Wikipedia
bclwiki
https://bcl.wikipedia.org/wiki/Panginot_na_Pahina
MediaWiki 1.47.0-wmf.12
first-letter
Medio
Espesyal
Olay
Paragamit
Olay kan paragamit
Wikipedia
Olay sa Wikipedia
Ladawan
Olay sa ladawan
MediaWiki
Olay sa MediaWiki
Plantilya
Olay sa plantilya
Tabang
Olay sa tabang
Kategorya
Olay sa kategorya
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Audrey Hepburn
0
8878
307675
307614
2026-07-26T14:10:26Z
Nimmzo
32112
/* Telebisyon */ +|title=Saturday Night Revue. Group two other [[Plantilya:Cite web]] having the same title with |others=. |publisher=[[BBC]] → |publisher=BBC. +|date= +|accessdate=2026-07-26 -|archive-date= -|archive-url= -|dead-url=yes
307675
wikitext
text/x-wiki
{{tampok na artikulo}}
{{Infobox person
| name = Audrey Hepburn
| image = Audrey Hepburn 1956.jpg
| caption = Hepburn in 1956
| birth_name = Audrey Kathleen Ruston
| birth_date = {{Birth date |df=yes|1929|5|4}}
| birth_place = {{nowrap|[[Ixelles]], [[Brussels]], Belgium}}
| death_date = {{Death date and age |df=yes|1993|1|20|1929|5|4}}
| death_place = {{nowrap|[[Tolochenaz]], [[Vaud]], Switzerland}}
| resting_place = Tolochenaz Cemetery, Tolochenaz, Vaud
| occupation = {{ubl
|Aktres (1948–1989)
|Humanitaryo (1988–1992)
}}
| nationality = Briton <!-- British per passport. -->
| other_names = <!--Do not add other names. It is WP:UNDUE and against Template:Infobox person. -->
| parents = {{ubl
|[[Baroness Ella van Heemstra]]
|Joseph Victor Anthony Ruston
}}
| spouse = {{ubl
|{{marriage |[[Mel Ferrer]]|1954|1968|end=div}}
|{{marriage |[[Andrea Dotti (psychiatrist)|Andrea Dotti]]|1969|1982| end=div}}
}}
| partner = [[Robert Wolders]]<br />(1980–1993; sa pagkagadan nya)
| children = 2
| relatives = {{ubl
|[[Baron Aarnoud van Heemstra]]<br />(lolo sa ina)
|[[Emma Ferrer]]<br />(makuapong babae)
}}
| signature = Audrey Hepburn signature.svg
}}
[[File:Hepburn-Perkins-1959.JPG|right|thumb|200px|Si Hepburn saka si Anthony Perkins sa pelikulang Green Mansions (1959)]]
[[File:Tropenmuseum Royal Tropical Institute Objectnumber 60038552 Een gezelschap met gouverneur Van Hee.jpg|right|thumb|200px|Lolo ni Hepburn, Aarnoud van Heemstra, gobernador kan kolonyang Suriname]]
[[File:Grave of Audrey Hepburn, Tolochenaz, Switzerland - 20080711.jpg|200px|right|thumb|Lulubngan ni Hepburn sa Tolochenaz, Switzerland]]
[[File:Museo ferragamo, modello in legno per calzature su misura di audrey hepburn.JPG|right|thumb|200px|Kahoy na hormahan kan bitis ni Hepburn sa Salvatore Ferragamo Museum]]
Si '''Audrey Hepburn''' (nmndg: Audrey Kathleen Ruston; [[Mayo 4]], [[1929]] - [[Enero 20]], [[1993]]) sarong aktress na Briton-Belga, sarong humanitaryo, modelo y parabayle. Siya nagawadan kan Oscar saka premyo Tony.<ref>[https://audreyhepburn.fandom.com/wiki/Audrey_Hepburn]audreyhepburn.fandom.com. Kinua 2019-03-28</ref>
Namundag sa Ixelles, Belgium, si Hepburn sa saiyang pagkaaki haros nag'estar sa [[Nederland]] asin sa Arnhem, Nederland na okupado kan mga tropang Aleman kan [[Ikaduwang Gerang Pankinaban]]. Duman sa Arnheim nag'adal siyang ballet dangan kan 1948 nagdakit sa [[London]] kun saen siya nagpadagos pag'adal ballet manta na nagin siyang modelo kan sarong retratista.
[[File:Audrey Hepburn screentest in Roman Holiday trailer.jpg|left|thumb|200px|Screentest ni Hepburn sa "Roman Holiday" (1953)]]
[[File:Holden-Hepburn-Sabrina.jpg|left|thumb|200px|Si Hepburn asin William Holden sa ''Sabrina'' (1954)]]
[[File:Audrey Hepburn Mel Ferrer Mayerling 1957.jpg|thumb|upright|Katampad si [[Mel Ferrer]] sa ''Mayerling'' (1957)]]
[[File:Childrens Hour trailer.jpg|left|thumb|200px|Si Shirley MacLaine saka Hepburn sa trailer para sa The Children's Hour (1961)]]
[[File:Audrey Hepburn and Cary Grant 1.jpg|200px|left|thumb|Si Hepburn asin Cary Grant sa ''Charade'' (1963)]]
[[File:President Ronald Reagan Talking with Audrey Hepburn and Robert Wolders at a Private Dinner for The Prince of Wales in The White House Residence - DPLA - 2593bf932980ec2d489b27635a1e2d0b.jpg|left|thumb|200px|Si Pres. Reagan asin Audrey Hepburn nag'uulay (1981)]]
Pakatapos pagpapel niya sa magkapirang perlikulang europeo, asin paghimo niya sa sarong papel sa dramang Broadway na ''Gigi'', siya nagpapel kan bida sa Roman Holiday (1953) asin ngapit ngane nagin na siyang saro sa pinakalataw na aktress sa kinaban. Dangan kan siya nagpapel sa Sabrina (1954), The Nun's Story (1959), Breakfast at Tiffany's (1961), Charade (1963) asin My Fair Lady (1964), naghakot siya nin mga nominasyon para sa, asin guminana, kan Academy Awards, sa Golden Globes asin BAFTAS asin, siring man, kan Tony Award huli sa performance niya sa 1954 na dulang Ondine. Masabi pa, si Hepburn saro sa dikit sanang mga entertainer na naripol makamit an Oscar, Emmy, Grammy asin Tony Awards. Sa totoo ngani, kan 1959 an American Film Institute isina'ngat siya sa pwesto bilang saro sa "five greatest female stars" sa sineng amerika.
Si Hepburn nagluwas na sa mas didikit nang pelikula kan mga huring taon ta saiya nang pigsisibotan an mga aktibidad sa [[UNICEF]]. Siya nag'ambag nin husto sa organisasyon na ini poon pa kan 1954. Dangan siya nagtrabaho sa mga pinakadukha na mga komunidad sa Aprika, Sud Amerika, asin Asya sa pag'ultan kan mga taon 1988 asin 1992. Nagawadan siya kan [[Presidential Medal of Freedom]] sa pagmidbid kan saiyang trabaho bilang [[List of UNICEF Goodwill Ambassadors|UNICEF Goodwill Ambassador]] kan Desyembre 1992. Pakalihis sambulan kaini si Hepburn nagadan huli sa [[Appendix cancer|appendiceal cancer]] sa saiyang harong sa [[Switzerland]] sa edad na 63.<ref>[http://www.ahepburn.com/]www.ahepburn.com/ Kinua 2019-03-28</ref><ref>[https://www.unicef.org/people/people_audrey_hepburn.html]www.unicef.org. Kinua 2019-03-28</ref>
== Karera sa Entertainment ==
=== Pag'adal Ballet asin amay na mga papel sa akting (1945–1952) ===
Kan matapos an 1945, si Hepburn saka ina niya mga tugang naghubo' sa [[Amsterdam]], kun saen nagtraining siya sa ballet ki [[Sonia Gaskell]], sarong nangengenot na pigura sa ballet'ng Olandes, asin ki [[Olga Tarasova]], saro man na Rusong paratukdo.{{sfn|Woodward|2012|pp=52–53}}
Ta natunaw an yaman kan pamilya durante kan gera, si Ella pigsuportahan sinda bilang paraluto asin para'asikasong-harong para sa sarong mayaman na pamilya.{{sfn|Woodward|2012|p=53}} Si Hepburn nagdebut sa pelikula kan 1948, na kinawat niya komo sterwardess na Olandes sa ''[[Dutch in Seven Lessons]]'', sarong pelikulang pang-edukasyon asin pangbiyahe ginibo ni Charles van der Linden asin Henry Josephson.{{Sfn|Vermilye|1995|p=67}}
Dangan sa taon na idto si Hepburn nagduman sa [[London]] sa pagkua nin scholarship sa ballet sa [[Rambert Dance Company|Ballet Rambert]], na kan enot nakabase sa [[Notting Hill]]. Itinangro' na saiya an scholarship kaidto pang 1945 kaya lang nagsayuma siya ta may problema sa status niya sa saiyang nasyunalidad.{{sfn|Woodward|2012|p=52}}}} Sinuportahan niya sadiri niya mantang nag'aadal paagi nin pagmodel asin hinale niya an "Ruston" sa saiyang apelyido. Kan sinabihan siya ni Rambert na apesar kan saiyang talento, an saiyang pagkahababa asin gamay na hawak iyo an maulang saiya na magin siyang [[prima ballerina]], naisip niya logod na magkonsentrar na lang sa akting.<ref>Telegraph, 4 May 2014, [https://www.telegraph.co.uk/culture/film/3592252/I-suppose-I-ended-Hepburns-career.html 'I suppose I ended Hepburn's career']</ref><ref>{{cite episode |series=Larry King Live |title=Audrey Hepburn's Son Remembers Her Life |url=http://transcripts.cnn.com/TRANSCRIPTS/0312/24/lkl.00.html |airdate=24 December 2003 |network=CNN}}</ref><ref name=time>{{cite news |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,818831,00.html |title=Princess Apparent |work=Time |date=7 September 1953 |accessdate=27 March 2019 |archivedate=30 May 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100530022059/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,818831,00.html }}</ref>
Manta na si Ella nagsisibot sa mga hababang trabaho masuportaran sana sinda, si Hepburn nagpapel komo chorus girl<ref>Nichols, Mark [https://web.archive.org/web/20070704193549/http://www.audreyhepburnlibrary.com/50s/images/coronet11-56pg1.jpg Audrey Hepburn Goes Back to the Bar], ''[[Coronet]]'', November 1956</ref> sa [[West End theatre|West End]], sa teatro musikal revue na ''[[High Button Shoes]]'' (1948) sa [[Hippodrome, London|London Hippodrome]], asin sa ki Cecil Landeau na ''Sauce Tartare'' (1949), ''Sauce Piquante'' (1950) sa [[Cambridge Theatre]]. Durante kan trabaho niya sa teatro, nagkua siyang mga leksyon sa elocution sa aktor na si [[Felix Aylmer]] ngane mapagayon an saiyang pagboses.{{sfn|Walker|1997|p=55}}
Kan nahiling siya kan sarong casting director manta na yaon siya sa pag'akting sa ''Sauce Piquante'', si Hepburn inulayan na magin sarong bulan-bulan na aktres sa [[Associated British Picture Corporation]]. Siya nagluwas sa BBC Teleplay ''The Silent Village'',<ref>{{Cite news|url=http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b76bc5d5a|title=The Silent Village (1951)|work=BFI|access-date=4 October 2017|language=en}}</ref> asin sa mga menor na papel sa mga 1951 na pelikulang ''[[One Wild Oat]]'', ''[[Laughter in Paradise]]'', ''[[Young Wives' Tale]]'', asin sa ''[[The Lavender Hill Mob]]''. Kan 1953 siya ikinasa sa pinakaenot niyang mayor na supporting role sa ki [[Thorold Dickinson]] na mga pasale, an ''[[Secret People (film)|The Secret People]]'' (1952), bilang sarong talentadong ballerina, na pinahiling niyaman an saiyang husay sa paggibo kan mga sunod -sunod na pagbabayle tama sa programa.{{sfn|Woodward|2012|p=94}}
Si Hepburn dangan natangroan nin sadit na papel sa pelikulang pigpipitik sa Ingles asin Pranses, ''[[Monte Carlo Baby]]'' (French: ''Nous Irons à Monte Carlo'', 1952), na ginibo sa [[Monte Carlo]]. Natongod man si nobelistang Pranses na si [[Colette]] yaon sa Hôtel de Paris sa Monte Carlo durante kan pagpepelikula, asin naisipan na ikasa si Hepburn sa papel titulado kan [[Broadway theatre|Broadway]] drama na ''[[Gigi (play)|Gigi]]''.{{sfn|Thurman|1999|p=483}} Si Hepburn naghimong mag-rehearsals palibhasa dai pa man lamang nagtaram sa entablado, asin nangaipong tukdoan personal igdi.<ref name=broadwaygigi>{{cite web |url=http://www.broadway.com/buzz/180286/history-lesson-learn-how-colette-audrey-hepburn-leslie-caron-vanessa-hudgens-transformed-gigi/ |title=History Lesson! Learn How Colette, Audrey Hepburn, Leslie Caron & Vanessa Hudgens Transformed Gigi |work=Broadway.com |accessdate=17 September 2015}}</ref> Kan an ''Gigi'' magbiklad sa [[Fulton Theatre]] kan 24 Nobyembre 1951, naumaw na gayo siya kan saiyang performance, maski totoo may mga tuyaw na an bersyon sa entablado mas maluya sa kalidad kumpara sa pelikulang adaptasyon sa Pranses.<ref name=lifegigi>{{cite web |url=https://books.google.com/books?id=ZFQEAAAAMBAJ&pg=PA103 |title=Audrey Is a Hit |work=Life |date=10 December 1951 |accessdate=22 April 2016}}</ref>An ''[[Life (magazine)|Life]]'' nagsabing marayrahay saiyang pasale,<ref name=lifegigi/> manta an ''[[The New York Times]]'' nagmasid na an "saiyang kalibre nakakaganyat na gayo asin tama lang na siya nagdarang eksito kan bangging idto".<ref name=broadwaygigi /> Nagresibe man siya nin [[Theatre World Award]] sa pagpapel niya igdi.<ref name=gigi /> An drama naglawig nin 219'ng episodyo, na nagsara kan 31 Mayo 1952,<ref name="gigi">{{ibdb title|id=1977|title=Gigi}}</ref> bago ini ipinagbyahe sa tour kan 13 Oktobre 1952 sa [[Pittsburgh]], binisita an [[Cleveland]], Chicago, Detroit, Washington D.C., asin Los Angeles bago nagsara kan 16 Mayo 1953 sa San Francisco.{{Sfn|Paris|2001}}
== Mga humanitaryong kasibotan==
Sa mga huring aldaw kan saiyang karera, si Hepburn nagsibot sa paglibot sa mga sobrang tios na mga nasyon. Mala ta siya natokang "Goodwill Ambassador of UNICEF" asin nagduman sa [[Mek'ele]] kan [[Etopya]] kan 1988 kun saen natabangan niyang mapadarhan nin pagkakan an 500 na mga kaakian yaon sa peligrong magadan sa gutom. Sa [[Turkey]] nagduman man siya kan Agosto 1988 asin duman an programa nin "immunization" asin pagkaag nin water system napangyari. Siring man kan Oktobre 1988 binista niya an Sud Amerika kun saen sa [[Venezuela]] asin [[Ecuador]] nahimong matogdas an tamang mga water system sa mga lugar na maipo an malinig na tubig. Nakipagsumpongan man siya sa mga lideres kan [[Honduras]], [[El Salvador]] asin [[Guatemala]] sa Central America sa pagdara kan mga programa kan UNICEF. Taon 1989, Abril kaidto, sinongko niya an Sudan sa pagbungsod kan "Operation Lifeline" sa tahaw nin gera sibil. Kan Oktobre 1990 binisita niya an [[Biyetnam]] sa pasgpasunod kan programang "immunization" asin pagkaag nin toltol na water system. Alagad, an grabeng kagutoman na namalas niya iyo an sa [[Somalia]] na nagtanyog na gayo saiya kan siya nagduman kan Septyembre 1992, apat na bulan bago siya naotsan buhay dara kan minamate niyang kahelangan na "appendiceal cancer". Sabi niya, haros maski saen makukua an mga lubongan dawa saen na sana, sa gilid gilid, sa dalan, sa pampang salog asin haros mayo nang mapaglubongan kan mga bangkay.<ref>http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-14785304</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://supercraycray.com/know-audrey-hepburn-humanitarian-deserves-lot-credit/ |access-date=2015-01-21 |archive-date=2015-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206060651/http://supercraycray.com/know-audrey-hepburn-humanitarian-deserves-lot-credit/ |dead-url=yes }}</ref>
== Pamana ==
An pamanang kultura ni Audrey Hepburn nagdadanay maski gadan na siya. An [[American Film Institute]] pigsambit na si Hepburn ikatolo sa mga sinasabing [[AFI's 100 Years...100 Stars|Greatest Female Stars of All Time]]. Siya sa magkapira sanang mga entertainer na nasikwit maubos an premyo [[List of persons who have won Academy, Emmy, Grammy, and Tony Awards|Academy, Emmy, Grammy asin Tony Awards]]. Ginana niya an tolong [[BAFTA Award]] para sa [[BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role#Superlatives|Best British Actress in a Leading Role]] na bihira mangyari.. Sa mga ultimong taon niya, siya nagdanay na makusog na presensya sa kinaban nin pelikula. Nawarasan siya nin pag'onra hale sa [[Film Society of Lincoln Center]] kan 1991 asin parating taga-duhol sa mga paggagawad nin Academy Awards. Naresibi niya [[BAFTA]] Lifetime Achievement Award kan 1992. Siya resipyente nin mga gawad postuma kabali na diyan an 1993 [[Jean Hersholt Humanitarian Award]] asin an piggaganahan na Grammy saka Emmy Awards. Si Hepburn laman nin dakal nang mga sinurat na biograpiya poon kan siya nagtalikod na sa buhay, saro na diyan an 2000 na pagdrama kan buhay niya titulado ''[[The Audrey Hepburn Story]]'' na an nagbida iyo si [[Jennifer Love Hewitt]] asin [[Emmy Rossum]] bilang iyo an gurang asin hubin pang Hepburn.<ref>{{cite news |last=Tynan |first=William |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,996489,00.html |title=The Audrey Hepburn Story |work=TIME |date=27 March 2000 |accessdate=10 March 2010 |archivedate=13 August 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130813232446/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,996489,00.html }}</ref> Kan Enero 2009, si Hepburn nakaiba sa lista kan ''[[The Times]]''' komo saro sa nangengenot na 10 aktres na Briton.<ref>{{Cite news |url=http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/film/article5502980.ece |title=The best British film actresses of all time |date=12 January 2009 |work=The Times |location=London |first=James |last=Christopher |accessdate=4 May 2010 |archivedate=27 November 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211127204102/https://www.the-tls.co.uk/ }}</ref>
An imahe ni Hepburn ginagamit na gayo sa mga advertising sa bilog na kinaban. Sa Hapon, sarong serye nin komersyal igwang mga klip o pasirip kan sarong kabtang kan "Roman Holiday" sa pag'advertise kan [[Kirin Brewery Company|Kirin]] [[black tea]]. Sa Estados Unidos, si Hepburn natampok sa sarong 2006 [[Gap (clothing retailer)|Gap]] komersyal na inusar an mga klip kan pagbayle niya sa pelikulang ''Funny Face'', asin nagtataram "[[Back in Black (song)|Back in Black]]", na may tagline "It's Back – The Skinny Black Pant". Sa pagrokyaw kan kampanyang "Keep it Simple", an Gap nagdonar nin dakulang kantidad sa Audrey Hepburn Children's Fund.<ref>{{cite web |url=http://www.wboc.com/Global/story.asp?S=5371942 |title=New Gap marketing campaign featuring original film footage of Audrey Hepburn helps Gap "Keeps it Simple" this Fall – WBOC-TV 16 |publisher=Web.archive.org |date=28 September 2007 |accessdate=6 September 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070928010941/http://www.wboc.com/Global/story.asp?S=5371942 |archivedate=28 September 2007}}</ref> Kan 2012, si Hepburn saro sa [[Culture of the United Kingdom|British cultural icons]] pinili kan artistang si Sir [[Peter Blake (artist)|Peter Blake]]na maluwas sa bagong bersyon kan saiyang bantogan na obra an sa Beatles na ''[[Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band]]'', takop kan album na ini sa pagselebrar kan mga pigurang Briton na saiyang inaaraan.<ref>{{cite news|title=New faces on Sgt Pepper album cover for artist Peter Blake's 80th birthday|url= https://www.theguardian.com/artanddesign/2012/apr/02/peter-blake-sgt-pepper-cover-revisited|agency=The Guardian|date=5 October 2016}}</ref> Kan 2013, sarong [[Computer-generated imagery|representasyon sa kompyuter]] ni Hepburn an ginamit sa advertising sa telebisyon para sa tsokolateng Briton, an [[Galaxy (chocolate)|Galaxy]].<ref>{{cite news |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/tv/features/audrey-hepburn-advertisegalaxy-chocolate-bars-over-her-dead-body-8508603.html |title=Audrey Hepburn advertise Galaxy chocolate bars? Over her dead body! |work=The Independent |date=24 February 2013 |accessdate=28 February 2013 |author=Usborne, Simon |location=London}}</ref><ref name="Galaxy YouTube">{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=r6kjbZSHTkQ |title=Audrey Hepburn digitaly{{sic|hide=y}} reborn for Galaxy |date=1 March 2013 |accessdate=18 November 2014}}</ref> Kan 4 Mayo 2014, an Google nagtampok nin [[Google Doodle|doodle]] sa homepage kaini kan manongod kan kuta ika-85ng kaaldawan ni Hepburn.<ref>{{cite web |url=http://time.com/87152/google-doodle-audrey-hepburn/|title=Google Doodle Pays Tribute to Audrey Hepburn|first=Samantha|last=Grossman|date=4 May 2014|accessdate=9 March 2017|work=[[Time (magazine)|Time]]}}</ref>
==Mga panluwas na takod==
* [http://www.audreyhepburn.com/ Official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171228170106/http://www.audreyhepburn.com/ |date=2017-12-28 }} ni Hepburn asin kan Audrey Hepburn Children's Fund
*[http://www.biography.com/articles/Audrey-Hepburn-9335788 Buhay asin mga naginibo ni Audrey Hepburn]]
*[http://www.audrey1.org/community/30/audrey-hepburn-websites Mga websayt dapit ki Audrey Hepburn]] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511031413/http://www.biography.com/articles/Audrey-Hepburn-9335788 |date=2011-05-11 }}
*[http://www.unicef.org/people/people_audrey_hepburn.html Gibong humanitario ni Audrey Hepburn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511031413/http://www.biography.com/articles/Audrey-Hepburn-9335788 |date=2011-05-11 }}
===Mga ginunuan===
* {{cite book |last=Eastman |first=John |title=Retakes: Behind the Scenes of 500 Classic Movies |publisher=Ballantine Books |year=1989 |isbn=0-345-35399-4 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Ferrer |first=Sean |title=Audrey Hepburn, an Elegant Spirit |publisher=Atria |location=New York |year=2005 |isbn=978-0-671-02479-6 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Fishgall |first=Gary |title=Gregory Peck: A Biography |url=https://books.google.com/books?id=NJId3XPaeR0C&pg=PA174&q=peck%20hepburn%20%22roman%20holiday%22 |date=2002 |publisher=Simon and Schuster |isbn=0-684-85290-X |ref=harv}}
* {{cite book |last1=Gitlin |first1=Martin |title=Audrey Hepburn: A Biography |date=2009 |publisher=Greenwood Press |location=Westport, Conn. |isbn=978-0-313-35945-3 |page= |url=}}
* {{cite book |last=Givenchy |first=Hubert de|authorlink=Hubert de Givenchy|title=Audrey Hepburn |publisher=Pavilion |location=London |year=2007 |isbn=978-1-86205-775-3 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Harris |first=Warren G. |title=Audrey Hepburn: A Biography |url=https://books.google.com/books?id=u9ZrAAAACAAJ |year=1994 |publisher=Wheeler Pub. |isbn=978-1-56895-156-0 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Hill |first=Daniel Delis |title=As Seen in Vogue: A Century of American Fashion in Advertising |date=2004 |publisher=[[Texas Tech University Press]] |location= |isbn= |page= |url=}}
* {{cite book |last=Moseley |first=Rachel |year=2002 |title=Growing Up with Audrey Hepburn: Text, Audience, Resonance |publisher=[[Manchester University Press]] |isbn=978-0-7190-6310-7 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Paris |first=Barry |authorlink=Barry Paris|title=Audrey Hepburn |publisher=[[Berkley Books]] |year=2001 |orig-year=1996|isbn=978-0-425-18212-3 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Sheridan |first=Jayne |year=2010 |title=Fashion, Media, Promotion: The New Black Magic |publisher=[[Wiley-Blackwell]] |isbn=978-1-4051-9421-1 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Spoto |first=Donald |authorlink=Donald Spoto|title=Enchantment: The Life of Audrey Hepburn |url=https://books.google.com/books?id=5MsnAQAAIAAJ |year=2006 |publisher=Harmony Books |isbn=978-0-307-23758-3 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Steele |first=Valerie |authorlink=Valerie Steele |title=The Berg Companion to Fashion |url=https://books.google.com/books?id=Hemsvn9ZbRkC&pg=PA483 |accessdate=16 May 2011 |date=9 November 2010 |publisher=Berg Publishers |isbn=978-1-84788-592-0 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Vermilye |first=Jerry |title=The Complete Films of Audrey Hepburn |publisher=Citadel Press |location=New York |year=1995 |isbn=0-8065-1598-8 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Walker |first=Alexander|authorlink= Alexander Walker (critic) |title=Audrey, Her Real Story|url=https://books.google.com/books/about/Audrey.html?id=g1b_sUYLROMC&printsec=frontcover |publisher= Macmillan |location=London |year=1997|orig-year=1994 |isbn=0-312-18046-2 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Woodward |first=Ian |title=Audrey Hepburn: Fair Lady of the Screen |url=https://books.google.com/books?id=PdKmyvMFWSoC&pg=PA94 |date=31 May 2012 |publisher=Ebury Publishing |isbn=978-1-4481-3293-5 |ref=harv}}
==Dagdag na babasahon ==
*{{cite book|last=Brizel|first=Scott|title=Audrey Hepburn: International Cover Girl|url=https://books.google.com/books?id=u9lNPgAACAAJ|date=18 November 2009|publisher=Chronicle Books|isbn=978-0-8118-6820-4}}
*{{cite book|last=Byczynski|first=Stuart J.|title=Audrey Hepburn: A Secret Life|url=https://books.google.com/books?id=fmUNAAAACAAJ|date=1 January 1998|publisher=Brunswick Publishing Corporation|isbn=978-1-55618-168-9}}
*{{cite book|last=Cheshire|first=Ellen|title=Audrey Hepburn|url=https://books.google.com/books?id=Lly8G8rTrQgC|date=19 October 2011|publisher=Perseus Books Group|isbn=978-1-84243-547-2}}
*{{cite book|last=Hepburn-Ferrer|first=Sean|title=Audrey Hepburn, An Elegant Spirit|url=https://books.google.com/books?id=Xn8wjtoVspQC|date=5 April 2005|publisher=Simon and Schuster|isbn=978-0-671-02479-6}}
*{{cite book|last=Hofstede|first=David|title=Audrey Hepburn: a bio-bibliography|url=https://books.google.com/books?id=8aJZAAAAMAAJ|date=31 August 1994|publisher=Greenwood Press}}
*{{cite book|last=Karney|first=Robyn|authorlink=Robyn Karney|title=Audrey Hepburn: A Star Danced|url=https://books.google.com/books?id=Qoz3gKnnriEC|year=1995|publisher=Arcade Publishing|isbn=978-1-55970-300-0}}
*{{cite book|last=Keogh|first=Pamela Clarke|title=Audrey Style|url=https://books.google.com/books?id=9qpKPwAACAAJ|year=2009|publisher=Aurum Press, Limited|isbn=978-1-84513-490-7}}
*{{cite book|last=Kidney|first=Christine|title=Audrey Hepburn|url=https://books.google.com/books?id=FnYeQwAACAAJ|date=1 February 2010|publisher=Pulteney Press|isbn=978-1-906734-57-2}}
*{{cite book|title=Life: Remembering Audrey 15 Years Later|url=https://books.google.com/books?id=kJMxNAAACAAJ|date=1 August 2008|publisher=Life Magazine, Time Inc. Home Entertainment|isbn=978-1-60320-536-8}}
*{{cite book|last=Marsh|first=June|title=Audrey Hepburn in Hats|url=https://books.google.com/books?id=OHv4kwEACAAJ|date=June 2013|publisher=Reel Art Press|isbn=978-1-909526-00-6}}
* {{cite book|last=Maychick|first=Diana|title=Audrey Hepburn: An Intimate Portrait|url=https://books.google.com/books?id=N8kMAAAACAAJ|date=1 May 1996|publisher=Carol Publishing Group|isbn=978-0-8065-8000-5}}
*{{cite book|last=Meyer-Stabley|first=Bertrand|title=La Véritable Audrey Hepburn|url=https://books.google.com/books?id=CJRVzarhA14C|year=2010|publisher=Pygmalion|language=French|isbn=978-2-7564-0321-2}}
*{{cite book|last=Morley|first=Sheridan|authorlink=Sheridan Morley|title=Audrey Hepburn: A Celebration|url=https://books.google.com/books?id=xY12I3KufK4C|year=1993|publisher=Pavilion Books|isbn=978-1-85793-136-5}}
*{{cite book|last=Nirwing|first=Sandy|title=An American in Paris: Audrey Hepburn and the City of Light - A historical analysis of genre cinema & gender roles|url=https://books.google.com/books?id=_g-x3BNOGkwC|date=26 January 2006|publisher=GRIN Verlag|isbn=978-3-638-46087-3}}
*{{cite book|last=Nourmand|first=Tony|title=Audrey Hepburn: The Paramount Years|url=https://books.google.com/books?id=0s_PjECHii8C|year=2006|publisher=Boxtree|isbn=978-0-7522-2603-3}}
*{{cite book|last=Paris|first=Barry|title=Audrey Hepburn|url=https://books.google.com/books?id=Dyi4vaDOKb8C|date=11 January 2002|publisher=Berkley Pub Group|isbn=978-0-425-18212-3|authorlink=Barry Paris}}
*{{cite book|last=Ricci|first=Stefania|title=Audrey Hepburn: una donna, lo stile|url=https://books.google.com/books?id=OyvrAAAAMAAJ|date=June 1999|publisher=Leonardo Arte|language=Italian|isbn=978-88-7813-550-5}}
*{{cite book|last=Wasson|first=Sam|title=Fifth Avenue, 5 A.M.: Audrey Hepburn, Breakfast at Tiffany's, and The Dawn of the Modern Woman|url=https://books.google.com/books?id=ZK8DGepq9DMC|date=22 June 2010|publisher=HarperCollins|isbn=978-0-06-200013-2}}
*{{cite book|last=Yapp|first=Nick|title=Audrey Hepburn|url=https://books.google.com/books?id=jFUmAQAAMAAJ|date=20 November 2009|publisher=Endeavour}}
===Pelikula===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
|+Lista kan mga kredito sa pelikula
|-
!scope="col"| Titulo
!scope="col"| Taon
!scope="col" class="unsortable"| Papel
!scope="col" class="unsortable"| Nota
!scope=col class="unsortable" | Toltolan
|-
!scope=row|''Dutch in Seven Lessons''
| 1948
| Stewardess
| {{lang-nl|Nederlands in Zeven Lessen}}
|style="text-align:center;"|{{sfn|Woodward|2012|p=381}}
|-
!scope=row|''One Wild Oat''
| 1951
| Resepsyonista sa otel
| Dai naka-kredito
|style="text-align:center;"|{{sfn|Woodward|2012|p=381}}
|-
!scope=row|''Laughter in Paradise''
| 1951
| Babaeng parayopyop
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Woodward|2012|p=382}}
|-
!scope=row|''The Lavender Hill Mob''
| 1951
| Chiquita
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Woodward|2012|pp=92, 382}}
|-
!scope=row| ''Young Wives' Tale''
|1951
| Eve Lester
|
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/96576/Young-Wives-Tale/|title=Young Wives' Tale (1951)|publisher=Turner Classic Movies |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref>
|-
!scope=row|''[[Monte Carlo Baby]]''
| 1951
| Linda Farrell<br>Melissa Farrell {{small|(Bersyon Pranses)}}
|Dagos-dagos pinagkamera sa Ingles asin Pranses<br>{{lang-fr|Nous irons à Monte-Carlo}}
|style="text-align:center;"|{{sfn|Spoto|2007|p=43}}<br><ref>{{cite web|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141201205257/http://explore.bfi.org.uk/4ce2ba164985b|archivedate=1 December 2014|url=http://explore.bfi.org.uk/4ce2ba164985b|title=Audrey Hepburn|publisher=British Film Institute |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref><br><ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movie/review?res=9902E3D7133EE53BBC4151DFB366838F649EDE|title=Monte Carlo Baby (1953) At the Palace|work=The New York Times|publisher=Arthur Hays Sulzberger|date=29 May 1954|accessdate=23 Mayo 2015|last=G.|first=O. A.}}</ref>
|-
!scope=row|''Secret People''
| 1952
| Nora Brentano
|
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/89460/The-Secret-People/|title=The Secret People (1952)|publisher=Turner Classic Movies |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref>
|-
!scope=row|''Roman Holiday''
| 1953
| Princess Ann
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Woodward|2012|pp=124, 383}}
|-
!scope=row|''Sabrina''
| 1954
| Sabrina Fairchild
| UK: ''Sabrina Fair''
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/16295/Sabrina/|title=Sabrina (1954)|publisher=Turner Classic Movies |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref><br>{{sfn|Woodward|2012|p=384}}
|-
!scope=row|''War and Peace''
| 1956
| Natasha Rostova
|
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/95063/War-and-Peace/|title=War and Peace (1956)|publisher=Turner Classic Movies |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref>
|-
!scope=row|''[[Funny Face]]''
| 1957
| Jo Stockton
|
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/4588/Funny-Face/|title=Funny Face (1957)|publisher=Turner Classic Movies |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref>
|-
!scope=row|''[[Love in the Afternoon (pelikula noong 1957)|Love in the Afternoon]]''
| 1957
| Ariane Chavasse
|
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/26667/Love-in-the-Afternoon/|title=Love in the Afternoon (1957)|publisher=Turner Classic Movies |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref>
|-
!scope=row|''Green Mansions''
| 1959
| Rima
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Woodward|2012|pp=386–387}}
|-
!scope=row|''The Nun's Story''
| 1959
| Sister Luke
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Gitlin|2008|p=116}}
|-
!scope=row|''The Unforgiven''
| 1960
| Rachel Zachary
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Gitlin|2008|p=116}}
|-
!scope=row|''[[Breakfast at Tiffany's (pelikula)|Breakfast at Tiffany's]]''
| 1961
| Holly Golightly
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Gitlin|2008|p=116}}
|-
!scope=row|''The Children's Hour''
| 1961
| Karen Wright
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Gitlin|2008|p=116}}
|-
!scope=row|''[[Charade (pelikula noong 1963)|Charade]]''
| 1963
| Regina Lampert
|
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/hollywood-silences-leading-ladies-as-speaking-roles-for-women-slump-8617570.html?action=gallery&ino=3|title=Hollywood Silences Leading Ladies as Speaking Roles for Women Slump|work=The Independent|accessdate=23 Mayo 2015|last=Sherwin|first=Adam|date=15 May 2013|publisher=Independent Print Limited}}</ref>
|-
!scope=row|''[[Paris When It Sizzles]]''
| 1964
| Gabrielle Simpson
|
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/86269/Paris-When-It-Sizzles/|title=Paris When It Sizzles (1964)|publisher=Turner Classic Movies |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref>
|-
!scope=row|''My Fair Lady''
| 1964
| Eliza Doolittle
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Gitlin|2008|p=116}}
|-
!scope=row|''How to Steal a Million''
| 1966
| Nicole Bonnet
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Gitlin|2008|p=116}}
|-
!scope=row|''Two for the Road''
| 1967
| Joanna Wallace
|
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/94193/Two-for-the-Road/|title=Two for the Road (1967)|publisher=Turner Classic Movies |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref>
|-
!scope=row|''[[Wait Until Dark (pelikula)|Wait Until Dark]]''
| 1967
| Susy Hendrix
|
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/24754/Wait-Until-Dark/|title=Wait Until Dark (1967)|publisher=Turner Classic Movies |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref>
|-
!scope=row|''Robin and Marian''
|1976
| Maid Marian
|
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/3800/Robin-And-Marian/|title=Robin and Marian (1976)|publisher=Turner Classic Movies |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref>
|-
!scope=row|''Bloodline''
| 1979
| Elizabeth Roffe
|
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/69165/Bloodline/|title=Bloodline (1979)|publisher=Turner Classic Movies |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref>
|-
!scope=row|''They All Laughed''
| 1981
| Angela Niotes
|
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/92798/They-All-Laughed/|title=They All Laughed (1981)|publisher=Turner Classic Movies |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref>
|-
!scope=row|''Always''
| 1989
| Hap
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Woodward|2012|pp=390–391}}
|}
===Telebisyon===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
|+Lista kan mga kredito sa telebisyon
|-
!scope="col"|Titulo
!scope="col"|Taon
!scope="col"|Papel
!scope="col"|Istasyon
!scope="col" class="unsortable" |Nota
!scope="col" class="unsortable" |Toltolan
|-
!scope=row|''Sauce Tartare''
| 1949
| Di alam
| [[BBC]]
| Pelikulang pantelebisyon
|
|-
!scope=row|''Saturday Night Revue''
| 1950
| Dai aram
| BBC Television Service
| 3 kabtang
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://genome.ch.bbc.co.uk/schedules/bbctv/1950-07-15#at-20.30|title=Saturday Night Revue |language=en |others=[http://genome.ch.bbc.co.uk/schedules/bbctv/1950-07-29#at-20.15 1950-07-29], [http://genome.ch.bbc.co.uk/schedules/bbctv/1950-08-12#at-20.30 1950-08-12]|publisher=BBC |date=1950-07-15 |accessdate=2026-07-26}}</ref>
|-
!scope=row|''Sunday Night Theatre''
| 1951
| Celia
| BBC Television Service
| Kabtang: "The Silent Village"
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://genome.ch.bbc.co.uk/ee075eb830854266a21c68035d79055f|title=Hugh Williams and Joyce Redman in 'The Silent Village'|publisher=[[BBC]] |language=en |accessdate=2015-05-23|archive-date=2015-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20150524095832/http://genome.ch.bbc.co.uk/ee075eb830854266a21c68035d79055f|dead-url=yes}}</ref>
|-
!scope=row|''CBS Television Workshop''
| 1952
|{{sort|Forsythe|Virginia Forsythe}}
| [[CBS]]
| Kabtang: "Rainy Day at Paradise Junction"
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.paleycenter.org/collection/item/?q=cbs+television+workshop&p=1&item=T:12056|title=CBS Television Workshop, The: Rainy Day in Paradise Junction|publisher=Paley Center for Media |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref><br>{{sfn|Gitlin|2008|p=39}}
|-
!scope=row|''Producers' Showcase''
| 1957
| Mary Vetsera
| [[NBC]]
| Kabtang: "Mayerling"
|style="text-align:center;"|{{sfn|Woodward|2012|pp=201, 391}}
|-
!scope=row|''{{sort|World|A World of Love}}''
| 1970
| Siya mismo
| CBS
| Espesyal nin [[UNICEF]]
|style="text-align:center;"|{{sfn|Fearn-Banks|2009|p=494}}
|-
!scope=row|''Love Among Thieves''
| 1987
| {{sort|DuLac|Caroline DuLac}}
| [[American Broadcasting Company|ABC]]
| Pelikulang pantelebisyon
|style="text-align:center;"|{{sfn|Woodward|2012|p=392}}<br><ref>{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/472053/Love-Among-Thieves/|title=Love Among Thieves (1987)|publisher=Turner Classic Movies |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref>
|-
!scope=row|''American Masters''
| 1988
| Siya mismo
| PBS
| Kabtang: "Directed by William Wyler"<br>Dokumentaryo
|style="text-align:center;"|{{sfn|Woodward|2012|p=391}}
|-
!scope=row|''Gregory Peck: His Own Man''
| 1988
| Siya mismo
| [[Cinemax]]
| Dokumentaryo
|style="text-align:center;"|{{sfn|Molyneaux|1995|p=247}}
|-
!scope=row|''Gardens of the World with Audrey Hepburn''
| 1993
| Siya mismo
| PBS
| Dokumentaryong serye
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.tvguide.com/tvshows/gardens-of-the-world-with-audrey-hepburn/201595/|title=Gardens of the World with Audrey Hepburn|work=TV Guide |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref>
|}
===Teatro===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
|+Lista kan mga kredito sa teatro
|-
!scope="col"| Titulo
!scope="col"| Taon
!scope="col"| Papel
!scope="col"| Teatro
!scope=col class="unsortable" | Nota
!scope=col class="unsortable" | Toltolan
|-
!scope=row|''High Button Shoes''
| 1948–1949
| Chorus girl
| London Hippodrome
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Woodward|2012|pp=63–64}}
|-
!scope=row|''Sauce Tartare''
| 1949
| Chorus girl
| Cambridge Theatre
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Gitlin|2008|p=116}}<br>{{sfn|Woodward|2012|pp=67, 69}}
|-
!scope=row|''Sauce Piquante''
| 1950
| Itinampok na kagpapel
| Cambridge Theatre
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Gitlin|2008|p=116}}
|-
!scope=row|''Gigi''
| 1951–1952
| Gigi
| Fulton Theatre
| 24 Nobyembre 1951 – 31 Mayo 1952
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.ibdb.com/production.php?id=1977|title=Gigi|publisher=Internet Broadway Database |accessdate=2015-05-22}}</ref>
|-
!scope=row|''Ondine''
| 1954
| Ondine
| 46th Street Theatre
| 18 Pebrero 1954 – 3 Hulyo 1954
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.ibdb.com/production.php?id=2441|title=Ondine|publisher=Internet Broadway Database |accessdate=2015-05-22}}</ref>
|}
== Toltolan ==
<small>{{reflist|2}}</small>
[[Kategorya:Artista nin Pelikula]]
== Early life ==
=== 1929–1938: Pamilya asin amay na pagkaaki ===
Si Audrey Kathleen Ruston (kan huri, Hepburn-Ruston [6]) namundag kan ika-4 kan Mayo 1929 sa numero 48 Rue Keyenveld sa Ixelles, sarong munisipalidad kan Brussels, Belhika. [7] Midbid siya sa saiyang pamilya bilang ''Adriaantje''. [8]
[[Ladawan:Tropenmuseum_Royal_Tropical_Institute_Objectnumber_60038552_Een_gezelschap_met_gouverneur_Van_Hee.jpg|alt=Black and White photo of Hepburn's grandfather when he was governor of Dutch Guiana.|thumb| An lolo ni Hepburn, si Aarnoud van Heemstra, iyo an gobernador kan kolonya kan Dutch Guiana .]]
An ina ni Hepburn, si Baroness Ella van Heemstra (1900–1984), sarong nobleng Olandes. Si Ella aking babae ni Baron Aarnoud van Heemstra. Si Baron Aarnoud nagsirbe bilang alkalde kan Arnhem poon 1910 sagkod 1920 asin bilang gobernador kan Dutch Guiana poon 1921 sagkod 1928. Si Baroness Elbrig Willemine Henriette van Asbeck (1873-1939), sarong makoapo ni Count van Hopdor. Sa edad na 19, siya nagpakasal ki Jonkheer Hendrik Gustaaf Adolf Quarles van Ufford – sarong ehekutibo sa lana na nakabase sa Batavia, Dutch East Indies, kun saen an mag-agom nag-erok. [10] Bago nagdiborsyo kan 1925, nagkaigwa sinda nin duwang aking lalaki, si Jonkheer Arnoud Robert Alexander Quarles van Ufford (1920-1979) asin si Jonkheer Ian Edgar Bruce Quarles van Ufford (1924-2010). [7] [11] <ref>{{Cite news|title=Ian van Ufford Quarles Obituary|date=29 May 2010|url=http://www.legacy.com/obituaries/timesonline-uk/obituary.aspx?pid=143195604}}</ref>
d1cyoewyo48y8kxqqgksrqtgqppwzwb
307676
307675
2026-07-26T16:43:46Z
LeahLhey
13103
307676
wikitext
text/x-wiki
{{tampok na artikulo}}
{{Infobox person
| name = Audrey Hepburn
| image = Audrey Hepburn 1956.jpg
| caption = Hepburn in 1956
| birth_name = Audrey Kathleen Ruston
| birth_date = {{Birth date |df=yes|1929|5|4}}
| birth_place = {{nowrap|[[Ixelles]], [[Brussels]], Belgium}}
| death_date = {{Death date and age |df=yes|1993|1|20|1929|5|4}}
| death_place = {{nowrap|[[Tolochenaz]], [[Vaud]], Switzerland}}
| resting_place = Tolochenaz Cemetery, Tolochenaz, Vaud
| occupation = {{ubl
|Aktres (1948–1989)
|Humanitaryo (1988–1992)
}}
| nationality = Briton <!-- British per passport. -->
| other_names = <!--Do not add other names. It is WP:UNDUE and against Template:Infobox person. -->
| parents = {{ubl
|[[Baroness Ella van Heemstra]]
|Joseph Victor Anthony Ruston
}}
| spouse = {{ubl
|{{marriage |[[Mel Ferrer]]|1954|1968|end=div}}
|{{marriage |[[Andrea Dotti (psychiatrist)|Andrea Dotti]]|1969|1982| end=div}}
}}
| partner = [[Robert Wolders]]<br />(1980–1993; sa pagkagadan nya)
| children = 2
| relatives = {{ubl
|[[Baron Aarnoud van Heemstra]]<br />(lolo sa ina)
|[[Emma Ferrer]]<br />(makuapong babae)
}}
| signature = Audrey Hepburn signature.svg
}}
[[File:Hepburn-Perkins-1959.JPG|right|thumb|200px|Si Hepburn saka si Anthony Perkins sa pelikulang Green Mansions (1959)]]
[[File:Tropenmuseum Royal Tropical Institute Objectnumber 60038552 Een gezelschap met gouverneur Van Hee.jpg|right|thumb|200px|Lolo ni Hepburn, Aarnoud van Heemstra, gobernador kan kolonyang Suriname]]
[[File:Grave of Audrey Hepburn, Tolochenaz, Switzerland - 20080711.jpg|200px|right|thumb|Lulubngan ni Hepburn sa Tolochenaz, Switzerland]]
[[File:Museo ferragamo, modello in legno per calzature su misura di audrey hepburn.JPG|right|thumb|200px|Kahoy na hormahan kan bitis ni Hepburn sa Salvatore Ferragamo Museum]]
Si '''Audrey Hepburn''' (nmndg: Audrey Kathleen Ruston; [[Mayo 4]], [[1929]] - [[Enero 20]], [[1993]]) sarong aktress na Briton-Belga, sarong humanitaryo, modelo y parabayle. Siya nagawadan kan Oscar saka premyo Tony.<ref>[https://audreyhepburn.fandom.com/wiki/Audrey_Hepburn]audreyhepburn.fandom.com. Kinua 2019-03-28</ref>
Namundag sa Ixelles, Belgium, si Hepburn sa saiyang pagkaaki haros nag'estar sa [[Nederland]] asin sa Arnhem, Nederland na okupado kan mga tropang Aleman kan [[Ikaduwang Gerang Pankinaban]]. Duman sa Arnheim nag'adal siyang ballet dangan kan 1948 nagdakit sa [[London]] kun saen siya nagpadagos pag'adal ballet manta na nagin siyang modelo kan sarong retratista.
[[File:Audrey Hepburn screentest in Roman Holiday trailer.jpg|left|thumb|200px|Screentest ni Hepburn sa "Roman Holiday" (1953)]]
[[File:Holden-Hepburn-Sabrina.jpg|left|thumb|200px|Si Hepburn asin William Holden sa ''Sabrina'' (1954)]]
[[File:Audrey Hepburn Mel Ferrer Mayerling 1957.jpg|thumb|upright|Katampad si [[Mel Ferrer]] sa ''Mayerling'' (1957)]]
[[File:Childrens Hour trailer.jpg|left|thumb|200px|Si Shirley MacLaine saka Hepburn sa trailer para sa The Children's Hour (1961)]]
[[File:Audrey Hepburn and Cary Grant 1.jpg|200px|left|thumb|Si Hepburn asin Cary Grant sa ''Charade'' (1963)]]
[[File:President Ronald Reagan Talking with Audrey Hepburn and Robert Wolders at a Private Dinner for The Prince of Wales in The White House Residence - DPLA - 2593bf932980ec2d489b27635a1e2d0b.jpg|left|thumb|200px|Si Pres. Reagan asin Audrey Hepburn nag'uulay (1981)]]
Pakatapos pagpapel niya sa magkapirang perlikulang europeo, asin paghimo niya sa sarong papel sa dramang Broadway na ''Gigi'', siya nagpapel kan bida sa Roman Holiday (1953) asin ngapit ngane nagin na siyang saro sa pinakalataw na aktress sa kinaban. Dangan kan siya nagpapel sa Sabrina (1954), The Nun's Story (1959), Breakfast at Tiffany's (1961), Charade (1963) asin My Fair Lady (1964), naghakot siya nin mga nominasyon para sa, asin guminana, kan Academy Awards, sa Golden Globes asin BAFTAS asin, siring man, kan Tony Award huli sa performance niya sa 1954 na dulang Ondine. Masabi pa, si Hepburn saro sa dikit sanang mga entertainer na naripol makamit an Oscar, Emmy, Grammy asin Tony Awards. Sa totoo ngani, kan 1959 an American Film Institute isina'ngat siya sa pwesto bilang saro sa "five greatest female stars" sa sineng amerika.
