Wikipedia bclwiki https://bcl.wikipedia.org/wiki/Panginot_na_Pahina MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter Medio Espesyal Olay Paragamit Olay kan paragamit Wikipedia Olay sa Wikipedia Ladawan Olay sa ladawan MediaWiki Olay sa MediaWiki Plantilya Olay sa plantilya Tabang Olay sa tabang Kategorya Olay sa kategorya TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Syudad nin Naga 0 160 310416 310317 2026-09-17T02:03:32Z ~2026-50010-42 32965 /* Mga Telebisyon */ 310416 wikitext text/x-wiki {{Infobox lokasyon |official_name=Nueva Cáceres }} :''Para sa Syudad nin Naga sa Cebu, hilingon an [[Naga, Cebu]].'' An '''Syudad nin Naga''' ([[Ingles]]: ''City of Naga''; [[Filipino]]: ''Lungsod ng Naga'' o [[Spanish language|Espanyol]]: ''Ciudad de Nueva Cáceres'') sarong primera klaseng [[:Category:Mga ciudad kan Filipinas|syudad]] kan [[Filipinas]]. Namumugtak ini sa [[Rehiyon Bikol]] sa sur-sulnopan na puro kan [[Isla|isla]] nin [[Luzon]]. Nasa 377 km sa sur-sulnopan ini kan syudad kan [[Manila]] asin 380 km sa norte-subangan kan syudad kan [[Cebu (ciudad)|Cebu]] sa [[Visayas]]. Kun itatampad an sakop kan syudad sa ibang mga syudad kan rehiyon, bakong mahiwas an sukol nin kadagaan kaini. Sa pitong syudad igdi sa rehiyon, an Naga iyo an pinakasadit, na igwa sanang hiwas na 8,480 ektarya. Huli kaiyan ini an pinakasoròsoan (densely populated) na syudad sa rehiyon. An designadong zip code kaini iyo {{PH wikidata|postal_code}}. <br> Sosog sa sensus kan {{wikidata|qualifier|single|P1082|P585}}, igwa ining {{PH wikidata|population_total}} katawong nag-eerok digdi sa {{PH wikidata|household}} kaharongan. <br> Igwa ining sukol na {{PH wikidata|area}} kilometro kwadrado. Bisto sa apod na "Heart of Bicol" ([[Bikol]]: ''Puso kan Bikol''), asin siring man, binabansagan ining "An Maogmang Lugar". Ini an solamenteng independienteng syudad asin an sentro kan edukasyon sagkod Simbahan na Katoliko sa rehiyon. An mga residente digdi inaapod na ''Nagueños''. Inaapod man ang Naga na ''Queen City of Bicol''. An syudad an sentro kan [[Metro Naga]], an lugar na komponido kan 12 banwaan asin syudad nin Naga na marikas an pag-uswag na kabali sa Metro Naga Development Council. Komponido kan mga banwaan sa Segundo Distrito kan Camarines Sur, apwera kan [[Canaman, Camarines Sur|Canaman]] asin mga banwaan sa tul. Dating kabesera kan Camarines Sur an syudad nin Naga, alagad sa Akta Republika Nu. 1336, na nagin ley kan Hunyo 8, 1955, naribayan ini kan banwaan nin [[Pili]]. Si [[Nelson Legacion|Leni Robredo]], an dating bise-presidente iyo an presenteng alkalde kan syudad nin Naga. Saiyang sinalidahan si [[John Bongat|Nelson Legacion]] taon 2025. ==Napanongdan na gamit kan kahiwasan kan syudad== An kabilogan na hiwas kan kadagaan kan syudad na ini 8,448 na ektarya o 84.48 kilometro kwadrado, bagay na an syudad nin Naga iyo an pinakasadit na syudad sa pitong syudad kan ronang Bikol<ref>http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} Kinua 03-9-16</ref>. Sa total na ini, 75% ginagamit sa agrikultura, 13% para sa residensya, 7% okupado nin kadlagan asin mga parke, 2% gamit komersyal, 2% gamit kan gobyerno para sa mga edipisyo, asin 1.2% para sa ibang pang katuyohan.<ref>http://www.adnu.edu.ph/Centers/SSRC/nagaprofile.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160416160341/http://www.adnu.edu.ph/Centers/SSRC/nagaprofile.html |date=2016-04-16 }} Kinua 03-9-16</ref> ==Komersyo== [[Ladawan:Naga City CamSur Seal.svg|thumb|left|Selyo kan syudad nin Naga]] [[Ladawan:WTNaga HIJAB B19.JPG|thumb|right|300px|Paroko ni San Juan de Evangelista o mas bisto sa ngaran na Metropolitan Cathedral]] [[Ladawan:WTNaga HIJAB A21.JPG|right|thumb|300px|Peñafrancia Parish. An Dating Santuario ni Ina, Nuestra Señora de Peñafrancia]] [[Ladawan:WTNaga HIJAB B31.JPG|right|thumb|300px|Simbahan ni San Francisco]] [[Ladawan:Rizal Park, Naga City.jpg|right|thumb|300px|Rizal Park]] [[File:Claveria visit to NC Feb 16 1845.jpg|thumb|300px|Pagbisita ni Gobernador Heneral Narciso Claveria y Zaldua kan Peb. 16, 1845 sa Nueva Caceres (pintura ni Jose Honorato Lozano)]] [[File:Banwaan nin Naga, Camarines Sur, Filipinas 1935.png|right|300px|thumb|Pagtanaw kan Naga (Camarines Sur), eroplano haleng Milaor, 1935]] Igwang duwang pangenot na lugar pangkomersiyo an Naga. Ini an Central Business District I (bisto sa apod na Centro) asin Central Business District II. Sa CBD I igwa nin manlalaen na negosyo arog kan mga bangko, botika, restaurants, department stores asin iba pa. Yaon man igdi an Naga City Public Market na bakalan kan mga preskong gulay, karne, asin mga produktong Bikolnon arog kan pili asin abaka. An CBD II na yaon sa may Triangulo asin Lerma mahihiling an Bicol Central Station na nag-ooperar nin mga biyahe pasiring sa mga kataraid na munisipyo asin siyudad pati man an mga biyaheng paduman sa Manila. Yaon man digdi an Jesse Robredo Coliseum na an ikaduwang pinakadakulang coliseum sa Pilipinas pagkatapos kan Smart Araneta Coliseum. Kan Mayo 1, 2009 lang tigbukasan sa publiko an kakatugdok lang na SM City Naga na sarong mall. Ini kagsadiri ni [[Henry Sy]], sarong negosyante na iyo man an may sadiri nin gabos na SM Malls sa bilog na nasyon. ==Transportasyon== An mga paagi nin transportasyon sa laog kan siyudad iyo an pamosong Jeep, tricycle asin padyak. Mientras, an mga bisita asin turista hali sa luwas kan siyudad, pwedeng makaabot sa Naga sa paagi nin bus, jeep, van/fx, asin eroplano (sa Naga Airport sa Pili). ==Edukasyon== An siyudad nin Naga iyo an sentro kan edukasyon sa Bikol nin huli sa dakol na institusyon nin halangkaw na pagkanood digdi. Kabali an: [[Ateneo de Naga na Unibersidad]] na pinapadalagan kan mga Heswita; [[Unibersidad kan Nueva Caceres]] (dating Nueva Caceres an apod sa siyudad kan panahon nin mga Kastila) na pangenot na unibersidad sa taon nin pagkamukna asin bilang kan estudyante; sagkod [[Universidad de Santa Isabel]] na pinapadalagan kan mga madre kan Daughters of Charity asin an pinakágurang na eskwelahan na normal para sa mga babae sa [[Harayong Subangan]]. An posibleng ikaapat na unibersidad kan siyudad an [[Kolehiyong Fundasyon nin Naga]] na pangenot na eskwelahan nin Kriminolohiya sa rehiyon. ==Uusipon== Bago an pag-abot kan mga Kastila, mayaman na lugar na an dating banwa kan Naga na namukna sa duwang salog---Bikol asin Naga. Igwa na ining mayaman na kultura asin mga matibay na armas. Sa panahon kan mga Kastila an Naga an nagin sentro kan kultura, negosyo asin relihiyon kan enterong kabikulan. An pangaran daa kan Naga hale sa pagdangog nin sarong konkistador na Kastila, si [[Juan de Salcedo]] sa ngaran kan sarong kahoy na pigaapud na '''naga''' kaidtong mga Bikolano. Midbid an kahoy na ini sa ngaran na ''narra'' sa tataramon na [[Tagalog]] asin [[Bisaya]]. Alagad, an ibang mga Bikolanong historyador arog ki [[Danilo Gerona]] nagtutubod na an taramon na '''naga''' naggikan sa taramon na ''naga'' na nagtotomoy sa sarong lahing kapu'ngalan na Monggol na ngonyan iyo an ginikanan kan mga katawohan nageerok sa [[Assam]], [[Meghalalya]], [[Tripiera]], [[Mizoran]], [[Maripur]], [[Arunachal]], [[Pradesh]], [[Burma]], [[Bangladesh]], [[Bhutan]], [[Sikkim]], [[Nepal]] asin [[Tibet]]. Susog man saiya, an paragilid kan duwang salog kan Bikol asin Naga haloy nang eneerokan poon pa kan 900 A.D. siring sa maririraw sa mga parasâ-pasang artifaks na nagkahoronggad sa paralibot kaini. Sabi pa niya, an taramon na ''naga'' lakop man sa mga lengguwahe kan [[Batak]] kan [[Sumatra]] asin man kan mga [[Dayak]] kan [[Borneo]] na an pakahulogan sarong irago (serpente)/dragon. Nasambit pa niya na an mga lunadang pandagat kan mga antigong Tagalog asin Pampango na may nakakaag nin garo halas/dragon na payo sa dulong (prowa) kan mga lunadan na inaapod nindang ''naga''. [[File:Lignum nephriticum - cup of Philippine lignum nephriticum, Pterocarpus indicus, and flask containing its fluorescent solution Hi.jpg|right|thumb|250px|Kopa gibo sa kahoy na naga (narra), produkto kan Naga panahon pre-kolonyal asin kan panahon nin Kastila]] Dapit