala]]
Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala{{Efn|1=**Pagbigkas sa Filipino:** /ɛˈjalɐ/
- **/ɛ/** = **eh** arog sa *ehersisyo*
- **/ˈja/** = **ya** na may diin, arog sa *yakap*
- **/l/** = **l** arog sa *liwanag*
- **/ɐ/** = **uh/ah** na maikli, arog sa hulíng tunog kan *bata*
- Binibigkas bilang **eh-YA-lah**}}''' (namundag Mayo 23, 2005 sa Lungsod nin Quezon) iyo an sarong Pilipinang propesyonal na paraténis. Naabot niya an pinakamataas na ranggo sa singles kan Hulyo 13, 2026 bilang ika-28 sa kinaban huli sa WTA, na nagin rason na siya an pinaka-nirangguhang Pilipina sa kasaysayan nin Paligsahang WTA.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar|first=Kristel|date=July 13, 2026|title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings|url=https://mb.com.ph/2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings?__cf_chl_rt_tk=Dop2eEd.kg1XALPQiAwED2dADNLCZdtYfiU.IJiQr4M-1784819067-1.0.1.1-6l7wcRi6ipstXmzYEa6aSdsRsPHh90CQzx_N5ta6Qos|access-date=July 13, 2026|website=Manila Bulletin|language=en}}</ref>
Nagdaog siya nin mga titulo sa dyunyor na ''Grand Slam'': dalawahan sa Australian Open kan 2020 asin French Open kan 2021, asin isahan sa US Open kan 2022. May-ada siyang lima na titulo sa isahan asin tulo sa dalawahan sa ITF circuit, asin halì 2025 hasta 2026 nagtala nin mahahalagang tagumpay, kaiba an semifinal sa WTA 1000 Miami Open, final sa WTA 250 Eastbourne Open, asin duwang WTA 125 na kampeonato sa Guadalajara Open 2025 asin Birmingham Open 2026.
Nagsimula siya sa Grand Slam kan 2023: sa isahan, nag-qualify siya kan 2023–2024 asin nakasulod sa main draw kan 2025–2026, kun sain an pinakamagandang resulta niya iyo an ikaapat na rawnd sa Wimbledon kan 2026; sa dalawahan, nakaabot siya sa ikaduwang rawnd sa French Open kan 2025.
{| class="wikitable"
|+
| colspan="2" | [[Ladawan:Ealas_and_Patrick_Gregorio_(cropped_Alexandra_Eala).jpg|alt=Si Alex Eala sa SEA Gam3s 2025|sentro|334x334px]]
|-
| Pangaran || Alexandra Eala
|-
| Bug-os na pangaran || Alexandra Maniego Eala
|-
| Nasyon || Filipinas
|-
| Namundag || Mayo 23, 2005
|-
| Lugar nin pagkatawo || Quezon City, Filipinas
|-
| Ka-taasan || 1.75 m
|-
| Nagpro || Marso 2020
|-
| Estilo nin pagdulag || Ka-iwa (duwang kamot na backhand)
|-
| Coach || Joan Bosch
|-
| Premyo sa karera || US$2,649,015
|-
| Singles record || 224-135
|-
| Singles titles || 2 WTA 125, 5 ITF
|-
| Pinaka-taas na singles ranking || No. 28 (Hulyo 13, 2026)
|-
| Kasalukuyang singles ranking || No. 29 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Doubles record || 49-49
|-
| Doubles titles || 3 ITF
|-
| Pinaka-taas na doubles ranking || No. 88 (Mayo 4, 2026)
|-
| Kasalukuyang doubles ranking || No. 129 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Australian Open (Singles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Singles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Wimbledon (Singles) || 4R (2026)
|-
| US Open (Singles) || 2R (2025)
|-
| Australian Open (Doubles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Doubles) || 2R (2025)
|-
| Wimbledon (Doubles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Huring update || Hulyo 20, 2026
|-
! colspan="2" | Medalya
|-
| SEA Games ||
* Ginto – 2025 Thailand (Isahan)
* Bronse – 2025 Thailand (Team)
* Bronse – 2025 Thailand (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Isahan)
* Bronse – 2021 Vietnam (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Team)
|-
| Asian Games ||
* Bronse – 2022 Hangzhou (Isahan)
* Bronse – 2022 Hangzhou (Halu-halong pares)
|}
== Kaamayi nin buhay ==
Si Alexandra Maniego Eala namundag Mayo 23, 2005 sa Quezon City, Pilipinas; an ama niya si Michael Eala, sarong business executive, asin an ina niya si Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO nin Globe Telecom asin dating national swimmer na nagdaog nin bronze medal sa 1985 SEA Games. An pamilya niya dakula an papel sa saiyang pag-uswag: an mga tiyo niya iyo si Noli Eala, dating PSC chairperson asin PBA commissioner, asin si Rhett Eala, sarong fashion designer, habang an tugang niya si Michael Francis "Miko" Eala naglalaro nin tenis para sa Penn State Nittany Lions halì 2020 hasta 2024. Nagsimula si Alex magtenis sa edad na 4, pinakilala kan saiyang lolo na si Roberto Maniego na siya man an enot niyang coach, asin nag-adal siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan asin Colegio San Agustin sa Makati bago siya nagtraining sa Rafa Nadal Academy sa Manacor, Spain kun sain nagtapos siya kan 2023.<ref>{{cite news|last1=Mina|first1=Rosy|title=How Alex Eala became a world-class tennis champion|url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ|access-date=March 30, 2025|work=ABS-CBN News|date=October 22, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20250330025238/https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ|archive-date=March 30, 2025}}</ref><ref>{{Cite web|date=|title=Alex Eala Biography: Acing Her Path to the Tennis Court|url=https://www.globe.com.ph/blog/alex-eala-journey-to-pro|access-date=|website=Globe|language=en|archive-url=|archive-date=|url-status=}}</ref>
== Personal na Buhay ==
Si Eala may mga simpleng hilig na nagpapahiling nin saiyang pagkatao: paborito niya an kaldereta bilang comfort food asin mas pinipili niya an matcha kesa kape; nagsasabi siya nin Ingles asin Español bukod pa sa sariling Filipino, asin an Wimbledon an paborito niyang Grand Slam na may Centre Court bilang pinaka gusto niyang korte.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=February 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=February 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=July 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Binanggit niya si Maria Sharapova bilang dakulang impluwensya, nakatrabaho man niya si Rafael Nadal asin an tugang niyang si Miko.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=July 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=February 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref> An breakthrough niya sa 2025 Miami Open nagtao saiya nin pagkilala bilang sarong bantog na atleta sa Pilipinas, na ikinukumpara pa ki Manny Pacquiao, asin sa mga post‑match interviews ginagamit niya an Tagalog na nakadagdag sa kasikatan nin tenis sa mga Pilipino.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 March 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times}}</ref>
== Karera ==
=== Mga Juniors ===
Sa edad na 12 kan 2018, si Alex Eala nagdaog sa Les Petits As na torneo sa France asin kaidto nakua niya an enot niyang under‑18 singles asin doubles na titulo sa ITF Trofeo David Ferrer sa Spain. Kan 2019, nagdaog siya sa Orange Bowl girls’ doubles kaiba si Evialina Laskevich, asin kan 2020 nagdaog man sa Australian Open girls’ doubles kaiba si Priska Nugroho. Kan 2021, nagdugang siya nin ikaduwang junior Grand Slam doubles trophy sa French Open kaiba si Oksana Selekhmeteva, asin sa parehong taon nagdaog siya sa singles asin doubles sa Trofeo Bonfiglio sa Milan. An pinakaimportante niyang milestone nag-abot kan 2022 nang siya an enot na Filipino na nagdaog nin junior Grand Slam singles title sa US Open.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web|title=WTA Official: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches|access-date=October 5, 2025|publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref>
=== Propesyonal na Karera ===
<!--==== 2020 hanggang 2023 ====
Kan 2020 hanggang 2023, si Eala hinay-hinay na nagtukod nin propesyonal na karera sa ITF asin WTA na mga torneo. Kan 2020, naglalaro siya sa limang ITF singles tournaments, nakalampas sa Round of 16 sa tulo. Kan 2021, nagdebut siya sa WTA Tour sa Miami Open pero nawara sa qualifying, asin nakaabot sa Round of 16 sa Romania 250; sa doubles, nakaabot siya sa final sa W25 Platja d’Aro asin quarterfinal sa Madrid. Kan 2022, nagkompetensya siya sa Miami asin Madrid sa WTA Tour, habang sa ITF circuit nagdaog siya sa W25 Chiang Rai, runner‑up sa W60 Madrid, asin nakaabot sa mga semifinals asin quarterfinals; sa doubles, an pinakaimportante niyang resulta iyo an semifinal sa W25 Palma del Río. Kan 2023, nagpartisipar siya sa mga WTA events kaiba an Australian Open qualifying asin apat na 250 tournaments, pero dai nakalampas sa enot na round; nagdaog man siya sa ITF circuit sa W15 Yecla asin W25 Roehampton, asin nakaabot sa finals asin semifinals sa mas dakulang events. Kan Agosto, nakasulod siya sa WTA top 200, nag-abot sa No. 191, asin nakaabot man sa mga doubles semifinals asin quarterfinals sa ITF asin WTA tournaments.<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2024 ====
Kan 2024, si Eala nagkompetensya sa Grand Slams, WTA, asin ITF na mga torneo na may halong resulta. Sa singles, dai siya nakalampas sa qualifying sa apat na majors, pero nakaabot sa quarterfinals sa Veneto 125 asin second round sa Miami 1000. Nakaabot man siya sa semifinal sa Canberra 125 asin nagdaog nin enot niyang dakulang ITF singles title sa W100 Vitoria-Gasteiz, kaiba nin iba pang semifinals asin quarterfinals sa iba pang ITF tournaments. Sa doubles, an pinakaimportante niyang WTA resulta iyo an semifinal sa Canberra 125 kaiba si Laura Pigossi, asin lima pang quarterfinals sa iba’t ibang WTA events. Sa ITF circuit, nagdaog siya nin tulo na doubles titles, kaiba an back‑to‑back wins kaiba si Estelle Cascino sa Croissy-Beaubourg asin Vitoria-Gasteiz, asin nagdugang nin mga semifinals kaiba nin iba’t ibang partners.<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2025 ====
Kan 2025, nagkaigwa nin breakthrough season si Eala na pinakahighlight an pag-abot niya sa Miami Open, kun sain natalo niya an world No. 2 Iga Świątek sa quarterfinals bago natalo kay Jessica Pegula sa semifinals. Nakaabot siya sa enot niyang WTA final sa grass sa Eastbourne 250, nagdaog nin enot niyang Grand Slam main‑draw win sa US Open, asin nagdaog nin enot niyang challenger title sa Guadalajara 125. Iba pang highlights iyo an quarterfinals sa São Paulo asin Ilkley, semifinals sa Jingshan asin Canberra, asin second‑round appearances sa Madrid asin Hong Kong. Maski nagkaigwa nin early exits sa Australian Open, French Open, Wimbledon, asin iba pang WTA 250 asin 1000 events, an tuloy-tuloy niyang progreso nagtaas sa ranking niya sa world’s top 50.<ref name="WTAEALAPROF" />
Sa doubles, nakaabot siya sa semifinals sa Guangzhou 250 kaiba si Nadiia Kichenok asin quarterfinals sa Rome 1000 kaiba si Coco Gauff. Sa Grand Slams, nakaabot siya sa second round sa French Open kaiba si Renata Zarazúa pero natalo sa enot na round sa Wimbledon kaiba si Eva Lys. Iba pang appearances sa Birmingham, Hong Kong, Mumbai, asin Oeiras, pero natapos sa early losses.<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2026 ====
An 2026 na season ni Eala pinahiling an saiyang breakthrough sa Wimbledon, kun sain pinahiling niya an pagkagustuhan kan mga fans matapos niyang madakol an defending champion na si Iga Świątek sa ikatlong round bago siya natalo ki Jasmine Paolini sa round of 16.<ref name="WIM26SwiUpset2">{{cite news |last=Caacbay |first=Kennedy |date=July 4, 2026 |title=Alex Eala dethrones defending champion Iga Swiatek, advances to Wimbledon fourth round |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/alex-eala-dethrones-defending-champion-iga-swiatek-advances-to-wimbledon-fourth-round-2254 |access-date=July 4, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=July 6, 2026 |title=Alex Eala's Wimbledon campaign ends with loss to Italy's Paolini |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/6/tennis-alex-eala-s-wimbledon-campaign-ends-with-loss-to-italy-s-paolini-2300 |access-date=July 6, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Mas nauna sa taon, nagdara siya nin ikaduwang WTA 125 singles title sa Birmingham Open, matapos niyang madakol si Nikola Bartůňková sa final.<ref>{{cite web |title=Alex Eala wins WTA 125 Birmingham Open title after outlasting Nikola Bartunkova in thriller |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/990549/alex-eala-wins-wta-125-birmingham-open-after-outlasting-nikola-bartunkova-in-thriller/story/ |access-date=June 7, 2026 |website=GMA News Online}}</ref> Pinahiling man niya an talento sa Berlin Open, kun sain naglaog siya bilang wildcard asin natalo si Elena Rybakina asin Elina Svitolina bago siya natalo sa semifinals kontra sa champion na si Linda Nosková.<ref>{{cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 21, 2026 |title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Sa hard courts, nakaabot siya sa ikaapat na round sa Indian Wells asin Miami Open, pero natalo ki Nosková asin Karolína Muchová.<ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=March 11, 2026 |title=Alex Eala bows out of Indian Wells with loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/11/tennis-alex-eala-bows-out-of-indian-wells-with-loss-to-linda-noskov-1231 |access-date=March 11, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{cite news |date=March 24, 2026 |title=Alex Eala bows out of Miami Open in loss to Karolina Muchova |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/24/alex-eala-bows-out-of-miami-open-0012 |access-date=March 24, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref> Nakaabot man siya sa quarterfinals sa Dubai asin Abu Dhabi Open, kun sain nagpares siya ki Janice Tjen para sa doubles semifinals.<ref>{{cite news |last=Ballesteros |first=Jan |date=February 19, 2026 |title=Alex Eala succumbs to world No. 4 Coco Gauff in Dubai quarterfinals |url=https://onesports.ph/more-sports/article/41325/alex-eala-succumbs-to-world-no-4-coco-gauff-in-dubai-quarterfinals-1 |website=onesports.ph |access-date=February 19, 2026}}</ref><ref>{{cite news |last=Gasgonia |first=Dennis |date=February 5, 2026 |title=Alex Eala bows out of Abu Dhabi quarterfinals in loss to Russia's Alexandrova |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2026/2/5/alex-eala-bows-out-of-abu-dhabi-quarterfinals-in-loss-to-russia-s-alexandrova-2244 |work=ABS-CBN News}}</ref> An saiyang season nagpoon nin marikas sa Auckland Open, kun sain nakaabot siya sa semifinals sa singles asin doubles.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 19, 2026 |title=Alex Eala exits Australian Open first round |url=https://sports.inquirer.net/659094/alex-eala-exits-australian-open-first-round-falls-to-alycia-parks |work=Inquirer.net}}</ref><ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=January 20, 2026 |title=Eala, Martins ousted in first round of Australian Open doubles |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/20/tennis-eala-martins-ousted-in-first-round-of-australian-open-doubles-1839 |access-date=January 20, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Sa clay courts, halo-halo an resulta: nakaabot siya sa ikatlong round sa Italian Open asin ikaduwang round sa Madrid, pero nagkaigwa nin early exits sa Linz, Stuttgart, Strasbourg, asin French Open.<ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=May 10, 2026 |title=Alex Eala bows out of Italian Open with loss to Rybakina |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/5/10/tennis-alex-eala-bows-out-of-italian-open-with-loss-to-rybakina-2341 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{cite news |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=April 24, 2026 |title=Alex Eala suffers second round defeat to Elise Mertens at Mutua Madrid Open |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/48579925/alex-eala-suffers-second-round-defeat-elise-mertens-mutua-madrid-open |access-date=April 24, 2026 |work=ESPN.com}}</ref>
Sa grass courts, aside sa Birmingham na pagkadaug, nakaabot siya sa ikaduwang round sa Queen’s Club, quarterfinals sa doubles sa Bad Homburg kaiba si Venus Williams, asin nagkaigwa nin memorable na Wimbledon run. Alagad, nagkaigwa man siya nin early exits sa singles sa Bad Homburg asin doubles sa Wimbledon.<ref>{{cite news |last=Reyes |first=Kate M. |date=June 10, 2026 |title=Alex Eala falls to pal Iva Jovic yet again at Queen's Club |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-loses-to-pal-iva-jovic-yet-again-at-queen-s-club-a5019-20260610 |access-date=June 10, 2026 |website=Spin.ph}}</ref><ref>{{cite news |last=Flores-Colina |first=Celest |date=June 25, 2026 |title=Alex Eala-Venus Williams tandem exits Bad Homburg Open doubles |url=https://sports.inquirer.net/683552/alex-eala-venus-williams-tandem-exits-bad-homburg-open-doubles |access-date=June 25, 2026 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> Ini nagtabang saiya na maabot an career-high ranking bilang world No. 28 kan Hulyo.<ref name="NewCareerHigh" /> -->
=== Propesyonal ===
Kan 2020, nagpoon si Eala sa Monastir kun sain natalo niya si Nadia Echeverria Alam, alagad natalo man siya ki Nina Stadler sa round of 16. Sa Melilla, nagdaug siya sa qualifying alagad natalo sa enot na round kan main draw. Sa Castellon, nagdaug siya sa enot na laban. Sa Las Palmas de Gran Canaria, natalo niya si Francesca Jones alagad natalo man siya ki Lara Salden. Sa saro pang torneo sa Las Palmas, kaagad siyang nawara.<ref name=":1">{{Cite web |last=Abilay |first=Teodoro Robert |date=July 18, 2026 |title=Mga laban ni Alex Eala |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches2 |access-date=July 18, 2025 |website=Fandom |language=en}}</ref>
Kan 2021, naglalaro siya sa Manacor asin natalo sinda Mirjam Bjorklund asin Alba Carrillo Marin bago siya natalo ki Ylena In Albon. Sa saro pang torneo sa Manacor, nagdaug siya laban kina Ana Lantigua De La Nuez asin Silvia Ambrosio alagad natalo ki Oksana Selekhmeteva. Sa Grenoble, nagdaug siya laban kina Laura Ioana Andrei asin Cristina Bucsa alagad natalo ki Maja Chwalinska. Sa iba pang torneo, kadaklan nakakaabot siya sa round of 16.<ref name=":1" />
Kan 2022, nagpoon siya sa Manacor asin nakalusot sa qualifying laban kina Ella Hojnik asin Mia Chudejova, alagad natalo ki Alice Rame. Sa Grenoble, nagdaug siya laban ki Joanne Zuger bago natalo ki Chloe Paquet. Sa Chiang Rai, nakua niya an titulo matapos natalo si Luksika Kumkhum. Umabot man siya sa final kan W60 Madrid alagad natalo ki Marina Bassols Ribera.<ref name=":1" />
Kan 2023, dai siya nakalusot sa qualifying sa Canberra asin Australian Open. Sa Hua Hin, nakasulod siya sa main draw alagad natalo ki Tatjana Maria. Sa Yecla, nagdaug siya nin limang sunod na laban asin nakua an titulo. Sa Roehampton, nagdaug siya nin saro pang titulo matapos natalo si Arina Rodionova.<ref name=":1" />
Kan 2024, naglaban siya sa iba’t ibang torneo arog kan Australian Open, Pune, Indore, Abu Dhabi, Porto, Trnava, asin Miami. Nakua niya an titulo sa Vitoria-Gasteiz asin umabot sa semifinals kan Dubai.<ref name=":1" />
Kan 2025, nagkaigwa siya nin breakthrough sa Miami Open. Bilang wildcard, natalo niya sinda Katie Volynets, Jelena Ostapenko, Madison Keys, Paula Badosa, asin Iga Swiatek bago siya natalo ki Jessica Pegula sa semifinals. Nakua man niya an titulo sa Guadalajara 125.<ref name=":1" />
Kan 2026, nagpoon siya sa Auckland asin nakasulod sa semifinals. Sa Wimbledon, nagkaigwa siya nin dakulang panalo laban ki world No. 1 Iga Swiatek bago siya natalo ki Jasmine Paolini sa round of 16.<ref name=":1" />
== Estilo nin pagkawat ==
Si Eala kilala bilang sarong agresibong baseliner na paraténis na naglalaro sa likod nin korte, gamit an matibay niyang forehand asin dalawahang kamot na backhand para makontrol an mga palitan, habang an kaliwang kamot na topspin nagtutulak sa mga kalaban na magin mas marikas asin mas marayô; magayon an saiyang pagbabalik asin performance sa hard court, alagad nananatiling kahinaan an saiyang serve na kulang sa bilis asin pagkakaiba, dahilan ta maski nakamit na niya an makasaysayang tagumpay bilang enot na Pilipino na nakaabot sa WTA 1000 semis asin natalo an tulo na pangunahing kampeon sa Miami Open kan 2025, binibigyang-diin nin mga eksperto na an pagpauswag sa serve—sa bilis, taktikal na pagkakaiba, asin pisikal na kondisyon—iyo an susi sa pangmatagalang tagumpay; kaya maski sinda Greg Rusedski, Andrea Petkovic, asin Martina Navratilova nagtao nin payo na mas dakulang kusog, pagiging maaasahan, asin pagkakaiba-iba sa serve kasabay nin mas marikas na pangangatawan asin kondisyon an dapat na tutukan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=March 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=January 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=January 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=January 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=March 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=March 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref>
== Ibang lantad ==
===Pambanwang grupohan===
Pigrerepresentar ni Eala an Filipinas sa manlaen-laen na pangkinaban na torneo. Nakasikwit siya nin mga medalya sa SEA Games 2021 (pirak sa singles, team, asin mixed doubles), saka sa Asian Games 2022 (pirak sa singles asin mixed doubles).<ref name=":7">{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=May 20, 2022 |title=Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles |work=[GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |url-status=live |access-date=March 25, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220601005101/https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |archive-date=June 1, 2022}}</ref><ref name=":8">{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=September 29, 2023 |title=Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |url-status=live |access-date=September 10, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250910045902/https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |archive-date=September 10, 2025}}</ref> Kan 2024, pinamayohan niya an aripompon sa 5–0 panggana sa Group II, na nagresulta sa promosyon sa Group I.<ref name=":12">{{Cite web |last=Morales |first=Luisa |date= |title=Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=October 25, 2025 |website=One Sports |language=en}}</ref> Sa SEA Games 2025, nasikwit niya an medalyang bulawan sa women's singles, pati tansong medalya sa mixed doubles asin team events.<ref name=":13">{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=December 18, 2025 |title=Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-url=https://web.archive.org/web/20260128021547/https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-date=January 28, 2026 |access-date=December 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref>
=== Mga sponsorship ===
Poon pa pagka-aki, sinuportahan si Eala kan Globe Telecom,<ref>{{Cite web |date=July 25, 2025 |title=Alex Eala Opens Up About Life |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet}}</ref> asin kahaloyan nagkaigwa nang mga endorsement hale sa Babolat, Nike, asin BPI,<ref>{{Cite web|title=Champ’s choice: Alex Eala signs up as BPI’s newest endorser|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/}}</ref> bago nagin brand ambassador nin Milo kaidtong 2026.<ref>{{Cite web |date=February 23, 2026 |title=MILO Active Pilipinas launched with Eala as new ambassador |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html}}</ref>
=== Mga onra ===
[[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] naghatag kan Eala ug Presidential Citation niadtong Hulyo 2026.]]
Si Eala pig-ako kan Philippine Sportswriters Association bilang walong beses na honoree (2019–2026) sa PSA Annual Awards huli sa “outstanding achievements in tennis.”<ref>Citations for Eala's PSA Annual Awards:
* {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |access-date=October 12, 2025 |website=Rappler |language=en-US }}
* {{Cite news |last=Gionco |first=Mark |date=February 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |access-date=October 12, 2025 }}
* {{Cite news |date=March 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |access-date=October 12, 2025 |work=Manila Bulletin }}
* {{Cite news |date=February 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |access-date=October 12, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}
* {{Cite news |date=February 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |access-date=October 12, 2025 |website=Tiebreaker Times |language=en-US }}
* {{Cite news |work=The Philippine Star |date=February 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |access-date=October 12, 2025 }}
* {{Cite news |date=January 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |access-date=October 12, 2025 |website=ABS-CBN News }}
* {{Cite news |last=Malanum |first=Jean |date=October 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |access-date=October 12, 2025 |website=Philippine News Agency |language=en }}
* {{Cite news |date=October 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |access-date=October 12, 2025 |website=SunStar Publishing Inc. |language=en }}
* {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines/ |access-date=February 17, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref>
Kan 2021, isinama siya nin ''Tatler Asia'' sa listahan nin pinakaimpluwensyal na tawo sa Asia.<ref>{{Cite magazine |title=Tatler Asia's Most Influential: Philippines |url=https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all®ion=ph&year=2021 |access-date=October 20, 2025 |magazine=[Tatler Asia |language=en}}</ref>
Kan Abril 2025, pigtawan siya nin ''Premios Tanglaw'' trophy kan embahada nin Pilipinas sa Madrid huli sa kontribusyon niya sa pagpapatibay nin Philippines–Spain relations.<ref>{{cite news|author=Dyan Castillejo|title=Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/4/28/tennis-alex-eala-honored-by-ph-ambassador-to-spain-1257|work=ABS-CBN|date=April 28, 2025|access-date=April 28, 2025}}</ref>
Kan 2026, pig-ako siya nin Forbes Asia bilang sarong 30 Under 30 icon sa sports asin entertainment huli sa pagtaas niya sa Pilipinas sa global tennis.<ref>{{Cite news |last=Watson |first=Rana Wehbe |date=May 27, 2026 |title=30 Under 30 Asia’s Next Icons: The Gen Z Athletes And Music Artists Rewriting The Playbook |url=https://www.forbes.com/sites/ranawehbe/2026/05/27/30-under-30-asias-next-icons-the-gen-z-athletes-and-music-artists-rewriting-the-playbook/ |access-date=May 27, 2026 |work=Forbes Asia}}</ref> Nakareceive siya nin Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Manila kan Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa saiyang pagkakamit sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos an presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref>
==Mga pananda==
{{notelist}}
==Toltolan==
{{reflist}}
{{Tamboan}}
==Mga panluwas na takod==
[[:tl:Alexandra_Eala|Alexandra Eala Tagalog Wikipedia]]
[[:en:Alexandra_Eala|Alexandra Eala English Wikipedia]]
[https://www.wtatennis.com/players/330332/- Alexandra Eala Official WTA Page]
[https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Alexandra Eala Official ITF Women's World Tennis Page]
[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alexandra Eala's Tennis Abstract page]
[[Kategorya:Mga Filipinong atleta sa tenis]]
[[Kategorya:Mga babaeng Filipino sa isports nin tennis]]
[[Kategorya:Mga parakawat tennis sa kinaban]]
[[Kategorya:Mga Grand Slam na resipeyente sa kinaban]]
cydk5lw4lqgakkut61gcx1jup8amy8g
307654
307653
2026-07-25T23:37:32Z
Tabilay
31389
307654
wikitext
text/x-wiki
[[File:Alex Eala (2024 US Open) 02 (cropped).jpg|right|thumb|250px|Si Alex Eala]]
Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala{{Efn|1=**Pagbigkas sa Filipino:** /ɛˈjalɐ/
- **/ɛ/** = **eh** arog sa *ehersisyo*
- **/ˈja/** = **ya** na may diin, arog sa *yakap*
- **/l/** = **l** arog sa *liwanag*
- **/ɐ/** = **uh/ah** na maikli, arog sa hulíng tunog kan *bata*
- Binibigkas bilang **eh-YA-lah**}}''' (namundag Mayo 23, 2005 sa Lungsod nin Quezon) iyo an sarong Pilipinang propesyonal na paraténis. Naabot niya an pinakamataas na ranggo sa singles kan Hulyo 13, 2026 bilang ika-28 sa kinaban huli sa WTA, na nagin rason na siya an pinaka-nirangguhang Pilipina sa kasaysayan nin Paligsahang WTA.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar|first=Kristel|date=July 13, 2026|title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings|url=https://mb.com.ph/2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings?__cf_chl_rt_tk=Dop2eEd.kg1XALPQiAwED2dADNLCZdtYfiU.IJiQr4M-1784819067-1.0.1.1-6l7wcRi6ipstXmzYEa6aSdsRsPHh90CQzx_N5ta6Qos|access-date=July 13, 2026|website=Manila Bulletin|language=en}}</ref>
Nagdaog siya nin mga titulo sa dyunyor na ''Grand Slam'': dalawahan sa Australian Open kan 2020 asin French Open kan 2021, asin isahan sa US Open kan 2022. May-ada siyang lima na titulo sa isahan asin tulo sa dalawahan sa ITF circuit, asin halì 2025 hasta 2026 nagtala nin mahahalagang tagumpay, kaiba an semifinal sa WTA 1000 Miami Open, final sa WTA 250 Eastbourne Open, asin duwang WTA 125 na kampeonato sa Guadalajara Open 2025 asin Birmingham Open 2026.