Si Hepburn nagluwas na sa mas didikit nang pelikula kan mga huring taon ta saiya nang pigsisibotan an mga aktibidad sa [[UNICEF]]. Siya nag'ambag nin husto sa organisasyon na ini poon pa kan 1954. Dangan siya nagtrabaho sa mga pinakadukha na mga komunidad sa Aprika, Sud Amerika, asin Asya sa pag'ultan kan mga taon 1988 asin 1992. Nagawadan siya kan [[Presidential Medal of Freedom]] sa pagmidbid kan saiyang trabaho bilang [[List of UNICEF Goodwill Ambassadors|UNICEF Goodwill Ambassador]] kan Desyembre 1992. Pakalihis sambulan kaini si Hepburn nagadan huli sa [[Appendix cancer|appendiceal cancer]] sa saiyang harong sa [[Switzerland]] sa edad na 63.<ref>[http://www.ahepburn.com/]www.ahepburn.com/ Kinua 2019-03-28</ref><ref>[https://www.unicef.org/people/people_audrey_hepburn.html]www.unicef.org. Kinua 2019-03-28</ref>
== Karera sa Entertainment ==
=== Pag'adal Ballet asin amay na mga papel sa akting (1945–1952) ===
Kan matapos an 1945, si Hepburn saka ina niya mga tugang naghubo' sa [[Amsterdam]], kun saen nagtraining siya sa ballet ki [[Sonia Gaskell]], sarong nangengenot na pigura sa ballet'ng Olandes, asin ki [[Olga Tarasova]], saro man na Rusong paratukdo.{{sfn|Woodward|2012|pp=52–53}}
Ta natunaw an yaman kan pamilya durante kan gera, si Ella pigsuportahan sinda bilang paraluto asin para'asikasong-harong para sa sarong mayaman na pamilya.{{sfn|Woodward|2012|p=53}} Si Hepburn nagdebut sa pelikula kan 1948, na kinawat niya komo sterwardess na Olandes sa ''[[Dutch in Seven Lessons]]'', sarong pelikulang pang-edukasyon asin pangbiyahe ginibo ni Charles van der Linden asin Henry Josephson.{{Sfn|Vermilye|1995|p=67}}
Dangan sa taon na idto si Hepburn nagduman sa [[London]] sa pagkua nin scholarship sa ballet sa [[Rambert Dance Company|Ballet Rambert]], na kan enot nakabase sa [[Notting Hill]]. Itinangro' na saiya an scholarship kaidto pang 1945 kaya lang nagsayuma siya ta may problema sa status niya sa saiyang nasyunalidad.{{sfn|Woodward|2012|p=52}}}} Sinuportahan niya sadiri niya mantang nag'aadal paagi nin pagmodel asin hinale niya an "Ruston" sa saiyang apelyido. Kan sinabihan siya ni Rambert na apesar kan saiyang talento, an saiyang pagkahababa asin gamay na hawak iyo an maulang saiya na magin siyang [[prima ballerina]], naisip niya logod na magkonsentrar na lang sa akting.<ref>Telegraph, 4 May 2014, [https://www.telegraph.co.uk/culture/film/3592252/I-suppose-I-ended-Hepburns-career.html 'I suppose I ended Hepburn's career']</ref><ref>{{cite episode |series=Larry King Live |title=Audrey Hepburn's Son Remembers Her Life |url=http://transcripts.cnn.com/TRANSCRIPTS/0312/24/lkl.00.html |airdate=24 December 2003 |network=CNN}}</ref><ref name=time>{{cite news |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,818831,00.html |title=Princess Apparent |work=Time |date=7 September 1953 |accessdate=27 March 2019 |archivedate=30 May 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100530022059/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,818831,00.html }}</ref>
Manta na si Ella nagsisibot sa mga hababang trabaho masuportaran sana sinda, si Hepburn nagpapel komo chorus girl<ref>Nichols, Mark [https://web.archive.org/web/20070704193549/http://www.audreyhepburnlibrary.com/50s/images/coronet11-56pg1.jpg Audrey Hepburn Goes Back to the Bar], ''[[Coronet]]'', November 1956</ref> sa [[West End theatre|West End]], sa teatro musikal revue na ''[[High Button Shoes]]'' (1948) sa [[Hippodrome, London|London Hippodrome]], asin sa ki Cecil Landeau na ''Sauce Tartare'' (1949), ''Sauce Piquante'' (1950) sa [[Cambridge Theatre]]. Durante kan trabaho niya sa teatro, nagkua siyang mga leksyon sa elocution sa aktor na si [[Felix Aylmer]] ngane mapagayon an saiyang pagboses.{{sfn|Walker|1997|p=55}}
Kan nahiling siya kan sarong casting director manta na yaon siya sa pag'akting sa ''Sauce Piquante'', si Hepburn inulayan na magin sarong bulan-bulan na aktres sa [[Associated British Picture Corporation]]. Siya nagluwas sa BBC Teleplay ''The Silent Village'',<ref>{{Cite news|url=http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b76bc5d5a|title=The Silent Village (1951)|work=BFI|access-date=4 October 2017|language=en}}</ref> asin sa mga menor na papel sa mga 1951 na pelikulang ''[[One Wild Oat]]'', ''[[Laughter in Paradise]]'', ''[[Young Wives' Tale]]'', asin sa ''[[The Lavender Hill Mob]]''. Kan 1953 siya ikinasa sa pinakaenot niyang mayor na supporting role sa ki [[Thorold Dickinson]] na mga pasale, an ''[[Secret People (film)|The Secret People]]'' (1952), bilang sarong talentadong ballerina, na pinahiling niyaman an saiyang husay sa paggibo kan mga sunod -sunod na pagbabayle tama sa programa.{{sfn|Woodward|2012|p=94}}
Si Hepburn dangan natangroan nin sadit na papel sa pelikulang pigpipitik sa Ingles asin Pranses, ''[[Monte Carlo Baby]]'' (French: ''Nous Irons à Monte Carlo'', 1952), na ginibo sa [[Monte Carlo]]. Natongod man si nobelistang Pranses na si [[Colette]] yaon sa Hôtel de Paris sa Monte Carlo durante kan pagpepelikula, asin naisipan na ikasa si Hepburn sa papel titulado kan [[Broadway theatre|Broadway]] drama na ''[[Gigi (play)|Gigi]]''.{{sfn|Thurman|1999|p=483}} Si Hepburn naghimong mag-rehearsals palibhasa dai pa man lamang nagtaram sa entablado, asin nangaipong tukdoan personal igdi.<ref name=broadwaygigi>{{cite web |url=http://www.broadway.com/buzz/180286/history-lesson-learn-how-colette-audrey-hepburn-leslie-caron-vanessa-hudgens-transformed-gigi/ |title=History Lesson! Learn How Colette, Audrey Hepburn, Leslie Caron & Vanessa Hudgens Transformed Gigi |work=Broadway.com |accessdate=17 September 2015}}</ref> Kan an ''Gigi'' magbiklad sa [[Fulton Theatre]] kan 24 Nobyembre 1951, naumaw na gayo siya kan saiyang performance, maski totoo may mga tuyaw na an bersyon sa entablado mas maluya sa kalidad kumpara sa pelikulang adaptasyon sa Pranses.<ref name=lifegigi>{{cite web |url=https://books.google.com/books?id=ZFQEAAAAMBAJ&pg=PA103 |title=Audrey Is a Hit |work=Life |date=10 December 1951 |accessdate=22 April 2016}}</ref>An ''[[Life (magazine)|Life]]'' nagsabing marayrahay saiyang pasale,<ref name=lifegigi/> manta an ''[[The New York Times]]'' nagmasid na an "saiyang kalibre nakakaganyat na gayo asin tama lang na siya nagdarang eksito kan bangging idto".<ref name=broadwaygigi /> Nagresibe man siya nin [[Theatre World Award]] sa pagpapel niya igdi.<ref name=gigi /> An drama naglawig nin 219'ng episodyo, na nagsara kan 31 Mayo 1952,<ref name="gigi">{{ibdb title|id=1977|title=Gigi}}</ref> bago ini ipinagbyahe sa tour kan 13 Oktobre 1952 sa [[Pittsburgh]], binisita an [[Cleveland]], Chicago, Detroit, Washington D.C., asin Los Angeles bago nagsara kan 16 Mayo 1953 sa San Francisco.{{Sfn|Paris|2001}}
== Mga humanitaryong kasibotan==
Sa mga huring aldaw kan saiyang karera, si Hepburn nagsibot sa paglibot sa mga sobrang tios na mga nasyon. Mala ta siya natokang "Goodwill Ambassador of UNICEF" asin nagduman sa [[Mek'ele]] kan [[Etopya]] kan 1988 kun saen natabangan niyang mapadarhan nin pagkakan an 500 na mga kaakian yaon sa peligrong magadan sa gutom. Sa [[Turkey]] nagduman man siya kan Agosto 1988 asin duman an programa nin "immunization" asin pagkaag nin water system napangyari. Siring man kan Oktobre 1988 binista niya an Sud Amerika kun saen sa [[Venezuela]] asin [[Ecuador]] nahimong matogdas an tamang mga water system sa mga lugar na maipo an malinig na tubig. Nakipagsumpongan man siya sa mga lideres kan [[Honduras]], [[El Salvador]] asin [[Guatemala]] sa Central America sa pagdara kan mga programa kan UNICEF. Taon 1989, Abril kaidto, sinongko niya an Sudan sa pagbungsod kan "Operation Lifeline" sa tahaw nin gera sibil. Kan Oktobre 1990 binisita niya an [[Biyetnam]] sa pasgpasunod kan programang "immunization" asin pagkaag nin toltol na water system. Alagad, an grabeng kagutoman na namalas niya iyo an sa [[Somalia]] na nagtanyog na gayo saiya kan siya nagduman kan Septyembre 1992, apat na bulan bago siya naotsan buhay dara kan minamate niyang kahelangan na "appendiceal cancer". Sabi niya, haros maski saen makukua an mga lubongan dawa saen na sana, sa gilid gilid, sa dalan, sa pampang salog asin haros mayo nang mapaglubongan kan mga bangkay.<ref>http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-14785304</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://supercraycray.com/know-audrey-hepburn-humanitarian-deserves-lot-credit/ |access-date=2015-01-21 |archive-date=2015-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206060651/http://supercraycray.com/know-audrey-hepburn-humanitarian-deserves-lot-credit/ |dead-url=yes }}</ref>
== Pamana ==
An pamanang kultura ni Audrey Hepburn nagdadanay maski gadan na siya. An [[American Film Institute]] pigsambit na si Hepburn ikatolo sa mga sinasabing [[AFI's 100 Years...100 Stars|Greatest Female Stars of All Time]]. Siya sa magkapira sanang mga entertainer na nasikwit maubos an premyo [[List of persons who have won Academy, Emmy, Grammy, and Tony Awards|Academy, Emmy, Grammy asin Tony Awards]]. Ginana niya an tolong [[BAFTA Award]] para sa [[BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role#Superlatives|Best British Actress in a Leading Role]] na bihira mangyari.. Sa mga ultimong taon niya, siya nagdanay na makusog na presensya sa kinaban nin pelikula. Nawarasan siya nin pag'onra hale sa [[Film Society of Lincoln Center]] kan 1991 asin parating taga-duhol sa mga paggagawad nin Academy Awards. Naresibi niya [[BAFTA]] Lifetime Achievement Award kan 1992. Siya resipyente nin mga gawad postuma kabali na diyan an 1993 [[Jean Hersholt Humanitarian Award]] asin an piggaganahan na Grammy saka Emmy Awards. Si Hepburn laman nin dakal nang mga sinurat na biograpiya poon kan siya nagtalikod na sa buhay, saro na diyan an 2000 na pagdrama kan buhay niya titulado ''[[The Audrey Hepburn Story]]'' na an nagbida iyo si [[Jennifer Love Hewitt]] asin [[Emmy Rossum]] bilang iyo an gurang asin hubin pang Hepburn.<ref>{{cite news |last=Tynan |first=William |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,996489,00.html |title=The Audrey Hepburn Story |work=TIME |date=27 March 2000 |accessdate=10 March 2010 |archivedate=13 August 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130813232446/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,996489,00.html }}</ref> Kan Enero 2009, si Hepburn nakaiba sa lista kan ''[[The Times]]''' komo saro sa nangengenot na 10 aktres na Briton.<ref>{{Cite news |url=http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/film/article5502980.ece |title=The best British film actresses of all time |date=12 January 2009 |work=The Times |location=London |first=James |last=Christopher |accessdate=4 May 2010 |archivedate=27 November 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211127204102/https://www.the-tls.co.uk/ }}</ref>
An imahe ni Hepburn ginagamit na gayo sa mga advertising sa bilog na kinaban. Sa Hapon, sarong serye nin komersyal igwang mga klip o pasirip kan sarong kabtang kan "Roman Holiday" sa pag'advertise kan [[Kirin Brewery Company|Kirin]] [[black tea]]. Sa Estados Unidos, si Hepburn natampok sa sarong 2006 [[Gap (clothing retailer)|Gap]] komersyal na inusar an mga klip kan pagbayle niya sa pelikulang ''Funny Face'', asin nagtataram "[[Back in Black (song)|Back in Black]]", na may tagline "It's Back – The Skinny Black Pant". Sa pagrokyaw kan kampanyang "Keep it Simple", an Gap nagdonar nin dakulang kantidad sa Audrey Hepburn Children's Fund.<ref>{{cite web |url=http://www.wboc.com/Global/story.asp?S=5371942 |title=New Gap marketing campaign featuring original film footage of Audrey Hepburn helps Gap "Keeps it Simple" this Fall – WBOC-TV 16 |publisher=Web.archive.org |date=28 September 2007 |accessdate=6 September 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070928010941/http://www.wboc.com/Global/story.asp?S=5371942 |archivedate=28 September 2007}}</ref> Kan 2012, si Hepburn saro sa [[Culture of the United Kingdom|British cultural icons]] pinili kan artistang si Sir [[Peter Blake (artist)|Peter Blake]]na maluwas sa bagong bersyon kan saiyang bantogan na obra an sa Beatles na ''[[Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band]]'', takop kan album na ini sa pagselebrar kan mga pigurang Briton na saiyang inaaraan.<ref>{{cite news|title=New faces on Sgt Pepper album cover for artist Peter Blake's 80th birthday|url= https://www.theguardian.com/artanddesign/2012/apr/02/peter-blake-sgt-pepper-cover-revisited|agency=The Guardian|date=5 October 2016}}</ref> Kan 2013, sarong [[Computer-generated imagery|representasyon sa kompyuter]] ni Hepburn an ginamit sa advertising sa telebisyon para sa tsokolateng Briton, an [[Galaxy (chocolate)|Galaxy]].<ref>{{cite news |url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/tv/features/audrey-hepburn-advertisegalaxy-chocolate-bars-over-her-dead-body-8508603.html |title=Audrey Hepburn advertise Galaxy chocolate bars? Over her dead body! |work=The Independent |date=24 February 2013 |accessdate=28 February 2013 |author=Usborne, Simon |location=London}}</ref><ref name="Galaxy YouTube">{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=r6kjbZSHTkQ |title=Audrey Hepburn digitaly{{sic|hide=y}} reborn for Galaxy |date=1 March 2013 |accessdate=18 November 2014}}</ref> Kan 4 Mayo 2014, an Google nagtampok nin [[Google Doodle|doodle]] sa homepage kaini kan manongod kan kuta ika-85ng kaaldawan ni Hepburn.<ref>{{cite web |url=http://time.com/87152/google-doodle-audrey-hepburn/|title=Google Doodle Pays Tribute to Audrey Hepburn|first=Samantha|last=Grossman|date=4 May 2014|accessdate=9 March 2017|work=[[Time (magazine)|Time]]}}</ref>
==Mga panluwas na takod==
* [http://www.audreyhepburn.com/ Official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171228170106/http://www.audreyhepburn.com/ |date=2017-12-28 }} ni Hepburn asin kan Audrey Hepburn Children's Fund
*[http://www.biography.com/articles/Audrey-Hepburn-9335788 Buhay asin mga naginibo ni Audrey Hepburn]]
*[http://www.audrey1.org/community/30/audrey-hepburn-websites Mga websayt dapit ki Audrey Hepburn]] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511031413/http://www.biography.com/articles/Audrey-Hepburn-9335788 |date=2011-05-11 }}
*[http://www.unicef.org/people/people_audrey_hepburn.html Gibong humanitario ni Audrey Hepburn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511031413/http://www.biography.com/articles/Audrey-Hepburn-9335788 |date=2011-05-11 }}
===Mga ginunuan===
* {{cite book |last=Eastman |first=John |title=Retakes: Behind the Scenes of 500 Classic Movies |publisher=Ballantine Books |year=1989 |isbn=0-345-35399-4 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Ferrer |first=Sean |title=Audrey Hepburn, an Elegant Spirit |publisher=Atria |location=New York |year=2005 |isbn=978-0-671-02479-6 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Fishgall |first=Gary |title=Gregory Peck: A Biography |url=https://books.google.com/books?id=NJId3XPaeR0C&pg=PA174&q=peck%20hepburn%20%22roman%20holiday%22 |date=2002 |publisher=Simon and Schuster |isbn=0-684-85290-X |ref=harv}}
* {{cite book |last1=Gitlin |first1=Martin |title=Audrey Hepburn: A Biography |date=2009 |publisher=Greenwood Press |location=Westport, Conn. |isbn=978-0-313-35945-3 |page= |url=}}
* {{cite book |last=Givenchy |first=Hubert de|authorlink=Hubert de Givenchy|title=Audrey Hepburn |publisher=Pavilion |location=London |year=2007 |isbn=978-1-86205-775-3 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Harris |first=Warren G. |title=Audrey Hepburn: A Biography |url=https://books.google.com/books?id=u9ZrAAAACAAJ |year=1994 |publisher=Wheeler Pub. |isbn=978-1-56895-156-0 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Hill |first=Daniel Delis |title=As Seen in Vogue: A Century of American Fashion in Advertising |date=2004 |publisher=[[Texas Tech University Press]] |location= |isbn= |page= |url=}}
* {{cite book |last=Moseley |first=Rachel |year=2002 |title=Growing Up with Audrey Hepburn: Text, Audience, Resonance |publisher=[[Manchester University Press]] |isbn=978-0-7190-6310-7 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Paris |first=Barry |authorlink=Barry Paris|title=Audrey Hepburn |publisher=[[Berkley Books]] |year=2001 |orig-year=1996|isbn=978-0-425-18212-3 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Sheridan |first=Jayne |year=2010 |title=Fashion, Media, Promotion: The New Black Magic |publisher=[[Wiley-Blackwell]] |isbn=978-1-4051-9421-1 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Spoto |first=Donald |authorlink=Donald Spoto|title=Enchantment: The Life of Audrey Hepburn |url=https://books.google.com/books?id=5MsnAQAAIAAJ |year=2006 |publisher=Harmony Books |isbn=978-0-307-23758-3 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Steele |first=Valerie |authorlink=Valerie Steele |title=The Berg Companion to Fashion |url=https://books.google.com/books?id=Hemsvn9ZbRkC&pg=PA483 |accessdate=16 May 2011 |date=9 November 2010 |publisher=Berg Publishers |isbn=978-1-84788-592-0 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Vermilye |first=Jerry |title=The Complete Films of Audrey Hepburn |publisher=Citadel Press |location=New York |year=1995 |isbn=0-8065-1598-8 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Walker |first=Alexander|authorlink= Alexander Walker (critic) |title=Audrey, Her Real Story|url=https://books.google.com/books/about/Audrey.html?id=g1b_sUYLROMC&printsec=frontcover |publisher= Macmillan |location=London |year=1997|orig-year=1994 |isbn=0-312-18046-2 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Woodward |first=Ian |title=Audrey Hepburn: Fair Lady of the Screen |url=https://books.google.com/books?id=PdKmyvMFWSoC&pg=PA94 |date=31 May 2012 |publisher=Ebury Publishing |isbn=978-1-4481-3293-5 |ref=harv}}
==Dagdag na babasahon ==
*{{cite book|last=Brizel|first=Scott|title=Audrey Hepburn: International Cover Girl|url=https://books.google.com/books?id=u9lNPgAACAAJ|date=18 November 2009|publisher=Chronicle Books|isbn=978-0-8118-6820-4}}
*{{cite book|last=Byczynski|first=Stuart J.|title=Audrey Hepburn: A Secret Life|url=https://books.google.com/books?id=fmUNAAAACAAJ|date=1 January 1998|publisher=Brunswick Publishing Corporation|isbn=978-1-55618-168-9}}
*{{cite book|last=Cheshire|first=Ellen|title=Audrey Hepburn|url=https://books.google.com/books?id=Lly8G8rTrQgC|date=19 October 2011|publisher=Perseus Books Group|isbn=978-1-84243-547-2}}
*{{cite book|last=Hepburn-Ferrer|first=Sean|title=Audrey Hepburn, An Elegant Spirit|url=https://books.google.com/books?id=Xn8wjtoVspQC|date=5 April 2005|publisher=Simon and Schuster|isbn=978-0-671-02479-6}}
*{{cite book|last=Hofstede|first=David|title=Audrey Hepburn: a bio-bibliography|url=https://books.google.com/books?id=8aJZAAAAMAAJ|date=31 August 1994|publisher=Greenwood Press}}
*{{cite book|last=Karney|first=Robyn|authorlink=Robyn Karney|title=Audrey Hepburn: A Star Danced|url=https://books.google.com/books?id=Qoz3gKnnriEC|year=1995|publisher=Arcade Publishing|isbn=978-1-55970-300-0}}
*{{cite book|last=Keogh|first=Pamela Clarke|title=Audrey Style|url=https://books.google.com/books?id=9qpKPwAACAAJ|year=2009|publisher=Aurum Press, Limited|isbn=978-1-84513-490-7}}
*{{cite book|last=Kidney|first=Christine|title=Audrey Hepburn|url=https://books.google.com/books?id=FnYeQwAACAAJ|date=1 February 2010|publisher=Pulteney Press|isbn=978-1-906734-57-2}}
*{{cite book|title=Life: Remembering Audrey 15 Years Later|url=https://books.google.com/books?id=kJMxNAAACAAJ|date=1 August 2008|publisher=Life Magazine, Time Inc. Home Entertainment|isbn=978-1-60320-536-8}}
*{{cite book|last=Marsh|first=June|title=Audrey Hepburn in Hats|url=https://books.google.com/books?id=OHv4kwEACAAJ|date=June 2013|publisher=Reel Art Press|isbn=978-1-909526-00-6}}
* {{cite book|last=Maychick|first=Diana|title=Audrey Hepburn: An Intimate Portrait|url=https://books.google.com/books?id=N8kMAAAACAAJ|date=1 May 1996|publisher=Carol Publishing Group|isbn=978-0-8065-8000-5}}
*{{cite book|last=Meyer-Stabley|first=Bertrand|title=La Véritable Audrey Hepburn|url=https://books.google.com/books?id=CJRVzarhA14C|year=2010|publisher=Pygmalion|language=French|isbn=978-2-7564-0321-2}}
*{{cite book|last=Morley|first=Sheridan|authorlink=Sheridan Morley|title=Audrey Hepburn: A Celebration|url=https://books.google.com/books?id=xY12I3KufK4C|year=1993|publisher=Pavilion Books|isbn=978-1-85793-136-5}}
*{{cite book|last=Nirwing|first=Sandy|title=An American in Paris: Audrey Hepburn and the City of Light - A historical analysis of genre cinema & gender roles|url=https://books.google.com/books?id=_g-x3BNOGkwC|date=26 January 2006|publisher=GRIN Verlag|isbn=978-3-638-46087-3}}
*{{cite book|last=Nourmand|first=Tony|title=Audrey Hepburn: The Paramount Years|url=https://books.google.com/books?id=0s_PjECHii8C|year=2006|publisher=Boxtree|isbn=978-0-7522-2603-3}}
*{{cite book|last=Paris|first=Barry|title=Audrey Hepburn|url=https://books.google.com/books?id=Dyi4vaDOKb8C|date=11 January 2002|publisher=Berkley Pub Group|isbn=978-0-425-18212-3|authorlink=Barry Paris}}
*{{cite book|last=Ricci|first=Stefania|title=Audrey Hepburn: una donna, lo stile|url=https://books.google.com/books?id=OyvrAAAAMAAJ|date=June 1999|publisher=Leonardo Arte|language=Italian|isbn=978-88-7813-550-5}}
*{{cite book|last=Wasson|first=Sam|title=Fifth Avenue, 5 A.M.: Audrey Hepburn, Breakfast at Tiffany's, and The Dawn of the Modern Woman|url=https://books.google.com/books?id=ZK8DGepq9DMC|date=22 June 2010|publisher=HarperCollins|isbn=978-0-06-200013-2}}
*{{cite book|last=Yapp|first=Nick|title=Audrey Hepburn|url=https://books.google.com/books?id=jFUmAQAAMAAJ|date=20 November 2009|publisher=Endeavour}}
===Pelikula===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
|+Lista kan mga kredito sa pelikula
|-
!scope="col"| Titulo
!scope="col"| Taon
!scope="col" class="unsortable"| Papel
!scope="col" class="unsortable"| Nota
!scope=col class="unsortable" | Toltolan
|-
!scope=row|''Dutch in Seven Lessons''
| 1948
| Stewardess
| {{lang-nl|Nederlands in Zeven Lessen}}
|style="text-align:center;"|{{sfn|Woodward|2012|p=381}}
|-
!scope=row|''One Wild Oat''
| 1951
| Resepsyonista sa otel
| Dai naka-kredito
|style="text-align:center;"|{{sfn|Woodward|2012|p=381}}
|-
!scope=row|''Laughter in Paradise''
| 1951
| Babaeng parayopyop
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Woodward|2012|p=382}}
|-
!scope=row|''The Lavender Hill Mob''
| 1951
| Chiquita
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Woodward|2012|pp=92, 382}}
|-
!scope=row| ''Young Wives' Tale''
|1951
| Eve Lester
|
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/96576/Young-Wives-Tale/|title=Young Wives' Tale (1951)|publisher=Turner Classic Movies |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref>
|-
!scope=row|''[[Monte Carlo Baby]]''
| 1951
| Linda Farrell<br>Melissa Farrell {{small|(Bersyon Pranses)}}
|Dagos-dagos pinagkamera sa Ingles asin Pranses<br>{{lang-fr|Nous irons à Monte-Carlo}}
|style="text-align:center;"|{{sfn|Spoto|2007|p=43}}<br><ref>{{cite web|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141201205257/http://explore.bfi.org.uk/4ce2ba164985b|archivedate=1 December 2014|url=http://explore.bfi.org.uk/4ce2ba164985b|title=Audrey Hepburn|publisher=British Film Institute |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref><br><ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movie/review?res=9902E3D7133EE53BBC4151DFB366838F649EDE|title=Monte Carlo Baby (1953) At the Palace|work=The New York Times|publisher=Arthur Hays Sulzberger|date=29 May 1954|accessdate=23 Mayo 2015|last=G.|first=O. A.}}</ref>
|-
!scope=row|''Secret People''
| 1952
| Nora Brentano
|
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/89460/The-Secret-People/|title=The Secret People (1952)|publisher=Turner Classic Movies |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref>
|-
!scope=row|''Roman Holiday''
| 1953
| Princess Ann
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Woodward|2012|pp=124, 383}}
|-
!scope=row|''Sabrina''
| 1954
| Sabrina Fairchild
| UK: ''Sabrina Fair''
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/16295/Sabrina/|title=Sabrina (1954)|publisher=Turner Classic Movies |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref><br>{{sfn|Woodward|2012|p=384}}
|-
!scope=row|''War and Peace''
| 1956
| Natasha Rostova
|
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/95063/War-and-Peace/|title=War and Peace (1956)|publisher=Turner Classic Movies |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref>
|-
!scope=row|''[[Funny Face]]''
| 1957
| Jo Stockton
|
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/4588/Funny-Face/|title=Funny Face (1957)|publisher=Turner Classic Movies |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref>
|-
!scope=row|''[[Love in the Afternoon (pelikula noong 1957)|Love in the Afternoon]]''
| 1957
| Ariane Chavasse
|
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/26667/Love-in-the-Afternoon/|title=Love in the Afternoon (1957)|publisher=Turner Classic Movies |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref>
|-
!scope=row|''Green Mansions''
| 1959
| Rima
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Woodward|2012|pp=386–387}}
|-
!scope=row|''The Nun's Story''
| 1959
| Sister Luke
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Gitlin|2008|p=116}}
|-
!scope=row|''The Unforgiven''
| 1960
| Rachel Zachary
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Gitlin|2008|p=116}}
|-
!scope=row|''[[Breakfast at Tiffany's (pelikula)|Breakfast at Tiffany's]]''
| 1961
| Holly Golightly
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Gitlin|2008|p=116}}
|-
!scope=row|''The Children's Hour''
| 1961
| Karen Wright
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Gitlin|2008|p=116}}
|-
!scope=row|''[[Charade (pelikula noong 1963)|Charade]]''
| 1963
| Regina Lampert
|
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/hollywood-silences-leading-ladies-as-speaking-roles-for-women-slump-8617570.html?action=gallery&ino=3|title=Hollywood Silences Leading Ladies as Speaking Roles for Women Slump|work=The Independent|accessdate=23 Mayo 2015|last=Sherwin|first=Adam|date=15 May 2013|publisher=Independent Print Limited}}</ref>
|-
!scope=row|''[[Paris When It Sizzles]]''
| 1964
| Gabrielle Simpson
|
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/86269/Paris-When-It-Sizzles/|title=Paris When It Sizzles (1964)|publisher=Turner Classic Movies |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref>
|-
!scope=row|''My Fair Lady''
| 1964
| Eliza Doolittle
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Gitlin|2008|p=116}}
|-
!scope=row|''How to Steal a Million''
| 1966
| Nicole Bonnet
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Gitlin|2008|p=116}}
|-
!scope=row|''Two for the Road''
| 1967
| Joanna Wallace
|
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/94193/Two-for-the-Road/|title=Two for the Road (1967)|publisher=Turner Classic Movies |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref>
|-
!scope=row|''[[Wait Until Dark (pelikula)|Wait Until Dark]]''
| 1967
| Susy Hendrix
|
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/24754/Wait-Until-Dark/|title=Wait Until Dark (1967)|publisher=Turner Classic Movies |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref>
|-
!scope=row|''Robin and Marian''
|1976
| Maid Marian
|
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/3800/Robin-And-Marian/|title=Robin and Marian (1976)|publisher=Turner Classic Movies |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref>
|-
!scope=row|''Bloodline''
| 1979
| Elizabeth Roffe
|
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/69165/Bloodline/|title=Bloodline (1979)|publisher=Turner Classic Movies |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref>
|-
!scope=row|''They All Laughed''
| 1981
| Angela Niotes
|
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/92798/They-All-Laughed/|title=They All Laughed (1981)|publisher=Turner Classic Movies |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref>
|-
!scope=row|''Always''
| 1989
| Hap
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Woodward|2012|pp=390–391}}
|}
===Telebisyon===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
|+Lista kan mga kredito sa telebisyon
|-
!scope="col"|Titulo
!scope="col"|Taon
!scope="col"|Papel
!scope="col"|Istasyon
!scope="col" class="unsortable" |Nota
!scope="col" class="unsortable" |Toltolan
|-
!scope=row|''Sauce Tartare''
| 1949
| Di alam
| [[BBC]]
| Pelikulang pantelebisyon
|
|-
!scope=row|''Saturday Night Revue''
| 1950
| Dai aram
| BBC Television Service
| 3 kabtang
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://genome.ch.bbc.co.uk/schedules/bbctv/1950-07-15#at-20.30|title=Saturday Night Revue |language=en |others=[http://genome.ch.bbc.co.uk/schedules/bbctv/1950-07-29#at-20.15 1950-07-29], [http://genome.ch.bbc.co.uk/schedules/bbctv/1950-08-12#at-20.30 1950-08-12]|publisher=BBC |date=1950-07-15 |accessdate=2026-07-26}}</ref>
|-
!scope=row|''Sunday Night Theatre''
| 1951
| Celia
| BBC Television Service
| Kabtang: "The Silent Village"
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://genome.ch.bbc.co.uk/ee075eb830854266a21c68035d79055f|title=Hugh Williams and Joyce Redman in 'The Silent Village'|publisher=[[BBC]] |language=en |accessdate=2015-05-23|archive-date=2015-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20150524095832/http://genome.ch.bbc.co.uk/ee075eb830854266a21c68035d79055f|dead-url=yes}}</ref>
|-
!scope=row|''CBS Television Workshop''
| 1952
|{{sort|Forsythe|Virginia Forsythe}}
| [[CBS]]
| Kabtang: "Rainy Day at Paradise Junction"
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.paleycenter.org/collection/item/?q=cbs+television+workshop&p=1&item=T:12056|title=CBS Television Workshop, The: Rainy Day in Paradise Junction|publisher=Paley Center for Media |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref><br>{{sfn|Gitlin|2008|p=39}}
|-
!scope=row|''Producers' Showcase''
| 1957
| Mary Vetsera
| [[NBC]]
| Kabtang: "Mayerling"
|style="text-align:center;"|{{sfn|Woodward|2012|pp=201, 391}}
|-
!scope=row|''{{sort|World|A World of Love}}''
| 1970
| Siya mismo
| CBS
| Espesyal nin [[UNICEF]]
|style="text-align:center;"|{{sfn|Fearn-Banks|2009|p=494}}
|-
!scope=row|''Love Among Thieves''
| 1987
| {{sort|DuLac|Caroline DuLac}}
| [[American Broadcasting Company|ABC]]
| Pelikulang pantelebisyon
|style="text-align:center;"|{{sfn|Woodward|2012|p=392}}<br><ref>{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/472053/Love-Among-Thieves/|title=Love Among Thieves (1987)|publisher=Turner Classic Movies |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref>
|-
!scope=row|''American Masters''
| 1988
| Siya mismo
| PBS
| Kabtang: "Directed by William Wyler"<br>Dokumentaryo
|style="text-align:center;"|{{sfn|Woodward|2012|p=391}}
|-
!scope=row|''Gregory Peck: His Own Man''
| 1988
| Siya mismo
| [[Cinemax]]
| Dokumentaryo
|style="text-align:center;"|{{sfn|Molyneaux|1995|p=247}}
|-
!scope=row|''Gardens of the World with Audrey Hepburn''
| 1993
| Siya mismo
| PBS
| Dokumentaryong serye
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.tvguide.com/tvshows/gardens-of-the-world-with-audrey-hepburn/201595/|title=Gardens of the World with Audrey Hepburn|work=TV Guide |language=en |accessdate=2015-05-23}}</ref>
|}
===Teatro===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
|+Lista kan mga kredito sa teatro
|-
!scope="col"| Titulo
!scope="col"| Taon
!scope="col"| Papel
!scope="col"| Teatro
!scope=col class="unsortable" | Nota
!scope=col class="unsortable" | Toltolan
|-
!scope=row|''High Button Shoes''
| 1948–1949
| Chorus girl
| London Hippodrome
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Woodward|2012|pp=63–64}}
|-
!scope=row|''Sauce Tartare''
| 1949
| Chorus girl
| Cambridge Theatre
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Gitlin|2008|p=116}}<br>{{sfn|Woodward|2012|pp=67, 69}}
|-
!scope=row|''Sauce Piquante''
| 1950
| Itinampok na kagpapel
| Cambridge Theatre
|
|style="text-align:center;"|{{sfn|Gitlin|2008|p=116}}
|-
!scope=row|''Gigi''
| 1951–1952
| Gigi
| Fulton Theatre
| 24 Nobyembre 1951 – 31 Mayo 1952
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.ibdb.com/production.php?id=1977|title=Gigi|publisher=Internet Broadway Database |accessdate=2015-05-22}}</ref>
|-
!scope=row|''Ondine''
| 1954
| Ondine
| 46th Street Theatre
| 18 Pebrero 1954 – 3 Hulyo 1954
|style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.ibdb.com/production.php?id=2441|title=Ondine|publisher=Internet Broadway Database |accessdate=2015-05-22}}</ref>
|}
[[Kategorya:Artista nin Pelikula]]
== Early life ==
=== 1929–1938: Pamilya asin amay na pagkaaki ===
Si Audrey Kathleen Ruston (kan huri, Hepburn-Ruston [6]) namundag kan ika-4 kan Mayo 1929 sa numero 48 Rue Keyenveld sa Ixelles, sarong munisipalidad kan Brussels, Belhika. [7] Midbid siya sa saiyang pamilya bilang ''Adriaantje''. [8]
[[Ladawan:Tropenmuseum_Royal_Tropical_Institute_Objectnumber_60038552_Een_gezelschap_met_gouverneur_Van_Hee.jpg|alt=Black and White photo of Hepburn's grandfather when he was governor of Dutch Guiana.|thumb| An lolo ni Hepburn, si Aarnoud van Heemstra, iyo an gobernador kan kolonya kan Dutch Guiana .]]
An ina ni Hepburn, si Baroness Ella van Heemstra (1900–1984), sarong nobleng Olandes. Si Ella aking babae ni Baron Aarnoud van Heemstra. Si Baron Aarnoud nagsirbe bilang alkalde kan Arnhem poon 1910 sagkod 1920 asin bilang gobernador kan Dutch Guiana poon 1921 sagkod 1928. Si Baroness Elbrig Willemine Henriette van Asbeck (1873-1939), sarong makoapo ni Count van Hopdor. Sa edad na 19, siya nagpakasal ki Jonkheer Hendrik Gustaaf Adolf Quarles van Ufford – sarong ehekutibo sa lana na nakabase sa Batavia, Dutch East Indies, kun saen an mag-agom nag-erok. [10] Bago nagdiborsyo kan 1925, nagkaigwa sinda nin duwang aking lalaki, si Jonkheer Arnoud Robert Alexander Quarles van Ufford (1920-1979) asin si Jonkheer Ian Edgar Bruce Quarles van Ufford (1924-2010). [7] [11] <ref>{{Cite news|title=Ian van Ufford Quarles Obituary|date=29 May 2010|url=http://www.legacy.com/obituaries/timesonline-uk/obituary.aspx?pid=143195604}}</ref>
== Toltolan ==
<small>{{reflist|2}}</small>
{{Tamboan}}
rcva2hy0cbkst0azitu3smb9731fph0
Litsiyas
0
12477
307691
303126
2026-07-27T06:17:22Z
InternetArchiveBot
17127
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
307691
wikitext
text/x-wiki
{{Speciesbox
|image = Litchi chinensis fruits.JPG
|image_caption = Litsiyas na bunga
|image2 = Litsiyas.jpg
|image2_caption = litsiyas tamboan
|display_parents = 10
|genus = Litchi
|parent_authority = [[Pierre Sonnerat|Sonn.]]
|species = chinensis
|authority = [[Pierre Sonnerat|Sonn.]]<ref name="GRIN">{{GRIN | accessdate=2010-01-19}}</ref>
}}
An '''litsiyas''' (Litchi chinensis (Chinese: 荔枝; pinyin: lì zhī; Jyutping: lai6 zi1; Nepali asin Hindi: लीची) iyo an solong kaapil sa genus na Litchi kan pamilyang soapberry, an Sapindaceae. Sarong tropikal asin nagkakahoy na tinanom, ini dating tubo sa probinsya kan Guangdong asin Fujian kan [[Tsina]], alagad lakop nang pinapatambo sa dakul na parte kan kinaban. An prutas kaini may kunab na maputi, malumhok, mahamyo saka maramismis. Parati ini kinakakan na hilaw ta kun i'agi sa luto nawawara an hamot niya.<ref name="Purdue">{{cite web |url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/lychee.html |title=''Lychee''|work=Morton, J. 1987. Lychee. p. 249–259. In: Fruits of warm climates. Julia F. Morton, Miami, FL|}}Kinua 27-07-14</ref>
An tinanom na ini naabot 10-28 metro (33-92 pye) an langkaw saka nabunga na pwedeng umabot 5 sentimetro an laba asin 4 sentimetro an lakbang (2.0 x 1.6 pul.) An bunga may ubak na pulang nagrorosa-rosa na madaling baakon na sa laog kaini mahiling na tolos an malamuting garo-silag na laman. Ini popular isalak sa pahamis na pagkakan asin sunoon na gayong kakanon sa Tsina, [[Sur-subangan na Asya]], asin ibang parte kan Habagatan Aprika..
An litsiyas inaataman sa Tsina, [[Sri Lanka]], [[Taiwan]], [[Tailandya]], [[Bietnam]], [[Hapon]], [[Indya]], [[Banglades]], [[Pakistan]], [[Nepal]], [[Australya]], [[Mehiko]] asin ibang parte kan Habagatan Aprika.
An litsiyas halawig nang gayo an historya sa pagtanom na nasibog pang 2000 BC susog sa rekord kan Tsina. Nagpoon pag'ataman kaini sa habagatan na parte kan Tsina, Malaysia asin Byetnam. Dakul pang layas na litsiyas nagtataralubo sa Habagatan Tsina asin sa Isla nin Hainan. Ini daa sarong delicacy sa Korte Imperial kan Tsina. Enot ining nadara sa Solnopan kan taon 1656 ni Michael Boym, sarong misionerong Heswitang Polako.<ref>https://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/lychee.html Kinua 27-07-14</ref>
==Mga ladawan==
<gallery>
Canned litsiyas.jpg|thumb|200px|De latang litsiyas
Litsiyas 4 nang taon edad.jpg|Litsiyas, edad apat na taon
Lychee (Litchi chinensis) at Samsing, Duars, West Bengal W2 IMG 6504.jpg|burak
Longgan fruit wt seeds.jpg|thumb|Longgan na prutas asin mga pisog kaini
</gallery>
==Mga panluwas na takod==
* [http://elychee.com Elychee, Lychee fruit facts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160430171625/http://elychee.com/ |date=2016-04-30 }}
* [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/lychee.html Fruits of Warm Climates: Lychee]
* [http://www.crfg.org/pubs/ff/lychee.html California Rare Fruit Growers: Lychee Fruit Facts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080913172151/http://www.crfg.org/pubs/ff/lychee.html |date=2008-09-13 }}
* [http://www.gorgecreekorchards.com.au/lychees.html Lychees in Australia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090105163024/http://www.gorgecreekorchards.com.au/lychees.html |date=2009-01-05 }}
* [http://www.fao.org/docrep/005/AC684E/ac684e05.htm Lychee production in Australia]
* [http://www2.dpi.qld.gov.au/thematiclists/1087.html Lychees, longans and rambutans Crop
management in Australia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100420044652/http://www2.dpi.qld.gov.au/thematiclists/1087.html |date=2010-04-20 }}
* [http://www.nutrition-and-you.com/Lychee.html Mga pag'andam sa litsiyas]Kinua 27-07-14
* [http://www.wikihow.com/Eat-a-Lychee Pagkakan kan litsiyas] Kinua 27-07-14
==Toltolan==
[[Kategorya:Mga tinanom gikan sa Tsina|litsiyas]]
[[Kategorya:Mga prutas|litsiyas]]
g3y05i4ixoejsm4if7ly2t8pf5pxh4i
Wikipedia:Lua
4
15097
307679
307669
2026-07-26T17:20:18Z
Nimmzo
32112
/* LuaCall */ [[Module:LuaCall]] is a Lua runner of a small snippet such as [[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#mw.ustring.gsub|mw.ustring.gsub]] to avoid to save a dedicated Module:
307679
wikitext
text/x-wiki
{{WikiProject Lua header}}
{{Information page}}
{{Namespaces}}
Ang [[Lua (programming language)|Lua]] amo ang programming language nga yara na subong, paagi sa [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga extension sang MediaWiki, sa Wikipedya.<br />
Pwede na isulod ang Lua nga code sa wiki templates pinaagi sa paggamit sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga kapasidad sang Scribunto.<br />
Ini nga extension nagasuporta sang Lua 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}}.
== "Kamusta, kalibutan!" in Lua ==
Ang source code sang Lua gin-a-imbak sa isa ka pahina nga may prefix nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>Module:</syntaxhighlight> (halimbawa, [[Module:Bananas]]). Tapos, ini nga mga indibidwal nga module ginagamit (ginapadul-ong ng code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>) sa mga pahina sang template (halimbawa, [[Module:Bananas/doc]] nagagamit sang code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|hello}}</syntaxhighlight> para ihatag ang teksto nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>).
Ang mga module ginapatakod sa normal nga mga pahina sang wiki gamit ang <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga parser function. Ang syntax sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> pareho sang template syntax, pero may yara sang indi pareho nga mga detalye. Ang pinakamahalaga nga kalainan amo nga kinahanglan mong isurat ang isa ka ''ngalan sang function''.
Ang function amo ang isa ka set sang mga instruksiyon nga nagatanggap sang mga input values, ginaproseso ini, kag nagabalik sang isa ka output value.<ref>Pwede man kita nga magbalik sang multiple nga output values, pero ang mga function nga nagabuhat sini indi kasagaran nga gusto nga ma-access gikan sa mga pahina sang wiki.</ref> Ini pareho gid sang ginahimo sang template: ginahatagan mo ini sang mga argumento, ginaproseso niya ini, kag makuha mo ang resulta. Pero pwede ka magtukod sang madamo nga functions sa isa ka Lua module, samtang isa ka template lang ang pwede nimo ma-define sa isa ka pahina.
Saka, indi nimo pwede padaku-on basta lang ang Lua module direkta—ang pwede lang amo ang padaku-on ang isa sa mga function sang module. Ang module amo lang ang container para sa mga function, kag indi ini mismo ang nagahimo sang bisan ano sa kaugalingon. Tungod sini may duha ka rason nga kinahanglan ta mag-input sang ngalan sang function:
# Indi ta pwede padaku-on ang module nga nag-inusara lang.
# Kung wala kita magtumukoy sang function name, indi mahibal-an sang Lua kon ano nga function ang gusto naton ipatakod.
Ang pinaka-simple nga paagi para padaku-on ang isa ka module gikan sa isa ka pahina sang wiki amo ini:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangModule|ngalanSangFunction}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Simple nga script, nagahatag sang isa ka function lang nga wala sing mga argumento.
Pwede ta padaku-on ang [[Module:Bananas]] sa paagi nga ini, nga may isa ka function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight>.
Indi mo kinahanglan mag-install ukon mag-save sang bisan ano.
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
# Idikit ang sunod nga tawag sa umpisa sang isa ka bag-o nga linya sa imo nga pahina sang User:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas|hello}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="3">
<li>Clik "<code>Pasirip</code>". Ang tawag sang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa [[Module:Bananas]] mapapalitan sang sunod-sunod nga ini:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
Hello, world!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Kon pamamangkot, i-click ang <code>Leave</code>.</li>
<li>Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
== Debug console: Magsugod pag-adal nin Lua ==
Ang Lua Scribunto <code>Debug Console</code> sangin ligtas, pakigsaboy-pakigbugto kag pangkatuto sang Lua sa Wikipedya.
# I-click ang <code>Baguhon an source</code> sa [[Module:WikidataIB]] nga pahina.
# Paligid sa pinakamaangub sang pahina paing sa bahin nga <code>Debug console</code>.
# I-paste ang komento kag ang pagtawag sa <span style="color:#86888c;">abo</span> nga input box (sa ibabaw sang buton nga <code>Clear</code>).
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
--[[Ang imo pirmi nga Lua nga Hello World-like program]]--
print("Malipayong pag-abot sa " .. _VERSION .. "!") -- Pagsagka sang bersyon sang Lua kag `..`
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Baluan {{key press|Enter}} isa ka beses para patuyuan ang duha ka Lua command''s''.</li>
<li>Ang resulta magpakita sa ubos sang linya sang Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> nga command:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Malipayong pag-abot sa Lua 5.1!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="6">
<li>Pindota ang {{key press|Up}} <code>Pataas nga arrow</code> para ikot ang una nga mga Lua command.</li>
<li>Sa mapusible, i-click ang <code>Clear</code> para limpyohan ''lamang'' ang <code>Debug Console</code>;<br />ang Lua editor sa ibabaw mananatiling '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
; HTML generator sa Debug console
Tawga ang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa <code>Module:</code>Bananas:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modKamusta = require('Module:Bananas') -- i-load ang module sa Debug console
print(modKamusta.hello()) -- magpakita sang "Hello World!"
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Hello World!
</syntaxhighlight></blockquote>
; Function nga pareho sang identidad
<code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy>
-- #if yesno kung kaya nga i-balikan ang input parameter
local yesno = require('Module:Yesno')
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('dai'), "Iyo", 'dai'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=5>
Yes
dai
</syntaxhighlight></blockquote>
# Isara ang protektado nga <code>Module:</code>WikidataIB nga mananatiling '''un''' kung nabag-o.
=== Paggamit sang mga argumento ===
Ang mga argumento ginapasa sa mga module sa pareho nga paagi sang ila pagpasahan sa mga template. Pero pakigatiman, nga ang teksto pagkahuman sang una nga "pipe" (|) nga karakter ang ginikanan palagi sang ngalan sang function; ang una nga positional argument amo ang teksto pagkatapos sang ''ikalawa'' nga pipe.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangMod|ngalanSangFnc|positionalNgaArg1|arg2|pinangarananNgaArg=halaga}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapakita kon paano ma-access kag magamit ang mga parameter.
Sa [[Module:BananasArgs]], ang <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> nga function nag-greet sang nagkalain-lain nga tawo depende sa una nga positional argument.
Ang BananasArgs may yara man sang function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>count_fruit</syntaxhighlight> nga nagagamit sang mga named arguments <code>bananas</code> kag <code>apples</code> para ihambal kon pila ka saging kag pila ka mansanas ang yara kita. Mahimo ini patakdon sini nga paagi:
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1,3 copy>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</blockquote>
; Pagpasa sang mga parameter gamit ang frame
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,6 copy>
local modArg = require('Module:BananasArgs') -- i-load ang module
local frame = mw.getCurrentFrame()
frame.args[1] = "Maria"; print("1. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Maria!"
frame.args[1] = "Jose"; print("2. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Jose!"
frame.args["apples"] = "3"; frame.args["bananas"] = "4" -- number bilang string
print("3. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 4 bananas and 3 apples
frame.args["bananas"] = "5"; frame.args["apples"] = "2"
print("4. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=10>
1. Hello, Maria!
2. Hello, Jose!
3. I have 4 bananas and 3 apples
4. I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
Kadaghanan sang mga module may yara sang pahina sang dokumentasyon nga nagakahulag sang ano nga mga argumento ang pwede magamit kag ano ang mga epekto nila.
== Mangaro sang script ==
Bumisita sa '''[[:en:Wikipedia talk:Lua]]''' para maghangyo sang bulig sa pag-aram sang Lua script para maghimo sang partikular nga buruhaton sa Wikipedya o sa iba pa nga Wikimedia Foundation nga proyekto.
== Kasaysayan ==
[[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Magic words]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], ginhisgutan sang mahabang panahon ang wiki scripting language (JavaScript kontra Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], ginhimo ni Tim ang [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga may pauna nga suporta para sa Lua.
Ginhisgutan ini sang mga katuigan. Naka-install ang Lua sa 2012 para sa testing sa [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], nga may bukas nga imbitasyon sa tanan nga mga editor nga mag-eksperimento sa pag-develop sang mga Lua modules. Naka-install ang Lua sa English Wikipedya sang Pebrero 2013, pagkatapos sang testing sa mediawiki.org kag Wikimedia test wikis.
== Tungkol sa Lua ==
Magkakita rin Maikling presentasyon ni Brad Jorsch para sa mas klaro nga halimbawa kung paano [[:file:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|i-konvert ang wikitext template]] ngadto sa Lua module.
Ang Lua kay a [[scripting language]] nga magagamit pag-aralan ang data, magkwenta sang mga expression, kag mag-format sang resulta gamit ang functions o [[object-oriented programming]]. Maskin ang ara sang iban nga Lua script puwede ipabilin nga simple, para sa sayon nga pagsabat, ang Lua nagtugot sang mas komplikado nga mga estruktura pareho sang tables, dynamic functions, kag [[associative array]]s diin ang index nga [[subscript]]s pwede maging mga pulong kag mga index number.
Ang Lua nagpapalab-ot man sang [[recursion]] sang re-nested functions, gani kinahanglan magpili sang pag-amping para indi mag-ampon sang sobra nga ka-komplikado nga indi masabtan sang sang iban nga mga gumagamit kag paano mag-maintain sang Lua module.
Ang sunod amo ang halimbawa sang Lua source code para sa sini nga function nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>:
<syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4>
--[[Module:Bananas]]--
local p = {} -- I-initialize (p)ackage table
-- Para sa unit tests, tan-awa [[Module:Bananas/testcases]]
function p.hello()
return "Hello, world!" -- nagabalik "Kamusta, kalibutan!"
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Ang iban nga sample sang Lua gin-highlight sang tag <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> nga ginbutang palibot sang Lua source code.
Para sa mga panuto kung paano gamiton ang Lua sulod sang MediaWiki (kag amo man sa Wikipedya), tan-awa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]].
== Subok sang unit ==
May nagagamit nga framework para sa unit testing sang mga Lua script sa Wikipedya sa [[Module:UnitTests]]. Nagapahalin ini sa imo nga subokan ang imo script gamit ang ginpili nga mga input, kag patunayan nga ang gina-expect nga output ang ginaproduce. Mapuslan gid ang unit tests sang partikular sa dali nga pagdiskubre sang mga regression, kay ang mga pagbabago sa script nagapati sang bag-o (o daan) nga mga problema.
Sang kasapukan, ang unit tests para sa module pareho sang [[Module:Bananas]] ginaplastar sa [[Module:Bananas/testcases]], kag ginapatuman sa [[Module talk:Bananas/testcases]] paagi sa:
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
<blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="2"><li>Clik "<code>Pasirip</code>"</li></ol>
<blockquote>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</blockquote>
<ol start="3"><li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' nabag-o.</li></ol>
Ang mga pamaagi sang test dapat magsugod sa <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>'''.
<syntaxhighlight lang="lua">
--[[Module:Bananas/testcases]]--
local p = require('Module:UnitTests') -- I-initialize (p)ackage table
-- Clik ang Pag-urulay para magpatuman sang mga test.
function p:test_hello() -- Unit tests para sa [[Module:Bananas]].