kaini, na an "naga" sinapi' talaga sa pangaran na ''naga'' na boot sabihon ''irago/halas'' o ''dragon'',<ref>{{Cite web |title=An halas na naga hinanap sa Thailand. Kinua 07-11-13 |url=http://www.forteantimes.com/features/articles/221/in_the_coils_of_the_naga.html |access-date=2013-11-06 |archive-date=2013-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131108012419/http://www.forteantimes.com/features/articles/221/in_the_coils_of_the_naga.html |dead-url=yes }}</ref> na bakong gikan sa pangaran kan kahoy na ''narra'' o sa layas na itik na nagâ, iyo man ini an tinotolod na teoriya kan iba pang mga parasurat arog ki Antonio H. Aragon. An Naga sarô sa pinaká enot na ginibong siyudad kan mga Kastila sa enterong Filipinas. Sa taon na 1575 an Siyudad de Caceres tinogdas bilang orihinal na erokan kan mga Kastilang eksplorador manta sa ibong kan salog sa parte na ngonyan kan Lerma asin Dayangdang iyo an orihinal man na lugar kan mga tunay na taga-Naga. Sa pagtalubo kan duwang lugar nagsinakniban na an duwa asin an kahiwasan naapod nang Nueva Caceres. Pag'abot kan mga Amerikano, nawara an pagkasiyudad kaini asin binalik an saiyang ngaran sa Naga sa taon na 1919. Kan Hunyo 18, 1948 naging ==Mga Lingaan asin mga Pahingaloan== Digdi sa Naga, dakulon na an mga linga-lingaan. Nakataraytay sa kalabaan kan Abenidang Magsaysay an manlaenlaen na mga kakanan, kapihan, inom-inoman, asin iba pa na nagtataong kaalingan sa mga taga-Naga kun banggi orog na kun tapos na an semana nin paglapigot sa trabaho. Yaon diyan an Avenue Square na pano sa mga puwestong inuman, kakanan, kakanan na may tugtugan, asin mga tindahan: Wok Restaurant (kakanan), Coffee Beanery (kapihan), Little Asia (kakanan/inuman), Max's Restaurant (kakanan kan bantog na Max Fried Chicken), Lady Crab (bantog sa seafood orog na an aniit). Digdi laen kan mga lingaan, may mga tindahan man arog kan Mercury Drugstore, sa cellphones, mga bags, sapatos, arak asin kun anu-ano pa. Sa enotang wala kaini iyo an Chili Peppers, sarong inom-inoman asin binibistong nagpuon na nagkaag nin siring na negosyo sa tinampong ini. Sarong bagong tugdok iyo an Westpark Avenue kun saen nakakaag an Tokyo Tokyo!, an Dennis Grill, KopiRoti, Bacolod Inasal, asin iba pa. Yaon man naglugar sa tinampong ini an Red Platter, sarong may '''ambiance'' na restaurant pan-pamilya. An sunod iyo an Starbucks (kapihan), Bistro Roberto (resto bar asin may banda), Ilaw sa Dahon (resto, inuman), Kambingan (inuman, kakanan, bantog sa sisig), Bob Marlin (kakanan/inuman), asin gulping kakanan na Koreano. Sa tahaw kan sentro, sa kataid sana kan Plaza Quezon iyo an Rizal Park. Mientras, mahayahay kuta ini na paro-pahingaloan kan mga gustong magpalihis-oras alagad sa may mga bulan na ginibo na ining merkado asin lungalong nin kun anu-anong paninda. Maski may mga nagrereklamo, dai ini mapakiaraman kan administrasyon kan siyudad nin huli ta ini sinasabing pagsasadiri kan gobyerno probinsiyal. == Mga barangay == {{Wide image|Ph fil naga camarines sur.png|1024px|3=<div align=center>'''Naga'''</div>|dir=rtl}} May 27 na mga [[barangay]] an Naga: {| class="wikitable sortable" |- ! Mga barangay ! Klase ! Populasyon<ref name=NSO10>{{cite web |url=https://www.census.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/Bicol.pdf |title=Total Population by Province, City, Municipality and Barangay: as of May 1, 2010 |work=2010 Census of Population and Housing |publisher=Philippine Statistics Authority |accessdate=January 7, 2013 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121119074307/http://www.census.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/Bicol.pdf |archivedate=November 19, 2012 |df= }}</ref> ! Kapitan<ref name="NagaBarangayOfficials">{{cite web |title=Barangay Officials 2010 |url=http://naga.gov.ph/experience-naga/elected-officials/barangay-official-2010/ |website=Naga City |access-date=April 4, 2019 |archive-date=April 4, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190404101615/http://naga.gov.ph/experience-naga/elected-officials/barangay-official-2010/ |dead-url=yes }}</ref> |- | Abella | Urban | 4,788 | Antonio Berja |- | Bagumbayan Norte | Urban | 2,991 | Dodit Beltran |- | Bagumbayan Sur | Urban | 6,959 | Jorge I. Salva Jr. |- | Balatas | Urban | 10,404 | Pedro San Juan Jr. |- | Calauag | Urban | 11,513 | Corazon Peñaflor |- | Cararayan | Urban | 15,998 |Rodrigo B. Agravante Jr. |- | Carolina | Urban | 5,841 | Alicia V. Saba |- | Concepcion Grande | Urban | 11,137 | Leticia Punzalan |- | Concepcion Pequeña | Urban | 23,577 | Andres Panis |- | Dayangdang | Urban | 4,568 | Joshua Calleja |- | Del Rosario | Urban | 9,332 | Gina Alcantara |- | Dinaga | Urban | 456 | Gemma Joy Antonio |- | Igualdad Interior | Urban | 3,379 | Domingo Alamer |- | Lerma | Urban | 2,337 | Domingo Serrado |- | Liboton | Urban | 3,075 | Salvadora Ortua |- | Mabolo | Urban | 7,611 | Magno Reyes |- | Pacol | Urban | 11,673 | Josue Perez |- | Panicuason | Urban | 2,715 | Domingo Ramos |- | Peñafrancia | Urban | 5,712 | Jeffrey Moralde |- | Sabang | Urban | 7,000 | Cyrus Caballero |- | San Felipe | Urban | 17,444 | Alfonso Rodriguez |- | San Francisco | Urban | 947 | Tomas Ramon Sanchez Jr. |- | San Isidro | Urban | 2,768 | Veronica C. Panganiban |- | Santa Cruz | Urban | 7,442 | Lorenzo D. Narvaez |- | Tabuco | Urban | 4,129 | Marcelo R. Bagadiong |- | Tinago | Urban | 3,268 | Jose Importante |- | Triangulo | Urban | 9,019 | Allan Beriso |} == Demograpiko == {{Populasyon}} ==Mga Medya== ===Mga Telebisyon=== *DWAI-TV (GMA TV-7 Naga) *DWPV-TV (ALLTV 11 Naga) ===Mga Radyo=== *[[DWLV-AM|Radyo Komentaryo 603 kHz]] (DWLV-AM; Bicol Broadcasting System (Audiovisual Communicators, Inc.) asin BGR Media Productions) *DWRN Radyo Pilipino 657 kHz (Philippine Radio Corporation) [[File:Naga 1935 skyview photo nkaag sa Wikipedia pinaputi cropped2.jpg|thumb|center|800px|Pagta'naw sa kalangitan kan Naga, Camarines Sur, Filipinas, 1935]] ==Kataytayan nin mga retrato== <center><gallery> Ladawan:WTNaga EURO B45.JPG|An lumang Centro Ladawan:WTNaga EURO B40a.JPG|Merkado Publiko Ladawan:Plasa Quezon Naga City(Bicol).jpg|Plasa Quezon, Syudad nin Naga, 2017 Ladawan:WTNaga BAHALANA A41.JPG|Bicol Indian Sikh Temple Ladawan:WTNaga EURO A33.JPG|Avenue Square Ladawan:WTNaga LAPANAK C37.JPG|Simbahan kan Paroko ni Imaculada Concepcion Ladawan:Naga city hall.JPG|City Hall kan Ciudad nin Naga Ladawan:WTNaga EURO B46.JPG|Templo nin Taoismo Ladawan:St jude naga city.JPG|Santuario asin Parokya ni San Judas Tadeo Ladawan:WTNaga STAR X1.jpg|CBD Terminal Ladawan:WTNaga BAHALANA A34.JPG|Avenue Plaza Hotel Ladawan:WTNaga LAPANAK C31.JPG|Villa Caceres Hotel Ladawan:WTNaga LAPANAK C45.JPG|STI Naga Ladawan:WTNaga LAPANAK C43.JPG|Bangko Sentral kan Pilipinas Ladawan:Inarihan Farm Resort 7.jpg|Dalan sa Inarihan Farm Ladawan:Big Stone.jpg|Big Stone Ladawan:Inarihan Farm Resort 3.jpg|Salog sa Inarihan Ladawan:Malabsay Falls.jpg|Busay Malabsay, Bukid Isarog, Panicuason </gallery></center> ==Mga Gikan== <div style="font-size:80%"> * Naga: The Birth and Rebirth of a City. Danilo Madrid Gerona. Pinublikar kan Siyudad nin Naga. 2003.178 p. * CAMARINES by the Vicor River. A compilation of Articles On Bikol History and Culture. 