Nagsimula siya sa Grand Slam kan 2023: sa isahan, nag-qualify siya kan 2023–2024 asin nakasulod sa main draw kan 2025–2026, kun sain an pinakamagandang resulta niya iyo an ikaapat na rawnd sa Wimbledon kan 2026; sa dalawahan, nakaabot siya sa ikaduwang rawnd sa French Open kan 2025.
{| class="wikitable"
|+
| colspan="2" | [[Ladawan:Ealas_and_Patrick_Gregorio_(cropped_Alexandra_Eala).jpg|alt=Si Alex Eala sa SEA Gam3s 2025|sentro|334x334px]]
|-
| Pangaran || Alexandra Eala
|-
| Bug-os na pangaran || Alexandra Maniego Eala
|-
| Nasyon || Filipinas
|-
| Namundag || Mayo 23, 2005
|-
| Lugar nin pagkatawo || Quezon City, Filipinas
|-
| Ka-taasan || 1.75 m
|-
| Nagpro || Marso 2020
|-
| Estilo nin pagdulag || Ka-iwa (duwang kamot na backhand)
|-
| Coach || Joan Bosch
|-
| Premyo sa karera || US$2,649,015
|-
| Singles record || 224-135
|-
| Singles titles || 2 WTA 125, 5 ITF
|-
| Pinaka-taas na singles ranking || No. 28 (Hulyo 13, 2026)
|-
| Kasalukuyang singles ranking || No. 29 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Doubles record || 49-49
|-
| Doubles titles || 3 ITF
|-
| Pinaka-taas na doubles ranking || No. 88 (Mayo 4, 2026)
|-
| Kasalukuyang doubles ranking || No. 129 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Australian Open (Singles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Singles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Wimbledon (Singles) || 4R (2026)
|-
| US Open (Singles) || 2R (2025)
|-
| Australian Open (Doubles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Doubles) || 2R (2025)
|-
| Wimbledon (Doubles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Huring update || Hulyo 20, 2026
|-
! colspan="2" | Medalya
|-
| SEA Games ||
* Ginto – 2025 Thailand (Isahan)
* Bronse – 2025 Thailand (Team)
* Bronse – 2025 Thailand (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Isahan)
* Bronse – 2021 Vietnam (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Team)
|-
| Asian Games ||
* Bronse – 2022 Hangzhou (Isahan)
* Bronse – 2022 Hangzhou (Halu-halong pares)
|}
== Kaamayi nin buhay ==
Si Alexandra Maniego Eala namundag Mayo 23, 2005 sa Quezon City, Pilipinas; an ama niya si Michael Eala, sarong business executive, asin an ina niya si Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO nin Globe Telecom asin dating national swimmer na nagdaog nin bronze medal sa 1985 SEA Games. An pamilya niya dakula an papel sa saiyang pag-uswag: an mga tiyo niya iyo si Noli Eala, dating PSC chairperson asin PBA commissioner, asin si Rhett Eala, sarong fashion designer, habang an tugang niya si Michael Francis "Miko" Eala naglalaro nin tenis para sa Penn State Nittany Lions halì 2020 hasta 2024. Nagsimula si Alex magtenis sa edad na 4, pinakilala kan saiyang lolo na si Roberto Maniego na siya man an enot niyang coach, asin nag-adal siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan asin Colegio San Agustin sa Makati bago siya nagtraining sa Rafa Nadal Academy sa Manacor, Spain kun sain nagtapos siya kan 2023.<ref>{{cite news|last1=Mina|first1=Rosy|title=How Alex Eala became a world-class tennis champion|url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ|access-date=March 30, 2025|work=ABS-CBN News|date=October 22, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20250330025238/https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ|archive-date=March 30, 2025}}</ref><ref>{{Cite web|date=|title=Alex Eala Biography: Acing Her Path to the Tennis Court|url=https://www.globe.com.ph/blog/alex-eala-journey-to-pro|access-date=|website=Globe|language=en|archive-url=|archive-date=|url-status=}}</ref>
== Personal na Buhay ==
Si Eala may mga simpleng hilig na nagpapahiling nin saiyang pagkatao: paborito niya an kaldereta bilang comfort food asin mas pinipili niya an matcha kesa kape; nagsasabi siya nin Ingles asin Español bukod pa sa sariling Filipino, asin an Wimbledon an paborito niyang Grand Slam na may Centre Court bilang pinaka gusto niyang korte.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=February 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=February 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=July 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Binanggit niya si Maria Sharapova bilang dakulang impluwensya, nakatrabaho man niya si Rafael Nadal asin an tugang niyang si Miko.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=July 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=February 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref> An breakthrough niya sa 2025 Miami Open nagtao saiya nin pagkilala bilang sarong bantog na atleta sa Pilipinas, na ikinukumpara pa ki Manny Pacquiao, asin sa mga post‑match interviews ginagamit niya an Tagalog na nakadagdag sa kasikatan nin tenis sa mga Pilipino.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 March 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times}}</ref>
== Karera ==
=== Mga Juniors ===
Sa edad na 12 kan 2018, si Alex Eala nagdaog sa Les Petits As na torneo sa France asin kaidto nakua niya an enot niyang under‑18 singles asin doubles na titulo sa ITF Trofeo David Ferrer sa Spain. Kan 2019, nagdaog siya sa Orange Bowl girls’ doubles kaiba si Evialina Laskevich, asin kan 2020 nagdaog man sa Australian Open girls’ doubles kaiba si Priska Nugroho. Kan 2021, nagdugang siya nin ikaduwang junior Grand Slam doubles trophy sa French Open kaiba si Oksana Selekhmeteva, asin sa parehong taon nagdaog siya sa singles asin doubles sa Trofeo Bonfiglio sa Milan. An pinakaimportante niyang milestone nag-abot kan 2022 nang siya an enot na Filipino na nagdaog nin junior Grand Slam singles title sa US Open.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web|title=WTA Official: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches|access-date=October 5, 2025|publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref>
=== Propesyonal na Karera ===
<!--==== 2020 hanggang 2023 ====
Kan 2020 hanggang 2023, si Eala hinay-hinay na nagtukod nin propesyonal na karera sa ITF asin WTA na mga torneo. Kan 2020, naglalaro siya sa limang ITF singles tournaments, nakalampas sa Round of 16 sa tulo. Kan 2021, nagdebut siya sa WTA Tour sa Miami Open pero nawara sa qualifying, asin nakaabot sa Round of 16 sa Romania 250; sa doubles, nakaabot siya sa final sa W25 Platja d’Aro asin quarterfinal sa Madrid. Kan 2022, nagkompetensya siya sa Miami asin Madrid sa WTA Tour, habang sa ITF circuit nagdaog siya sa W25 Chiang Rai, runner‑up sa W60 Madrid, asin nakaabot sa mga semifinals asin quarterfinals; sa doubles, an pinakaimportante niyang resulta iyo an semifinal sa W25 Palma del Río. Kan 2023, nagpartisipar siya sa mga WTA events kaiba an Australian Open qualifying asin apat na 250 tournaments, pero dai nakalampas sa enot na round; nagdaog man siya sa ITF circuit sa W15 Yecla asin W25 Roehampton, asin nakaabot sa finals asin semifinals sa mas dakulang events. Kan Agosto, nakasulod siya sa WTA top 200, nag-abot sa No. 191, asin nakaabot man sa mga doubles semifinals asin quarterfinals sa ITF asin WTA tournaments.<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2024 ====
Kan 2024, si Eala nagkompetensya sa Grand Slams, WTA, asin ITF na mga torneo na may halong resulta. Sa singles, dai siya nakalampas sa qualifying sa apat na majors, pero nakaabot sa quarterfinals sa Veneto 125 asin second round sa Miami 1000. Nakaabot man siya sa semifinal sa Canberra 125 asin nagdaog nin enot niyang dakulang ITF singles title sa W100 Vitoria-Gasteiz, kaiba nin iba pang semifinals asin quarterfinals sa iba pang ITF tournaments. Sa doubles, an pinakaimportante niyang WTA resulta iyo an semifinal sa Canberra 125 kaiba si Laura Pigossi, asin lima pang quarterfinals sa iba’t ibang WTA events. Sa ITF circuit, nagdaog siya nin tulo na doubles titles, kaiba an back‑to‑back wins kaiba si Estelle Cascino sa Croissy-Beaubourg asin Vitoria-Gasteiz, asin nagdugang nin mga semifinals kaiba nin iba’t ibang partners.<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2025 ====
Kan 2025, nagkaigwa nin breakthrough season si Eala na pinakahighlight an pag-abot niya sa Miami Open, kun sain natalo niya an world No. 2 Iga Świątek sa quarterfinals bago natalo kay Jessica Pegula sa semifinals. Nakaabot siya sa enot niyang WTA final sa grass sa Eastbourne 250, nagdaog nin enot niyang Grand Slam main‑draw win sa US Open, asin nagdaog nin enot niyang challenger title sa Guadalajara 125. Iba pang highlights iyo an quarterfinals sa São Paulo asin Ilkley, semifinals sa Jingshan asin Canberra, asin second‑round appearances sa Madrid asin Hong Kong. Maski nagkaigwa nin early exits sa Australian Open, French Open, Wimbledon, asin iba pang WTA 250 asin 1000 events, an tuloy-tuloy niyang progreso nagtaas sa ranking niya sa world’s top 50.<ref name="WTAEALAPROF" />
Sa doubles, nakaabot siya sa semifinals sa Guangzhou 250 kaiba si Nadiia Kichenok asin quarterfinals sa Rome 1000 kaiba si Coco Gauff. Sa Grand Slams, nakaabot siya sa second round sa French Open kaiba si Renata Zarazúa pero natalo sa enot na round sa Wimbledon kaiba si Eva Lys. Iba pang appearances sa Birmingham, Hong Kong, Mumbai, asin Oeiras, pero natapos sa early losses.<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2026 ====
An 2026 na season ni Eala pinahiling an saiyang breakthrough sa Wimbledon, kun sain pinahiling niya an pagkagustuhan kan mga fans matapos niyang madakol an defending champion na si Iga Świątek sa ikatlong round bago siya natalo ki Jasmine Paolini sa round of 16.<ref name="WIM26SwiUpset2">{{cite news |last=Caacbay |first=Kennedy |date=July 4, 2026 |title=Alex Eala dethrones defending champion Iga Swiatek, advances to Wimbledon fourth round |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/alex-eala-dethrones-defending-champion-iga-swiatek-advances-to-wimbledon-fourth-round-2254 |access-date=July 4, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=July 6, 2026 |title=Alex Eala's Wimbledon campaign ends with loss to Italy's Paolini |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/6/tennis-alex-eala-s-wimbledon-campaign-ends-with-loss-to-italy-s-paolini-2300 |access-date=July 6, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Mas nauna sa taon, nagdara siya nin ikaduwang WTA 125 singles title sa Birmingham Open, matapos niyang madakol si Nikola Bartůňková sa final.<ref>{{cite web |title=Alex Eala wins WTA 125 Birmingham Open title after outlasting Nikola Bartunkova in thriller |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/990549/alex-eala-wins-wta-125-birmingham-open-after-outlasting-nikola-bartunkova-in-thriller/story/ |access-date=June 7, 2026 |website=GMA News Online}}</ref> Pinahiling man niya an talento sa Berlin Open, kun sain naglaog siya bilang wildcard asin natalo si Elena Rybakina asin Elina Svitolina bago siya natalo sa semifinals kontra sa champion na si Linda Nosková.<ref>{{cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 21, 2026 |title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Sa hard courts, nakaabot siya sa ikaapat na round sa Indian Wells asin Miami Open, pero natalo ki Nosková asin Karolína Muchová.<ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=March 11, 2026 |title=Alex Eala bows out of Indian Wells with loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/11/tennis-alex-eala-bows-out-of-indian-wells-with-loss-to-linda-noskov-1231 |access-date=March 11, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{cite news |date=March 24, 2026 |title=Alex Eala bows out of Miami Open in loss to Karolina Muchova |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/24/alex-eala-bows-out-of-miami-open-0012 |access-date=March 24, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref> Nakaabot man siya sa quarterfinals sa Dubai asin Abu Dhabi Open, kun sain nagpares siya ki Janice Tjen para sa doubles semifinals.<ref>{{cite news |last=Ballesteros |first=Jan |date=February 19, 2026 |title=Alex Eala succumbs to world No. 4 Coco Gauff in Dubai quarterfinals |url=https://onesports.ph/more-sports/article/41325/alex-eala-succumbs-to-world-no-4-coco-gauff-in-dubai-quarterfinals-1 |website=onesports.ph |access-date=February 19, 2026}}</ref><ref>{{cite news |last=Gasgonia |first=Dennis |date=February 5, 2026 |title=Alex Eala bows out of Abu Dhabi quarterfinals in loss to Russia's Alexandrova |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2026/2/5/alex-eala-bows-out-of-abu-dhabi-quarterfinals-in-loss-to-russia-s-alexandrova-2244 |work=ABS-CBN News}}</ref> An saiyang season nagpoon nin marikas sa Auckland Open, kun sain nakaabot siya sa semifinals sa singles asin doubles.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 19, 2026 |title=Alex Eala exits Australian Open first round |url=https://sports.inquirer.net/659094/alex-eala-exits-australian-open-first-round-falls-to-alycia-parks |work=Inquirer.net}}</ref><ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=January 20, 2026 |title=Eala, Martins ousted in first round of Australian Open doubles |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/20/tennis-eala-martins-ousted-in-first-round-of-australian-open-doubles-1839 |access-date=January 20, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Sa clay courts, halo-halo an resulta: nakaabot siya sa ikatlong round sa Italian Open asin ikaduwang round sa Madrid, pero nagkaigwa nin early exits sa Linz, Stuttgart, Strasbourg, asin French Open.<ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=May 10, 2026 |title=Alex Eala bows out of Italian Open with loss to Rybakina |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/5/10/tennis-alex-eala-bows-out-of-italian-open-with-loss-to-rybakina-2341 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{cite news |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=April 24, 2026 |title=Alex Eala suffers second round defeat to Elise Mertens at Mutua Madrid Open |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/48579925/alex-eala-suffers-second-round-defeat-elise-mertens-mutua-madrid-open |access-date=April 24, 2026 |work=ESPN.com}}</ref>
Sa grass courts, aside sa Birmingham na pagkadaug, nakaabot siya sa ikaduwang round sa Queen’s Club, quarterfinals sa doubles sa Bad Homburg kaiba si Venus Williams, asin nagkaigwa nin memorable na Wimbledon run. Alagad, nagkaigwa man siya nin early exits sa singles sa Bad Homburg asin doubles sa Wimbledon.<ref>{{cite news |last=Reyes |first=Kate M. |date=June 10, 2026 |title=Alex Eala falls to pal Iva Jovic yet again at Queen's Club |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-loses-to-pal-iva-jovic-yet-again-at-queen-s-club-a5019-20260610 |access-date=June 10, 2026 |website=Spin.ph}}</ref><ref>{{cite news |last=Flores-Colina |first=Celest |date=June 25, 2026 |title=Alex Eala-Venus Williams tandem exits Bad Homburg Open doubles |url=https://sports.inquirer.net/683552/alex-eala-venus-williams-tandem-exits-bad-homburg-open-doubles |access-date=June 25, 2026 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> Ini nagtabang saiya na maabot an career-high ranking bilang world No. 28 kan Hulyo.<ref name="NewCareerHigh" /> -->
=== Propesyonal ===
Kan 2020, nagpoon si Eala sa Monastir kun sain natalo niya si Nadia Echeverria Alam, alagad natalo man siya ki Nina Stadler sa round of 16. Sa Melilla, nagdaug siya sa qualifying alagad natalo sa enot na round kan main draw. Sa Castellon, nagdaug siya sa enot na laban. Sa Las Palmas de Gran Canaria, natalo niya si Francesca Jones alagad natalo man siya ki Lara Salden. Sa saro pang torneo sa Las Palmas, kaagad siyang nawara.<ref name=":1">{{Cite web |last=Abilay |first=Teodoro Robert |date=July 18, 2026 |title=Mga laban ni Alex Eala |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches2 |access-date=July 18, 2025 |website=Fandom |language=en}}</ref>
Kan 2021, naglalaro siya sa Manacor asin natalo sinda Mirjam Bjorklund asin Alba Carrillo Marin bago siya natalo ki Ylena In Albon. Sa saro pang torneo sa Manacor, nagdaug siya laban kina Ana Lantigua De La Nuez asin Silvia Ambrosio alagad natalo ki Oksana Selekhmeteva. Sa Grenoble, nagdaug siya laban kina Laura Ioana Andrei asin Cristina Bucsa alagad natalo ki Maja Chwalinska. Sa iba pang torneo, kadaklan nakakaabot siya sa round of 16.<ref name=":1" />
Kan 2022, nagpoon siya sa Manacor asin nakalusot sa qualifying laban kina Ella Hojnik asin Mia Chudejova, alagad natalo ki Alice Rame. Sa Grenoble, nagdaug siya laban ki Joanne Zuger bago natalo ki Chloe Paquet. Sa Chiang Rai, nakua niya an titulo matapos natalo si Luksika Kumkhum. Umabot man siya sa final kan W60 Madrid alagad natalo ki Marina Bassols Ribera.<ref name=":1" />
Kan 2023, dai siya nakalusot sa qualifying sa Canberra asin Australian Open. Sa Hua Hin, nakasulod siya sa main draw alagad natalo ki Tatjana Maria. Sa Yecla, nagdaug siya nin limang sunod na laban asin nakua an titulo. Sa Roehampton, nagdaug siya nin saro pang titulo matapos natalo si Arina Rodionova.<ref name=":1" />
Kan 2024, naglaban siya sa iba’t ibang torneo arog kan Australian Open, Pune, Indore, Abu Dhabi, Porto, Trnava, asin Miami. Nakua niya an titulo sa Vitoria-Gasteiz asin umabot sa semifinals kan Dubai.<ref name=":1" />
Kan 2025, nagkaigwa siya nin breakthrough sa Miami Open. Bilang wildcard, natalo niya sinda Katie Volynets, Jelena Ostapenko, Madison Keys, Paula Badosa, asin Iga Swiatek bago siya natalo ki Jessica Pegula sa semifinals. Nakua man niya an titulo sa Guadalajara 125.<ref name=":1" />
Kan 2026, nagpoon siya sa Auckland asin nakasulod sa semifinals. Sa Wimbledon, nagkaigwa siya nin dakulang panalo laban ki world No. 1 Iga Swiatek bago siya natalo ki Jasmine Paolini sa round of 16.<ref name=":1" />
== Estilo nin pagkawat ==
Si Eala kilala bilang sarong agresibong baseliner na paraténis na naglalaro sa likod nin korte, gamit an matibay niyang forehand asin dalawahang kamot na backhand para makontrol an mga palitan, habang an kaliwang kamot na topspin nagtutulak sa mga kalaban na magin mas marikas asin mas marayô; magayon an saiyang pagbabalik asin performance sa hard court, alagad nananatiling kahinaan an saiyang serve na kulang sa bilis asin pagkakaiba, dahilan ta maski nakamit na niya an makasaysayang tagumpay bilang enot na Pilipino na nakaabot sa WTA 1000 semis asin natalo an tulo na pangunahing kampeon sa Miami Open kan 2025, binibigyang-diin nin mga eksperto na an pagpauswag sa serve—sa bilis, taktikal na pagkakaiba, asin pisikal na kondisyon—iyo an susi sa pangmatagalang tagumpay; kaya maski sinda Greg Rusedski, Andrea Petkovic, asin Martina Navratilova nagtao nin payo na mas dakulang kusog, pagiging maaasahan, asin pagkakaiba-iba sa serve kasabay nin mas marikas na pangangatawan asin kondisyon an dapat na tutukan.<ref>{{Cite web |last=Tignor |first=Steve |date=March 26, 2025 |title=Is Nadal Academy prodigy Alexandra Eala the next tennis star? |url=https://www.tennis.com/news/articles/nadal-academy-prodigy-alexandra-eala-next-tennis-star |access-date=January 24, 2026 |website=Tennis.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=January 19, 2026 |title=What’s next for Alex Eala after 2026 Australian Open first-round exit? |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/47658308/what-next-alex-eala-2026-australian-open-first-round-exit |access-date=January 24, 2026 |website=ESPN |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=March 10, 2026 |title=Alex Eala told where she can improve: Martina Navratilova offers advice |url=https://www.tennis365.com/tennis-news/alex-eala-told-where-she-can-improve-martina-navratilova-offers-advice |access-date=March 11, 2026 |website=Tennis365 |language=en}}</ref>
== Ibang lantad ==
===Pambanwang grupohan===
Pigrerepresentar ni Eala an Filipinas sa manlaen-laen na pangkinaban na torneo. Nakasikwit siya nin mga medalya sa SEA Games 2021 (pirak sa singles, team, asin mixed doubles), saka sa Asian Games 2022 (pirak sa singles asin mixed doubles).<ref name=":7">{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=May 20, 2022 |title=Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles |work=[GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |url-status=live |access-date=March 25, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220601005101/https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |archive-date=June 1, 2022}}</ref><ref name=":8">{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=September 29, 2023 |title=Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |url-status=live |access-date=September 10, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250910045902/https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |archive-date=September 10, 2025}}</ref> Kan 2024, pinamayohan niya an aripompon sa 5–0 panggana sa Group II, na nagresulta sa promosyon sa Group I.<ref name=":12">{{Cite web |last=Morales |first=Luisa |date= |title=Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=October 25, 2025 |website=One Sports |language=en}}</ref> Sa SEA Games 2025, nasikwit niya an medalyang bulawan sa women's singles, pati tansong medalya sa mixed doubles asin team events.<ref name=":13">{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=December 18, 2025 |title=Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-url=https://web.archive.org/web/20260128021547/https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-date=January 28, 2026 |access-date=December 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref>
=== Mga sponsorship ===
Poon pa pagka-aki, sinuportahan si Eala kan Globe Telecom,<ref>{{Cite web |date=July 25, 2025 |title=Alex Eala Opens Up About Life |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet}}</ref> asin kahaloyan nagkaigwa nang mga endorsement hale sa Babolat, Nike, asin BPI,<ref>{{Cite web|title=Champ’s choice: Alex Eala signs up as BPI’s newest endorser|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/}}</ref> bago nagin brand ambassador nin Milo kaidtong 2026.<ref>{{Cite web |date=February 23, 2026 |title=MILO Active Pilipinas launched with Eala as new ambassador |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html}}</ref>
=== Mga onra ===
[[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] naghatag kan Eala ug Presidential Citation niadtong Hulyo 2026.]]