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
{{collapse top|title=Prinsipyo sang unit testing}}
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=10 copy>
local self = {
preprocess_equals = function(_, wikitext, expected)
local got = mw.getCurrentFrame():preprocess(wikitext)
print('"' .. expected .. '": Gina-expect')
print('"' .. got .. '": Tatsulod')
return got == expected
end
}
-- Separator `:` nga wala sing self
print(self:preprocess_equals( '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
-- Separator `.` nga may self
print(self.preprocess_equals(self, '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=13>
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo sang kampanya sang pagsulay sa Debug console
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modTest = require('Module:Bananas/testcases')
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
<b style="color: #008000;">Sang tanan 1 test nagsukses.</b>
<h2>test_hello</h2>
{| class="wikitable unit-tests-result"
|+ test_hello
! !! Subok !! Gina-expect !! Tatsulod
|-
| [[File:Yes check.svg|20px|alt=Yes|link=]]<span style="display:none">Y</span>
| {{#invoke:Bananas|hello}}
| Hello, world!
| Hello, world!
|-
|}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo [[Module:UnitTests]] sang wala pagtipig sang <code>Module:</code>Bananas/testcases
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local modTest = require('Module:UnitTests')
function modTest:test_hello()
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang gin-generate nga HTML pareho gid.
{{collapse bottom}}
Para sa listahan sang tanan nga modules nga nagagamit sang unit tests, tan-awa sa [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests]].
May-ada man alternative nga unit testing framework [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|ginagamit]] nga ginatawag [[:en:Module:ScribuntoUnit]], nga naggikan sa Hungarian Wikipedya. Sa pareho nga mga bahin (feature-wise) pareho man ini gid sa [[Module:UnitTests]], pero may-ada ini sang nagkalain-lain nga estilo sa pagsulat (coding style), kag nagahabol sang mga tinuod nga error nga ginakaptan paagi sa [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#pcall|protected calls]]. May-ada man ini sang pamaagi para sa pagpares sang mga float sa sulod sang ginhatag nga eksaktong anggulo (precision).
== Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya ==
Sa tibuok: Ang Lua kay pwede lang makadawat sang input bilang mga text string nga ginapatala sa <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> kag halin sang iban nga maakuha pinaagi sa <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> kag <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Ang output sang Lua indi ginaproseso sa una maliban kon ang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ginatawag gid sang klaro, sangto nga ang mga pagtawag sang template kag mga parser function sa output indi magatrabaho sang husto.
Mas mainam na gumamit ng mga function na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> imbes na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code>.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,8 copy>
--[[ASCII]]--
local content_lang = mw.getContentLanguage().code -- bcl
local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", content_lang) -- Bikol
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
--[[Unicode]]--
lang = "1. Sarô."
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=11>
Content: 'bcl'. Lang: "Bikol Central" Mw.ustring.len = 13 String.len = 13 Sharp = 13
Content: 'bcl'. Lang: "1. Sarô." Mw.ustring.len = 8 String.len = 9 Sharp = 9
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang tanan nga Lua sa sulod sang pahina limitado sa '''10 s'''egundos nga CPU time (pwede mo tan-awon sa source code sang ginrender nga pahina para makita kon daw ka tagal ang template o module sang nag-parse).
Kag may kaugnayan sa standard nga Lua, ang Lua sang Scribunto ligtas (kita sa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences_from_standard_Lua|Mga kalainan sa karaniwang Lua]]).
=== Mga limitasyon sa input sang Lua ===
Ang mga programa ginapadagan ra sang page nga "gin-aproseso" (sang ginbag-o ini o sang ginbag-o man ang page nga iya ginakomponar, ukon gin-preview), indi kada beses nga ginapanood mo ang output. Busa wala sing sayon nga Lua module nga magtugot sa imo nga magtype sang temperatura sa Fahrenheit sa sulod sang isang input box kag makatanggap sang katumbas nga temperatura sa Celsius sang pagpitok mo sang isang button, o nga magtugot sa imo nga i-click ang isa ka bahin sang gin-visualize nga Mandelbrot set sa page para mapalaparan ini kada beses nga gusto mo. Kinahanglan may ara sing tinuod nga Wiki page (ukon bisan pa ang page nga imo ginasubmit para sa preview) nga naglalaman sang input data.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
</syntaxhighlight></blockquote>
Gayunman, posible ring gumamit sang mga function sang library kagaya sang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.getCurrentTitle|mw.title.getCurrentTitle()]]</code> agod makuha ang pamagat sang kasalukuyang module.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(mw.title.getCurrentTitle())
print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Module:WikidataIB
WikidataIB
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang input nga Lua pwede makadawat sang bisan ano nga transcludeable text page sa Wikipedya. Ini ''wala'' naga-apil sa graphics files (maskin [[Scalable Vector Graphics|SVG]] files, bisan pa nga ini text gid, maliban kung i-cut and paste mo ini papunta sa isang Wiki text page), ang lista sang mga page nga ginatan-aw sa sulod sang kategorya, kag ang nilalaman sang dai-pwedeng i-transclude mga espesyál nga pahina.
=== LuaCall ===
Ang [[Module:LuaCall]] nagbibigay sang kakayahan nga tatawagan ang bisan ano nga isa (isang-isa lang) nga Lua function, sang amo nga indi mo kinahanglan magsurat sang module para sa isa lang nga gusto mo nga feature.
;Unicode <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#mw.ustring.gsub|mw.ustring.gsub]]</code>
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
=== Wikitext ===
Ang mga madalas nga na-ti-traus sa Wikipedya headers na may tago nga code pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> nga mahimo man kinahanglan hubaron para mabulabog sila nga ma-parse ma’ayo.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(string.reverse("UNIQ"))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2>
QINU
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang mga wikilink han [[Wikipedia:Pipe trick|type]] <code><nowiki>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> indi magagamit kung ibalik sugad nga output—kinahanglan isurat sugad nga klaro kag direkta pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>.
Iba pa nga pre-save transforms, pareho han pag-ilis han <code><nowiki>~~~~</nowiki></code> para maging mga signature, mabo-bolsok man nga indi maproseso. Ang template transclusions, parser function calls, kag variable substitutions (nga bisan ano nga may <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) indi mapoproseso, kag diri man mapoproseso ang mga tag pareho sin {{tag|ref|o}} o {{tag|nowiki|o}}.
== Pagmarka sang na-convert nga mga plantilya ==
{{lua|Module:Bananas}}
Pakibutang ang {{tl|lua}} nga template sa subpage han dokumentasyon sang tanan nga mga plantilya nga nagagamit sang Lua. Mahihimo ini nga mas klaro nga maipahayag ang paggamit sang Lua kag ang mga pag-convert sang plantilya.
== Tan-awa man ini ==
* [[Espesyal:PrefixIndex/Module:]] lista sang mga module sang Lua
* Listahan sang mga [https://bcl.wikipedia.org/wiki/Espesyal:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=0&size-mode=min&size=/#:~:text=Module: protektadong Lua module]
; Mga kapinunan sang Ingles nga espesyal sa Wikipedya
* [[:en:Help:Lua debugging]] – sini nga gabay-pamaagi nagatudlo kung paano mag-[[debugging]] sang mga Lua module
* [[Module:Sandbox]] naghatag sang pseudo-namespace para sa pag-eksperimentar sa Lua modules
* [[:en:Wikipedia talk:Lua]] – mga pamangkot para sa mga template o mga buluhaton nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua-based templates]] – mga grupo sang mga template nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua metamodules]]
; Dokumentasyon sang MediaWiki para sa Lua
* [[mw:Manual:Coding conventions/Lua|Manual:Coding conventions/Lua]] – mga pamantayan para mapabakod ang kabasa sang code paagi sa kaangay (consistency)
* [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Wikipedia technical help|collapsed}}
[[Category:Wikipedia modules]]
83lg4vcdye67mk4mb6i9zrg835xrpxl
307680
307679
2026-07-26T17:30:40Z
Nimmzo
32112
/* LuaCall */ Performing a single Lua instruction gsub in your User page to replace plural `|pattern=mga liborong` with singular or indefinite `|replace=libro na` in the sentence |subjectStr=May mga liborong iyan. Do not insert any spaces after the comma ","
307680
wikitext
text/x-wiki
{{WikiProject Lua header}}
{{Information page}}
{{Namespaces}}
Ang [[Lua (programming language)|Lua]] amo ang programming language nga yara na subong, paagi sa [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga extension sang MediaWiki, sa Wikipedya.<br />
Pwede na isulod ang Lua nga code sa wiki templates pinaagi sa paggamit sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga kapasidad sang Scribunto.<br />
Ini nga extension nagasuporta sang Lua 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}}.
== "Kamusta, kalibutan!" in Lua ==
Ang source code sang Lua gin-a-imbak sa isa ka pahina nga may prefix nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>Module:</syntaxhighlight> (halimbawa, [[Module:Bananas]]). Tapos, ini nga mga indibidwal nga module ginagamit (ginapadul-ong ng code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>) sa mga pahina sang template (halimbawa, [[Module:Bananas/doc]] nagagamit sang code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|hello}}</syntaxhighlight> para ihatag ang teksto nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>).
Ang mga module ginapatakod sa normal nga mga pahina sang wiki gamit ang <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga parser function. Ang syntax sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> pareho sang template syntax, pero may yara sang indi pareho nga mga detalye. Ang pinakamahalaga nga kalainan amo nga kinahanglan mong isurat ang isa ka ''ngalan sang function''.
Ang function amo ang isa ka set sang mga instruksiyon nga nagatanggap sang mga input values, ginaproseso ini, kag nagabalik sang isa ka output value.<ref>Pwede man kita nga magbalik sang multiple nga output values, pero ang mga function nga nagabuhat sini indi kasagaran nga gusto nga ma-access gikan sa mga pahina sang wiki.</ref> Ini pareho gid sang ginahimo sang template: ginahatagan mo ini sang mga argumento, ginaproseso niya ini, kag makuha mo ang resulta. Pero pwede ka magtukod sang madamo nga functions sa isa ka Lua module, samtang isa ka template lang ang pwede nimo ma-define sa isa ka pahina.
Saka, indi nimo pwede padaku-on basta lang ang Lua module direkta—ang pwede lang amo ang padaku-on ang isa sa mga function sang module. Ang module amo lang ang container para sa mga function, kag indi ini mismo ang nagahimo sang bisan ano sa kaugalingon. Tungod sini may duha ka rason nga kinahanglan ta mag-input sang ngalan sang function:
# Indi ta pwede padaku-on ang module nga nag-inusara lang.
# Kung wala kita magtumukoy sang function name, indi mahibal-an sang Lua kon ano nga function ang gusto naton ipatakod.
Ang pinaka-simple nga paagi para padaku-on ang isa ka module gikan sa isa ka pahina sang wiki amo ini:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangModule|ngalanSangFunction}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Simple nga script, nagahatag sang isa ka function lang nga wala sing mga argumento.
Pwede ta padaku-on ang [[Module:Bananas]] sa paagi nga ini, nga may isa ka function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight>.
Indi mo kinahanglan mag-install ukon mag-save sang bisan ano.
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
# Idikit ang sunod nga tawag sa umpisa sang isa ka bag-o nga linya sa imo nga pahina sang User:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas|hello}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="3">
<li>Clik "<code>Pasirip</code>". Ang tawag sang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa [[Module:Bananas]] mapapalitan sang sunod-sunod nga ini:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
Hello, world!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Kon pamamangkot, i-click ang <code>Leave</code>.</li>
<li>Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
== Debug console: Magsugod pag-adal nin Lua ==
Ang Lua Scribunto <code>Debug Console</code> sangin ligtas, pakigsaboy-pakigbugto kag pangkatuto sang Lua sa Wikipedya.
# I-click ang <code>Baguhon an source</code> sa [[Module:WikidataIB]] nga pahina.
# Paligid sa pinakamaangub sang pahina paing sa bahin nga <code>Debug console</code>.
# I-paste ang komento kag ang pagtawag sa <span style="color:#86888c;">abo</span> nga input box (sa ibabaw sang buton nga <code>Clear</code>).
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
--[[Ang imo pirmi nga Lua nga Hello World-like program]]--
print("Malipayong pag-abot sa " .. _VERSION .. "!") -- Pagsagka sang bersyon sang Lua kag `..`
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Baluan {{key press|Enter}} isa ka beses para patuyuan ang duha ka Lua command''s''.</li>
<li>Ang resulta magpakita sa ubos sang linya sang Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> nga command:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Malipayong pag-abot sa Lua 5.1!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="6">
<li>Pindota ang {{key press|Up}} <code>Pataas nga arrow</code> para ikot ang una nga mga Lua command.</li>
<li>Sa mapusible, i-click ang <code>Clear</code> para limpyohan ''lamang'' ang <code>Debug Console</code>;<br />ang Lua editor sa ibabaw mananatiling '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
; HTML generator sa Debug console
Tawga ang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa <code>Module:</code>Bananas:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modKamusta = require('Module:Bananas') -- i-load ang module sa Debug console
print(modKamusta.hello()) -- magpakita sang "Hello World!"
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Hello World!
</syntaxhighlight></blockquote>
; Function nga pareho sang identidad
<code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy>
-- #if yesno kung kaya nga i-balikan ang input parameter
local yesno = require('Module:Yesno')
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('dai'), "Iyo", 'dai'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=5>
Yes
dai
</syntaxhighlight></blockquote>
# Isara ang protektado nga <code>Module:</code>WikidataIB nga mananatiling '''un''' kung nabag-o.
=== Paggamit sang mga argumento ===
Ang mga argumento ginapasa sa mga module sa pareho nga paagi sang ila pagpasahan sa mga template. Pero pakigatiman, nga ang teksto pagkahuman sang una nga "pipe" (|) nga karakter ang ginikanan palagi sang ngalan sang function; ang una nga positional argument amo ang teksto pagkatapos sang ''ikalawa'' nga pipe.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangMod|ngalanSangFnc|positionalNgaArg1|arg2|pinangarananNgaArg=halaga}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapakita kon paano ma-access kag magamit ang mga parameter.
Sa [[Module:BananasArgs]], ang <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> nga function nag-greet sang nagkalain-lain nga tawo depende sa una nga positional argument.
Ang BananasArgs may yara man sang function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>count_fruit</syntaxhighlight> nga nagagamit sang mga named arguments <code>bananas</code> kag <code>apples</code> para ihambal kon pila ka saging kag pila ka mansanas ang yara kita. Mahimo ini patakdon sini nga paagi:
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1,3 copy>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</blockquote>
; Pagpasa sang mga parameter gamit ang frame
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,6 copy>
local modArg = require('Module:BananasArgs') -- i-load ang module
local frame = mw.getCurrentFrame()
frame.args[1] = "Maria"; print("1. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Maria!"
frame.args[1] = "Jose"; print("2. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Jose!"
frame.args["apples"] = "3"; frame.args["bananas"] = "4" -- number bilang string
print("3. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 4 bananas and 3 apples
frame.args["bananas"] = "5"; frame.args["apples"] = "2"
print("4. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=10>
1. Hello, Maria!
2. Hello, Jose!
3. I have 4 bananas and 3 apples
4. I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
Kadaghanan sang mga module may yara sang pahina sang dokumentasyon nga nagakahulag sang ano nga mga argumento ang pwede magamit kag ano ang mga epekto nila.
== Mangaro sang script ==
Bumisita sa '''[[:en:Wikipedia talk:Lua]]''' para maghangyo sang bulig sa pag-aram sang Lua script para maghimo sang partikular nga buruhaton sa Wikipedya o sa iba pa nga Wikimedia Foundation nga proyekto.
== Kasaysayan ==
[[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Magic words]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], ginhisgutan sang mahabang panahon ang wiki scripting language (JavaScript kontra Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], ginhimo ni Tim ang [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga may pauna nga suporta para sa Lua.
Ginhisgutan ini sang mga katuigan. Naka-install ang Lua sa 2012 para sa testing sa [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], nga may bukas nga imbitasyon sa tanan nga mga editor nga mag-eksperimento sa pag-develop sang mga Lua modules. Naka-install ang Lua sa English Wikipedya sang Pebrero 2013, pagkatapos sang testing sa mediawiki.org kag Wikimedia test wikis.
== Tungkol sa Lua ==
Magkakita rin Maikling presentasyon ni Brad Jorsch para sa mas klaro nga halimbawa kung paano [[:file:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|i-konvert ang wikitext template]] ngadto sa Lua module.
Ang Lua kay a [[scripting language]] nga magagamit pag-aralan ang data, magkwenta sang mga expression, kag mag-format sang resulta gamit ang functions o [[object-oriented programming]]. Maskin ang ara sang iban nga Lua script puwede ipabilin nga simple, para sa sayon nga pagsabat, ang Lua nagtugot sang mas komplikado nga mga estruktura pareho sang tables, dynamic functions, kag [[associative array]]s diin ang index nga [[subscript]]s pwede maging mga pulong kag mga index number.
Ang Lua nagpapalab-ot man sang [[recursion]] sang re-nested functions, gani kinahanglan magpili sang pag-amping para indi mag-ampon sang sobra nga ka-komplikado nga indi masabtan sang sang iban nga mga gumagamit kag paano mag-maintain sang Lua module.
Ang sunod amo ang halimbawa sang Lua source code para sa sini nga function nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>:
<syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4>
--[[Module:Bananas]]--
local p = {} -- I-initialize (p)ackage table
-- Para sa unit tests, tan-awa [[Module:Bananas/testcases]]
function p.hello()
return "Hello, world!" -- nagabalik "Kamusta, kalibutan!"
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Ang iban nga sample sang Lua gin-highlight sang tag <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> nga ginbutang palibot sang Lua source code.
Para sa mga panuto kung paano gamiton ang Lua sulod sang MediaWiki (kag amo man sa Wikipedya), tan-awa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]].
== Subok sang unit ==
May nagagamit nga framework para sa unit testing sang mga Lua script sa Wikipedya sa [[Module:UnitTests]]. Nagapahalin ini sa imo nga subokan ang imo script gamit ang ginpili nga mga input, kag patunayan nga ang gina-expect nga output ang ginaproduce. Mapuslan gid ang unit tests sang partikular sa dali nga pagdiskubre sang mga regression, kay ang mga pagbabago sa script nagapati sang bag-o (o daan) nga mga problema.
Sang kasapukan, ang unit tests para sa module pareho sang [[Module:Bananas]] ginaplastar sa [[Module:Bananas/testcases]], kag ginapatuman sa [[Module talk:Bananas/testcases]] paagi sa:
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
<blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="2"><li>Clik "<code>Pasirip</code>"</li></ol>
<blockquote>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</blockquote>
<ol start="3"><li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' nabag-o.</li></ol>
Ang mga pamaagi sang test dapat magsugod sa <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>'''.
<syntaxhighlight lang="lua">
--[[Module:Bananas/testcases]]--
local p = require('Module:UnitTests') -- I-initialize (p)ackage table
-- Clik ang Pag-urulay para magpatuman sang mga test.
function p:test_hello() -- Unit tests para sa [[Module:Bananas]].
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
{{collapse top|title=Prinsipyo sang unit testing}}
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=10 copy>
local self = {
preprocess_equals = function(_, wikitext, expected)
local got = mw.getCurrentFrame():preprocess(wikitext)
print('"' .. expected .. '": Gina-expect')
print('"' .. got .. '": Tatsulod')
return got == expected
end
}
-- Separator `:` nga wala sing self
print(self:preprocess_equals( '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
-- Separator `.` nga may self
print(self.preprocess_equals(self, '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=13>
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo sang kampanya sang pagsulay sa Debug console
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modTest = require('Module:Bananas/testcases')
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
<b style="color: #008000;">Sang tanan 1 test nagsukses.</b>
<h2>test_hello</h2>
{| class="wikitable unit-tests-result"
|+ test_hello
! !! Subok !! Gina-expect !! Tatsulod
|-
| [[File:Yes check.svg|20px|alt=Yes|link=]]<span style="display:none">Y</span>
| {{#invoke:Bananas|hello}}
| Hello, world!
| Hello, world!
|-
|}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo [[Module:UnitTests]] sang wala pagtipig sang <code>Module:</code>Bananas/testcases
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local modTest = require('Module:UnitTests')
function modTest:test_hello()
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang gin-generate nga HTML pareho gid.
{{collapse bottom}}
Para sa listahan sang tanan nga modules nga nagagamit sang unit tests, tan-awa sa [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests]].
May-ada man alternative nga unit testing framework [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|ginagamit]] nga ginatawag [[:en:Module:ScribuntoUnit]], nga naggikan sa Hungarian Wikipedya. Sa pareho nga mga bahin (feature-wise) pareho man ini gid sa [[Module:UnitTests]], pero may-ada ini sang nagkalain-lain nga estilo sa pagsulat (coding style), kag nagahabol sang mga tinuod nga error nga ginakaptan paagi sa [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#pcall|protected calls]]. May-ada man ini sang pamaagi para sa pagpares sang mga float sa sulod sang ginhatag nga eksaktong anggulo (precision).
== Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya ==
Sa tibuok: Ang Lua kay pwede lang makadawat sang input bilang mga text string nga ginapatala sa <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> kag halin sang iban nga maakuha pinaagi sa <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> kag <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Ang output sang Lua indi ginaproseso sa una maliban kon ang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ginatawag gid sang klaro, sangto nga ang mga pagtawag sang template kag mga parser function sa output indi magatrabaho sang husto.
Mas mainam na gumamit ng mga function na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> imbes na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code>.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,8 copy>
--[[ASCII]]--
local content_lang = mw.getContentLanguage().code -- bcl
local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", content_lang) -- Bikol
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
--[[Unicode]]--
lang = "1. Sarô."
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=11>
Content: 'bcl'. Lang: "Bikol Central" Mw.ustring.len = 13 String.len = 13 Sharp = 13
Content: 'bcl'. Lang: "1. Sarô." Mw.ustring.len = 8 String.len = 9 Sharp = 9
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang tanan nga Lua sa sulod sang pahina limitado sa '''10 s'''egundos nga CPU time (pwede mo tan-awon sa source code sang ginrender nga pahina para makita kon daw ka tagal ang template o module sang nag-parse).
Kag may kaugnayan sa standard nga Lua, ang Lua sang Scribunto ligtas (kita sa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences_from_standard_Lua|Mga kalainan sa karaniwang Lua]]).
=== Mga limitasyon sa input sang Lua ===
Ang mga programa ginapadagan ra sang page nga "gin-aproseso" (sang ginbag-o ini o sang ginbag-o man ang page nga iya ginakomponar, ukon gin-preview), indi kada beses nga ginapanood mo ang output. Busa wala sing sayon nga Lua module nga magtugot sa imo nga magtype sang temperatura sa Fahrenheit sa sulod sang isang input box kag makatanggap sang katumbas nga temperatura sa Celsius sang pagpitok mo sang isang button, o nga magtugot sa imo nga i-click ang isa ka bahin sang gin-visualize nga Mandelbrot set sa page para mapalaparan ini kada beses nga gusto mo. Kinahanglan may ara sing tinuod nga Wiki page (ukon bisan pa ang page nga imo ginasubmit para sa preview) nga naglalaman sang input data.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
</syntaxhighlight></blockquote>
Gayunman, posible ring gumamit sang mga function sang library kagaya sang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.getCurrentTitle|mw.title.getCurrentTitle()]]</code> agod makuha ang pamagat sang kasalukuyang module.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(mw.title.getCurrentTitle())
print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Module:WikidataIB
WikidataIB
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang input nga Lua pwede makadawat sang bisan ano nga transcludeable text page sa Wikipedya. Ini ''wala'' naga-apil sa graphics files (maskin [[Scalable Vector Graphics|SVG]] files, bisan pa nga ini text gid, maliban kung i-cut and paste mo ini papunta sa isang Wiki text page), ang lista sang mga page nga ginatan-aw sa sulod sang kategorya, kag ang nilalaman sang dai-pwedeng i-transclude mga espesyál nga pahina.
=== LuaCall ===
Ang [[Module:LuaCall]] nagbibigay sang kakayahan nga tatawagan ang bisan ano nga isa (isang-isa lang) nga Lua function, sang amo nga indi mo kinahanglan magsurat sang module para sa isa lang nga gusto mo nga feature.
;Unicode <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#mw.ustring.gsub|mw.ustring.gsub]]</code>
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:LuaCall|main|subjectStr=May mga liborong iyan.|pattern=mga liborong|replace=libro na|mw.ustring.gsub(subjectStr,pattern,replace)|lua}}
</syntaxhighlight></blockquote>
Clik "<code>Pasirip</code>":
<blockquote>
{{#invoke:LuaCall|main|subjectStr=May mga liborong iyan.|pattern=mga liborong|replace=libro na|mw.ustring.gsub(subjectStr,pattern,replace)|lua}}
</blockquote>
=== Wikitext ===
Ang mga madalas nga na-ti-traus sa Wikipedya headers na may tago nga code pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> nga mahimo man kinahanglan hubaron para mabulabog sila nga ma-parse ma’ayo.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(string.reverse("UNIQ"))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2>
QINU
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang mga wikilink han [[Wikipedia:Pipe trick|type]] <code><nowiki>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> indi magagamit kung ibalik sugad nga output—kinahanglan isurat sugad nga klaro kag direkta pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>.
Iba pa nga pre-save transforms, pareho han pag-ilis han <code><nowiki>~~~~</nowiki></code> para maging mga signature, mabo-bolsok man nga indi maproseso. Ang template transclusions, parser function calls, kag variable substitutions (nga bisan ano nga may <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) indi mapoproseso, kag diri man mapoproseso ang mga tag pareho sin {{tag|ref|o}} o {{tag|nowiki|o}}.
== Pagmarka sang na-convert nga mga plantilya ==
{{lua|Module:Bananas}}
Pakibutang ang {{tl|lua}} nga template sa subpage han dokumentasyon sang tanan nga mga plantilya nga nagagamit sang Lua. Mahihimo ini nga mas klaro nga maipahayag ang paggamit sang Lua kag ang mga pag-convert sang plantilya.
== Tan-awa man ini ==
* [[Espesyal:PrefixIndex/Module:]] lista sang mga module sang Lua
* Listahan sang mga [https://bcl.wikipedia.org/wiki/Espesyal:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=0&size-mode=min&size=/#:~:text=Module: protektadong Lua module]
; Mga kapinunan sang Ingles nga espesyal sa Wikipedya
* [[:en:Help:Lua debugging]] – sini nga gabay-pamaagi nagatudlo kung paano mag-[[debugging]] sang mga Lua module
* [[Module:Sandbox]] naghatag sang pseudo-namespace para sa pag-eksperimentar sa Lua modules
* [[:en:Wikipedia talk:Lua]] – mga pamangkot para sa mga template o mga buluhaton nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua-based templates]] – mga grupo sang mga template nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua metamodules]]
; Dokumentasyon sang MediaWiki para sa Lua
* [[mw:Manual:Coding conventions/Lua|Manual:Coding conventions/Lua]] – mga pamantayan para mapabakod ang kabasa sang code paagi sa kaangay (consistency)
* [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Wikipedia technical help|collapsed}}
[[Category:Wikipedia modules]]
njco9qq2ai6ja9e3f9ja88yqw3sgdvx
307681
307680
2026-07-26T17:40:23Z
Nimmzo
32112
/* LuaCall */ In Debug console, initialize the singularExpr "May libro na iyan." The demonstrative = "iyan." will end the sentence in the next post
307681
wikitext
text/x-wiki
{{WikiProject Lua header}}
{{Information page}}
{{Namespaces}}
Ang [[Lua (programming language)|Lua]] amo ang programming language nga yara na subong, paagi sa [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga extension sang MediaWiki, sa Wikipedya.<br />
Pwede na isulod ang Lua nga code sa wiki templates pinaagi sa paggamit sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga kapasidad sang Scribunto.<br />
Ini nga extension nagasuporta sang Lua 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}}.
== "Kamusta, kalibutan!" in Lua ==
Ang source code sang Lua gin-a-imbak sa isa ka pahina nga may prefix nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>Module:</syntaxhighlight> (halimbawa, [[Module:Bananas]]). Tapos, ini nga mga indibidwal nga module ginagamit (ginapadul-ong ng code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>) sa mga pahina sang template (halimbawa, [[Module:Bananas/doc]] nagagamit sang code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|hello}}</syntaxhighlight> para ihatag ang teksto nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>).
Ang mga module ginapatakod sa normal nga mga pahina sang wiki gamit ang <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga parser function. Ang syntax sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> pareho sang template syntax, pero may yara sang indi pareho nga mga detalye. Ang pinakamahalaga nga kalainan amo nga kinahanglan mong isurat ang isa ka ''ngalan sang function''.
Ang function amo ang isa ka set sang mga instruksiyon nga nagatanggap sang mga input values, ginaproseso ini, kag nagabalik sang isa ka output value.<ref>Pwede man kita nga magbalik sang multiple nga output values, pero ang mga function nga nagabuhat sini indi kasagaran nga gusto nga ma-access gikan sa mga pahina sang wiki.</ref> Ini pareho gid sang ginahimo sang template: ginahatagan mo ini sang mga argumento, ginaproseso niya ini, kag makuha mo ang resulta. Pero pwede ka magtukod sang madamo nga functions sa isa ka Lua module, samtang isa ka template lang ang pwede nimo ma-define sa isa ka pahina.
Saka, indi nimo pwede padaku-on basta lang ang Lua module direkta—ang pwede lang amo ang padaku-on ang isa sa mga function sang module. Ang module amo lang ang container para sa mga function, kag indi ini mismo ang nagahimo sang bisan ano sa kaugalingon. Tungod sini may duha ka rason nga kinahanglan ta mag-input sang ngalan sang function:
# Indi ta pwede padaku-on ang module nga nag-inusara lang.
# Kung wala kita magtumukoy sang function name, indi mahibal-an sang Lua kon ano nga function ang gusto naton ipatakod.
Ang pinaka-simple nga paagi para padaku-on ang isa ka module gikan sa isa ka pahina sang wiki amo ini:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangModule|ngalanSangFunction}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Simple nga script, nagahatag sang isa ka function lang nga wala sing mga argumento.
Pwede ta padaku-on ang [[Module:Bananas]] sa paagi nga ini, nga may isa ka function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight>.
Indi mo kinahanglan mag-install ukon mag-save sang bisan ano.
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
# Idikit ang sunod nga tawag sa umpisa sang isa ka bag-o nga linya sa imo nga pahina sang User:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas|hello}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="3">
<li>Clik "<code>Pasirip</code>". Ang tawag sang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa [[Module:Bananas]] mapapalitan sang sunod-sunod nga ini:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
Hello, world!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Kon pamamangkot, i-click ang <code>Leave</code>.</li>
<li>Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
== Debug console: Magsugod pag-adal nin Lua ==
Ang Lua Scribunto <code>Debug Console</code> sangin ligtas, pakigsaboy-pakigbugto kag pangkatuto sang Lua sa Wikipedya.
# I-click ang <code>Baguhon an source</code> sa [[Module:WikidataIB]] nga pahina.
# Paligid sa pinakamaangub sang pahina paing sa bahin nga <code>Debug console</code>.
# I-paste ang komento kag ang pagtawag sa <span style="color:#86888c;">abo</span> nga input box (sa ibabaw sang buton nga <code>Clear</code>).
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
--[[Ang imo pirmi nga Lua nga Hello World-like program]]--
print("Malipayong pag-abot sa " .. _VERSION .. "!") -- Pagsagka sang bersyon sang Lua kag `..`
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Baluan {{key press|Enter}} isa ka beses para patuyuan ang duha ka Lua command''s''.</li>
<li>Ang resulta magpakita sa ubos sang linya sang Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> nga command:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Malipayong pag-abot sa Lua 5.1!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="6">
<li>Pindota ang {{key press|Up}} <code>Pataas nga arrow</code> para ikot ang una nga mga Lua command.</li>
<li>Sa mapusible, i-click ang <code>Clear</code> para limpyohan ''lamang'' ang <code>Debug Console</code>;<br />ang Lua editor sa ibabaw mananatiling '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
; HTML generator sa Debug console
Tawga ang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa <code>Module:</code>Bananas:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modKamusta = require('Module:Bananas') -- i-load ang module sa Debug console
print(modKamusta.hello()) -- magpakita sang "Hello World!"
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Hello World!
</syntaxhighlight></blockquote>
; Function nga pareho sang identidad
<code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy>
-- #if yesno kung kaya nga i-balikan ang input parameter
local yesno = require('Module:Yesno')
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('dai'), "Iyo", 'dai'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=5>
Yes
dai
</syntaxhighlight></blockquote>
# Isara ang protektado nga <code>Module:</code>WikidataIB nga mananatiling '''un''' kung nabag-o.
=== Paggamit sang mga argumento ===
Ang mga argumento ginapasa sa mga module sa pareho nga paagi sang ila pagpasahan sa mga template. Pero pakigatiman, nga ang teksto pagkahuman sang una nga "pipe" (|) nga karakter ang ginikanan palagi sang ngalan sang function; ang una nga positional argument amo ang teksto pagkatapos sang ''ikalawa'' nga pipe.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangMod|ngalanSangFnc|positionalNgaArg1|arg2|pinangarananNgaArg=halaga}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapakita kon paano ma-access kag magamit ang mga parameter.
Sa [[Module:BananasArgs]], ang <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> nga function nag-greet sang nagkalain-lain nga tawo depende sa una nga positional argument.
Ang BananasArgs may yara man sang function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>count_fruit</syntaxhighlight> nga nagagamit sang mga named arguments <code>bananas</code> kag <code>apples</code> para ihambal kon pila ka saging kag pila ka mansanas ang yara kita. Mahimo ini patakdon sini nga paagi:
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1,3 copy>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</blockquote>
; Pagpasa sang mga parameter gamit ang frame
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,6 copy>
local modArg = require('Module:BananasArgs') -- i-load ang module
local frame = mw.getCurrentFrame()
frame.args[1] = "Maria"; print("1. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Maria!"
frame.args[1] = "Jose"; print("2. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Jose!"
frame.args["apples"] = "3"; frame.args["bananas"] = "4" -- number bilang string
print("3. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 4 bananas and 3 apples
frame.args["bananas"] = "5"; frame.args["apples"] = "2"
print("4. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=10>
1. Hello, Maria!
2. Hello, Jose!
3. I have 4 bananas and 3 apples
4. I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
Kadaghanan sang mga module may yara sang pahina sang dokumentasyon nga nagakahulag sang ano nga mga argumento ang pwede magamit kag ano ang mga epekto nila.
== Mangaro sang script ==
Bumisita sa '''[[:en:Wikipedia talk:Lua]]''' para maghangyo sang bulig sa pag-aram sang Lua script para maghimo sang partikular nga buruhaton sa Wikipedya o sa iba pa nga Wikimedia Foundation nga proyekto.
== Kasaysayan ==
[[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Magic words]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], ginhisgutan sang mahabang panahon ang wiki scripting language (JavaScript kontra Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], ginhimo ni Tim ang [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga may pauna nga suporta para sa Lua.
Ginhisgutan ini sang mga katuigan. Naka-install ang Lua sa 2012 para sa testing sa [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], nga may bukas nga imbitasyon sa tanan nga mga editor nga mag-eksperimento sa pag-develop sang mga Lua modules. Naka-install ang Lua sa English Wikipedya sang Pebrero 2013, pagkatapos sang testing sa mediawiki.org kag Wikimedia test wikis.
== Tungkol sa Lua ==
Magkakita rin Maikling presentasyon ni Brad Jorsch para sa mas klaro nga halimbawa kung paano [[:file:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|i-konvert ang wikitext template]] ngadto sa Lua module.
Ang Lua kay a [[scripting language]] nga magagamit pag-aralan ang data, magkwenta sang mga expression, kag mag-format sang resulta gamit ang functions o [[object-oriented programming]]. Maskin ang ara sang iban nga Lua script puwede ipabilin nga simple, para sa sayon nga pagsabat, ang Lua nagtugot sang mas komplikado nga mga estruktura pareho sang tables, dynamic functions, kag [[associative array]]s diin ang index nga [[subscript]]s pwede maging mga pulong kag mga index number.
Ang Lua nagpapalab-ot man sang [[recursion]] sang re-nested functions, gani kinahanglan magpili sang pag-amping para indi mag-ampon sang sobra nga ka-komplikado nga indi masabtan sang sang iban nga mga gumagamit kag paano mag-maintain sang Lua module.
Ang sunod amo ang halimbawa sang Lua source code para sa sini nga function nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>:
<syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4>
--[[Module:Bananas]]--
local p = {} -- I-initialize (p)ackage table
-- Para sa unit tests, tan-awa [[Module:Bananas/testcases]]
function p.hello()
return "Hello, world!" -- nagabalik "Kamusta, kalibutan!"
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Ang iban nga sample sang Lua gin-highlight sang tag <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> nga ginbutang palibot sang Lua source code.
Para sa mga panuto kung paano gamiton ang Lua sulod sang MediaWiki (kag amo man sa Wikipedya), tan-awa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]].
== Subok sang unit ==
May nagagamit nga framework para sa unit testing sang mga Lua script sa Wikipedya sa [[Module:UnitTests]]. Nagapahalin ini sa imo nga subokan ang imo script gamit ang ginpili nga mga input, kag patunayan nga ang gina-expect nga output ang ginaproduce. Mapuslan gid ang unit tests sang partikular sa dali nga pagdiskubre sang mga regression, kay ang mga pagbabago sa script nagapati sang bag-o (o daan) nga mga problema.
Sang kasapukan, ang unit tests para sa module pareho sang [[Module:Bananas]] ginaplastar sa [[Module:Bananas/testcases]], kag ginapatuman sa [[Module talk:Bananas/testcases]] paagi sa:
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
<blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="2"><li>Clik "<code>Pasirip</code>"</li></ol>
<blockquote>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</blockquote>
<ol start="3"><li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' nabag-o.</li></ol>
Ang mga pamaagi sang test dapat magsugod sa <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>'''.
<syntaxhighlight lang="lua">
--[[Module:Bananas/testcases]]--
local p = require('Module:UnitTests') -- I-initialize (p)ackage table
-- Clik ang Pag-urulay para magpatuman sang mga test.
function p:test_hello() -- Unit tests para sa [[Module:Bananas]].
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
{{collapse top|title=Prinsipyo sang unit testing}}
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=10 copy>
local self = {
preprocess_equals = function(_, wikitext, expected)
local got = mw.getCurrentFrame():preprocess(wikitext)
print('"' .. expected .. '": Gina-expect')
print('"' .. got .. '": Tatsulod')
return got == expected
end
}
-- Separator `:` nga wala sing self
print(self:preprocess_equals( '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
-- Separator `.` nga may self
print(self.preprocess_equals(self, '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=13>
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo sang kampanya sang pagsulay sa Debug console
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modTest = require('Module:Bananas/testcases')
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
<b style="color: #008000;">Sang tanan 1 test nagsukses.</b>
<h2>test_hello</h2>
{| class="wikitable unit-tests-result"
|+ test_hello
! !! Subok !! Gina-expect !! Tatsulod
|-
| [[File:Yes check.svg|20px|alt=Yes|link=]]<span style="display:none">Y</span>
| {{#invoke:Bananas|hello}}
| Hello, world!
| Hello, world!
|-
|}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo [[Module:UnitTests]] sang wala pagtipig sang <code>Module:</code>Bananas/testcases
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local modTest = require('Module:UnitTests')
function modTest:test_hello()
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang gin-generate nga HTML pareho gid.
{{collapse bottom}}
Para sa listahan sang tanan nga modules nga nagagamit sang unit tests, tan-awa sa [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests]].
May-ada man alternative nga unit testing framework [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|ginagamit]] nga ginatawag [[:en:Module:ScribuntoUnit]], nga naggikan sa Hungarian Wikipedya. Sa pareho nga mga bahin (feature-wise) pareho man ini gid sa [[Module:UnitTests]], pero may-ada ini sang nagkalain-lain nga estilo sa pagsulat (coding style), kag nagahabol sang mga tinuod nga error nga ginakaptan paagi sa [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#pcall|protected calls]]. May-ada man ini sang pamaagi para sa pagpares sang mga float sa sulod sang ginhatag nga eksaktong anggulo (precision).
== Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya ==
Sa tibuok: Ang Lua kay pwede lang makadawat sang input bilang mga text string nga ginapatala sa <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> kag halin sang iban nga maakuha pinaagi sa <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> kag <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Ang output sang Lua indi ginaproseso sa una maliban kon ang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ginatawag gid sang klaro, sangto nga ang mga pagtawag sang template kag mga parser function sa output indi magatrabaho sang husto.
Mas mainam na gumamit ng mga function na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> imbes na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code>.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,8 copy>
--[[ASCII]]--
local content_lang = mw.getContentLanguage().code -- bcl
local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", content_lang) -- Bikol
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
--[[Unicode]]--
lang = "1. Sarô."
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=11>
Content: 'bcl'. Lang: "Bikol Central" Mw.ustring.len = 13 String.len = 13 Sharp = 13
Content: 'bcl'. Lang: "1. Sarô." Mw.ustring.len = 8 String.len = 9 Sharp = 9
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang tanan nga Lua sa sulod sang pahina limitado sa '''10 s'''egundos nga CPU time (pwede mo tan-awon sa source code sang ginrender nga pahina para makita kon daw ka tagal ang template o module sang nag-parse).
Kag may kaugnayan sa standard nga Lua, ang Lua sang Scribunto ligtas (kita sa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences_from_standard_Lua|Mga kalainan sa karaniwang Lua]]).
=== Mga limitasyon sa input sang Lua ===
Ang mga programa ginapadagan ra sang page nga "gin-aproseso" (sang ginbag-o ini o sang ginbag-o man ang page nga iya ginakomponar, ukon gin-preview), indi kada beses nga ginapanood mo ang output. Busa wala sing sayon nga Lua module nga magtugot sa imo nga magtype sang temperatura sa Fahrenheit sa sulod sang isang input box kag makatanggap sang katumbas nga temperatura sa Celsius sang pagpitok mo sang isang button, o nga magtugot sa imo nga i-click ang isa ka bahin sang gin-visualize nga Mandelbrot set sa page para mapalaparan ini kada beses nga gusto mo. Kinahanglan may ara sing tinuod nga Wiki page (ukon bisan pa ang page nga imo ginasubmit para sa preview) nga naglalaman sang input data.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
</syntaxhighlight></blockquote>
Gayunman, posible ring gumamit sang mga function sang library kagaya sang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.getCurrentTitle|mw.title.getCurrentTitle()]]</code> agod makuha ang pamagat sang kasalukuyang module.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(mw.title.getCurrentTitle())
print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Module:WikidataIB
WikidataIB
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang input nga Lua pwede makadawat sang bisan ano nga transcludeable text page sa Wikipedya. Ini ''wala'' naga-apil sa graphics files (maskin [[Scalable Vector Graphics|SVG]] files, bisan pa nga ini text gid, maliban kung i-cut and paste mo ini papunta sa isang Wiki text page), ang lista sang mga page nga ginatan-aw sa sulod sang kategorya, kag ang nilalaman sang dai-pwedeng i-transclude mga espesyál nga pahina.
=== LuaCall ===
Ang [[Module:LuaCall]] nagbibigay sang kakayahan nga tatawagan ang bisan ano nga isa (isang-isa lang) nga Lua function, sang amo nga indi mo kinahanglan magsurat sang module para sa isa lang nga gusto mo nga feature.
;Unicode <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#mw.ustring.gsub|mw.ustring.gsub]]</code>
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:LuaCall|main|subjectStr=May mga liborong iyan.|pattern=mga liborong|replace=libro na|mw.ustring.gsub(subjectStr,pattern,replace)|lua}}
</syntaxhighlight></blockquote>
Clik "<code>Pasirip</code>":
<blockquote>
{{#invoke:LuaCall|main|subjectStr=May mga liborong iyan.|pattern=mga liborong|replace=libro na|mw.ustring.gsub(subjectStr,pattern,replace)|lua}}
</blockquote>
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=13,16,26 copy>
--[[Sang dami sang libro, pili-a ang singular ukon plural]]--
local existentialMarker = "May "; local baseSingular = "libro" -- book
local linkerFocus = " na "; local postConnector = "ng " -- bago sang demonstrative
local singularExpr = baseSingular .. linkerFocus
</syntaxhighlight></blockquote>
=== Wikitext ===
Ang mga madalas nga na-ti-traus sa Wikipedya headers na may tago nga code pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> nga mahimo man kinahanglan hubaron para mabulabog sila nga ma-parse ma’ayo.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(string.reverse("UNIQ"))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2>
QINU
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang mga wikilink han [[Wikipedia:Pipe trick|type]] <code><nowiki>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> indi magagamit kung ibalik sugad nga output—kinahanglan isurat sugad nga klaro kag direkta pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>.
Iba pa nga pre-save transforms, pareho han pag-ilis han <code><nowiki>~~~~</nowiki></code> para maging mga signature, mabo-bolsok man nga indi maproseso. Ang template transclusions, parser function calls, kag variable substitutions (nga bisan ano nga may <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) indi mapoproseso, kag diri man mapoproseso ang mga tag pareho sin {{tag|ref|o}} o {{tag|nowiki|o}}.
== Pagmarka sang na-convert nga mga plantilya ==
{{lua|Module:Bananas}}
Pakibutang ang {{tl|lua}} nga template sa subpage han dokumentasyon sang tanan nga mga plantilya nga nagagamit sang Lua. Mahihimo ini nga mas klaro nga maipahayag ang paggamit sang Lua kag ang mga pag-convert sang plantilya.
== Tan-awa man ini ==
* [[Espesyal:PrefixIndex/Module:]] lista sang mga module sang Lua
* Listahan sang mga [https://bcl.wikipedia.org/wiki/Espesyal:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=0&size-mode=min&size=/#:~:text=Module: protektadong Lua module]
; Mga kapinunan sang Ingles nga espesyal sa Wikipedya
* [[:en:Help:Lua debugging]] – sini nga gabay-pamaagi nagatudlo kung paano mag-[[debugging]] sang mga Lua module
* [[Module:Sandbox]] naghatag sang pseudo-namespace para sa pag-eksperimentar sa Lua modules
* [[:en:Wikipedia talk:Lua]] – mga pamangkot para sa mga template o mga buluhaton nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua-based templates]] – mga grupo sang mga template nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua metamodules]]
; Dokumentasyon sang MediaWiki para sa Lua
* [[mw:Manual:Coding conventions/Lua|Manual:Coding conventions/Lua]] – mga pamantayan para mapabakod ang kabasa sang code paagi sa kaangay (consistency)
* [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Wikipedia technical help|collapsed}}
[[Category:Wikipedia modules]]
oh43nxph6rspwmho69ot1gh4f7ltjjn
307682
307681
2026-07-26T17:50:20Z
Nimmzo
32112
/* LuaCall */ Initialize bookSingular "May libro na iyan." and booksPlural "May mga liborong iyan."
307682
wikitext
text/x-wiki
{{WikiProject Lua header}}
{{Information page}}
{{Namespaces}}
Ang [[Lua (programming language)|Lua]] amo ang programming language nga yara na subong, paagi sa [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga extension sang MediaWiki, sa Wikipedya.<br />
Pwede na isulod ang Lua nga code sa wiki templates pinaagi sa paggamit sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga kapasidad sang Scribunto.<br />
Ini nga extension nagasuporta sang Lua 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}}.
== "Kamusta, kalibutan!" in Lua ==
Ang source code sang Lua gin-a-imbak sa isa ka pahina nga may prefix nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>Module:</syntaxhighlight> (halimbawa, [[Module:Bananas]]). Tapos, ini nga mga indibidwal nga module ginagamit (ginapadul-ong ng code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>) sa mga pahina sang template (halimbawa, [[Module:Bananas/doc]] nagagamit sang code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|hello}}</syntaxhighlight> para ihatag ang teksto nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>).
Ang mga module ginapatakod sa normal nga mga pahina sang wiki gamit ang <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga parser function. Ang syntax sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> pareho sang template syntax, pero may yara sang indi pareho nga mga detalye. Ang pinakamahalaga nga kalainan amo nga kinahanglan mong isurat ang isa ka ''ngalan sang function''.
Ang function amo ang isa ka set sang mga instruksiyon nga nagatanggap sang mga input values, ginaproseso ini, kag nagabalik sang isa ka output value.<ref>Pwede man kita nga magbalik sang multiple nga output values, pero ang mga function nga nagabuhat sini indi kasagaran nga gusto nga ma-access gikan sa mga pahina sang wiki.</ref> Ini pareho gid sang ginahimo sang template: ginahatagan mo ini sang mga argumento, ginaproseso niya ini, kag makuha mo ang resulta. Pero pwede ka magtukod sang madamo nga functions sa isa ka Lua module, samtang isa ka template lang ang pwede nimo ma-define sa isa ka pahina.
Saka, indi nimo pwede padaku-on basta lang ang Lua module direkta—ang pwede lang amo ang padaku-on ang isa sa mga function sang module. Ang module amo lang ang container para sa mga function, kag indi ini mismo ang nagahimo sang bisan ano sa kaugalingon. Tungod sini may duha ka rason nga kinahanglan ta mag-input sang ngalan sang function:
# Indi ta pwede padaku-on ang module nga nag-inusara lang.
# Kung wala kita magtumukoy sang function name, indi mahibal-an sang Lua kon ano nga function ang gusto naton ipatakod.
Ang pinaka-simple nga paagi para padaku-on ang isa ka module gikan sa isa ka pahina sang wiki amo ini:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangModule|ngalanSangFunction}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Simple nga script, nagahatag sang isa ka function lang nga wala sing mga argumento.
Pwede ta padaku-on ang [[Module:Bananas]] sa paagi nga ini, nga may isa ka function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight>.
Indi mo kinahanglan mag-install ukon mag-save sang bisan ano.
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
# Idikit ang sunod nga tawag sa umpisa sang isa ka bag-o nga linya sa imo nga pahina sang User:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas|hello}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="3">
<li>Clik "<code>Pasirip</code>". Ang tawag sang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa [[Module:Bananas]] mapapalitan sang sunod-sunod nga ini:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
Hello, world!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Kon pamamangkot, i-click ang <code>Leave</code>.</li>
<li>Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
== Debug console: Magsugod pag-adal nin Lua ==
Ang Lua Scribunto <code>Debug Console</code> sangin ligtas, pakigsaboy-pakigbugto kag pangkatuto sang Lua sa Wikipedya.
# I-click ang <code>Baguhon an source</code> sa [[Module:WikidataIB]] nga pahina.
# Paligid sa pinakamaangub sang pahina paing sa bahin nga <code>Debug console</code>.
# I-paste ang komento kag ang pagtawag sa <span style="color:#86888c;">abo</span> nga input box (sa ibabaw sang buton nga <code>Clear</code>).
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
--[[Ang imo pirmi nga Lua nga Hello World-like program]]--
print("Malipayong pag-abot sa " .. _VERSION .. "!") -- Pagsagka sang bersyon sang Lua kag `..`
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Baluan {{key press|Enter}} isa ka beses para patuyuan ang duha ka Lua command''s''.</li>
<li>Ang resulta magpakita sa ubos sang linya sang Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> nga command:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Malipayong pag-abot sa Lua 5.1!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="6">
<li>Pindota ang {{key press|Up}} <code>Pataas nga arrow</code> para ikot ang una nga mga Lua command.</li>
<li>Sa mapusible, i-click ang <code>Clear</code> para limpyohan ''lamang'' ang <code>Debug Console</code>;<br />ang Lua editor sa ibabaw mananatiling '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
; HTML generator sa Debug console
Tawga ang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa <code>Module:</code>Bananas:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modKamusta = require('Module:Bananas') -- i-load ang module sa Debug console
print(modKamusta.hello()) -- magpakita sang "Hello World!"
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Hello World!
</syntaxhighlight></blockquote>
; Function nga pareho sang identidad
<code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy>
-- #if yesno kung kaya nga i-balikan ang input parameter
local yesno = require('Module:Yesno')
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('dai'), "Iyo", 'dai'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=5>
Yes
dai
</syntaxhighlight></blockquote>
# Isara ang protektado nga <code>Module:</code>WikidataIB nga mananatiling '''un''' kung nabag-o.
=== Paggamit sang mga argumento ===
Ang mga argumento ginapasa sa mga module sa pareho nga paagi sang ila pagpasahan sa mga template. Pero pakigatiman, nga ang teksto pagkahuman sang una nga "pipe" (|) nga karakter ang ginikanan palagi sang ngalan sang function; ang una nga positional argument amo ang teksto pagkatapos sang ''ikalawa'' nga pipe.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangMod|ngalanSangFnc|positionalNgaArg1|arg2|pinangarananNgaArg=halaga}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapakita kon paano ma-access kag magamit ang mga parameter.
Sa [[Module:BananasArgs]], ang <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> nga function nag-greet sang nagkalain-lain nga tawo depende sa una nga positional argument.