1999. Prov. Govt. of Camarines Sur. 282 p. *An retrato kan Parke ni Rizal kinua kan nabakante sa mga tindahan kan Oktobre, 2008. </div> == Toltolan == {{reflist}} ==Mga Peryodiko Lokal== *[http://www.kaiba.cjb.net/ Kaiba News and Features, KNF] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090211174144/http://kaiba.cjb.net/ |date=2009-02-11 }} *[http://serbisyongbikolnon.ph/ Bikol Reporter] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210307141939/http://serbisyongbikolnon.ph/ |date=2021-03-07 }} (May pitak nakasurat sa Bikol) * Bicol Mail [https://www.bicolmail.net/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230322055205/https://www.bicolmail.net/ |date=2023-03-22 }} (May pitak nakasurat sa Bikol) *[http://www.voxbikol.com Vox Bikol] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200523094746/http://www.voxbikol.com/ |date=2020-05-23 }} (Nagaako nin mga Artikulo nakasurat sa Bikol) * Bicol Standard [https://www.facebook.com/bicolstandardnewspaper/] *[[Bicol Forum]] *[[Lagpitaw]] == Mga panluwas na takod == {{Commons category}} {{Wikivoyage|Naga}} * [https://www.philatlas.com/ PhilAtlas.com] * [https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] * [https://web.archive.org/web/20161010201809/http://www.blgs.gov.ph/lgpmsv2/cmshome/index.php?pageID=23 Local Governance Performance Management System] *[http://www.naga.gov.ph/ Opisyal na Website kan Siyudad nin Naga] *[http://www.camarinessur.gov.ph/ Opisyal na Website kan Probinsiya nin Camarines Sur] *[http://www.adnu.edu.ph/ Opisyal na Website kan Ateneo de Naga University] *[http://www.unc.edu.ph/ Opisyal na Website kan University of Nueva Caceres] *[http://www.usi.edu.ph/ Opisyal na Website kan Universidad de Sta. Isabel] *[http://www.ncf.edu.ph/ Opisyal na Website kan Naga College Foundation] *[http://www.wowphilippines.com.ph/explore_phil/place_details.asp?content=history&province=28/ WowPhilippines.com]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{rambong}} {{Navbox Camarines Sur}} [[Kategorya:Mga syudad kan Filipinas]] t4j0396yieoq389zmem7sub6n6zoyxq 310417 310416 2026-09-17T02:05:30Z ~2026-50010-42 32965 /* Mga Radyo */ 310417 wikitext text/x-wiki {{Infobox lokasyon |official_name=Nueva Cáceres }} :''Para sa Syudad nin Naga sa Cebu, hilingon an [[Naga, Cebu]].'' An '''Syudad nin Naga''' ([[Ingles]]: ''City of Naga''; [[Filipino]]: ''Lungsod ng Naga'' o [[Spanish language|Espanyol]]: ''Ciudad de Nueva Cáceres'') sarong primera klaseng [[:Category:Mga ciudad kan Filipinas|syudad]] kan [[Filipinas]]. Namumugtak ini sa [[Rehiyon Bikol]] sa sur-sulnopan na puro kan [[Isla|isla]] nin [[Luzon]]. Nasa 377 km sa sur-sulnopan ini kan syudad kan [[Manila]] asin 380 km sa norte-subangan kan syudad kan [[Cebu (ciudad)|Cebu]] sa [[Visayas]]. Kun itatampad an sakop kan syudad sa ibang mga syudad kan rehiyon, bakong mahiwas an sukol nin kadagaan kaini. Sa pitong syudad igdi sa rehiyon, an Naga iyo an pinakasadit, na igwa sanang hiwas na 8,480 ektarya. Huli kaiyan ini an pinakasoròsoan (densely populated) na syudad sa rehiyon. An designadong zip code kaini iyo {{PH wikidata|postal_code}}. <br> Sosog sa sensus kan {{wikidata|qualifier|single|P1082|P585}}, igwa ining {{PH wikidata|population_total}} katawong nag-eerok digdi sa {{PH wikidata|household}} kaharongan. <br> Igwa ining sukol na {{PH wikidata|area}} kilometro kwadrado. Bisto sa apod na "Heart of Bicol" ([[Bikol]]: ''Puso kan Bikol''), asin siring man, binabansagan ining "An Maogmang Lugar". Ini an solamenteng independienteng syudad asin an sentro kan edukasyon sagkod Simbahan na Katoliko sa rehiyon. An mga residente digdi inaapod na ''Nagueños''. Inaapod man ang Naga na ''Queen City of Bicol''. An syudad an sentro kan [[Metro Naga]], an lugar na komponido kan 12 banwaan asin syudad nin Naga na marikas an pag-uswag na kabali sa Metro Naga Development Council. Komponido kan mga banwaan sa Segundo Distrito kan Camarines Sur, apwera kan [[Canaman, Camarines Sur|Canaman]] asin mga banwaan sa tul. Dating kabesera kan Camarines Sur an syudad nin Naga, alagad sa Akta Republika Nu. 1336, na nagin ley kan Hunyo 8, 1955, naribayan ini kan banwaan nin [[Pili]]. Si [[Nelson Legacion|Leni Robredo]], an dating bise-presidente iyo an presenteng alkalde kan syudad nin Naga. Saiyang sinalidahan si [[John Bongat|Nelson Legacion]] taon 2025. ==Napanongdan na gamit kan kahiwasan kan syudad== An kabilogan na hiwas kan kadagaan kan syudad na ini 8,448 na ektarya o 84.48 kilometro kwadrado, bagay na an syudad nin Naga iyo an pinakasadit na syudad sa pitong syudad kan ronang Bikol<ref>http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} Kinua 03-9-16</ref>. Sa total na ini, 75% ginagamit sa agrikultura, 13% para sa residensya, 7% okupado nin kadlagan asin mga parke, 2% gamit komersyal, 2% gamit kan gobyerno para sa mga edipisyo, asin 1.2% para sa ibang pang katuyohan.<ref>http://www.adnu.edu.ph/Centers/SSRC/nagaprofile.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160416160341/http://www.adnu.edu.ph/Centers/SSRC/nagaprofile.html |date=2016-04-16 }} Kinua 03-9-16</ref> ==Komersyo== [[Ladawan:Naga City CamSur Seal.svg|thumb|left|Selyo kan syudad nin Naga]] [[Ladawan:WTNaga HIJAB B19.JPG|thumb|right|300px|Paroko ni San Juan de Evangelista o mas bisto sa ngaran na Metropolitan Cathedral]] [[Ladawan:WTNaga HIJAB A21.JPG|right|thumb|300px|Peñafrancia Parish. An Dating Santuario ni Ina, Nuestra Señora de Peñafrancia]] [[Ladawan:WTNaga HIJAB B31.JPG|right|thumb|300px|Simbahan ni San Francisco]] [[Ladawan:Rizal Park, Naga City.jpg|right|thumb|300px|Rizal Park]] [[File:Claveria visit to NC Feb 16 1845.jpg|thumb|300px|Pagbisita ni Gobernador Heneral Narciso Claveria y Zaldua kan Peb. 16, 1845 sa Nueva Caceres (pintura ni Jose Honorato Lozano)]] [[File:Banwaan nin Naga, Camarines Sur, Filipinas 1935.png|right|300px|thumb|Pagtanaw kan Naga (Camarines Sur), eroplano haleng Milaor, 1935]] Igwang duwang pangenot na lugar pangkomersiyo an Naga. Ini an Central Business District I (bisto sa apod na Centro) asin Central Business District II. Sa CBD I igwa nin manlalaen na negosyo arog kan mga bangko, botika, restaurants, department stores asin iba pa. Yaon man igdi an Naga City Public Market na bakalan kan mga preskong gulay, karne, asin mga produktong Bikolnon arog kan pili asin abaka. An CBD II na yaon sa may Triangulo asin Lerma mahihiling an Bicol Central Station na nag-ooperar nin mga biyahe pasiring sa mga kataraid na munisipyo asin siyudad pati man an mga biyaheng paduman sa Manila. Yaon man digdi an Jesse Robredo Coliseum na an ikaduwang pinakadakulang coliseum sa Pilipinas pagkatapos kan Smart Araneta Coliseum. Kan Mayo 1, 2009 lang tigbukasan sa publiko an kakatugdok lang na SM City Naga na sarong mall. Ini kagsadiri ni [[Henry Sy]], sarong negosyante na iyo man an may sadiri nin gabos na SM Malls sa bilog na nasyon. ==Transportasyon== An mga paagi nin transportasyon sa laog kan siyudad iyo an pamosong Jeep, tricycle asin padyak. Mientras, an mga bisita asin turista hali sa luwas kan siyudad, pwedeng makaabot sa Naga sa paagi nin bus, jeep, van/fx, asin eroplano (sa Naga Airport sa Pili). ==Edukasyon== An siyudad nin Naga iyo an sentro kan edukasyon sa Bikol nin huli sa dakol na institusyon nin halangkaw na pagkanood digdi. Kabali an: [[Ateneo de Naga na Unibersidad]] na pinapadalagan kan mga Heswita; [[Unibersidad kan Nueva Caceres]] (dating Nueva Caceres an apod sa siyudad kan panahon nin mga Kastila) na pangenot na unibersidad sa taon nin pagkamukna asin bilang kan estudyante; sagkod [[Universidad de Santa Isabel]] na pinapadalagan kan mga madre kan Daughters of Charity asin an pinakágurang na eskwelahan na normal para sa mga babae sa [[Harayong Subangan]]. An posibleng ikaapat na unibersidad kan siyudad an [[Kolehiyong Fundasyon nin Naga]] na pangenot na eskwelahan nin Kriminolohiya sa rehiyon. ==Uusipon== Bago an pag-abot kan mga Kastila, mayaman na lugar na an dating banwa kan Naga na namukna sa duwang salog---Bikol asin Naga. Igwa na ining mayaman na kultura asin mga matibay na armas. Sa panahon kan mga Kastila an Naga an nagin sentro kan kultura, negosyo asin relihiyon kan enterong kabikulan. An pangaran daa kan Naga hale sa pagdangog nin sarong konkistador na Kastila, si [[Juan de Salcedo]] sa ngaran kan sarong kahoy na pigaapud na '''naga''' kaidtong mga Bikolano. Midbid an kahoy na ini sa ngaran na ''narra'' sa tataramon na [[Tagalog]] asin [[Bisaya]]. Alagad, an ibang mga Bikolanong historyador arog ki [[Danilo Gerona]] nagtutubod na an taramon na '''naga''' naggikan sa taramon na ''naga'' na nagtotomoy sa sarong lahing kapu'ngalan na Monggol na ngonyan iyo an ginikanan kan mga katawohan nageerok sa [[Assam]], [[Meghalalya]], [[Tripiera]], [[Mizoran]], [[Maripur]], [[Arunachal]], [[Pradesh]], [[Burma]], [[Bangladesh]], [[Bhutan]], [[Sikkim]], [[Nepal]] asin [[Tibet]]. Susog