Si Eala pig-ako kan Philippine Sportswriters Association bilang walong beses na honoree (2019–2026) sa PSA Annual Awards huli sa “outstanding achievements in tennis.”<ref>Citations for Eala's PSA Annual Awards:
* {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |access-date=October 12, 2025 |website=Rappler |language=en-US }}
* {{Cite news |last=Gionco |first=Mark |date=February 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |access-date=October 12, 2025 }}
* {{Cite news |date=March 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |access-date=October 12, 2025 |work=Manila Bulletin }}
* {{Cite news |date=February 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |access-date=October 12, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}
* {{Cite news |date=February 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |access-date=October 12, 2025 |website=Tiebreaker Times |language=en-US }}
* {{Cite news |work=The Philippine Star |date=February 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |access-date=October 12, 2025 }}
* {{Cite news |date=January 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |access-date=October 12, 2025 |website=ABS-CBN News }}
* {{Cite news |last=Malanum |first=Jean |date=October 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |access-date=October 12, 2025 |website=Philippine News Agency |language=en }}
* {{Cite news |date=October 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |access-date=October 12, 2025 |website=SunStar Publishing Inc. |language=en }}
* {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines/ |access-date=February 17, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref>
Kan 2021, isinama siya nin ''Tatler Asia'' sa listahan nin pinakaimpluwensyal na tawo sa Asia.<ref>{{Cite magazine |title=Tatler Asia's Most Influential: Philippines |url=https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all®ion=ph&year=2021 |access-date=October 20, 2025 |magazine=[Tatler Asia |language=en}}</ref>
Kan Abril 2025, pigtawan siya nin ''Premios Tanglaw'' trophy kan embahada nin Pilipinas sa Madrid huli sa kontribusyon niya sa pagpapatibay nin Philippines–Spain relations.<ref>{{cite news|author=Dyan Castillejo|title=Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/4/28/tennis-alex-eala-honored-by-ph-ambassador-to-spain-1257|work=ABS-CBN|date=April 28, 2025|access-date=April 28, 2025}}</ref>
Kan 2026, pig-ako siya nin Forbes Asia bilang sarong 30 Under 30 icon sa sports asin entertainment huli sa pagtaas niya sa Pilipinas sa global tennis.<ref>{{Cite news |last=Watson |first=Rana Wehbe |date=May 27, 2026 |title=30 Under 30 Asia’s Next Icons: The Gen Z Athletes And Music Artists Rewriting The Playbook |url=https://www.forbes.com/sites/ranawehbe/2026/05/27/30-under-30-asias-next-icons-the-gen-z-athletes-and-music-artists-rewriting-the-playbook/ |access-date=May 27, 2026 |work=Forbes Asia}}</ref> Nakareceive siya nin Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Manila kan Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa saiyang pagkakamit sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos an presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref>
==Mga pananda==
{{notelist}}
==Toltolan==
{{reflist}}
==Mga panluwas na takod==
[[:tl:Alexandra_Eala|Alexandra Eala Tagalog Wikipedia]]
[[:en:Alexandra_Eala|Alexandra Eala English Wikipedia]]
[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alexandra Eala's Tennis Abstract page]
[https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram]
[https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala]
[https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala]
[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
{{Tamboan}}
[[Kategorya:Mga Filipinong atleta sa tenis]]
[[Kategorya:Mga babaeng Filipino sa isports nin tennis]]
[[Kategorya:Mga parakawat tennis sa kinaban]]
[[Kategorya:Mga Grand Slam na resipeyente sa kinaban]]
31syt5pujvkt3agk9nxp24mqirxpk6g
307655
307654
2026-07-25T23:40:58Z
Tabilay
31389
Derivative translation from English and tagalog Wikipedia. Need Attribution tag
307655
wikitext
text/x-wiki
[[File:Alex Eala (2024 US Open) 02 (cropped).jpg|right|thumb|250px|Si Alex Eala]]
Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala{{Efn|1=**Pagbigkas sa Filipino:** /ɛˈjalɐ/
- **/ɛ/** = **eh** arog sa *ehersisyo*
- **/ˈja/** = **ya** na may diin, arog sa *yakap*
- **/l/** = **l** arog sa *liwanag*
- **/ɐ/** = **uh/ah** na maikli, arog sa hulíng tunog kan *bata*
- Binibigkas bilang **eh-YA-lah**}}''' (namundag Mayo 23, 2005 sa Lungsod nin Quezon) iyo an sarong Pilipinang propesyonal na paraténis. Naabot niya an pinakamataas na ranggo sa singles kan Hulyo 13, 2026 bilang ika-28 sa kinaban huli sa WTA, na nagin rason na siya an pinaka-nirangguhang Pilipina sa kasaysayan nin Paligsahang WTA.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar|first=Kristel|date=July 13, 2026|title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings|url=https://mb.com.ph/2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings?__cf_chl_rt_tk=Dop2eEd.kg1XALPQiAwED2dADNLCZdtYfiU.IJiQr4M-1784819067-1.0.1.1-6l7wcRi6ipstXmzYEa6aSdsRsPHh90CQzx_N5ta6Qos|access-date=July 13, 2026|website=Manila Bulletin|language=en}}</ref>
Nagdaog siya nin mga titulo sa dyunyor na ''Grand Slam'': dalawahan sa Australian Open kan 2020 asin French Open kan 2021, asin isahan sa US Open kan 2022. May-ada siyang lima na titulo sa isahan asin tulo sa dalawahan sa ITF circuit, asin halì 2025 hasta 2026 nagtala nin mahahalagang tagumpay, kaiba an semifinal sa WTA 1000 Miami Open, final sa WTA 250 Eastbourne Open, asin duwang WTA 125 na kampeonato sa Guadalajara Open 2025 asin Birmingham Open 2026.
Nagsimula siya sa Grand Slam kan 2023: sa isahan, nag-qualify siya kan 2023–2024 asin nakasulod sa main draw kan 2025–2026, kun sain an pinakamagandang resulta niya iyo an ikaapat na rawnd sa Wimbledon kan 2026; sa dalawahan, nakaabot siya sa ikaduwang rawnd sa French Open kan 2025.
{| class="wikitable"
|+
| colspan="2" | [[Ladawan:Ealas_and_Patrick_Gregorio_(cropped_Alexandra_Eala).jpg|alt=Si Alex Eala sa SEA Gam3s 2025|sentro|334x334px]]
|-
| Pangaran || Alexandra Eala
|-
| Bug-os na pangaran || Alexandra Maniego Eala
|-
| Nasyon || Filipinas
|-
| Namundag || Mayo 23, 2005
|-
| Lugar nin pagkatawo || Quezon City, Filipinas
|-
| Ka-taasan || 1.75 m
|-
| Nagpro || Marso 2020
|-
| Estilo nin pagdulag || Ka-iwa (duwang kamot na backhand)
|-
| Coach || Joan Bosch
|-
| Premyo sa karera || US$2,649,015
|-
| Singles record || 224-135
|-
| Singles titles || 2 WTA 125, 5 ITF
|-
| Pinaka-taas na singles ranking || No. 28 (Hulyo 13, 2026)
|-
| Kasalukuyang singles ranking || No. 29 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Doubles record || 49-49
|-
| Doubles titles || 3 ITF
|-
| Pinaka-taas na doubles ranking || No. 88 (Mayo 4, 2026)
|-
| Kasalukuyang doubles ranking || No. 129 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Australian Open (Singles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Singles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Wimbledon (Singles) || 4R (2026)
|-
| US Open (Singles) || 2R (2025)
|-
| Australian Open (Doubles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Doubles) || 2R (2025)
|-
| Wimbledon (Doubles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Huring update || Hulyo 20, 2026
|-
! colspan="2" | Medalya
|-
| SEA Games ||
* Ginto – 2025 Thailand (Isahan)
* Bronse – 2025 Thailand (Team)
* Bronse – 2025 Thailand (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Isahan)
* Bronse – 2021 Vietnam (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Team)
|-
| Asian Games ||
* Bronse – 2022 Hangzhou (Isahan)
* Bronse – 2022 Hangzhou (Halu-halong pares)
|}
== Kaamayi nin buhay ==
Si Alexandra Maniego Eala namundag Mayo 23, 2005 sa Quezon City, Pilipinas; an ama niya si Michael Eala, sarong business executive, asin an ina niya si Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO nin Globe Telecom asin dating national swimmer na nagdaog nin bronze medal sa 1985 SEA Games. An pamilya niya dakula an papel sa saiyang pag-uswag: an mga tiyo niya iyo si Noli Eala, dating PSC chairperson asin PBA commissioner, asin si Rhett Eala, sarong fashion designer, habang an tugang niya si Michael Francis "Miko" Eala naglalaro nin tenis para sa Penn State Nittany Lions halì 2020 hasta 2024. Nagsimula si Alex magtenis sa edad na 4, pinakilala kan saiyang lolo na si Roberto Maniego na siya man an enot niyang coach, asin nag-adal siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan asin Colegio San Agustin sa Makati bago siya nagtraining sa Rafa Nadal Academy sa Manacor, Spain kun sain nagtapos siya kan 2023.<ref>{{cite news|last1=Mina|first1=Rosy|title=How Alex Eala became a world-class tennis champion|url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ|access-date=March 30, 2025|work=ABS-CBN News|date=October 22, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20250330025238/https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ|archive-date=March 30, 2025}}</ref><ref>{{Cite web|date=|title=Alex Eala Biography: Acing Her Path to the Tennis Court|url=https://www.globe.com.ph/blog/alex-eala-journey-to-pro|access-date=|website=Globe|language=en|archive-url=|archive-date=|url-status=}}</ref>
== Personal na Buhay ==
Si Eala may mga simpleng hilig na nagpapahiling nin saiyang pagkatao: paborito niya an kaldereta bilang comfort food asin mas pinipili niya an matcha kesa kape; nagsasabi siya nin Ingles asin Español bukod pa sa sariling Filipino, asin an Wimbledon an paborito niyang Grand Slam na may Centre Court bilang pinaka gusto niyang korte.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=February 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=February 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=July 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Binanggit niya si Maria Sharapova bilang dakulang impluwensya, nakatrabaho man niya si Rafael Nadal asin an tugang niyang si Miko.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=July 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=February 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref> An breakthrough niya sa 2025 Miami Open nagtao saiya nin pagkilala bilang sarong bantog na atleta sa Pilipinas, na ikinukumpara pa ki Manny Pacquiao, asin sa mga post‑match interviews ginagamit niya an Tagalog na nakadagdag sa kasikatan nin tenis sa mga Pilipino.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 March 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times}}</ref>
== Karera ==
=== Mga Juniors ===
Sa edad na 12 kan 2018, si Alex Eala nagdaog sa Les Petits As na torneo sa France asin kaidto nakua niya an enot niyang under‑18 singles asin doubles na titulo sa ITF Trofeo David Ferrer sa Spain. Kan 2019, nagdaog siya sa Orange Bowl girls’ doubles kaiba si Evialina Laskevich, asin kan 2020 nagdaog man sa Australian Open girls’ doubles kaiba si Priska Nugroho. Kan 2021, nagdugang siya nin ikaduwang junior Grand Slam doubles trophy sa French Open kaiba si Oksana Selekhmeteva, asin sa parehong taon nagdaog siya sa singles asin doubles sa Trofeo Bonfiglio sa Milan. An pinakaimportante niyang milestone nag-abot kan 2022 nang siya an enot na Filipino na nagdaog nin junior Grand Slam singles title sa US Open.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web|title=WTA Official: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches|access-date=October 5, 2025|publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref>
=== Propesyonal na Karera ===
<!--==== 2020 hanggang 2023 ====
Kan 2020 hanggang 2023, si Eala hinay-hinay na nagtukod nin propesyonal na karera sa ITF asin WTA na mga torneo. Kan 2020, naglalaro siya sa limang ITF singles tournaments, nakalampas sa Round of 16 sa tulo. Kan 2021, nagdebut siya sa WTA Tour sa Miami Open pero nawara sa qualifying, asin nakaabot sa Round of 16 sa Romania 250; sa doubles, nakaabot siya sa final sa W25 Platja d’Aro asin quarterfinal sa Madrid. Kan 2022, nagkompetensya siya sa Miami asin Madrid sa WTA Tour, habang sa ITF circuit nagdaog siya sa W25 Chiang Rai, runner‑up sa W60 Madrid, asin nakaabot sa mga semifinals asin quarterfinals; sa doubles, an pinakaimportante niyang resulta iyo an semifinal sa W25 Palma del Río. Kan 2023, nagpartisipar siya sa mga WTA events kaiba an Australian Open qualifying asin apat na 250 tournaments, pero dai nakalampas sa enot na round; nagdaog man siya sa ITF circuit sa W15 Yecla asin W25 Roehampton, asin nakaabot sa finals asin semifinals sa mas dakulang events. Kan Agosto, nakasulod siya sa WTA top 200, nag-abot sa No. 191, asin nakaabot man sa mga doubles semifinals asin quarterfinals sa ITF asin WTA tournaments.<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2024 ====
Kan 2024, si Eala nagkompetensya sa Grand Slams, WTA, asin ITF na mga torneo na may halong resulta. Sa singles, dai siya nakalampas sa qualifying sa apat na majors, pero nakaabot sa quarterfinals sa Veneto 125 asin second round sa Miami 1000. Nakaabot man siya sa semifinal sa Canberra 125 asin nagdaog nin enot niyang dakulang ITF singles title sa W100 Vitoria-Gasteiz, kaiba nin iba pang semifinals asin quarterfinals sa iba pang ITF tournaments. Sa doubles, an pinakaimportante niyang WTA resulta iyo an semifinal sa Canberra 125 kaiba si Laura Pigossi, asin lima pang quarterfinals sa iba’t ibang WTA events. Sa ITF circuit, nagdaog siya nin tulo na doubles titles, kaiba an back‑to‑back wins kaiba si Estelle Cascino sa Croissy-Beaubourg asin Vitoria-Gasteiz, asin nagdugang nin mga semifinals kaiba nin iba’t ibang partners.<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2025 ====
Kan 2025, nagkaigwa nin breakthrough season si Eala na pinakahighlight an pag-abot niya sa Miami Open, kun sain natalo niya an world No. 2 Iga Świątek sa quarterfinals bago natalo kay Jessica Pegula sa semifinals. Nakaabot siya sa enot niyang WTA final sa grass sa Eastbourne 250, nagdaog nin enot niyang Grand Slam main‑draw win sa US Open, asin nagdaog nin enot niyang challenger title sa Guadalajara 125. Iba pang highlights iyo an quarterfinals sa São Paulo asin Ilkley, semifinals sa Jingshan asin Canberra, asin second‑round appearances sa Madrid asin Hong Kong. Maski nagkaigwa nin early exits sa Australian Open, French Open, Wimbledon, asin iba pang WTA 250 asin 1000 events, an tuloy-tuloy niyang progreso nagtaas sa ranking niya sa world’s top 50.<ref name="WTAEALAPROF" />
Sa doubles, nakaabot siya sa semifinals sa Guangzhou 250 kaiba si Nadiia Kichenok asin quarterfinals sa Rome 1000 kaiba si Coco Gauff. Sa Grand Slams, nakaabot siya sa second round sa French Open kaiba si Renata Zarazúa pero natalo sa enot na round sa Wimbledon kaiba si Eva Lys. Iba pang appearances sa Birmingham, Hong Kong, Mumbai, asin Oeiras, pero natapos sa early losses.<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2026 ====
An 2026 na season ni Eala pinahiling an saiyang breakthrough sa Wimbledon, kun sain pinahiling niya an pagkagustuhan kan mga fans matapos niyang madakol an defending champion na si Iga Świątek sa ikatlong round bago siya natalo ki Jasmine Paolini sa round of 16.<ref name="WIM26SwiUpset2">{{cite news |last=Caacbay |first=Kennedy |date=July 4, 2026 |title=Alex Eala dethrones defending champion Iga Swiatek, advances to Wimbledon fourth round |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/alex-eala-dethrones-defending-champion-iga-swiatek-advances-to-wimbledon-fourth-round-2254 |access-date=July 4, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=July 6, 2026 |title=Alex Eala's Wimbledon campaign ends with loss to Italy's Paolini |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/6/tennis-alex-eala-s-wimbledon-campaign-ends-with-loss-to-italy-s-paolini-2300 |access-date=July 6, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Mas nauna sa taon, nagdara siya nin ikaduwang WTA 125 singles title sa Birmingham Open, matapos niyang madakol si Nikola Bartůňková sa final.<ref>{{cite web |title=Alex Eala wins WTA 125 Birmingham Open title after outlasting Nikola Bartunkova in thriller |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/990549/alex-eala-wins-wta-125-birmingham-open-after-outlasting-nikola-bartunkova-in-thriller/story/ |access-date=June 7, 2026 |website=GMA News Online}}</ref> Pinahiling man niya an talento sa Berlin Open, kun sain naglaog siya bilang wildcard asin natalo si Elena Rybakina asin Elina Svitolina bago siya natalo sa semifinals kontra sa champion na si Linda Nosková.<ref>{{cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 21, 2026 |title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Sa hard courts, nakaabot siya sa ikaapat na round sa Indian Wells asin Miami Open, pero natalo ki Nosková asin Karolína Muchová.<ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=March 11, 2026 |title=Alex Eala bows out of Indian Wells with loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/11/tennis-alex-eala-bows-out-of-indian-wells-with-loss-to-linda-noskov-1231 |access-date=March 11, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{cite news |date=March 24, 2026 |title=Alex Eala bows out of Miami Open in loss to Karolina Muchova |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/24/alex-eala-bows-out-of-miami-open-0012 |access-date=March 24, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref> Nakaabot man siya sa quarterfinals sa Dubai asin Abu Dhabi Open, kun sain nagpares siya ki Janice Tjen para sa doubles semifinals.<ref>{{cite news |last=Ballesteros |first=Jan |date=February 19, 2026 |title=Alex Eala succumbs to world No. 4 Coco Gauff in Dubai quarterfinals |url=https://onesports.ph/more-sports/article/41325/alex-eala-succumbs-to-world-no-4-coco-gauff-in-dubai-quarterfinals-1 |website=onesports.ph |access-date=February 19, 2026}}</ref><ref>{{cite news |last=Gasgonia |first=Dennis |date=February 5, 2026 |title=Alex Eala bows out of Abu Dhabi quarterfinals in loss to Russia's Alexandrova |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2026/2/5/alex-eala-bows-out-of-abu-dhabi-quarterfinals-in-loss-to-russia-s-alexandrova-2244 |work=ABS-CBN News}}</ref> An saiyang season nagpoon nin marikas sa Auckland Open, kun sain nakaabot siya sa semifinals sa singles asin doubles.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 19, 2026 |title=Alex Eala exits Australian Open first round |url=https://sports.inquirer.net/659094/alex-eala-exits-australian-open-first-round-falls-to-alycia-parks |work=Inquirer.net}}</ref><ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=January 20, 2026 |title=Eala, Martins ousted in first round of Australian Open doubles |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/20/tennis-eala-martins-ousted-in-first-round-of-australian-open-doubles-1839 |access-date=January 20, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Sa clay courts, halo-halo an resulta: nakaabot siya sa ikatlong round sa Italian Open asin ikaduwang round sa Madrid, pero nagkaigwa nin early exits sa Linz, Stuttgart, Strasbourg, asin French Open.<ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=May 10, 2026 |title=Alex Eala bows out of Italian Open with loss to Rybakina |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/5/10/tennis-alex-eala-bows-out-of-italian-open-with-loss-to-rybakina-2341 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{cite news |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=April 24, 2026 |title=Alex Eala suffers second round defeat to Elise Mertens at Mutua Madrid Open |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/48579925/alex-eala-suffers-second-round-defeat-elise-mertens-mutua-madrid-open |access-date=April 24, 2026 |work=ESPN.com}}</ref>
Sa grass courts, aside sa Birmingham na pagkadaug, nakaabot siya sa ikaduwang round sa Queen’s Club, quarterfinals sa doubles sa Bad Homburg kaiba si Venus Williams, asin nagkaigwa nin memorable na Wimbledon run. Alagad, nagkaigwa man siya nin early exits sa singles sa Bad Homburg asin doubles sa Wimbledon.<ref>{{cite news |last=Reyes |first=Kate M. |date=June 10, 2026 |title=Alex Eala falls to pal Iva Jovic yet again at Queen's Club |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-loses-to-pal-iva-jovic-yet-again-at-queen-s-club-a5019-20260610 |access-date=June 10, 2026 |website=Spin.ph}}</ref><ref>{{cite news |last=Flores-Colina |first=Celest |date=June 25, 2026 |title=Alex Eala-Venus Williams tandem exits Bad Homburg Open doubles |url=https://sports.inquirer.net/683552/alex-eala-venus-williams-tandem-exits-bad-homburg-open-doubles |access-date=June 25, 2026 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> Ini nagtabang saiya na maabot an career-high ranking bilang world No. 28 kan Hulyo.<ref name="NewCareerHigh" /> -->
=== Propesyonal ===
Kan 2020, nagpoon si Eala sa Monastir kun sain natalo niya si Nadia Echeverria Alam, alagad natalo man siya ki Nina Stadler sa round of 16. Sa Melilla, nagdaug siya sa qualifying alagad natalo sa enot na round kan main draw. Sa Castellon, nagdaug siya sa enot na laban. Sa Las Palmas de Gran Canaria, natalo niya si Francesca Jones alagad natalo man siya ki Lara Salden. Sa saro pang torneo sa Las Palmas, kaagad siyang nawara.<ref name=":1">{{Cite web |last=Abilay |first=Teodoro Robert |date=July 18, 2026 |title=Mga laban ni Alex Eala |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches2 |access-date=July 18, 2025 |website=Fandom |language=en}}</ref>
Kan 2021, naglalaro siya sa Manacor asin natalo sinda Mirjam Bjorklund asin Alba Carrillo Marin bago siya natalo ki Ylena In Albon. Sa saro pang torneo sa Manacor, nagdaug siya laban kina Ana Lantigua De La Nuez asin Silvia Ambrosio alagad natalo ki Oksana Selekhmeteva. Sa Grenoble, nagdaug siya laban kina Laura Ioana Andrei asin Cristina Bucsa alagad natalo ki Maja Chwalinska. Sa iba pang torneo, kadaklan nakakaabot siya sa round of 16.<ref name=":1" />
Kan 2022, nagpoon siya sa Manacor asin nakalusot sa qualifying laban kina Ella Hojnik asin Mia Chudejova, alagad natalo ki Alice Rame. Sa Grenoble, nagdaug siya laban ki Joanne Zuger bago natalo ki Chloe Paquet. Sa Chiang Rai, nakua niya an titulo matapos natalo si Luksika Kumkhum. Umabot man siya sa final kan W60 Madrid alagad natalo ki Marina Bassols Ribera.<ref name=":1" />
Kan 2023, dai siya nakalusot sa qualifying sa Canberra asin Australian Open. Sa Hua Hin, nakasulod siya sa main draw alagad natalo ki Tatjana Maria. Sa Yecla, nagdaug siya nin limang sunod na laban asin nakua an titulo. Sa Roehampton, nagdaug siya nin saro pang titulo matapos natalo si Arina Rodionova.<ref name=":1" />
Kan 2024, naglaban siya sa iba’t ibang torneo arog kan Australian Open, Pune, Indore, Abu Dhabi, Porto, Trnava, asin Miami. Nakua niya an titulo sa Vitoria-Gasteiz asin umabot sa semifinals kan Dubai.<ref name=":1" />
Kan 2025, nagkaigwa siya nin breakthrough sa Miami Open. Bilang wildcard, natalo niya sinda Katie Volynets, Jelena Ostapenko, Madison Keys, Paula Badosa, asin Iga Swiatek bago siya natalo ki Jessica Pegula sa semifinals. Nakua man niya an titulo sa Guadalajara 125.<ref name=":1" />
Kan 2026, nagpoon siya sa Auckland asin nakasulod sa semifinals. Sa Wimbledon, nagkaigwa siya nin dakulang panalo laban ki world No. 1 Iga Swiatek bago siya natalo ki Jasmine Paolini sa round of 16.<ref name=":1" />
== Ibang lantad ==
===Pambanwang grupohan===
Pigrerepresentar ni Eala an Filipinas sa manlaen-laen na pangkinaban na torneo. Nakasikwit siya nin mga medalya sa SEA Games 2021 (pirak sa singles, team, asin mixed doubles), saka sa Asian Games 2022 (pirak sa singles asin mixed doubles).<ref name=":7">{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=May 20, 2022 |title=Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles |work=[GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |url-status=live |access-date=March 25, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220601005101/https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |archive-date=June 1, 2022}}</ref><ref name=":8">{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=September 29, 2023 |title=Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |url-status=live |access-date=September 10, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250910045902/https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |archive-date=September 10, 2025}}</ref> Kan 2024, pinamayohan niya an aripompon sa 5–0 panggana sa Group II, na nagresulta sa promosyon sa Group I.<ref name=":12">{{Cite web |last=Morales |first=Luisa |date= |title=Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=October 25, 2025 |website=One Sports |language=en}}</ref> Sa SEA Games 2025, nasikwit niya an medalyang bulawan sa women's singles, pati tansong medalya sa mixed doubles asin team events.<ref name=":13">{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=December 18, 2025 |title=Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-url=https://web.archive.org/web/20260128021547/https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-date=January 28, 2026 |access-date=December 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref>
=== Mga sponsorship ===
Poon pa pagka-aki, sinuportahan si Eala kan Globe Telecom,<ref>{{Cite web |date=July 25, 2025 |title=Alex Eala Opens Up About Life |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet}}</ref> asin kahaloyan nagkaigwa nang mga endorsement hale sa Babolat, Nike, asin BPI,<ref>{{Cite web|title=Champ’s choice: Alex Eala signs up as BPI’s newest endorser|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/}}</ref> bago nagin brand ambassador nin Milo kaidtong 2026.<ref>{{Cite web |date=February 23, 2026 |title=MILO Active Pilipinas launched with Eala as new ambassador |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html}}</ref>
=== Mga onra ===
[[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] naghatag kan Eala ug Presidential Citation niadtong Hulyo 2026.]]
Si Eala pig-ako kan Philippine Sportswriters Association bilang walong beses na honoree (2019–2026) sa PSA Annual Awards huli sa “outstanding achievements in tennis.”<ref>Citations for Eala's PSA Annual Awards:
* {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |access-date=October 12, 2025 |website=Rappler |language=en-US }}
* {{Cite news |last=Gionco |first=Mark |date=February 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |access-date=October 12, 2025 }}
* {{Cite news |date=March 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |access-date=October 12, 2025 |work=Manila Bulletin }}
* {{Cite news |date=February 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |access-date=October 12, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}
* {{Cite news |date=February 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |access-date=October 12, 2025 |website=Tiebreaker Times |language=en-US }}
* {{Cite news |work=The Philippine Star |date=February 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |access-date=October 12, 2025 }}
* {{Cite news |date=January 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |access-date=October 12, 2025 |website=ABS-CBN News }}
* {{Cite news |last=Malanum |first=Jean |date=October 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |access-date=October 12, 2025 |website=Philippine News Agency |language=en }}
* {{Cite news |date=October 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |access-date=October 12, 2025 |website=SunStar Publishing Inc. |language=en }}
* {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines/ |access-date=February 17, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref>
Kan 2021, isinama siya nin ''Tatler Asia'' sa listahan nin pinakaimpluwensyal na tawo sa Asia.<ref>{{Cite magazine |title=Tatler Asia's Most Influential: Philippines |url=https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all®ion=ph&year=2021 |access-date=October 20, 2025 |magazine=[Tatler Asia |language=en}}</ref>
Kan Abril 2025, pigtawan siya nin ''Premios Tanglaw'' trophy kan embahada nin Pilipinas sa Madrid huli sa kontribusyon niya sa pagpapatibay nin Philippines–Spain relations.<ref>{{cite news|author=Dyan Castillejo|title=Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/4/28/tennis-alex-eala-honored-by-ph-ambassador-to-spain-1257|work=ABS-CBN|date=April 28, 2025|access-date=April 28, 2025}}</ref>
Kan 2026, pig-ako siya nin Forbes Asia bilang sarong 30 Under 30 icon sa sports asin entertainment huli sa pagtaas niya sa Pilipinas sa global tennis.<ref>{{Cite news |last=Watson |first=Rana Wehbe |date=May 27, 2026 |title=30 Under 30 Asia’s Next Icons: The Gen Z Athletes And Music Artists Rewriting The Playbook |url=https://www.forbes.com/sites/ranawehbe/2026/05/27/30-under-30-asias-next-icons-the-gen-z-athletes-and-music-artists-rewriting-the-playbook/ |access-date=May 27, 2026 |work=Forbes Asia}}</ref> Nakareceive siya nin Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Manila kan Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa saiyang pagkakamit sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos an presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref>
==Mga pananda==
{{notelist}}
==Toltolan==
{{reflist}}
==Mga panluwas na takod==
[[:tl:Alexandra_Eala|Alexandra Eala Tagalog Wikipedia]]
[[:en:Alexandra_Eala|Alexandra Eala English Wikipedia]]
[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alexandra Eala's Tennis Abstract page]
[https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram]
[https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala]
[https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala]
[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alex Eala sa Tennis Abstract]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
{{Tamboan}}
[[Kategorya:Mga Filipinong atleta sa tenis]]
[[Kategorya:Mga babaeng Filipino sa isports nin tennis]]
[[Kategorya:Mga parakawat tennis sa kinaban]]
[[Kategorya:Mga Grand Slam na resipeyente sa kinaban]]
gruyb0desryxxyiqh9qwn7xw2biwj6e
307656
307655
2026-07-25T23:44:22Z
Tabilay
31389
/* Mga panluwas na takod */
307656
wikitext
text/x-wiki
[[File:Alex Eala (2024 US Open) 02 (cropped).jpg|right|thumb|250px|Si Alex Eala]]
Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala{{Efn|1=**Pagbigkas sa Filipino:** /ɛˈjalɐ/
- **/ɛ/** = **eh** arog sa *ehersisyo*
- **/ˈja/** = **ya** na may diin, arog sa *yakap*
- **/l/** = **l** arog sa *liwanag*
- **/ɐ/** = **uh/ah** na maikli, arog sa hulíng tunog kan *bata*
- Binibigkas bilang **eh-YA-lah**}}''' (namundag Mayo 23, 2005 sa Lungsod nin Quezon) iyo an sarong Pilipinang propesyonal na paraténis. Naabot niya an pinakamataas na ranggo sa singles kan Hulyo 13, 2026 bilang ika-28 sa kinaban huli sa WTA, na nagin rason na siya an pinaka-nirangguhang Pilipina sa kasaysayan nin Paligsahang WTA.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar|first=Kristel|date=July 13, 2026|title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings|url=https://mb.com.ph/2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings?__cf_chl_rt_tk=Dop2eEd.kg1XALPQiAwED2dADNLCZdtYfiU.IJiQr4M-1784819067-1.0.1.1-6l7wcRi6ipstXmzYEa6aSdsRsPHh90CQzx_N5ta6Qos|access-date=July 13, 2026|website=Manila Bulletin|language=en}}</ref>
Nagdaog siya nin mga titulo sa dyunyor na ''Grand Slam'': dalawahan sa Australian Open kan 2020 asin French Open kan 2021, asin isahan sa US Open kan 2022. May-ada siyang lima na titulo sa isahan asin tulo sa dalawahan sa ITF circuit, asin halì 2025 hasta 2026 nagtala nin mahahalagang tagumpay, kaiba an semifinal sa WTA 1000 Miami Open, final sa WTA 250 Eastbourne Open, asin duwang WTA 125 na kampeonato sa Guadalajara Open 2025 asin Birmingham Open 2026.