Ang BananasArgs may yara man sang function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>count_fruit</syntaxhighlight> nga nagagamit sang mga named arguments <code>bananas</code> kag <code>apples</code> para ihambal kon pila ka saging kag pila ka mansanas ang yara kita. Mahimo ini patakdon sini nga paagi:
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1,3 copy>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</blockquote>
; Pagpasa sang mga parameter gamit ang frame
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,6 copy>
local modArg = require('Module:BananasArgs') -- i-load ang module
local frame = mw.getCurrentFrame()
frame.args[1] = "Maria"; print("1. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Maria!"
frame.args[1] = "Jose"; print("2. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Jose!"
frame.args["apples"] = "3"; frame.args["bananas"] = "4" -- number bilang string
print("3. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 4 bananas and 3 apples
frame.args["bananas"] = "5"; frame.args["apples"] = "2"
print("4. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=10>
1. Hello, Maria!
2. Hello, Jose!
3. I have 4 bananas and 3 apples
4. I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
Kadaghanan sang mga module may yara sang pahina sang dokumentasyon nga nagakahulag sang ano nga mga argumento ang pwede magamit kag ano ang mga epekto nila.
== Mangaro sang script ==
Bumisita sa '''[[:en:Wikipedia talk:Lua]]''' para maghangyo sang bulig sa pag-aram sang Lua script para maghimo sang partikular nga buruhaton sa Wikipedya o sa iba pa nga Wikimedia Foundation nga proyekto.
== Kasaysayan ==
[[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Magic words]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], ginhisgutan sang mahabang panahon ang wiki scripting language (JavaScript kontra Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], ginhimo ni Tim ang [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga may pauna nga suporta para sa Lua.
Ginhisgutan ini sang mga katuigan. Naka-install ang Lua sa 2012 para sa testing sa [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], nga may bukas nga imbitasyon sa tanan nga mga editor nga mag-eksperimento sa pag-develop sang mga Lua modules. Naka-install ang Lua sa English Wikipedya sang Pebrero 2013, pagkatapos sang testing sa mediawiki.org kag Wikimedia test wikis.
== Tungkol sa Lua ==
Magkakita rin Maikling presentasyon ni Brad Jorsch para sa mas klaro nga halimbawa kung paano [[:file:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|i-konvert ang wikitext template]] ngadto sa Lua module.
Ang Lua kay a [[scripting language]] nga magagamit pag-aralan ang data, magkwenta sang mga expression, kag mag-format sang resulta gamit ang functions o [[object-oriented programming]]. Maskin ang ara sang iban nga Lua script puwede ipabilin nga simple, para sa sayon nga pagsabat, ang Lua nagtugot sang mas komplikado nga mga estruktura pareho sang tables, dynamic functions, kag [[associative array]]s diin ang index nga [[subscript]]s pwede maging mga pulong kag mga index number.
Ang Lua nagpapalab-ot man sang [[recursion]] sang re-nested functions, gani kinahanglan magpili sang pag-amping para indi mag-ampon sang sobra nga ka-komplikado nga indi masabtan sang sang iban nga mga gumagamit kag paano mag-maintain sang Lua module.
Ang sunod amo ang halimbawa sang Lua source code para sa sini nga function nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>:
<syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4>
--[[Module:Bananas]]--
local p = {} -- I-initialize (p)ackage table
-- Para sa unit tests, tan-awa [[Module:Bananas/testcases]]
function p.hello()
return "Hello, world!" -- nagabalik "Kamusta, kalibutan!"
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Ang iban nga sample sang Lua gin-highlight sang tag <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> nga ginbutang palibot sang Lua source code.
Para sa mga panuto kung paano gamiton ang Lua sulod sang MediaWiki (kag amo man sa Wikipedya), tan-awa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]].
== Subok sang unit ==
May nagagamit nga framework para sa unit testing sang mga Lua script sa Wikipedya sa [[Module:UnitTests]]. Nagapahalin ini sa imo nga subokan ang imo script gamit ang ginpili nga mga input, kag patunayan nga ang gina-expect nga output ang ginaproduce. Mapuslan gid ang unit tests sang partikular sa dali nga pagdiskubre sang mga regression, kay ang mga pagbabago sa script nagapati sang bag-o (o daan) nga mga problema.
Sang kasapukan, ang unit tests para sa module pareho sang [[Module:Bananas]] ginaplastar sa [[Module:Bananas/testcases]], kag ginapatuman sa [[Module talk:Bananas/testcases]] paagi sa:
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
<blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="2"><li>Clik "<code>Pasirip</code>"</li></ol>
<blockquote>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</blockquote>
<ol start="3"><li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' nabag-o.</li></ol>
Ang mga pamaagi sang test dapat magsugod sa <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>'''.
<syntaxhighlight lang="lua">
--[[Module:Bananas/testcases]]--
local p = require('Module:UnitTests') -- I-initialize (p)ackage table
-- Clik ang Pag-urulay para magpatuman sang mga test.
function p:test_hello() -- Unit tests para sa [[Module:Bananas]].
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
{{collapse top|title=Prinsipyo sang unit testing}}
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=10 copy>
local self = {
preprocess_equals = function(_, wikitext, expected)
local got = mw.getCurrentFrame():preprocess(wikitext)
print('"' .. expected .. '": Gina-expect')
print('"' .. got .. '": Tatsulod')
return got == expected
end
}
-- Separator `:` nga wala sing self
print(self:preprocess_equals( '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
-- Separator `.` nga may self
print(self.preprocess_equals(self, '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=13>
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo sang kampanya sang pagsulay sa Debug console
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modTest = require('Module:Bananas/testcases')
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
<b style="color: #008000;">Sang tanan 1 test nagsukses.</b>
<h2>test_hello</h2>
{| class="wikitable unit-tests-result"
|+ test_hello
! !! Subok !! Gina-expect !! Tatsulod
|-
| [[File:Yes check.svg|20px|alt=Yes|link=]]<span style="display:none">Y</span>
| {{#invoke:Bananas|hello}}
| Hello, world!
| Hello, world!
|-
|}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo [[Module:UnitTests]] sang wala pagtipig sang <code>Module:</code>Bananas/testcases
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local modTest = require('Module:UnitTests')
function modTest:test_hello()
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang gin-generate nga HTML pareho gid.
{{collapse bottom}}
Para sa listahan sang tanan nga modules nga nagagamit sang unit tests, tan-awa sa [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests]].
May-ada man alternative nga unit testing framework [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|ginagamit]] nga ginatawag [[:en:Module:ScribuntoUnit]], nga naggikan sa Hungarian Wikipedya. Sa pareho nga mga bahin (feature-wise) pareho man ini gid sa [[Module:UnitTests]], pero may-ada ini sang nagkalain-lain nga estilo sa pagsulat (coding style), kag nagahabol sang mga tinuod nga error nga ginakaptan paagi sa [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#pcall|protected calls]]. May-ada man ini sang pamaagi para sa pagpares sang mga float sa sulod sang ginhatag nga eksaktong anggulo (precision).
== Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya ==
Sa tibuok: Ang Lua kay pwede lang makadawat sang input bilang mga text string nga ginapatala sa <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> kag halin sang iban nga maakuha pinaagi sa <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> kag <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Ang output sang Lua indi ginaproseso sa una maliban kon ang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ginatawag gid sang klaro, sangto nga ang mga pagtawag sang template kag mga parser function sa output indi magatrabaho sang husto.
Mas mainam na gumamit ng mga function na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> imbes na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code>.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,8 copy>
--[[ASCII]]--
local content_lang = mw.getContentLanguage().code -- bcl
local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", content_lang) -- Bikol
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
--[[Unicode]]--
lang = "1. Sarô."
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=11>
Content: 'bcl'. Lang: "Bikol Central" Mw.ustring.len = 13 String.len = 13 Sharp = 13
Content: 'bcl'. Lang: "1. Sarô." Mw.ustring.len = 8 String.len = 9 Sharp = 9
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang tanan nga Lua sa sulod sang pahina limitado sa '''10 s'''egundos nga CPU time (pwede mo tan-awon sa source code sang ginrender nga pahina para makita kon daw ka tagal ang template o module sang nag-parse).
Kag may kaugnayan sa standard nga Lua, ang Lua sang Scribunto ligtas (kita sa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences_from_standard_Lua|Mga kalainan sa karaniwang Lua]]).
=== Mga limitasyon sa input sang Lua ===
Ang mga programa ginapadagan ra sang page nga "gin-aproseso" (sang ginbag-o ini o sang ginbag-o man ang page nga iya ginakomponar, ukon gin-preview), indi kada beses nga ginapanood mo ang output. Busa wala sing sayon nga Lua module nga magtugot sa imo nga magtype sang temperatura sa Fahrenheit sa sulod sang isang input box kag makatanggap sang katumbas nga temperatura sa Celsius sang pagpitok mo sang isang button, o nga magtugot sa imo nga i-click ang isa ka bahin sang gin-visualize nga Mandelbrot set sa page para mapalaparan ini kada beses nga gusto mo. Kinahanglan may ara sing tinuod nga Wiki page (ukon bisan pa ang page nga imo ginasubmit para sa preview) nga naglalaman sang input data.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
</syntaxhighlight></blockquote>
Gayunman, posible ring gumamit sang mga function sang library kagaya sang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.getCurrentTitle|mw.title.getCurrentTitle()]]</code> agod makuha ang pamagat sang kasalukuyang module.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(mw.title.getCurrentTitle())
print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Module:WikidataIB
WikidataIB
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang input nga Lua pwede makadawat sang bisan ano nga transcludeable text page sa Wikipedya. Ini ''wala'' naga-apil sa graphics files (maskin [[Scalable Vector Graphics|SVG]] files, bisan pa nga ini text gid, maliban kung i-cut and paste mo ini papunta sa isang Wiki text page), ang lista sang mga page nga ginatan-aw sa sulod sang kategorya, kag ang nilalaman sang dai-pwedeng i-transclude mga espesyál nga pahina.
=== LuaCall ===
Ang [[Module:LuaCall]] nagbibigay sang kakayahan nga tatawagan ang bisan ano nga isa (isang-isa lang) nga Lua function, sang amo nga indi mo kinahanglan magsurat sang module para sa isa lang nga gusto mo nga feature.
;Unicode <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#mw.ustring.gsub|mw.ustring.gsub]]</code>
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:LuaCall|main|subjectStr=May mga liborong iyan.|pattern=mga liborong|replace=libro na|mw.ustring.gsub(subjectStr,pattern,replace)|lua}}
</syntaxhighlight></blockquote>
Clik "<code>Pasirip</code>":
<blockquote>
{{#invoke:LuaCall|main|subjectStr=May mga liborong iyan.|pattern=mga liborong|replace=libro na|mw.ustring.gsub(subjectStr,pattern,replace)|lua}}
</blockquote>
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=13,16,26 copy>
--[[Sang dami sang libro, pili-a ang singular ukon plural]]--
local existentialMarker = "May "; local baseSingular = "libro" -- book
local linkerFocus = " na "; local postConnector = "ng " -- bago sang demonstrative
local singularExpr = baseSingular .. linkerFocus
local pluralMarker = "mga "; local basePlurar = "liboro" -- books
local pluralExpr = pluralMarker .. basePlurar .. postConnector
local demonstrative = "iyan."
-- May libro na iyan. (May isa lang nga libro.)
local bookSingular = existentialMarker .. singularExpr .. demonstrative
-- May mga liborong iyan.
local booksPlural = existentialMarker .. pluralExpr .. demonstrative
print("There are those books:") -- plural para sa 42 ka libro
</syntaxhighlight></blockquote>
=== Wikitext ===
Ang mga madalas nga na-ti-traus sa Wikipedya headers na may tago nga code pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> nga mahimo man kinahanglan hubaron para mabulabog sila nga ma-parse ma’ayo.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(string.reverse("UNIQ"))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2>
QINU
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang mga wikilink han [[Wikipedia:Pipe trick|type]] <code><nowiki>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> indi magagamit kung ibalik sugad nga output—kinahanglan isurat sugad nga klaro kag direkta pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>.
Iba pa nga pre-save transforms, pareho han pag-ilis han <code><nowiki>~~~~</nowiki></code> para maging mga signature, mabo-bolsok man nga indi maproseso. Ang template transclusions, parser function calls, kag variable substitutions (nga bisan ano nga may <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) indi mapoproseso, kag diri man mapoproseso ang mga tag pareho sin {{tag|ref|o}} o {{tag|nowiki|o}}.
== Pagmarka sang na-convert nga mga plantilya ==
{{lua|Module:Bananas}}
Pakibutang ang {{tl|lua}} nga template sa subpage han dokumentasyon sang tanan nga mga plantilya nga nagagamit sang Lua. Mahihimo ini nga mas klaro nga maipahayag ang paggamit sang Lua kag ang mga pag-convert sang plantilya.
== Tan-awa man ini ==
* [[Espesyal:PrefixIndex/Module:]] lista sang mga module sang Lua
* Listahan sang mga [https://bcl.wikipedia.org/wiki/Espesyal:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=0&size-mode=min&size=/#:~:text=Module: protektadong Lua module]
; Mga kapinunan sang Ingles nga espesyal sa Wikipedya
* [[:en:Help:Lua debugging]] – sini nga gabay-pamaagi nagatudlo kung paano mag-[[debugging]] sang mga Lua module
* [[Module:Sandbox]] naghatag sang pseudo-namespace para sa pag-eksperimentar sa Lua modules
* [[:en:Wikipedia talk:Lua]] – mga pamangkot para sa mga template o mga buluhaton nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua-based templates]] – mga grupo sang mga template nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua metamodules]]
; Dokumentasyon sang MediaWiki para sa Lua
* [[mw:Manual:Coding conventions/Lua|Manual:Coding conventions/Lua]] – mga pamantayan para mapabakod ang kabasa sang code paagi sa kaangay (consistency)
* [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Wikipedia technical help|collapsed}}
[[Category:Wikipedia modules]]
tum3d3q4drj2tuzga2fjetlf23m8fce
307683
307682
2026-07-26T18:00:27Z
Nimmzo
32112
/* LuaCall */ The Parser Function "[[:mw:Help:Magic_words#:~:text=PLURAL:2|plural]]" will choose booksPlural instead of bookSingular according to the number of books: '42'
307683
wikitext
text/x-wiki
{{WikiProject Lua header}}
{{Information page}}
{{Namespaces}}
Ang [[Lua (programming language)|Lua]] amo ang programming language nga yara na subong, paagi sa [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga extension sang MediaWiki, sa Wikipedya.<br />
Pwede na isulod ang Lua nga code sa wiki templates pinaagi sa paggamit sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga kapasidad sang Scribunto.<br />
Ini nga extension nagasuporta sang Lua 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}}.
== "Kamusta, kalibutan!" in Lua ==
Ang source code sang Lua gin-a-imbak sa isa ka pahina nga may prefix nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>Module:</syntaxhighlight> (halimbawa, [[Module:Bananas]]). Tapos, ini nga mga indibidwal nga module ginagamit (ginapadul-ong ng code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>) sa mga pahina sang template (halimbawa, [[Module:Bananas/doc]] nagagamit sang code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|hello}}</syntaxhighlight> para ihatag ang teksto nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>).
Ang mga module ginapatakod sa normal nga mga pahina sang wiki gamit ang <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga parser function. Ang syntax sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> pareho sang template syntax, pero may yara sang indi pareho nga mga detalye. Ang pinakamahalaga nga kalainan amo nga kinahanglan mong isurat ang isa ka ''ngalan sang function''.
Ang function amo ang isa ka set sang mga instruksiyon nga nagatanggap sang mga input values, ginaproseso ini, kag nagabalik sang isa ka output value.<ref>Pwede man kita nga magbalik sang multiple nga output values, pero ang mga function nga nagabuhat sini indi kasagaran nga gusto nga ma-access gikan sa mga pahina sang wiki.</ref> Ini pareho gid sang ginahimo sang template: ginahatagan mo ini sang mga argumento, ginaproseso niya ini, kag makuha mo ang resulta. Pero pwede ka magtukod sang madamo nga functions sa isa ka Lua module, samtang isa ka template lang ang pwede nimo ma-define sa isa ka pahina.
Saka, indi nimo pwede padaku-on basta lang ang Lua module direkta—ang pwede lang amo ang padaku-on ang isa sa mga function sang module. Ang module amo lang ang container para sa mga function, kag indi ini mismo ang nagahimo sang bisan ano sa kaugalingon. Tungod sini may duha ka rason nga kinahanglan ta mag-input sang ngalan sang function:
# Indi ta pwede padaku-on ang module nga nag-inusara lang.
# Kung wala kita magtumukoy sang function name, indi mahibal-an sang Lua kon ano nga function ang gusto naton ipatakod.
Ang pinaka-simple nga paagi para padaku-on ang isa ka module gikan sa isa ka pahina sang wiki amo ini:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangModule|ngalanSangFunction}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Simple nga script, nagahatag sang isa ka function lang nga wala sing mga argumento.
Pwede ta padaku-on ang [[Module:Bananas]] sa paagi nga ini, nga may isa ka function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight>.
Indi mo kinahanglan mag-install ukon mag-save sang bisan ano.
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
# Idikit ang sunod nga tawag sa umpisa sang isa ka bag-o nga linya sa imo nga pahina sang User:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas|hello}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="3">
<li>Clik "<code>Pasirip</code>". Ang tawag sang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa [[Module:Bananas]] mapapalitan sang sunod-sunod nga ini:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
Hello, world!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Kon pamamangkot, i-click ang <code>Leave</code>.</li>
<li>Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
== Debug console: Magsugod pag-adal nin Lua ==
Ang Lua Scribunto <code>Debug Console</code> sangin ligtas, pakigsaboy-pakigbugto kag pangkatuto sang Lua sa Wikipedya.
# I-click ang <code>Baguhon an source</code> sa [[Module:WikidataIB]] nga pahina.
# Paligid sa pinakamaangub sang pahina paing sa bahin nga <code>Debug console</code>.
# I-paste ang komento kag ang pagtawag sa <span style="color:#86888c;">abo</span> nga input box (sa ibabaw sang buton nga <code>Clear</code>).
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
--[[Ang imo pirmi nga Lua nga Hello World-like program]]--
print("Malipayong pag-abot sa " .. _VERSION .. "!") -- Pagsagka sang bersyon sang Lua kag `..`
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Baluan {{key press|Enter}} isa ka beses para patuyuan ang duha ka Lua command''s''.</li>
<li>Ang resulta magpakita sa ubos sang linya sang Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> nga command:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Malipayong pag-abot sa Lua 5.1!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="6">
<li>Pindota ang {{key press|Up}} <code>Pataas nga arrow</code> para ikot ang una nga mga Lua command.</li>
<li>Sa mapusible, i-click ang <code>Clear</code> para limpyohan ''lamang'' ang <code>Debug Console</code>;<br />ang Lua editor sa ibabaw mananatiling '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
; HTML generator sa Debug console
Tawga ang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa <code>Module:</code>Bananas:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modKamusta = require('Module:Bananas') -- i-load ang module sa Debug console
print(modKamusta.hello()) -- magpakita sang "Hello World!"
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Hello World!
</syntaxhighlight></blockquote>
; Function nga pareho sang identidad
<code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy>
-- #if yesno kung kaya nga i-balikan ang input parameter
local yesno = require('Module:Yesno')
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('dai'), "Iyo", 'dai'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=5>
Yes
dai
</syntaxhighlight></blockquote>
# Isara ang protektado nga <code>Module:</code>WikidataIB nga mananatiling '''un''' kung nabag-o.
=== Paggamit sang mga argumento ===
Ang mga argumento ginapasa sa mga module sa pareho nga paagi sang ila pagpasahan sa mga template. Pero pakigatiman, nga ang teksto pagkahuman sang una nga "pipe" (|) nga karakter ang ginikanan palagi sang ngalan sang function; ang una nga positional argument amo ang teksto pagkatapos sang ''ikalawa'' nga pipe.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangMod|ngalanSangFnc|positionalNgaArg1|arg2|pinangarananNgaArg=halaga}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapakita kon paano ma-access kag magamit ang mga parameter.
Sa [[Module:BananasArgs]], ang <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> nga function nag-greet sang nagkalain-lain nga tawo depende sa una nga positional argument.
Ang BananasArgs may yara man sang function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>count_fruit</syntaxhighlight> nga nagagamit sang mga named arguments <code>bananas</code> kag <code>apples</code> para ihambal kon pila ka saging kag pila ka mansanas ang yara kita. Mahimo ini patakdon sini nga paagi:
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1,3 copy>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</blockquote>
; Pagpasa sang mga parameter gamit ang frame
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,6 copy>
local modArg = require('Module:BananasArgs') -- i-load ang module
local frame = mw.getCurrentFrame()
frame.args[1] = "Maria"; print("1. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Maria!"
frame.args[1] = "Jose"; print("2. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Jose!"
frame.args["apples"] = "3"; frame.args["bananas"] = "4" -- number bilang string
print("3. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 4 bananas and 3 apples
frame.args["bananas"] = "5"; frame.args["apples"] = "2"
print("4. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=10>
1. Hello, Maria!
2. Hello, Jose!
3. I have 4 bananas and 3 apples
4. I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
Kadaghanan sang mga module may yara sang pahina sang dokumentasyon nga nagakahulag sang ano nga mga argumento ang pwede magamit kag ano ang mga epekto nila.
== Mangaro sang script ==
Bumisita sa '''[[:en:Wikipedia talk:Lua]]''' para maghangyo sang bulig sa pag-aram sang Lua script para maghimo sang partikular nga buruhaton sa Wikipedya o sa iba pa nga Wikimedia Foundation nga proyekto.
== Kasaysayan ==
[[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Magic words]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], ginhisgutan sang mahabang panahon ang wiki scripting language (JavaScript kontra Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], ginhimo ni Tim ang [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga may pauna nga suporta para sa Lua.
Ginhisgutan ini sang mga katuigan. Naka-install ang Lua sa 2012 para sa testing sa [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], nga may bukas nga imbitasyon sa tanan nga mga editor nga mag-eksperimento sa pag-develop sang mga Lua modules. Naka-install ang Lua sa English Wikipedya sang Pebrero 2013, pagkatapos sang testing sa mediawiki.org kag Wikimedia test wikis.
== Tungkol sa Lua ==
Magkakita rin Maikling presentasyon ni Brad Jorsch para sa mas klaro nga halimbawa kung paano [[:file:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|i-konvert ang wikitext template]] ngadto sa Lua module.
Ang Lua kay a [[scripting language]] nga magagamit pag-aralan ang data, magkwenta sang mga expression, kag mag-format sang resulta gamit ang functions o [[object-oriented programming]]. Maskin ang ara sang iban nga Lua script puwede ipabilin nga simple, para sa sayon nga pagsabat, ang Lua nagtugot sang mas komplikado nga mga estruktura pareho sang tables, dynamic functions, kag [[associative array]]s diin ang index nga [[subscript]]s pwede maging mga pulong kag mga index number.
Ang Lua nagpapalab-ot man sang [[recursion]] sang re-nested functions, gani kinahanglan magpili sang pag-amping para indi mag-ampon sang sobra nga ka-komplikado nga indi masabtan sang sang iban nga mga gumagamit kag paano mag-maintain sang Lua module.
Ang sunod amo ang halimbawa sang Lua source code para sa sini nga function nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>:
<syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4>
--[[Module:Bananas]]--
local p = {} -- I-initialize (p)ackage table
-- Para sa unit tests, tan-awa [[Module:Bananas/testcases]]
function p.hello()
return "Hello, world!" -- nagabalik "Kamusta, kalibutan!"
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Ang iban nga sample sang Lua gin-highlight sang tag <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> nga ginbutang palibot sang Lua source code.
Para sa mga panuto kung paano gamiton ang Lua sulod sang MediaWiki (kag amo man sa Wikipedya), tan-awa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]].
== Subok sang unit ==
May nagagamit nga framework para sa unit testing sang mga Lua script sa Wikipedya sa [[Module:UnitTests]]. Nagapahalin ini sa imo nga subokan ang imo script gamit ang ginpili nga mga input, kag patunayan nga ang gina-expect nga output ang ginaproduce. Mapuslan gid ang unit tests sang partikular sa dali nga pagdiskubre sang mga regression, kay ang mga pagbabago sa script nagapati sang bag-o (o daan) nga mga problema.
Sang kasapukan, ang unit tests para sa module pareho sang [[Module:Bananas]] ginaplastar sa [[Module:Bananas/testcases]], kag ginapatuman sa [[Module talk:Bananas/testcases]] paagi sa:
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
<blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="2"><li>Clik "<code>Pasirip</code>"</li></ol>
<blockquote>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</blockquote>
<ol start="3"><li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' nabag-o.</li></ol>
Ang mga pamaagi sang test dapat magsugod sa <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>'''.
<syntaxhighlight lang="lua">
--[[Module:Bananas/testcases]]--
local p = require('Module:UnitTests') -- I-initialize (p)ackage table
-- Clik ang Pag-urulay para magpatuman sang mga test.
function p:test_hello() -- Unit tests para sa [[Module:Bananas]].
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
{{collapse top|title=Prinsipyo sang unit testing}}
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=10 copy>
local self = {
preprocess_equals = function(_, wikitext, expected)
local got = mw.getCurrentFrame():preprocess(wikitext)
print('"' .. expected .. '": Gina-expect')
print('"' .. got .. '": Tatsulod')
return got == expected
end
}
-- Separator `:` nga wala sing self
print(self:preprocess_equals( '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
-- Separator `.` nga may self
print(self.preprocess_equals(self, '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=13>
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo sang kampanya sang pagsulay sa Debug console
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modTest = require('Module:Bananas/testcases')
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
<b style="color: #008000;">Sang tanan 1 test nagsukses.</b>
<h2>test_hello</h2>
{| class="wikitable unit-tests-result"
|+ test_hello
! !! Subok !! Gina-expect !! Tatsulod
|-
| [[File:Yes check.svg|20px|alt=Yes|link=]]<span style="display:none">Y</span>
| {{#invoke:Bananas|hello}}
| Hello, world!
| Hello, world!
|-
|}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo [[Module:UnitTests]] sang wala pagtipig sang <code>Module:</code>Bananas/testcases
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local modTest = require('Module:UnitTests')
function modTest:test_hello()
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang gin-generate nga HTML pareho gid.
{{collapse bottom}}
Para sa listahan sang tanan nga modules nga nagagamit sang unit tests, tan-awa sa [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests]].
May-ada man alternative nga unit testing framework [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|ginagamit]] nga ginatawag [[:en:Module:ScribuntoUnit]], nga naggikan sa Hungarian Wikipedya. Sa pareho nga mga bahin (feature-wise) pareho man ini gid sa [[Module:UnitTests]], pero may-ada ini sang nagkalain-lain nga estilo sa pagsulat (coding style), kag nagahabol sang mga tinuod nga error nga ginakaptan paagi sa [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#pcall|protected calls]]. May-ada man ini sang pamaagi para sa pagpares sang mga float sa sulod sang ginhatag nga eksaktong anggulo (precision).
== Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya ==
Sa tibuok: Ang Lua kay pwede lang makadawat sang input bilang mga text string nga ginapatala sa <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> kag halin sang iban nga maakuha pinaagi sa <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> kag <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Ang output sang Lua indi ginaproseso sa una maliban kon ang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ginatawag gid sang klaro, sangto nga ang mga pagtawag sang template kag mga parser function sa output indi magatrabaho sang husto.
Mas mainam na gumamit ng mga function na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> imbes na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code>.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,8 copy>
--[[ASCII]]--
local content_lang = mw.getContentLanguage().code -- bcl
local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", content_lang) -- Bikol
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
--[[Unicode]]--
lang = "1. Sarô."
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=11>
Content: 'bcl'. Lang: "Bikol Central" Mw.ustring.len = 13 String.len = 13 Sharp = 13
Content: 'bcl'. Lang: "1. Sarô." Mw.ustring.len = 8 String.len = 9 Sharp = 9
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang tanan nga Lua sa sulod sang pahina limitado sa '''10 s'''egundos nga CPU time (pwede mo tan-awon sa source code sang ginrender nga pahina para makita kon daw ka tagal ang template o module sang nag-parse).
Kag may kaugnayan sa standard nga Lua, ang Lua sang Scribunto ligtas (kita sa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences_from_standard_Lua|Mga kalainan sa karaniwang Lua]]).
=== Mga limitasyon sa input sang Lua ===
Ang mga programa ginapadagan ra sang page nga "gin-aproseso" (sang ginbag-o ini o sang ginbag-o man ang page nga iya ginakomponar, ukon gin-preview), indi kada beses nga ginapanood mo ang output. Busa wala sing sayon nga Lua module nga magtugot sa imo nga magtype sang temperatura sa Fahrenheit sa sulod sang isang input box kag makatanggap sang katumbas nga temperatura sa Celsius sang pagpitok mo sang isang button, o nga magtugot sa imo nga i-click ang isa ka bahin sang gin-visualize nga Mandelbrot set sa page para mapalaparan ini kada beses nga gusto mo. Kinahanglan may ara sing tinuod nga Wiki page (ukon bisan pa ang page nga imo ginasubmit para sa preview) nga naglalaman sang input data.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
</syntaxhighlight></blockquote>
Gayunman, posible ring gumamit sang mga function sang library kagaya sang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.getCurrentTitle|mw.title.getCurrentTitle()]]</code> agod makuha ang pamagat sang kasalukuyang module.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(mw.title.getCurrentTitle())
print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Module:WikidataIB
WikidataIB
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang input nga Lua pwede makadawat sang bisan ano nga transcludeable text page sa Wikipedya. Ini ''wala'' naga-apil sa graphics files (maskin [[Scalable Vector Graphics|SVG]] files, bisan pa nga ini text gid, maliban kung i-cut and paste mo ini papunta sa isang Wiki text page), ang lista sang mga page nga ginatan-aw sa sulod sang kategorya, kag ang nilalaman sang dai-pwedeng i-transclude mga espesyál nga pahina.
=== LuaCall ===
Ang [[Module:LuaCall]] nagbibigay sang kakayahan nga tatawagan ang bisan ano nga isa (isang-isa lang) nga Lua function, sang amo nga indi mo kinahanglan magsurat sang module para sa isa lang nga gusto mo nga feature.
;Unicode <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#mw.ustring.gsub|mw.ustring.gsub]]</code>
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:LuaCall|main|subjectStr=May mga liborong iyan.|pattern=mga liborong|replace=libro na|mw.ustring.gsub(subjectStr,pattern,replace)|lua}}
</syntaxhighlight></blockquote>
Clik "<code>Pasirip</code>":
<blockquote>
{{#invoke:LuaCall|main|subjectStr=May mga liborong iyan.|pattern=mga liborong|replace=libro na|mw.ustring.gsub(subjectStr,pattern,replace)|lua}}
</blockquote>
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=13,16,26 copy>
--[[Sang dami sang libro, pili-a ang singular ukon plural]]--
local existentialMarker = "May "; local baseSingular = "libro" -- book
local linkerFocus = " na "; local postConnector = "ng " -- bago sang demonstrative
local singularExpr = baseSingular .. linkerFocus
local pluralMarker = "mga "; local basePlurar = "liboro" -- books
local pluralExpr = pluralMarker .. basePlurar .. postConnector
local demonstrative = "iyan."
-- May libro na iyan. (May isa lang nga libro.)
local bookSingular = existentialMarker .. singularExpr .. demonstrative
-- May mga liborong iyan.
local booksPlural = existentialMarker .. pluralExpr .. demonstrative
print("There are those books:") -- plural para sa 42 ka libro
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("plural", {'42', bookSingular, booksPlural}))
</syntaxhighlight></blockquote>
=== Wikitext ===
Ang mga madalas nga na-ti-traus sa Wikipedya headers na may tago nga code pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> nga mahimo man kinahanglan hubaron para mabulabog sila nga ma-parse ma’ayo.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(string.reverse("UNIQ"))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2>
QINU
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang mga wikilink han [[Wikipedia:Pipe trick|type]] <code><nowiki>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> indi magagamit kung ibalik sugad nga output—kinahanglan isurat sugad nga klaro kag direkta pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>.
Iba pa nga pre-save transforms, pareho han pag-ilis han <code><nowiki>~~~~</nowiki></code> para maging mga signature, mabo-bolsok man nga indi maproseso. Ang template transclusions, parser function calls, kag variable substitutions (nga bisan ano nga may <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) indi mapoproseso, kag diri man mapoproseso ang mga tag pareho sin {{tag|ref|o}} o {{tag|nowiki|o}}.
== Pagmarka sang na-convert nga mga plantilya ==
{{lua|Module:Bananas}}
Pakibutang ang {{tl|lua}} nga template sa subpage han dokumentasyon sang tanan nga mga plantilya nga nagagamit sang Lua. Mahihimo ini nga mas klaro nga maipahayag ang paggamit sang Lua kag ang mga pag-convert sang plantilya.
== Tan-awa man ini ==
* [[Espesyal:PrefixIndex/Module:]] lista sang mga module sang Lua
* Listahan sang mga [https://bcl.wikipedia.org/wiki/Espesyal:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=0&size-mode=min&size=/#:~:text=Module: protektadong Lua module]
; Mga kapinunan sang Ingles nga espesyal sa Wikipedya
* [[:en:Help:Lua debugging]] – sini nga gabay-pamaagi nagatudlo kung paano mag-[[debugging]] sang mga Lua module
* [[Module:Sandbox]] naghatag sang pseudo-namespace para sa pag-eksperimentar sa Lua modules
* [[:en:Wikipedia talk:Lua]] – mga pamangkot para sa mga template o mga buluhaton nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua-based templates]] – mga grupo sang mga template nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua metamodules]]
; Dokumentasyon sang MediaWiki para sa Lua
* [[mw:Manual:Coding conventions/Lua|Manual:Coding conventions/Lua]] – mga pamantayan para mapabakod ang kabasa sang code paagi sa kaangay (consistency)
* [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Wikipedia technical help|collapsed}}
[[Category:Wikipedia modules]]
fnrttzwsnix8ael3klvchdoutu100mk
307684
307683
2026-07-26T18:10:26Z
Nimmzo
32112
/* LuaCall */ Once the variables are initialized in the Debug console, you could directly call: print(mw.ustring.gsub(booksPlural, pluralExpr, singularExpr)) -- generating two results: a string and the number of substitution: May libro na iyan. 1. However the goal is to run LuaCall, which needs a more sophisticated frame than BananasArgs. Introducing buildFrame with two levels of parameters: parent and child. childArgs will be used later
307684
wikitext
text/x-wiki
{{WikiProject Lua header}}
{{Information page}}
{{Namespaces}}
Ang [[Lua (programming language)|Lua]] amo ang programming language nga yara na subong, paagi sa [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga extension sang MediaWiki, sa Wikipedya.<br />
Pwede na isulod ang Lua nga code sa wiki templates pinaagi sa paggamit sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga kapasidad sang Scribunto.<br />
Ini nga extension nagasuporta sang Lua 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}}.
== "Kamusta, kalibutan!" in Lua ==
Ang source code sang Lua gin-a-imbak sa isa ka pahina nga may prefix nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>Module:</syntaxhighlight> (halimbawa, [[Module:Bananas]]). Tapos, ini nga mga indibidwal nga module ginagamit (ginapadul-ong ng code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>) sa mga pahina sang template (halimbawa, [[Module:Bananas/doc]] nagagamit sang code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|hello}}</syntaxhighlight> para ihatag ang teksto nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>).
Ang mga module ginapatakod sa normal nga mga pahina sang wiki gamit ang <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga parser function. Ang syntax sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> pareho sang template syntax, pero may yara sang indi pareho nga mga detalye. Ang pinakamahalaga nga kalainan amo nga kinahanglan mong isurat ang isa ka ''ngalan sang function''.
Ang function amo ang isa ka set sang mga instruksiyon nga nagatanggap sang mga input values, ginaproseso ini, kag nagabalik sang isa ka output value.<ref>Pwede man kita nga magbalik sang multiple nga output values, pero ang mga function nga nagabuhat sini indi kasagaran nga gusto nga ma-access gikan sa mga pahina sang wiki.</ref> Ini pareho gid sang ginahimo sang template: ginahatagan mo ini sang mga argumento, ginaproseso niya ini, kag makuha mo ang resulta. Pero pwede ka magtukod sang madamo nga functions sa isa ka Lua module, samtang isa ka template lang ang pwede nimo ma-define sa isa ka pahina.
Saka, indi nimo pwede padaku-on basta lang ang Lua module direkta—ang pwede lang amo ang padaku-on ang isa sa mga function sang module. Ang module amo lang ang container para sa mga function, kag indi ini mismo ang nagahimo sang bisan ano sa kaugalingon. Tungod sini may duha ka rason nga kinahanglan ta mag-input sang ngalan sang function:
# Indi ta pwede padaku-on ang module nga nag-inusara lang.
# Kung wala kita magtumukoy sang function name, indi mahibal-an sang Lua kon ano nga function ang gusto naton ipatakod.
Ang pinaka-simple nga paagi para padaku-on ang isa ka module gikan sa isa ka pahina sang wiki amo ini:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangModule|ngalanSangFunction}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Simple nga script, nagahatag sang isa ka function lang nga wala sing mga argumento.
Pwede ta padaku-on ang [[Module:Bananas]] sa paagi nga ini, nga may isa ka function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight>.
Indi mo kinahanglan mag-install ukon mag-save sang bisan ano.
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
# Idikit ang sunod nga tawag sa umpisa sang isa ka bag-o nga linya sa imo nga pahina sang User:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas|hello}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="3">
<li>Clik "<code>Pasirip</code>". Ang tawag sang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa [[Module:Bananas]] mapapalitan sang sunod-sunod nga ini:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
Hello, world!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Kon pamamangkot, i-click ang <code>Leave</code>.</li>
<li>Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
== Debug console: Magsugod pag-adal nin Lua ==
Ang Lua Scribunto <code>Debug Console</code> sangin ligtas, pakigsaboy-pakigbugto kag pangkatuto sang Lua sa Wikipedya.
# I-click ang <code>Baguhon an source</code> sa [[Module:WikidataIB]] nga pahina.
# Paligid sa pinakamaangub sang pahina paing sa bahin nga <code>Debug console</code>.
# I-paste ang komento kag ang pagtawag sa <span style="color:#86888c;">abo</span> nga input box (sa ibabaw sang buton nga <code>Clear</code>).
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
--[[Ang imo pirmi nga Lua nga Hello World-like program]]--
print("Malipayong pag-abot sa " .. _VERSION .. "!") -- Pagsagka sang bersyon sang Lua kag `..`
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Baluan {{key press|Enter}} isa ka beses para patuyuan ang duha ka Lua command''s''.</li>
<li>Ang resulta magpakita sa ubos sang linya sang Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> nga command:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Malipayong pag-abot sa Lua 5.1!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="6">
<li>Pindota ang {{key press|Up}} <code>Pataas nga arrow</code> para ikot ang una nga mga Lua command.</li>
<li>Sa mapusible, i-click ang <code>Clear</code> para limpyohan ''lamang'' ang <code>Debug Console</code>;<br />ang Lua editor sa ibabaw mananatiling '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
; HTML generator sa Debug console
Tawga ang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa <code>Module:</code>Bananas:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modKamusta = require('Module:Bananas') -- i-load ang module sa Debug console
print(modKamusta.hello()) -- magpakita sang "Hello World!"
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Hello World!
</syntaxhighlight></blockquote>
; Function nga pareho sang identidad
<code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy>
-- #if yesno kung kaya nga i-balikan ang input parameter
local yesno = require('Module:Yesno')
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('dai'), "Iyo", 'dai'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=5>
Yes
dai
</syntaxhighlight></blockquote>
# Isara ang protektado nga <code>Module:</code>WikidataIB nga mananatiling '''un''' kung nabag-o.
=== Paggamit sang mga argumento ===
Ang mga argumento ginapasa sa mga module sa pareho nga paagi sang ila pagpasahan sa mga template. Pero pakigatiman, nga ang teksto pagkahuman sang una nga "pipe" (|) nga karakter ang ginikanan palagi sang ngalan sang function; ang una nga positional argument amo ang teksto pagkatapos sang ''ikalawa'' nga pipe.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangMod|ngalanSangFnc|positionalNgaArg1|arg2|pinangarananNgaArg=halaga}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapakita kon paano ma-access kag magamit ang mga parameter.
Sa [[Module:BananasArgs]], ang <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> nga function nag-greet sang nagkalain-lain nga tawo depende sa una nga positional argument.
Ang BananasArgs may yara man sang function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>count_fruit</syntaxhighlight> nga nagagamit sang mga named arguments <code>bananas</code> kag <code>apples</code> para ihambal kon pila ka saging kag pila ka mansanas ang yara kita. Mahimo ini patakdon sini nga paagi:
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1,3 copy>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</blockquote>
; Pagpasa sang mga parameter gamit ang frame
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,6 copy>
local modArg = require('Module:BananasArgs') -- i-load ang module
local frame = mw.getCurrentFrame()
frame.args[1] = "Maria"; print("1. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Maria!"
frame.args[1] = "Jose"; print("2. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Jose!"
frame.args["apples"] = "3"; frame.args["bananas"] = "4" -- number bilang string
print("3. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 4 bananas and 3 apples
frame.args["bananas"] = "5"; frame.args["apples"] = "2"
print("4. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=10>
1. Hello, Maria!
2. Hello, Jose!
3. I have 4 bananas and 3 apples
4. I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
Kadaghanan sang mga module may yara sang pahina sang dokumentasyon nga nagakahulag sang ano nga mga argumento ang pwede magamit kag ano ang mga epekto nila.
== Mangaro sang script ==
Bumisita sa '''[[:en:Wikipedia talk:Lua]]''' para maghangyo sang bulig sa pag-aram sang Lua script para maghimo sang partikular nga buruhaton sa Wikipedya o sa iba pa nga Wikimedia Foundation nga proyekto.
== Kasaysayan ==
[[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Magic words]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], ginhisgutan sang mahabang panahon ang wiki scripting language (JavaScript kontra Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], ginhimo ni Tim ang [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga may pauna nga suporta para sa Lua.
Ginhisgutan ini sang mga katuigan. Naka-install ang Lua sa 2012 para sa testing sa [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], nga may bukas nga imbitasyon sa tanan nga mga editor nga mag-eksperimento sa pag-develop sang mga Lua modules. Naka-install ang Lua sa English Wikipedya sang Pebrero 2013, pagkatapos sang testing sa mediawiki.org kag Wikimedia test wikis.
== Tungkol sa Lua ==
Magkakita rin Maikling presentasyon ni Brad Jorsch para sa mas klaro nga halimbawa kung paano [[:file:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|i-konvert ang wikitext template]] ngadto sa Lua module.
Ang Lua kay a [[scripting language]] nga magagamit pag-aralan ang data, magkwenta sang mga expression, kag mag-format sang resulta gamit ang functions o [[object-oriented programming]]. Maskin ang ara sang iban nga Lua script puwede ipabilin nga simple, para sa sayon nga pagsabat, ang Lua nagtugot sang mas komplikado nga mga estruktura pareho sang tables, dynamic functions, kag [[associative array]]s diin ang index nga [[subscript]]s pwede maging mga pulong kag mga index number.
Ang Lua nagpapalab-ot man sang [[recursion]] sang re-nested functions, gani kinahanglan magpili sang pag-amping para indi mag-ampon sang sobra nga ka-komplikado nga indi masabtan sang sang iban nga mga gumagamit kag paano mag-maintain sang Lua module.
Ang sunod amo ang halimbawa sang Lua source code para sa sini nga function nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>:
<syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4>
--[[Module:Bananas]]--
local p = {} -- I-initialize (p)ackage table
-- Para sa unit tests, tan-awa [[Module:Bananas/testcases]]
function p.hello()
return "Hello, world!" -- nagabalik "Kamusta, kalibutan!"
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Ang iban nga sample sang Lua gin-highlight sang tag <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> nga ginbutang palibot sang Lua source code.
Para sa mga panuto kung paano gamiton ang Lua sulod sang MediaWiki (kag amo man sa Wikipedya), tan-awa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]].
== Subok sang unit ==
May nagagamit nga framework para sa unit testing sang mga Lua script sa Wikipedya sa [[Module:UnitTests]]. Nagapahalin ini sa imo nga subokan ang imo script gamit ang ginpili nga mga input, kag patunayan nga ang gina-expect nga output ang ginaproduce. Mapuslan gid ang unit tests sang partikular sa dali nga pagdiskubre sang mga regression, kay ang mga pagbabago sa script nagapati sang bag-o (o daan) nga mga problema.
Sang kasapukan, ang unit tests para sa module pareho sang [[Module:Bananas]] ginaplastar sa [[Module:Bananas/testcases]], kag ginapatuman sa [[Module talk:Bananas/testcases]] paagi sa:
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
<blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="2"><li>Clik "<code>Pasirip</code>"</li></ol>
<blockquote>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</blockquote>
<ol start="3"><li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' nabag-o.</li></ol>
Ang mga pamaagi sang test dapat magsugod sa <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>'''.
<syntaxhighlight lang="lua">
--[[Module:Bananas/testcases]]--
local p = require('Module:UnitTests') -- I-initialize (p)ackage table
-- Clik ang Pag-urulay para magpatuman sang mga test.
function p:test_hello() -- Unit tests para sa [[Module:Bananas]].
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
{{collapse top|title=Prinsipyo sang unit testing}}
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=10 copy>
local self = {
preprocess_equals = function(_, wikitext, expected)
local got = mw.getCurrentFrame():preprocess(wikitext)
print('"' .. expected .. '": Gina-expect')
print('"' .. got .. '": Tatsulod')
return got == expected
end
}
-- Separator `:` nga wala sing self
print(self:preprocess_equals( '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
-- Separator `.` nga may self
print(self.preprocess_equals(self, '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=13>
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo sang kampanya sang pagsulay sa Debug console
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modTest = require('Module:Bananas/testcases')
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
<b style="color: #008000;">Sang tanan 1 test nagsukses.</b>
<h2>test_hello</h2>
{| class="wikitable unit-tests-result"
|+ test_hello
! !! Subok !! Gina-expect !! Tatsulod
|-
| [[File:Yes check.svg|20px|alt=Yes|link=]]<span style="display:none">Y</span>
| {{#invoke:Bananas|hello}}
| Hello, world!
| Hello, world!
|-
|}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo [[Module:UnitTests]] sang wala pagtipig sang <code>Module:</code>Bananas/testcases
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local modTest = require('Module:UnitTests')
function modTest:test_hello()
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang gin-generate nga HTML pareho gid.
{{collapse bottom}}
Para sa listahan sang tanan nga modules nga nagagamit sang unit tests, tan-awa sa [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests]].
May-ada man alternative nga unit testing framework [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|ginagamit]] nga ginatawag [[:en:Module:ScribuntoUnit]], nga naggikan sa Hungarian Wikipedya. Sa pareho nga mga bahin (feature-wise) pareho man ini gid sa [[Module:UnitTests]], pero may-ada ini sang nagkalain-lain nga estilo sa pagsulat (coding style), kag nagahabol sang mga tinuod nga error nga ginakaptan paagi sa [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#pcall|protected calls]]. May-ada man ini sang pamaagi para sa pagpares sang mga float sa sulod sang ginhatag nga eksaktong anggulo (precision).
== Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya ==
Sa tibuok: Ang Lua kay pwede lang makadawat sang input bilang mga text string nga ginapatala sa <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> kag halin sang iban nga maakuha pinaagi sa <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> kag <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Ang output sang Lua indi ginaproseso sa una maliban kon ang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ginatawag gid sang klaro, sangto nga ang mga pagtawag sang template kag mga parser function sa output indi magatrabaho sang husto.
Mas mainam na gumamit ng mga function na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> imbes na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code>.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,8 copy>
--[[ASCII]]--
local content_lang = mw.getContentLanguage().code -- bcl
local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", content_lang) -- Bikol
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
--[[Unicode]]--
lang = "1. Sarô."
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=11>
Content: 'bcl'. Lang: "Bikol Central" Mw.ustring.len = 13 String.len = 13 Sharp = 13
Content: 'bcl'. Lang: "1. Sarô." Mw.ustring.len = 8 String.len = 9 Sharp = 9
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang tanan nga Lua sa sulod sang pahina limitado sa '''10 s'''egundos nga CPU time (pwede mo tan-awon sa source code sang ginrender nga pahina para makita kon daw ka tagal ang template o module sang nag-parse).
Kag may kaugnayan sa standard nga Lua, ang Lua sang Scribunto ligtas (kita sa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences_from_standard_Lua|Mga kalainan sa karaniwang Lua]]).
=== Mga limitasyon sa input sang Lua ===
Ang mga programa ginapadagan ra sang page nga "gin-aproseso" (sang ginbag-o ini o sang ginbag-o man ang page nga iya ginakomponar, ukon gin-preview), indi kada beses nga ginapanood mo ang output. Busa wala sing sayon nga Lua module nga magtugot sa imo nga magtype sang temperatura sa Fahrenheit sa sulod sang isang input box kag makatanggap sang katumbas nga temperatura sa Celsius sang pagpitok mo sang isang button, o nga magtugot sa imo nga i-click ang isa ka bahin sang gin-visualize nga Mandelbrot set sa page para mapalaparan ini kada beses nga gusto mo. Kinahanglan may ara sing tinuod nga Wiki page (ukon bisan pa ang page nga imo ginasubmit para sa preview) nga naglalaman sang input data.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
</syntaxhighlight></blockquote>
Gayunman, posible ring gumamit sang mga function sang library kagaya sang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.getCurrentTitle|mw.title.getCurrentTitle()]]</code> agod makuha ang pamagat sang kasalukuyang module.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(mw.title.getCurrentTitle())
print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Module:WikidataIB
WikidataIB
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang input nga Lua pwede makadawat sang bisan ano nga transcludeable text page sa Wikipedya. Ini ''wala'' naga-apil sa graphics files (maskin [[Scalable Vector Graphics|SVG]] files, bisan pa nga ini text gid, maliban kung i-cut and paste mo ini papunta sa isang Wiki text page), ang lista sang mga page nga ginatan-aw sa sulod sang kategorya, kag ang nilalaman sang dai-pwedeng i-transclude mga espesyál nga pahina.
=== LuaCall ===
Ang [[Module:LuaCall]] nagbibigay sang kakayahan nga tatawagan ang bisan ano nga isa (isang-isa lang) nga Lua function, sang amo nga indi mo kinahanglan magsurat sang module para sa isa lang nga gusto mo nga feature.
;Unicode <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#mw.ustring.gsub|mw.ustring.gsub]]</code>
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:LuaCall|main|subjectStr=May mga liborong iyan.|pattern=mga liborong|replace=libro na|mw.ustring.gsub(subjectStr,pattern,replace)|lua}}
</syntaxhighlight></blockquote>
Clik "<code>Pasirip</code>":
<blockquote>
{{#invoke:LuaCall|main|subjectStr=May mga liborong iyan.|pattern=mga liborong|replace=libro na|mw.ustring.gsub(subjectStr,pattern,replace)|lua}}
</blockquote>
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=13,16,26 copy>
--[[Sang dami sang libro, pili-a ang singular ukon plural]]--
local existentialMarker = "May "; local baseSingular = "libro" -- book
local linkerFocus = " na "; local postConnector = "ng " -- bago sang demonstrative
local singularExpr = baseSingular .. linkerFocus
local pluralMarker = "mga "; local basePlurar = "liboro" -- books
local pluralExpr = pluralMarker .. basePlurar .. postConnector
local demonstrative = "iyan."
-- May libro na iyan. (May isa lang nga libro.)
local bookSingular = existentialMarker .. singularExpr .. demonstrative
-- May mga liborong iyan.
local booksPlural = existentialMarker .. pluralExpr .. demonstrative
print("There are those books:") -- plural para sa 42 ka libro
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("plural", {'42', bookSingular, booksPlural}))
--[[Palitan ang plural marker sang singular]]--
local function buildFrame(templateTitle, parentArgs, moduleName, childArgs)
local root = mw.getCurrentFrame()
local parent = root:newChild{title=templateTitle, args=parentArgs or {}}
return parent:newChild{title=moduleName, args=childArgs or {}}
end
-- wala sang tighil-ot nga espasyo separator
local globalSub = "mw.ustring.gsub(subjectStr,pattern,replace)"
</syntaxhighlight></blockquote>
=== Wikitext ===
Ang mga madalas nga na-ti-traus sa Wikipedya headers na may tago nga code pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> nga mahimo man kinahanglan hubaron para mabulabog sila nga ma-parse ma’ayo.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(string.reverse("UNIQ"))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2>
QINU
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang mga wikilink han [[Wikipedia:Pipe trick|type]] <code><nowiki>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> indi magagamit kung ibalik sugad nga output—kinahanglan isurat sugad nga klaro kag direkta pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>.