man saiya, an paragilid kan duwang salog kan Bikol asin Naga haloy nang eneerokan poon pa kan 900 A.D. siring sa maririraw sa mga parasâ-pasang artifaks na nagkahoronggad sa paralibot kaini. Sabi pa niya, an taramon na ''naga'' lakop man sa mga lengguwahe kan [[Batak]] kan [[Sumatra]] asin man kan mga [[Dayak]] kan [[Borneo]] na an pakahulogan sarong irago (serpente)/dragon. Nasambit pa niya na an mga lunadang pandagat kan mga antigong Tagalog asin Pampango na may nakakaag nin garo halas/dragon na payo sa dulong (prowa) kan mga lunadan na inaapod nindang ''naga''. [[File:Lignum nephriticum - cup of Philippine lignum nephriticum, Pterocarpus indicus, and flask containing its fluorescent solution Hi.jpg|right|thumb|250px|Kopa gibo sa kahoy na naga (narra), produkto kan Naga panahon pre-kolonyal asin kan panahon nin Kastila]] Dapit kaini, na an "naga" sinapi' talaga sa pangaran na ''naga'' na boot sabihon ''irago/halas'' o ''dragon'',<ref>{{Cite web |title=An halas na naga hinanap sa Thailand. Kinua 07-11-13 |url=http://www.forteantimes.com/features/articles/221/in_the_coils_of_the_naga.html |access-date=2013-11-06 |archive-date=2013-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131108012419/http://www.forteantimes.com/features/articles/221/in_the_coils_of_the_naga.html |dead-url=yes }}</ref> na bakong gikan sa pangaran kan kahoy na ''narra'' o sa layas na itik na nagâ, iyo man ini an tinotolod na teoriya kan iba pang mga parasurat arog ki Antonio H. Aragon. An Naga sarô sa pinaká enot na ginibong siyudad kan mga Kastila sa enterong Filipinas. Sa taon na 1575 an Siyudad de Caceres tinogdas bilang orihinal na erokan kan mga Kastilang eksplorador manta sa ibong kan salog sa parte na ngonyan kan Lerma asin Dayangdang iyo an orihinal man na lugar kan mga tunay na taga-Naga. Sa pagtalubo kan duwang lugar nagsinakniban na an duwa asin an kahiwasan naapod nang Nueva Caceres. Pag'abot kan mga Amerikano, nawara an pagkasiyudad kaini asin binalik an saiyang ngaran sa Naga sa taon na 1919. Kan Hunyo 18, 1948 naging ==Mga Lingaan asin mga Pahingaloan== Digdi sa Naga, dakulon na an mga linga-lingaan. Nakataraytay sa kalabaan kan Abenidang Magsaysay an manlaenlaen na mga kakanan, kapihan, inom-inoman, asin iba pa na nagtataong kaalingan sa mga taga-Naga kun banggi orog na kun tapos na an semana nin paglapigot sa trabaho. Yaon diyan an Avenue Square na pano sa mga puwestong inuman, kakanan, kakanan na may tugtugan, asin mga tindahan: Wok Restaurant (kakanan), Coffee Beanery (kapihan), Little Asia (kakanan/inuman), Max's Restaurant (kakanan kan bantog na Max Fried Chicken), Lady Crab (bantog sa seafood orog na an aniit). Digdi laen kan mga lingaan, may mga tindahan man arog kan Mercury Drugstore, sa cellphones, mga bags, sapatos, arak asin kun anu-ano pa. Sa enotang wala kaini iyo an Chili Peppers, sarong inom-inoman asin binibistong nagpuon na nagkaag nin siring na negosyo sa tinampong ini. Sarong bagong tugdok iyo an Westpark Avenue kun saen nakakaag an Tokyo Tokyo!, an Dennis Grill, KopiRoti, Bacolod Inasal, asin iba pa. Yaon man naglugar sa tinampong ini an Red Platter, sarong may '''ambiance'' na restaurant pan-pamilya. An sunod iyo an Starbucks (kapihan), Bistro Roberto (resto bar asin may banda), Ilaw sa Dahon (resto, inuman), Kambingan (inuman, kakanan, bantog sa sisig), Bob Marlin (kakanan/inuman), asin gulping kakanan na Koreano. Sa tahaw kan sentro, sa kataid sana kan Plaza Quezon iyo an Rizal Park. Mientras, mahayahay kuta ini na paro-pahingaloan kan mga gustong magpalihis-oras alagad sa may mga bulan na ginibo na ining merkado asin lungalong nin kun anu-anong paninda. Maski may mga nagrereklamo, dai ini mapakiaraman kan administrasyon kan siyudad nin huli ta ini sinasabing pagsasadiri kan gobyerno probinsiyal. == Mga barangay == {{Wide image|Ph fil naga camarines sur.png|1024px|3=<div align=center>'''Naga'''</div>|dir=rtl}} May 27 na mga [[barangay]] an Naga: {| class="wikitable sortable" |- ! Mga barangay ! Klase ! Populasyon<ref name=NSO10>{{cite web |url=https://www.census.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/Bicol.pdf |title=Total Population by Province, City, Municipality and Barangay: as of May 1, 2010 |work=2010 Census of Population and Housing |publisher=Philippine Statistics Authority |accessdate=January 7, 2013 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121119074307/http://www.census.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/Bicol.pdf |archivedate=November 19, 2012 |df= }}</ref> ! Kapitan<ref name="NagaBarangayOfficials">{{cite web |title=Barangay Officials 2010 |url=http://naga.gov.ph/experience-naga/elected-officials/barangay-official-2010/ |website=Naga City |access-date=April 4, 2019 |archive-date=April 4, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190404101615/http://naga.gov.ph/experience-naga/elected-officials/barangay-official-2010/ |dead-url=yes }}</ref> |- | Abella | Urban | 4,788 | Antonio Berja |- | Bagumbayan Norte | Urban | 2,991 | Dodit Beltran |- | Bagumbayan Sur | Urban | 6,959 | Jorge I. Salva Jr. |- | Balatas | Urban | 10,404 | Pedro San Juan Jr. |- | Calauag | Urban | 11,513 | Corazon Peñaflor |- | Cararayan | Urban | 15,998 |Rodrigo B. Agravante Jr. |- | Carolina | Urban | 5,841 | Alicia V. Saba |- | Concepcion Grande | Urban | 11,137 | Leticia Punzalan |- | Concepcion Pequeña | Urban | 23,577 | Andres Panis |- | Dayangdang | Urban | 4,568 | Joshua Calleja |- | Del Rosario | Urban | 9,332 | Gina Alcantara |- | Dinaga | Urban | 456 | Gemma Joy Antonio |- | Igualdad Interior | Urban | 3,379 | Domingo Alamer |- | Lerma | Urban | 2,337 | Domingo Serrado |- | Liboton | Urban | 3,075 | Salvadora Ortua |- | Mabolo | Urban | 7,611 | Magno Reyes |- | Pacol | Urban | 11,673 | Josue Perez |- | Panicuason | Urban | 2,715 | Domingo Ramos |- | Peñafrancia | Urban | 5,712 | Jeffrey Moralde |- | Sabang | Urban | 7,000 | Cyrus Caballero |- | San Felipe | Urban | 17,444 | Alfonso Rodriguez |- | San Francisco | Urban | 947 | Tomas Ramon Sanchez Jr. |- | San Isidro | Urban | 2,768 | Veronica C. Panganiban |- | Santa Cruz | Urban | 7,442 | Lorenzo D. Narvaez |- | Tabuco | Urban | 4,129 | Marcelo R. Bagadiong |- | Tinago | Urban | 3,268 | Jose Importante |- | Triangulo | Urban | 9,019 | Allan Beriso |} == Demograpiko == {{Populasyon}} ==Mga Medya== ===Mga Telebisyon=== *DWAI-TV (GMA TV-7 Naga) *DWPV-TV (ALLTV 11 Naga) ===Mga Radyo=== *[[DWLV-AM|Radyo Komentaryo 603 kHz]] (DWLV-AM; Bicol Broadcasting System (sarong subsidiary kan Audiovisual Communicators, Inc.) asin BGR Media Productions) *DWRN Radyo Pilipino 657 kHz (Philippine Radio Corporation) *91.9 BBS FM (DWLV-FM; Bicol Broadcasting System (sarong subsidiary kan Audiovisual Communicators, Inc.) [[File:Naga 1935 skyview photo nkaag sa Wikipedia pinaputi cropped2.jpg|thumb|center|800px|Pagta'naw sa kalangitan kan Naga, Camarines Sur, Filipinas, 1935]] ==Kataytayan nin mga retrato== <center><gallery> Ladawan:WTNaga EURO B45.JPG|An lumang Centro Ladawan:WTNaga EURO B40a.JPG|Merkado Publiko Ladawan:Plasa Quezon Naga City(Bicol).jpg|Plasa Quezon, Syudad nin Naga, 2017 Ladawan:WTNaga BAHALANA A41.JPG|Bicol Indian Sikh Temple Ladawan:WTNaga EURO A33.JPG|Avenue Square Ladawan:WTNaga LAPANAK C37.JPG|Simbahan kan Paroko ni Imaculada Concepcion Ladawan:Naga city hall.JPG|City Hall kan Ciudad nin Naga Ladawan:WTNaga EURO B46.JPG|Templo nin Taoismo Ladawan:St jude naga city.JPG|Santuario asin Parokya ni San Judas Tadeo Ladawan:WTNaga STAR X1.jpg|CBD Terminal Ladawan:WTNaga BAHALANA A34.JPG|Avenue Plaza Hotel Ladawan:WTNaga LAPANAK C31.JPG|Villa Caceres Hotel Ladawan:WTNaga LAPANAK C45.JPG|STI Naga Ladawan:WTNaga LAPANAK C43.JPG|Bangko Sentral kan Pilipinas Ladawan:Inarihan Farm Resort 7.jpg|Dalan sa Inarihan Farm Ladawan:Big Stone.jpg|Big Stone Ladawan:Inarihan Farm Resort 3.jpg|Salog sa Inarihan Ladawan:Malabsay Falls.jpg|Busay Malabsay, Bukid Isarog, Panicuason </gallery></center> ==Mga Gikan== <div style="font-size:80%"> * Naga: The Birth and Rebirth of a City. Danilo Madrid Gerona. Pinublikar kan Siyudad nin Naga. 2003.178 p. * CAMARINES by the Vicor River. A compilation of Articles On Bikol History and Culture. 