Nagsimula siya sa Grand Slam kan 2023: sa isahan, nag-qualify siya kan 2023–2024 asin nakasulod sa main draw kan 2025–2026, kun sain an pinakamagandang resulta niya iyo an ikaapat na rawnd sa Wimbledon kan 2026; sa dalawahan, nakaabot siya sa ikaduwang rawnd sa French Open kan 2025.
{| class="wikitable"
|+
| colspan="2" | [[Ladawan:Ealas_and_Patrick_Gregorio_(cropped_Alexandra_Eala).jpg|alt=Si Alex Eala sa SEA Gam3s 2025|sentro|334x334px]]
|-
| Pangaran || Alexandra Eala
|-
| Bug-os na pangaran || Alexandra Maniego Eala
|-
| Nasyon || Filipinas
|-
| Namundag || Mayo 23, 2005
|-
| Lugar nin pagkatawo || Quezon City, Filipinas
|-
| Ka-taasan || 1.75 m
|-
| Nagpro || Marso 2020
|-
| Estilo nin pagdulag || Ka-iwa (duwang kamot na backhand)
|-
| Coach || Joan Bosch
|-
| Premyo sa karera || US$2,649,015
|-
| Singles record || 224-135
|-
| Singles titles || 2 WTA 125, 5 ITF
|-
| Pinaka-taas na singles ranking || No. 28 (Hulyo 13, 2026)
|-
| Kasalukuyang singles ranking || No. 29 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Doubles record || 49-49
|-
| Doubles titles || 3 ITF
|-
| Pinaka-taas na doubles ranking || No. 88 (Mayo 4, 2026)
|-
| Kasalukuyang doubles ranking || No. 129 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Australian Open (Singles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Singles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Wimbledon (Singles) || 4R (2026)
|-
| US Open (Singles) || 2R (2025)
|-
| Australian Open (Doubles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Doubles) || 2R (2025)
|-
| Wimbledon (Doubles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Huring update || Hulyo 20, 2026
|-
! colspan="2" | Medalya
|-
| SEA Games ||
* Ginto – 2025 Thailand (Isahan)
* Bronse – 2025 Thailand (Team)
* Bronse – 2025 Thailand (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Isahan)
* Bronse – 2021 Vietnam (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Team)
|-
| Asian Games ||
* Bronse – 2022 Hangzhou (Isahan)
* Bronse – 2022 Hangzhou (Halu-halong pares)
|}
== Kaamayi nin buhay ==
Si Alexandra Maniego Eala namundag Mayo 23, 2005 sa Quezon City, Pilipinas; an ama niya si Michael Eala, sarong business executive, asin an ina niya si Rosemarie Maniego-Eala, dating CFO nin Globe Telecom asin dating national swimmer na nagdaog nin bronze medal sa 1985 SEA Games. An pamilya niya dakula an papel sa saiyang pag-uswag: an mga tiyo niya iyo si Noli Eala, dating PSC chairperson asin PBA commissioner, asin si Rhett Eala, sarong fashion designer, habang an tugang niya si Michael Francis "Miko" Eala naglalaro nin tenis para sa Penn State Nittany Lions halì 2020 hasta 2024. Nagsimula si Alex magtenis sa edad na 4, pinakilala kan saiyang lolo na si Roberto Maniego na siya man an enot niyang coach, asin nag-adal siya sa Immaculate Conception Academy sa San Juan asin Colegio San Agustin sa Makati bago siya nagtraining sa Rafa Nadal Academy sa Manacor, Spain kun sain nagtapos siya kan 2023.<ref>{{cite news|last1=Mina|first1=Rosy|title=How Alex Eala became a world-class tennis champion|url=https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ|access-date=March 30, 2025|work=ABS-CBN News|date=October 22, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20250330025238/https://www.abs-cbn.com/sports/10/22/22/what-it-took-for-alex-eala-to-become-a-tennis-world-champ|archive-date=March 30, 2025}}</ref><ref>{{Cite web|date=|title=Alex Eala Biography: Acing Her Path to the Tennis Court|url=https://www.globe.com.ph/blog/alex-eala-journey-to-pro|access-date=|website=Globe|language=en|archive-url=|archive-date=|url-status=}}</ref>
== Personal na Buhay ==
Si Eala may mga simpleng hilig na nagpapahiling nin saiyang pagkatao: paborito niya an kaldereta bilang comfort food asin mas pinipili niya an matcha kesa kape; nagsasabi siya nin Ingles asin Español bukod pa sa sariling Filipino, asin an Wimbledon an paborito niyang Grand Slam na may Centre Court bilang pinaka gusto niyang korte.<ref>{{Cite web |last=Mina |first=Inna |date=February 3, 2026 |title=Are you a Kare-Kare person? Alex Eala's Filipino food rankings might surprise you |url=https://onesports.ph/more-sports/article/40770/are-you-a-kare-kare-person-alex-eala-s-filipino-food-rankings-might-surprise-you |access-date=February 23, 2026 |website=One Sports |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Dioquino |first=Delfin |date=July 3, 2025 |title='Living my dream': Alex Eala revels in historic Wimbledon stint |url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-revels-historic-wimbledon-stint-2025/ |access-date=July 3, 2025 |website=Rappler |language=en-US}}</ref> Binanggit niya si Maria Sharapova bilang dakulang impluwensya, nakatrabaho man niya si Rafael Nadal asin an tugang niyang si Miko.<ref>{{Cite web |last=Atencio |first=Peter |date=July 19, 2025 |title=Sharapova's influence drives Alex Eala’s aggressive game |url=https://manilastandard.net/sports/sports-plus/314618107/sharapovas-influence-drives-alex-ealas-aggressive-game.html |access-date=February 23, 2026 |website=Manila Standard |language=en-US}}</ref> An breakthrough niya sa 2025 Miami Open nagtao saiya nin pagkilala bilang sarong bantog na atleta sa Pilipinas, na ikinukumpara pa ki Manny Pacquiao, asin sa mga post‑match interviews ginagamit niya an Tagalog na nakadagdag sa kasikatan nin tenis sa mga Pilipino.<ref name="mo">{{cite web |last1=Futterman |first1=Matthew |title=Alex Eala returns to the Miami Open, where a dream run launched a tennis phenomenon |url=https://www.nytimes.com/athletic/7124102/2026/03/19/tennis-alex-eala-philippines-miami-open/ |access-date=25 March 2026 |website=The Athletic |publisher=The New York Times}}</ref>
== Karera ==
=== Mga Juniors ===
Sa edad na 12 kan 2018, si Alex Eala nagdaog sa Les Petits As na torneo sa France asin kaidto nakua niya an enot niyang under‑18 singles asin doubles na titulo sa ITF Trofeo David Ferrer sa Spain. Kan 2019, nagdaog siya sa Orange Bowl girls’ doubles kaiba si Evialina Laskevich, asin kan 2020 nagdaog man sa Australian Open girls’ doubles kaiba si Priska Nugroho. Kan 2021, nagdugang siya nin ikaduwang junior Grand Slam doubles trophy sa French Open kaiba si Oksana Selekhmeteva, asin sa parehong taon nagdaog siya sa singles asin doubles sa Trofeo Bonfiglio sa Milan. An pinakaimportante niyang milestone nag-abot kan 2022 nang siya an enot na Filipino na nagdaog nin junior Grand Slam singles title sa US Open.<ref name="WTAEALAPROF">{{cite web|title=WTA Official: Alexandra Eala|url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches|access-date=October 5, 2025|publisher=Women's Tennis Association|language=en}}</ref>
=== Propesyonal na Karera ===
<!--==== 2020 hanggang 2023 ====
Kan 2020 hanggang 2023, si Eala hinay-hinay na nagtukod nin propesyonal na karera sa ITF asin WTA na mga torneo. Kan 2020, naglalaro siya sa limang ITF singles tournaments, nakalampas sa Round of 16 sa tulo. Kan 2021, nagdebut siya sa WTA Tour sa Miami Open pero nawara sa qualifying, asin nakaabot sa Round of 16 sa Romania 250; sa doubles, nakaabot siya sa final sa W25 Platja d’Aro asin quarterfinal sa Madrid. Kan 2022, nagkompetensya siya sa Miami asin Madrid sa WTA Tour, habang sa ITF circuit nagdaog siya sa W25 Chiang Rai, runner‑up sa W60 Madrid, asin nakaabot sa mga semifinals asin quarterfinals; sa doubles, an pinakaimportante niyang resulta iyo an semifinal sa W25 Palma del Río. Kan 2023, nagpartisipar siya sa mga WTA events kaiba an Australian Open qualifying asin apat na 250 tournaments, pero dai nakalampas sa enot na round; nagdaog man siya sa ITF circuit sa W15 Yecla asin W25 Roehampton, asin nakaabot sa finals asin semifinals sa mas dakulang events. Kan Agosto, nakasulod siya sa WTA top 200, nag-abot sa No. 191, asin nakaabot man sa mga doubles semifinals asin quarterfinals sa ITF asin WTA tournaments.<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2024 ====
Kan 2024, si Eala nagkompetensya sa Grand Slams, WTA, asin ITF na mga torneo na may halong resulta. Sa singles, dai siya nakalampas sa qualifying sa apat na majors, pero nakaabot sa quarterfinals sa Veneto 125 asin second round sa Miami 1000. Nakaabot man siya sa semifinal sa Canberra 125 asin nagdaog nin enot niyang dakulang ITF singles title sa W100 Vitoria-Gasteiz, kaiba nin iba pang semifinals asin quarterfinals sa iba pang ITF tournaments. Sa doubles, an pinakaimportante niyang WTA resulta iyo an semifinal sa Canberra 125 kaiba si Laura Pigossi, asin lima pang quarterfinals sa iba’t ibang WTA events. Sa ITF circuit, nagdaog siya nin tulo na doubles titles, kaiba an back‑to‑back wins kaiba si Estelle Cascino sa Croissy-Beaubourg asin Vitoria-Gasteiz, asin nagdugang nin mga semifinals kaiba nin iba’t ibang partners.<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2025 ====
Kan 2025, nagkaigwa nin breakthrough season si Eala na pinakahighlight an pag-abot niya sa Miami Open, kun sain natalo niya an world No. 2 Iga Świątek sa quarterfinals bago natalo kay Jessica Pegula sa semifinals. Nakaabot siya sa enot niyang WTA final sa grass sa Eastbourne 250, nagdaog nin enot niyang Grand Slam main‑draw win sa US Open, asin nagdaog nin enot niyang challenger title sa Guadalajara 125. Iba pang highlights iyo an quarterfinals sa São Paulo asin Ilkley, semifinals sa Jingshan asin Canberra, asin second‑round appearances sa Madrid asin Hong Kong. Maski nagkaigwa nin early exits sa Australian Open, French Open, Wimbledon, asin iba pang WTA 250 asin 1000 events, an tuloy-tuloy niyang progreso nagtaas sa ranking niya sa world’s top 50.<ref name="WTAEALAPROF" />
Sa doubles, nakaabot siya sa semifinals sa Guangzhou 250 kaiba si Nadiia Kichenok asin quarterfinals sa Rome 1000 kaiba si Coco Gauff. Sa Grand Slams, nakaabot siya sa second round sa French Open kaiba si Renata Zarazúa pero natalo sa enot na round sa Wimbledon kaiba si Eva Lys. Iba pang appearances sa Birmingham, Hong Kong, Mumbai, asin Oeiras, pero natapos sa early losses.<ref name="WTAEALAPROF" />
==== 2026 ====
An 2026 na season ni Eala pinahiling an saiyang breakthrough sa Wimbledon, kun sain pinahiling niya an pagkagustuhan kan mga fans matapos niyang madakol an defending champion na si Iga Świątek sa ikatlong round bago siya natalo ki Jasmine Paolini sa round of 16.<ref name="WIM26SwiUpset2">{{cite news |last=Caacbay |first=Kennedy |date=July 4, 2026 |title=Alex Eala dethrones defending champion Iga Swiatek, advances to Wimbledon fourth round |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/alex-eala-dethrones-defending-champion-iga-swiatek-advances-to-wimbledon-fourth-round-2254 |access-date=July 4, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=July 6, 2026 |title=Alex Eala's Wimbledon campaign ends with loss to Italy's Paolini |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/6/tennis-alex-eala-s-wimbledon-campaign-ends-with-loss-to-italy-s-paolini-2300 |access-date=July 6, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Mas nauna sa taon, nagdara siya nin ikaduwang WTA 125 singles title sa Birmingham Open, matapos niyang madakol si Nikola Bartůňková sa final.<ref>{{cite web |title=Alex Eala wins WTA 125 Birmingham Open title after outlasting Nikola Bartunkova in thriller |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/990549/alex-eala-wins-wta-125-birmingham-open-after-outlasting-nikola-bartunkova-in-thriller/story/ |access-date=June 7, 2026 |website=GMA News Online}}</ref> Pinahiling man niya an talento sa Berlin Open, kun sain naglaog siya bilang wildcard asin natalo si Elena Rybakina asin Elina Svitolina bago siya natalo sa semifinals kontra sa champion na si Linda Nosková.<ref>{{cite news |last=Castillejo |first=Dyan |date=June 21, 2026 |title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Sa hard courts, nakaabot siya sa ikaapat na round sa Indian Wells asin Miami Open, pero natalo ki Nosková asin Karolína Muchová.<ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=March 11, 2026 |title=Alex Eala bows out of Indian Wells with loss to Linda Nosková |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/11/tennis-alex-eala-bows-out-of-indian-wells-with-loss-to-linda-noskov-1231 |access-date=March 11, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{cite news |date=March 24, 2026 |title=Alex Eala bows out of Miami Open in loss to Karolina Muchova |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/3/24/alex-eala-bows-out-of-miami-open-0012 |access-date=March 24, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref> Nakaabot man siya sa quarterfinals sa Dubai asin Abu Dhabi Open, kun sain nagpares siya ki Janice Tjen para sa doubles semifinals.<ref>{{cite news |last=Ballesteros |first=Jan |date=February 19, 2026 |title=Alex Eala succumbs to world No. 4 Coco Gauff in Dubai quarterfinals |url=https://onesports.ph/more-sports/article/41325/alex-eala-succumbs-to-world-no-4-coco-gauff-in-dubai-quarterfinals-1 |website=onesports.ph |access-date=February 19, 2026}}</ref><ref>{{cite news |last=Gasgonia |first=Dennis |date=February 5, 2026 |title=Alex Eala bows out of Abu Dhabi quarterfinals in loss to Russia's Alexandrova |url=https://www.abs-cbn.com/sports/2026/2/5/alex-eala-bows-out-of-abu-dhabi-quarterfinals-in-loss-to-russia-s-alexandrova-2244 |work=ABS-CBN News}}</ref> An saiyang season nagpoon nin marikas sa Auckland Open, kun sain nakaabot siya sa semifinals sa singles asin doubles.<ref>{{cite news |last=Agcaoili |first=Lance |date=January 19, 2026 |title=Alex Eala exits Australian Open first round |url=https://sports.inquirer.net/659094/alex-eala-exits-australian-open-first-round-falls-to-alycia-parks |work=Inquirer.net}}</ref><ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=January 20, 2026 |title=Eala, Martins ousted in first round of Australian Open doubles |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/1/20/tennis-eala-martins-ousted-in-first-round-of-australian-open-doubles-1839 |access-date=January 20, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref>
Sa clay courts, halo-halo an resulta: nakaabot siya sa ikatlong round sa Italian Open asin ikaduwang round sa Madrid, pero nagkaigwa nin early exits sa Linz, Stuttgart, Strasbourg, asin French Open.<ref>{{cite news |last=Naredo |first=Camille B. |date=May 10, 2026 |title=Alex Eala bows out of Italian Open with loss to Rybakina |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/5/10/tennis-alex-eala-bows-out-of-italian-open-with-loss-to-rybakina-2341 |work=ABS-CBN News}}</ref><ref>{{cite news |last=Caramoan |first=Miguel Alfonso |date=April 24, 2026 |title=Alex Eala suffers second round defeat to Elise Mertens at Mutua Madrid Open |url=https://www.espn.ph/tennis/story/_/id/48579925/alex-eala-suffers-second-round-defeat-elise-mertens-mutua-madrid-open |access-date=April 24, 2026 |work=ESPN.com}}</ref>
Sa grass courts, aside sa Birmingham na pagkadaug, nakaabot siya sa ikaduwang round sa Queen’s Club, quarterfinals sa doubles sa Bad Homburg kaiba si Venus Williams, asin nagkaigwa nin memorable na Wimbledon run. Alagad, nagkaigwa man siya nin early exits sa singles sa Bad Homburg asin doubles sa Wimbledon.<ref>{{cite news |last=Reyes |first=Kate M. |date=June 10, 2026 |title=Alex Eala falls to pal Iva Jovic yet again at Queen's Club |url=https://www.spin.ph/tennis/alex-eala-loses-to-pal-iva-jovic-yet-again-at-queen-s-club-a5019-20260610 |access-date=June 10, 2026 |website=Spin.ph}}</ref><ref>{{cite news |last=Flores-Colina |first=Celest |date=June 25, 2026 |title=Alex Eala-Venus Williams tandem exits Bad Homburg Open doubles |url=https://sports.inquirer.net/683552/alex-eala-venus-williams-tandem-exits-bad-homburg-open-doubles |access-date=June 25, 2026 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref> Ini nagtabang saiya na maabot an career-high ranking bilang world No. 28 kan Hulyo.<ref name="NewCareerHigh" /> -->
=== Propesyonal ===
Kan 2020, nagpoon si Eala sa Monastir kun sain natalo niya si Nadia Echeverria Alam, alagad natalo man siya ki Nina Stadler sa round of 16. Sa Melilla, nagdaug siya sa qualifying alagad natalo sa enot na round kan main draw. Sa Castellon, nagdaug siya sa enot na laban. Sa Las Palmas de Gran Canaria, natalo niya si Francesca Jones alagad natalo man siya ki Lara Salden. Sa saro pang torneo sa Las Palmas, kaagad siyang nawara.<ref name=":1">{{Cite web |last=Abilay |first=Teodoro Robert |date=July 18, 2026 |title=Mga laban ni Alex Eala |url=https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches2 |access-date=July 18, 2025 |website=Fandom |language=en}}</ref>
Kan 2021, naglalaro siya sa Manacor asin natalo sinda Mirjam Bjorklund asin Alba Carrillo Marin bago siya natalo ki Ylena In Albon. Sa saro pang torneo sa Manacor, nagdaug siya laban kina Ana Lantigua De La Nuez asin Silvia Ambrosio alagad natalo ki Oksana Selekhmeteva. Sa Grenoble, nagdaug siya laban kina Laura Ioana Andrei asin Cristina Bucsa alagad natalo ki Maja Chwalinska. Sa iba pang torneo, kadaklan nakakaabot siya sa round of 16.<ref name=":1" />
Kan 2022, nagpoon siya sa Manacor asin nakalusot sa qualifying laban kina Ella Hojnik asin Mia Chudejova, alagad natalo ki Alice Rame. Sa Grenoble, nagdaug siya laban ki Joanne Zuger bago natalo ki Chloe Paquet. Sa Chiang Rai, nakua niya an titulo matapos natalo si Luksika Kumkhum. Umabot man siya sa final kan W60 Madrid alagad natalo ki Marina Bassols Ribera.<ref name=":1" />
Kan 2023, dai siya nakalusot sa qualifying sa Canberra asin Australian Open. Sa Hua Hin, nakasulod siya sa main draw alagad natalo ki Tatjana Maria. Sa Yecla, nagdaug siya nin limang sunod na laban asin nakua an titulo. Sa Roehampton, nagdaug siya nin saro pang titulo matapos natalo si Arina Rodionova.<ref name=":1" />
Kan 2024, naglaban siya sa iba’t ibang torneo arog kan Australian Open, Pune, Indore, Abu Dhabi, Porto, Trnava, asin Miami. Nakua niya an titulo sa Vitoria-Gasteiz asin umabot sa semifinals kan Dubai.<ref name=":1" />
Kan 2025, nagkaigwa siya nin breakthrough sa Miami Open. Bilang wildcard, natalo niya sinda Katie Volynets, Jelena Ostapenko, Madison Keys, Paula Badosa, asin Iga Swiatek bago siya natalo ki Jessica Pegula sa semifinals. Nakua man niya an titulo sa Guadalajara 125.<ref name=":1" />
Kan 2026, nagpoon siya sa Auckland asin nakasulod sa semifinals. Sa Wimbledon, nagkaigwa siya nin dakulang panalo laban ki world No. 1 Iga Swiatek bago siya natalo ki Jasmine Paolini sa round of 16.<ref name=":1" />
== Ibang lantad ==
===Pambanwang grupohan===
Pigrerepresentar ni Eala an Filipinas sa manlaen-laen na pangkinaban na torneo. Nakasikwit siya nin mga medalya sa SEA Games 2021 (pirak sa singles, team, asin mixed doubles), saka sa Asian Games 2022 (pirak sa singles asin mixed doubles).<ref name=":7">{{cite news |last1=Carandang |first1=Justin Kenneth |date=May 20, 2022 |title=Tennis ace Alex Eala settles for bronze in women's singles |work=[GMA News |url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |url-status=live |access-date=March 25, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220601005101/https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/832339/tennis-ace-alex-eala-settles-for-bronze-in-women-s-singles/story/ |archive-date=June 1, 2022}}</ref><ref name=":8">{{cite news |last=Payo |first=Jasmine |date=September 29, 2023 |title=Alex Eala bags 2nd Asian Games bronze with Alcantara in doubles |language=en-US |work=Rappler |url=https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |url-status=live |access-date=September 10, 2025 |archive-url=https://archive.today/20250910045902/https://www.rappler.com/sports/tennis-semifinal-results-mixed-doubles-alex-eala-francis-casey-alcantara-asian-games-september-29-2023/ |archive-date=September 10, 2025}}</ref> Kan 2024, pinamayohan niya an aripompon sa 5–0 panggana sa Group II, na nagresulta sa promosyon sa Group I.<ref name=":12">{{Cite web |last=Morales |first=Luisa |date= |title=Alex Eala relishes leading Team Philippines to BJK Cup promotion in Bahrain |url=https://onesports.ph/more-sports/article/26898/alex-eala-relishes-leading-team-philippines-to-bjk-cup-promotion-in-bahrain |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=October 25, 2025 |website=One Sports |language=en}}</ref> Sa SEA Games 2025, nasikwit niya an medalyang bulawan sa women's singles, pati tansong medalya sa mixed doubles asin team events.<ref name=":13">{{Cite web |last=Agcaoili |first=Lance |date=December 18, 2025 |title=Alex Eala wins SEA Games tennis gold, ends long drought for PH |url=https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-url=https://web.archive.org/web/20260128021547/https://sports.inquirer.net/655069/alex-eala-wins-sea-games-tennis-gold-ends-long-drought-for-ph |archive-date=January 28, 2026 |access-date=December 18, 2025 |website=INQUIRER.net |language=en}}</ref>
=== Mga sponsorship ===
Poon pa pagka-aki, sinuportahan si Eala kan Globe Telecom,<ref>{{Cite web |date=July 25, 2025 |title=Alex Eala Opens Up About Life |url=https://www.globe.com.ph/about-us/newsroom/corporate/alex-eala-meet-and-greet}}</ref> asin kahaloyan nagkaigwa nang mga endorsement hale sa Babolat, Nike, asin BPI,<ref>{{Cite web|title=Champ’s choice: Alex Eala signs up as BPI’s newest endorser|url=https://bilyonaryo.com/2023/01/25/champs-choice-alex-eala-signs-up-as-bpis-newest-endorser/money/}}</ref> bago nagin brand ambassador nin Milo kaidtong 2026.<ref>{{Cite web |date=February 23, 2026 |title=MILO Active Pilipinas launched with Eala as new ambassador |url=https://manilastandard.net/sports/314707229/milo-active-pilipinas-launched-with-eala-as-new-ambassador.html}}</ref>
=== Mga onra ===
[[File:2026-07-13 – President Marcos hails Alex Eala as PH tennis champion, vows full government support.jpg|thumb|Si [[Bongbong Marcos]] naghatag kan Eala ug Presidential Citation niadtong Hulyo 2026.]]