Iba pa nga pre-save transforms, pareho han pag-ilis han <code><nowiki>~~~~</nowiki></code> para maging mga signature, mabo-bolsok man nga indi maproseso. Ang template transclusions, parser function calls, kag variable substitutions (nga bisan ano nga may <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) indi mapoproseso, kag diri man mapoproseso ang mga tag pareho sin {{tag|ref|o}} o {{tag|nowiki|o}}.
== Pagmarka sang na-convert nga mga plantilya ==
{{lua|Module:Bananas}}
Pakibutang ang {{tl|lua}} nga template sa subpage han dokumentasyon sang tanan nga mga plantilya nga nagagamit sang Lua. Mahihimo ini nga mas klaro nga maipahayag ang paggamit sang Lua kag ang mga pag-convert sang plantilya.
== Tan-awa man ini ==
* [[Espesyal:PrefixIndex/Module:]] lista sang mga module sang Lua
* Listahan sang mga [https://bcl.wikipedia.org/wiki/Espesyal:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=0&size-mode=min&size=/#:~:text=Module: protektadong Lua module]
; Mga kapinunan sang Ingles nga espesyal sa Wikipedya
* [[:en:Help:Lua debugging]] – sini nga gabay-pamaagi nagatudlo kung paano mag-[[debugging]] sang mga Lua module
* [[Module:Sandbox]] naghatag sang pseudo-namespace para sa pag-eksperimentar sa Lua modules
* [[:en:Wikipedia talk:Lua]] – mga pamangkot para sa mga template o mga buluhaton nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua-based templates]] – mga grupo sang mga template nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua metamodules]]
; Dokumentasyon sang MediaWiki para sa Lua
* [[mw:Manual:Coding conventions/Lua|Manual:Coding conventions/Lua]] – mga pamantayan para mapabakod ang kabasa sang code paagi sa kaangay (consistency)
* [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Wikipedia technical help|collapsed}}
[[Category:Wikipedia modules]]
hh99pgbee1e0qxwwxjoet58va4q07r4
307685
307684
2026-07-26T18:20:27Z
Nimmzo
32112
/* LuaCall */ In: local frame = buildFrame(moduleName, prm, moduleName) -- the 4th parameter is missing. So childArgs is nil. The snippet tests if the generated singularSentence is equal to the expected bookSingular
307685
wikitext
text/x-wiki
{{WikiProject Lua header}}
{{Information page}}
{{Namespaces}}
Ang [[Lua (programming language)|Lua]] amo ang programming language nga yara na subong, paagi sa [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga extension sang MediaWiki, sa Wikipedya.<br />
Pwede na isulod ang Lua nga code sa wiki templates pinaagi sa paggamit sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga kapasidad sang Scribunto.<br />
Ini nga extension nagasuporta sang Lua 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}}.
== "Kamusta, kalibutan!" in Lua ==
Ang source code sang Lua gin-a-imbak sa isa ka pahina nga may prefix nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>Module:</syntaxhighlight> (halimbawa, [[Module:Bananas]]). Tapos, ini nga mga indibidwal nga module ginagamit (ginapadul-ong ng code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>) sa mga pahina sang template (halimbawa, [[Module:Bananas/doc]] nagagamit sang code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|hello}}</syntaxhighlight> para ihatag ang teksto nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>).
Ang mga module ginapatakod sa normal nga mga pahina sang wiki gamit ang <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga parser function. Ang syntax sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> pareho sang template syntax, pero may yara sang indi pareho nga mga detalye. Ang pinakamahalaga nga kalainan amo nga kinahanglan mong isurat ang isa ka ''ngalan sang function''.
Ang function amo ang isa ka set sang mga instruksiyon nga nagatanggap sang mga input values, ginaproseso ini, kag nagabalik sang isa ka output value.<ref>Pwede man kita nga magbalik sang multiple nga output values, pero ang mga function nga nagabuhat sini indi kasagaran nga gusto nga ma-access gikan sa mga pahina sang wiki.</ref> Ini pareho gid sang ginahimo sang template: ginahatagan mo ini sang mga argumento, ginaproseso niya ini, kag makuha mo ang resulta. Pero pwede ka magtukod sang madamo nga functions sa isa ka Lua module, samtang isa ka template lang ang pwede nimo ma-define sa isa ka pahina.
Saka, indi nimo pwede padaku-on basta lang ang Lua module direkta—ang pwede lang amo ang padaku-on ang isa sa mga function sang module. Ang module amo lang ang container para sa mga function, kag indi ini mismo ang nagahimo sang bisan ano sa kaugalingon. Tungod sini may duha ka rason nga kinahanglan ta mag-input sang ngalan sang function:
# Indi ta pwede padaku-on ang module nga nag-inusara lang.
# Kung wala kita magtumukoy sang function name, indi mahibal-an sang Lua kon ano nga function ang gusto naton ipatakod.
Ang pinaka-simple nga paagi para padaku-on ang isa ka module gikan sa isa ka pahina sang wiki amo ini:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangModule|ngalanSangFunction}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Simple nga script, nagahatag sang isa ka function lang nga wala sing mga argumento.
Pwede ta padaku-on ang [[Module:Bananas]] sa paagi nga ini, nga may isa ka function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight>.
Indi mo kinahanglan mag-install ukon mag-save sang bisan ano.
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
# Idikit ang sunod nga tawag sa umpisa sang isa ka bag-o nga linya sa imo nga pahina sang User:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas|hello}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="3">
<li>Clik "<code>Pasirip</code>". Ang tawag sang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa [[Module:Bananas]] mapapalitan sang sunod-sunod nga ini:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
Hello, world!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Kon pamamangkot, i-click ang <code>Leave</code>.</li>
<li>Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
== Debug console: Magsugod pag-adal nin Lua ==
Ang Lua Scribunto <code>Debug Console</code> sangin ligtas, pakigsaboy-pakigbugto kag pangkatuto sang Lua sa Wikipedya.
# I-click ang <code>Baguhon an source</code> sa [[Module:WikidataIB]] nga pahina.
# Paligid sa pinakamaangub sang pahina paing sa bahin nga <code>Debug console</code>.
# I-paste ang komento kag ang pagtawag sa <span style="color:#86888c;">abo</span> nga input box (sa ibabaw sang buton nga <code>Clear</code>).
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
--[[Ang imo pirmi nga Lua nga Hello World-like program]]--
print("Malipayong pag-abot sa " .. _VERSION .. "!") -- Pagsagka sang bersyon sang Lua kag `..`
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Baluan {{key press|Enter}} isa ka beses para patuyuan ang duha ka Lua command''s''.</li>
<li>Ang resulta magpakita sa ubos sang linya sang Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> nga command:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Malipayong pag-abot sa Lua 5.1!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="6">
<li>Pindota ang {{key press|Up}} <code>Pataas nga arrow</code> para ikot ang una nga mga Lua command.</li>
<li>Sa mapusible, i-click ang <code>Clear</code> para limpyohan ''lamang'' ang <code>Debug Console</code>;<br />ang Lua editor sa ibabaw mananatiling '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
; HTML generator sa Debug console
Tawga ang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa <code>Module:</code>Bananas:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modKamusta = require('Module:Bananas') -- i-load ang module sa Debug console
print(modKamusta.hello()) -- magpakita sang "Hello World!"
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Hello World!
</syntaxhighlight></blockquote>
; Function nga pareho sang identidad
<code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy>
-- #if yesno kung kaya nga i-balikan ang input parameter
local yesno = require('Module:Yesno')
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('dai'), "Iyo", 'dai'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=5>
Yes
dai
</syntaxhighlight></blockquote>
# Isara ang protektado nga <code>Module:</code>WikidataIB nga mananatiling '''un''' kung nabag-o.
=== Paggamit sang mga argumento ===
Ang mga argumento ginapasa sa mga module sa pareho nga paagi sang ila pagpasahan sa mga template. Pero pakigatiman, nga ang teksto pagkahuman sang una nga "pipe" (|) nga karakter ang ginikanan palagi sang ngalan sang function; ang una nga positional argument amo ang teksto pagkatapos sang ''ikalawa'' nga pipe.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangMod|ngalanSangFnc|positionalNgaArg1|arg2|pinangarananNgaArg=halaga}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapakita kon paano ma-access kag magamit ang mga parameter.
Sa [[Module:BananasArgs]], ang <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> nga function nag-greet sang nagkalain-lain nga tawo depende sa una nga positional argument.
Ang BananasArgs may yara man sang function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>count_fruit</syntaxhighlight> nga nagagamit sang mga named arguments <code>bananas</code> kag <code>apples</code> para ihambal kon pila ka saging kag pila ka mansanas ang yara kita. Mahimo ini patakdon sini nga paagi:
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1,3 copy>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</blockquote>
; Pagpasa sang mga parameter gamit ang frame
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,6 copy>
local modArg = require('Module:BananasArgs') -- i-load ang module
local frame = mw.getCurrentFrame()
frame.args[1] = "Maria"; print("1. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Maria!"
frame.args[1] = "Jose"; print("2. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Jose!"
frame.args["apples"] = "3"; frame.args["bananas"] = "4" -- number bilang string
print("3. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 4 bananas and 3 apples
frame.args["bananas"] = "5"; frame.args["apples"] = "2"
print("4. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=10>
1. Hello, Maria!
2. Hello, Jose!
3. I have 4 bananas and 3 apples
4. I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
Kadaghanan sang mga module may yara sang pahina sang dokumentasyon nga nagakahulag sang ano nga mga argumento ang pwede magamit kag ano ang mga epekto nila.
== Mangaro sang script ==
Bumisita sa '''[[:en:Wikipedia talk:Lua]]''' para maghangyo sang bulig sa pag-aram sang Lua script para maghimo sang partikular nga buruhaton sa Wikipedya o sa iba pa nga Wikimedia Foundation nga proyekto.
== Kasaysayan ==
[[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Magic words]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], ginhisgutan sang mahabang panahon ang wiki scripting language (JavaScript kontra Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], ginhimo ni Tim ang [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga may pauna nga suporta para sa Lua.
Ginhisgutan ini sang mga katuigan. Naka-install ang Lua sa 2012 para sa testing sa [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], nga may bukas nga imbitasyon sa tanan nga mga editor nga mag-eksperimento sa pag-develop sang mga Lua modules. Naka-install ang Lua sa English Wikipedya sang Pebrero 2013, pagkatapos sang testing sa mediawiki.org kag Wikimedia test wikis.
== Tungkol sa Lua ==
Magkakita rin Maikling presentasyon ni Brad Jorsch para sa mas klaro nga halimbawa kung paano [[:file:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|i-konvert ang wikitext template]] ngadto sa Lua module.
Ang Lua kay a [[scripting language]] nga magagamit pag-aralan ang data, magkwenta sang mga expression, kag mag-format sang resulta gamit ang functions o [[object-oriented programming]]. Maskin ang ara sang iban nga Lua script puwede ipabilin nga simple, para sa sayon nga pagsabat, ang Lua nagtugot sang mas komplikado nga mga estruktura pareho sang tables, dynamic functions, kag [[associative array]]s diin ang index nga [[subscript]]s pwede maging mga pulong kag mga index number.
Ang Lua nagpapalab-ot man sang [[recursion]] sang re-nested functions, gani kinahanglan magpili sang pag-amping para indi mag-ampon sang sobra nga ka-komplikado nga indi masabtan sang sang iban nga mga gumagamit kag paano mag-maintain sang Lua module.
Ang sunod amo ang halimbawa sang Lua source code para sa sini nga function nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>:
<syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4>
--[[Module:Bananas]]--
local p = {} -- I-initialize (p)ackage table
-- Para sa unit tests, tan-awa [[Module:Bananas/testcases]]
function p.hello()
return "Hello, world!" -- nagabalik "Kamusta, kalibutan!"
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Ang iban nga sample sang Lua gin-highlight sang tag <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> nga ginbutang palibot sang Lua source code.
Para sa mga panuto kung paano gamiton ang Lua sulod sang MediaWiki (kag amo man sa Wikipedya), tan-awa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]].
== Subok sang unit ==
May nagagamit nga framework para sa unit testing sang mga Lua script sa Wikipedya sa [[Module:UnitTests]]. Nagapahalin ini sa imo nga subokan ang imo script gamit ang ginpili nga mga input, kag patunayan nga ang gina-expect nga output ang ginaproduce. Mapuslan gid ang unit tests sang partikular sa dali nga pagdiskubre sang mga regression, kay ang mga pagbabago sa script nagapati sang bag-o (o daan) nga mga problema.
Sang kasapukan, ang unit tests para sa module pareho sang [[Module:Bananas]] ginaplastar sa [[Module:Bananas/testcases]], kag ginapatuman sa [[Module talk:Bananas/testcases]] paagi sa:
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
<blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="2"><li>Clik "<code>Pasirip</code>"</li></ol>
<blockquote>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</blockquote>
<ol start="3"><li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' nabag-o.</li></ol>
Ang mga pamaagi sang test dapat magsugod sa <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>'''.
<syntaxhighlight lang="lua">
--[[Module:Bananas/testcases]]--
local p = require('Module:UnitTests') -- I-initialize (p)ackage table
-- Clik ang Pag-urulay para magpatuman sang mga test.
function p:test_hello() -- Unit tests para sa [[Module:Bananas]].
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
{{collapse top|title=Prinsipyo sang unit testing}}
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=10 copy>
local self = {
preprocess_equals = function(_, wikitext, expected)
local got = mw.getCurrentFrame():preprocess(wikitext)
print('"' .. expected .. '": Gina-expect')
print('"' .. got .. '": Tatsulod')
return got == expected
end
}
-- Separator `:` nga wala sing self
print(self:preprocess_equals( '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
-- Separator `.` nga may self
print(self.preprocess_equals(self, '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=13>
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo sang kampanya sang pagsulay sa Debug console
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modTest = require('Module:Bananas/testcases')
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
<b style="color: #008000;">Sang tanan 1 test nagsukses.</b>
<h2>test_hello</h2>
{| class="wikitable unit-tests-result"
|+ test_hello
! !! Subok !! Gina-expect !! Tatsulod
|-
| [[File:Yes check.svg|20px|alt=Yes|link=]]<span style="display:none">Y</span>
| {{#invoke:Bananas|hello}}
| Hello, world!
| Hello, world!
|-
|}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo [[Module:UnitTests]] sang wala pagtipig sang <code>Module:</code>Bananas/testcases
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local modTest = require('Module:UnitTests')
function modTest:test_hello()
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang gin-generate nga HTML pareho gid.
{{collapse bottom}}
Para sa listahan sang tanan nga modules nga nagagamit sang unit tests, tan-awa sa [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests]].
May-ada man alternative nga unit testing framework [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|ginagamit]] nga ginatawag [[:en:Module:ScribuntoUnit]], nga naggikan sa Hungarian Wikipedya. Sa pareho nga mga bahin (feature-wise) pareho man ini gid sa [[Module:UnitTests]], pero may-ada ini sang nagkalain-lain nga estilo sa pagsulat (coding style), kag nagahabol sang mga tinuod nga error nga ginakaptan paagi sa [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#pcall|protected calls]]. May-ada man ini sang pamaagi para sa pagpares sang mga float sa sulod sang ginhatag nga eksaktong anggulo (precision).
== Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya ==
Sa tibuok: Ang Lua kay pwede lang makadawat sang input bilang mga text string nga ginapatala sa <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> kag halin sang iban nga maakuha pinaagi sa <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> kag <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Ang output sang Lua indi ginaproseso sa una maliban kon ang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ginatawag gid sang klaro, sangto nga ang mga pagtawag sang template kag mga parser function sa output indi magatrabaho sang husto.
Mas mainam na gumamit ng mga function na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> imbes na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code>.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,8 copy>
--[[ASCII]]--
local content_lang = mw.getContentLanguage().code -- bcl
local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", content_lang) -- Bikol
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
--[[Unicode]]--
lang = "1. Sarô."
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=11>
Content: 'bcl'. Lang: "Bikol Central" Mw.ustring.len = 13 String.len = 13 Sharp = 13
Content: 'bcl'. Lang: "1. Sarô." Mw.ustring.len = 8 String.len = 9 Sharp = 9
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang tanan nga Lua sa sulod sang pahina limitado sa '''10 s'''egundos nga CPU time (pwede mo tan-awon sa source code sang ginrender nga pahina para makita kon daw ka tagal ang template o module sang nag-parse).
Kag may kaugnayan sa standard nga Lua, ang Lua sang Scribunto ligtas (kita sa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences_from_standard_Lua|Mga kalainan sa karaniwang Lua]]).
=== Mga limitasyon sa input sang Lua ===
Ang mga programa ginapadagan ra sang page nga "gin-aproseso" (sang ginbag-o ini o sang ginbag-o man ang page nga iya ginakomponar, ukon gin-preview), indi kada beses nga ginapanood mo ang output. Busa wala sing sayon nga Lua module nga magtugot sa imo nga magtype sang temperatura sa Fahrenheit sa sulod sang isang input box kag makatanggap sang katumbas nga temperatura sa Celsius sang pagpitok mo sang isang button, o nga magtugot sa imo nga i-click ang isa ka bahin sang gin-visualize nga Mandelbrot set sa page para mapalaparan ini kada beses nga gusto mo. Kinahanglan may ara sing tinuod nga Wiki page (ukon bisan pa ang page nga imo ginasubmit para sa preview) nga naglalaman sang input data.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
</syntaxhighlight></blockquote>
Gayunman, posible ring gumamit sang mga function sang library kagaya sang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.getCurrentTitle|mw.title.getCurrentTitle()]]</code> agod makuha ang pamagat sang kasalukuyang module.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(mw.title.getCurrentTitle())
print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Module:WikidataIB
WikidataIB
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang input nga Lua pwede makadawat sang bisan ano nga transcludeable text page sa Wikipedya. Ini ''wala'' naga-apil sa graphics files (maskin [[Scalable Vector Graphics|SVG]] files, bisan pa nga ini text gid, maliban kung i-cut and paste mo ini papunta sa isang Wiki text page), ang lista sang mga page nga ginatan-aw sa sulod sang kategorya, kag ang nilalaman sang dai-pwedeng i-transclude mga espesyál nga pahina.
=== LuaCall ===
Ang [[Module:LuaCall]] nagbibigay sang kakayahan nga tatawagan ang bisan ano nga isa (isang-isa lang) nga Lua function, sang amo nga indi mo kinahanglan magsurat sang module para sa isa lang nga gusto mo nga feature.
;Unicode <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#mw.ustring.gsub|mw.ustring.gsub]]</code>
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:LuaCall|main|subjectStr=May mga liborong iyan.|pattern=mga liborong|replace=libro na|mw.ustring.gsub(subjectStr,pattern,replace)|lua}}
</syntaxhighlight></blockquote>
Clik "<code>Pasirip</code>":
<blockquote>
{{#invoke:LuaCall|main|subjectStr=May mga liborong iyan.|pattern=mga liborong|replace=libro na|mw.ustring.gsub(subjectStr,pattern,replace)|lua}}
</blockquote>
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=13,16,26 copy>
--[[Sang dami sang libro, pili-a ang singular ukon plural]]--
local existentialMarker = "May "; local baseSingular = "libro" -- book
local linkerFocus = " na "; local postConnector = "ng " -- bago sang demonstrative
local singularExpr = baseSingular .. linkerFocus
local pluralMarker = "mga "; local basePlurar = "liboro" -- books
local pluralExpr = pluralMarker .. basePlurar .. postConnector
local demonstrative = "iyan."
-- May libro na iyan. (May isa lang nga libro.)
local bookSingular = existentialMarker .. singularExpr .. demonstrative
-- May mga liborong iyan.
local booksPlural = existentialMarker .. pluralExpr .. demonstrative
print("There are those books:") -- plural para sa 42 ka libro
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("plural", {'42', bookSingular, booksPlural}))
--[[Palitan ang plural marker sang singular]]--
local function buildFrame(templateTitle, parentArgs, moduleName, childArgs)
local root = mw.getCurrentFrame()
local parent = root:newChild{title=templateTitle, args=parentArgs or {}}
return parent:newChild{title=moduleName, args=childArgs or {}}
end
-- wala sang tighil-ot nga espasyo separator
local globalSub = "mw.ustring.gsub(subjectStr,pattern,replace)"
local prm = {subjectStr=booksPlural, pattern=pluralExpr, replace=singularExpr, globalSub, "lua"}
local moduleName = 'Module:LuaCall'
local frame = buildFrame(moduleName, prm, moduleName)
local singularSentence = require(moduleName).main(frame)
print("There is that book:\n" .. singularSentence) -- singular
print(singularSentence == bookSingular)
</syntaxhighlight></blockquote>
=== Wikitext ===
Ang mga madalas nga na-ti-traus sa Wikipedya headers na may tago nga code pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> nga mahimo man kinahanglan hubaron para mabulabog sila nga ma-parse ma’ayo.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(string.reverse("UNIQ"))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2>
QINU
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang mga wikilink han [[Wikipedia:Pipe trick|type]] <code><nowiki>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> indi magagamit kung ibalik sugad nga output—kinahanglan isurat sugad nga klaro kag direkta pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>.
Iba pa nga pre-save transforms, pareho han pag-ilis han <code><nowiki>~~~~</nowiki></code> para maging mga signature, mabo-bolsok man nga indi maproseso. Ang template transclusions, parser function calls, kag variable substitutions (nga bisan ano nga may <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) indi mapoproseso, kag diri man mapoproseso ang mga tag pareho sin {{tag|ref|o}} o {{tag|nowiki|o}}.
== Pagmarka sang na-convert nga mga plantilya ==
{{lua|Module:Bananas}}
Pakibutang ang {{tl|lua}} nga template sa subpage han dokumentasyon sang tanan nga mga plantilya nga nagagamit sang Lua. Mahihimo ini nga mas klaro nga maipahayag ang paggamit sang Lua kag ang mga pag-convert sang plantilya.
== Tan-awa man ini ==
* [[Espesyal:PrefixIndex/Module:]] lista sang mga module sang Lua
* Listahan sang mga [https://bcl.wikipedia.org/wiki/Espesyal:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=0&size-mode=min&size=/#:~:text=Module: protektadong Lua module]
; Mga kapinunan sang Ingles nga espesyal sa Wikipedya
* [[:en:Help:Lua debugging]] – sini nga gabay-pamaagi nagatudlo kung paano mag-[[debugging]] sang mga Lua module
* [[Module:Sandbox]] naghatag sang pseudo-namespace para sa pag-eksperimentar sa Lua modules
* [[:en:Wikipedia talk:Lua]] – mga pamangkot para sa mga template o mga buluhaton nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua-based templates]] – mga grupo sang mga template nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua metamodules]]
; Dokumentasyon sang MediaWiki para sa Lua
* [[mw:Manual:Coding conventions/Lua|Manual:Coding conventions/Lua]] – mga pamantayan para mapabakod ang kabasa sang code paagi sa kaangay (consistency)
* [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Wikipedia technical help|collapsed}}
[[Category:Wikipedia modules]]
m4r8m7uvs1spkdg7xj8eewsxevufwhu
307686
307685
2026-07-26T18:30:21Z
Nimmzo
32112
/* LuaCall */ The expected result demonstrates the correct English and Bikol Central singular/plural forms for "book."
307686
wikitext
text/x-wiki
{{WikiProject Lua header}}
{{Information page}}
{{Namespaces}}
Ang [[Lua (programming language)|Lua]] amo ang programming language nga yara na subong, paagi sa [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga extension sang MediaWiki, sa Wikipedya.<br />
Pwede na isulod ang Lua nga code sa wiki templates pinaagi sa paggamit sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga kapasidad sang Scribunto.<br />
Ini nga extension nagasuporta sang Lua 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}}.
== "Kamusta, kalibutan!" in Lua ==
Ang source code sang Lua gin-a-imbak sa isa ka pahina nga may prefix nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>Module:</syntaxhighlight> (halimbawa, [[Module:Bananas]]). Tapos, ini nga mga indibidwal nga module ginagamit (ginapadul-ong ng code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>) sa mga pahina sang template (halimbawa, [[Module:Bananas/doc]] nagagamit sang code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|hello}}</syntaxhighlight> para ihatag ang teksto nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>).
Ang mga module ginapatakod sa normal nga mga pahina sang wiki gamit ang <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga parser function. Ang syntax sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> pareho sang template syntax, pero may yara sang indi pareho nga mga detalye. Ang pinakamahalaga nga kalainan amo nga kinahanglan mong isurat ang isa ka ''ngalan sang function''.
Ang function amo ang isa ka set sang mga instruksiyon nga nagatanggap sang mga input values, ginaproseso ini, kag nagabalik sang isa ka output value.<ref>Pwede man kita nga magbalik sang multiple nga output values, pero ang mga function nga nagabuhat sini indi kasagaran nga gusto nga ma-access gikan sa mga pahina sang wiki.</ref> Ini pareho gid sang ginahimo sang template: ginahatagan mo ini sang mga argumento, ginaproseso niya ini, kag makuha mo ang resulta. Pero pwede ka magtukod sang madamo nga functions sa isa ka Lua module, samtang isa ka template lang ang pwede nimo ma-define sa isa ka pahina.
Saka, indi nimo pwede padaku-on basta lang ang Lua module direkta—ang pwede lang amo ang padaku-on ang isa sa mga function sang module. Ang module amo lang ang container para sa mga function, kag indi ini mismo ang nagahimo sang bisan ano sa kaugalingon. Tungod sini may duha ka rason nga kinahanglan ta mag-input sang ngalan sang function:
# Indi ta pwede padaku-on ang module nga nag-inusara lang.
# Kung wala kita magtumukoy sang function name, indi mahibal-an sang Lua kon ano nga function ang gusto naton ipatakod.
Ang pinaka-simple nga paagi para padaku-on ang isa ka module gikan sa isa ka pahina sang wiki amo ini:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangModule|ngalanSangFunction}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Simple nga script, nagahatag sang isa ka function lang nga wala sing mga argumento.
Pwede ta padaku-on ang [[Module:Bananas]] sa paagi nga ini, nga may isa ka function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight>.
Indi mo kinahanglan mag-install ukon mag-save sang bisan ano.
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
# Idikit ang sunod nga tawag sa umpisa sang isa ka bag-o nga linya sa imo nga pahina sang User:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas|hello}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="3">
<li>Clik "<code>Pasirip</code>". Ang tawag sang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa [[Module:Bananas]] mapapalitan sang sunod-sunod nga ini:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
Hello, world!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Kon pamamangkot, i-click ang <code>Leave</code>.</li>
<li>Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
== Debug console: Magsugod pag-adal nin Lua ==
Ang Lua Scribunto <code>Debug Console</code> sangin ligtas, pakigsaboy-pakigbugto kag pangkatuto sang Lua sa Wikipedya.
# I-click ang <code>Baguhon an source</code> sa [[Module:WikidataIB]] nga pahina.
# Paligid sa pinakamaangub sang pahina paing sa bahin nga <code>Debug console</code>.
# I-paste ang komento kag ang pagtawag sa <span style="color:#86888c;">abo</span> nga input box (sa ibabaw sang buton nga <code>Clear</code>).
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
--[[Ang imo pirmi nga Lua nga Hello World-like program]]--
print("Malipayong pag-abot sa " .. _VERSION .. "!") -- Pagsagka sang bersyon sang Lua kag `..`
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Baluan {{key press|Enter}} isa ka beses para patuyuan ang duha ka Lua command''s''.</li>
<li>Ang resulta magpakita sa ubos sang linya sang Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> nga command:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Malipayong pag-abot sa Lua 5.1!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="6">
<li>Pindota ang {{key press|Up}} <code>Pataas nga arrow</code> para ikot ang una nga mga Lua command.</li>
<li>Sa mapusible, i-click ang <code>Clear</code> para limpyohan ''lamang'' ang <code>Debug Console</code>;<br />ang Lua editor sa ibabaw mananatiling '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
; HTML generator sa Debug console
Tawga ang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa <code>Module:</code>Bananas:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modKamusta = require('Module:Bananas') -- i-load ang module sa Debug console
print(modKamusta.hello()) -- magpakita sang "Hello World!"
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Hello World!
</syntaxhighlight></blockquote>
; Function nga pareho sang identidad
<code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy>
-- #if yesno kung kaya nga i-balikan ang input parameter
local yesno = require('Module:Yesno')
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('dai'), "Iyo", 'dai'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=5>
Yes
dai
</syntaxhighlight></blockquote>
# Isara ang protektado nga <code>Module:</code>WikidataIB nga mananatiling '''un''' kung nabag-o.
=== Paggamit sang mga argumento ===
Ang mga argumento ginapasa sa mga module sa pareho nga paagi sang ila pagpasahan sa mga template. Pero pakigatiman, nga ang teksto pagkahuman sang una nga "pipe" (|) nga karakter ang ginikanan palagi sang ngalan sang function; ang una nga positional argument amo ang teksto pagkatapos sang ''ikalawa'' nga pipe.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangMod|ngalanSangFnc|positionalNgaArg1|arg2|pinangarananNgaArg=halaga}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapakita kon paano ma-access kag magamit ang mga parameter.
Sa [[Module:BananasArgs]], ang <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> nga function nag-greet sang nagkalain-lain nga tawo depende sa una nga positional argument.
Ang BananasArgs may yara man sang function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>count_fruit</syntaxhighlight> nga nagagamit sang mga named arguments <code>bananas</code> kag <code>apples</code> para ihambal kon pila ka saging kag pila ka mansanas ang yara kita. Mahimo ini patakdon sini nga paagi:
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1,3 copy>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</blockquote>
; Pagpasa sang mga parameter gamit ang frame
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,6 copy>
local modArg = require('Module:BananasArgs') -- i-load ang module
local frame = mw.getCurrentFrame()
frame.args[1] = "Maria"; print("1. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Maria!"
frame.args[1] = "Jose"; print("2. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Jose!"
frame.args["apples"] = "3"; frame.args["bananas"] = "4" -- number bilang string
print("3. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 4 bananas and 3 apples
frame.args["bananas"] = "5"; frame.args["apples"] = "2"
print("4. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=10>
1. Hello, Maria!
2. Hello, Jose!
3. I have 4 bananas and 3 apples
4. I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
Kadaghanan sang mga module may yara sang pahina sang dokumentasyon nga nagakahulag sang ano nga mga argumento ang pwede magamit kag ano ang mga epekto nila.
== Mangaro sang script ==
Bumisita sa '''[[:en:Wikipedia talk:Lua]]''' para maghangyo sang bulig sa pag-aram sang Lua script para maghimo sang partikular nga buruhaton sa Wikipedya o sa iba pa nga Wikimedia Foundation nga proyekto.
== Kasaysayan ==
[[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Magic words]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], ginhisgutan sang mahabang panahon ang wiki scripting language (JavaScript kontra Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], ginhimo ni Tim ang [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga may pauna nga suporta para sa Lua.
Ginhisgutan ini sang mga katuigan. Naka-install ang Lua sa 2012 para sa testing sa [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], nga may bukas nga imbitasyon sa tanan nga mga editor nga mag-eksperimento sa pag-develop sang mga Lua modules. Naka-install ang Lua sa English Wikipedya sang Pebrero 2013, pagkatapos sang testing sa mediawiki.org kag Wikimedia test wikis.
== Tungkol sa Lua ==
Magkakita rin Maikling presentasyon ni Brad Jorsch para sa mas klaro nga halimbawa kung paano [[:file:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|i-konvert ang wikitext template]] ngadto sa Lua module.
Ang Lua kay a [[scripting language]] nga magagamit pag-aralan ang data, magkwenta sang mga expression, kag mag-format sang resulta gamit ang functions o [[object-oriented programming]]. Maskin ang ara sang iban nga Lua script puwede ipabilin nga simple, para sa sayon nga pagsabat, ang Lua nagtugot sang mas komplikado nga mga estruktura pareho sang tables, dynamic functions, kag [[associative array]]s diin ang index nga [[subscript]]s pwede maging mga pulong kag mga index number.
Ang Lua nagpapalab-ot man sang [[recursion]] sang re-nested functions, gani kinahanglan magpili sang pag-amping para indi mag-ampon sang sobra nga ka-komplikado nga indi masabtan sang sang iban nga mga gumagamit kag paano mag-maintain sang Lua module.
Ang sunod amo ang halimbawa sang Lua source code para sa sini nga function nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>:
<syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4>
--[[Module:Bananas]]--
local p = {} -- I-initialize (p)ackage table
-- Para sa unit tests, tan-awa [[Module:Bananas/testcases]]
function p.hello()
return "Hello, world!" -- nagabalik "Kamusta, kalibutan!"
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Ang iban nga sample sang Lua gin-highlight sang tag <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> nga ginbutang palibot sang Lua source code.
Para sa mga panuto kung paano gamiton ang Lua sulod sang MediaWiki (kag amo man sa Wikipedya), tan-awa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]].
== Subok sang unit ==
May nagagamit nga framework para sa unit testing sang mga Lua script sa Wikipedya sa [[Module:UnitTests]]. Nagapahalin ini sa imo nga subokan ang imo script gamit ang ginpili nga mga input, kag patunayan nga ang gina-expect nga output ang ginaproduce. Mapuslan gid ang unit tests sang partikular sa dali nga pagdiskubre sang mga regression, kay ang mga pagbabago sa script nagapati sang bag-o (o daan) nga mga problema.
Sang kasapukan, ang unit tests para sa module pareho sang [[Module:Bananas]] ginaplastar sa [[Module:Bananas/testcases]], kag ginapatuman sa [[Module talk:Bananas/testcases]] paagi sa:
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
<blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="2"><li>Clik "<code>Pasirip</code>"</li></ol>
<blockquote>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</blockquote>
<ol start="3"><li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' nabag-o.</li></ol>
Ang mga pamaagi sang test dapat magsugod sa <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>'''.
<syntaxhighlight lang="lua">
--[[Module:Bananas/testcases]]--
local p = require('Module:UnitTests') -- I-initialize (p)ackage table
-- Clik ang Pag-urulay para magpatuman sang mga test.
function p:test_hello() -- Unit tests para sa [[Module:Bananas]].
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
{{collapse top|title=Prinsipyo sang unit testing}}
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=10 copy>
local self = {
preprocess_equals = function(_, wikitext, expected)
local got = mw.getCurrentFrame():preprocess(wikitext)
print('"' .. expected .. '": Gina-expect')
print('"' .. got .. '": Tatsulod')
return got == expected
end
}
-- Separator `:` nga wala sing self
print(self:preprocess_equals( '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
-- Separator `.` nga may self
print(self.preprocess_equals(self, '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=13>
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo sang kampanya sang pagsulay sa Debug console
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modTest = require('Module:Bananas/testcases')
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
<b style="color: #008000;">Sang tanan 1 test nagsukses.</b>
<h2>test_hello</h2>
{| class="wikitable unit-tests-result"
|+ test_hello
! !! Subok !! Gina-expect !! Tatsulod
|-
| [[File:Yes check.svg|20px|alt=Yes|link=]]<span style="display:none">Y</span>
| {{#invoke:Bananas|hello}}
| Hello, world!
| Hello, world!
|-
|}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo [[Module:UnitTests]] sang wala pagtipig sang <code>Module:</code>Bananas/testcases
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local modTest = require('Module:UnitTests')
function modTest:test_hello()
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang gin-generate nga HTML pareho gid.
{{collapse bottom}}
Para sa listahan sang tanan nga modules nga nagagamit sang unit tests, tan-awa sa [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests]].
May-ada man alternative nga unit testing framework [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|ginagamit]] nga ginatawag [[:en:Module:ScribuntoUnit]], nga naggikan sa Hungarian Wikipedya. Sa pareho nga mga bahin (feature-wise) pareho man ini gid sa [[Module:UnitTests]], pero may-ada ini sang nagkalain-lain nga estilo sa pagsulat (coding style), kag nagahabol sang mga tinuod nga error nga ginakaptan paagi sa [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#pcall|protected calls]]. May-ada man ini sang pamaagi para sa pagpares sang mga float sa sulod sang ginhatag nga eksaktong anggulo (precision).
== Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya ==
Sa tibuok: Ang Lua kay pwede lang makadawat sang input bilang mga text string nga ginapatala sa <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> kag halin sang iban nga maakuha pinaagi sa <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> kag <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Ang output sang Lua indi ginaproseso sa una maliban kon ang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ginatawag gid sang klaro, sangto nga ang mga pagtawag sang template kag mga parser function sa output indi magatrabaho sang husto.
Mas mainam na gumamit ng mga function na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> imbes na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code>.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,8 copy>
--[[ASCII]]--
local content_lang = mw.getContentLanguage().code -- bcl
local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", content_lang) -- Bikol
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
--[[Unicode]]--
lang = "1. Sarô."
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=11>
Content: 'bcl'. Lang: "Bikol Central" Mw.ustring.len = 13 String.len = 13 Sharp = 13
Content: 'bcl'. Lang: "1. Sarô." Mw.ustring.len = 8 String.len = 9 Sharp = 9
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang tanan nga Lua sa sulod sang pahina limitado sa '''10 s'''egundos nga CPU time (pwede mo tan-awon sa source code sang ginrender nga pahina para makita kon daw ka tagal ang template o module sang nag-parse).
Kag may kaugnayan sa standard nga Lua, ang Lua sang Scribunto ligtas (kita sa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences_from_standard_Lua|Mga kalainan sa karaniwang Lua]]).
=== Mga limitasyon sa input sang Lua ===
Ang mga programa ginapadagan ra sang page nga "gin-aproseso" (sang ginbag-o ini o sang ginbag-o man ang page nga iya ginakomponar, ukon gin-preview), indi kada beses nga ginapanood mo ang output. Busa wala sing sayon nga Lua module nga magtugot sa imo nga magtype sang temperatura sa Fahrenheit sa sulod sang isang input box kag makatanggap sang katumbas nga temperatura sa Celsius sang pagpitok mo sang isang button, o nga magtugot sa imo nga i-click ang isa ka bahin sang gin-visualize nga Mandelbrot set sa page para mapalaparan ini kada beses nga gusto mo. Kinahanglan may ara sing tinuod nga Wiki page (ukon bisan pa ang page nga imo ginasubmit para sa preview) nga naglalaman sang input data.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
</syntaxhighlight></blockquote>
Gayunman, posible ring gumamit sang mga function sang library kagaya sang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.getCurrentTitle|mw.title.getCurrentTitle()]]</code> agod makuha ang pamagat sang kasalukuyang module.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(mw.title.getCurrentTitle())
print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Module:WikidataIB
WikidataIB
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang input nga Lua pwede makadawat sang bisan ano nga transcludeable text page sa Wikipedya. Ini ''wala'' naga-apil sa graphics files (maskin [[Scalable Vector Graphics|SVG]] files, bisan pa nga ini text gid, maliban kung i-cut and paste mo ini papunta sa isang Wiki text page), ang lista sang mga page nga ginatan-aw sa sulod sang kategorya, kag ang nilalaman sang dai-pwedeng i-transclude mga espesyál nga pahina.
=== LuaCall ===
Ang [[Module:LuaCall]] nagbibigay sang kakayahan nga tatawagan ang bisan ano nga isa (isang-isa lang) nga Lua function, sang amo nga indi mo kinahanglan magsurat sang module para sa isa lang nga gusto mo nga feature.
;Unicode <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#mw.ustring.gsub|mw.ustring.gsub]]</code>
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:LuaCall|main|subjectStr=May mga liborong iyan.|pattern=mga liborong|replace=libro na|mw.ustring.gsub(subjectStr,pattern,replace)|lua}}
</syntaxhighlight></blockquote>
Clik "<code>Pasirip</code>":
<blockquote>
{{#invoke:LuaCall|main|subjectStr=May mga liborong iyan.|pattern=mga liborong|replace=libro na|mw.ustring.gsub(subjectStr,pattern,replace)|lua}}
</blockquote>
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=13,16,26 copy>
--[[Sang dami sang libro, pili-a ang singular ukon plural]]--
local existentialMarker = "May "; local baseSingular = "libro" -- book
local linkerFocus = " na "; local postConnector = "ng " -- bago sang demonstrative
local singularExpr = baseSingular .. linkerFocus
local pluralMarker = "mga "; local basePlurar = "liboro" -- books
local pluralExpr = pluralMarker .. basePlurar .. postConnector
local demonstrative = "iyan."
-- May libro na iyan. (May isa lang nga libro.)
local bookSingular = existentialMarker .. singularExpr .. demonstrative
-- May mga liborong iyan.
local booksPlural = existentialMarker .. pluralExpr .. demonstrative
print("There are those books:") -- plural para sa 42 ka libro
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("plural", {'42', bookSingular, booksPlural}))
--[[Palitan ang plural marker sang singular]]--
local function buildFrame(templateTitle, parentArgs, moduleName, childArgs)
local root = mw.getCurrentFrame()
local parent = root:newChild{title=templateTitle, args=parentArgs or {}}
return parent:newChild{title=moduleName, args=childArgs or {}}
end
-- wala sang tighil-ot nga espasyo separator
local globalSub = "mw.ustring.gsub(subjectStr,pattern,replace)"
local prm = {subjectStr=booksPlural, pattern=pluralExpr, replace=singularExpr, globalSub, "lua"}
local moduleName = 'Module:LuaCall'
local frame = buildFrame(moduleName, prm, moduleName)
local singularSentence = require(moduleName).main(frame)
print("There is that book:\n" .. singularSentence) -- singular
print(singularSentence == bookSingular)
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=29>
There are those books:
May mga liborong iyan.
There is that book:
May libro na iyan.
true
</syntaxhighlight></blockquote>
=== Wikitext ===
Ang mga madalas nga na-ti-traus sa Wikipedya headers na may tago nga code pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> nga mahimo man kinahanglan hubaron para mabulabog sila nga ma-parse ma’ayo.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(string.reverse("UNIQ"))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2>
QINU
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang mga wikilink han [[Wikipedia:Pipe trick|type]] <code><nowiki>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> indi magagamit kung ibalik sugad nga output—kinahanglan isurat sugad nga klaro kag direkta pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>.
Iba pa nga pre-save transforms, pareho han pag-ilis han <code><nowiki>~~~~</nowiki></code> para maging mga signature, mabo-bolsok man nga indi maproseso. Ang template transclusions, parser function calls, kag variable substitutions (nga bisan ano nga may <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) indi mapoproseso, kag diri man mapoproseso ang mga tag pareho sin {{tag|ref|o}} o {{tag|nowiki|o}}.
== Pagmarka sang na-convert nga mga plantilya ==
{{lua|Module:Bananas}}
Pakibutang ang {{tl|lua}} nga template sa subpage han dokumentasyon sang tanan nga mga plantilya nga nagagamit sang Lua. Mahihimo ini nga mas klaro nga maipahayag ang paggamit sang Lua kag ang mga pag-convert sang plantilya.
== Tan-awa man ini ==
* [[Espesyal:PrefixIndex/Module:]] lista sang mga module sang Lua
* Listahan sang mga [https://bcl.wikipedia.org/wiki/Espesyal:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=0&size-mode=min&size=/#:~:text=Module: protektadong Lua module]
; Mga kapinunan sang Ingles nga espesyal sa Wikipedya
* [[:en:Help:Lua debugging]] – sini nga gabay-pamaagi nagatudlo kung paano mag-[[debugging]] sang mga Lua module
* [[Module:Sandbox]] naghatag sang pseudo-namespace para sa pag-eksperimentar sa Lua modules
* [[:en:Wikipedia talk:Lua]] – mga pamangkot para sa mga template o mga buluhaton nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua-based templates]] – mga grupo sang mga template nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua metamodules]]
; Dokumentasyon sang MediaWiki para sa Lua
* [[mw:Manual:Coding conventions/Lua|Manual:Coding conventions/Lua]] – mga pamantayan para mapabakod ang kabasa sang code paagi sa kaangay (consistency)
* [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Wikipedia technical help|collapsed}}
[[Category:Wikipedia modules]]
tn43qy3pgf9u9jqcoaqmxk5kqf6g6d4
307687
307686
2026-07-26T18:40:19Z
Nimmzo
32112
/* LuaCall */ The script [[Module:LuaCall]] has been written to accept any set of named parameters key=value. For each one, it stores the string value in the variable with the name key. This allows you to use these variables as parameters for any function available in Lua.
307687
wikitext
text/x-wiki
{{WikiProject Lua header}}
{{Information page}}
{{Namespaces}}
Ang [[Lua (programming language)|Lua]] amo ang programming language nga yara na subong, paagi sa [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga extension sang MediaWiki, sa Wikipedya.<br />
Pwede na isulod ang Lua nga code sa wiki templates pinaagi sa paggamit sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga kapasidad sang Scribunto.<br />
Ini nga extension nagasuporta sang Lua 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}}.
== "Kamusta, kalibutan!" in Lua ==
Ang source code sang Lua gin-a-imbak sa isa ka pahina nga may prefix nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>Module:</syntaxhighlight> (halimbawa, [[Module:Bananas]]). Tapos, ini nga mga indibidwal nga module ginagamit (ginapadul-ong ng code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>) sa mga pahina sang template (halimbawa, [[Module:Bananas/doc]] nagagamit sang code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|hello}}</syntaxhighlight> para ihatag ang teksto nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>).
Ang mga module ginapatakod sa normal nga mga pahina sang wiki gamit ang <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga parser function. Ang syntax sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> pareho sang template syntax, pero may yara sang indi pareho nga mga detalye. Ang pinakamahalaga nga kalainan amo nga kinahanglan mong isurat ang isa ka ''ngalan sang function''.
Ang function amo ang isa ka set sang mga instruksiyon nga nagatanggap sang mga input values, ginaproseso ini, kag nagabalik sang isa ka output value.<ref>Pwede man kita nga magbalik sang multiple nga output values, pero ang mga function nga nagabuhat sini indi kasagaran nga gusto nga ma-access gikan sa mga pahina sang wiki.</ref> Ini pareho gid sang ginahimo sang template: ginahatagan mo ini sang mga argumento, ginaproseso niya ini, kag makuha mo ang resulta. Pero pwede ka magtukod sang madamo nga functions sa isa ka Lua module, samtang isa ka template lang ang pwede nimo ma-define sa isa ka pahina.
Saka, indi nimo pwede padaku-on basta lang ang Lua module direkta—ang pwede lang amo ang padaku-on ang isa sa mga function sang module. Ang module amo lang ang container para sa mga function, kag indi ini mismo ang nagahimo sang bisan ano sa kaugalingon. Tungod sini may duha ka rason nga kinahanglan ta mag-input sang ngalan sang function:
# Indi ta pwede padaku-on ang module nga nag-inusara lang.
# Kung wala kita magtumukoy sang function name, indi mahibal-an sang Lua kon ano nga function ang gusto naton ipatakod.
Ang pinaka-simple nga paagi para padaku-on ang isa ka module gikan sa isa ka pahina sang wiki amo ini:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangModule|ngalanSangFunction}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Simple nga script, nagahatag sang isa ka function lang nga wala sing mga argumento.
Pwede ta padaku-on ang [[Module:Bananas]] sa paagi nga ini, nga may isa ka function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight>.
Indi mo kinahanglan mag-install ukon mag-save sang bisan ano.
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
# Idikit ang sunod nga tawag sa umpisa sang isa ka bag-o nga linya sa imo nga pahina sang User:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas|hello}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="3">
<li>Clik "<code>Pasirip</code>". Ang tawag sang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa [[Module:Bananas]] mapapalitan sang sunod-sunod nga ini:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
Hello, world!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Kon pamamangkot, i-click ang <code>Leave</code>.</li>
<li>Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
== Debug console: Magsugod pag-adal nin Lua ==
Ang Lua Scribunto <code>Debug Console</code> sangin ligtas, pakigsaboy-pakigbugto kag pangkatuto sang Lua sa Wikipedya.
# I-click ang <code>Baguhon an source</code> sa [[Module:WikidataIB]] nga pahina.
# Paligid sa pinakamaangub sang pahina paing sa bahin nga <code>Debug console</code>.
# I-paste ang komento kag ang pagtawag sa <span style="color:#86888c;">abo</span> nga input box (sa ibabaw sang buton nga <code>Clear</code>).
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
--[[Ang imo pirmi nga Lua nga Hello World-like program]]--
print("Malipayong pag-abot sa " .. _VERSION .. "!") -- Pagsagka sang bersyon sang Lua kag `..`
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Baluan {{key press|Enter}} isa ka beses para patuyuan ang duha ka Lua command''s''.</li>
<li>Ang resulta magpakita sa ubos sang linya sang Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> nga command:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Malipayong pag-abot sa Lua 5.1!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="6">
<li>Pindota ang {{key press|Up}} <code>Pataas nga arrow</code> para ikot ang una nga mga Lua command.</li>
<li>Sa mapusible, i-click ang <code>Clear</code> para limpyohan ''lamang'' ang <code>Debug Console</code>;<br />ang Lua editor sa ibabaw mananatiling '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
; HTML generator sa Debug console
Tawga ang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa <code>Module:</code>Bananas:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modKamusta = require('Module:Bananas') -- i-load ang module sa Debug console
print(modKamusta.hello()) -- magpakita sang "Hello World!"
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Hello World!
</syntaxhighlight></blockquote>
; Function nga pareho sang identidad
<code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy>
-- #if yesno kung kaya nga i-balikan ang input parameter
local yesno = require('Module:Yesno')
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('dai'), "Iyo", 'dai'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=5>
Yes
dai
</syntaxhighlight></blockquote>
# Isara ang protektado nga <code>Module:</code>WikidataIB nga mananatiling '''un''' kung nabag-o.
=== Paggamit sang mga argumento ===
Ang mga argumento ginapasa sa mga module sa pareho nga paagi sang ila pagpasahan sa mga template. Pero pakigatiman, nga ang teksto pagkahuman sang una nga "pipe" (|) nga karakter ang ginikanan palagi sang ngalan sang function; ang una nga positional argument amo ang teksto pagkatapos sang ''ikalawa'' nga pipe.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangMod|ngalanSangFnc|positionalNgaArg1|arg2|pinangarananNgaArg=halaga}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapakita kon paano ma-access kag magamit ang mga parameter.
Sa [[Module:BananasArgs]], ang <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> nga function nag-greet sang nagkalain-lain nga tawo depende sa una nga positional argument.
Ang BananasArgs may yara man sang function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>count_fruit</syntaxhighlight> nga nagagamit sang mga named arguments <code>bananas</code> kag <code>apples</code> para ihambal kon pila ka saging kag pila ka mansanas ang yara kita. Mahimo ini patakdon sini nga paagi:
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1,3 copy>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</blockquote>
; Pagpasa sang mga parameter gamit ang frame
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,6 copy>
local modArg = require('Module:BananasArgs') -- i-load ang module
local frame = mw.getCurrentFrame()
frame.args[1] = "Maria"; print("1. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Maria!"
frame.args[1] = "Jose"; print("2. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Jose!"
frame.args["apples"] = "3"; frame.args["bananas"] = "4" -- number bilang string
print("3. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 4 bananas and 3 apples
frame.args["bananas"] = "5"; frame.args["apples"] = "2"
print("4. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=10>
1. Hello, Maria!
2. Hello, Jose!
3. I have 4 bananas and 3 apples
4. I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
Kadaghanan sang mga module may yara sang pahina sang dokumentasyon nga nagakahulag sang ano nga mga argumento ang pwede magamit kag ano ang mga epekto nila.
== Mangaro sang script ==
Bumisita sa '''[[:en:Wikipedia talk:Lua]]''' para maghangyo sang bulig sa pag-aram sang Lua script para maghimo sang partikular nga buruhaton sa Wikipedya o sa iba pa nga Wikimedia Foundation nga proyekto.
== Kasaysayan ==
[[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Magic words]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], ginhisgutan sang mahabang panahon ang wiki scripting language (JavaScript kontra Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], ginhimo ni Tim ang [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga may pauna nga suporta para sa Lua.
Ginhisgutan ini sang mga katuigan. Naka-install ang Lua sa 2012 para sa testing sa [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], nga may bukas nga imbitasyon sa tanan nga mga editor nga mag-eksperimento sa pag-develop sang mga Lua modules. Naka-install ang Lua sa English Wikipedya sang Pebrero 2013, pagkatapos sang testing sa mediawiki.org kag Wikimedia test wikis.