1999. Prov. Govt. of Camarines Sur. 282 p. *An retrato kan Parke ni Rizal kinua kan nabakante sa mga tindahan kan Oktobre, 2008. </div> == Toltolan == {{reflist}} ==Mga Peryodiko Lokal== *[http://www.kaiba.cjb.net/ Kaiba News and Features, KNF] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090211174144/http://kaiba.cjb.net/ |date=2009-02-11 }} *[http://serbisyongbikolnon.ph/ Bikol Reporter] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210307141939/http://serbisyongbikolnon.ph/ |date=2021-03-07 }} (May pitak nakasurat sa Bikol) * Bicol Mail [https://www.bicolmail.net/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230322055205/https://www.bicolmail.net/ |date=2023-03-22 }} (May pitak nakasurat sa Bikol) *[http://www.voxbikol.com Vox Bikol] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200523094746/http://www.voxbikol.com/ |date=2020-05-23 }} (Nagaako nin mga Artikulo nakasurat sa Bikol) * Bicol Standard [https://www.facebook.com/bicolstandardnewspaper/] *[[Bicol Forum]] *[[Lagpitaw]] == Mga panluwas na takod == {{Commons category}} {{Wikivoyage|Naga}} * [https://www.philatlas.com/ PhilAtlas.com] * [https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] * [https://web.archive.org/web/20161010201809/http://www.blgs.gov.ph/lgpmsv2/cmshome/index.php?pageID=23 Local Governance Performance Management System] *[http://www.naga.gov.ph/ Opisyal na Website kan Siyudad nin Naga] *[http://www.camarinessur.gov.ph/ Opisyal na Website kan Probinsiya nin Camarines Sur] *[http://www.adnu.edu.ph/ Opisyal na Website kan Ateneo de Naga University] *[http://www.unc.edu.ph/ Opisyal na Website kan University of Nueva Caceres] *[http://www.usi.edu.ph/ Opisyal na Website kan Universidad de Sta. Isabel] *[http://www.ncf.edu.ph/ Opisyal na Website kan Naga College Foundation] *[http://www.wowphilippines.com.ph/explore_phil/place_details.asp?content=history&province=28/ WowPhilippines.com]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{rambong}} {{Navbox Camarines Sur}} [[Kategorya:Mga syudad kan Filipinas]] 0aw7b07uygu55oibevu4s43m4a86vsh 310418 310417 2026-09-17T02:36:32Z ~2026-50010-42 32965 /* Mga Radyo */ 310418 wikitext text/x-wiki {{Infobox lokasyon |official_name=Nueva Cáceres }} :''Para sa Syudad nin Naga sa Cebu, hilingon an [[Naga, Cebu]].'' An '''Syudad nin Naga''' ([[Ingles]]: ''City of Naga''; [[Filipino]]: ''Lungsod ng Naga'' o [[Spanish language|Espanyol]]: ''Ciudad de Nueva Cáceres'') sarong primera klaseng [[:Category:Mga ciudad kan Filipinas|syudad]] kan [[Filipinas]]. Namumugtak ini sa [[Rehiyon Bikol]] sa sur-sulnopan na puro kan [[Isla|isla]] nin [[Luzon]]. Nasa 377 km sa sur-sulnopan ini kan syudad kan [[Manila]] asin 380 km sa norte-subangan kan syudad kan [[Cebu (ciudad)|Cebu]] sa [[Visayas]]. Kun itatampad an sakop kan syudad sa ibang mga syudad kan rehiyon, bakong mahiwas an sukol nin kadagaan kaini. Sa pitong syudad igdi sa rehiyon, an Naga iyo an pinakasadit, na igwa sanang hiwas na 8,480 ektarya. Huli kaiyan ini an pinakasoròsoan (densely populated) na syudad sa rehiyon. An designadong zip code kaini iyo {{PH wikidata|postal_code}}. <br> Sosog sa sensus kan {{wikidata|qualifier|single|P1082|P585}}, igwa ining {{PH wikidata|population_total}} katawong nag-eerok digdi sa {{PH wikidata|household}} kaharongan. <br> Igwa ining sukol na {{PH wikidata|area}} kilometro kwadrado. Bisto sa apod na "Heart of Bicol" ([[Bikol]]: ''Puso kan Bikol''), asin siring man, binabansagan ining "An Maogmang Lugar". Ini an solamenteng independienteng syudad asin an sentro kan edukasyon sagkod Simbahan na Katoliko sa rehiyon. An mga residente digdi inaapod na ''Nagueños''. Inaapod man ang Naga na ''Queen City of Bicol''. An syudad an sentro kan [[Metro Naga]], an lugar na komponido kan 12 banwaan asin syudad nin Naga na marikas an pag-uswag na kabali sa Metro Naga Development Council. Komponido kan mga banwaan sa Segundo Distrito kan Camarines Sur, apwera kan [[Canaman, Camarines Sur|Canaman]] asin mga banwaan sa tul. Dating kabesera kan Camarines Sur an syudad nin Naga, alagad sa Akta Republika Nu. 1336, na nagin ley kan Hunyo 8, 1955, naribayan ini kan banwaan nin [[Pili]]. Si [[Nelson Legacion|Leni Robredo]], an dating bise-presidente iyo an presenteng alkalde kan syudad nin Naga. Saiyang sinalidahan si [[John Bongat|Nelson Legacion]] taon 2025. ==Napanongdan na gamit kan kahiwasan kan syudad== An kabilogan na hiwas kan kadagaan kan syudad na ini 8,448 na ektarya o 84.48 kilometro kwadrado, bagay na an syudad nin Naga iyo an pinakasadit na syudad sa pitong syudad kan ronang Bikol<ref>http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} Kinua 03-9-16</ref>. Sa total na ini, 75% ginagamit sa agrikultura, 13% para sa residensya, 7% okupado nin kadlagan asin mga parke, 2% gamit komersyal, 2% gamit kan gobyerno para sa mga edipisyo, asin 1.2% para sa ibang pang katuyohan.<ref>http://www.adnu.edu.ph/Centers/SSRC/nagaprofile.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160416160341/http://www.adnu.edu.ph/Centers/SSRC/nagaprofile.html |date=2016-04-16 }} Kinua 03-9-16</ref> ==Komersyo== [[Ladawan:Naga City CamSur Seal.svg|thumb|left|Selyo kan syudad nin Naga]] [[Ladawan:WTNaga HIJAB B19.JPG|thumb|right|300px|Paroko ni San Juan de Evangelista o mas bisto sa ngaran na Metropolitan Cathedral]] [[Ladawan:WTNaga HIJAB A21.JPG|right|thumb|300px|Peñafrancia Parish. An Dating Santuario ni Ina, Nuestra Señora de Peñafrancia]] [[Ladawan:WTNaga HIJAB B31.JPG|right|thumb|300px|Simbahan ni San Francisco]] [[Ladawan:Rizal Park, Naga City.jpg|right|thumb|300px|Rizal Park]] [[File:Claveria visit to NC Feb 16 1845.jpg|thumb|300px|Pagbisita ni Gobernador Heneral Narciso Claveria y Zaldua kan Peb. 16, 1845 sa Nueva Caceres (pintura ni Jose Honorato Lozano)]] [[File:Banwaan nin Naga, Camarines Sur, Filipinas 1935.png|right|300px|thumb|Pagtanaw kan Naga (Camarines Sur), eroplano haleng Milaor, 1935]] Igwang duwang pangenot na lugar pangkomersiyo an Naga. Ini an Central Business District I (bisto sa apod na Centro) asin Central Business District II. Sa CBD I igwa nin manlalaen na negosyo arog kan mga bangko, botika, restaurants, department stores asin iba pa. Yaon man igdi an Naga City Public Market na bakalan kan mga preskong gulay, karne, asin mga produktong Bikolnon arog kan pili asin abaka. An CBD II na yaon sa may Triangulo asin Lerma mahihiling an Bicol Central Station na nag-ooperar nin mga biyahe pasiring sa mga kataraid na munisipyo asin siyudad pati man an mga biyaheng paduman sa Manila. Yaon man digdi an Jesse Robredo Coliseum na an ikaduwang pinakadakulang coliseum sa Pilipinas pagkatapos kan Smart Araneta Coliseum. Kan Mayo 1, 2009 lang tigbukasan sa publiko an kakatugdok lang na SM City Naga na sarong mall. Ini kagsadiri ni [[Henry Sy]], sarong negosyante na iyo man an may sadiri nin gabos na SM Malls sa bilog na nasyon. ==Transportasyon== An mga paagi nin transportasyon sa laog kan siyudad iyo an pamosong Jeep, tricycle asin padyak. Mientras, an mga bisita asin turista hali sa luwas kan siyudad, pwedeng makaabot sa Naga sa paagi nin bus, jeep, van/fx, asin eroplano (sa Naga Airport sa Pili). ==Edukasyon== An siyudad nin Naga iyo an sentro kan edukasyon sa Bikol nin huli sa dakol na institusyon nin halangkaw na pagkanood digdi. Kabali an: [[Ateneo de Naga na Unibersidad]] na pinapadalagan kan mga Heswita; [[Unibersidad kan Nueva Caceres]] (dating Nueva Caceres an apod sa siyudad kan panahon nin mga Kastila) na pangenot na unibersidad sa taon nin pagkamukna asin bilang kan estudyante; sagkod [[Universidad de Santa Isabel]] na pinapadalagan kan mga madre kan Daughters of Charity asin an pinakágurang na eskwelahan na normal para sa mga babae sa [[Harayong Subangan]]. An posibleng ikaapat na unibersidad kan siyudad an [[Kolehiyong Fundasyon nin Naga]] na pangenot na eskwelahan nin Kriminolohiya sa rehiyon. ==Uusipon== Bago an pag-abot kan mga