Si Eala pig-ako kan Philippine Sportswriters Association bilang walong beses na honoree (2019–2026) sa PSA Annual Awards huli sa “outstanding achievements in tennis.”<ref>Citations for Eala's PSA Annual Awards:
* {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 25, 2019 |title=Top PH athletes share limelight in PSA Awards 2019 |url=https://www.rappler.com/sports/224351-philippine-athletes-sportswriters-association-awards-2019/ |access-date=October 12, 2025 |website=Rappler |language=en-US }}
* {{Cite news |last=Gionco |first=Mark |date=February 29, 2020 |title=PH tennis rising star Alex Eala to be feted at PSA Awards |url=https://sports.inquirer.net/387640/ph-tennis-rising-star-alex-eala-to-be-feted-at-psa-awards |access-date=October 12, 2025 }}
* {{Cite news |date=March 12, 2021 |title=PSA to honor tennis star Eala, boxing champs Casimero, Taduran |url=https://mb.com.ph/2021/3/12/psa-to-honor-tennis-star-eala-boxing-champs-casimero-taduran |access-date=October 12, 2025 |work=Manila Bulletin }}
* {{Cite news |date=February 27, 2022 |title=Scribes fete world-class PH boxers |url=https://mb.com.ph/2022/02/27/scribes-fete-world-class-ph-boxers/ |access-date=October 12, 2025 |website=Manila Bulletin |language=en }}
* {{Cite news |date=February 12, 2023 |title=PSA Awards: Young Alex Eala to be recognized with President's Award |url=https://tiebreakertimes.com.ph/tbt/psa-awards-young-alex-eala-to-be-recognized-with-presidents-award/261823 |access-date=October 12, 2025 |website=Tiebreaker Times |language=en-US }}
* {{Cite news |work=The Philippine Star |date=February 10, 2023 |title=Eala recipient of PSA Prexy Awards |url=https://www.philstar.com/sports/2023/02/10/2243942/eala-recipient-psa-prexy-awards |access-date=October 12, 2025 }}
* {{Cite news |date=January 24, 2024 |title=Alex Eala, Tots Carlos to be recognized in PSA Awards |url=https://www.abs-cbn.com/sports/01/15/24/alex-eala-tots-carlos-to-be-recognized-in-psa-awards |access-date=October 12, 2025 |website=ABS-CBN News }}
* {{Cite news |last=Malanum |first=Jean |date=October 9, 2025 |title=Eala tops PSA achievers for September |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1260619 |access-date=October 12, 2025 |website=Philippine News Agency |language=en }}
* {{Cite news |date=October 9, 2025 |title=Eala leads PSA's September honorees |url=https://www.sunstar.com.ph/davao/sports/eala-leads-psas-september-honorees |access-date=October 12, 2025 |website=SunStar Publishing Inc. |language=en }}
* {{Cite news |last=Dioquino |first=Delfin |date=February 17, 2026 |title=Alex Eala hails PSA Athlete of the Year award a proof of PH tennis' rise |url=https://www.rappler.com/people/athletes/alex-eala-hails-athlete-of-year-award-proof-tennis-rise-philippines/ |access-date=February 17, 2026 |website=Rappler |language=en-US}}</ref>
Kan 2021, isinama siya nin ''Tatler Asia'' sa listahan nin pinakaimpluwensyal na tawo sa Asia.<ref>{{Cite magazine |title=Tatler Asia's Most Influential: Philippines |url=https://www.tatlerasia.com/list/ami/ph?page=3&industry=all®ion=ph&year=2021 |access-date=October 20, 2025 |magazine=[Tatler Asia |language=en}}</ref>
Kan Abril 2025, pigtawan siya nin ''Premios Tanglaw'' trophy kan embahada nin Pilipinas sa Madrid huli sa kontribusyon niya sa pagpapatibay nin Philippines–Spain relations.<ref>{{cite news|author=Dyan Castillejo|title=Tennis: Alex Eala honored by PH ambassador to Spain|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2025/4/28/tennis-alex-eala-honored-by-ph-ambassador-to-spain-1257|work=ABS-CBN|date=April 28, 2025|access-date=April 28, 2025}}</ref>
Kan 2026, pig-ako siya nin Forbes Asia bilang sarong 30 Under 30 icon sa sports asin entertainment huli sa pagtaas niya sa Pilipinas sa global tennis.<ref>{{Cite news |last=Watson |first=Rana Wehbe |date=May 27, 2026 |title=30 Under 30 Asia’s Next Icons: The Gen Z Athletes And Music Artists Rewriting The Playbook |url=https://www.forbes.com/sites/ranawehbe/2026/05/27/30-under-30-asias-next-icons-the-gen-z-athletes-and-music-artists-rewriting-the-playbook/ |access-date=May 27, 2026 |work=Forbes Asia}}</ref> Nakareceive siya nin Presidential Citation sa Malacañang Palace sa Manila kan Hulyo 13, 2026, bilang pagkilala sa saiyang pagkakamit sa Wimbledon.<ref>{{Cite news |last=Manahan |first=Jervis |date=Hulyo 13, 2026 |title=Ipinagkaloob ni Pangulong Marcos an presidential citation sa Filipina tennis star na si Alex Eala |url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/13/marcos-confers-presidential-citation-to-filipina-tennis-star-alex-eala-1942 |access-date=Hulyo 13, 2026 |work=ABS-CBN News}}</ref>
==Mga pananda==
{{notelist}}
==Toltolan==
{{reflist}}
==Mga panluwas na takod==
[[:tl:Alexandra_Eala|Alexandra Eala sa Tagalog Wikipedia]]
[[:en:Alexandra_Eala|Alexandra Eala sa English Wikipedia]]
[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alexandra Eala's sa Tennis Abstract]
[https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram]
[https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala]
[https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
{{Tamboan}}
[[Kategorya:Mga Filipinong atleta sa tenis]]
[[Kategorya:Mga babaeng Filipino sa isports nin tennis]]
[[Kategorya:Mga parakawat tennis sa kinaban]]
[[Kategorya:Mga Grand Slam na resipeyente sa kinaban]]
qvumb7674492i58al68i3rqagw0fi1n
307662
307656
2026-07-26T06:56:00Z
Tabilay
31389
307662
wikitext
text/x-wiki
{{Tamboan}}
[[File:Alex Eala (2024 US Open) 02 (cropped).jpg|right|thumb|250px|Si Alex Eala]]
Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala{{Efn|1=**Pagbigkas sa Filipino:** /ɛˈjalɐ/
- **/ɛ/** = **eh** arog sa *ehersisyo*
- **/ˈja/** = **ya** na may diin, arog sa *yakap*
- **/l/** = **l** arog sa *liwanag*
- **/ɐ/** = **uh/ah** na maikli, arog sa hulíng tunog kan *bata*
- Binibigkas bilang **eh-YA-lah**}}''' (namundag Mayo 23, 2005 sa Lungsod nin Quezon) iyo an sarong Pilipinang propesyonal na paraténis. Naabot niya an pinakamataas na ranggo sa singles kan Hulyo 13, 2026 bilang ika-28 sa kinaban huli sa WTA, na nagin rason na siya an pinaka-nirangguhang Pilipina sa kasaysayan nin Paligsahang WTA.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar|first=Kristel|date=July 13, 2026|title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings|url=https://mb.com.ph/2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings?__cf_chl_rt_tk=Dop2eEd.kg1XALPQiAwED2dADNLCZdtYfiU.IJiQr4M-1784819067-1.0.1.1-6l7wcRi6ipstXmzYEa6aSdsRsPHh90CQzx_N5ta6Qos|access-date=July 13, 2026|website=Manila Bulletin|language=en}}</ref>
Nagdaog siya nin mga titulo sa dyunyor na Grand Slam: dalawahan sa Australian Open kan 2020 asin French Open kan 2021, asin isahan sa US Open kan 2022. May-ada siyang lima na titulo sa isahan asin tulo sa dalawahan sa ITF circuit, asin halì 2025 hasta 2026 nagtala nin mahahalagang tagumpay, kaiba an semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne, asin duwang WTA 125 na kampeonato sa Guadalajara asin Birmingham.
Nagsimula siya sa Grand Slam kan 2023: sa isahan, nag-qualify siya kan 2023–2024 asin nakasulod sa main draw kan 2025–2026, kun sain an pinakamagandang resulta niya iyo an ikaapat na rawnd sa Wimbledon kan 2026; sa dalawahan, nakaabot siya sa ikaduwang rawnd sa French Open kan 2025.
{| class="wikitable"
|+
| colspan="2" | [[Ladawan:Ealas_and_Patrick_Gregorio_(cropped_Alexandra_Eala).jpg|alt=Si Alex Eala sa SEA Gam3s 2025|sentro|334x334px]]
|-
| Pangaran || Alexandra Eala
|-
| Bug-os na pangaran || Alexandra Maniego Eala
|-
| Nasyon || Filipinas
|-
| Namundag || Mayo 23, 2005
|-
| Lugar nin pagkatawo || Quezon City, Filipinas
|-
| Ka-taasan || 1.75 m
|-
| Nagpro || Marso 2020
|-
| Estilo nin pagdulag || Ka-iwa (duwang kamot na backhand)
|-
| Coach || Joan Bosch
|-
| Premyo sa karera || US$2,649,015
|-
| Singles record || 224-135
|-
| Singles titles || 2 WTA 125, 5 ITF
|-
| Pinaka-taas na singles ranking || No. 28 (Hulyo 13, 2026)
|-
| Kasalukuyang singles ranking || No. 29 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Doubles record || 49-49
|-
| Doubles titles || 3 ITF
|-
| Pinaka-taas na doubles ranking || No. 88 (Mayo 4, 2026)
|-
| Kasalukuyang doubles ranking || No. 129 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Australian Open (Singles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Singles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Wimbledon (Singles) || 4R (2026)
|-
| US Open (Singles) || 2R (2025)
|-
| Australian Open (Doubles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Doubles) || 2R (2025)
|-
| Wimbledon (Doubles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Huring update || Hulyo 20, 2026
|-
! colspan="2" | Medalya
|-
| SEA Games ||
* Ginto – 2025 Thailand (Isahan)
* Bronse – 2025 Thailand (Team)
* Bronse – 2025 Thailand (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Isahan)
* Bronse – 2021 Vietnam (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Team)
|-
| Asian Games ||
* Bronse – 2022 Hangzhou (Isahan)
* Bronse – 2022 Hangzhou (Halu-halong pares)
|}
== Karera ==
=== Mga Juniors ===
Si Eala nagdaog sa Les Petits As kan 2018, nagdaog nin Orange Bowl doubles kan 2019, asin dalawahan na junior Grand Slam doubles titles sa Australian Open 2020 asin French Open 2021. Kan 2022, siya an enot na Filipino na nagdaog nin junior Grand Slam singles title sa US Open.<ref name="WTAEALAProf">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=October 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association}}</ref>
=== Propesyonal na Karera ===
Kan 2020–2023, hinay-hinay siyang nagtukod nin propesyonal na karera sa ITF asin WTA, nagdaog nin mga titulo sa Yecla asin Roehampton, asin nakasulod sa WTA top 200 kan 2023.<ref name="WTAEALAProf" />
Kan 2024, nagkompetensya siya sa Grand Slams asin WTA, nagdaog nin enot niyang dakulang ITF singles title sa Vitoria-Gasteiz, asin tulo na doubles titles kaiba si Estelle Cascino.<ref name="WTAEALAProf" />
Kan 2025, Nagkaigwa siya nin breakthrough season: semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne, enot na Grand Slam main‑draw win sa US Open, asin enot na challenger title sa Guadalajara. Nakasulod siya sa world’s top 50.<ref name="WTAEALAProf" />
Kan 2026, pinahiling niya an breakthrough sa Wimbledon matapos madakol si Iga Świątek, nagdaog sa Birmingham 125, asin nakaabot sa semifinals sa Berlin asin Auckland. Ini nagtaas saiya sa career-high ranking bilang world No. 28.<ref name="WTAEALAProf" />
==Mga pananda==
{{notelist}}
==Toltolan==
{{reflist}}
==Mga panluwas na takod==
[[:tl:Alexandra_Eala|Alexandra Eala sa Tagalog Wikipedia]]
[[:en:Alexandra_Eala|Alexandra Eala sa English Wikipedia]]
[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alexandra Eala's sa Tennis Abstract]
[https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram]
[https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala]
[https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
[[Kategorya:Mga Filipinong atleta sa tenis]]
[[Kategorya:Mga babaeng Filipino sa isports nin tennis]]
[[Kategorya:Mga parakawat tennis sa kinaban]]
[[Kategorya:Mga Grand Slam na resipeyente sa kinaban]]
757rzccy9w9nihx024i093jtqn48gb4
307663
307662
2026-07-26T07:39:37Z
Tabilay
31389
/* Propesyonal na Karera */
307663
wikitext
text/x-wiki
{{Tamboan}}
[[File:Alex Eala (2024 US Open) 02 (cropped).jpg|right|thumb|250px|Si Alex Eala]]
Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala{{Efn|1=**Pagbigkas sa Filipino:** /ɛˈjalɐ/
- **/ɛ/** = **eh** arog sa *ehersisyo*
- **/ˈja/** = **ya** na may diin, arog sa *yakap*
- **/l/** = **l** arog sa *liwanag*
- **/ɐ/** = **uh/ah** na maikli, arog sa hulíng tunog kan *bata*
- Binibigkas bilang **eh-YA-lah**}}''' (namundag Mayo 23, 2005 sa Lungsod nin Quezon) iyo an sarong Pilipinang propesyonal na paraténis. Naabot niya an pinakamataas na ranggo sa singles kan Hulyo 13, 2026 bilang ika-28 sa kinaban huli sa WTA, na nagin rason na siya an pinaka-nirangguhang Pilipina sa kasaysayan nin Paligsahang WTA.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar|first=Kristel|date=July 13, 2026|title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings|url=https://mb.com.ph/2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings?__cf_chl_rt_tk=Dop2eEd.kg1XALPQiAwED2dADNLCZdtYfiU.IJiQr4M-1784819067-1.0.1.1-6l7wcRi6ipstXmzYEa6aSdsRsPHh90CQzx_N5ta6Qos|access-date=July 13, 2026|website=Manila Bulletin|language=en}}</ref>
Nagdaog siya nin mga titulo sa dyunyor na Grand Slam: dalawahan sa Australian Open kan 2020 asin French Open kan 2021, asin isahan sa US Open kan 2022. May-ada siyang lima na titulo sa isahan asin tulo sa dalawahan sa ITF circuit, asin halì 2025 hasta 2026 nagtala nin mahahalagang tagumpay, kaiba an semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne, asin duwang WTA 125 na kampeonato sa Guadalajara asin Birmingham.
Nagsimula siya sa Grand Slam kan 2023: sa isahan, nag-qualify siya kan 2023–2024 asin nakasulod sa main draw kan 2025–2026, kun sain an pinakamagandang resulta niya iyo an ikaapat na rawnd sa Wimbledon kan 2026; sa dalawahan, nakaabot siya sa ikaduwang rawnd sa French Open kan 2025.
{| class="wikitable"
|+
| colspan="2" | [[Ladawan:Ealas_and_Patrick_Gregorio_(cropped_Alexandra_Eala).jpg|alt=Si Alex Eala sa SEA Gam3s 2025|sentro|334x334px]]
|-
| Pangaran || Alexandra Eala
|-
| Bug-os na pangaran || Alexandra Maniego Eala
|-
| Nasyon || Filipinas
|-
| Namundag || Mayo 23, 2005
|-
| Lugar nin pagkatawo || Quezon City, Filipinas
|-
| Ka-taasan || 1.75 m
|-
| Nagpro || Marso 2020
|-
| Estilo nin pagdulag || Ka-iwa (duwang kamot na backhand)
|-
| Coach || Joan Bosch
|-
| Premyo sa karera || US$2,649,015
|-
| Singles record || 224-135
|-
| Singles titles || 2 WTA 125, 5 ITF
|-
| Pinaka-taas na singles ranking || No. 28 (Hulyo 13, 2026)
|-
| Kasalukuyang singles ranking || No. 29 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Doubles record || 49-49
|-
| Doubles titles || 3 ITF
|-
| Pinaka-taas na doubles ranking || No. 88 (Mayo 4, 2026)
|-
| Kasalukuyang doubles ranking || No. 129 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Australian Open (Singles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Singles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Wimbledon (Singles) || 4R (2026)
|-
| US Open (Singles) || 2R (2025)
|-
| Australian Open (Doubles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Doubles) || 2R (2025)
|-
| Wimbledon (Doubles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Huring update || Hulyo 20, 2026
|-
! colspan="2" | Medalya
|-
| SEA Games ||
* Ginto – 2025 Thailand (Isahan)
* Bronse – 2025 Thailand (Team)
* Bronse – 2025 Thailand (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Isahan)
* Bronse – 2021 Vietnam (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Team)
|-
| Asian Games ||
* Bronse – 2022 Hangzhou (Isahan)
* Bronse – 2022 Hangzhou (Halu-halong pares)
|}
== Karera ==
=== Mga Juniors ===
Si Eala nagdaog sa Les Petits As kan 2018, nagdaog nin Orange Bowl doubles kan 2019, asin dalawahan na junior Grand Slam doubles titles sa Australian Open 2020 asin French Open 2021. Kan 2022, siya an enot na Filipino na nagdaog nin junior Grand Slam singles title sa US Open.<ref name="WTAEALAProf">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=October 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association}}</ref>
=== Propesyonal na Karera ===
Kan 2020–2023, hinay-hinay siyang nagtukod nin propesyonal na karera sa ITF asin WTA, nagdaog nin mga titulo sa Yecla asin Roehampton, asin nakasulod sa WTA top 200 kan 2023.<ref name="WTAEALAProf" />
Kan 2024, nagkompetensya siya sa Grand Slams asin WTA, nagdaog nin enot niyang dakulang ITF singles title sa Vitoria-Gasteiz, asin tulo na doubles titles kaiba si [[:en:Estelle_Cascino|Estelle Cascino]].<ref name="WTAEALAProf" />
Kan 2025, Nagkaigwa siya nin breakthrough season: semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne, enot na Grand Slam main‑draw win sa US Open, asin enot na challenger title sa Guadalajara.<ref name="WTAEALAProf" /> Nakasulod siya sa world’s top 50.<ref>{{cite web|last=Morales|first=Luisa|date=November 3, 2025|title=Alex Eala enters WTA Top 50 to culminate 2025 season|url=https://www.onesports.ph/more-sports/article/37635/alex-eala-enters-wta-top-50-to-culminate-2025-season|website=One Sports|access-date=November 3, 2025|language=en}}</ref>
Kan 2026, pinahiling niya an breakthrough sa Wimbledon matapos madakol si [[:en:Iga_Świątek|Iga Świątek]], nagdaog sa Birmingham 125, asin nakaabot sa semifinals sa Berlin asin Auckland.<ref name="WTAEALAProf" /> Ini nagtaas saiya sa career-high ranking bilang world No. 28.<ref name="NewCareerHigh" />
==Mga pananda==
{{notelist}}
==Toltolan==
{{reflist}}
==Mga panluwas na takod==
[[:tl:Alexandra_Eala|Alexandra Eala sa Tagalog Wikipedia]]
[[:en:Alexandra_Eala|Alexandra Eala sa English Wikipedia]]
[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alexandra Eala's sa Tennis Abstract]
[https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram]
[https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala]
[https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
[[Kategorya:Mga Filipinong atleta sa tenis]]
[[Kategorya:Mga babaeng Filipino sa isports nin tennis]]
[[Kategorya:Mga parakawat tennis sa kinaban]]
[[Kategorya:Mga Grand Slam na resipeyente sa kinaban]]
3jgdu8axobl2gaqvg42kpxc04jiexpo
307664
307663
2026-07-26T07:49:54Z
Tabilay
31389
/* Propesyonal na Karera */
307664
wikitext
text/x-wiki
{{Tamboan}}
[[File:Alex Eala (2024 US Open) 02 (cropped).jpg|right|thumb|250px|Si Alex Eala]]
Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala{{Efn|1=**Pagbigkas sa Filipino:** /ɛˈjalɐ/
- **/ɛ/** = **eh** arog sa *ehersisyo*
- **/ˈja/** = **ya** na may diin, arog sa *yakap*
- **/l/** = **l** arog sa *liwanag*
- **/ɐ/** = **uh/ah** na maikli, arog sa hulíng tunog kan *bata*
- Binibigkas bilang **eh-YA-lah**}}''' (namundag Mayo 23, 2005 sa Lungsod nin Quezon) iyo an sarong Pilipinang propesyonal na paraténis. Naabot niya an pinakamataas na ranggo sa singles kan Hulyo 13, 2026 bilang ika-28 sa kinaban huli sa WTA, na nagin rason na siya an pinaka-nirangguhang Pilipina sa kasaysayan nin Paligsahang WTA.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar|first=Kristel|date=July 13, 2026|title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings|url=https://mb.com.ph/2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings?__cf_chl_rt_tk=Dop2eEd.kg1XALPQiAwED2dADNLCZdtYfiU.IJiQr4M-1784819067-1.0.1.1-6l7wcRi6ipstXmzYEa6aSdsRsPHh90CQzx_N5ta6Qos|access-date=July 13, 2026|website=Manila Bulletin|language=en}}</ref>
Nagdaog siya nin mga titulo sa dyunyor na Grand Slam: dalawahan sa Australian Open kan 2020 asin French Open kan 2021, asin isahan sa US Open kan 2022. May-ada siyang lima na titulo sa isahan asin tulo sa dalawahan sa ITF circuit, asin halì 2025 hasta 2026 nagtala nin mahahalagang tagumpay, kaiba an semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne, asin duwang WTA 125 na kampeonato sa Guadalajara asin Birmingham.
Nagsimula siya sa Grand Slam kan 2023: sa isahan, nag-qualify siya kan 2023–2024 asin nakasulod sa main draw kan 2025–2026, kun sain an pinakamagandang resulta niya iyo an ikaapat na rawnd sa Wimbledon kan 2026; sa dalawahan, nakaabot siya sa ikaduwang rawnd sa French Open kan 2025.
{| class="wikitable"
|+
| colspan="2" | [[Ladawan:Ealas_and_Patrick_Gregorio_(cropped_Alexandra_Eala).jpg|alt=Si Alex Eala sa SEA Gam3s 2025|sentro|334x334px]]
|-
| Pangaran || Alexandra Eala
|-
| Bug-os na pangaran || Alexandra Maniego Eala
|-
| Nasyon || Filipinas
|-
| Namundag || Mayo 23, 2005
|-
| Lugar nin pagkatawo || Quezon City, Filipinas
|-
| Ka-taasan || 1.75 m
|-
| Nagpro || Marso 2020
|-
| Estilo nin pagdulag || Ka-iwa (duwang kamot na backhand)
|-
| Coach || Joan Bosch
|-
| Premyo sa karera || US$2,649,015
|-
| Singles record || 224-135
|-
| Singles titles || 2 WTA 125, 5 ITF
|-
| Pinaka-taas na singles ranking || No. 28 (Hulyo 13, 2026)
|-
| Kasalukuyang singles ranking || No. 29 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Doubles record || 49-49
|-
| Doubles titles || 3 ITF
|-
| Pinaka-taas na doubles ranking || No. 88 (Mayo 4, 2026)
|-
| Kasalukuyang doubles ranking || No. 129 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Australian Open (Singles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Singles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Wimbledon (Singles) || 4R (2026)
|-
| US Open (Singles) || 2R (2025)
|-
| Australian Open (Doubles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Doubles) || 2R (2025)
|-
| Wimbledon (Doubles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Huring update || Hulyo 20, 2026
|-
! colspan="2" | Medalya
|-
| SEA Games ||
* Ginto – 2025 Thailand (Isahan)
* Bronse – 2025 Thailand (Team)
* Bronse – 2025 Thailand (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Isahan)
* Bronse – 2021 Vietnam (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Team)
|-
| Asian Games ||
* Bronse – 2022 Hangzhou (Isahan)
* Bronse – 2022 Hangzhou (Halu-halong pares)
|}
== Karera ==
=== Mga Juniors ===
Si Eala nagdaog sa Les Petits As kan 2018, nagdaog nin Orange Bowl doubles kan 2019, asin dalawahan na junior Grand Slam doubles titles sa Australian Open 2020 asin French Open 2021. Kan 2022, siya an enot na Filipino na nagdaog nin junior Grand Slam singles title sa US Open.<ref name="WTAEALAProf">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=October 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association}}</ref>
=== Propesyonal na Karera ===
Kan 2020–2023, hinay-hinay siyang nagtukod nin propesyonal na karera sa ITF asin WTA, nagdaog nin mga titulo sa Yecla asin Roehampton, asin nakasulod sa WTA top 200 kan 2023.<ref name="WTAEALAProf" />
Kan 2024, nagkompetensya siya sa Grand Slams asin WTA, nagdaog nin enot niyang dakulang ITF singles title sa Vitoria-Gasteiz,<ref name="it">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|publisher=ITF Tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref> asin tulo na doubles titles kaiba si [[:en:Estelle_Cascino|Estelle Cascino]].<ref name="dt">{{cite web|title=Eala ITF doubles titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/d/titles/|access-date=October 5, 2025|website=ITF tennis}}</ref>
Kan 2025, Nagkaigwa siya nin breakthrough season: semifinal sa Miami Open,<ref>{{cite news|last=Futterman|first=Matthew|date=March 28, 2025|title=Alexandra Eala's wild run in Miami comes to an end in semifinals loss to Jessica Pegula|url=https://www.nytimes.com/athletic/6237760/2025/03/28/alexandra-eala-miami-open-semifinals/|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250726113931/https://www.nytimes.com/athletic/6237760/2025/03/28/alexandra-eala-miami-open-semifinals/|archive-date=July 26, 2025|access-date=September 1, 2025|url-access=subscription}}</ref> final sa Eastbourne,<ref>{{cite news|last=Clarito|first=Ariel Ian|title=Alex Eala comes inches short in heartbreaking final as Maya Joint rules Eastbourne Open|url=https://www.rappler.com/sports/tennis-match-results-alex-eala-maya-joint-wta-eastbourne-open-final-june-28-2025/|date=June 28, 2025|access-date=June 28, 2025|work=[[Rappler]]}}</ref> enot na Grand Slam main‑draw win sa US Open,<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/46065849/alexandra-eala-upsets-clara-tauson-us-open-becoming-first-player-philippines-win-major-match|title=Eala upsets Tauson at US Open; 1st from Philippines to win major match|publisher=[[ESPN]]|date=August 24, 2025|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=August 25, 2025}}</ref> asin enot na challenger title sa Guadalajara.<ref name="WTAEALAProf" /> Nakasulod siya sa world’s top 50.<ref>{{cite web|last=Morales|first=Luisa|date=November 3, 2025|title=Alex Eala enters WTA Top 50 to culminate 2025 season|url=https://www.onesports.ph/more-sports/article/37635/alex-eala-enters-wta-top-50-to-culminate-2025-season|website=One Sports|access-date=November 3, 2025|language=en}}</ref>
Kan 2026, pinahiling niya an breakthrough sa Wimbledon matapos madakol si [[:en:Iga_Świątek|Iga Świątek]],<ref name="WIM26SwiUpset2">{{Cite news|last=Caacbay|first=Kennedy|date=July 4, 2026|title=Alex Eala dethrones defending champion Iga Swiatek, advances to Wimbledon fourth round|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/alex-eala-dethrones-defending-champion-iga-swiatek-advances-to-wimbledon-fourth-round-2254|access-date=July 4, 2026|work=ABS-CBN News}}</ref> nagdaog sa Birmingham 125,<ref>{{Cite web|title=Alex Eala wins WTA 125 Birmingham Open title after outlasting Nikola Bartunkova in thriller|url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/990549/alex-eala-wins-wta-125-birmingham-open-after-outlasting-nikola-bartunkova-in-thriller/story/|access-date=June 7, 2026|website=GMA News Online}}</ref> asin nakaabot sa semifinals sa Berlin asin Auckland.<ref name="WTAEALAProf" /> Ini nagtaas saiya sa career-high ranking bilang world No. 28.<ref name="NewCareerHigh" />
==Mga pananda==
{{notelist}}
==Toltolan==
{{reflist}}
==Mga panluwas na takod==
[[:tl:Alexandra_Eala|Alexandra Eala sa Tagalog Wikipedia]]
[[:en:Alexandra_Eala|Alexandra Eala sa English Wikipedia]]
[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alexandra Eala's sa Tennis Abstract]
[https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram]
[https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala]
[https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
[[Kategorya:Mga Filipinong atleta sa tenis]]
[[Kategorya:Mga babaeng Filipino sa isports nin tennis]]
[[Kategorya:Mga parakawat tennis sa kinaban]]
[[Kategorya:Mga Grand Slam na resipeyente sa kinaban]]
o7lp0mepsm6bwdqye1odljbbheghb1v
307665
307664
2026-07-26T07:56:09Z
Tabilay
31389
/* Propesyonal na Karera */ Citations
307665
wikitext
text/x-wiki
{{Tamboan}}
[[File:Alex Eala (2024 US Open) 02 (cropped).jpg|right|thumb|250px|Si Alex Eala]]
Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala{{Efn|1=**Pagbigkas sa Filipino:** /ɛˈjalɐ/
- **/ɛ/** = **eh** arog sa *ehersisyo*
- **/ˈja/** = **ya** na may diin, arog sa *yakap*
- **/l/** = **l** arog sa *liwanag*
- **/ɐ/** = **uh/ah** na maikli, arog sa hulíng tunog kan *bata*
- Binibigkas bilang **eh-YA-lah**}}''' (namundag Mayo 23, 2005 sa Lungsod nin Quezon) iyo an sarong Pilipinang propesyonal na paraténis. Naabot niya an pinakamataas na ranggo sa singles kan Hulyo 13, 2026 bilang ika-28 sa kinaban huli sa WTA, na nagin rason na siya an pinaka-nirangguhang Pilipina sa kasaysayan nin Paligsahang WTA.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar|first=Kristel|date=July 13, 2026|title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings|url=https://mb.com.ph/2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings?__cf_chl_rt_tk=Dop2eEd.kg1XALPQiAwED2dADNLCZdtYfiU.IJiQr4M-1784819067-1.0.1.1-6l7wcRi6ipstXmzYEa6aSdsRsPHh90CQzx_N5ta6Qos|access-date=July 13, 2026|website=Manila Bulletin|language=en}}</ref>
Nagdaog siya nin mga titulo sa dyunyor na Grand Slam: dalawahan sa Australian Open kan 2020 asin French Open kan 2021, asin isahan sa US Open kan 2022. May-ada siyang lima na titulo sa isahan asin tulo sa dalawahan sa ITF circuit, asin halì 2025 hasta 2026 nagtala nin mahahalagang tagumpay, kaiba an semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne, asin duwang WTA 125 na kampeonato sa Guadalajara asin Birmingham.