== Tungkol sa Lua ==
Magkakita rin Maikling presentasyon ni Brad Jorsch para sa mas klaro nga halimbawa kung paano [[:file:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|i-konvert ang wikitext template]] ngadto sa Lua module.
Ang Lua kay a [[scripting language]] nga magagamit pag-aralan ang data, magkwenta sang mga expression, kag mag-format sang resulta gamit ang functions o [[object-oriented programming]]. Maskin ang ara sang iban nga Lua script puwede ipabilin nga simple, para sa sayon nga pagsabat, ang Lua nagtugot sang mas komplikado nga mga estruktura pareho sang tables, dynamic functions, kag [[associative array]]s diin ang index nga [[subscript]]s pwede maging mga pulong kag mga index number.
Ang Lua nagpapalab-ot man sang [[recursion]] sang re-nested functions, gani kinahanglan magpili sang pag-amping para indi mag-ampon sang sobra nga ka-komplikado nga indi masabtan sang sang iban nga mga gumagamit kag paano mag-maintain sang Lua module.
Ang sunod amo ang halimbawa sang Lua source code para sa sini nga function nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>:
<syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4>
--[[Module:Bananas]]--
local p = {} -- I-initialize (p)ackage table
-- Para sa unit tests, tan-awa [[Module:Bananas/testcases]]
function p.hello()
return "Hello, world!" -- nagabalik "Kamusta, kalibutan!"
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Ang iban nga sample sang Lua gin-highlight sang tag <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> nga ginbutang palibot sang Lua source code.
Para sa mga panuto kung paano gamiton ang Lua sulod sang MediaWiki (kag amo man sa Wikipedya), tan-awa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]].
== Subok sang unit ==
May nagagamit nga framework para sa unit testing sang mga Lua script sa Wikipedya sa [[Module:UnitTests]]. Nagapahalin ini sa imo nga subokan ang imo script gamit ang ginpili nga mga input, kag patunayan nga ang gina-expect nga output ang ginaproduce. Mapuslan gid ang unit tests sang partikular sa dali nga pagdiskubre sang mga regression, kay ang mga pagbabago sa script nagapati sang bag-o (o daan) nga mga problema.
Sang kasapukan, ang unit tests para sa module pareho sang [[Module:Bananas]] ginaplastar sa [[Module:Bananas/testcases]], kag ginapatuman sa [[Module talk:Bananas/testcases]] paagi sa:
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
<blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="2"><li>Clik "<code>Pasirip</code>"</li></ol>
<blockquote>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</blockquote>
<ol start="3"><li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' nabag-o.</li></ol>
Ang mga pamaagi sang test dapat magsugod sa <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>'''.
<syntaxhighlight lang="lua">
--[[Module:Bananas/testcases]]--
local p = require('Module:UnitTests') -- I-initialize (p)ackage table
-- Clik ang Pag-urulay para magpatuman sang mga test.
function p:test_hello() -- Unit tests para sa [[Module:Bananas]].
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
{{collapse top|title=Prinsipyo sang unit testing}}
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=10 copy>
local self = {
preprocess_equals = function(_, wikitext, expected)
local got = mw.getCurrentFrame():preprocess(wikitext)
print('"' .. expected .. '": Gina-expect')
print('"' .. got .. '": Tatsulod')
return got == expected
end
}
-- Separator `:` nga wala sing self
print(self:preprocess_equals( '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
-- Separator `.` nga may self
print(self.preprocess_equals(self, '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=13>
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo sang kampanya sang pagsulay sa Debug console
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modTest = require('Module:Bananas/testcases')
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
<b style="color: #008000;">Sang tanan 1 test nagsukses.</b>
<h2>test_hello</h2>
{| class="wikitable unit-tests-result"
|+ test_hello
! !! Subok !! Gina-expect !! Tatsulod
|-
| [[File:Yes check.svg|20px|alt=Yes|link=]]<span style="display:none">Y</span>
| {{#invoke:Bananas|hello}}
| Hello, world!
| Hello, world!
|-
|}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo [[Module:UnitTests]] sang wala pagtipig sang <code>Module:</code>Bananas/testcases
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local modTest = require('Module:UnitTests')
function modTest:test_hello()
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang gin-generate nga HTML pareho gid.
{{collapse bottom}}
Para sa listahan sang tanan nga modules nga nagagamit sang unit tests, tan-awa sa [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests]].
May-ada man alternative nga unit testing framework [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|ginagamit]] nga ginatawag [[:en:Module:ScribuntoUnit]], nga naggikan sa Hungarian Wikipedya. Sa pareho nga mga bahin (feature-wise) pareho man ini gid sa [[Module:UnitTests]], pero may-ada ini sang nagkalain-lain nga estilo sa pagsulat (coding style), kag nagahabol sang mga tinuod nga error nga ginakaptan paagi sa [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#pcall|protected calls]]. May-ada man ini sang pamaagi para sa pagpares sang mga float sa sulod sang ginhatag nga eksaktong anggulo (precision).
== Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya ==
Sa tibuok: Ang Lua kay pwede lang makadawat sang input bilang mga text string nga ginapatala sa <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> kag halin sang iban nga maakuha pinaagi sa <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> kag <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Ang output sang Lua indi ginaproseso sa una maliban kon ang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ginatawag gid sang klaro, sangto nga ang mga pagtawag sang template kag mga parser function sa output indi magatrabaho sang husto.
Mas mainam na gumamit ng mga function na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> imbes na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code>.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,8 copy>
--[[ASCII]]--
local content_lang = mw.getContentLanguage().code -- bcl
local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", content_lang) -- Bikol
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
--[[Unicode]]--
lang = "1. Sarô."
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=11>
Content: 'bcl'. Lang: "Bikol Central" Mw.ustring.len = 13 String.len = 13 Sharp = 13
Content: 'bcl'. Lang: "1. Sarô." Mw.ustring.len = 8 String.len = 9 Sharp = 9
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang tanan nga Lua sa sulod sang pahina limitado sa '''10 s'''egundos nga CPU time (pwede mo tan-awon sa source code sang ginrender nga pahina para makita kon daw ka tagal ang template o module sang nag-parse).
Kag may kaugnayan sa standard nga Lua, ang Lua sang Scribunto ligtas (kita sa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences_from_standard_Lua|Mga kalainan sa karaniwang Lua]]).
=== Mga limitasyon sa input sang Lua ===
Ang mga programa ginapadagan ra sang page nga "gin-aproseso" (sang ginbag-o ini o sang ginbag-o man ang page nga iya ginakomponar, ukon gin-preview), indi kada beses nga ginapanood mo ang output. Busa wala sing sayon nga Lua module nga magtugot sa imo nga magtype sang temperatura sa Fahrenheit sa sulod sang isang input box kag makatanggap sang katumbas nga temperatura sa Celsius sang pagpitok mo sang isang button, o nga magtugot sa imo nga i-click ang isa ka bahin sang gin-visualize nga Mandelbrot set sa page para mapalaparan ini kada beses nga gusto mo. Kinahanglan may ara sing tinuod nga Wiki page (ukon bisan pa ang page nga imo ginasubmit para sa preview) nga naglalaman sang input data.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
</syntaxhighlight></blockquote>
Gayunman, posible ring gumamit sang mga function sang library kagaya sang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.getCurrentTitle|mw.title.getCurrentTitle()]]</code> agod makuha ang pamagat sang kasalukuyang module.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(mw.title.getCurrentTitle())
print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Module:WikidataIB
WikidataIB
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang input nga Lua pwede makadawat sang bisan ano nga transcludeable text page sa Wikipedya. Ini ''wala'' naga-apil sa graphics files (maskin [[Scalable Vector Graphics|SVG]] files, bisan pa nga ini text gid, maliban kung i-cut and paste mo ini papunta sa isang Wiki text page), ang lista sang mga page nga ginatan-aw sa sulod sang kategorya, kag ang nilalaman sang dai-pwedeng i-transclude mga espesyál nga pahina.
=== LuaCall ===
Ang [[Module:LuaCall]] nagbibigay sang kakayahan nga tatawagan ang bisan ano nga isa (isang-isa lang) nga Lua function, sang amo nga indi mo kinahanglan magsurat sang module para sa isa lang nga gusto mo nga feature.
;Unicode <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#mw.ustring.gsub|mw.ustring.gsub]]</code>
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:LuaCall|main|subjectStr=May mga liborong iyan.|pattern=mga liborong|replace=libro na|mw.ustring.gsub(subjectStr,pattern,replace)|lua}}
</syntaxhighlight></blockquote>
Clik "<code>Pasirip</code>":
<blockquote>
{{#invoke:LuaCall|main|subjectStr=May mga liborong iyan.|pattern=mga liborong|replace=libro na|mw.ustring.gsub(subjectStr,pattern,replace)|lua}}
</blockquote>
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=13,16,26 copy>
--[[Sang dami sang libro, pili-a ang singular ukon plural]]--
local existentialMarker = "May "; local baseSingular = "libro" -- book
local linkerFocus = " na "; local postConnector = "ng " -- bago sang demonstrative
local singularExpr = baseSingular .. linkerFocus
local pluralMarker = "mga "; local basePlurar = "liboro" -- books
local pluralExpr = pluralMarker .. basePlurar .. postConnector
local demonstrative = "iyan."
-- May libro na iyan. (May isa lang nga libro.)
local bookSingular = existentialMarker .. singularExpr .. demonstrative
-- May mga liborong iyan.
local booksPlural = existentialMarker .. pluralExpr .. demonstrative
print("There are those books:") -- plural para sa 42 ka libro
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("plural", {'42', bookSingular, booksPlural}))
--[[Palitan ang plural marker sang singular]]--
local function buildFrame(templateTitle, parentArgs, moduleName, childArgs)
local root = mw.getCurrentFrame()
local parent = root:newChild{title=templateTitle, args=parentArgs or {}}
return parent:newChild{title=moduleName, args=childArgs or {}}
end
-- wala sang tighil-ot nga espasyo separator
local globalSub = "mw.ustring.gsub(subjectStr,pattern,replace)"
local prm = {subjectStr=booksPlural, pattern=pluralExpr, replace=singularExpr, globalSub, "lua"}
local moduleName = 'Module:LuaCall'
local frame = buildFrame(moduleName, prm, moduleName)
local singularSentence = require(moduleName).main(frame)
print("There is that book:\n" .. singularSentence) -- singular
print(singularSentence == bookSingular)
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=29>
There are those books:
May mga liborong iyan.
There is that book:
May libro na iyan.
true
</syntaxhighlight></blockquote>
# Sinasurat an iskrip [[Module:LuaCall]] para tumanggap sang bisan ano nga set sang mga pinangalanan nga parameter <code>key=value</code>.
# Sa kada isa, ginabantayan sini an mga tinaga <code>value</code> sa baryable nga may ara sang ngalan <code>key</code>.
# Ini nagapaluwas nga magamit mo ini nga mga baryable bilang mga parameter para sa bisan ano nga pagpangandar (function) nga ara sa Lua.
=== Wikitext ===
Ang mga madalas nga na-ti-traus sa Wikipedya headers na may tago nga code pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> nga mahimo man kinahanglan hubaron para mabulabog sila nga ma-parse ma’ayo.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(string.reverse("UNIQ"))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2>
QINU
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang mga wikilink han [[Wikipedia:Pipe trick|type]] <code><nowiki>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> indi magagamit kung ibalik sugad nga output—kinahanglan isurat sugad nga klaro kag direkta pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>.
Iba pa nga pre-save transforms, pareho han pag-ilis han <code><nowiki>~~~~</nowiki></code> para maging mga signature, mabo-bolsok man nga indi maproseso. Ang template transclusions, parser function calls, kag variable substitutions (nga bisan ano nga may <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) indi mapoproseso, kag diri man mapoproseso ang mga tag pareho sin {{tag|ref|o}} o {{tag|nowiki|o}}.
== Pagmarka sang na-convert nga mga plantilya ==
{{lua|Module:Bananas}}
Pakibutang ang {{tl|lua}} nga template sa subpage han dokumentasyon sang tanan nga mga plantilya nga nagagamit sang Lua. Mahihimo ini nga mas klaro nga maipahayag ang paggamit sang Lua kag ang mga pag-convert sang plantilya.
== Tan-awa man ini ==
* [[Espesyal:PrefixIndex/Module:]] lista sang mga module sang Lua
* Listahan sang mga [https://bcl.wikipedia.org/wiki/Espesyal:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=0&size-mode=min&size=/#:~:text=Module: protektadong Lua module]
; Mga kapinunan sang Ingles nga espesyal sa Wikipedya
* [[:en:Help:Lua debugging]] – sini nga gabay-pamaagi nagatudlo kung paano mag-[[debugging]] sang mga Lua module
* [[Module:Sandbox]] naghatag sang pseudo-namespace para sa pag-eksperimentar sa Lua modules
* [[:en:Wikipedia talk:Lua]] – mga pamangkot para sa mga template o mga buluhaton nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua-based templates]] – mga grupo sang mga template nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua metamodules]]
; Dokumentasyon sang MediaWiki para sa Lua
* [[mw:Manual:Coding conventions/Lua|Manual:Coding conventions/Lua]] – mga pamantayan para mapabakod ang kabasa sang code paagi sa kaangay (consistency)
* [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Wikipedia technical help|collapsed}}
[[Category:Wikipedia modules]]
dm4bed18kztvj485zn7tqhiomwk4wno
307688
307687
2026-07-26T18:50:08Z
Nimmzo
32112
/* LuaCall */ mw.ustring.gsub returns two values: the modified string and the number of substitutions. However, LuaCall returns only the first one. [[Module:LuaCall]] acts as an interpreter for Lua functions, letting you test a small snippet on your user page.
307688
wikitext
text/x-wiki
{{WikiProject Lua header}}
{{Information page}}
{{Namespaces}}
Ang [[Lua (programming language)|Lua]] amo ang programming language nga yara na subong, paagi sa [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga extension sang MediaWiki, sa Wikipedya.<br />
Pwede na isulod ang Lua nga code sa wiki templates pinaagi sa paggamit sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga kapasidad sang Scribunto.<br />
Ini nga extension nagasuporta sang Lua 5.1 {{as of|lc=y|2015|07}}.
== "Kamusta, kalibutan!" in Lua ==
Ang source code sang Lua gin-a-imbak sa isa ka pahina nga may prefix nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>Module:</syntaxhighlight> (halimbawa, [[Module:Bananas]]). Tapos, ini nga mga indibidwal nga module ginagamit (ginapadul-ong ng code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight>) sa mga pahina sang template (halimbawa, [[Module:Bananas/doc]] nagagamit sang code nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>{{#invoke:Bananas|hello}}</syntaxhighlight> para ihatag ang teksto nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>).
Ang mga module ginapatakod sa normal nga mga pahina sang wiki gamit ang <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>#invoke</syntaxhighlight> nga parser function. Ang syntax sang <syntaxhighlight lang="lua" inline>#invoke</syntaxhighlight> pareho sang template syntax, pero may yara sang indi pareho nga mga detalye. Ang pinakamahalaga nga kalainan amo nga kinahanglan mong isurat ang isa ka ''ngalan sang function''.
Ang function amo ang isa ka set sang mga instruksiyon nga nagatanggap sang mga input values, ginaproseso ini, kag nagabalik sang isa ka output value.<ref>Pwede man kita nga magbalik sang multiple nga output values, pero ang mga function nga nagabuhat sini indi kasagaran nga gusto nga ma-access gikan sa mga pahina sang wiki.</ref> Ini pareho gid sang ginahimo sang template: ginahatagan mo ini sang mga argumento, ginaproseso niya ini, kag makuha mo ang resulta. Pero pwede ka magtukod sang madamo nga functions sa isa ka Lua module, samtang isa ka template lang ang pwede nimo ma-define sa isa ka pahina.
Saka, indi nimo pwede padaku-on basta lang ang Lua module direkta—ang pwede lang amo ang padaku-on ang isa sa mga function sang module. Ang module amo lang ang container para sa mga function, kag indi ini mismo ang nagahimo sang bisan ano sa kaugalingon. Tungod sini may duha ka rason nga kinahanglan ta mag-input sang ngalan sang function:
# Indi ta pwede padaku-on ang module nga nag-inusara lang.
# Kung wala kita magtumukoy sang function name, indi mahibal-an sang Lua kon ano nga function ang gusto naton ipatakod.
Ang pinaka-simple nga paagi para padaku-on ang isa ka module gikan sa isa ka pahina sang wiki amo ini:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangModule|ngalanSangFunction}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Simple nga script, nagahatag sang isa ka function lang nga wala sing mga argumento.
Pwede ta padaku-on ang [[Module:Bananas]] sa paagi nga ini, nga may isa ka function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight>.
Indi mo kinahanglan mag-install ukon mag-save sang bisan ano.
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
# Idikit ang sunod nga tawag sa umpisa sang isa ka bag-o nga linya sa imo nga pahina sang User:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas|hello}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="3">
<li>Clik "<code>Pasirip</code>". Ang tawag sang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa [[Module:Bananas]] mapapalitan sang sunod-sunod nga ini:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
Hello, world!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Kon pamamangkot, i-click ang <code>Leave</code>.</li>
<li>Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
== Debug console: Magsugod pag-adal nin Lua ==
Ang Lua Scribunto <code>Debug Console</code> sangin ligtas, pakigsaboy-pakigbugto kag pangkatuto sang Lua sa Wikipedya.
# I-click ang <code>Baguhon an source</code> sa [[Module:WikidataIB]] nga pahina.
# Paligid sa pinakamaangub sang pahina paing sa bahin nga <code>Debug console</code>.
# I-paste ang komento kag ang pagtawag sa <span style="color:#86888c;">abo</span> nga input box (sa ibabaw sang buton nga <code>Clear</code>).
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
--[[Ang imo pirmi nga Lua nga Hello World-like program]]--
print("Malipayong pag-abot sa " .. _VERSION .. "!") -- Pagsagka sang bersyon sang Lua kag `..`
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="4">
<li>Baluan {{key press|Enter}} isa ka beses para patuyuan ang duha ka Lua command''s''.</li>
<li>Ang resulta magpakita sa ubos sang linya sang Lua <syntaxhighlight lang="lua" inline>print</syntaxhighlight> nga command:</li>
</ol>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Malipayong pag-abot sa Lua 5.1!
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="6">
<li>Pindota ang {{key press|Up}} <code>Pataas nga arrow</code> para ikot ang una nga mga Lua command.</li>
<li>Sa mapusible, i-click ang <code>Clear</code> para limpyohan ''lamang'' ang <code>Debug Console</code>;<br />ang Lua editor sa ibabaw mananatiling '''un''' kung nabag-o.</li>
</ol>
; HTML generator sa Debug console
Tawga ang function <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> sa <code>Module:</code>Bananas:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modKamusta = require('Module:Bananas') -- i-load ang module sa Debug console
print(modKamusta.hello()) -- magpakita sang "Hello World!"
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Hello World!
</syntaxhighlight></blockquote>
; Function nga pareho sang identidad
<code>callParserFunction</code> [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##if|#if]]
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3 copy>
-- #if yesno kung kaya nga i-balikan ang input parameter
local yesno = require('Module:Yesno')
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno("Yes"), "Yes", 'no'))
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#if", yesno('dai'), "Iyo", 'dai'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=5>
Yes
dai
</syntaxhighlight></blockquote>
# Isara ang protektado nga <code>Module:</code>WikidataIB nga mananatiling '''un''' kung nabag-o.
=== Paggamit sang mga argumento ===
Ang mga argumento ginapasa sa mga module sa pareho nga paagi sang ila pagpasahan sa mga template. Pero pakigatiman, nga ang teksto pagkahuman sang una nga "pipe" (|) nga karakter ang ginikanan palagi sang ngalan sang function; ang una nga positional argument amo ang teksto pagkatapos sang ''ikalawa'' nga pipe.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line>
{{#invoke:NgaranSangMod|ngalanSangFnc|positionalNgaArg1|arg2|pinangarananNgaArg=halaga}}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapakita kon paano ma-access kag magamit ang mga parameter.
Sa [[Module:BananasArgs]], ang <syntaxhighlight lang="lua" inline>hello</syntaxhighlight> nga function nag-greet sang nagkalain-lain nga tawo depende sa una nga positional argument.
Ang BananasArgs may yara man sang function nga gin-ngaran <syntaxhighlight lang="lua" inline>count_fruit</syntaxhighlight> nga nagagamit sang mga named arguments <code>bananas</code> kag <code>apples</code> para ihambal kon pila ka saging kag pila ka mansanas ang yara kita. Mahimo ini patakdon sini nga paagi:
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1,3 copy>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote>
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Maria}}
# {{#invoke:BananasArgs|hello|Jose}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|apples=3|bananas=4}}
# {{#invoke:BananasArgs|count_fruit|bananas=5|apples=2}}
</blockquote>
; Pagpasa sang mga parameter gamit ang frame
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,6 copy>
local modArg = require('Module:BananasArgs') -- i-load ang module
local frame = mw.getCurrentFrame()
frame.args[1] = "Maria"; print("1. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Maria!"
frame.args[1] = "Jose"; print("2. " .. modArg.hello(frame)) -- "Hello, Jose!"
frame.args["apples"] = "3"; frame.args["bananas"] = "4" -- number bilang string
print("3. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 4 bananas and 3 apples
frame.args["bananas"] = "5"; frame.args["apples"] = "2"
print("4. " .. modArg.count_fruit(frame)) -- I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="text" line start=10>
1. Hello, Maria!
2. Hello, Jose!
3. I have 4 bananas and 3 apples
4. I have 5 bananas and 2 apples
</syntaxhighlight></blockquote>
Kadaghanan sang mga module may yara sang pahina sang dokumentasyon nga nagakahulag sang ano nga mga argumento ang pwede magamit kag ano ang mga epekto nila.
== Mangaro sang script ==
Bumisita sa '''[[:en:Wikipedia talk:Lua]]''' para maghangyo sang bulig sa pag-aram sang Lua script para maghimo sang partikular nga buruhaton sa Wikipedya o sa iba pa nga Wikimedia Foundation nga proyekto.
== Kasaysayan ==
[[mw:Manual:MediaWiki architecture#Magic words and templates|Magic words]]. {{tl|qif}}, [[mw:Help:Extension:ParserFunctions|ParserFunctions]], [[mw:Extension:Lua|Lua extension]], ginhisgutan sang mahabang panahon ang wiki scripting language (JavaScript kontra Lua), [[mw:Extension:WikiScripts]], ginhimo ni Tim ang [[mw:Extension:Scribunto|Scribunto]] nga may pauna nga suporta para sa Lua.
Ginhisgutan ini sang mga katuigan. Naka-install ang Lua sa 2012 para sa testing sa [[test2wiki:|test2.wikipedia.org]], nga may bukas nga imbitasyon sa tanan nga mga editor nga mag-eksperimento sa pag-develop sang mga Lua modules. Naka-install ang Lua sa English Wikipedya sang Pebrero 2013, pagkatapos sang testing sa mediawiki.org kag Wikimedia test wikis.
== Tungkol sa Lua ==
Magkakita rin Maikling presentasyon ni Brad Jorsch para sa mas klaro nga halimbawa kung paano [[:file:WMF Tech Talk 2013-02-28 slides - Scribunto presentation.pdf|i-konvert ang wikitext template]] ngadto sa Lua module.
Ang Lua kay a [[scripting language]] nga magagamit pag-aralan ang data, magkwenta sang mga expression, kag mag-format sang resulta gamit ang functions o [[object-oriented programming]]. Maskin ang ara sang iban nga Lua script puwede ipabilin nga simple, para sa sayon nga pagsabat, ang Lua nagtugot sang mas komplikado nga mga estruktura pareho sang tables, dynamic functions, kag [[associative array]]s diin ang index nga [[subscript]]s pwede maging mga pulong kag mga index number.
Ang Lua nagpapalab-ot man sang [[recursion]] sang re-nested functions, gani kinahanglan magpili sang pag-amping para indi mag-ampon sang sobra nga ka-komplikado nga indi masabtan sang sang iban nga mga gumagamit kag paano mag-maintain sang Lua module.
Ang sunod amo ang halimbawa sang Lua source code para sa sini nga function nga <syntaxhighlight lang="lua" inline>"Kamusta, kalibutan!"</syntaxhighlight>:
<syntaxhighlight lang="lua" line highlight=4>
--[[Module:Bananas]]--
local p = {} -- I-initialize (p)ackage table
-- Para sa unit tests, tan-awa [[Module:Bananas/testcases]]
function p.hello()
return "Hello, world!" -- nagabalik "Kamusta, kalibutan!"
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
Ang iban nga sample sang Lua gin-highlight sang tag <code><nowiki><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy> ... </syntaxhighlight></nowiki></code> nga ginbutang palibot sang Lua source code.
Para sa mga panuto kung paano gamiton ang Lua sulod sang MediaWiki (kag amo man sa Wikipedya), tan-awa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]].
== Subok sang unit ==
May nagagamit nga framework para sa unit testing sang mga Lua script sa Wikipedya sa [[Module:UnitTests]]. Nagapahalin ini sa imo nga subokan ang imo script gamit ang ginpili nga mga input, kag patunayan nga ang gina-expect nga output ang ginaproduce. Mapuslan gid ang unit tests sang partikular sa dali nga pagdiskubre sang mga regression, kay ang mga pagbabago sa script nagapati sang bag-o (o daan) nga mga problema.
Sang kasapukan, ang unit tests para sa module pareho sang [[Module:Bananas]] ginaplastar sa [[Module:Bananas/testcases]], kag ginapatuman sa [[Module talk:Bananas/testcases]] paagi sa:
# Sa imo nga pahina nin Paragamit.
<blockquote><syntaxhighlight lang="wikitext" line highlight=1 copy>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</syntaxhighlight></blockquote>
<ol start="2"><li>Clik "<code>Pasirip</code>"</li></ol>
<blockquote>
{{#invoke:Bananas/testcases|run_tests}}
</blockquote>
<ol start="3"><li>Clik "<code style="color:#bf3c2c;>Ikansela</code>". Ang imo nga Paragamit indi magasubli '''un''' nabag-o.</li></ol>
Ang mga pamaagi sang test dapat magsugod sa <syntaxhighlight lang="lua" inline>p:</syntaxhighlight>'''<code>test_</code>'''.
<syntaxhighlight lang="lua">
--[[Module:Bananas/testcases]]--
local p = require('Module:UnitTests') -- I-initialize (p)ackage table
-- Clik ang Pag-urulay para magpatuman sang mga test.
function p:test_hello() -- Unit tests para sa [[Module:Bananas]].
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
return p -- nagabalik (p)ackage table
</syntaxhighlight>
{{collapse top|title=Prinsipyo sang unit testing}}
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=10 copy>
local self = {
preprocess_equals = function(_, wikitext, expected)
local got = mw.getCurrentFrame():preprocess(wikitext)
print('"' .. expected .. '": Gina-expect')
print('"' .. got .. '": Tatsulod')
return got == expected
end
}
-- Separator `:` nga wala sing self
print(self:preprocess_equals( '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
-- Separator `.` nga may self
print(self.preprocess_equals(self, '{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=13>
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
"Hello, world!": Gina-expect
"Hello, world!": Tatsulod
true
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo sang kampanya sang pagsulay sa Debug console
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=2 copy>
local modTest = require('Module:Bananas/testcases')
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
<b style="color: #008000;">Sang tanan 1 test nagsukses.</b>
<h2>test_hello</h2>
{| class="wikitable unit-tests-result"
|+ test_hello
! !! Subok !! Gina-expect !! Tatsulod
|-
| [[File:Yes check.svg|20px|alt=Yes|link=]]<span style="display:none">Y</span>
| {{#invoke:Bananas|hello}}
| Hello, world!
| Hello, world!
|-
|}
</syntaxhighlight></blockquote>
; Nagpapatakbo [[Module:UnitTests]] sang wala pagtipig sang <code>Module:</code>Bananas/testcases
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local modTest = require('Module:UnitTests')
function modTest:test_hello()
self:preprocess_equals('{{#invoke:Bananas|hello}}', 'Hello, world!')
end
print(modTest.run_tests(mw.getCurrentFrame()))
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang gin-generate nga HTML pareho gid.
{{collapse bottom}}
Para sa listahan sang tanan nga modules nga nagagamit sang unit tests, tan-awa sa [[Special:Whatlinkshere/Module:UnitTests]].
May-ada man alternative nga unit testing framework [[Special:Whatlinkshere/Module:ScribuntoUnit|ginagamit]] nga ginatawag [[:en:Module:ScribuntoUnit]], nga naggikan sa Hungarian Wikipedya. Sa pareho nga mga bahin (feature-wise) pareho man ini gid sa [[Module:UnitTests]], pero may-ada ini sang nagkalain-lain nga estilo sa pagsulat (coding style), kag nagahabol sang mga tinuod nga error nga ginakaptan paagi sa [[:mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#pcall|protected calls]]. May-ada man ini sang pamaagi para sa pagpares sang mga float sa sulod sang ginhatag nga eksaktong anggulo (precision).
== Mga espesyal nga bahin sang Wikipedya ==
Sa tibuok: Ang Lua kay pwede lang makadawat sang input bilang mga text string nga ginapatala sa <code><nowiki>{{#invoke:}}</nowiki></code> kag halin sang iban nga maakuha pinaagi sa <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.new|mw.title.new(...)]]:getContent()</code> kag <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:expandTemplate|frame:expandTemplate()]]</code>. Ang output sang Lua indi ginaproseso sa una maliban kon ang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#frame:preprocess|frame:preprocess()]]</code> ginatawag gid sang klaro, sangto nga ang mga pagtawag sang template kag mga parser function sa output indi magatrabaho sang husto.
Mas mainam na gumamit ng mga function na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.ustring.len|mw.ustring.len]]</code> imbes na <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#string.len|string.len]]</code>.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=3,8 copy>
--[[ASCII]]--
local content_lang = mw.getContentLanguage().code -- bcl
local lang = mw.getCurrentFrame():callParserFunction("#language", content_lang) -- Bikol
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
--[[Unicode]]--
lang = "1. Sarô."
local lenUnicode, lenByte, lenSharp = mw.ustring.len(lang), string.len(lang), #lang
print(("Content: '%s'. Lang: \"%s\" Mw.ustring.len = %d String.len = %d Sharp = %d"):format(content_lang, lang, lenUnicode, lenByte, lenSharp))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=11>
Content: 'bcl'. Lang: "Bikol Central" Mw.ustring.len = 13 String.len = 13 Sharp = 13
Content: 'bcl'. Lang: "1. Sarô." Mw.ustring.len = 8 String.len = 9 Sharp = 9
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang tanan nga Lua sa sulod sang pahina limitado sa '''10 s'''egundos nga CPU time (pwede mo tan-awon sa source code sang ginrender nga pahina para makita kon daw ka tagal ang template o module sang nag-parse).
Kag may kaugnayan sa standard nga Lua, ang Lua sang Scribunto ligtas (kita sa [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#Differences_from_standard_Lua|Mga kalainan sa karaniwang Lua]]).
=== Mga limitasyon sa input sang Lua ===
Ang mga programa ginapadagan ra sang page nga "gin-aproseso" (sang ginbag-o ini o sang ginbag-o man ang page nga iya ginakomponar, ukon gin-preview), indi kada beses nga ginapanood mo ang output. Busa wala sing sayon nga Lua module nga magtugot sa imo nga magtype sang temperatura sa Fahrenheit sa sulod sang isang input box kag makatanggap sang katumbas nga temperatura sa Celsius sang pagpitok mo sang isang button, o nga magtugot sa imo nga i-click ang isa ka bahin sang gin-visualize nga Mandelbrot set sa page para mapalaparan ini kada beses nga gusto mo. Kinahanglan may ara sing tinuod nga Wiki page (ukon bisan pa ang page nga imo ginasubmit para sa preview) nga naglalaman sang input data.
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
local function toCelsius(tempFahrenheit) return (tempFahrenheit - 32) * 5 / 9 end
print(("toCelsius(32°F) = %s°C. toCelsius(68°F) = %d°C"):format(toCelsius(32), toCelsius(68)))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
toCelsius(32°F) = 0°C. toCelsius(68°F) = 20°C
</syntaxhighlight></blockquote>
Gayunman, posible ring gumamit sang mga function sang library kagaya sang <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.getCurrentTitle|mw.title.getCurrentTitle()]]</code> agod makuha ang pamagat sang kasalukuyang module.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(mw.title.getCurrentTitle())
print(mw.getCurrentFrame():preprocess('{{PAGENAME}}'))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=3>
Module:WikidataIB
WikidataIB
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang input nga Lua pwede makadawat sang bisan ano nga transcludeable text page sa Wikipedya. Ini ''wala'' naga-apil sa graphics files (maskin [[Scalable Vector Graphics|SVG]] files, bisan pa nga ini text gid, maliban kung i-cut and paste mo ini papunta sa isang Wiki text page), ang lista sang mga page nga ginatan-aw sa sulod sang kategorya, kag ang nilalaman sang dai-pwedeng i-transclude mga espesyál nga pahina.
=== LuaCall ===
Ang [[Module:LuaCall]] nagbibigay sang kakayahan nga tatawagan ang bisan ano nga isa (isang-isa lang) nga Lua function, sang amo nga indi mo kinahanglan magsurat sang module para sa isa lang nga gusto mo nga feature.
;Unicode <code>[[mw:Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#mw.ustring.gsub|mw.ustring.gsub]]</code>
Sa imo nga pahina nin Paragamit:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
{{#invoke:LuaCall|main|subjectStr=May mga liborong iyan.|pattern=mga liborong|replace=libro na|mw.ustring.gsub(subjectStr,pattern,replace)|lua}}
</syntaxhighlight></blockquote>
Clik "<code>Pasirip</code>":
<blockquote>
{{#invoke:LuaCall|main|subjectStr=May mga liborong iyan.|pattern=mga liborong|replace=libro na|mw.ustring.gsub(subjectStr,pattern,replace)|lua}}
</blockquote>
Sa <code>Debug Console</code> sang [[Module:WikidataIB]]:
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=13,16,26 copy>
--[[Sang dami sang libro, pili-a ang singular ukon plural]]--
local existentialMarker = "May "; local baseSingular = "libro" -- book
local linkerFocus = " na "; local postConnector = "ng " -- bago sang demonstrative
local singularExpr = baseSingular .. linkerFocus
local pluralMarker = "mga "; local basePlurar = "liboro" -- books
local pluralExpr = pluralMarker .. basePlurar .. postConnector
local demonstrative = "iyan."
-- May libro na iyan. (May isa lang nga libro.)
local bookSingular = existentialMarker .. singularExpr .. demonstrative
-- May mga liborong iyan.
local booksPlural = existentialMarker .. pluralExpr .. demonstrative
print("There are those books:") -- plural para sa 42 ka libro
print(mw.getCurrentFrame():callParserFunction("plural", {'42', bookSingular, booksPlural}))
--[[Palitan ang plural marker sang singular]]--
local function buildFrame(templateTitle, parentArgs, moduleName, childArgs)
local root = mw.getCurrentFrame()
local parent = root:newChild{title=templateTitle, args=parentArgs or {}}
return parent:newChild{title=moduleName, args=childArgs or {}}
end
-- wala sang tighil-ot nga espasyo separator
local globalSub = "mw.ustring.gsub(subjectStr,pattern,replace)"
local prm = {subjectStr=booksPlural, pattern=pluralExpr, replace=singularExpr, globalSub, "lua"}
local moduleName = 'Module:LuaCall'
local frame = buildFrame(moduleName, prm, moduleName)
local singularSentence = require(moduleName).main(frame)
print("There is that book:\n" .. singularSentence) -- singular
print(singularSentence == bookSingular)
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=29>
There are those books:
May mga liborong iyan.
There is that book:
May libro na iyan.
true
</syntaxhighlight></blockquote>
# Sinasurat an iskrip [[Module:LuaCall]] para tumanggap sang bisan ano nga set sang mga pinangalanan nga parameter <code>key=value</code>.
# Sa kada isa, ginabantayan sini an mga tinaga <code>value</code> sa baryable nga may ara sang ngalan <code>key</code>.
# Ini nagapaluwas nga magamit mo ini nga mga baryable bilang mga parameter para sa bisan ano nga pagpangandar (function) nga ara sa Lua.
# Pagkatapos, ang iskrip nagabalik lang sang ''una'' nga value nga ginbalik sang function.
# Puwede sang Lua functions nga magbalik sang iban-iba nga [https://www.lua.org/pil/5.1.html multiple values], pero sa sini nga kaso, sa module, ang una lang ang ginabalik.
=== Wikitext ===
Ang mga madalas nga na-ti-traus sa Wikipedya headers na may tago nga code pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>"UNIQ5ae8f2aa414ff233-h-3--QINU"</syntaxhighlight> nga mahimo man kinahanglan hubaron para mabulabog sila nga ma-parse ma’ayo.
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line highlight=1 copy>
print(string.reverse("UNIQ"))
</syntaxhighlight></blockquote>
<blockquote><syntaxhighlight lang="lua" line start=2>
QINU
</syntaxhighlight></blockquote>
Ang mga wikilink han [[Wikipedia:Pipe trick|type]] <code><nowiki>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<code><nowiki>|</nowiki></code>'''<code><nowiki>]]</nowiki></code> indi magagamit kung ibalik sugad nga output—kinahanglan isurat sugad nga klaro kag direkta pareho sin <syntaxhighlight lang="lua" inline>[[Tabang:Pagliwat nin Artikulo|</syntaxhighlight>'''<code><nowiki>Pagliwat nin Artikulo</nowiki></code>'''<syntaxhighlight lang="lua" inline>]]</syntaxhighlight>.
Iba pa nga pre-save transforms, pareho han pag-ilis han <code><nowiki>~~~~</nowiki></code> para maging mga signature, mabo-bolsok man nga indi maproseso. Ang template transclusions, parser function calls, kag variable substitutions (nga bisan ano nga may <code><nowiki>{{...}}</nowiki></code>) indi mapoproseso, kag diri man mapoproseso ang mga tag pareho sin {{tag|ref|o}} o {{tag|nowiki|o}}.
== Pagmarka sang na-convert nga mga plantilya ==
{{lua|Module:Bananas}}
Pakibutang ang {{tl|lua}} nga template sa subpage han dokumentasyon sang tanan nga mga plantilya nga nagagamit sang Lua. Mahihimo ini nga mas klaro nga maipahayag ang paggamit sang Lua kag ang mga pag-convert sang plantilya.
== Tan-awa man ini ==
* [[Espesyal:PrefixIndex/Module:]] lista sang mga module sang Lua
* Listahan sang mga [https://bcl.wikipedia.org/wiki/Espesyal:ProtectedPages?namespace=828&type=edit&level=0&size-mode=min&size=/#:~:text=Module: protektadong Lua module]
; Mga kapinunan sang Ingles nga espesyal sa Wikipedya
* [[:en:Help:Lua debugging]] – sini nga gabay-pamaagi nagatudlo kung paano mag-[[debugging]] sang mga Lua module
* [[Module:Sandbox]] naghatag sang pseudo-namespace para sa pag-eksperimentar sa Lua modules
* [[:en:Wikipedia talk:Lua]] – mga pamangkot para sa mga template o mga buluhaton nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua-based templates]] – mga grupo sang mga template nga nakabase sa Lua
* [[:Kategorya:Lua metamodules]]
; Dokumentasyon sang MediaWiki para sa Lua
* [[mw:Manual:Coding conventions/Lua|Manual:Coding conventions/Lua]] – mga pamantayan para mapabakod ang kabasa sang code paagi sa kaangay (consistency)
* [[mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual]]
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{Wikipedia technical help|collapsed}}
[[Category:Wikipedia modules]]
4hzmsuygsf1zux9v9wyjrlcn0p9uzlx
Hayley Atwell
0
20641
307694
188746
2026-07-27T11:49:43Z
LeahLhey
13103
307694
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox tawo|name=Hayley Atwell|image=Hayley Atwell by Gage Skidmore.jpg|caption=Atwell sa taon na 2015 [[San Diego Comic-Con]]|birth_name=Hayley Elizabeth Atwell|birth_date={{*Petsa nin kapangakian asin edad|1982|4|5|df=y}}|birth_place=[[London]], Englatera|citizenship=[[British people|British]] asin [[United States of America|American]]|alma_mater=[[Guildhall School of Music and Drama]]|occupation=Actress|years_active=2005–present}}Si '''Hayley Elizabeth Atwell''' (ipinangaki kan ika-5 kan Abril, 1982) siya sarong Ingles asin Amerikanang aktres.<ref>{{Cite news|url=http://www.belfasttelegraph.co.uk/entertainment/news/hayley-atwell-to-star-in-us-series-29883035.html|title=Hayley Atwell to star in US series|work=[[The Belfast Telegraph]]|date=2 January 2014}}</ref> Siya midbid sa saiyang pagganap sa karakter ni Peggy Carter sa iba-ibang mga pelikula asin seryeng pantelebisyon sa Marvel Cinematic Universe, kaibahan na an saiyang lead role sa action-adventure na seryeng ''Agent Carter'' (2015–2016). Siya man midbid sa produksyong panteyatro arog kan ''A View from the Bridge'' (2009), asin onscreen, para sa period pieces, arog kan ''The Duchess'' (2008), ang miniseryeng ''The Pillars of the Earth'' (2010) asin an saiyang pagganap bilang Evelyn Robin sa pelikulang Disney na ''Winnie the Pooh'' na may pamagat na ''Christopher Robin'' (2018).
== Mga Toltolan ==
{{reflist}}
{{Tamboan}}
lh2l2qktfi22l2hi1ncvndgklirycvm
Ma Huateng
0
23993
307692
297175
2026-07-27T07:25:50Z
InternetArchiveBot
17127
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
307692
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Ma Huateng
| native_name = {{nobold|{{lang|zh-hans|马化腾}}}}
| image = Pony Ma 2011.jpg
| birth_date = {{birth date and age|1971|10|29}}
| birth_place = [[Chaoyang, Shantou, Guangdong]], China
| alma_mater = [[Shenzhen University]]
| occupation = Kagtogdas, Chairman asin CEO kan [[Tencent]]
| website =
| footnotes =
| networth = {{increase}} US$59.9 billion (Septyembre 2020)<ref name=Forbes>{{cite web|title=Ma Huateng|url=https://www.https/|access-date=2021-01-04|archive-date=2013-08-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/|dead-url=yes}}</ref>
| module = {{Infobox Chinese
|order = st
|child = yes
|s = 马化腾
|t = 馬化騰
|p= Mǎ Huàténg}}
}}
Si '''Ma Huateng''' ({{zh|s=马化腾|p=Mǎ Huàténg}}, namundag Oktober 29, 1971), bisto man sa arapodan na '''Pony Ma''',<ref>{{cite news|url=https://www.ft.com/content/608d171e-f08a-11e7-b220-857e26d1aca4|title= Pony Ma, the global strategist with deep pockets |date=6 January 2018|access-date=22 April 2018|work=Financial Times}}</ref> sarong Tsinong bilyonaryo asin business magnate. Siya an kagtogdas, chairman asin chief executive officer kan [[Tencent]], an pinakamahalagang kompanya sa Asya, saro sa pinakadakulang pang-internet asin pan-teknolohiyang kompanya, asin saro man sa pinakadakulang investment, gaming asin entertaiment sa kinaban.<ref>{{cite news|title=Tencent posts 69 percent jump in quarterly net profit; becomes the most valuable company in Asia|url=http://www.firstpost.com/tech/news-analysis/tencent-posts-69-percent-jump-in-quarterly-net-profit-becomes-the-most-valuable-company-in-asia-4211333.html|work=Tech2}}</ref><ref name="book">[https://books.google.com/books?id=IWftSWQ30Q8C&pg=PT118 Investing in China: The Emerging Venture Capital Industry] Jonsson Yinya Li, ''Google Book Search''</ref><ref name="Tencent En">[http://www.tencent.com/en-us/index.shtml Tencent] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120516200223/http://www.tencent.com/en-us/index.shtml |date=2012-05-16 }} Tencent official site</ref> An kompanya iyo an nagpapagantad kan inaapod na mobile instant messaging service sa Tsina, an [[WeChat]], asin mga subsidaryo kaini yaon sa pagtao nin media, entertainment, [[payment system]]s, [[smartphones]], mga serbisyo dapit sa internet, [[value-added service]] asin [[online advertising]] na serbisyo, sa Tsina asin sa bilog na kinaban.
Kan 2007, 2014,<ref>{{cite news | url=http://time.com/time100-2014/?pcd=hp-magmod | work=Time | title=The 100 Most Influential People in the World | date=April 24, 2014 | accessdate=January 4, 2021 | archivedate=April 25, 2014 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20140425185132/http://time.com/time100-2014/?pcd=hp-magmod }}</ref> asin 2018, an ''[[Time magazine|Time]]'' magasin pigngaranan siya na saro sa pinaka-maimpluensyang tawo sa kinaban,<ref name="biobk">[https://books.google.com/books?id=24P3M4hrpWwC&pg=PA111 Biographical Dictionary of New Chinese Entrepreneurs and Business Leaders, Pg. 111] Ilan Alon and Wenxian Zhang. Edward Elgar Publishing, 2009. Google Book Search.</ref> aqsin kan 2015, an ''[[Forbes]]'' pigranggo siyang saro sa pinaka-mapangyareng tawo sa kinaban. Kan 2017, an ''[[Fortune (magazine)|Fortune]]'' pigmidbid siya na pinakadakulang negosyante kan taon.<ref>{{cite news|title=Businessperson of the Year|url=http://fortune.com/businessperson-of-the-year/|work=Fortune|date=16 November 2017}}</ref><ref>{{cite news|last1=Schuman|first1=Michael|title=Ma Huateng - pg.49|url=https://www.forbes.com/pictures/hdij45k/ma-huateng/#1a44db9141b8|work=Forbes}}</ref> Kan 2018, siya binisto komo saro sa "Most Powerful People In The World" kan ''CEOWORLD'' magasin.<ref>{{cite news|url=https://ceoworld.biz/2018/10/23/most-powerful-people-in-the-world-2018/|title=Most Powerful People In The World 2018}}</ref> Si Ma sarong deputy sa Shenzhen Municipal People's Congress asin delegado sa ika-12ng [[National People's Congress]].<ref name="Tencent En" />
Bilang saro siya nangaranan "Fortune world's greatest leaders",<ref>{{cite news|url=http://fortune.com/longform/worlds-greatest-leaders-2018/|title=world's greatest leaders 2018}}</ref> si Ma tumpi' sana an personalidad, bakong matanog kumpara sa kapwa Tsinong negosyanteng si [[Jack Ma]] na iyo an kagtogdas kan [[Alibaba]], ta ini na may lataw asin bukas na personalidad. Si Ma kaagid daa sa Amerikanong investor na si [[Warren Buffett]] na kapwa parehas an tirada sa investment, asin si Ma nasasabing "agresibong parabakal nin mga negosyo".<ref>{{cite news|title=Tencent's Pony Ma is Asian tech spaces' new Warren Buffett|url=https://www.dealstreetasia.com/stories/tencents-pony-ma-asian-tech-spaces-new-warren-buffett-84993/|work=www.dealstreetasia.com}}</ref><ref>{{cite news|title=Huateng "Pony" Ma|url=http://fortune.com/worlds-greatest-leaders/2016/huateng-pony-ma-12/|work=Fortune|date=24 March 2016|accessdate=4 January 2021|archivedate=15 November 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171115221624/http://fortune.com/worlds-greatest-leaders/2016/huateng-pony-ma-12/}}</ref><ref>{{cite news|title=Internet mogul Pony Ma named most generous Chinese philanthropist|url=http://www.scmp.com/news/china/money-wealth/article/1975370/internet-mogul-pony-ma-named-most-generous-chinese|work=South China Morning Post|language=en}}</ref><ref>{{cite news|last1=Flannery|first1=Russell|title=Tencent Rally Adds Billions to Chairman's Philanthropy Pile, Highlights China Influence|url=https://www.forbes.com/sites/russellflannery/2017/10/08/tencent-rally-adds-billions-to-chairmans-philanthropy-pile-highlights-china-influence/#6421ef7b77ab|work=Forbes|language=en}}</ref><ref>{{cite news|last1=Flannery|first1=Russell|title=China Billionaire Horse Race: Tencent's Ma Huateng Is Asia's Richest Again|url=https://www.forbes.com/sites/russellflannery/2017/08/08/china-billionaire-horse-race-tencents-ma-huateng-is-asias-richest-by-a-nose-again/#51ce7bf87d3e|work=Forbes|language=en}}</ref><ref>{{cite news|title=Asia's Tech Scene Gets a New Warren Buffett|url=https://www.bloombergquint.com/opinion/2017/10/25/asia-s-tech-scene-gets-a-new-warren-buffett|work=Bloomberg Quint|language=en|accessdate=2021-01-04|archivedate=2017-11-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171116185037/https://www.bloombergquint.com/opinion/2017/10/25/asia-s-tech-scene-gets-a-new-warren-buffett}}</ref><ref>{{cite news|last1=Chanchani|first1=Madhav|title=After Alibaba Holdings, Tencent makes first investment in Indian firm|url=https://economictimes.indiatimes.com/small-biz/startups/after-alibaba-holdings-tencent-makes-first-investment-in-indian-firm/articleshow/48383029.cms|work=The Economic Times|date=7 August 2015}}</ref>
Kan Septyembre 2020, si Ma Huateng na an pinakamayaman na negosyante sa Tsina, bagay na nadaog asin nalampawan pa si Jack Ma, ta si Huateng an pinagtatantyang net worth nag'abot na sa US$59.9 billion susog sa ''Forbes''.<ref>{{cite web|title=Ma Huateng|url=https://www.forbes.com/profile/ma-huateng/#28823a895437|website=Forbes|language=en|access-date=April 30, 2020}}</ref> Kan Nobyembre 2017, an saiyang net worth madalian na nalampasan an ki [[Larry Page]] asin ki [[Sergey Brin]] (sa indibiwal) na naranggo siyang ikasiyam na pinakamayaman na tawo sa kinaban, asin siya an pinaka-enot na Tsinong namamanwaan nakalaog sa "lista nin 10 na pinakamayaman" kan ''Forbes'''.<ref>{{cite news|last1=Walters|first1=Natalie|title=Asia's Richest Man Jack Ma Has Become Much Wealthier This Year - See The Number|url=https://www.thestreet.com/story/14275232/1/here-s-how-much-alibaba-founder-jack-ma-s-net-worth-has-increased-in-2017.html|work=TheStreet|date=17 August 2017}}</ref><ref>{{cite news|title=Tencent Chief Overtakes Wanda's Wang as China's Second-Richest Person|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-07-20/tencent-chief-passes-wanda-s-wang-as-china-second-richest-chart|work=Bloomberg.com|date=20 July 2017}}</ref><ref name="Ma Huateng">{{cite web|title=Ma Huateng|url=https://www.forbes.com/profile/ma-huateng/|website=Forbes|language=en}}</ref><ref>{{cite news|title=Ma Huateng became one of the top 10 richest men in the world, surpassing Larry Page and Sergey Brin|url=https://www.forbes.com/sites/kerryadolan/2017/11/21/chinese-billionaire-behind-tencent-cracks-the-worlds-top-ten-richest-for-the-first-time/#6fe542d4446e|website=Forbes|language=en}}</ref>
== Toltolan ==
{{reflist|2}}{{Poon}}
[[Kategorya: Mga bilyonaryong negosyante sa Tsina]]
5jn15ohe283mmadf3mm0psrzok5cvx9
Marina Popovich
0
46803
307678
307487
2026-07-26T17:04:29Z
Quick1984
27092
image
307678
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Marina Popovich|image=Marina Popovich.jpg|alt=|caption=|birth_name=Marina Lavrentievna Vasiliyeva<br>Марина Лаврентьевна Васильева|birth_date=1930 Hulyo 30|birth_place=Leonenki, [[Velizhsky District]], [[Smolensk Oblast]], [[USSR]]|death_date=30 Nobyembre 2017 (Edad 86)|death_place=|nationality=[[Russians|Russian]]|other_names=|known_for=102 world records|occupation=Piloto, Parasurat/Autor|awards=}}
Si '''Marina''' '''Lavrentievna Popovich''' (née Vasiliyeva; 30 Hulyo 1931 - 30 Nobyembre 2017) sarong [[Soviet Air Force]] colonel, inhenyero, asin dekoradong Soviet test pilot.