Kastila, mayaman na lugar na an dating banwa kan Naga na namukna sa duwang salog---Bikol asin Naga. Igwa na ining mayaman na kultura asin mga matibay na armas. Sa panahon kan mga Kastila an Naga an nagin sentro kan kultura, negosyo asin relihiyon kan enterong kabikulan. An pangaran daa kan Naga hale sa pagdangog nin sarong konkistador na Kastila, si [[Juan de Salcedo]] sa ngaran kan sarong kahoy na pigaapud na '''naga''' kaidtong mga Bikolano. Midbid an kahoy na ini sa ngaran na ''narra'' sa tataramon na [[Tagalog]] asin [[Bisaya]]. Alagad, an ibang mga Bikolanong historyador arog ki [[Danilo Gerona]] nagtutubod na an taramon na '''naga''' naggikan sa taramon na ''naga'' na nagtotomoy sa sarong lahing kapu'ngalan na Monggol na ngonyan iyo an ginikanan kan mga katawohan nageerok sa [[Assam]], [[Meghalalya]], [[Tripiera]], [[Mizoran]], [[Maripur]], [[Arunachal]], [[Pradesh]], [[Burma]], [[Bangladesh]], [[Bhutan]], [[Sikkim]], [[Nepal]] asin [[Tibet]]. Susog man saiya, an paragilid kan duwang salog kan Bikol asin Naga haloy nang eneerokan poon pa kan 900 A.D. siring sa maririraw sa mga parasâ-pasang artifaks na nagkahoronggad sa paralibot kaini. Sabi pa niya, an taramon na ''naga'' lakop man sa mga lengguwahe kan [[Batak]] kan [[Sumatra]] asin man kan mga [[Dayak]] kan [[Borneo]] na an pakahulogan sarong irago (serpente)/dragon. Nasambit pa niya na an mga lunadang pandagat kan mga antigong Tagalog asin Pampango na may nakakaag nin garo halas/dragon na payo sa dulong (prowa) kan mga lunadan na inaapod nindang ''naga''. [[File:Lignum nephriticum - cup of Philippine lignum nephriticum, Pterocarpus indicus, and flask containing its fluorescent solution Hi.jpg|right|thumb|250px|Kopa gibo sa kahoy na naga (narra), produkto kan Naga panahon pre-kolonyal asin kan panahon nin Kastila]] Dapit kaini, na an "naga" sinapi' talaga sa pangaran na ''naga'' na boot sabihon ''irago/halas'' o ''dragon'',<ref>{{Cite web |title=An halas na naga hinanap sa Thailand. Kinua 07-11-13 |url=http://www.forteantimes.com/features/articles/221/in_the_coils_of_the_naga.html |access-date=2013-11-06 |archive-date=2013-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131108012419/http://www.forteantimes.com/features/articles/221/in_the_coils_of_the_naga.html |dead-url=yes }}</ref> na bakong gikan sa pangaran kan kahoy na ''narra'' o sa layas na itik na nagâ, iyo man ini an tinotolod na teoriya kan iba pang mga parasurat arog ki Antonio H. Aragon. An Naga sarô sa pinaká enot na ginibong siyudad kan mga Kastila sa enterong Filipinas. Sa taon na 1575 an Siyudad de Caceres tinogdas bilang orihinal na erokan kan mga Kastilang eksplorador manta sa ibong kan salog sa parte na ngonyan kan Lerma asin Dayangdang iyo an orihinal man na lugar kan mga tunay na taga-Naga. Sa pagtalubo kan duwang lugar nagsinakniban na an duwa asin an kahiwasan naapod nang Nueva Caceres. Pag'abot kan mga Amerikano, nawara an pagkasiyudad kaini asin binalik an saiyang ngaran sa Naga sa taon na 1919. Kan Hunyo 18, 1948 naging ==Mga Lingaan asin mga Pahingaloan== Digdi sa Naga, dakulon na an mga linga-lingaan. Nakataraytay sa kalabaan kan Abenidang Magsaysay an manlaenlaen na mga kakanan, kapihan, inom-inoman, asin iba pa na nagtataong kaalingan sa mga taga-Naga kun banggi orog na kun tapos na an semana nin paglapigot sa trabaho. Yaon diyan an Avenue Square na pano sa mga puwestong inuman, kakanan, kakanan na may tugtugan, asin mga tindahan: Wok Restaurant (kakanan), Coffee Beanery (kapihan), Little Asia (kakanan/inuman), Max's Restaurant (kakanan kan bantog na Max Fried Chicken), Lady Crab (bantog sa seafood orog na an aniit). Digdi laen kan mga lingaan, may mga tindahan man arog kan Mercury Drugstore, sa cellphones, mga bags, sapatos, arak asin kun anu-ano pa. Sa enotang wala kaini iyo an Chili Peppers, sarong inom-inoman asin binibistong nagpuon na nagkaag nin siring na negosyo sa tinampong ini. Sarong bagong tugdok iyo an Westpark Avenue kun saen nakakaag an Tokyo Tokyo!, an Dennis Grill, KopiRoti, Bacolod Inasal, asin iba pa. Yaon man naglugar sa tinampong ini an Red Platter, sarong may '''ambiance'' na restaurant pan-pamilya. An sunod iyo an Starbucks (kapihan), Bistro Roberto (resto bar asin may banda), Ilaw sa Dahon (resto, inuman), Kambingan (inuman, kakanan, bantog sa sisig), Bob Marlin (kakanan/inuman), asin gulping kakanan na Koreano. Sa tahaw kan sentro, sa kataid sana kan Plaza Quezon iyo an Rizal Park. Mientras, mahayahay kuta ini na paro-pahingaloan kan mga gustong magpalihis-oras alagad sa may mga bulan na ginibo na ining merkado asin lungalong nin kun anu-anong paninda. Maski may mga nagrereklamo, dai ini mapakiaraman kan administrasyon kan siyudad nin huli ta ini sinasabing pagsasadiri kan gobyerno probinsiyal. == Mga barangay == {{Wide image|Ph fil naga camarines sur.png|1024px|3=<div align=center>'''Naga'''</div>|dir=rtl}} May 27 na mga [[barangay]] an Naga: {| class="wikitable sortable" |- ! Mga barangay ! Klase ! Populasyon<ref name=NSO10>{{cite web |url=https://www.census.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/Bicol.pdf |title=Total Population by Province, City, Municipality and Barangay: as of May 1, 2010 |work=2010 Census of Population and Housing |publisher=Philippine Statistics Authority |accessdate=January 7, 2013 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121119074307/http://www.census.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/Bicol.pdf |archivedate=November 19, 2012 |df= }}</ref> ! Kapitan<ref name="NagaBarangayOfficials">{{cite web |title=Barangay Officials 2010 |url=http://naga.gov.ph/experience-naga/elected-officials/barangay-official-2010/ |website=Naga City |access-date=April 4, 2019 |archive-date=April 4, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190404101615/http://naga.gov.ph/experience-naga/elected-officials/barangay-official-2010/ |dead-url=yes }}</ref> |- | Abella | Urban | 4,788 | Antonio Berja |- | Bagumbayan Norte | Urban | 2,991 | Dodit Beltran |- | Bagumbayan Sur | Urban | 6,959 | Jorge I. Salva Jr. |- | Balatas | Urban | 10,404 | Pedro San Juan Jr. |- | Calauag | Urban | 11,513 | Corazon Peñaflor |- | Cararayan | Urban | 15,998 |Rodrigo B. Agravante Jr. |- | Carolina | Urban | 5,841 | Alicia V. Saba |- | Concepcion Grande | Urban | 11,137 | Leticia Punzalan |- | Concepcion Pequeña | Urban | 23,577 | Andres Panis |- | Dayangdang | Urban | 4,568 | Joshua Calleja |- | Del Rosario | Urban | 9,332 | Gina Alcantara |- | Dinaga | Urban | 456 | Gemma Joy Antonio |- | Igualdad Interior | Urban | 3,379 | Domingo Alamer |- | Lerma | Urban | 2,337 | Domingo Serrado |- | Liboton | Urban | 3,075 | Salvadora Ortua |- | Mabolo | Urban | 7,611 | Magno Reyes |- | Pacol | Urban | 11,673 | Josue Perez |- | Panicuason | Urban | 2,715 | Domingo Ramos |- | Peñafrancia | Urban | 5,712 | Jeffrey Moralde |- | Sabang | Urban | 7,000 | Cyrus Caballero |- | San Felipe | Urban | 17,444 | Alfonso Rodriguez |- | San Francisco | Urban | 947 | Tomas Ramon Sanchez Jr. |- | San Isidro | Urban | 2,768 | Veronica C. Panganiban |- | Santa Cruz | Urban | 7,442 | Lorenzo D. Narvaez |- | Tabuco | Urban | 4,129 | Marcelo R. Bagadiong |- | Tinago | Urban | 3,268 | Jose Importante |- | Triangulo | Urban | 9,019 | Allan Beriso |} == Demograpiko == {{Populasyon}} ==Mga Medya== ===Mga Telebisyon=== *DWAI-TV (GMA TV-7 Naga) *DWPV-TV (ALLTV 11 Naga) ===Mga Radyo=== *[[DWLV-AM|Radyo Komentaryo 603 kHz]] (DWLV-AM; Bicol Broadcasting System (sarong subsidiary kan Audiovisual Communicators, Inc.) asin BGR Media Productions) *DWRN Radyo Pilipino 657 kHz (Philippine Radio Corporation) *Aksyon Radyo Naga 819 kHz (DWHQ; Pacific Broadcasting System) *DZRH Naga 981 kHz (DWMT; Philippine Broadcasting Corporation) *91.9 BBS FM (DWLV-FM; Bicol Broadcasting System (sarong subsidiary kan Audiovisual Communicators, Inc.) [[File:Naga 1935 skyview photo nkaag sa Wikipedia pinaputi cropped2.jpg|thumb|center|800px|Pagta'naw sa kalangitan kan Naga, Camarines Sur, Filipinas, 1935]] ==Kataytayan nin mga retrato== <center><gallery> Ladawan:WTNaga