Nagsimula siya sa Grand Slam kan 2023: sa isahan, nag-qualify siya kan 2023–2024 asin nakasulod sa main draw kan 2025–2026, kun sain an pinakamagandang resulta niya iyo an ikaapat na rawnd sa Wimbledon kan 2026; sa dalawahan, nakaabot siya sa ikaduwang rawnd sa French Open kan 2025.
{| class="wikitable"
|+
| colspan="2" | [[Ladawan:Ealas_and_Patrick_Gregorio_(cropped_Alexandra_Eala).jpg|alt=Si Alex Eala sa SEA Gam3s 2025|sentro|334x334px]]
|-
| Pangaran || Alexandra Eala
|-
| Bug-os na pangaran || Alexandra Maniego Eala
|-
| Nasyon || Filipinas
|-
| Namundag || Mayo 23, 2005
|-
| Lugar nin pagkatawo || Quezon City, Filipinas
|-
| Ka-taasan || 1.75 m
|-
| Nagpro || Marso 2020
|-
| Estilo nin pagdulag || Ka-iwa (duwang kamot na backhand)
|-
| Coach || Joan Bosch
|-
| Premyo sa karera || US$2,649,015
|-
| Singles record || 224-135
|-
| Singles titles || 2 WTA 125, 5 ITF
|-
| Pinaka-taas na singles ranking || No. 28 (Hulyo 13, 2026)
|-
| Kasalukuyang singles ranking || No. 29 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Doubles record || 49-49
|-
| Doubles titles || 3 ITF
|-
| Pinaka-taas na doubles ranking || No. 88 (Mayo 4, 2026)
|-
| Kasalukuyang doubles ranking || No. 129 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Australian Open (Singles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Singles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Wimbledon (Singles) || 4R (2026)
|-
| US Open (Singles) || 2R (2025)
|-
| Australian Open (Doubles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Doubles) || 2R (2025)
|-
| Wimbledon (Doubles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Huring update || Hulyo 20, 2026
|-
! colspan="2" | Medalya
|-
| SEA Games ||
* Ginto – 2025 Thailand (Isahan)
* Bronse – 2025 Thailand (Team)
* Bronse – 2025 Thailand (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Isahan)
* Bronse – 2021 Vietnam (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Team)
|-
| Asian Games ||
* Bronse – 2022 Hangzhou (Isahan)
* Bronse – 2022 Hangzhou (Halu-halong pares)
|}
== Karera ==
=== Mga Juniors ===
Si Eala nagdaog sa Les Petits As kan 2018, nagdaog nin Orange Bowl doubles kan 2019, asin dalawahan na junior Grand Slam doubles titles sa Australian Open 2020 asin French Open 2021. Kan 2022, siya an enot na Filipino na nagdaog nin junior Grand Slam singles title sa US Open.<ref name="WTAEALAProf">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=October 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association}}</ref>
=== Propesyonal na Karera ===
Kan 2020–2023, hinay-hinay siyang nagtukod nin propesyonal na karera sa ITF asin WTA, nagdaog nin mga titulo sa Yecla asin Roehampton, asin nakasulod sa WTA top 200 kan 2023.<ref name="it" />
Kan 2024, nagkompetensya siya sa Grand Slams asin WTA, nagdaog nin enot niyang dakulang ITF singles title sa Vitoria-Gasteiz,<ref name="it">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|publisher=ITF Tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref> asin tulo na doubles titles kaiba si [[:en:Estelle_Cascino|Estelle Cascino]].<ref name="dt">{{cite web|title=Eala ITF doubles titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/d/titles/|access-date=October 5, 2025|website=ITF tennis}}</ref>
Kan 2025, Nagkaigwa siya nin breakthrough season: semifinal sa Miami Open,<ref>{{cite news|last=Futterman|first=Matthew|date=March 28, 2025|title=Alexandra Eala's wild run in Miami comes to an end in semifinals loss to Jessica Pegula|url=https://www.nytimes.com/athletic/6237760/2025/03/28/alexandra-eala-miami-open-semifinals/|work=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250726113931/https://www.nytimes.com/athletic/6237760/2025/03/28/alexandra-eala-miami-open-semifinals/|archive-date=July 26, 2025|access-date=September 1, 2025|url-access=subscription}}</ref> final sa Eastbourne,<ref>{{cite news|last=Clarito|first=Ariel Ian|title=Alex Eala comes inches short in heartbreaking final as Maya Joint rules Eastbourne Open|url=https://www.rappler.com/sports/tennis-match-results-alex-eala-maya-joint-wta-eastbourne-open-final-june-28-2025/|date=June 28, 2025|access-date=June 28, 2025|work=[[Rappler]]}}</ref> enot na Grand Slam main‑draw win sa US Open,<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/46065849/alexandra-eala-upsets-clara-tauson-us-open-becoming-first-player-philippines-win-major-match|title=Eala upsets Tauson at US Open; 1st from Philippines to win major match|publisher=[[ESPN]]|date=August 24, 2025|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=August 25, 2025}}</ref> asin enot na challenger title sa Guadalajara.<ref>{{cite news|date=September 7, 2025|title=Alex Eala wins first WTA singles title with comeback victory at Guadalajara 125 Open|url=https://onesports.ph/more-sports/article/35361/alex-eala-wins-first-wta-singles-title-with-comeback-victory-at-guadalajara-125-open|url-status=live|work=[[One Sports]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250907061736/https://www.onesports.ph/more-sports/article/35361/alex-eala-wins-first-wta-singles-title-with-comeback-victory-at-guadalajara-125-open|archive-date=September 7, 2025|access-date=September 7, 2025|language=en}}</ref> Nakasulod siya sa world’s top 50.<ref>{{cite web|last=Morales|first=Luisa|date=November 3, 2025|title=Alex Eala enters WTA Top 50 to culminate 2025 season|url=https://www.onesports.ph/more-sports/article/37635/alex-eala-enters-wta-top-50-to-culminate-2025-season|website=One Sports|access-date=November 3, 2025|language=en}}</ref>
Kan 2026, pinahiling niya an breakthrough sa Wimbledon matapos madakol si [[:en:Iga_Świątek|Iga Świątek]],<ref name="WIM26SwiUpset2">{{Cite news|last=Caacbay|first=Kennedy|date=July 4, 2026|title=Alex Eala dethrones defending champion Iga Swiatek, advances to Wimbledon fourth round|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/alex-eala-dethrones-defending-champion-iga-swiatek-advances-to-wimbledon-fourth-round-2254|access-date=July 4, 2026|work=ABS-CBN News}}</ref> nagdaog sa Birmingham 125,<ref>{{Cite web|title=Alex Eala wins WTA 125 Birmingham Open title after outlasting Nikola Bartunkova in thriller|url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/990549/alex-eala-wins-wta-125-birmingham-open-after-outlasting-nikola-bartunkova-in-thriller/story/|access-date=June 7, 2026|website=GMA News Online}}</ref> asin nakaabot sa semifinals sa Berlin asin Auckland.<ref>{{Cite news|last=Castillejo|first=Dyan|date=June 21, 2026|title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118|work=ABS-CBN News}}</ref><ref name="AucklandSingles">{{cite news|last=Satumbaga-Villar|first=Krystel|date=January 10, 2026|title=Alex Eala succumbs to Chinese rival in Auckland semis|url=https://mb.com.ph/2026/01/10/alex-eala-succumbs-to-chinese-rival-in-auckland-semis|work=The Manila Bulletin|access-date=January 10, 2026}}</ref> Ini nagtaas saiya sa career-high ranking bilang world No. 28.<ref name="NewCareerHigh" />
==Mga pananda==
{{notelist}}
==Toltolan==
{{reflist}}
==Mga panluwas na takod==
[[:tl:Alexandra_Eala|Alexandra Eala sa Tagalog Wikipedia]]
[[:en:Alexandra_Eala|Alexandra Eala sa English Wikipedia]]
[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alexandra Eala's sa Tennis Abstract]
[https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram]
[https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala]
[https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
[[Kategorya:Mga Filipinong atleta sa tenis]]
[[Kategorya:Mga babaeng Filipino sa isports nin tennis]]
[[Kategorya:Mga parakawat tennis sa kinaban]]
[[Kategorya:Mga Grand Slam na resipeyente sa kinaban]]
j07toxbyyx2zq8ffpogl6hggskxmhv9
307666
307665
2026-07-26T07:59:43Z
Tabilay
31389
/* Propesyonal na Karera */
307666
wikitext
text/x-wiki
{{Tamboan}}
[[File:Alex Eala (2024 US Open) 02 (cropped).jpg|right|thumb|250px|Si Alex Eala]]
Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala{{Efn|1=**Pagbigkas sa Filipino:** /ɛˈjalɐ/
- **/ɛ/** = **eh** arog sa *ehersisyo*
- **/ˈja/** = **ya** na may diin, arog sa *yakap*
- **/l/** = **l** arog sa *liwanag*
- **/ɐ/** = **uh/ah** na maikli, arog sa hulíng tunog kan *bata*
- Binibigkas bilang **eh-YA-lah**}}''' (namundag Mayo 23, 2005 sa Lungsod nin Quezon) iyo an sarong Pilipinang propesyonal na paraténis. Naabot niya an pinakamataas na ranggo sa singles kan Hulyo 13, 2026 bilang ika-28 sa kinaban huli sa WTA, na nagin rason na siya an pinaka-nirangguhang Pilipina sa kasaysayan nin Paligsahang WTA.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar|first=Kristel|date=July 13, 2026|title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings|url=https://mb.com.ph/2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings?__cf_chl_rt_tk=Dop2eEd.kg1XALPQiAwED2dADNLCZdtYfiU.IJiQr4M-1784819067-1.0.1.1-6l7wcRi6ipstXmzYEa6aSdsRsPHh90CQzx_N5ta6Qos|access-date=July 13, 2026|website=Manila Bulletin|language=en}}</ref>
Nagdaog siya nin mga titulo sa dyunyor na Grand Slam: dalawahan sa Australian Open kan 2020 asin French Open kan 2021, asin isahan sa US Open kan 2022. May-ada siyang lima na titulo sa isahan asin tulo sa dalawahan sa ITF circuit, asin halì 2025 hasta 2026 nagtala nin mahahalagang tagumpay, kaiba an semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne, asin duwang WTA 125 na kampeonato sa Guadalajara asin Birmingham.
Nagsimula siya sa Grand Slam kan 2023: sa isahan, nag-qualify siya kan 2023–2024 asin nakasulod sa main draw kan 2025–2026, kun sain an pinakamagandang resulta niya iyo an ikaapat na rawnd sa Wimbledon kan 2026; sa dalawahan, nakaabot siya sa ikaduwang rawnd sa French Open kan 2025.
{| class="wikitable"
|+
| colspan="2" | [[Ladawan:Ealas_and_Patrick_Gregorio_(cropped_Alexandra_Eala).jpg|alt=Si Alex Eala sa SEA Gam3s 2025|sentro|334x334px]]
|-
| Pangaran || Alexandra Eala
|-
| Bug-os na pangaran || Alexandra Maniego Eala
|-
| Nasyon || Filipinas
|-
| Namundag || Mayo 23, 2005
|-
| Lugar nin pagkatawo || Quezon City, Filipinas
|-
| Ka-taasan || 1.75 m
|-
| Nagpro || Marso 2020
|-
| Estilo nin pagdulag || Ka-iwa (duwang kamot na backhand)
|-
| Coach || Joan Bosch
|-
| Premyo sa karera || US$2,649,015
|-
| Singles record || 224-135
|-
| Singles titles || 2 WTA 125, 5 ITF
|-
| Pinaka-taas na singles ranking || No. 28 (Hulyo 13, 2026)
|-
| Kasalukuyang singles ranking || No. 29 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Doubles record || 49-49
|-
| Doubles titles || 3 ITF
|-
| Pinaka-taas na doubles ranking || No. 88 (Mayo 4, 2026)
|-
| Kasalukuyang doubles ranking || No. 129 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Australian Open (Singles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Singles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Wimbledon (Singles) || 4R (2026)
|-
| US Open (Singles) || 2R (2025)
|-
| Australian Open (Doubles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Doubles) || 2R (2025)
|-
| Wimbledon (Doubles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Huring update || Hulyo 20, 2026
|-
! colspan="2" | Medalya
|-
| SEA Games ||
* Ginto – 2025 Thailand (Isahan)
* Bronse – 2025 Thailand (Team)
* Bronse – 2025 Thailand (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Isahan)
* Bronse – 2021 Vietnam (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Team)
|-
| Asian Games ||
* Bronse – 2022 Hangzhou (Isahan)
* Bronse – 2022 Hangzhou (Halu-halong pares)
|}
== Karera ==
=== Mga Juniors ===
Si Eala nagdaog sa Les Petits As kan 2018, nagdaog nin Orange Bowl doubles kan 2019, asin dalawahan na junior Grand Slam doubles titles sa Australian Open 2020 asin French Open 2021. Kan 2022, siya an enot na Filipino na nagdaog nin junior Grand Slam singles title sa US Open.<ref name="WTAEALAProf">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=October 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association}}</ref>
=== Propesyonal na Karera ===
Kan 2020–2023, hinay-hinay siyang nagtukod nin propesyonal na karera sa ITF asin WTA, nagdaog nin mga titulo sa Yecla asin Roehampton, asin nakasulod sa WTA top 200 kan 2023.<ref name="it" />
Kan 2024, nagkompetensya siya sa Grand Slams asin WTA, nagdaog nin enot niyang dakulang ITF singles title sa Vitoria-Gasteiz,<ref name="it">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|publisher=ITF Tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref> asin tulo na doubles titles kaiba si [[:en:Estelle_Cascino|Estelle Cascino]].<ref name="dt">{{cite web|title=Eala ITF doubles titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/d/titles/|access-date=October 5, 2025|website=ITF tennis}}</ref>
Kan 2025, Nagkaigwa siya nin breakthrough season: semifinal sa Miami Open,<ref>{{cite news|last=Futterman|first=Matthew|date=March 28, 2025|title=Alexandra Eala's wild run in Miami comes to an end in semifinals loss to Jessica Pegula|url=https://www.nytimes.com/athletic/6237760/2025/03/28/alexandra-eala-miami-open-semifinals/|work=The New York Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20250726113931/https://www.nytimes.com/athletic/6237760/2025/03/28/alexandra-eala-miami-open-semifinals/|archive-date=July 26, 2025|access-date=September 1, 2025|url-access=}}</ref> final sa Eastbourne,<ref>{{cite news|last=Clarito|first=Ariel Ian|title=Alex Eala comes inches short in heartbreaking final as Maya Joint rules Eastbourne Open|url=https://www.rappler.com/sports/tennis-match-results-alex-eala-maya-joint-wta-eastbourne-open-final-june-28-2025/|date=June 28, 2025|access-date=June 28, 2025|work=Rappler}}</ref> enot na Grand Slam main‑draw win sa US Open,<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/46065849/alexandra-eala-upsets-clara-tauson-us-open-becoming-first-player-philippines-win-major-match|title=Eala upsets Tauson at US Open; 1st from Philippines to win major match|publisher=ESPN|date=August 24, 2025|url-status=|archive-url=|archive-date=|access-date=August 25, 2025}}</ref> asin enot na challenger title sa Guadalajara.<ref>{{cite news|date=September 7, 2025|title=Alex Eala wins first WTA singles title with comeback victory at Guadalajara 125 Open|url=https://onesports.ph/more-sports/article/35361/alex-eala-wins-first-wta-singles-title-with-comeback-victory-at-guadalajara-125-open|url-status=|work=One Sports|archive-url=https://web.archive.org/web/20250907061736/https://www.onesports.ph/more-sports/article/35361/alex-eala-wins-first-wta-singles-title-with-comeback-victory-at-guadalajara-125-open|archive-date=September 7, 2025|access-date=September 7, 2025|language=en}}</ref> Nakasulod siya sa world’s top 50.<ref>{{cite web|last=Morales|first=Luisa|date=November 3, 2025|title=Alex Eala enters WTA Top 50 to culminate 2025 season|url=https://www.onesports.ph/more-sports/article/37635/alex-eala-enters-wta-top-50-to-culminate-2025-season|website=One Sports|access-date=November 3, 2025|language=en}}</ref>
Kan 2026, pinahiling niya an breakthrough sa Wimbledon matapos madakol si [[:en:Iga_Świątek|Iga Świątek]],<ref name="WIM26SwiUpset2">{{Cite news|last=Caacbay|first=Kennedy|date=July 4, 2026|title=Alex Eala dethrones defending champion Iga Swiatek, advances to Wimbledon fourth round|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/alex-eala-dethrones-defending-champion-iga-swiatek-advances-to-wimbledon-fourth-round-2254|access-date=July 4, 2026|work=ABS-CBN News}}</ref> nagdaog sa Birmingham 125,<ref>{{Cite web|title=Alex Eala wins WTA 125 Birmingham Open title after outlasting Nikola Bartunkova in thriller|url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/990549/alex-eala-wins-wta-125-birmingham-open-after-outlasting-nikola-bartunkova-in-thriller/story/|access-date=June 7, 2026|website=GMA News Online}}</ref> asin nakaabot sa semifinals sa Berlin asin Auckland.<ref>{{Cite news|last=Castillejo|first=Dyan|date=June 21, 2026|title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118|work=ABS-CBN News}}</ref><ref name="AucklandSingles">{{cite news|last=Satumbaga-Villar|first=Krystel|date=January 10, 2026|title=Alex Eala succumbs to Chinese rival in Auckland semis|url=https://mb.com.ph/2026/01/10/alex-eala-succumbs-to-chinese-rival-in-auckland-semis|work=The Manila Bulletin|access-date=January 10, 2026}}</ref> Ini nagtaas saiya sa career-high ranking bilang world No. 28.<ref name="NewCareerHigh" />
==Mga pananda==
{{notelist}}
==Toltolan==
{{reflist}}
==Mga panluwas na takod==
[[:tl:Alexandra_Eala|Alexandra Eala sa Tagalog Wikipedia]]
[[:en:Alexandra_Eala|Alexandra Eala sa English Wikipedia]]
[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alexandra Eala's sa Tennis Abstract]
[https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram]
[https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala]
[https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
[[Kategorya:Mga Filipinong atleta sa tenis]]
[[Kategorya:Mga babaeng Filipino sa isports nin tennis]]
[[Kategorya:Mga parakawat tennis sa kinaban]]
[[Kategorya:Mga Grand Slam na resipeyente sa kinaban]]
d9j3n6fowx4km3zqygjrq2l4jq8kdgy
307667
307666
2026-07-26T08:00:49Z
Tabilay
31389
307667
wikitext
text/x-wiki
<!--{{Tamboan}}-->
[[File:Alex Eala (2024 US Open) 02 (cropped).jpg|right|thumb|250px|Si Alex Eala]]
Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala{{Efn|1=**Pagbigkas sa Filipino:** /ɛˈjalɐ/
- **/ɛ/** = **eh** arog sa *ehersisyo*
- **/ˈja/** = **ya** na may diin, arog sa *yakap*
- **/l/** = **l** arog sa *liwanag*
- **/ɐ/** = **uh/ah** na maikli, arog sa hulíng tunog kan *bata*
- Binibigkas bilang **eh-YA-lah**}}''' (namundag Mayo 23, 2005 sa Lungsod nin Quezon) iyo an sarong Pilipinang propesyonal na paraténis. Naabot niya an pinakamataas na ranggo sa singles kan Hulyo 13, 2026 bilang ika-28 sa kinaban huli sa WTA, na nagin rason na siya an pinaka-nirangguhang Pilipina sa kasaysayan nin Paligsahang WTA.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar|first=Kristel|date=July 13, 2026|title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings|url=https://mb.com.ph/2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings?__cf_chl_rt_tk=Dop2eEd.kg1XALPQiAwED2dADNLCZdtYfiU.IJiQr4M-1784819067-1.0.1.1-6l7wcRi6ipstXmzYEa6aSdsRsPHh90CQzx_N5ta6Qos|access-date=July 13, 2026|website=Manila Bulletin|language=en}}</ref>
Nagdaog siya nin mga titulo sa dyunyor na Grand Slam: dalawahan sa Australian Open kan 2020 asin French Open kan 2021, asin isahan sa US Open kan 2022. May-ada siyang lima na titulo sa isahan asin tulo sa dalawahan sa ITF circuit, asin halì 2025 hasta 2026 nagtala nin mahahalagang tagumpay, kaiba an semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne, asin duwang WTA 125 na kampeonato sa Guadalajara asin Birmingham.
Nagsimula siya sa Grand Slam kan 2023: sa isahan, nag-qualify siya kan 2023–2024 asin nakasulod sa main draw kan 2025–2026, kun sain an pinakamagandang resulta niya iyo an ikaapat na rawnd sa Wimbledon kan 2026; sa dalawahan, nakaabot siya sa ikaduwang rawnd sa French Open kan 2025.