Kan1964, siya an naging ikatolong babae asin inot na babaeng Soviet nagbari kan ''sound barrier''.<ref name="TASS" />
Midbid bilang "Madame MiG", para sa saiyang trabaho sa na paralaban para sa Soviet, nagbugtak siya nin labing sanggatos na rekord sa pagsasahimpapawid saa kinaban nin sa sobrang 40 klase nin eroplano sa bilog niyang karera. <ref name="TASS">{{Cite news|url=http://tass.ru/info/4774529|title=Биография летчика-испытателя Марины Попович|publisher=TASS}}</ref><ref>[http://exopolitics.blogs.com/exopolitics/2014/05/cosmonaut-marina-popovich-discloses-ufos-to-visit-usa-request-us-government-us-astronauts-to-disclose.html Russian Cosmonaut Marina Popovich discloses UFOs.] - ExopoliticsTV interview with Alfred Lambremont Webre.</ref>
== Biograpiya ==
Si Marina Vasilieva namundag kan 30 Hulyo 1931<ref>{{Cite book|title=The First Soviet Cosmonaut Team: Their Lives, Legacy, and Historical Impact|last=Burgess|first=Colin|last2=Hall|first2=Rex|date=2009|publisher=Springer|isbn=9780387848235|location=Berlin|page=78|lccn=2008935694}}</ref> sa Distrito nin Velizhsky kan Smolensk Oblast, alagad naghali kaiba an saiyang pamilya pasiring sa [[Novosibirsk]] durante kan [[Ikaduwang Gerang Pankinaban]] <ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2017/12/15/obituaries/marina-popovich-record-breaking-soviet-test-pilot-is-dead.html?|title=Marina Popovich, Record-Breaking Soviet Test Pilot, Is Dead|newspaper=New York Times|date=2017-12-09}}</ref>
Poon siyang mag-adal na lumayog kan siya aki pa alagad, pakatapos kan gera, an Soviet Union pinagbawalan an mga babae na magserbi bilang pilotong militar. Sa edad na 16, nagpresentar siya bilang 22 anyos, nagsurat siya ki Soviet Marshal [[Kliment Voroshilov]] na naghahagad na iako sa sarong ''flying school''. Nailaog siya ni Voroshilov sa Novosibirsk Aviation Technicum kun sain naggadwar siya kan 1951. <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://onthisdayinworld.com/the-hero-of-the-nation-marina-popovich/ |access-date=2023-12-14 |archive-date=2023-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231214073155/https://onthisdayinworld.com/the-hero-of-the-nation-marina-popovich/ |dead-url=yes }}</ref>
Sa primero, nagtrabaho siya bilang inhenyero, dangan kan huri bilang instruktor sa paglayog. Kan 1962, naglaog siya sa inot na grupo nin mga babaying masanay na maging cosmonauts sa ''Soviet Space Program''. Makalihis nin duwang bulan na pagsasanay, tinalikdan siya sa programa.<ref name="NYTimes">{{Cite news|title=Marina Popovich, Record-Breaking Soviet Test Pilot, Is Dead|date=2017-12-09}}</ref> An saiyang agom, si [[Pavel Popovich]], inako sa programa, na naging ikawalong tawo sa ''space'' na lunad kan [[Vostok 4]] kan 1962.
Naging siyang piloto kan Soviet Air Force kan 1963, asin kan 1964 naako bilang sarong military test-pilot. Sa taon na idto (Hunyo 10), <ref>{{Cite web|url=https://www.alamy.com/stock-photo-test-pilot-marina-popovich-after-her-record-setting-flight-of-june-22795770.html|title=Stock Photo - Test pilot Marina Popovich after her record setting flight of June 10 1964|last=Limited|first=Alamy|website=Alamy|language=en|access-date=2019-12-05}}</ref> Nabari niya an ''sound barrier'' kan MiG 21. Siya naglaog ''military reserves'' kan 1978 dangan nagbali sa [[Antonov Design Bureau]] bilang sarong test pilot. Sa Antonov, siya nagbugtak nin sampulong ''flight records'' sa [[:en:Antonov_An-22|Antonov An-22]] turboprop. <ref>https://www.independent.co.uk/news/obituaries/marina-popovich-soviet-pilot-russia-aviation-ufos-died-madam-mig-putin-ussr-a8113236.html</ref> Nagretiro siya kan 1984.
Siya nagsurat nin siyam na libro asin duwang screenplay. An sarong bituon sa konstelasyon kan Cancer dara an ngaran niya.<ref name="smolensk">{{cite web|author=|date=|url=http://admin-smolensk.ru/~pkns/pkns/index.php?option=com_content&task=view&id=2171&Itemid=61|title=Попович Марина Лаврентьевна|publisher=admin-smolensk.ru|accessdate=2011-01-01|archive-date=2022-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220620160903/https://www.admin-smolensk.ru/~pkns/pkns/index.php?option=com_content}}</ref>
Si Marina Popovich, sarong miyembro kan Russian Writers' Union, nagsurat nin siyam na libro, kaiba an koleksion sa poesia, an ''Zhizn – vechny vzlyot'' (Life's An Eternal Rise, 1972).<ref name="astronaut">{{cite web|url=http://www.astronaut.ru/as_rusia/vvs/text/popovich.htm?reload_coolmenus|title=Pavel Romanovich Popovich|date=11 June 2009|publisher=Space Encyclopedia ASTROnote|language=Russian|accessdate=2009-09-30}}</ref> Siya nag kag-autor nin duwang mga iskrip sa pelikula, an ''Nebo So Mnoy'' (Sky Is With Me, 1974)<ref>[http://kinofilms.tv/film/nebo-so-mnoj/39615/ Nebo So Mnoy] at kinofilms.tv</ref> asin ''Buket Fialok'' (Bouquet of Violets, 1983).
<ref name="astronaut2">{{cite web|url=http://www.astronaut.ru/as_rusia/vvs/text/popovich.htm?reload_coolmenus|title=Pavel Romanovich Popovich|date=11 June 2009|publisher=Space Encyclopedia ASTROnote|language=Russian|accessdate=2009-09-30}}</ref>
Si Popovich nagadan kan Nobyembre 30, 2017. Siya linubong na may [[mga onra sa militar]] sa [[:en:Federal_Military_Memorial_Cemetery|Federal Military Memorial Cemetery]].
=== Pananaw manongod sa mga UFO ===
Si Marina Popovich nagtaram manongod sa saiyang eksperyensia sa UFOs sa saiyang librong tituladong ''UFO Glasnost'' (na ipinublikar kan 1991 sa [[Alemanya]]) asin sa mga diskurso saka interbyu sa publiko. Sabi niya na an mga pilotong militar asin sibilyan kan Soviet pigkompirmar na an 3000 UFO ''sightings'' asin nakua kan Air Force kan Soviet and [[KGB]] an kari'gonan nin limang nagbahsak na UFO. <ref>https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1991-11-20-vw-110-story.html</ref> An mga lugar na nabagsakan iyo an [[1908 na Insidente sa Tunguska|Tunguska]] (1908), [[Novosibirsk]], [[Tallinn]], [[Ordzhonikidze]] asin Dalnegorsk (1986).
== Pribadong buhay ==
An inot na agom ni Marina Popovich iyo si [[Pavel Popovich]], sarong dating [[kosmonaut]] kan Soviet, kun sain siya may duwang aking babayi sina, Natalya (b. 1956) asin Oksana (b. 1968), parehong gradwar sa [[:en:Moscow_State_Institute_of_International_Relations|Moscow State Institute of International Relations]] <ref>{{cite news|url=http://www.collectspace.com/news/news-093009b.html|title=Pavel Popovich, sixth man in orbit, dies|date=30 September 2009|publisher=[[collectSPACE]]|accessdate=2009-09-30}}</ref>
Siya may duwang maku-apong babayi, si Tatyana asin Alexandra, saka an maku-apong lalake si Michael, na namundag sa Inglatera.<ref>{{cite web|url=http://www.smsport.ru/expo/katalog/avasport/popovich/8.php|title=М.Л. Попович. Фотографии|publisher=Современный музей спорта|accessdate=2011-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120429153341/http://www.smsport.ru/expo/katalog/avasport/popovich/8.php|archivedate=2012-04-29}}</ref>
An ikaduwa niyang agom iyo si Boris Alexandrovich Zhikhorev, sarong retiradong Rusong Airforce Major general, Deputy chairman of the Central Committee of the Union of the Soviet Officers.<ref>Kolysko, Tatyana. [http://epizodsspace.airbase.ru/bibl/intervy/m_popovich.html A Star Named Marina] / Звезда по имени Марина. Gudok, No. 194, 2003.</ref>
== Mga Gawad asin Onra ==
* [[:en:Order_of_the_Red_Banner_of_Labour|Order of the Red Banner of Labour]]
* [[:en:Marina_Popovich#:~:text=Banner%20of%20Labour-,Order%20of%20the%20Badge%20of%20Honour,-Honoured%20Master%20of|Order of the Badge of Honour]]
* Honoured Master of Sports
* [[:en:FAI_Gold_Air_Medal|FAI Gold Air Medal]]
== Hilingon man ==
* [[Nina Rusakova]]
* [[Olga Yamshchikova]]
* [[Jacqueline Cochran]]
== Mga Toltolan ==
<references />
== Mga Panluwas na Takod ==
* [https://www.fai.org/records?record=marina%20popovich Records at fai.org]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Authority control}}
[[Kategorya:Mga babaying Ruso]]
[[Kategorya:Kagadanan kan 2017]]
[[Kategorya:Kamundagan kan 1931]]
grdrnw7zprix97udo9m6805zjv0ebf5
307696
307678
2026-07-27T11:51:58Z
LeahLhey
13103
307696
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Marina Popovich|image=Marina Popovich.jpg|alt=|caption=|birth_name=Marina Lavrentievna Vasiliyeva<br>Марина Лаврентьевна Васильева|birth_date=1930 Hulyo 30|birth_place=Leonenki, [[Velizhsky District]], [[Smolensk Oblast]], [[USSR]]|death_date=30 Nobyembre 2017 (Edad 86)|death_place=|nationality=[[Russians|Russian]]|other_names=|known_for=102 world records|occupation=Piloto, Parasurat/Autor|awards=}}
Si '''Marina''' '''Lavrentievna Popovich''' (née Vasiliyeva; 30 Hulyo 1931 - 30 Nobyembre 2017) sarong [[Soviet Air Force]] colonel, inhenyero, asin dekoradong Soviet test pilot.
Kan1964, siya an naging ikatolong babae asin inot na babaeng Soviet nagbari kan ''sound barrier''.<ref name="TASS" />
Midbid bilang "Madame MiG", para sa saiyang trabaho sa na paralaban para sa Soviet, nagbugtak siya nin labing sanggatos na rekord sa pagsasahimpapawid saa kinaban nin sa sobrang 40 klase nin eroplano sa bilog niyang karera. <ref name="TASS">{{Cite news|url=http://tass.ru/info/4774529|title=Биография летчика-испытателя Марины Попович|publisher=TASS}}</ref><ref>[http://exopolitics.blogs.com/exopolitics/2014/05/cosmonaut-marina-popovich-discloses-ufos-to-visit-usa-request-us-government-us-astronauts-to-disclose.html Russian Cosmonaut Marina Popovich discloses UFOs.] - ExopoliticsTV interview with Alfred Lambremont Webre.</ref>
== Biograpiya ==
Si Marina Vasilieva namundag kan 30 Hulyo 1931<ref>{{Cite book|title=The First Soviet Cosmonaut Team: Their Lives, Legacy, and Historical Impact|last=Burgess|first=Colin|last2=Hall|first2=Rex|date=2009|publisher=Springer|isbn=9780387848235|location=Berlin|page=78|lccn=2008935694}}</ref> sa Distrito nin Velizhsky kan Smolensk Oblast, alagad naghali kaiba an saiyang pamilya pasiring sa [[Novosibirsk]] durante kan [[Ikaduwang Gerang Pankinaban]] <ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2017/12/15/obituaries/marina-popovich-record-breaking-soviet-test-pilot-is-dead.html?|title=Marina Popovich, Record-Breaking Soviet Test Pilot, Is Dead|newspaper=New York Times|date=2017-12-09}}</ref>
Poon siyang mag-adal na lumayog kan siya aki pa alagad, pakatapos kan gera, an Soviet Union pinagbawalan an mga babae na magserbi bilang pilotong militar. Sa edad na 16, nagpresentar siya bilang 22 anyos, nagsurat siya ki Soviet Marshal [[Kliment Voroshilov]] na naghahagad na iako sa sarong ''flying school''. Nailaog siya ni Voroshilov sa Novosibirsk Aviation Technicum kun sain naggadwar siya kan 1951. <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://onthisdayinworld.com/the-hero-of-the-nation-marina-popovich/ |access-date=2023-12-14 |archive-date=2023-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231214073155/https://onthisdayinworld.com/the-hero-of-the-nation-marina-popovich/ |dead-url=yes }}</ref>
Sa primero, nagtrabaho siya bilang inhenyero, dangan kan huri bilang instruktor sa paglayog. Kan 1962, naglaog siya sa inot na grupo nin mga babaying masanay na maging cosmonauts sa ''Soviet Space Program''. Makalihis nin duwang bulan na pagsasanay, tinalikdan siya sa programa.<ref name="NYTimes">{{Cite news|title=Marina Popovich, Record-Breaking Soviet Test Pilot, Is Dead|date=2017-12-09}}</ref> An saiyang agom, si [[Pavel Popovich]], inako sa programa, na naging ikawalong tawo sa ''space'' na lunad kan [[Vostok 4]] kan 1962.
Naging siyang piloto kan Soviet Air Force kan 1963, asin kan 1964 naako bilang sarong military test-pilot. Sa taon na idto (Hunyo 10), <ref>{{Cite web|url=https://www.alamy.com/stock-photo-test-pilot-marina-popovich-after-her-record-setting-flight-of-june-22795770.html|title=Stock Photo - Test pilot Marina Popovich after her record setting flight of June 10 1964|last=Limited|first=Alamy|website=Alamy|language=en|access-date=2019-12-05}}</ref> Nabari niya an ''sound barrier'' kan MiG 21. Siya naglaog ''military reserves'' kan 1978 dangan nagbali sa [[Antonov Design Bureau]] bilang sarong test pilot. Sa Antonov, siya nagbugtak nin sampulong ''flight records'' sa [[:en:Antonov_An-22|Antonov An-22]] turboprop. <ref>https://www.independent.co.uk/news/obituaries/marina-popovich-soviet-pilot-russia-aviation-ufos-died-madam-mig-putin-ussr-a8113236.html</ref> Nagretiro siya kan 1984.
Siya nagsurat nin siyam na libro asin duwang screenplay. An sarong bituon sa konstelasyon kan Cancer dara an ngaran niya.<ref name="smolensk">{{cite web|author=|date=|url=http://admin-smolensk.ru/~pkns/pkns/index.php?option=com_content&task=view&id=2171&Itemid=61|title=Попович Марина Лаврентьевна|publisher=admin-smolensk.ru|accessdate=2011-01-01|archive-date=2022-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220620160903/https://www.admin-smolensk.ru/~pkns/pkns/index.php?option=com_content}}</ref>
Si Marina Popovich, sarong miyembro kan Russian Writers' Union, nagsurat nin siyam na libro, kaiba an koleksion sa poesia, an ''Zhizn – vechny vzlyot'' (Life's An Eternal Rise, 1972).<ref name="astronaut">{{cite web|url=http://www.astronaut.ru/as_rusia/vvs/text/popovich.htm?reload_coolmenus|title=Pavel Romanovich Popovich|date=11 June 2009|publisher=Space Encyclopedia ASTROnote|language=Russian|accessdate=2009-09-30}}</ref> Siya nag kag-autor nin duwang mga iskrip sa pelikula, an ''Nebo So Mnoy'' (Sky Is With Me, 1974)<ref>[http://kinofilms.tv/film/nebo-so-mnoj/39615/ Nebo So Mnoy] at kinofilms.tv</ref> asin ''Buket Fialok'' (Bouquet of Violets, 1983).
<ref name="astronaut2">{{cite web|url=http://www.astronaut.ru/as_rusia/vvs/text/popovich.htm?reload_coolmenus|title=Pavel Romanovich Popovich|date=11 June 2009|publisher=Space Encyclopedia ASTROnote|language=Russian|accessdate=2009-09-30}}</ref>
Si Popovich nagadan kan Nobyembre 30, 2017. Siya linubong na may [[mga onra sa militar]] sa [[:en:Federal_Military_Memorial_Cemetery|Federal Military Memorial Cemetery]].
=== Pananaw manongod sa mga UFO ===
Si Marina Popovich nagtaram manongod sa saiyang eksperyensia sa UFOs sa saiyang librong tituladong ''UFO Glasnost'' (na ipinublikar kan 1991 sa [[Alemanya]]) asin sa mga diskurso saka interbyu sa publiko. Sabi niya na an mga pilotong militar asin sibilyan kan Soviet pigkompirmar na an 3000 UFO ''sightings'' asin nakua kan Air Force kan Soviet and [[KGB]] an kari'gonan nin limang nagbahsak na UFO. <ref>https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1991-11-20-vw-110-story.html</ref> An mga lugar na nabagsakan iyo an [[1908 na Insidente sa Tunguska|Tunguska]] (1908), [[Novosibirsk]], [[Tallinn]], [[Ordzhonikidze]] asin Dalnegorsk (1986).
== Pribadong buhay ==
An inot na agom ni Marina Popovich iyo si [[Pavel Popovich]], sarong dating [[kosmonaut]] kan Soviet, kun sain siya may duwang aking babayi sina, Natalya (b. 1956) asin Oksana (b. 1968), parehong gradwar sa [[:en:Moscow_State_Institute_of_International_Relations|Moscow State Institute of International Relations]] <ref>{{cite news|url=http://www.collectspace.com/news/news-093009b.html|title=Pavel Popovich, sixth man in orbit, dies|date=30 September 2009|publisher=[[collectSPACE]]|accessdate=2009-09-30}}</ref>
Siya may duwang maku-apong babayi, si Tatyana asin Alexandra, saka an maku-apong lalake si Michael, na namundag sa Inglatera.<ref>{{cite web|url=http://www.smsport.ru/expo/katalog/avasport/popovich/8.php|title=М.Л. Попович. Фотографии|publisher=Современный музей спорта|accessdate=2011-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120429153341/http://www.smsport.ru/expo/katalog/avasport/popovich/8.php|archivedate=2012-04-29}}</ref>
An ikaduwa niyang agom iyo si Boris Alexandrovich Zhikhorev, sarong retiradong Rusong Airforce Major general, Deputy chairman of the Central Committee of the Union of the Soviet Officers.<ref>Kolysko, Tatyana. [http://epizodsspace.airbase.ru/bibl/intervy/m_popovich.html A Star Named Marina] / Звезда по имени Марина. Gudok, No. 194, 2003.</ref>
== Mga Gawad asin Onra ==
* [[:en:Order_of_the_Red_Banner_of_Labour|Order of the Red Banner of Labour]]
* [[:en:Marina_Popovich#:~:text=Banner%20of%20Labour-,Order%20of%20the%20Badge%20of%20Honour,-Honoured%20Master%20of|Order of the Badge of Honour]]
* Honoured Master of Sports
* [[:en:FAI_Gold_Air_Medal|FAI Gold Air Medal]]
== Hilingon man ==
* [[Nina Rusakova]]
* [[Olga Yamshchikova]]
* [[Jacqueline Cochran]]
== Mga Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
== Mga Panluwas na Takod ==
* [https://www.fai.org/records?record=marina%20popovich Records at fai.org]{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Authority control}}
[[Kategorya:Mga babaying Ruso]]
[[Kategorya:Kagadanan kan 2017]]
[[Kategorya:Kamundagan kan 1931]]
9mmvxbhsrbskr8s41mzf7ynpeczxcq1
Hyundai Eon
0
49992
307677
307555
2026-07-26T16:57:57Z
InternetArchiveBot
17127
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
307677
wikitext
text/x-wiki
[[Ladawan:Hyundai Eon Front.jpg|thumb|Hyundai Eon 2012 model]]
An '''Hyundai Eon''' sarong awtong pang ciudad na pinoprodusir kan Sur Koreanong paragibo nin [[:en:Hyundai_Motor_Company|Hyundai]]. Tinugdas ini kan 13 Oktubre 2011 sa [[Indya|India]], Marso 2012 sa [[Filipinas|Pilipinas]],<ref>{{cite web|url=http://www.topgear.com.ph/news/mias-2012-hari-launches-hyundai-eon|title=MIAS 2012: HARI Launches Hyundai Eon|publisher=Top Gear Philippines|date=2012-03-29|access-date=2012-04-09}}</ref> Hunyo 2012 sa [[Bietnam|Vietnam]],<ref>{{cite web|url=http://vietbao.vn/O-to-xe-may/Hyundai-Eon-oto-ti-hon-tai-Viet-Nam/12981164/350/|title=Hyundai Eon - ôtô "tí hon" tại Việt Nam|publisher=ViệtBáo.vn|date=2012-06-15|access-date=2012-09-22|archive-date=2014-05-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20140526053949/http://vietbao.vn/O-to-xe-may/Hyundai-Eon-oto-ti-hon-tai-Viet-Nam/12981164/350/|url-status=dead}}</ref> asin Hunyo 2014 sa [[Sri Lanka]]. Ipinabakal man ini sa Honduras, Nepal, El Salvador, Nicaragua, Chile, Peru, Panama, asin Colombia. Pigpundo ini sa India asin iba pang saodan kan 2019. Inaapod man ini na '''Hyundai Atos Eon''' sa magkapirang saodan.
An Eon ginibo sa India sa planta nin [[Chennai]] ni Hyundai para sa mga domestiko asin eksport na bakalan bilang palaog na awto kan kompanyang nasa ibaba kan [[:en:Hyundai_i10|Hyundai i10]] asin [[:en:Hyundai_Atos|Hyundai Atos]].<ref name="IndianAutoBlog2">{{cite web|url=http://indianautosblog.com/2013/08/hyundai-eon-facelift-spied-89965|title=Spied – Hyundai Eon facelift tests alongside the 2014 i10|author=Ravi, Anjan|publisher=Indian Auto Blog|date=2013-08-01|access-date=2013-08-12|archive-date=2013-08-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20130806114945/http://indianautosblog.com/2013/08/hyundai-eon-facelift-spied-89965|dead-url=yes}}</ref> Ini pinaeksportar sana sa bilog na Latin Amerika, Aprika asin magkapirang nasyon sa Asya.
== Sumaryo ==
[[Ladawan:Hyundai_Eon_GL_2013_(14138357097).jpg|wala|thumb|Rear view]]
An Eon parehong dinisenyo sa tahaw kan mga sentro nin Hyundai R&D sa [[:en:Hwaseong,_Gyeonggi|Namyang]], [[:en:South_Korea|South Korea]],, asin [[:en:Hyderabad,_India|Hyderabad, India]].<ref name="wsj-eonbook">{{Cite news|url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052970204226204576602280085448162|title=Hyundai India to Open Eon Bookings Saturday|date=2011-09-30}}</ref><ref name="et-eonbook">{{Cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/news-by-industry/auto/automobiles/hyundais-alto-challenger-eon-bookings-to-open-from-october-1/articleshow/10182394.cms|title=Hyundai's Alto challenger Eon bookings to open from October 1|date=2011-09-30}}</ref> Idinulot igdi an 814 cc na makina sa pagproducir {{cvt|55|bhp|kW|disp=flip}} asin {{Cvt|75|Nm|kgm}} torque. Segun sa distributor kan Hyundai's [[:en:Philippines|Philippine]], igwa nin gatong ekonomiya an Eon na may 3.80 L/100 km (26.3 km/L.<ref>{{cite web|url=http://www.drivespark.com/four-wheelers/2012/03-hyundai-eon-mileage-philippines-26-3-kmpl.html|title=Hyundai Eon's Mileage in Philippines 26.3kmpl|publisher=DriveSpark|date=2012-04-03|access-date=2012-04-12}}</ref> An kotse igwa nin 13-inch na ruweda na may laog na 155/70 R13.
Kan Enero 2012, an Hyundai India pig-anunsyo man an [[:en:Autogas|LPG]] na mga modelo nin Eon. An mga modelong ini igwa nin 34 L toroidal na tangke'''<ref>{{cite web|url=http://www.hyundai.com/wcm/upload_wwn/IN/ebrochure/2012_EON_ebrochure_1400139928479.pdf|title=Hyundai Eon Brochure|publisher=Hyundai|location=India|access-date=2014-08-20}}{{Dead link|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>''' na may dagdag pang gastos sa promedyong IR 27,000 para sa makukuang modelo.
Kan Mayo 2014, si Hyunduni nagpaluwas nin bakông Eon kaiba an 1.0-litre Kappa II tulong makina man na tagapadalagan kan Europa Hyundi i10 asin Kia Pcanto. An motor nagprodusir nin kapangyarihan na sa 6,200 rpm asin pinakahalangkaw na karaba sa {{cvt|9.6|kgm|Nm|order=flip}} asin sa 3,500 na rpm.
Kan Abril 2017, nagbukas an Hyundi Asia Resources In inkorporado (HARI) kaini an Hyundii Assembly Center (HOC) sa [[Santa Rosa, Laguna|Santa Rosa]] tanganing managboan an nagkukusog na kahagadan kan Eon sa Filipinas. An planta nagbubunga man kan Hyundai Hi350.
=== Facelift ===
Kan bulanan na bentahan uminabot sa 10,000 yunit sa India, tinawan ni Hyundai nin hampang kan car an 2014 modelong taon.<ref name="IndianAutoBlog3">{{cite web|url=http://indianautosblog.com/2013/08/hyundai-eon-facelift-spied-89965|title=Spied – Hyundai Eon facelift tests alongside the 2014 i10|author=Ravi, Anjan|publisher=Indian Auto Blog|date=2013-08-01|access-date=2013-08-12|archive-date=2013-08-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20130806114945/http://indianautosblog.com/2013/08/hyundai-eon-facelift-spied-89965|dead-url=yes}}</ref>
2017 iyo an nagtanda sa pag'oltan kan Eon 'Sports Edition'. An 0.8 L limitadong modelo sa edisyon nagdagdag nin mga kasangkapan asin panurat na panayon sa Era+ asin Magna+ variant pigbase ini sa nakabase. An mga drowing sa Pollar White, panluwas na paorogan kaiba an pagmolde kan hawak asin hasang sa atop, mantang an interior nagkakaigwa nin {{Cvt|6.2|in|mm}} metros (6.2 pul) sungklay-dukot na sistema nin implatainment gamit an Phone-Link.<ref>{{cite web|date=2017-04-11|title=Hyundai Eon with touchscreen AVN launched in India|url=http://indianautosblog.com/2017/04/hyundai-eon-sports-edition-touchscreen-263565|access-date=2017-05-08|publisher=Indian Auto Blog|archive-date=2017-05-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170519094518/http://indianautosblog.com/2017/04/hyundai-eon-sports-edition-touchscreen-263565|dead-url=yes}}</ref>
== Makina ==
{| class="wikitable"
!Mga Models<ref>{{cite web|url=http://www.hyundai.com/wcm/upload_wwn/IN/ebrochure/2012_EON_ebrochure_1400139928479.pdf|title=Hyundai Eon Brochure|publisher=Hyundai|location=India|access-date=2014-08-20}}{{Dead link|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
!Pagkadisension (sa Ingles, modelo)
!Puwersa
!Torque
!SARONG Melehe
|-
|0.8 L.
|{{convert|814|cc|cuin||abbr=on}} I3 ([[:en:Hyundai_Epsilon_engine#G3HA|G3HG]])
|{{convert|56|PS|kW||abbr=on}}@5500 rpm
|{{convert|7.6|kgm|Nm||abbr=on|order=flip}} @ 4,000 rpm
|{{convert|21.1|km/L|mpgus||abbr=on}}
|-
|1.0 L.
|{{convert|998|cc|cuin||abbr=on}} I3 ([[:en:Hyundai_Kappa_engine#Kappa_II|Kappa II]])
|{{convert|69|PS|kW||abbr=on}}@6200 rpm
|{{convert|9.6|kgm|Nm||abbr=on|order=flip}} @ 3,500 rpm
|{{convert|20.3|km/L|mpgus||abbr=on}}
|}
== Kalikayan ==
[[Ladawan:Hyundai_Eon_Interior.jpg|wala|thumb|Sa laog]]
An mga Modelo na makukua sa Pilipinas (bago kan 2016 MY) pigtitindang obra sa sikat na GLS variant bako man sa Gawad nin GLX (natutukoy bilang 2016 MY. Minsan siring, sa saod nin India, an habagat kan drayber kaiyan iyo an pamantayan sa Sportz asin Magna+ (1.0 L) mga tradisyunal na nag - atender, asin opsional ki Era+ saka Magna+ (0.8 L) mga modelo.<ref>{{cite web|url=http://www.hyundai.com/wcm/upload_wwn/IN/ebrochure/2012_EON_ebrochure_1491570827212.pdf|title=Hyundai Eon Brochure|publisher=Hyundai India|access-date=2017-05-07|archive-date=2017-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20170517034128/http://www.hyundai.com/wcm/upload_wwn/IN/ebrochure/2012_EON_ebrochure_1491570827212.pdf|url-status=dead}}</ref>Kan 2016, an mga bistadong nag-aarte kan Global NCAP iginawad sa Eon para sa Indya (na mayong airbag asin mayo nin ABS) na igwang 0-star na rating (simular sa Latin NCAP 2013). Dakul man igdi an napabakal sa merkado nin Indya kaya nakamit niya ining rangsod. Nakatatanggap an proteksiyon kan mga kriminal mantang nasa tahaw nin daga asin protektadong marhay sa tukawan.<ref name="Global NCAP2">{{cite web|url=http://www.globalncap.org/zero-stars-for-all-cars-in-latest-global-ncap-crash-tests/|title=Zero Stars For All Cars In Latest Global NCAP Crash Tests|publisher=Global NCAP|date=2016-05-17|access-date=2018-03-29|archive-date=2018-03-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20180330044741/http://www.globalncap.org/zero-stars-for-all-cars-in-latest-global-ncap-crash-tests/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.globalncap.org/wp-content/uploads/2016/05/2016-Hyundai-Eon-NO-Airbags.pdf|title=Hyundai Eon - Crash Test|publisher=Global NCAP|access-date=2017-05-07|archive-date=2016-05-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160527211611/http://www.globalncap.org/wp-content/uploads/2016/05/2016-Hyundai-Eon-NO-Airbags.pdf|url-status=dead}}</ref>
{| class="wikitable"
|'''Test'''
|'''Score'''
|-
|Adult occupant protection:
| style="text-align:center;" |
|-
|Child occupant protection:
| style="text-align:center;" |42%
|-
|Bodyshell Integrity:
| style="text-align:center;" |Unstable
|}
== Pagkadesksion ==
Kan Agosto 2018, si Hyundi Motor India Pvt. Ltd nagpaisi na an Eon mapondo sa katapusan kan Setyembre 2019, ta dai pig-aampoyonan kan awto an mga bagong regulasyon sa kaligtasan na ipigimplementar kan Oktubre 2019 asin an Bharat Stage VI emissions reglamentos na ipaootob kan Abril 2020. An kasalida kaini, an ikatulong henerasyon na Satro, ipinaluwas bago pa matapos an taon 2018.<ref>{{Cite news|url=https://www.livemint.com/Auto/ylqz4G5nrMyy8nLDpWuHtI/Endofthe-roadfor-Eon-as-Hyundai-readiesfor-newsafety-no.html|title=Hyundai to discontinue Eon, replace it with new small car by Diwali|author=Ghosh, Malyaban|newspaper=[[Mint (newspaper)|Mint]]|date=2018-08-01}}</ref>
An huring Hyundi Eon pigpalis an linya kan Mayo 3, 2019, sa Hyundai Asia Resources Inc. Manufacturing Plant in Santa Rosa, Laguna. An China-built Reina sedan nagseserbing kasalihid kan Eon sa saod kan Filipinas. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2020)">citation needed</span></nowiki>'']</sup>
== Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}{{Reflist}}
== Panluwas na mga takod ==
* {{Official website|https://www.hyundai.com/worldwide/en/cars/eon}}
1qqkizf8ttk6ye31iv92sgmsf1h1qgx
Dar es Salaam
0
54107
307674
307661
2026-07-26T12:38:26Z
LeahLhey
13103
307674
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Dar es Salaam
| other_name =
| settlement_type = [[List of cities in Tanzania|Largest city]] of [[Tanzania]]
| image_skyline = {{multiple image
| border = infobox
| total_width = 280
| perrow = 1/3/2/1
| caption_align = center
| image1 = Dar es Salaam (Aerial).jpg
| caption1 = Aerial view of Dar es Salaam
| image2 = St Joseph's Catholic Cathedral (34895613805).jpg
| caption2 = [[St. Joseph's Cathedral, Dar es Salaam|St. Joseph's Cathedral]]
| image3 = Askari Monument to World War I African Soldiers - Dar es Salaam - Tanzania.jpg
| caption3 = [[Askari Monument]]
| image4 = Masjid in Kinondoni.jpg
| caption4 = [[Mohammed VI Mosque (Dar es Salaam)|Mohammed VI Mosque]]
| image5 =
| caption5 = [[Benjamin Mkapa Stadium]]
| image6 = The detailed view of Dar es Salaam Port.jpg
| caption6 = [[Port of Dar es Salaam]]
| image7 = Dar es Salaam - Posta.jpg
| caption7 = Skyline from MV ''Kigamboni''
| image8 = Dar es Salaam SGR station (04).png
| caption8 = Central Station
}}
| image_flag = Dar Es-Salaam City Flag.png
| image_seal = Emblem of Dar es Salaam.svg
| image_shield =
| image_map =
| map_caption =
| pushpin_label = Dar es Salaam
| pushpin_map = Tanzania#
| pushpin_map_caption = Location of Dar es Salaam
| pushpin_relief = yes
| coordinates = {{Coord|06|48|58|S|39|16|49|E|region:TZ-02_type:city(10,599,999)|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = {{flag|Tanzania}}
| subdivision_type1 = Region
| subdivision_name1 = [[Dar_es_Salaam_Region|Dar es Salaam]]
| established_title =
| established_date =
| leader_title = Regional Commissioner
| leader_name = [[Albert Challamila]]
| leader_title1 = Regional Administrative Secretary
| leader_name1 =
| leader_title2 = Regional Executive Director
| leader_name2 =
| leader_title3 = Lord Mayor
| leader_name3 = [[Omary Said Kumbilamoto]]
| leader_title4 = Hon Deputy Mayor
| leader_name4 =
| parts_type = Districts
| p1 = [[Ilala District|Ilala]]
| p2 = [[Kigamboni]]
| p3 = [[Kinondoni]]
| p4 = [[Ubungo]]
| p5 = [[Temeke]]
| image =
| area_footnotes = <ref>{{cite web |url=http://www.nbs.go.tz/takwimu/references/Abstract2011.zip |title=Statistical Abstract 2011, Tanzania National Bureau of Statistics |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105105231/http://www.nbs.go.tz/takwimu/references/Abstract2011.zip |archive-date=5 November 2013 |url-status=dead}}</ref>
| area_total_km2 = 1599
| area_land_km2 =
| area_water_km2 = 0
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| elevation_min_m =
| elevation_min_ft =
|population_rank = [[List_of_cities_in_Africa_by_population|5th]] in Africa<br/>[[List_of_cities_in_Tanzania|1st]] in Tanzania
| population_total = 7,776,000
| population_as_of = 2023 estimate
| population_footnotes = <ref>{{cite web |title=Tanzania |website=CIA World Factbook |date=21 May 2025 |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tanzania/ |access-date=13 August 2025 |archive-date=9 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109103650/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/tanzania/ |dead-url=yes }}</ref>
| population_density_km2 = auto
| population_metro =
| elevation_max_m =
| elevation_max_ft =
| postal_code_type = Postcode
| postal_code = 11xxx
| area_code = 022
| timezone = [[East Africa Time|EAT]]
| utc_offset = +3
| timezone_DST =
| utc_offset_DST =
| blank_name = [[Köppen climate classification|Climate]]
| blank_info = [[Tropical savanna climate|Tropical savanna (Aw)]]
| blank_name_sec1 = [[Human Development Index|HDI]] (2018)
| blank_info_sec1 = 0.699<br />{{color|#fc0|medium}} · [[List of regions of Tanzania by Human Development Index|2nd]]
| website = {{URL|http://www.dcc.go.tz/|dcc.go.tz}}
| flag_size = 125
}}
An '''Dar es Salaam''' ({{IPAc-en|lang|ˌ|d|ɑːr|.|ɛ|s|.|s|ə|ˈ|l|ɑː|m}}, {{IPA|sw|ɗɑr‿ɛs‿sɑˈlɑːm|lang|Sw-ke-Dar es Salaam.flac}}; gikan sa {{langx|ar|دَار السَّلَام|Dār as-Salām|lit=Abode of Peace}}) iyo an pinakadakulang syudad asin financial hub kan [[Tanzania]]. Iyo man iyan an kapitolyo kan [[Rehiyon Dar es Salaam]]. Igwang populasyon nin labi sa 7 milyon katawo, an Dar es Salaam iyo an pinakadakulang syudad sa [[Subangan na Aprika]] susog sa [[populasyon]] asin iyo an [[List of cities in Africa by population|ikalimang pinakadakula sa Aprika]]. Namumugtak sa [[baybayon Swahili]], an Dar es Salaam iyo an importanteng sentrong ekonomiko asin saro sa pinakamarikas na nagtatalubong syudad sa kinaban.<ref name="The Guardian - Where is the fastest growing city in the world?">{{cite web|title=Where is the fastest growing city in the world?|url=https://www.theguardian.com/cities/2015/nov/18/where-is-the-worlds-fastest-growing-city-batam-niamey-xiamen|website=theguardian.com|date=18 November 2015|access-date=21 May 2017|ref=dar es salaam population|archive-date=15 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170515225754/https://www.theguardian.com/cities/2015/nov/18/where-is-the-worlds-fastest-growing-city-batam-niamey-xiamen}}</ref> Pigprediksyon kan mga eksperto na an populasyon kan syudad matalubo nin labi sa 10 milyon bago mag-abot an taon 2030.<ref>{{cite web|title=Dar es Salaam, Tanzania|website=EBSCO|date=2024|url=https://www.ebsco.com/research-starters/history/dar-es-salaam-tanzania#:~:text=Experts%20believe%20that%20Dar%20es,it%20into%20%E2%80%9Cmegacity%E2%80%9D%20status.}}</ref>
Tinugdas an syudad kaidtong katahawan kan ika-19 na siglo. Iyo iyan an pangenot na administratibo asin commercial center kan [[German East Africa]], [[Tanganyika (territory)|Tanganyika]], asin Tanzania. Ginibo an desisyon kaidtong 1974 tanganing ibalyo an kapitolyo sa [[Dodoma]] na opisyal nang nakompleto kaidtong 1996.<ref>{{cite web|url=https://www.nationalgeographic.com/environment/2019/04/tanzanian-city-may-soon-be-one-of-the-worlds-most-populous/|title=This Tanzanian city may soon be one of the world's most populous. Is it ready?|date=2019-04-05|website=Environment|language=en|access-date=2020-02-11|archive-date=2020-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20200329083750/https://www.nationalgeographic.com/environment/2019/04/tanzanian-city-may-soon-be-one-of-the-worlds-most-populous/}}</ref>
An Dar es Salaam iyo an pinakaprominenteng syudad para sa arts, moda, media, pelikula, telebisyon, asin finance kan Tanzania. Iyo iyan an kapitolyo kan co-extensive Dar es Salaam Region, saro sa [[Mga rehiyon kan Tanzania|31 administratibong rehiyon]] kan Tanzania, asin kompwesto nin limang [[Districts of Tanzania|districts]]: [[Kinondoni District|Kinondoni]] sa amihanan; [[Ilala District|Ilala]] sa tahaw; [[Ubungo]] asin [[Temeke]] sa habagatan; asin [[Kigamboni]] sa subangan sa [[Kurasini]] estuary.
==Toltolan==
{{reflist}}
{{stub}}
qutx0vexnihhiczy73bkj6svgggnmpg
Alexandra Eala
0
55902
307673
307672
2026-07-26T12:37:01Z
LeahLhey
13103
307673
wikitext
text/x-wiki
<!--{{Tamboan}}-->
Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala{{Efn|1=**Pagbigkas sa Filipino:** /ɛˈjalɐ/
- **/ɛ/** = **eh** arog sa *ehersisyo*
- **/ˈja/** = **ya** na may diin, arog sa *yakap*
- **/l/** = **l** arog sa *liwanag*
- **/ɐ/** = **uh/ah** na maikli, arog sa hulíng tunog kan *bata*
- Binibigkas bilang **eh-YA-lah**}}''' (namundag Mayo 23, 2005 sa Lungsod nin Quezon) iyo an sarong Pilipinang propesyonal na paraténis. Naabot niya an pinakamataas na ranggo sa singles kan Hulyo 13, 2026 bilang ika-28 sa kinaban huli sa WTA, na nagin rason na siya an pinaka-nirangguhang Pilipina sa kasaysayan nin Paligsahang WTA.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar|first=Kristel|date=July 13, 2026|title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings|url=https://mb.com.ph/2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings?__cf_chl_rt_tk=Dop2eEd.kg1XALPQiAwED2dADNLCZdtYfiU.IJiQr4M-1784819067-1.0.1.1-6l7wcRi6ipstXmzYEa6aSdsRsPHh90CQzx_N5ta6Qos|access-date=July 13, 2026|website=Manila Bulletin|language=en}}</ref>
Nagdaog siya nin mga titulo sa dyunyor na Grand Slam: dalawahan sa Australian Open kan 2020 asin French Open kan 2021, asin isahan sa US Open kan 2022. May-ada siyang lima na titulo sa isahan asin tulo sa dalawahan sa ITF circuit, asin halì 2025 hasta 2026 nagtala nin mahahalagang tagumpay, kaiba an semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne, asin duwang WTA 125 na kampeonato sa Guadalajara asin Birmingham.
Nagsimula siya sa Grand Slam kan 2023: sa isahan, nag-qualify siya kan 2023–2024 asin nakasulod sa main draw kan 2025–2026, kun sain an pinakamagandang resulta niya iyo an ikaapat na rawnd sa Wimbledon kan 2026; sa dalawahan, nakaabot siya sa ikaduwang rawnd sa French Open kan 2025.
{| class="wikitable"
|+
| colspan="2" | [[Ladawan:Ealas_and_Patrick_Gregorio_(cropped_Alexandra_Eala).jpg|alt=Si Alex Eala sa SEA Gam3s 2025|sentro|334x334px]]
|-
| Pangaran || Alexandra Eala
|-
| Bug-os na pangaran || Alexandra Maniego Eala
|-
| Nasyon || Filipinas
|-
| Namundag || Mayo 23, 2005
|-
| Lugar nin pagkatawo || Quezon City, Filipinas
|-
| Ka-taasan || 1.75 m
|-
| Nagpro || Marso 2020
|-
| Estilo nin pagdulag || Ka-iwa (duwang kamot na backhand)
|-
| Coach || Joan Bosch
|-
| Premyo sa karera || US$2,649,015
|-
| Singles record || 224-135
|-
| Singles titles || 2 WTA 125, 5 ITF
|-
| Pinaka-taas na singles ranking || No. 28 (Hulyo 13, 2026)
|-
| Kasalukuyang singles ranking || No. 29 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Doubles record || 49-49
|-
| Doubles titles || 3 ITF
|-
| Pinaka-taas na doubles ranking || No. 88 (Mayo 4, 2026)
|-
| Kasalukuyang doubles ranking || No. 129 (Hulyo 20, 2026)
|-
| Australian Open (Singles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Singles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Wimbledon (Singles) || 4R (2026)
|-
| US Open (Singles) || 2R (2025)
|-
| Australian Open (Doubles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Doubles) || 2R (2025)
|-
| Wimbledon (Doubles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Huring update || Hulyo 20, 2026
|-
! colspan="2" | Medalya
|-
| SEA Games ||
* Ginto – 2025 Thailand (Isahan)
* Bronse – 2025 Thailand (Team)
* Bronse – 2025 Thailand (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Isahan)
* Bronse – 2021 Vietnam (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Team)
|-
| Asian Games ||
* Bronse – 2022 Hangzhou (Isahan)
* Bronse – 2022 Hangzhou (Halu-halong pares)
|}
== Karera ==
=== Mga Juniors ===
Si Eala nagdaog sa Les Petits As kan 2018,<ref>{{Cite news|date=January 28, 2018|title=Lilov & Eala win at Les Petits As|url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As|access-date=May 31, 2026|website=Tennis Europe}}</ref> nagdaog nin Orange Bowl doubles<ref>{{Cite news|date=December 17, 2019|title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles|url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217|access-date=May 31, 2026|website=Spin.ph}}</ref> asin dalawahan na junior Grand Slam doubles titles sa Australian Open 2020 asin French Open 2021.<ref>{{Cite news|last=Go|first=Beatrice Lauren|date=January 31, 2020|title=Alex Eala wins first juniors Grand Slam title in 2020 Australian Open|url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/|access-date=January 31, 2020|website=Rappler|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|date=June 12, 2021|title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions|url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions/|access-date=May 31, 2026|website=Rappler}}</ref> Kan 2022, siya an enot na Filipino na nagdaog nin junior Grand Slam singles title sa US Open.<ref name="WTAEALAProf">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=October 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association}}</ref><ref>{{Cite news|date=September 11, 2022|title=History for PH as Alex Eala captures US Open girls' singles crown|url=https://www.rappler.com/sports/final-results-alex-eala-lucie-havlickova-us-open-september-10-2022/|access-date=May 31, 2026|website=Rappler}}</ref>
=== Propesyonal na Karera ===
Kan 2020–2023, hinay-hinay siyang nagtukod nin propesyonal na karera sa ITF asin WTA, nagdaog nin mga titulo sa Yecla asin Roehampton, asin nakasulod sa WTA top 200 kan 2023.<ref name="it" />
Kan 2024, nagkompetensya siya sa Grand Slams asin WTA, nagdaog nin enot niyang dakulang ITF singles title sa Vitoria-Gasteiz,<ref name="it">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|publisher=ITF Tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref> asin tulo na doubles titles kaiba si [[:en:Estelle_Cascino|Estelle Cascino]].<ref name="dt">{{cite web|title=Eala ITF doubles titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/d/titles/|access-date=October 5, 2025|website=ITF tennis}}</ref>
Kan 2025, Nagkaigwa siya nin breakthrough season: semifinal sa Miami Open,<ref>{{cite news|last=Futterman|first=Matthew|date=March 28, 2025|title=Alexandra Eala's wild run in Miami comes to an end in semifinals loss to Jessica Pegula|url=https://www.nytimes.com/athletic/6237760/2025/03/28/alexandra-eala-miami-open-semifinals/|work=The New York Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20250726113931/https://www.nytimes.com/athletic/6237760/2025/03/28/alexandra-eala-miami-open-semifinals/|archive-date=July 26, 2025|access-date=September 1, 2025|url-access=}}</ref> final sa Eastbourne,<ref>{{cite news|last=Clarito|first=Ariel Ian|title=Alex Eala comes inches short in heartbreaking final as Maya Joint rules Eastbourne Open|url=https://www.rappler.com/sports/tennis-match-results-alex-eala-maya-joint-wta-eastbourne-open-final-june-28-2025/|date=June 28, 2025|access-date=June 28, 2025|work=Rappler}}</ref> enot na Grand Slam main‑draw win sa US Open,<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/46065849/alexandra-eala-upsets-clara-tauson-us-open-becoming-first-player-philippines-win-major-match|title=Eala upsets Tauson at US Open; 1st from Philippines to win major match|publisher=ESPN|date=August 24, 2025|url-status=|archive-url=|archive-date=|access-date=August 25, 2025}}</ref> asin enot na challenger title sa Guadalajara.<ref>{{cite news|date=September 7, 2025|title=Alex Eala wins first WTA singles title with comeback victory at Guadalajara 125 Open|url=https://onesports.ph/more-sports/article/35361/alex-eala-wins-first-wta-singles-title-with-comeback-victory-at-guadalajara-125-open|url-status=|work=One Sports|archive-url=https://web.archive.org/web/20250907061736/https://www.onesports.ph/more-sports/article/35361/alex-eala-wins-first-wta-singles-title-with-comeback-victory-at-guadalajara-125-open|archive-date=September 7, 2025|access-date=September 7, 2025|language=en}}</ref> Nakasulod siya sa world’s top 50.<ref>{{cite web|last=Morales|first=Luisa|date=November 3, 2025|title=Alex Eala enters WTA Top 50 to culminate 2025 season|url=https://www.onesports.ph/more-sports/article/37635/alex-eala-enters-wta-top-50-to-culminate-2025-season|website=One Sports|access-date=November 3, 2025|language=en}}</ref>
Kan 2026, pinahiling niya an breakthrough sa Wimbledon matapos madakol si [[:en:Iga_Świątek|Iga Świątek]],<ref name="WIM26SwiUpset2">{{Cite news|last=Caacbay|first=Kennedy|date=July 4, 2026|title=Alex Eala dethrones defending champion Iga Swiatek, advances to Wimbledon fourth round|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/alex-eala-dethrones-defending-champion-iga-swiatek-advances-to-wimbledon-fourth-round-2254|access-date=July 4, 2026|work=ABS-CBN News}}</ref> nagdaog sa Birmingham 125,<ref>{{Cite web|title=Alex Eala wins WTA 125 Birmingham Open title after outlasting Nikola Bartunkova in thriller|url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/990549/alex-eala-wins-wta-125-birmingham-open-after-outlasting-nikola-bartunkova-in-thriller/story/|access-date=June 7, 2026|website=GMA News Online}}</ref> asin nakaabot sa semifinals sa Berlin asin Auckland.<ref>{{Cite news|last=Castillejo|first=Dyan|date=June 21, 2026|title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118|work=ABS-CBN News}}</ref><ref name="AucklandSingles">{{cite news|last=Satumbaga-Villar|first=Krystel|date=January 10, 2026|title=Alex Eala succumbs to Chinese rival in Auckland semis|url=https://mb.com.ph/2026/01/10/alex-eala-succumbs-to-chinese-rival-in-auckland-semis|work=The Manila Bulletin|access-date=January 10, 2026}}</ref> Ini nagtaas saiya sa career-high ranking bilang world No. 28.<ref name="NewCareerHigh" />
==Mga pananda==
{{notelist}}
==Toltolan==
{{reflist}}
{{tamboan}}
==Mga panluwas na takod==
[[:tl:Alexandra_Eala|Alexandra Eala sa Tagalog Wikipedia]]
[[:en:Alexandra_Eala|Alexandra Eala sa English Wikipedia]]
[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alexandra Eala's sa Tennis Abstract]
[https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram]
[https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala]
[https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
[[Kategorya:Mga Filipinong atleta sa tenis]]
[[Kategorya:Mga babaeng Filipino sa isports nin tennis]]
[[Kategorya:Mga parakawat tennis sa kinaban]]
[[Kategorya:Mga Grand Slam na resipeyente sa kinaban]]
rhnyuwqypax1ki33e6q3do7zifhqcjy
307690
307673
2026-07-27T02:49:47Z
Tabilay
31389
307690
wikitext
text/x-wiki
<!--{{Tamboan}}-->
Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala{{Efn|1=**Pagbigkas sa Filipino:** /ɛˈjalɐ/
- **/ɛ/** = **eh** arog sa *ehersisyo*
- **/ˈja/** = **ya** na may diin, arog sa *yakap*
- **/l/** = **l** arog sa *liwanag*
- **/ɐ/** = **uh/ah** na maikli, arog sa hulíng tunog kan *bata*
- Binibigkas bilang **eh-YA-lah**}}''' (namundag Mayo 23, 2005 sa Lungsod nin Quezon) iyo an sarong Pilipinang propesyonal na paraténis. Naabot niya an pinakamataas na ranggo sa singles kan Hulyo 13, 2026 bilang ika-28 sa kinaban huli sa WTA, na nagin rason na siya an pinaka-nirangguhang Pilipina sa kasaysayan nin Paligsahang WTA.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar|first=Kristel|date=July 13, 2026|title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings|url=https://mb.com.ph/2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings?__cf_chl_rt_tk=Dop2eEd.kg1XALPQiAwED2dADNLCZdtYfiU.IJiQr4M-1784819067-1.0.1.1-6l7wcRi6ipstXmzYEa6aSdsRsPHh90CQzx_N5ta6Qos|access-date=July 13, 2026|website=Manila Bulletin|language=en}}</ref>
Nagdaog siya nin mga titulo sa dyunyor na Grand Slam: dalawahan sa Australian Open kan 2020 asin French Open kan 2021, asin isahan sa US Open kan 2022. May-ada siyang lima na titulo sa isahan asin tulo sa dalawahan sa ITF circuit, asin halì 2025 hasta 2026 nagtala nin mahahalagang tagumpay, kaiba an semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne, asin duwang WTA 125 na kampeonato sa Guadalajara asin Birmingham.