EURO B45.JPG|An lumang Centro Ladawan:WTNaga EURO B40a.JPG|Merkado Publiko Ladawan:Plasa Quezon Naga City(Bicol).jpg|Plasa Quezon, Syudad nin Naga, 2017 Ladawan:WTNaga BAHALANA A41.JPG|Bicol Indian Sikh Temple Ladawan:WTNaga EURO A33.JPG|Avenue Square Ladawan:WTNaga LAPANAK C37.JPG|Simbahan kan Paroko ni Imaculada Concepcion Ladawan:Naga city hall.JPG|City Hall kan Ciudad nin Naga Ladawan:WTNaga EURO B46.JPG|Templo nin Taoismo Ladawan:St jude naga city.JPG|Santuario asin Parokya ni San Judas Tadeo Ladawan:WTNaga STAR X1.jpg|CBD Terminal Ladawan:WTNaga BAHALANA A34.JPG|Avenue Plaza Hotel Ladawan:WTNaga LAPANAK C31.JPG|Villa Caceres Hotel Ladawan:WTNaga LAPANAK C45.JPG|STI Naga Ladawan:WTNaga LAPANAK C43.JPG|Bangko Sentral kan Pilipinas Ladawan:Inarihan Farm Resort 7.jpg|Dalan sa Inarihan Farm Ladawan:Big Stone.jpg|Big Stone Ladawan:Inarihan Farm Resort 3.jpg|Salog sa Inarihan Ladawan:Malabsay Falls.jpg|Busay Malabsay, Bukid Isarog, Panicuason </gallery></center> ==Mga Gikan== <div style="font-size:80%"> * Naga: The Birth and Rebirth of a City. Danilo Madrid Gerona. Pinublikar kan Siyudad nin Naga. 2003.178 p. * CAMARINES by the Vicor River. A compilation of Articles On Bikol History and Culture. 1999. Prov. Govt. of Camarines Sur. 282 p. *An retrato kan Parke ni Rizal kinua kan nabakante sa mga tindahan kan Oktobre, 2008. </div> == Toltolan == {{reflist}} ==Mga Peryodiko Lokal== *[http://www.kaiba.cjb.net/ Kaiba News and Features, KNF] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090211174144/http://kaiba.cjb.net/ |date=2009-02-11 }} *[http://serbisyongbikolnon.ph/ Bikol Reporter] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210307141939/http://serbisyongbikolnon.ph/ |date=2021-03-07 }} (May pitak nakasurat sa Bikol) * Bicol Mail [https://www.bicolmail.net/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230322055205/https://www.bicolmail.net/ |date=2023-03-22 }} (May pitak nakasurat sa Bikol) *[http://www.voxbikol.com Vox Bikol] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200523094746/http://www.voxbikol.com/ |date=2020-05-23 }} (Nagaako nin mga Artikulo nakasurat sa Bikol) * Bicol Standard [https://www.facebook.com/bicolstandardnewspaper/] *[[Bicol Forum]] *[[Lagpitaw]] == Mga panluwas na takod == {{Commons category}} {{Wikivoyage|Naga}} * [https://www.philatlas.com/ PhilAtlas.com] * [https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] * [https://web.archive.org/web/20161010201809/http://www.blgs.gov.ph/lgpmsv2/cmshome/index.php?pageID=23 Local Governance Performance Management System] *[http://www.naga.gov.ph/ Opisyal na Website kan Siyudad nin Naga] *[http://www.camarinessur.gov.ph/ Opisyal na Website kan Probinsiya nin Camarines Sur] *[http://www.adnu.edu.ph/ Opisyal na Website kan Ateneo de Naga University] *[http://www.unc.edu.ph/ Opisyal na Website kan University of Nueva Caceres] *[http://www.usi.edu.ph/ Opisyal na Website kan Universidad de Sta. Isabel] *[http://www.ncf.edu.ph/ Opisyal na Website kan Naga College Foundation] *[http://www.wowphilippines.com.ph/explore_phil/place_details.asp?content=history&province=28/ WowPhilippines.com]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{rambong}} {{Navbox Camarines Sur}} [[Kategorya:Mga syudad kan Filipinas]] 9o7oqbg567oj3z2yww4gpbmlia4w381 310419 310418 2026-09-17T02:38:35Z ~2026-50010-42 32965 /* Mga Radyo */ 310419 wikitext text/x-wiki {{Infobox lokasyon |official_name=Nueva Cáceres }} :''Para sa Syudad nin Naga sa Cebu, hilingon an [[Naga, Cebu]].'' An '''Syudad nin Naga''' ([[Ingles]]: ''City of Naga''; [[Filipino]]: ''Lungsod ng Naga'' o [[Spanish language|Espanyol]]: ''Ciudad de Nueva Cáceres'') sarong primera klaseng [[:Category:Mga ciudad kan Filipinas|syudad]] kan [[Filipinas]]. Namumugtak ini sa [[Rehiyon Bikol]] sa sur-sulnopan na puro kan [[Isla|isla]] nin [[Luzon]]. Nasa 377 km sa sur-sulnopan ini kan syudad kan [[Manila]] asin 380 km sa norte-subangan kan syudad kan [[Cebu (ciudad)|Cebu]] sa [[Visayas]]. Kun itatampad an sakop kan syudad sa ibang mga syudad kan rehiyon, bakong mahiwas an sukol nin kadagaan kaini. Sa pitong syudad igdi sa rehiyon, an Naga iyo an pinakasadit, na igwa sanang hiwas na 8,480 ektarya. Huli kaiyan ini an pinakasoròsoan (densely populated) na syudad sa rehiyon. An designadong zip code kaini iyo {{PH wikidata|postal_code}}. <br> Sosog sa sensus kan {{wikidata|qualifier|single|P1082|P585}}, igwa ining {{PH wikidata|population_total}} katawong nag-eerok digdi sa {{PH wikidata|household}} kaharongan. <br> Igwa ining sukol na {{PH wikidata|area}} kilometro kwadrado. Bisto sa apod na "Heart of Bicol" ([[Bikol]]: ''Puso kan Bikol''), asin siring man, binabansagan ining "An Maogmang Lugar". Ini an solamenteng independienteng syudad asin an sentro kan edukasyon sagkod Simbahan na Katoliko sa rehiyon. An mga residente digdi inaapod na ''Nagueños''. Inaapod man ang Naga na ''Queen City of Bicol''. An syudad an sentro kan [[Metro Naga]], an lugar na komponido kan 12 banwaan asin syudad nin Naga na marikas an pag-uswag na kabali sa Metro Naga Development Council. Komponido kan mga banwaan sa Segundo Distrito kan Camarines Sur, apwera kan [[Canaman, Camarines Sur|Canaman]] asin mga banwaan sa tul. Dating kabesera kan Camarines Sur an syudad nin Naga, alagad sa Akta Republika Nu. 1336, na nagin ley kan Hunyo 8, 1955, naribayan ini kan banwaan nin [[Pili]]. Si [[Nelson Legacion|Leni Robredo]], an dating bise-presidente iyo an presenteng alkalde kan syudad nin Naga. Saiyang sinalidahan si [[John Bongat|Nelson Legacion]] taon 2025. ==Napanongdan na gamit kan kahiwasan kan syudad== An kabilogan na hiwas kan kadagaan kan syudad na ini 8,448 na ektarya o 84.48 kilometro kwadrado, bagay na an syudad nin Naga iyo an pinakasadit na syudad sa pitong syudad kan ronang Bikol<ref>http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} Kinua 03-9-16</ref>. Sa total na ini, 75% ginagamit sa agrikultura, 13% para sa residensya, 7% okupado nin kadlagan asin mga parke, 2% gamit komersyal, 2% gamit kan gobyerno para sa mga edipisyo, asin 1.2% para sa ibang pang katuyohan.<ref>http://www.adnu.edu.ph/Centers/SSRC/nagaprofile.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160416160341/http://www.adnu.edu.ph/Centers/SSRC/nagaprofile.html |date=2016-04-16 }} Kinua 03-9-16</ref> ==Komersyo== [[Ladawan:Naga City CamSur Seal.svg|thumb|left|Selyo kan syudad nin Naga]] [[Ladawan:WTNaga HIJAB B19.JPG|thumb|right|300px|Paroko ni San Juan de Evangelista o mas bisto sa ngaran na Metropolitan Cathedral]] [[Ladawan:WTNaga HIJAB A21.JPG|right|thumb|300px|Peñafrancia Parish. An Dating Santuario ni Ina, Nuestra Señora de Peñafrancia]] [[Ladawan:WTNaga HIJAB B31.JPG|right|thumb|300px|Simbahan ni San Francisco]] [[Ladawan:Rizal Park, Naga City.jpg|right|thumb|300px|Rizal Park]] [[File:Claveria visit to NC Feb 16 1845.jpg|thumb|300px|Pagbisita ni Gobernador Heneral Narciso Claveria y Zaldua kan Peb. 16, 1845 sa Nueva Caceres (pintura ni Jose Honorato Lozano)]] [[File:Banwaan nin Naga, Camarines Sur, Filipinas 1935.png|right|300px|thumb|Pagtanaw kan Naga (Camarines Sur), eroplano haleng Milaor, 1935]] Igwang duwang pangenot na lugar pangkomersiyo an Naga. Ini an Central Business District I (bisto sa apod na Centro) asin Central Business District II. Sa CBD I igwa nin manlalaen na negosyo arog kan mga bangko, botika, restaurants, department stores asin iba pa. Yaon man igdi an Naga City Public Market na bakalan kan mga preskong gulay, karne, asin mga produktong Bikolnon arog kan pili asin abaka. An CBD II na yaon sa may Triangulo asin Lerma mahihiling an Bicol Central Station na nag-ooperar nin mga biyahe pasiring sa mga kataraid na munisipyo asin siyudad pati man an mga biyaheng paduman sa Manila. Yaon man digdi an Jesse Robredo Coliseum na an ikaduwang pinakadakulang coliseum sa Pilipinas pagkatapos kan Smart Araneta Coliseum. Kan Mayo 1, 2009 lang tigbukasan sa publiko an kakatugdok lang na SM City Naga na sarong mall. Ini kagsadiri ni [[Henry Sy]], sarong negosyante na iyo man an