{| class="wikitable"
|+
| colspan="2" | [[Ladawan:Ealas_and_Patrick_Gregorio_(cropped_Alexandra_Eala).jpg|alt=Si Alex Eala sa SEA Gam3s 2025|sentro|334x334px]]
|-
| Pangaran || Alexandra Eala
|-
| Bug-os na pangaran || Alexandra Maniego Eala
|-
| Nasyon || Filipinas
|-
| Namundag || Mayo 23, 2005
|-
| Lugar nin pagkatawo || Quezon City, Filipinas
|-
| Ka-taasan || 1.75 m
|-
| Nagpro || Marso 2020
|-
| Estilo nin pagdulag || Ka-iwa (duwang kamot na backhand)
|-
| Coach || Joan Bosch
|-
| Premyo sa karera || US$2,649,015
|-
| Singles record || 224-135
|-
| Singles titles || 2 WTA 125, 5 ITF
|-
| Pinaka-taas na singles ranking || No. 28 (Hulyo 13, 2026)
|-
| Kasalukuyang singles ranking || No. 29 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Doubles record || 49-49
|-
| Doubles titles || 3 ITF
|-
| Pinaka-taas na doubles ranking || No. 88 (Mayo 4, 2026)
|-
| Kasalukuyang doubles ranking || No. 129 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Australian Open (Singles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Singles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Wimbledon (Singles) || 4R (2026)
|-
| US Open (Singles) || 2R (2025)
|-
| Australian Open (Doubles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Doubles) || 2R (2025)
|-
| Wimbledon (Doubles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Huring update || Hulyo 20, 2026
|-
! colspan="2" | Medalya
|-
| SEA Games ||
* Ginto – 2025 Thailand (Isahan)
* Bronse – 2025 Thailand (Team)
* Bronse – 2025 Thailand (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Isahan)
* Bronse – 2021 Vietnam (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Team)
|-
| Asian Games ||
* Bronse – 2022 Hangzhou (Isahan)
* Bronse – 2022 Hangzhou (Halu-halong pares)
|}
== Karera ==
=== Mga Juniors ===
Si Eala nagdaog sa Les Petits As kan 2018, nagdaog nin Orange Bowl doubles kan 2019, asin dalawahan na junior Grand Slam doubles titles sa Australian Open 2020 asin French Open 2021. Kan 2022, siya an enot na Filipino na nagdaog nin junior Grand Slam singles title sa US Open.<ref name="WTAEALAProf">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=October 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association}}</ref>
=== Propesyonal na Karera ===
Kan 2020–2023, hinay-hinay siyang nagtukod nin propesyonal na karera sa ITF asin WTA, nagdaog nin mga titulo sa Yecla asin Roehampton, asin nakasulod sa WTA top 200 kan 2023.<ref name="it" />
Kan 2024, nagkompetensya siya sa Grand Slams asin WTA, nagdaog nin enot niyang dakulang ITF singles title sa Vitoria-Gasteiz,<ref name="it">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|publisher=ITF Tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref> asin tulo na doubles titles kaiba si [[:en:Estelle_Cascino|Estelle Cascino]].<ref name="dt">{{cite web|title=Eala ITF doubles titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/d/titles/|access-date=October 5, 2025|website=ITF tennis}}</ref>
Kan 2025, Nagkaigwa siya nin breakthrough season: semifinal sa Miami Open,<ref>{{cite news|last=Futterman|first=Matthew|date=March 28, 2025|title=Alexandra Eala's wild run in Miami comes to an end in semifinals loss to Jessica Pegula|url=https://www.nytimes.com/athletic/6237760/2025/03/28/alexandra-eala-miami-open-semifinals/|work=The New York Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20250726113931/https://www.nytimes.com/athletic/6237760/2025/03/28/alexandra-eala-miami-open-semifinals/|archive-date=July 26, 2025|access-date=September 1, 2025|url-access=}}</ref> final sa Eastbourne,<ref>{{cite news|last=Clarito|first=Ariel Ian|title=Alex Eala comes inches short in heartbreaking final as Maya Joint rules Eastbourne Open|url=https://www.rappler.com/sports/tennis-match-results-alex-eala-maya-joint-wta-eastbourne-open-final-june-28-2025/|date=June 28, 2025|access-date=June 28, 2025|work=Rappler}}</ref> enot na Grand Slam main‑draw win sa US Open,<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/46065849/alexandra-eala-upsets-clara-tauson-us-open-becoming-first-player-philippines-win-major-match|title=Eala upsets Tauson at US Open; 1st from Philippines to win major match|publisher=ESPN|date=August 24, 2025|url-status=|archive-url=|archive-date=|access-date=August 25, 2025}}</ref> asin enot na challenger title sa Guadalajara.<ref>{{cite news|date=September 7, 2025|title=Alex Eala wins first WTA singles title with comeback victory at Guadalajara 125 Open|url=https://onesports.ph/more-sports/article/35361/alex-eala-wins-first-wta-singles-title-with-comeback-victory-at-guadalajara-125-open|url-status=|work=One Sports|archive-url=https://web.archive.org/web/20250907061736/https://www.onesports.ph/more-sports/article/35361/alex-eala-wins-first-wta-singles-title-with-comeback-victory-at-guadalajara-125-open|archive-date=September 7, 2025|access-date=September 7, 2025|language=en}}</ref> Nakasulod siya sa world’s top 50.<ref>{{cite web|last=Morales|first=Luisa|date=November 3, 2025|title=Alex Eala enters WTA Top 50 to culminate 2025 season|url=https://www.onesports.ph/more-sports/article/37635/alex-eala-enters-wta-top-50-to-culminate-2025-season|website=One Sports|access-date=November 3, 2025|language=en}}</ref>
Kan 2026, pinahiling niya an breakthrough sa Wimbledon matapos madakol si [[:en:Iga_Świątek|Iga Świątek]],<ref name="WIM26SwiUpset2">{{Cite news|last=Caacbay|first=Kennedy|date=July 4, 2026|title=Alex Eala dethrones defending champion Iga Swiatek, advances to Wimbledon fourth round|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/alex-eala-dethrones-defending-champion-iga-swiatek-advances-to-wimbledon-fourth-round-2254|access-date=July 4, 2026|work=ABS-CBN News}}</ref> nagdaog sa Birmingham 125,<ref>{{Cite web|title=Alex Eala wins WTA 125 Birmingham Open title after outlasting Nikola Bartunkova in thriller|url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/990549/alex-eala-wins-wta-125-birmingham-open-after-outlasting-nikola-bartunkova-in-thriller/story/|access-date=June 7, 2026|website=GMA News Online}}</ref> asin nakaabot sa semifinals sa Berlin asin Auckland.<ref>{{Cite news|last=Castillejo|first=Dyan|date=June 21, 2026|title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118|work=ABS-CBN News}}</ref><ref name="AucklandSingles">{{cite news|last=Satumbaga-Villar|first=Krystel|date=January 10, 2026|title=Alex Eala succumbs to Chinese rival in Auckland semis|url=https://mb.com.ph/2026/01/10/alex-eala-succumbs-to-chinese-rival-in-auckland-semis|work=The Manila Bulletin|access-date=January 10, 2026}}</ref> Ini nagtaas saiya sa career-high ranking bilang world No. 28.<ref name="NewCareerHigh" />
==Mga pananda==
{{notelist}}
==Toltolan==
{{reflist}}
==Mga panluwas na takod==
[[:tl:Alexandra_Eala|Alexandra Eala sa Tagalog Wikipedia]]
[[:en:Alexandra_Eala|Alexandra Eala sa English Wikipedia]]
[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alexandra Eala's sa Tennis Abstract]
[https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram]
[https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala]
[https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
[[Kategorya:Mga Filipinong atleta sa tenis]]
[[Kategorya:Mga babaeng Filipino sa isports nin tennis]]
[[Kategorya:Mga parakawat tennis sa kinaban]]
[[Kategorya:Mga Grand Slam na resipeyente sa kinaban]]
brikh14tfbiptwy6y6rdv7i95k0uebb
307668
307667
2026-07-26T08:02:37Z
Tabilay
31389
/* */
307668
wikitext
text/x-wiki
<!--{{Tamboan}}-->
Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala{{Efn|1=**Pagbigkas sa Filipino:** /ɛˈjalɐ/
- **/ɛ/** = **eh** arog sa *ehersisyo*
- **/ˈja/** = **ya** na may diin, arog sa *yakap*
- **/l/** = **l** arog sa *liwanag*
- **/ɐ/** = **uh/ah** na maikli, arog sa hulíng tunog kan *bata*
- Binibigkas bilang **eh-YA-lah**}}''' (namundag Mayo 23, 2005 sa Lungsod nin Quezon) iyo an sarong Pilipinang propesyonal na paraténis. Naabot niya an pinakamataas na ranggo sa singles kan Hulyo 13, 2026 bilang ika-28 sa kinaban huli sa WTA, na nagin rason na siya an pinaka-nirangguhang Pilipina sa kasaysayan nin Paligsahang WTA.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar|first=Kristel|date=July 13, 2026|title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings|url=https://mb.com.ph/2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings?__cf_chl_rt_tk=Dop2eEd.kg1XALPQiAwED2dADNLCZdtYfiU.IJiQr4M-1784819067-1.0.1.1-6l7wcRi6ipstXmzYEa6aSdsRsPHh90CQzx_N5ta6Qos|access-date=July 13, 2026|website=Manila Bulletin|language=en}}</ref>
Nagdaog siya nin mga titulo sa dyunyor na Grand Slam: dalawahan sa Australian Open kan 2020 asin French Open kan 2021, asin isahan sa US Open kan 2022. May-ada siyang lima na titulo sa isahan asin tulo sa dalawahan sa ITF circuit, asin halì 2025 hasta 2026 nagtala nin mahahalagang tagumpay, kaiba an semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne, asin duwang WTA 125 na kampeonato sa Guadalajara asin Birmingham.
Nagsimula siya sa Grand Slam kan 2023: sa isahan, nag-qualify siya kan 2023–2024 asin nakasulod sa main draw kan 2025–2026, kun sain an pinakamagandang resulta niya iyo an ikaapat na rawnd sa Wimbledon kan 2026; sa dalawahan, nakaabot siya sa ikaduwang rawnd sa French Open kan 2025.
{| class="wikitable"
|+
| colspan="2" | [[Ladawan:Ealas_and_Patrick_Gregorio_(cropped_Alexandra_Eala).jpg|alt=Si Alex Eala sa SEA Gam3s 2025|sentro|334x334px]]
|-
| Pangaran || Alexandra Eala
|-
| Bug-os na pangaran || Alexandra Maniego Eala
|-
| Nasyon || Filipinas
|-
| Namundag || Mayo 23, 2005
|-
| Lugar nin pagkatawo || Quezon City, Filipinas
|-
| Ka-taasan || 1.75 m
|-
| Nagpro || Marso 2020
|-
| Estilo nin pagdulag || Ka-iwa (duwang kamot na backhand)
|-
| Coach || Joan Bosch
|-
| Premyo sa karera || US$2,649,015
|-
| Singles record || 224-135
|-
| Singles titles || 2 WTA 125, 5 ITF
|-
| Pinaka-taas na singles ranking || No. 28 (Hulyo 13, 2026)
|-
| Kasalukuyang singles ranking || No. 29 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Doubles record || 49-49
|-
| Doubles titles || 3 ITF
|-
| Pinaka-taas na doubles ranking || No. 88 (Mayo 4, 2026)
|-
| Kasalukuyang doubles ranking || No. 129 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Australian Open (Singles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Singles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Wimbledon (Singles) || 4R (2026)
|-
| US Open (Singles) || 2R (2025)
|-
| Australian Open (Doubles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Doubles) || 2R (2025)
|-
| Wimbledon (Doubles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Huring update || Hulyo 20, 2026
|-
! colspan="2" | Medalya
|-
| SEA Games ||
* Ginto – 2025 Thailand (Isahan)
* Bronse – 2025 Thailand (Team)
* Bronse – 2025 Thailand (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Isahan)
* Bronse – 2021 Vietnam (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Team)
|-
| Asian Games ||
* Bronse – 2022 Hangzhou (Isahan)
* Bronse – 2022 Hangzhou (Halu-halong pares)
|}
== Karera ==
=== Mga Juniors ===
Si Eala nagdaog sa Les Petits As kan 2018, nagdaog nin Orange Bowl doubles kan 2019, asin dalawahan na junior Grand Slam doubles titles sa Australian Open 2020 asin French Open 2021. Kan 2022, siya an enot na Filipino na nagdaog nin junior Grand Slam singles title sa US Open.<ref name="WTAEALAProf">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=October 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association}}</ref>
=== Propesyonal na Karera ===
Kan 2020–2023, hinay-hinay siyang nagtukod nin propesyonal na karera sa ITF asin WTA, nagdaog nin mga titulo sa Yecla asin Roehampton, asin nakasulod sa WTA top 200 kan 2023.<ref name="it" />
Kan 2024, nagkompetensya siya sa Grand Slams asin WTA, nagdaog nin enot niyang dakulang ITF singles title sa Vitoria-Gasteiz,<ref name="it">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|publisher=ITF Tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref> asin tulo na doubles titles kaiba si [[:en:Estelle_Cascino|Estelle Cascino]].<ref name="dt">{{cite web|title=Eala ITF doubles titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/d/titles/|access-date=October 5, 2025|website=ITF tennis}}</ref>
Kan 2025, Nagkaigwa siya nin breakthrough season: semifinal sa Miami Open,<ref>{{cite news|last=Futterman|first=Matthew|date=March 28, 2025|title=Alexandra Eala's wild run in Miami comes to an end in semifinals loss to Jessica Pegula|url=https://www.nytimes.com/athletic/6237760/2025/03/28/alexandra-eala-miami-open-semifinals/|work=The New York Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20250726113931/https://www.nytimes.com/athletic/6237760/2025/03/28/alexandra-eala-miami-open-semifinals/|archive-date=July 26, 2025|access-date=September 1, 2025|url-access=}}</ref> final sa Eastbourne,<ref>{{cite news|last=Clarito|first=Ariel Ian|title=Alex Eala comes inches short in heartbreaking final as Maya Joint rules Eastbourne Open|url=https://www.rappler.com/sports/tennis-match-results-alex-eala-maya-joint-wta-eastbourne-open-final-june-28-2025/|date=June 28, 2025|access-date=June 28, 2025|work=Rappler}}</ref> enot na Grand Slam main‑draw win sa US Open,<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/46065849/alexandra-eala-upsets-clara-tauson-us-open-becoming-first-player-philippines-win-major-match|title=Eala upsets Tauson at US Open; 1st from Philippines to win major match|publisher=ESPN|date=August 24, 2025|url-status=|archive-url=|archive-date=|access-date=August 25, 2025}}</ref> asin enot na challenger title sa Guadalajara.<ref>{{cite news|date=September 7, 2025|title=Alex Eala wins first WTA singles title with comeback victory at Guadalajara 125 Open|url=https://onesports.ph/more-sports/article/35361/alex-eala-wins-first-wta-singles-title-with-comeback-victory-at-guadalajara-125-open|url-status=|work=One Sports|archive-url=https://web.archive.org/web/20250907061736/https://www.onesports.ph/more-sports/article/35361/alex-eala-wins-first-wta-singles-title-with-comeback-victory-at-guadalajara-125-open|archive-date=September 7, 2025|access-date=September 7, 2025|language=en}}</ref> Nakasulod siya sa world’s top 50.<ref>{{cite web|last=Morales|first=Luisa|date=November 3, 2025|title=Alex Eala enters WTA Top 50 to culminate 2025 season|url=https://www.onesports.ph/more-sports/article/37635/alex-eala-enters-wta-top-50-to-culminate-2025-season|website=One Sports|access-date=November 3, 2025|language=en}}</ref>
Kan 2026, pinahiling niya an breakthrough sa Wimbledon matapos madakol si [[:en:Iga_Świątek|Iga Świątek]],<ref name="WIM26SwiUpset2">{{Cite news|last=Caacbay|first=Kennedy|date=July 4, 2026|title=Alex Eala dethrones defending champion Iga Swiatek, advances to Wimbledon fourth round|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/alex-eala-dethrones-defending-champion-iga-swiatek-advances-to-wimbledon-fourth-round-2254|access-date=July 4, 2026|work=ABS-CBN News}}</ref> nagdaog sa Birmingham 125,<ref>{{Cite web|title=Alex Eala wins WTA 125 Birmingham Open title after outlasting Nikola Bartunkova in thriller|url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/990549/alex-eala-wins-wta-125-birmingham-open-after-outlasting-nikola-bartunkova-in-thriller/story/|access-date=June 7, 2026|website=GMA News Online}}</ref> asin nakaabot sa semifinals sa Berlin asin Auckland.<ref>{{Cite news|last=Castillejo|first=Dyan|date=June 21, 2026|title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118|work=ABS-CBN News}}</ref><ref name="AucklandSingles">{{cite news|last=Satumbaga-Villar|first=Krystel|date=January 10, 2026|title=Alex Eala succumbs to Chinese rival in Auckland semis|url=https://mb.com.ph/2026/01/10/alex-eala-succumbs-to-chinese-rival-in-auckland-semis|work=The Manila Bulletin|access-date=January 10, 2026}}</ref> Ini nagtaas saiya sa career-high ranking bilang world No. 28.<ref name="NewCareerHigh" />
==Mga pananda==
{{notelist}}
==Toltolan==
{{reflist}}
==Mga panluwas na takod==
[[:tl:Alexandra_Eala|Alexandra Eala sa Tagalog Wikipedia]]
[[:en:Alexandra_Eala|Alexandra Eala sa English Wikipedia]]
[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alexandra Eala's sa Tennis Abstract]
[https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram]
[https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala]
[https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
[[Kategorya:Mga Filipinong atleta sa tenis]]
[[Kategorya:Mga babaeng Filipino sa isports nin tennis]]
[[Kategorya:Mga parakawat tennis sa kinaban]]
[[Kategorya:Mga Grand Slam na resipeyente sa kinaban]]
bxdb3f8g5fumikswtvlg69p4j4pbr22
307671
307668
2026-07-26T11:21:44Z
Tabilay
31389
/* Mga Juniors */
307671
wikitext
text/x-wiki
<!--{{Tamboan}}-->
Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala{{Efn|1=**Pagbigkas sa Filipino:** /ɛˈjalɐ/
- **/ɛ/** = **eh** arog sa *ehersisyo*
- **/ˈja/** = **ya** na may diin, arog sa *yakap*
- **/l/** = **l** arog sa *liwanag*
- **/ɐ/** = **uh/ah** na maikli, arog sa hulíng tunog kan *bata*
- Binibigkas bilang **eh-YA-lah**}}''' (namundag Mayo 23, 2005 sa Lungsod nin Quezon) iyo an sarong Pilipinang propesyonal na paraténis. Naabot niya an pinakamataas na ranggo sa singles kan Hulyo 13, 2026 bilang ika-28 sa kinaban huli sa WTA, na nagin rason na siya an pinaka-nirangguhang Pilipina sa kasaysayan nin Paligsahang WTA.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar|first=Kristel|date=July 13, 2026|title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings|url=https://mb.com.ph/2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings?__cf_chl_rt_tk=Dop2eEd.kg1XALPQiAwED2dADNLCZdtYfiU.IJiQr4M-1784819067-1.0.1.1-6l7wcRi6ipstXmzYEa6aSdsRsPHh90CQzx_N5ta6Qos|access-date=July 13, 2026|website=Manila Bulletin|language=en}}</ref>
Nagdaog siya nin mga titulo sa dyunyor na Grand Slam: dalawahan sa Australian Open kan 2020 asin French Open kan 2021, asin isahan sa US Open kan 2022. May-ada siyang lima na titulo sa isahan asin tulo sa dalawahan sa ITF circuit, asin halì 2025 hasta 2026 nagtala nin mahahalagang tagumpay, kaiba an semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne, asin duwang WTA 125 na kampeonato sa Guadalajara asin Birmingham.
Nagsimula siya sa Grand Slam kan 2023: sa isahan, nag-qualify siya kan 2023–2024 asin nakasulod sa main draw kan 2025–2026, kun sain an pinakamagandang resulta niya iyo an ikaapat na rawnd sa Wimbledon kan 2026; sa dalawahan, nakaabot siya sa ikaduwang rawnd sa French Open kan 2025.
{| class="wikitable"
|+
| colspan="2" | [[Ladawan:Ealas_and_Patrick_Gregorio_(cropped_Alexandra_Eala).jpg|alt=Si Alex Eala sa SEA Gam3s 2025|sentro|334x334px]]
|-
| Pangaran || Alexandra Eala
|-
| Bug-os na pangaran || Alexandra Maniego Eala
|-
| Nasyon || Filipinas
|-
| Namundag || Mayo 23, 2005
|-
| Lugar nin pagkatawo || Quezon City, Filipinas
|-
| Ka-taasan || 1.75 m
|-
| Nagpro || Marso 2020
|-
| Estilo nin pagdulag || Ka-iwa (duwang kamot na backhand)
|-
| Coach || Joan Bosch
|-
| Premyo sa karera || US$2,649,015
|-
| Singles record || 224-135
|-
| Singles titles || 2 WTA 125, 5 ITF
|-
| Pinaka-taas na singles ranking || No. 28 (Hulyo 13, 2026)
|-
| Kasalukuyang singles ranking || No. 29 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Doubles record || 49-49
|-
| Doubles titles || 3 ITF
|-
| Pinaka-taas na doubles ranking || No. 88 (Mayo 4, 2026)
|-
| Kasalukuyang doubles ranking || No. 129 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Australian Open (Singles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Singles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Wimbledon (Singles) || 4R (2026)
|-
| US Open (Singles) || 2R (2025)
|-
| Australian Open (Doubles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Doubles) || 2R (2025)
|-
| Wimbledon (Doubles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Huring update || Hulyo 20, 2026
|-
! colspan="2" | Medalya
|-
| SEA Games ||
* Ginto – 2025 Thailand (Isahan)
* Bronse – 2025 Thailand (Team)
* Bronse – 2025 Thailand (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Isahan)
* Bronse – 2021 Vietnam (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Team)
|-
| Asian Games ||
* Bronse – 2022 Hangzhou (Isahan)
* Bronse – 2022 Hangzhou (Halu-halong pares)
|}
== Karera ==
=== Mga Juniors ===
Si Eala nagdaog sa Les Petits As kan 2018,<ref>{{Cite news|date=January 28, 2018|title=Lilov & Eala win at Les Petits As|url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As|access-date=May 31, 2026|website=Tennis Europe}}</ref> nagdaog nin Orange Bowl doubles<ref>{{Cite news|date=December 17, 2019|title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles|url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217|access-date=May 31, 2026|website=Spin.ph}}</ref> asin dalawahan na junior Grand Slam doubles titles sa Australian Open 2020 asin French Open 2021.<ref>{{Cite news|date=June 12, 2021|title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions|url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions/|access-date=May 31, 2026|website=Rappler}}</ref> Kan 2022, siya an enot na Filipino na nagdaog nin junior Grand Slam singles title sa US Open.<ref name="WTAEALAProf">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=October 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association}}</ref><ref>{{Cite news|date=September 11, 2022|title=History for PH as Alex Eala captures US Open girls' singles crown|url=https://www.rappler.com/sports/final-results-alex-eala-lucie-havlickova-us-open-september-10-2022/|access-date=May 31, 2026|website=Rappler}}</ref>
=== Propesyonal na Karera ===
Kan 2020–2023, hinay-hinay siyang nagtukod nin propesyonal na karera sa ITF asin WTA, nagdaog nin mga titulo sa Yecla asin Roehampton, asin nakasulod sa WTA top 200 kan 2023.<ref name="it" />
Kan 2024, nagkompetensya siya sa Grand Slams asin WTA, nagdaog nin enot niyang dakulang ITF singles title sa Vitoria-Gasteiz,<ref name="it">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|publisher=ITF Tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref> asin tulo na doubles titles kaiba si [[:en:Estelle_Cascino|Estelle Cascino]].<ref name="dt">{{cite web|title=Eala ITF doubles titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/d/titles/|access-date=October 5, 2025|website=ITF tennis}}</ref>
Kan 2025, Nagkaigwa siya nin breakthrough season: semifinal sa Miami Open,<ref>{{cite news|last=Futterman|first=Matthew|date=March 28, 2025|title=Alexandra Eala's wild run in Miami comes to an end in semifinals loss to Jessica Pegula|url=https://www.nytimes.com/athletic/6237760/2025/03/28/alexandra-eala-miami-open-semifinals/|work=The New York Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20250726113931/https://www.nytimes.com/athletic/6237760/2025/03/28/alexandra-eala-miami-open-semifinals/|archive-date=July 26, 2025|access-date=September 1, 2025|url-access=}}</ref> final sa Eastbourne,<ref>{{cite news|last=Clarito|first=Ariel Ian|title=Alex Eala comes inches short in heartbreaking final as Maya Joint rules Eastbourne Open|url=https://www.rappler.com/sports/tennis-match-results-alex-eala-maya-joint-wta-eastbourne-open-final-june-28-2025/|date=June 28, 2025|access-date=June 28, 2025|work=Rappler}}</ref> enot na Grand Slam main‑draw win sa US Open,<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/46065849/alexandra-eala-upsets-clara-tauson-us-open-becoming-first-player-philippines-win-major-match|title=Eala upsets Tauson at US Open; 1st from Philippines to win major match|publisher=ESPN|date=August 24, 2025|url-status=|archive-url=|archive-date=|access-date=August 25, 2025}}</ref> asin enot na challenger title sa Guadalajara.<ref>{{cite news|date=September 7, 2025|title=Alex Eala wins first WTA singles title with comeback victory at Guadalajara 125 Open|url=https://onesports.ph/more-sports/article/35361/alex-eala-wins-first-wta-singles-title-with-comeback-victory-at-guadalajara-125-open|url-status=|work=One Sports|archive-url=https://web.archive.org/web/20250907061736/https://www.onesports.ph/more-sports/article/35361/alex-eala-wins-first-wta-singles-title-with-comeback-victory-at-guadalajara-125-open|archive-date=September 7, 2025|access-date=September 7, 2025|language=en}}</ref> Nakasulod siya sa world’s top 50.<ref>{{cite web|last=Morales|first=Luisa|date=November 3, 2025|title=Alex Eala enters WTA Top 50 to culminate 2025 season|url=https://www.onesports.ph/more-sports/article/37635/alex-eala-enters-wta-top-50-to-culminate-2025-season|website=One Sports|access-date=November 3, 2025|language=en}}</ref>
Kan 2026, pinahiling niya an breakthrough sa Wimbledon matapos madakol si [[:en:Iga_Świątek|Iga Świątek]],<ref name="WIM26SwiUpset2">{{Cite news|last=Caacbay|first=Kennedy|date=July 4, 2026|title=Alex Eala dethrones defending champion Iga Swiatek, advances to Wimbledon fourth round|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/alex-eala-dethrones-defending-champion-iga-swiatek-advances-to-wimbledon-fourth-round-2254|access-date=July 4, 2026|work=ABS-CBN News}}</ref> nagdaog sa Birmingham 125,<ref>{{Cite web|title=Alex Eala wins WTA 125 Birmingham Open title after outlasting Nikola Bartunkova in thriller|url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/990549/alex-eala-wins-wta-125-birmingham-open-after-outlasting-nikola-bartunkova-in-thriller/story/|access-date=June 7, 2026|website=GMA News Online}}</ref> asin nakaabot sa semifinals sa Berlin asin Auckland.<ref>{{Cite news|last=Castillejo|first=Dyan|date=June 21, 2026|title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118|work=ABS-CBN News}}</ref><ref name="AucklandSingles">{{cite news|last=Satumbaga-Villar|first=Krystel|date=January 10, 2026|title=Alex Eala succumbs to Chinese rival in Auckland semis|url=https://mb.com.ph/2026/01/10/alex-eala-succumbs-to-chinese-rival-in-auckland-semis|work=The Manila Bulletin|access-date=January 10, 2026}}</ref> Ini nagtaas saiya sa career-high ranking bilang world No. 28.<ref name="NewCareerHigh" />
==Mga pananda==
{{notelist}}
==Toltolan==
{{reflist}}
==Mga panluwas na takod==
[[:tl:Alexandra_Eala|Alexandra Eala sa Tagalog Wikipedia]]
[[:en:Alexandra_Eala|Alexandra Eala sa English Wikipedia]]
[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alexandra Eala's sa Tennis Abstract]
[https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram]
[https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala]
[https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
[[Kategorya:Mga Filipinong atleta sa tenis]]
[[Kategorya:Mga babaeng Filipino sa isports nin tennis]]
[[Kategorya:Mga parakawat tennis sa kinaban]]
[[Kategorya:Mga Grand Slam na resipeyente sa kinaban]]
2wazduc6hdk3tkukwajaj0fz7zzdo0z
307672
307671
2026-07-26T11:55:17Z
Tabilay
31389
/* Mga Juniors */
307672
wikitext
text/x-wiki
<!--{{Tamboan}}-->
Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala{{Efn|1=**Pagbigkas sa Filipino:** /ɛˈjalɐ/
- **/ɛ/** = **eh** arog sa *ehersisyo*
- **/ˈja/** = **ya** na may diin, arog sa *yakap*
- **/l/** = **l** arog sa *liwanag*
- **/ɐ/** = **uh/ah** na maikli, arog sa hulíng tunog kan *bata*
- Binibigkas bilang **eh-YA-lah**}}''' (namundag Mayo 23, 2005 sa Lungsod nin Quezon) iyo an sarong Pilipinang propesyonal na paraténis. Naabot niya an pinakamataas na ranggo sa singles kan Hulyo 13, 2026 bilang ika-28 sa kinaban huli sa WTA, na nagin rason na siya an pinaka-nirangguhang Pilipina sa kasaysayan nin Paligsahang WTA.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar|first=Kristel|date=July 13, 2026|title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings|url=https://mb.com.ph/2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings?__cf_chl_rt_tk=Dop2eEd.kg1XALPQiAwED2dADNLCZdtYfiU.IJiQr4M-1784819067-1.0.1.1-6l7wcRi6ipstXmzYEa6aSdsRsPHh90CQzx_N5ta6Qos|access-date=July 13, 2026|website=Manila Bulletin|language=en}}</ref>
Nagdaog siya nin mga titulo sa dyunyor na Grand Slam: dalawahan sa Australian Open kan 2020 asin French Open kan 2021, asin isahan sa US Open kan 2022. May-ada siyang lima na titulo sa isahan asin tulo sa dalawahan sa ITF circuit, asin halì 2025 hasta 2026 nagtala nin mahahalagang tagumpay, kaiba an semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne, asin duwang WTA 125 na kampeonato sa Guadalajara asin Birmingham.