Nagsimula siya sa Grand Slam kan 2023: sa isahan, nag-qualify siya kan 2023–2024 asin nakasulod sa main draw kan 2025–2026, kun sain an pinakamagandang resulta niya iyo an ikaapat na rawnd sa Wimbledon kan 2026; sa dalawahan, nakaabot siya sa ikaduwang rawnd sa French Open kan 2025.
{| class="wikitable"
|+
| colspan="2" | [[Ladawan:Ealas_and_Patrick_Gregorio_(cropped_Alexandra_Eala).jpg|alt=Si Alex Eala sa SEA Gam3s 2025|sentro|334x334px]]
|-
| Pangaran || Alexandra Eala
|-
| Bug-os na pangaran || Alexandra Maniego Eala
|-
| Nasyon || Filipinas
|-
| Namundag || Mayo 23, 2005
|-
| Lugar nin pagkatawo || Quezon City, Filipinas
|-
| Ka-taasan || 1.75 m
|-
| Nagpro || Marso 2020
|-
| Estilo nin pagdulag || Ka-iwa (duwang kamot na backhand)
|-
| Coach || Joan Bosch
|-
| Premyo sa karera || US$2,649,015
|-
| Singles record || 224-135
|-
| Singles titles || 2 WTA 125, 5 ITF
|-
| Pinaka-taas na singles ranking || No. 28 (Hulyo 13, 2026)
|-
| Kasalukuyang singles ranking || No. 28 (Hulyo 27, 2026)
|-
| Doubles record || 49-49
|-
| Doubles titles || 3 ITF
|-
| Pinaka-taas na doubles ranking || No. 88 (Mayo 4, 2026)
|-
| Kasalukuyang doubles ranking || No. 127 (Hulyo 27, 2026)
|-
| Australian Open (Singles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Singles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Wimbledon (Singles) || 4R (2026)
|-
| US Open (Singles) || 2R (2025)
|-
| Australian Open (Doubles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Doubles) || 2R (2025)
|-
| Wimbledon (Doubles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Huring update || Hulyo 27, 2026
|-
! colspan="2" | Medalya
|-
| SEA Games ||
* Ginto – 2025 Thailand (Isahan)
* Bronse – 2025 Thailand (Team)
* Bronse – 2025 Thailand (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Isahan)
* Bronse – 2021 Vietnam (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Team)
|-
| Asian Games ||
* Bronse – 2022 Hangzhou (Isahan)
* Bronse – 2022 Hangzhou (Halu-halong pares)
|}
== Karera ==
=== Mga Juniors ===
Si Eala nagdaog sa Les Petits As kan 2018,<ref>{{Cite news|date=January 28, 2018|title=Lilov & Eala win at Les Petits As|url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As|access-date=May 31, 2026|website=Tennis Europe}}</ref> nagdaog nin Orange Bowl doubles<ref>{{Cite news|date=December 17, 2019|title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles|url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217|access-date=May 31, 2026|website=Spin.ph}}</ref> asin dalawahan na junior Grand Slam doubles titles sa Australian Open 2020 asin French Open 2021.<ref>{{Cite news|last=Go|first=Beatrice Lauren|date=January 31, 2020|title=Alex Eala wins first juniors Grand Slam title in 2020 Australian Open|url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/|access-date=January 31, 2020|website=Rappler|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|date=June 12, 2021|title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions|url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions/|access-date=May 31, 2026|website=Rappler}}</ref> Kan 2022, siya an enot na Filipino na nagdaog nin junior Grand Slam singles title sa US Open.<ref name="WTAEALAProf">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=October 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association}}</ref><ref>{{Cite news|date=September 11, 2022|title=History for PH as Alex Eala captures US Open girls' singles crown|url=https://www.rappler.com/sports/final-results-alex-eala-lucie-havlickova-us-open-september-10-2022/|access-date=May 31, 2026|website=Rappler}}</ref>
=== Propesyonal na Karera ===
Kan 2020–2023, hinay-hinay siyang nagtukod nin propesyonal na karera sa ITF asin WTA, nagdaog nin mga titulo sa Yecla asin Roehampton, asin nakasulod sa WTA top 200 kan 2023.<ref name="it" />
Kan 2024, nagkompetensya siya sa Grand Slams asin WTA, nagdaog nin enot niyang dakulang ITF singles title sa Vitoria-Gasteiz,<ref name="it">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|publisher=ITF Tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref> asin tulo na doubles titles kaiba si [[:en:Estelle_Cascino|Estelle Cascino]].<ref name="dt">{{cite web|title=Eala ITF doubles titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/d/titles/|access-date=October 5, 2025|website=ITF tennis}}</ref>
Kan 2025, Nagkaigwa siya nin breakthrough season: semifinal sa Miami Open,<ref>{{cite news|last=Futterman|first=Matthew|date=March 28, 2025|title=Alexandra Eala's wild run in Miami comes to an end in semifinals loss to Jessica Pegula|url=https://www.nytimes.com/athletic/6237760/2025/03/28/alexandra-eala-miami-open-semifinals/|work=The New York Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20250726113931/https://www.nytimes.com/athletic/6237760/2025/03/28/alexandra-eala-miami-open-semifinals/|archive-date=July 26, 2025|access-date=September 1, 2025|url-access=}}</ref> final sa Eastbourne,<ref>{{cite news|last=Clarito|first=Ariel Ian|title=Alex Eala comes inches short in heartbreaking final as Maya Joint rules Eastbourne Open|url=https://www.rappler.com/sports/tennis-match-results-alex-eala-maya-joint-wta-eastbourne-open-final-june-28-2025/|date=June 28, 2025|access-date=June 28, 2025|work=Rappler}}</ref> enot na Grand Slam main‑draw win sa US Open,<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/46065849/alexandra-eala-upsets-clara-tauson-us-open-becoming-first-player-philippines-win-major-match|title=Eala upsets Tauson at US Open; 1st from Philippines to win major match|publisher=ESPN|date=August 24, 2025|url-status=|archive-url=|archive-date=|access-date=August 25, 2025}}</ref> asin enot na challenger title sa Guadalajara.<ref>{{cite news|date=September 7, 2025|title=Alex Eala wins first WTA singles title with comeback victory at Guadalajara 125 Open|url=https://onesports.ph/more-sports/article/35361/alex-eala-wins-first-wta-singles-title-with-comeback-victory-at-guadalajara-125-open|url-status=|work=One Sports|archive-url=https://web.archive.org/web/20250907061736/https://www.onesports.ph/more-sports/article/35361/alex-eala-wins-first-wta-singles-title-with-comeback-victory-at-guadalajara-125-open|archive-date=September 7, 2025|access-date=September 7, 2025|language=en}}</ref> Nakasulod siya sa world’s top 50.<ref>{{cite web|last=Morales|first=Luisa|date=November 3, 2025|title=Alex Eala enters WTA Top 50 to culminate 2025 season|url=https://www.onesports.ph/more-sports/article/37635/alex-eala-enters-wta-top-50-to-culminate-2025-season|website=One Sports|access-date=November 3, 2025|language=en}}</ref>
Kan 2026, pinahiling niya an breakthrough sa Wimbledon matapos madakol si [[:en:Iga_Świątek|Iga Świątek]],<ref name="WIM26SwiUpset2">{{Cite news|last=Caacbay|first=Kennedy|date=July 4, 2026|title=Alex Eala dethrones defending champion Iga Swiatek, advances to Wimbledon fourth round|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/alex-eala-dethrones-defending-champion-iga-swiatek-advances-to-wimbledon-fourth-round-2254|access-date=July 4, 2026|work=ABS-CBN News}}</ref> nagdaog sa Birmingham 125,<ref>{{Cite web|title=Alex Eala wins WTA 125 Birmingham Open title after outlasting Nikola Bartunkova in thriller|url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/990549/alex-eala-wins-wta-125-birmingham-open-after-outlasting-nikola-bartunkova-in-thriller/story/|access-date=June 7, 2026|website=GMA News Online}}</ref> asin nakaabot sa semifinals sa Berlin asin Auckland.<ref>{{Cite news|last=Castillejo|first=Dyan|date=June 21, 2026|title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118|work=ABS-CBN News}}</ref><ref name="AucklandSingles">{{cite news|last=Satumbaga-Villar|first=Krystel|date=January 10, 2026|title=Alex Eala succumbs to Chinese rival in Auckland semis|url=https://mb.com.ph/2026/01/10/alex-eala-succumbs-to-chinese-rival-in-auckland-semis|work=The Manila Bulletin|access-date=January 10, 2026}}</ref> Ini nagtaas saiya sa career-high ranking bilang world No. 28.<ref name="NewCareerHigh" />
==Mga pananda==
{{notelist}}
==Toltolan==
{{reflist}}
{{tamboan}}
==Mga panluwas na takod==
[[:tl:Alexandra_Eala|Alexandra Eala sa Tagalog Wikipedia]]
[[:en:Alexandra_Eala|Alexandra Eala sa English Wikipedia]]
[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alexandra Eala's sa Tennis Abstract]
[https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram]
[https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala]
[https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
[[Kategorya:Mga Filipinong atleta sa tenis]]
[[Kategorya:Mga babaeng Filipino sa isports nin tennis]]
[[Kategorya:Mga parakawat tennis sa kinaban]]
[[Kategorya:Mga Grand Slam na resipeyente sa kinaban]]
qfgsdcidg4j9uatvv4dvdlhx50tgca7
307693
307690
2026-07-27T08:25:24Z
Ringer
55
307693
wikitext
text/x-wiki
<!--{{Tamboan}}-->
Si '''Alexandra "Alex" Maniego Eala{{Efn|1=**Pagbigkas sa Filipino:** /ɛˈjalɐ/
- **/ɛ/** = **eh** arog sa *ehersisyo*
- **/ˈja/** = **ya** na may diin, arog sa *yakap*
- **/l/** = **l** arog sa *liwanag*
- **/ɐ/** = **uh/ah** na maikli, arog sa hulíng tunog kan *bata*
- Binibigkas bilang **eh-YA-lah**}}''' (namundag Mayo 23, 2005 sa Lungsod nin Quezon) iyo an sarong Pilipinang propesyonal na paraténis. Naabot niya an pinakamataas na ranggo sa singles kan Hulyo 13, 2026 bilang ika-28 sa kinaban huli sa WTA, na nagin rason na siya an pinaka-nirangguhang Pilipina sa kasaysayan nin Paligsahang WTA.<ref name="NewCareerHigh">{{Cite web |last=Satumbaga-Villar|first=Kristel|date=July 13, 2026|title=Alex Eala rises to career-high No. 28 in WTA rankings|url=https://mb.com.ph/2026/07/13/alex-eala-rises-to-career-high-no-28-in-wta-rankings?__cf_chl_rt_tk=Dop2eEd.kg1XALPQiAwED2dADNLCZdtYfiU.IJiQr4M-1784819067-1.0.1.1-6l7wcRi6ipstXmzYEa6aSdsRsPHh90CQzx_N5ta6Qos|access-date=July 13, 2026|website=Manila Bulletin|language=en}}</ref>
Nagdaog siya nin mga titulo sa dyunyor na Grand Slam: dalawahan sa Australian Open kan 2020 asin French Open kan 2021, asin isahan sa US Open kan 2022. May-ada siyang lima na titulo sa isahan asin tulo sa dalawahan sa ITF circuit, asin halì 2025 hasta 2026 nagtala nin mahahalagang tagumpay, kaiba an semifinal sa Miami Open, final sa Eastbourne, asin duwang WTA 125 na kampeonato sa Guadalajara asin Birmingham.
Nagsimula siya sa Grand Slam kan 2023: sa isahan, nag-qualify siya kan 2023–2024 asin nakasulod sa main draw kan 2025–2026, kun sain an pinakamagandang resulta niya iyo an ikaapat na rawnd sa Wimbledon kan 2026; sa dalawahan, nakaabot siya sa ikaduwang rawnd sa French Open kan 2025.
{| class="wikitable"
|+
| colspan="2" | [[Ladawan:Ealas_and_Patrick_Gregorio_(cropped_Alexandra_Eala).jpg|alt=Si Alex Eala sa SEA Gam3s 2025|sentro|334x334px]]
|-
| Pangaran || Alexandra Eala
|-
| Bug-os na pangaran || Alexandra Maniego Eala
|-
| Nasyon || Filipinas
|-
| Namundag || Mayo 23, 2005
|-
| Lugar nin pagkatawo || Quezon City, Filipinas
|-
| Ka-taasan || 1.75 m
|-
| Nagpro || Marso 2020
|-
| Estilo nin pagdulag || Ka-iwa (duwang kamot na backhand)
|-
| Coach || Joan Bosch
|-
| Premyo sa karera || US$2,649,015
|-
| Singles record || 224-135
|-
| Singles titles || 2 WTA 125, 5 ITF
|-
| Pinaka-taas na singles ranking || No. 28 (Hulyo 13, 2026)
|-
| Kasalukuyang singles ranking || No. 28 (Hulyo 27, 2026)
|-
| Doubles record || 49-49
|-
| Doubles titles || 3 ITF
|-
| Pinaka-taas na doubles ranking || No. 88 (Mayo 4, 2026)
|-
| Kasalukuyang doubles ranking || No. 127 (Hulyo 27, 2026)
|-
| Australian Open (Singles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Singles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Wimbledon (Singles) || 4R (2026)
|-
| US Open (Singles) || 2R (2025)
|-
| Australian Open (Doubles) || 1R (2026)
|-
| French Open (Doubles) || 2R (2025)
|-
| Wimbledon (Doubles) || 1R (2025, 2026)
|-
| Huring update || Hulyo 27, 2026
|-
! colspan="2" | Medalya
|-
| SEA Games ||
* Ginto – 2025 Thailand (Isahan)
* Bronse – 2025 Thailand (Team)
* Bronse – 2025 Thailand (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Isahan)
* Bronse – 2021 Vietnam (Halu-halong pares)
* Bronse – 2021 Vietnam (Team)
|-
| Asian Games ||
* Bronse – 2022 Hangzhou (Isahan)
* Bronse – 2022 Hangzhou (Halu-halong pares)
|}
== Karera ==
=== Mga Juniors ===
Si Eala nagdaog sa Les Petits As kan 2018,<ref>{{Cite news|date=January 28, 2018|title=Lilov & Eala win at Les Petits As|url=https://www.tenniseurope.org/news/117748/Lilov-Eala-win-at-Les-Petits-As|access-date=May 31, 2026|website=Tennis Europe}}</ref> nagdaog nin Orange Bowl doubles<ref>{{Cite news|date=December 17, 2019|title=Better chemistry sparked teen tennis star Alex Eala's win at Orange Bowl Doubles|url=https://www.spin.ph/life/guide/alex-eala-caps-off-2019-with-orange-bowl-doubles-title-a2442-20191217|access-date=May 31, 2026|website=Spin.ph}}</ref> asin dalawahan na junior Grand Slam doubles titles sa Australian Open 2020 asin French Open 2021.<ref>{{Cite news|last=Go|first=Beatrice Lauren|date=January 31, 2020|title=Alex Eala wins first juniors Grand Slam title in 2020 Australian Open|url=https://www.rappler.com/sports/250682-australian-open-junior-doubles-finals-game-results-alex-eala-priska-nugroho-january-31-2020/|access-date=January 31, 2020|website=Rappler|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|date=June 12, 2021|title=Alex Eala, Selekhmeteva crowned 2021 French Open girls doubles champions|url=https://www.rappler.com/sports/alex-eala-oksana-selekhmeteva-2021-french-open-juniors-girls-doubles-champions/|access-date=May 31, 2026|website=Rappler}}</ref> Kan 2022, siya an enot na Filipino na nagdaog nin junior Grand Slam singles title sa US Open.<ref name="WTAEALAProf">{{cite web |title=WTA Official: Alexandra Eala |url=https://www.wtatennis.com/players/330332/alexandra-eala/matches |access-date=October 5, 2025 |publisher=Women's Tennis Association}}</ref><ref>{{Cite news|date=September 11, 2022|title=History for PH as Alex Eala captures US Open girls' singles crown|url=https://www.rappler.com/sports/final-results-alex-eala-lucie-havlickova-us-open-september-10-2022/|access-date=May 31, 2026|website=Rappler}}</ref>
[[File:Alex Eala (2024 US Open) 02 (cropped).jpg|right|thumb|260px|Si Alex Eala sa 2024 US Open]]
=== Propesyonal na Karera ===
Kan 2020–2023, hinay-hinay siyang nagtukod nin propesyonal na karera sa ITF asin WTA, nagdaog nin mga titulo sa Yecla asin Roehampton, asin nakasulod sa WTA top 200 kan 2023.<ref name="it" />
Kan 2024, nagkompetensya siya sa Grand Slams asin WTA, nagdaog nin enot niyang dakulang ITF singles title sa Vitoria-Gasteiz,<ref name="it">{{cite web|title=Eala ITF titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/titles/#pprofile-info-tabs|publisher=ITF Tennis|access-date=October 5, 2025}}</ref> asin tulo na doubles titles kaiba si [[:en:Estelle_Cascino|Estelle Cascino]].<ref name="dt">{{cite web|title=Eala ITF doubles titles|url=https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/d/titles/|access-date=October 5, 2025|website=ITF tennis}}</ref>
Kan 2025, Nagkaigwa siya nin breakthrough season: semifinal sa Miami Open,<ref>{{cite news|last=Futterman|first=Matthew|date=March 28, 2025|title=Alexandra Eala's wild run in Miami comes to an end in semifinals loss to Jessica Pegula|url=https://www.nytimes.com/athletic/6237760/2025/03/28/alexandra-eala-miami-open-semifinals/|work=The New York Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20250726113931/https://www.nytimes.com/athletic/6237760/2025/03/28/alexandra-eala-miami-open-semifinals/|archive-date=July 26, 2025|access-date=September 1, 2025|url-access=}}</ref> final sa Eastbourne,<ref>{{cite news|last=Clarito|first=Ariel Ian|title=Alex Eala comes inches short in heartbreaking final as Maya Joint rules Eastbourne Open|url=https://www.rappler.com/sports/tennis-match-results-alex-eala-maya-joint-wta-eastbourne-open-final-june-28-2025/|date=June 28, 2025|access-date=June 28, 2025|work=Rappler}}</ref> enot na Grand Slam main‑draw win sa US Open,<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/tennis/story/_/id/46065849/alexandra-eala-upsets-clara-tauson-us-open-becoming-first-player-philippines-win-major-match|title=Eala upsets Tauson at US Open; 1st from Philippines to win major match|publisher=ESPN|date=August 24, 2025|url-status=|archive-url=|archive-date=|access-date=August 25, 2025}}</ref> asin enot na challenger title sa Guadalajara.<ref>{{cite news|date=September 7, 2025|title=Alex Eala wins first WTA singles title with comeback victory at Guadalajara 125 Open|url=https://onesports.ph/more-sports/article/35361/alex-eala-wins-first-wta-singles-title-with-comeback-victory-at-guadalajara-125-open|url-status=|work=One Sports|archive-url=https://web.archive.org/web/20250907061736/https://www.onesports.ph/more-sports/article/35361/alex-eala-wins-first-wta-singles-title-with-comeback-victory-at-guadalajara-125-open|archive-date=September 7, 2025|access-date=September 7, 2025|language=en}}</ref> Nakasulod siya sa world’s top 50.<ref>{{cite web|last=Morales|first=Luisa|date=November 3, 2025|title=Alex Eala enters WTA Top 50 to culminate 2025 season|url=https://www.onesports.ph/more-sports/article/37635/alex-eala-enters-wta-top-50-to-culminate-2025-season|website=One Sports|access-date=November 3, 2025|language=en}}</ref>
Kan 2026, pinahiling niya an breakthrough sa Wimbledon matapos madakol si [[:en:Iga_Świątek|Iga Świątek]],<ref name="WIM26SwiUpset2">{{Cite news|last=Caacbay|first=Kennedy|date=July 4, 2026|title=Alex Eala dethrones defending champion Iga Swiatek, advances to Wimbledon fourth round|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/7/4/alex-eala-dethrones-defending-champion-iga-swiatek-advances-to-wimbledon-fourth-round-2254|access-date=July 4, 2026|work=ABS-CBN News}}</ref> nagdaog sa Birmingham 125,<ref>{{Cite web|title=Alex Eala wins WTA 125 Birmingham Open title after outlasting Nikola Bartunkova in thriller|url=https://www.gmanetwork.com/news/sports/othersports/990549/alex-eala-wins-wta-125-birmingham-open-after-outlasting-nikola-bartunkova-in-thriller/story/|access-date=June 7, 2026|website=GMA News Online}}</ref> asin nakaabot sa semifinals sa Berlin asin Auckland.<ref>{{Cite news|last=Castillejo|first=Dyan|date=June 21, 2026|title=Alex Eala's Berlin Open campaign ends in loss to Linda Nosková|url=https://www.abs-cbn.com/sports/othersports/2026/6/21/alex-eala-s-berlin-open-campaign-ends-in-loss-to-linda-noskov-0118|work=ABS-CBN News}}</ref><ref name="AucklandSingles">{{cite news|last=Satumbaga-Villar|first=Krystel|date=January 10, 2026|title=Alex Eala succumbs to Chinese rival in Auckland semis|url=https://mb.com.ph/2026/01/10/alex-eala-succumbs-to-chinese-rival-in-auckland-semis|work=The Manila Bulletin|access-date=January 10, 2026}}</ref> Ini nagtaas saiya sa career-high ranking bilang world No. 28.<ref name="NewCareerHigh" />
==Mga pananda==
{{notelist}}
==Toltolan==
{{reflist}}
{{tamboan}}
==Mga panluwas na takod==
[[:tl:Alexandra_Eala|Alexandra Eala sa Tagalog Wikipedia]]
[[:en:Alexandra_Eala|Alexandra Eala sa English Wikipedia]]
[https://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer-classic.cgi?p=AlexandraEala&f=v1 Alexandra Eala's sa Tennis Abstract]
[https://www.instagram.com/alex.eala/ Pahinang opisyal ni Alex Eala sa Instagram]
[https://www.wtatennis.com/players/330332/- Pahinang opisyal sa WTA ni Alex Eala]
[https://www.itftennis.com/en/players/alexandra-eala/800511432/phi/wt/s/overview/ Pahinang opisyal sa ITF Women’s World Tennis ni Alex Eala]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/Alex_Eala Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
[https://tv-philippines.fandom.com/wiki/AlexEalaMatches Mga listahan ng torneo ni Alex Eala sa Fandom (sa wikang ingles)]
[[Kategorya:Mga Filipinong atleta sa tenis]]
[[Kategorya:Mga babaeng Filipino sa isports nin tennis]]
[[Kategorya:Mga parakawat tennis sa kinaban]]
[[Kategorya:Mga Grand Slam na resipeyente sa kinaban]]
llh8d59tkw2wtndy6bcx0gll8u8zlzh
Boris Perchatkin
0
56643
307689
2026-07-26T19:44:42Z
Asorev
21784
Pinagmukna an pahina kaining "{{Infobox person | name = Boris Perchatkin | native_name = Борис Георгиевич Перчаткин | image = | caption = | birth_date = {{Birth date and age|1946|7|1}} | birth_place = [[Myrhorod]], [[Unyon Sobyet]]{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}} | nationality = [[Unyon Sobyet]], [[Estados Unidos]] | religion = [[Kristiyanismo]] ([[Pentekostalismo]]) | occupation = Aktibista sa mga deretsong pantawo, namumuno s..."
307689
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Boris Perchatkin
| native_name = Борис Георгиевич Перчаткин
| image =
| caption =
| birth_date = {{Birth date and age|1946|7|1}}
| birth_place = [[Myrhorod]], [[Unyon Sobyet]]{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}
| nationality = [[Unyon Sobyet]], [[Estados Unidos]]
| religion = [[Kristiyanismo]] ([[Pentekostalismo]])
| occupation = Aktibista sa mga deretsong pantawo, namumuno sa relihiyon
| children = 6{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}
}}
Si '''Boris Georgiyevich Perchatkin''' (Ruso: ''Борис Георгиевич Перчаткин''; namundag kan Hulyo 1, 1946) iyo an sarong aktibista sa mga deretsong pantawo asin saro sa mga pinakamidbid na representante kan relihiyosong kahiroan sa pag-emigrar na nagpoon sa syudad kan [[Nakhodka]] kan huring bahagi kan dekada 1970 asin ampalang dekada 1980{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}. Kan 1989, pinangenotan niya an pag-lobbi sa [[Estados Unidos]] para sa pag-aprobar kan "Lautenberg Amendment", na nagtao sa haros 1 milyon na representante kan mga relihiyosong minoridad gikan sa mga dating nasyon kan Unyon Sobyet nin pagkakataon na mag-emigrar sa Estados Unidos sa legal na paraan{{sfn|Romanovič|2023}}.
== Biyograpiya ==
=== Bago pa man asin pag-iba sa simbahan ===
Si Boris Perchatkin namundag sa pamilya kan sarong militar na piloto. An saiyang ama nagadan sa aksidente sa kotse pakatapos na mamundag si Boris. Pakalipas nin pira pang taon, an saiyang ina nag-agom giraray nin sarong sundalo. Alagad kan 1953, an saiyang padrastro inaresto huli sa pagkontra sa utos sa sarong pag-aalsa asin nasentensyahan nin 25 taon na pagtrabaho sa kampo kan [[Vorkuta]]. Sa edad na 16, nadukayan ni Boris an simbahang Pentekostal sa Nakhodka asin nag-iba sa sainda. Pakatapos kaini, nagpoon siyang magtipon nin impormasyon manungod sa pag-aapi sa mga nagtutubod sa Unyon Sobyet asin aktibong ibinahi ini sa mga dayuhang peryodista{{sfn|Semjonova|2020}}.
=== Kahiroan sa pag-emigrar asin relasyon sa mga disidente ===
Kan 1976, si Perchatkin kaiba an saiyang mga pag-iba (Vasily Patrushev, V. A. Burlachenko, asin Vladimir Stepanov) nagkaigwa nin relasyon sa mga [[Mga disidente sa Unyon Sobyet|disidente]] sa [[Mosku]]. Pinag-ataman kan mga disidente na tawan nin organisadong porma an nagpapadakulang kahiroan sa pag-emigrar. Kan taon man na idto, si L. V. Voronina, representante kan [[Moscow Helsinki Group]], nagbisita sa Nakhodka. Pagkatapos kaini, si Perchatkin aktibong naglaban para sa pangkagabsang pagluwas kan mga Pentekostal gikan sa [[Unyon Sobyet]]{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68—69}}. Kan taon man na idto, nagpadara siya nin mga kahawagan sa [[Mga Nagkakaisang Nasyon|UN]], sa [[Pangkabanwang Konseho kan mga Simbahan]], asin sa mga namumuno kan mga nasyon na nagpirma sa [[Kasunduan sa Helsinki]], na nag-uulat kan tuloy-tuloy na pag-aapi sa mga nagtutubod sa Unyon Sobyet<ref name="nashaamerica">{{cite web|url=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|title=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|date=2023-09-26|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/}}</ref>.
Kan 1977, kaiba si Nikolay Goreti, nagtindog siya sa ngaran kan mga Pentekostal para sa mga inarestong disidente na iyo sina [[Aleksandr Ginzburg]], [[Yuri Orlov]], asin [[Anatoly Shcharansky]]{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=66}}. Kan taon man na idto, kaiba an iba pang mga Kristiyano gikan sa iba-ibang sekta, nag-iba siya sa sarong pampublikong hunger strike tanganing maghagad nin permisong magluwas sa Unyon Sobyet para sa mga inaaping Kristiyano<ref name="ukrweekly">{{cite journal|author=Zenon Snylyk|title=Dissidents fast across USSR|url=https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|journal=The Ukrainian Weekly|publisher=Ukrainian National Association|date=1977-10-09|volume=LXXXIV|issue=222|pages=2|language=en|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf}}</ref>.
Kan Disyembre 20, 1978, nagpurbar si Perchatkin na magpadara nin telegrama para sa Bagong Taon gikan sa koreo kan Nakhodka sa Presidente kan Estados Unidos na si [[Jimmy Carter]], na naghahagad na tawan nin pansin an mga tawo na pighahalean nin libertad sa relihiyon{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}<ref name="nashaamerica"/><ref name="dementjev">{{cite book|author=Andrej Dementjev|title=АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы|url=http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|location=Vladivostok|publisher=Russkij ostrov|year=2011|pages=213|isbn=978-5-93577-054-2|language=ru|archive-date=2023-09-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf}}</ref>.
Poon kan 1979, pinangenotan niya an pag-organisa kan sarong sentro para sa mga nagtutubod na nagmamawot na mag-emigrar gikan sa Unyon Sobyet. Kan 1980, napili siyang sekretaryo kan bagong bilog na Konseho kan mga Simbahang Pentekostal sa Unyon Sobyet para sa Pag-emigrar{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
Kan huling bahagi kan 1979, nag-andam siya nin sarong pahayag na nakatutok sa "Kongreso asin Gobyerno kan Estados Unidos, pati na rin sa mga gobyerno kan Canada, Australia, Inglatera, West Germany, Pransya, asin Italya", na nagpaliwanag sa tunay na sitwasyon sa Sobyet, an posisyon kan Partido Komunista sa relihiyon, asin an mga ley kan Sobyet sa mga relihiyosong gibo<ref name="nashaamerica" />.
=== Pagpapadusa kan gobyerno asin pagkakatakop ===
Biling pinaka-aktibong miyembro kan komite kan mga nagtutubod na nag-aapply para sa pag-emigrar, nagin target siya kan mga awtoridad sa Sobyet. Nagkaigwa nin kampanya sa lokal na peryodiko laban sa saiya asin sa saiyang pamilya{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
Kan Agosto 21, 1980, inaresto si Perchatkin sa Nakhodka. Kan huling bahagi kan Marso 1981<ref name="dtic">[https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982]</ref>, sa irarom kan Artikulo 190.1 kan Criminal Code kan RSFSR ("Pagpapakalat nin mga kabulaanan na nagpapadapa sa estado asin sosyal na sistema kan Sobyet"), nasentensyahan siya nin 2 taon na pagkakulong<ref name="dtic"/>. Susog sa mga ulat kan istasyon kan radyo na [[Voice of America]], kan panahon kan imbestigasyon asin paglitis, piggagamitan siya nin mga kemikal (mga neuroleptic) na nagin dahilan kan saiyang pirmihang pagkawara nin malay{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
Pakatapos na makaluwas kan Agosto 1982, ipinagpatuloy niya an saiyang pakikipaglaban para sa karapatang mag-emigrar. Alagad kan Pebrero 1983, inaresto siya giraray asin nasentensyahan nin 1.5 taon na pagkakulong sa irarom kan Artikulo 218 seksyon 2 huli sa ilegal na pagsekyur nin maipis na armas{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
=== Pag-emigrar sa Estados Unidos asin an Lautenberg Amendment ===
Kan 1987, nag-andam siya nin sarong ulat para sa Kongreso kan Estados Unidos manungod sa "Sitwasyon kan Relihiyon sa Unyon Sobyet". Pigbasa an ulat sa Kongreso, asin si Perchatkin naimbitaran na makipagsumbungan sa U.S. Secretary of State na si [[George Shultz]]{{sfn|Romanovič|2023}}, an Chief Justice kan U.S. Supreme Court na si [[William Rehnquist]]{{sfn|Romanovič|2023}}, asin iba pang mga opisyal. Kan Mayo 1988, kan nagkaigwa nin Moscow Summit an Presidente kan Estados Unidos na si [[Ronald Reagan]] asin an pinuno kan Sobyet na si [[Mikhail Gorbachev]], naimbitaran si Perchatkin bilang representante kan mga Sobyet na Protestante sa sarong delegasyon nin 40 katawo tanganing makipagsumbungan sa First Lady na si [[Nancy Reagan]]{{sfn|Gura|2018|p=173}}. Sa paghelingan na ini, nagtao siya nin kahawagan para ki Reagan asin Gorbachev, na naghahagad nin libertad sa relihiyon asin karapatang mag-emigrar gikan sa Unyon Sobyet nang mayong biolasyon.
Kan Hulyo 26, 1988, si Perchatkin kaiba an saiyang enterong pamilya nag-emigrar sa Estados Unidos{{sfn|Gura|2018|p=173}}{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}. Kan Agosto 4, 1988, nagin tagapagtaram siya sa [[Kongreso kan Estados Unidos]] manungod sa pagpasakit sa mga nagtutubod sa Unyon Sobyet{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}{{sfn|Gura|2018|p=173}}<ref name="photo">{{cite web|url=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|title=Foto - Boris Perchatkin|website=russiainphoto.ru|date=2023-09-26|language=ru}}</ref>, na nasundan nin mga pag-oolay sa mga kongresista, senador, asin mga diplomat{{sfn|Gura|2018|p=173}}. An resulta kan mga paghihingoang ini<ref name="futornyj">{{cite journal|author=Vitalij Futornyj|title=25-летие начала исхода|url=https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|journal=Diaspora. Slavjanskaja obščestvennaja gazeta|date=2013-08-11|volume=16|issue=15|pages=9|language=ru}}</ref> iyo an pag-aprobar kan "Lautenberg Amendment" kan 1989, na pigngaran sa Demokratikong Senador gikan sa [[New Jersey]] na si [[Frank Lautenberg]]. Sa huring dekada kan ley na ini, haros 350,000 na mga relihiyosong bakwit an nag-istar sa Estados Unidos{{sfn|Gura|2018|p=173}}{{sfn|Semjonova|2020}}, asin kan 2010 an kabilugan kan mga nakinabang uminabot sa haros 1 milyon na tawo{{sfn|Romanovič|2023}}.
=== Mga aktibidad sa deretsong pantawo sa Estados Unidos ===
Kan yaon na sa Estados Unidos, naghimo si Perchatkin nin saiyang sadiring websityo na nagpapakita kan mga detalye kan saiyang pagkakatakop, pagkakulong, asin pakikipaglaban para sa pag-emigrar{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}<ref>{{cite web|url=https://bperchatkin.wordpress.com/|title=Personal na websityo ni Boris Perchatkin|language=ru}}</ref>; nagpatogdas din siya kan organisasyon sa deretsong pantawo kan mga Kristiyano na ARRC (American-Russian Relief Committee){{sfn|Romanovič|2023}}<ref name="arrc">{{cite book|author=United States Congress Commission on Security and Cooperation in Europe|title=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe|url=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC|year=2007|publisher=U.S. Government Printing Office|isbn=978-0-16-077910-7|language=en}}</ref>. Bukod pa kaini, nagluwas siya nin sarong librong awtobiyoprabiko na igwang titulong "Mga Mabilog na Dalan" (Ruso: Огненные тропы){{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
Kan kalagasi kan 2025, si Perchatkin asin an saiyang mga tagasuporta nagtaram sa U.S. Department of State asin sa U.S. Commission on International Religious Freedom (USCIRF), na nagpapadangog na an mga Kristiyanong pasipista sa Ukraine asin Rusya nag-aagom nin pag-aapi, pighahalean nin karapatan sa alternatibong serbisyo sibil, pilit na pigpapasundalo, asin nagkakaigwa nin pagkakatakop, biolensya, asin banta huli sa pagkontra sa pag-iba sa giya. Sa bagay na ini, nag-lobbi si Perchatkin para sa pagtao nin espesyal na immigration quota para sa mga Kristiyanong pasipista kan Ukraine na nag-abot sa Estados Unidos sa irarom kan programang [[Uniting for Ukraine|U4U]]<ref name="slavicsac">{{cite web|url=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|title=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|author=SlavicSac|website=Slavic Sacramento|date=2025-07-15|language=ru}}</ref>.
== Pagsumbit ==
An midbid na disidente sa Sobyet na si [[Andrei Sakharov]] sa saiyang sanaysay kan 1981 na "Responsibilidad kan mga Siyentipiko" malinaw na nagsambit kan ngaran ni Boris Perchatkin kasabay kan iba pang mga preso sa politika<ref name="sakharov">{{cite web|url=https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|title=Сахаров. Ответственность учёных|website=sakharov.space|language=ru}}</ref>.
== Mga Toltolan ==
{{Reflist}}
== Bibliyograpiya ==
* {{cite journal |last=Островская |first=O. П. |year=2017 |title=Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг. |journal=Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции |publisher=Дальневосточный юридический институт МВД РФ |url=http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65 |language=ru}}
* {{cite journal |last=Гура |first=В. O. |year=2018 |title=Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр. |journal=Гілея: науковий вісник |issue=135 |pages=171—175 |issn=2076-1554 |language=uk}}
* {{cite web |last=Семёнова |first=Виктория |year=2020 |title=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США |website=usa.one |date=2020-01-03 |url=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/ |language=ru}}
* {{cite web |last=Романович |first=Михаил |year=2023 |title=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен |website=spasenie.by |date=2023-09-26 |url=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82 |language=ru}}
== Mga takod panluwas ==
* {{cite journal |last=Rowe |first=Michael |year=2008 |title=The Soviet pentecostal emigration movement |journal=Religion in Communist Lands |pages=337—339 |doi=10.1080/09637498308431098 |url=https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/09637498308431098 |language=en}}
* {{cite journal |last=Wanner |first=Catherine |year=2010 |title=Religion and Refugee Resettlement: Evolving Connections to Ukraine since World War II |journal=Canadian-American Slavic Studies |volume=44 |pages=44—66 |doi=10.1163/221023910X512796 |url=https://brill.com/view/journals/css/44/1-2/article-p44_4.xml |language=en}}
{{Authority control}}
[[Kategorya:Kristyanismo]]
0lxbxc52v0t0iuo2l046ax3dl9spfw7
307695
307689
2026-07-27T11:50:44Z
LeahLhey
13103
307695
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Boris Perchatkin
| native_name = Борис Георгиевич Перчаткин
| image =
| caption =
| birth_date = {{Birth date and age|1946|7|1}}
| birth_place = [[Myrhorod]], [[Unyon Sobyet]]{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}
| nationality = [[Unyon Sobyet]], [[Estados Unidos]]
| religion = [[Kristiyanismo]] ([[Pentekostalismo]])
| occupation = Aktibista sa mga deretsong pantawo, namumuno sa relihiyon
| children = 6{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}
}}
Si '''Boris Georgiyevich Perchatkin''' (Ruso: ''Борис Георгиевич Перчаткин''; namundag kan Hulyo 1, 1946) iyo an sarong aktibista sa mga deretsong pantawo asin saro sa mga pinakamidbid na representante kan relihiyosong kahiroan sa pag-emigrar na nagpoon sa syudad kan [[Nakhodka]] kan huring bahagi kan dekada 1970 asin ampalang dekada 1980{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68}}. Kan 1989, pinangenotan niya an pag-lobbi sa [[Estados Unidos]] para sa pag-aprobar kan "Lautenberg Amendment", na nagtao sa haros 1 milyon na representante kan mga relihiyosong minoridad gikan sa mga dating nasyon kan Unyon Sobyet nin pagkakataon na mag-emigrar sa Estados Unidos sa legal na paraan{{sfn|Romanovič|2023}}.
== Biyograpiya ==
=== Bago pa man asin pag-iba sa simbahan ===
Si Boris Perchatkin namundag sa pamilya kan sarong militar na piloto. An saiyang ama nagadan sa aksidente sa kotse pakatapos na mamundag si Boris. Pakalipas nin pira pang taon, an saiyang ina nag-agom giraray nin sarong sundalo. Alagad kan 1953, an saiyang padrastro inaresto huli sa pagkontra sa utos sa sarong pag-aalsa asin nasentensyahan nin 25 taon na pagtrabaho sa kampo kan [[Vorkuta]]. Sa edad na 16, nadukayan ni Boris an simbahang Pentekostal sa Nakhodka asin nag-iba sa sainda. Pakatapos kaini, nagpoon siyang magtipon nin impormasyon manungod sa pag-aapi sa mga nagtutubod sa Unyon Sobyet asin aktibong ibinahi ini sa mga dayuhang peryodista{{sfn|Semjonova|2020}}.
=== Kahiroan sa pag-emigrar asin relasyon sa mga disidente ===
Kan 1976, si Perchatkin kaiba an saiyang mga pag-iba (Vasily Patrushev, V. A. Burlachenko, asin Vladimir Stepanov) nagkaigwa nin relasyon sa mga [[Mga disidente sa Unyon Sobyet|disidente]] sa [[Mosku]]. Pinag-ataman kan mga disidente na tawan nin organisadong porma an nagpapadakulang kahiroan sa pag-emigrar. Kan taon man na idto, si L. V. Voronina, representante kan [[Moscow Helsinki Group]], nagbisita sa Nakhodka. Pagkatapos kaini, si Perchatkin aktibong naglaban para sa pangkagabsang pagluwas kan mga Pentekostal gikan sa [[Unyon Sobyet]]{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=68—69}}. Kan taon man na idto, nagpadara siya nin mga kahawagan sa [[Mga Nagkakaisang Nasyon|UN]], sa [[Pangkabanwang Konseho kan mga Simbahan]], asin sa mga namumuno kan mga nasyon na nagpirma sa [[Kasunduan sa Helsinki]], na nag-uulat kan tuloy-tuloy na pag-aapi sa mga nagtutubod sa Unyon Sobyet<ref name="nashaamerica">{{cite web|url=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|title=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|date=2023-09-26|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/}}</ref>.
Kan 1977, kaiba si Nikolay Goreti, nagtindog siya sa ngaran kan mga Pentekostal para sa mga inarestong disidente na iyo sina [[Aleksandr Ginzburg]], [[Yuri Orlov]], asin [[Anatoly Shcharansky]]{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=66}}. Kan taon man na idto, kaiba an iba pang mga Kristiyano gikan sa iba-ibang sekta, nag-iba siya sa sarong pampublikong hunger strike tanganing maghagad nin permisong magluwas sa Unyon Sobyet para sa mga inaaping Kristiyano<ref name="ukrweekly">{{cite journal|author=Zenon Snylyk|title=Dissidents fast across USSR|url=https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|journal=The Ukrainian Weekly|publisher=Ukrainian National Association|date=1977-10-09|volume=LXXXIV|issue=222|pages=2|language=en|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf}}</ref>.
Kan Disyembre 20, 1978, nagpurbar si Perchatkin na magpadara nin telegrama para sa Bagong Taon gikan sa koreo kan Nakhodka sa Presidente kan Estados Unidos na si [[Jimmy Carter]], na naghahagad na tawan nin pansin an mga tawo na pighahalean nin libertad sa relihiyon{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}<ref name="nashaamerica"/><ref name="dementjev">{{cite book|author=Andrej Dementjev|title=АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы|url=http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|location=Vladivostok|publisher=Russkij ostrov|year=2011|pages=213|isbn=978-5-93577-054-2|language=ru|archive-date=2023-09-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf}}</ref>.
Poon kan 1979, pinangenotan niya an pag-organisa kan sarong sentro para sa mga nagtutubod na nagmamawot na mag-emigrar gikan sa Unyon Sobyet. Kan 1980, napili siyang sekretaryo kan bagong bilog na Konseho kan mga Simbahang Pentekostal sa Unyon Sobyet para sa Pag-emigrar{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
Kan huling bahagi kan 1979, nag-andam siya nin sarong pahayag na nakatutok sa "Kongreso asin Gobyerno kan Estados Unidos, pati na rin sa mga gobyerno kan Canada, Australia, Inglatera, West Germany, Pransya, asin Italya", na nagpaliwanag sa tunay na sitwasyon sa Sobyet, an posisyon kan Partido Komunista sa relihiyon, asin an mga ley kan Sobyet sa mga relihiyosong gibo<ref name="nashaamerica" />.
=== Pagpapadusa kan gobyerno asin pagkakatakop ===
Biling pinaka-aktibong miyembro kan komite kan mga nagtutubod na nag-aapply para sa pag-emigrar, nagin target siya kan mga awtoridad sa Sobyet. Nagkaigwa nin kampanya sa lokal na peryodiko laban sa saiya asin sa saiyang pamilya{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
Kan Agosto 21, 1980, inaresto si Perchatkin sa Nakhodka. Kan huling bahagi kan Marso 1981<ref name="dtic">[https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982]</ref>, sa irarom kan Artikulo 190.1 kan Criminal Code kan RSFSR ("Pagpapakalat nin mga kabulaanan na nagpapadapa sa estado asin sosyal na sistema kan Sobyet"), nasentensyahan siya nin 2 taon na pagkakulong<ref name="dtic"/>. Susog sa mga ulat kan istasyon kan radyo na [[Voice of America]], kan panahon kan imbestigasyon asin paglitis, piggagamitan siya nin mga kemikal (mga neuroleptic) na nagin dahilan kan saiyang pirmihang pagkawara nin malay{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
Pakatapos na makaluwas kan Agosto 1982, ipinagpatuloy niya an saiyang pakikipaglaban para sa karapatang mag-emigrar. Alagad kan Pebrero 1983, inaresto siya giraray asin nasentensyahan nin 1.5 taon na pagkakulong sa irarom kan Artikulo 218 seksyon 2 huli sa ilegal na pagsekyur nin maipis na armas{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
=== Pag-emigrar sa Estados Unidos asin an Lautenberg Amendment ===
Kan 1987, nag-andam siya nin sarong ulat para sa Kongreso kan Estados Unidos manungod sa "Sitwasyon kan Relihiyon sa Unyon Sobyet". Pigbasa an ulat sa Kongreso, asin si Perchatkin naimbitaran na makipagsumbungan sa U.S. Secretary of State na si [[George Shultz]]{{sfn|Romanovič|2023}}, an Chief Justice kan U.S. Supreme Court na si [[William Rehnquist]]{{sfn|Romanovič|2023}}, asin iba pang mga opisyal. Kan Mayo 1988, kan nagkaigwa nin Moscow Summit an Presidente kan Estados Unidos na si [[Ronald Reagan]] asin an pinuno kan Sobyet na si [[Mikhail Gorbachev]], naimbitaran si Perchatkin bilang representante kan mga Sobyet na Protestante sa sarong delegasyon nin 40 katawo tanganing makipagsumbungan sa First Lady na si [[Nancy Reagan]]{{sfn|Gura|2018|p=173}}. Sa paghelingan na ini, nagtao siya nin kahawagan para ki Reagan asin Gorbachev, na naghahagad nin libertad sa relihiyon asin karapatang mag-emigrar gikan sa Unyon Sobyet nang mayong biolasyon.
Kan Hulyo 26, 1988, si Perchatkin kaiba an saiyang enterong pamilya nag-emigrar sa Estados Unidos{{sfn|Gura|2018|p=173}}{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}. Kan Agosto 4, 1988, nagin tagapagtaram siya sa [[Kongreso kan Estados Unidos]] manungod sa pagpasakit sa mga nagtutubod sa Unyon Sobyet{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}{{sfn|Gura|2018|p=173}}<ref name="photo">{{cite web|url=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|title=Foto - Boris Perchatkin|website=russiainphoto.ru|date=2023-09-26|language=ru}}</ref>, na nasundan nin mga pag-oolay sa mga kongresista, senador, asin mga diplomat{{sfn|Gura|2018|p=173}}. An resulta kan mga paghihingoang ini<ref name="futornyj">{{cite journal|author=Vitalij Futornyj|title=25-летие начала исхода|url=https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|journal=Diaspora. Slavjanskaja obščestvennaja gazeta|date=2013-08-11|volume=16|issue=15|pages=9|language=ru}}</ref> iyo an pag-aprobar kan "Lautenberg Amendment" kan 1989, na pigngaran sa Demokratikong Senador gikan sa [[New Jersey]] na si [[Frank Lautenberg]]. Sa huring dekada kan ley na ini, haros 350,000 na mga relihiyosong bakwit an nag-istar sa Estados Unidos{{sfn|Gura|2018|p=173}}{{sfn|Semjonova|2020}}, asin kan 2010 an kabilugan kan mga nakinabang uminabot sa haros 1 milyon na tawo{{sfn|Romanovič|2023}}.
=== Mga aktibidad sa deretsong pantawo sa Estados Unidos ===
Kan yaon na sa Estados Unidos, naghimo si Perchatkin nin saiyang sadiring websityo na nagpapakita kan mga detalye kan saiyang pagkakatakop, pagkakulong, asin pakikipaglaban para sa pag-emigrar{{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}<ref>{{cite web|url=https://bperchatkin.wordpress.com/|title=Personal na websityo ni Boris Perchatkin|language=ru}}</ref>; nagpatogdas din siya kan organisasyon sa deretsong pantawo kan mga Kristiyano na ARRC (American-Russian Relief Committee){{sfn|Romanovič|2023}}<ref name="arrc">{{cite book|author=United States Congress Commission on Security and Cooperation in Europe|title=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe|url=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC|year=2007|publisher=U.S. Government Printing Office|isbn=978-0-16-077910-7|language=en}}</ref>. Bukod pa kaini, nagluwas siya nin sarong librong awtobiyoprabiko na igwang titulong "Mga Mabilog na Dalan" (Ruso: Огненные тропы){{sfn|Ostrovskaja|2017|p=69}}.
Kan kalagasi kan 2025, si Perchatkin asin an saiyang mga tagasuporta nagtaram sa U.S. Department of State asin sa U.S. Commission on International Religious Freedom (USCIRF), na nagpapadangog na an mga Kristiyanong pasipista sa Ukraine asin Rusya nag-aagom nin pag-aapi, pighahalean nin karapatan sa alternatibong serbisyo sibil, pilit na pigpapasundalo, asin nagkakaigwa nin pagkakatakop, biolensya, asin banta huli sa pagkontra sa pag-iba sa giya. Sa bagay na ini, nag-lobbi si Perchatkin para sa pagtao nin espesyal na immigration quota para sa mga Kristiyanong pasipista kan Ukraine na nag-abot sa Estados Unidos sa irarom kan programang [[Uniting for Ukraine|U4U]]<ref name="slavicsac">{{cite web|url=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|title=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|author=SlavicSac|website=Slavic Sacramento|date=2025-07-15|language=ru}}</ref>.
== Pagsumbit ==
An midbid na disidente sa Sobyet na si [[Andrei Sakharov]] sa saiyang sanaysay kan 1981 na "Responsibilidad kan mga Siyentipiko" malinaw na nagsambit kan ngaran ni Boris Perchatkin kasabay kan iba pang mga preso sa politika<ref name="sakharov">{{cite web|url=https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|title=Сахаров. Ответственность учёных|website=sakharov.space|language=ru}}</ref>.
== Mga Toltolan ==
{{Reflist}}
{{Tamboan}}
== Bibliyograpiya ==
* {{cite journal |last=Островская |first=O. П. |year=2017 |title=Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг. |journal=Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции |publisher=Дальневосточный юридический институт МВД РФ |url=http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65 |language=ru}}
* {{cite journal |last=Гура |first=В. O. |year=2018 |title=Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр. |journal=Гілея: науковий вісник |issue=135 |pages=171—175 |issn=2076-1554 |language=uk}}
* {{cite web |last=Семёнова |first=Виктория |year=2020 |title=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США |website=usa.one |date=2020-01-03 |url=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/ |language=ru}}
* {{cite web |last=Романович |first=Михаил |year=2023 |title=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен |website=spasenie.by |date=2023-09-26 |url=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82 |language=ru}}
== Mga takod panluwas ==
* {{cite journal |last=Rowe |first=Michael |year=2008 |title=The Soviet pentecostal emigration movement |journal=Religion in Communist Lands |pages=337—339 |doi=10.1080/09637498308431098 |url=https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/09637498308431098 |language=en}}
* {{cite journal |last=Wanner |first=Catherine |year=2010 |title=Religion and Refugee Resettlement: Evolving Connections to Ukraine since World War II |journal=Canadian-American Slavic Studies |volume=44 |pages=44—66 |doi=10.1163/221023910X512796 |url=https://brill.com/view/journals/css/44/1-2/article-p44_4.xml |language=en}}
{{Authority control}}
[[Kategorya:Kristyanismo]]
njxuk932lyfc4vwulpf9uvllk5ud8nc