Nagsimula siya sa Grand Slam kan 2023: sa isahan, nag-qualify siya kan 2023–2024 asin nakasulod sa main draw kan 2025–2026, kun sain an pinakamagandang resulta niya iyo an ikaapat na rawnd sa Wimbledon kan 2026; sa dalawahan, nakaabot siya sa ikaduwang rawnd sa French Open kan 2025.
{| class="wikitable"
|+
| colspan="2" | [[Ladawan:Ealas_and_Patrick_Gregorio_(cropped_Alexandra_Eala).jpg|alt=Si Alex Eala sa SEA Gam3s 2025|sentro|334x334px]]
|-
| Pangaran || Alexandra Eala
|-
| Bug-os na pangaran || Alexandra Maniego Eala
|-
| Nasyon || Filipinas
|-
| Namundag || Mayo 23, 2005
|-
| Lugar nin pagkatawo || Quezon City, Filipinas
|-
| Ka-taasan || 1.75 m
|-
| Nagpro || Marso 2020
|-
| Estilo nin pagdulag || Ka-iwa (duwang kamot na backhand)
|-
| Coach || Joan Bosch
|-
| Premyo sa karera || US$2,649,015
|-
| Singles record || 224-135
|-
| Singles titles || 2 WTA 125, 5 ITF
|-
| Pinaka-taas na singles ranking || No. 28 (Hulyo 13, 2026)
|-
| Kasalukuyang singles ranking || No. 29 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Doubles record || 49-49
|-
| Doubles titles || 3 ITF
|-
| Pinaka-taas na doubles ranking || No. 88 (Mayo 4, 2026)
|-
| Kasalukuyang doubles ranking || No. 129 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Australian Open (Singles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Singles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Wimbledon (Singles) || 4R (2026)
|-
| US Open (Singles) || 2R (2025)
|-
| Australian Open (Doubles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Doubles) || 2R (2025)
|-
| Wimbledon (Doubles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Huring update || Hulyo 20, 2026
|-
! colspan="2" | Medalya
|-
| SEA Games ||
* Ginto – 2025 Thailand (Isahan)
* Bronse – 2025 Thailand (Team)
* Bronse – 2025 Thailand (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Isahan)
* Bronse – 2021 Vietnam (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Team)
|-
| Asian Games ||
* Bronse – 2022 Hangzhou (Isahan)
* Bronse – 2022 Hangzhou (Halu-halong pares)
|}
== Karera ==
=== Mga Juniors ===
Si Eala nagdaog sa Les Petits As kan 2018,<ref>{{Cite news|date=January 28, 2018|title=Lilov & Eala win at Les Petits As|url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As|access-date=May 31, 2026|website=Tennis Europe}}</ref> nagdaog nin Orange Bowl doubles<ref>{{Cite news|date=December 17, 2019|title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles|url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217|access-date=May 31, 2026|website=Spin.ph}}</ref> asin dalawahan na junior Grand Slam doubles titles sa Australian Open 2020 asin French Open 2021.<ref>{{Cite news|last=Go|first=Beatrice Lauren|date=January 31, 2020|title=Alex Eala wins first juniors Grand Slam title in 2020 Australian Open|url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/|access-date=January 31, 2020|website=Rappler|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|date=June 12, 2021|title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions|url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions/|access-date=May 31, 2026|website=Rappler}}</ref> Kan 2022, siya an enot na Filipino na nagdaog nin junior Grand Slam singles title sa US Open.<ref name="WTAEALAProf">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=October 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association}}</ref><ref>{{Cite news|date=September 11, 2022|title=History for PH as Alex Eala captures US Open girls' singles crown|url=https://www.rappler.com/sports/final-results-alex-eala-lucie-havlickova-us-open-september-10-2022/|access-date=May 31, 2026|website=Rappler}}</ref>
=== Propesyonal na Karera ===
Kan 2020–2023, hinay-hinay siyang nagtukod nin propesyonal na karera sa ITF asin WTA, nagdaog nin mga titulo sa Yecla asin Roehampton, asin nakasulod sa WTA top 200 kan 2023.<ref name="it" />
Kan 2024, nagkompetensya siya sa Grand Slams asin WTA, nagdaog nin enot niyang dakulang ITF singles title sa Vitoria-Gasteiz,<ref name="it">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|publisher=ITF Tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref> asin tulo na doubles titles kaiba si [[:en:Estelle_Cascino|Estelle Cascino]].<ref name="dt">{{cite web|title=Eala ITF doubles titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/d/titles/|access-date=October 5, 2025|website=ITF tennis}}</ref>
Kan 2025, Nagkaigwa siya nin breakthrough season: semifinal sa Miami Open,<ref>{{cite news|last=Futterman|first=Matthew|date=March 28, 2025|title=Alexandra Eala's wild run in Miami comes to an end in semifinals loss to Jessica Pegula|url=https://www.nytimes.com/athletic/6237760/2025/03/28/alexandra-eala-miami-open-semifinals/|work=The New York Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20250726113931/https://www.nytimes.com/athletic/6237760/2025/03/28/alexandra-eala-miami-open-semifinals/|archive-date=July 26, 2025|access-date=September 1, 2025|url-access=}}</ref> final sa Eastbourne,<ref>{{cite news|last=Clarito|first=Ariel Ian|title=Alex Eala comes inches short in heartbreaking final as Maya Joint rules Eastbourne Open|url=https://www.rappler.com/sports/tennis-match-results-alex-eala-maya-joint-wta-eastbourne-open-final-june-28-2025/|date=June 28, 2025|access-date=June 28, 2025|work=Rappler}}</ref> enot na Grand Slam main‑draw win sa US Open,<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/46065849/alexandra-eala-upsets-clara-tauson-us-open-becoming-first-player-philippines-win-major-match|title=Eala upsets Tauson at US Open; 1st from Philippines to win major match|publisher=ESPN|date=August 24, 2025|url-status=|archive-url=|archive-date=|access-date=August 25, 2025}}</ref> asin enot na challenger title sa Guadalajara.<ref>{{cite news|date=September 7, 2025|title=Alex Eala wins first WTA singles title with comeback victory at Guadalajara 125 Open|url=https://onesports.ph/more-sports/article/35361/alex-eala-wins-first-wta-singles-title-with-comeback-victory-at-guadalajara-125-open|url-status=|work=One Sports|archive-url=https://web.archive.org/web/20250907061736/https://www.onesports.ph/more-sports/article/35361/alex-eala-wins-first-wta-singles-title-with-comeback-victory-at-guadalajara-125-open|archive-date=September 7, 2025|access-date=September 7, 2025|language=en}}</ref> Nakasulod siya sa world’s top 50.<ref>{{cite web|last=Morales|first=Luisa|date=November 3, 2025|title=Alex Eala enters WTA Top 50 to culminate 2025 season|url=https://www.onesports.ph/more-sports/article/37635/alex-eala-enters-wta-top-50-to-culminate-2025-season|website=One Sports|access-date=November 3, 2025|language=en}}</ref>
Kan 2026, pinahiling niya an breakthrough sa Wimbledon matapos madakol si [[:en:Iga_Świątek|Iga Świątek]],<ref name="WIM26SwiUpset2">{{Cite news|last=Caacbay|first=Kennedy|date=July 4, 2026|title=Alex Eala dethrones defending champion Iga Swiatek, advances to Wimbledon fourth round|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/alex-eala-dethrones-defending-champion-iga-swiatek-advances-to-wimbledon-fourth-round-2254|access-date=July 4, 2026|work=ABS-CBN News}}</ref> nagdaog sa Birmingham 125,<ref>{{Cite web|title=Alex Eala wins WTA 125 Birmingham Open title after outlasting Nikola Bartunkova in thriller|url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/990549/alex-eala-wins-wta-125-birmingham-open-after-outlasting-nikola-bartunkova-in-thriller/story/|access-date=June 7, 2026|website=GMA News Online}}</ref> asin nakaabot sa semifinals sa Berlin asin Auckland.<ref>{{Cite news|last=Castillejo|first=Dyan|date=June 21, 2026|title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118|work=ABS-CBN News}}</ref><ref name="AucklandSingles">{{cite news|last=Satumbaga-Villar|first=Krystel|date=January 10, 2026|title=Alex Eala succumbs to Chinese rival in Auckland semis|url=https://mb.com.ph/2026/01/10/alex-eala-succumbs-to-chinese-rival-in-auckland-semis|work=The Manila Bulletin|access-date=January 10, 2026}}</ref> Ini nagtaas saiya sa career-high ranking bilang world No. 28.<ref name="NewCareerHigh" />
==Mga pananda==
{{notelist}}
==Toltolan==
{{reflist}}
==Mga panluwas na takod==
[[:tl:Alexandra_Eala|Alexandra Eala sa Tagalog Wikipedia]]
[[:en:Alexandra_Eala|Alexandra Eala sa English Wikipedia]]
[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alexandra Eala's sa Tennis Abstract]
[https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram]
[https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala]
[https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
[[Kategorya:Mga Filipinong atleta sa tenis]]
[[Kategorya:Mga babaeng Filipino sa isports nin tennis]]
[[Kategorya:Mga parakawat tennis sa kinaban]]
[[Kategorya:Mga Grand Slam na resipeyente sa kinaban]]
hhiweclgd56uk0u809jyrpde00lkwbn
Module:Bananas/doc
828
56632
307628
307534
2026-07-25T12:20:02Z
Nimmzo
32112
-typo
307628
wikitext
text/x-wiki
Simple nga script, nagahatag sang isa ka function lang nga wala sing mga argumento.
Pwede ta padaku-on ang [[Module:Bananas]] sa paagi nga ini, nga may isa ka function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight>.
Indi mo kinahanglan mag-install ukon mag-save sang bisan ano.
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
# Idikit ang sunod nga tawag sa umpisa sang isa ka bag-o nga linya sa imo nga pahina sang User:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas|hello}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="3">
<li>Clik "<code>Pasirip</code>". Ang tawag sang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa [[Module:Bananas]] mapapalitan sang sunod-sunod nga ini:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
Hello, world!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Kon pamamangkot, i-click ang <code>Leave</code>.</li>
<li>Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
gpcuehzsu0bjm4ihprtj7n5umjih80g
Hasan Piker
0
56641
307630
2026-07-25T12:35:45Z
LeahLhey
13103
Pinagmukna an pahina kaining "Si '''Hasan Doğan Piker''' {{Efn|English: {{IPAc-en|ˈ|p|aɪ|k|ər}} {{respell|PY|kər}}, {{IPA|tr|haˈsan doˈan piˈcæɾ|lang|small=no}}.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=N-E0RjYGNZ0 |title=Bend The Truth with Hasan Piker {{!}} Crash Dummies Podcast Ep.169 |date=2024-08-28 |author=Crash Dummies Podcast |access-date=2024-08-28 |via=YouTube}}</ref>}} (namundag kan Hulyo 25, 1991), na parating inaapod [[Monónimo|na]] '''Hasan''', o ''..."
307630
wikitext
text/x-wiki
Si '''Hasan Doğan Piker''' {{Efn|English: {{IPAc-en|ˈ|p|aɪ|k|ər}} {{respell|PY|kər}}, {{IPA|tr|haˈsan doˈan piˈcæɾ|lang|small=no}}.<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=N-E0RjYGNZ0 |title=Bend The Truth with Hasan Piker {{!}} Crash Dummies Podcast Ep.169 |date=2024-08-28 |author=Crash Dummies Podcast |access-date=2024-08-28 |via=YouTube}}</ref>}} (namundag kan Hulyo 25, 1991), na parating inaapod [[Monónimo|na]] '''Hasan''', o '''HasanAbi''', {{Efn|Abi is [[Turkish language|Turkish]] for "elder brother", so literally "Big brother Hasan"}} sarong Amerikanong [[Twitch (service)|Twitch]] [[Online streamer|streamer]], [[influencer]], asin komentarista sa politika [[Left-wing politics|na wala]] . An saiyang mga livestream parati kabali an mga diskusyon manungod sa mga presenteng pangyayari asin mga istorya nin estilo nin pamumuhay, pag-aling nin mga video game, pag-react sa mga meme asin mga media clip, asin pakikipag-ulay sa saiyang mga paradalan. <ref name="Guardian-2025">{{Cite news|date=December 11, 2025|title='I love when my enemies hate me': how Hasan Piker became one of the biggest voices on the US left|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/us-news/2025/dec/11/i-love-when-my-enemies-hate-me-how-hasan-piker-became-one-of-the-biggest-voices-on-the-us-left}}</ref>
Poon kan 2026 An Twitch channel ni Piker kabali sa [[List of most-subscribed Twitch channels|mga pinaka-subscribed]] kan plataporma. <ref>{{Cite web}}</ref> Si Piker inapod na saro sa pinakadakulang boses sa [[American Left|Amerikanong Wala]] . <ref name="Rose-2025">{{Cite news|title='I love when my enemies hate me': how Hasan Piker became one of the biggest voices on the US left|url=https://www.theguardian.com/us-news/2025/dec/11/i-love-when-my-enemies-hate-me-how-hasan-piker-became-one-of-the-biggest-voices-on-the-us-left}}</ref> Nagpoon siyang mag-stream sa Twitch kan Marso 2018, mantang nagtatrabaho sa ''[[The Young Turks]]'' (TYT). Kan Enero 2020, binayaan ni Piker an TYT tanganing magkonsentrar sa saiyang karera bilang sarong Twitch streamer. Regular siyang nagtataram manungod sa [[Giyera sa Gaza|gera sa Gaza]], na nag-aadbokasiya para sa [[Palestinians|mga Palestinian]] asin nagtutuyaw sa [[Israel|gobyerno kan Israel]] .
== Toltolan ==
k1poed9zcfw51f7quhko78m95vepbrw
307632
307630
2026-07-25T12:37:36Z
LeahLhey
13103
307632
wikitext
text/x-wiki
Si '''Hasan Doğan Piker''' (namundag kan Hulyo 25, 1991), na parating inaapod [[Monónimo|na]] '''Hasan''', o '''HasanAbi''', sarong Amerikanong [[Twitch (service)|Twitch]] [[Online streamer|streamer]], [[influencer]], asin komentarista sa politika [[Left-wing politics|na wala]] . An saiyang mga livestream parati kabali an mga diskusyon manungod sa mga presenteng pangyayari asin mga istorya nin estilo nin pamumuhay, pag-aling nin mga video game, pag-react sa mga meme asin mga media clip, asin pakikipag-ulay sa saiyang mga paradalan. <ref name="Guardian-2025">{{Cite news|date=December 11, 2025|title='I love when my enemies hate me': how Hasan Piker became one of the biggest voices on the US left|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/us-news/2025/dec/11/i-love-when-my-enemies-hate-me-how-hasan-piker-became-one-of-the-biggest-voices-on-the-us-left}}</ref>
Poon kan 2026 An Twitch channel ni Piker kabali sa [[List of most-subscribed Twitch channels|mga pinaka-subscribed]] kan plataporma. <ref>{{Cite web|title=Twitch Subs Count Statistics|url=https://twitchtracker.com/subscribers|access-date=2025-03-11|website=TwitchTracker|language=en}}</ref> Si Piker inapod na saro sa pinakadakulang boses sa [[American Left|Amerikanong Wala]] . <ref name="Rose-2025">{{Cite news|title='I love when my enemies hate me': how Hasan Piker became one of the biggest voices on the US left|url=https://www.theguardian.com/us-news/2025/dec/11/i-love-when-my-enemies-hate-me-how-hasan-piker-became-one-of-the-biggest-voices-on-the-us-left}}</ref> Nagpoon siyang mag-stream sa Twitch kan Marso 2018, mantang nagtatrabaho sa ''[[The Young Turks]]'' (TYT). Kan Enero 2020, binayaan ni Piker an TYT tanganing magkonsentrar sa saiyang karera bilang sarong Twitch streamer. Regular siyang nagtataram manungod sa [[Giyera sa Gaza|gera sa Gaza]], na nag-aadbokasiya para sa [[Palestinians|mga Palestinian]] asin nagtutuyaw sa [[Israel|gobyerno kan Israel]] .
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Tamboan}}
fy6b616hqjj9li8oylye0i21uheobv7
Pansit (Chinese noodles)
0
56642
307634
2026-07-25T12:46:05Z
LeahLhey
13103
Pinagmukna an pahina kaining "An '''pansit''' sarong klase nin kakanon na tipikal na gibo sa [[Unleavened dough|daing lebadura na minasa]] na piglulukot nin patag asin pinutol, pig-uunat, o pig-iluwas sa halabang mga pidaso o higot. An pansit sarong [[Staple food|pangenot na kakanon]] sa kadakol na kultura asin ginigibo sa manlaen-laen na porma. An pinaka-komun na pansit iyo idtong mga hale sa [[Chinese cuisine|lutong Intsik]] o [[Italian cuisine|lutong Italyano]] . An mga pansit na Italya..."
307634
wikitext
text/x-wiki
An '''pansit''' sarong klase nin kakanon na tipikal na gibo sa [[Unleavened dough|daing lebadura na minasa]] na piglulukot nin patag asin pinutol, pig-uunat, o pig-iluwas sa halabang mga pidaso o higot. An pansit sarong [[Staple food|pangenot na kakanon]] sa kadakol na kultura asin ginigibo sa manlaen-laen na porma. An pinaka-komun na pansit iyo idtong mga hale sa [[Chinese cuisine|lutong Intsik]] o [[Italian cuisine|lutong Italyano]] . An mga pansit na Italyano sa pankagabsan inaapod na [[pasta]] . Sa lutong Intsik, an pankagabsan na termino para sa pansit iyo {{Lang|zh|麵}}( {{Lang|zh-Latn|miàn}} sa Mandarin), na partikularmenteng nanonongod sa mga pansit na gibo sa minasa na gibo sa trigo o iba pang minasa na gibo sa tipasi. [[Chinese noodles|An mga pansit na Intsik]] kabali man an saro pang kategorya, na inaapod na 粉 (fěn), na dai ginigibo sa paagi nin pagmasa nin minasa kundi hale sa sarong slurry nin almirol, arog kan [[Rice noodles|pansit na bagas]] ( {{Lang|zh-Latn|mǐfěn}} ,{{Lang|zh|米粉}}), asin [[Glass noodles|mga pansit na cellophane]] ( {{Lang|zh-Latn|fěnsī}} ,{{Lang|zh|粉丝 / 粉絲}}). An mga ini bakong gibo sa minasang trigo, alagad pighihiling pa man giraray bilang pansit sa Ingles huli sa saindang pisikal na porma asin papel sa pagluto. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=xPaKDwAAQBAJ|title=The Food of Sichuan|last=Dunlop|first=Fuchsia|date=2019-10-15|publisher=W. W. Norton & Company|isbn=978-1-324-00484-4|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Howell|first=Julie|date=2024-02-06|title=How Do You Say "Noodles" in Chinese?|url=https://www.chefsresource.com/how-do-you-say-noodles-in-chinese/|access-date=2025-11-26|website=Chef's Resource|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Miàn {{!}} Local Noodles From China|url=https://www.tasteatlas.com/mian|access-date=2025-11-26|website=www.tasteatlas.com}}</ref>
Mantang an halawig, manipis na mga pidaso iyo an pinaka-komun, kadakol na klase nin pansit an pinuputol sa mga alon, helices, tubo, higot, o mga shell, o tinitiklop, o pinuputol sa ibang mga porma. An pansit parati pigluluto sa tubig na nagbubukal, minsan may dinadagdag na lana sa pagluto o asin. Pwede man ining lutuon, prituhon sa kawali, pritohon, o lutoon. An mga pansit parati na pigsisirbe na may kaibang sarsa o sa sarong sopas, an huri inaapod na [[Noodle soup|sopas nin pansit]] . An mga pansit pwedeng ibugtak sa repridyeretor para sa halipot na panahon na pagtipig o patuyuon asin ibugtak para sa paggamit sa maabot na panahon.
== Etimolohiya ==
An tataramon para sa pansit sa Ingles hiniram kan ika-18 siglo sa tataramon na [[Tataramon na Aleman|Aleman]] {{Lang|de|Nudel}} ({{IPA|de|ˈnuːdl̩|lang|De-nudel.ogg}} ). <ref>{{Cite web|url=https://en.oxforddictionaries.com/definition/noodle|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331124049/https://en.oxforddictionaries.com/definition/noodle|url-status=dead|archive-date=31 March 2019|title=noodle {{!}} Definition of noodle in English by Oxford Dictionaries|website=Oxford Dictionaries {{!}} English|access-date=2019-05-07}}</ref> An tataramon na Aleman posibleng gikan sa {{Lang|de|Knodel}} o {{Lang|de|Nutel}}, asin nanonongod sa arin man [[Dumpling|na dumpling]], dawa ngani kadaklan gibo sa trigo. <ref name="BA-etymology">{{Cite web|last=Dean|first=Sam|date=2013-01-18|title=The Origin of the Word Noodle|url=https://www.bonappetit.com/test-kitchen/ingredients/article/the-origin-of-the-word-noodle|access-date=2023-10-12|website=Bon Appétit|language=en-US}}</ref>
An mga kolokyal na paggamit para sa ''noodle'' tanganing magtukoy sa payo nin sarong tawo, o sa sarong "dummy" bakong konektado, asin posibleng gikan sa mas lumang tataramon na Ingles ''na noddle'' . <ref name="BA-etymology2">{{Cite web|last=Dean|first=Sam|date=2013-01-18|title=The Origin of the Word Noodle|url=https://www.bonappetit.com/test-kitchen/ingredients/article/the-origin-of-the-word-noodle|access-date=2023-10-12|website=Bon Appétit|language=en-US}}</ref>
a5cr9yrkc9btidupzo6x6t2yp7krpos
307635
307634
2026-07-25T12:47:42Z
LeahLhey
13103
307635
wikitext
text/x-wiki
An '''pansit''' sarong klase nin kakanon na tipikal na gibo sa [[Unleavened dough|daing lebadura na minasa]] na piglulukot nin patag asin pinutol, pig-uunat, o pig-iluwas sa halabang mga pidaso o higot. An pansit sarong [[Staple food|pangenot na kakanon]] sa kadakol na kultura asin ginigibo sa manlaen-laen na porma. An pinaka-komun na pansit iyo idtong mga hale sa [[Chinese cuisine|lutong Intsik]] o [[Italian cuisine|lutong Italyano]] . An mga pansit na Italyano sa pankagabsan inaapod na [[pasta]] . Sa lutong Intsik, an pankagabsan na termino para sa pansit iyo {{Lang|zh|麵}}( {{Lang|zh-Latn|miàn}} sa Mandarin), na partikularmenteng nanonongod sa mga pansit na gibo sa minasa na gibo sa trigo o iba pang minasa na gibo sa tipasi. [[Chinese noodles|An mga pansit na Intsik]] kabali man an saro pang kategorya, na inaapod na 粉 (fěn), na dai ginigibo sa paagi nin pagmasa nin minasa kundi hale sa sarong slurry nin almirol, arog kan [[Rice noodles|pansit na bagas]] ( {{Lang|zh-Latn|mǐfěn}} ,{{Lang|zh|米粉}}), asin [[Glass noodles|mga pansit na cellophane]] ( {{Lang|zh-Latn|fěnsī}} ,{{Lang|zh|粉丝 / 粉絲}}). An mga ini bakong gibo sa minasang trigo, alagad pighihiling pa man giraray bilang pansit sa Ingles huli sa saindang pisikal na porma asin papel sa pagluto. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=xPaKDwAAQBAJ|title=The Food of Sichuan|last=Dunlop|first=Fuchsia|date=2019-10-15|publisher=W. W. Norton & Company|isbn=978-1-324-00484-4|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Howell|first=Julie|date=2024-02-06|title=How Do You Say "Noodles" in Chinese?|url=https://www.chefsresource.com/how-do-you-say-noodles-in-chinese/|access-date=2025-11-26|website=Chef's Resource|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Miàn {{!}} Local Noodles From China|url=https://www.tasteatlas.com/mian|access-date=2025-11-26|website=www.tasteatlas.com}}</ref>
Mantang an halawig, manipis na mga pidaso iyo an pinaka-komun, kadakol na klase nin pansit an pinuputol sa mga alon, helices, tubo, higot, o mga shell, o tinitiklop, o pinuputol sa ibang mga porma. An pansit parati pigluluto sa tubig na nagbubukal, minsan may dinadagdag na lana sa pagluto o asin. Pwede man ining lutuon, prituhon sa kawali, pritohon, o lutoon. An mga pansit parati na pigsisirbe na may kaibang sarsa o sa sarong sopas, an huri inaapod na [[Noodle soup|sopas nin pansit]] . An mga pansit pwedeng ibugtak sa repridyeretor para sa halipot na panahon na pagtipig o patuyuon asin ibugtak para sa paggamit sa maabot na panahon.
== Etimolohiya ==
An tataramon para sa pansit sa Ingles hiniram kan ika-18 siglo sa tataramon na [[Tataramon na Aleman|Aleman]] {{Lang|de|Nudel}} ({{IPA|de|ˈnuːdl̩|lang|De-nudel.ogg}} ). <ref>{{Cite web|url=https://en.oxforddictionaries.com/definition/noodle|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331124049/https://en.oxforddictionaries.com/definition/noodle|url-status=dead|archive-date=31 March 2019|title=noodle {{!}} Definition of noodle in English by Oxford Dictionaries|website=Oxford Dictionaries {{!}} English|access-date=2019-05-07}}</ref> An tataramon na Aleman posibleng gikan sa {{Lang|de|Knodel}} o {{Lang|de|Nutel}}, asin nanonongod sa arin man [[Dumpling|na dumpling]], dawa ngani kadaklan gibo sa trigo. <ref name="BA-etymology">{{Cite web|last=Dean|first=Sam|date=2013-01-18|title=The Origin of the Word Noodle|url=https://www.bonappetit.com/test-kitchen/ingredients/article/the-origin-of-the-word-noodle|access-date=2023-10-12|website=Bon Appétit|language=en-US}}</ref>
An mga kolokyal na paggamit para sa ''noodle'' tanganing magtukoy sa payo nin sarong tawo, o sa sarong "dummy" bakong konektado, asin posibleng gikan sa mas lumang tataramon na Ingles ''na noddle'' . <ref name="BA-etymology2">{{Cite web|last=Dean|first=Sam|date=2013-01-18|title=The Origin of the Word Noodle|url=https://www.bonappetit.com/test-kitchen/ingredients/article/the-origin-of-the-word-noodle|access-date=2023-10-12|website=Bon Appétit|language=en-US}}</ref>
==Toltolan==
{{reflist}}
{{Tamboan}}
e4dlgk63kheqw70pbfzqpk5bk5k7mqb