may sadiri nin gabos na SM Malls sa bilog na nasyon. ==Transportasyon== An mga paagi nin transportasyon sa laog kan siyudad iyo an pamosong Jeep, tricycle asin padyak. Mientras, an mga bisita asin turista hali sa luwas kan siyudad, pwedeng makaabot sa Naga sa paagi nin bus, jeep, van/fx, asin eroplano (sa Naga Airport sa Pili). ==Edukasyon== An siyudad nin Naga iyo an sentro kan edukasyon sa Bikol nin huli sa dakol na institusyon nin halangkaw na pagkanood digdi. Kabali an: [[Ateneo de Naga na Unibersidad]] na pinapadalagan kan mga Heswita; [[Unibersidad kan Nueva Caceres]] (dating Nueva Caceres an apod sa siyudad kan panahon nin mga Kastila) na pangenot na unibersidad sa taon nin pagkamukna asin bilang kan estudyante; sagkod [[Universidad de Santa Isabel]] na pinapadalagan kan mga madre kan Daughters of Charity asin an pinakágurang na eskwelahan na normal para sa mga babae sa [[Harayong Subangan]]. An posibleng ikaapat na unibersidad kan siyudad an [[Kolehiyong Fundasyon nin Naga]] na pangenot na eskwelahan nin Kriminolohiya sa rehiyon. ==Uusipon== Bago an pag-abot kan mga Kastila, mayaman na lugar na an dating banwa kan Naga na namukna sa duwang salog---Bikol asin Naga. Igwa na ining mayaman na kultura asin mga matibay na armas. Sa panahon kan mga Kastila an Naga an nagin sentro kan kultura, negosyo asin relihiyon kan enterong kabikulan. An pangaran daa kan Naga hale sa pagdangog nin sarong konkistador na Kastila, si [[Juan de Salcedo]] sa ngaran kan sarong kahoy na pigaapud na '''naga''' kaidtong mga Bikolano. Midbid an kahoy na ini sa ngaran na ''narra'' sa tataramon na [[Tagalog]] asin [[Bisaya]]. Alagad, an ibang mga Bikolanong historyador arog ki [[Danilo Gerona]] nagtutubod na an taramon na '''naga''' naggikan sa taramon na ''naga'' na nagtotomoy sa sarong lahing kapu'ngalan na Monggol na ngonyan iyo an ginikanan kan mga katawohan nageerok sa [[Assam]], [[Meghalalya]], [[Tripiera]], [[Mizoran]], [[Maripur]], [[Arunachal]], [[Pradesh]], [[Burma]], [[Bangladesh]], [[Bhutan]], [[Sikkim]], [[Nepal]] asin [[Tibet]]. Susog man saiya, an paragilid kan duwang salog kan Bikol asin Naga haloy nang eneerokan poon pa kan 900 A.D. siring sa maririraw sa mga parasâ-pasang artifaks na nagkahoronggad sa paralibot kaini. Sabi pa niya, an taramon na ''naga'' lakop man sa mga lengguwahe kan [[Batak]] kan [[Sumatra]] asin man kan mga [[Dayak]] kan [[Borneo]] na an pakahulogan sarong irago (serpente)/dragon. Nasambit pa niya na an mga lunadang pandagat kan mga antigong Tagalog asin Pampango na may nakakaag nin garo halas/dragon na payo sa dulong (prowa) kan mga lunadan na inaapod nindang ''naga''. [[File:Lignum nephriticum - cup of Philippine lignum nephriticum, Pterocarpus indicus, and flask containing its fluorescent solution Hi.jpg|right|thumb|250px|Kopa gibo sa kahoy na naga (narra), produkto kan Naga panahon pre-kolonyal asin kan panahon nin Kastila]] Dapit kaini, na an "naga" sinapi' talaga sa pangaran na ''naga'' na boot sabihon ''irago/halas'' o ''dragon'',<ref>{{Cite web |title=An halas na naga hinanap sa Thailand. Kinua 07-11-13 |url=http://www.forteantimes.com/features/articles/221/in_the_coils_of_the_naga.html |access-date=2013-11-06 |archive-date=2013-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131108012419/http://www.forteantimes.com/features/articles/221/in_the_coils_of_the_naga.html |dead-url=yes }}</ref> na bakong gikan sa pangaran kan kahoy na ''narra'' o sa layas na itik na nagâ, iyo man ini an tinotolod na teoriya kan iba pang mga parasurat arog ki Antonio H. Aragon. An Naga sarô sa pinaká enot na ginibong siyudad kan mga Kastila sa enterong Filipinas. Sa taon na 1575 an Siyudad de Caceres tinogdas bilang orihinal na erokan kan mga Kastilang eksplorador manta sa ibong kan salog sa parte na ngonyan kan Lerma asin Dayangdang iyo an orihinal man na lugar kan mga tunay na taga-Naga. Sa pagtalubo kan duwang lugar nagsinakniban na an duwa asin an kahiwasan naapod nang Nueva Caceres. Pag'abot kan mga Amerikano, nawara an pagkasiyudad kaini asin binalik an saiyang ngaran sa Naga sa taon na 1919. Kan Hunyo 18, 1948 naging ==Mga Lingaan asin mga Pahingaloan== Digdi sa Naga, dakulon na an mga linga-lingaan. Nakataraytay sa kalabaan kan Abenidang Magsaysay an manlaenlaen na mga kakanan, kapihan, inom-inoman, asin iba pa na nagtataong kaalingan sa mga taga-Naga kun banggi orog na kun tapos na an semana nin paglapigot sa trabaho. Yaon diyan an Avenue Square na pano sa mga puwestong inuman, kakanan, kakanan na may tugtugan, asin mga tindahan: Wok Restaurant (kakanan), Coffee Beanery (kapihan), Little Asia (kakanan/inuman), Max's Restaurant (kakanan kan bantog na Max Fried Chicken), Lady Crab (bantog sa seafood orog na an aniit). Digdi laen kan mga lingaan, may mga tindahan man arog kan Mercury Drugstore, sa cellphones, mga bags, sapatos, arak asin kun anu-ano pa. Sa enotang wala kaini iyo an Chili Peppers, sarong inom-inoman asin binibistong nagpuon na nagkaag nin siring na negosyo sa tinampong ini. Sarong bagong tugdok iyo an Westpark Avenue kun saen nakakaag an Tokyo Tokyo!, an Dennis Grill, KopiRoti, Bacolod Inasal, asin iba pa. Yaon man naglugar sa tinampong ini an Red Platter, sarong may '''ambiance'' na restaurant pan-pamilya. An sunod iyo an Starbucks (kapihan), Bistro Roberto (resto bar asin may banda), Ilaw sa Dahon (resto, inuman), Kambingan (inuman, kakanan, bantog sa sisig), Bob Marlin (kakanan/inuman), asin gulping kakanan na Koreano. Sa tahaw kan sentro, sa kataid sana kan Plaza Quezon iyo an Rizal Park. Mientras, mahayahay kuta ini na paro-pahingaloan kan mga gustong magpalihis-oras alagad sa may mga bulan na ginibo na ining merkado asin lungalong nin kun anu-anong paninda. Maski may mga nagrereklamo, dai ini mapakiaraman kan administrasyon kan siyudad nin huli ta ini sinasabing pagsasadiri kan gobyerno probinsiyal. == Mga barangay == {{Wide image|Ph fil naga camarines sur.png|1024px|3=<div align=center>'''Naga'''</div>|dir=rtl}} May 27 na mga [[barangay]] an Naga: {| class="wikitable sortable" |- ! Mga barangay ! Klase ! Populasyon<ref name=NSO10>{{cite web |url=https://www.census.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/Bicol.pdf |title=Total Population by Province, City, Municipality and Barangay: as of May 1, 2010 |work=2010 Census of Population and Housing |publisher=Philippine Statistics Authority |accessdate=January 7, 2013 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121119074307/http://www.census.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/Bicol.pdf |archivedate=November 19, 2012 |df= }}</ref> ! Kapitan<ref name="NagaBarangayOfficials">{{cite web |title=Barangay Officials 2010 |url=http://naga.gov.ph/experience-naga/elected-officials/barangay-official-2010/ |website=Naga City |access-date=April 4, 2019 |archive-date=April 4, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190404101615/http://naga.gov.ph/experience-naga/elected-officials/barangay-official-2010/ |dead-url=yes }}</ref> |- | Abella | Urban | 4,788 | Antonio Berja |- | Bagumbayan Norte | Urban | 2,991 | Dodit Beltran |- | Bagumbayan Sur | Urban | 6,959 | Jorge I. Salva Jr. |- | Balatas | Urban | 10,404 | Pedro San Juan Jr. |- | Calauag | Urban | 11,513 | Corazon Peñaflor |- | Cararayan | Urban | 15,998 |Rodrigo B. Agravante Jr. |- | Carolina | Urban | 5,841 | Alicia V. Saba |- | Concepcion Grande | Urban | 11,137 | Leticia Punzalan |- | Concepcion Pequeña | Urban | 23,577 | Andres Panis |- | Dayangdang | Urban | 4,568 | Joshua Calleja |- | Del Rosario | Urban | 9,332 | Gina Alcantara |- | Dinaga | Urban | 456 | Gemma Joy Antonio |- | Igualdad Interior | Urban | 3,379 | Domingo Alamer |- | Lerma | Urban | 2,337 | Domingo Serrado |- | Liboton | Urban | 3,075 | Salvadora Ortua |- | Mabolo | Urban | 7,611 | Magno Reyes |- | Pacol | Urban | 11,673 | Josue Perez |- | Panicuason | Urban | 2,715 | Domingo Ramos |- | Peñafrancia | Urban | 5,712 | Jeffrey Moralde |- | Sabang | Urban | 7,000 | Cyrus Caballero |- | San Felipe | Urban | 17,444 | Alfonso Rodriguez |- | San Francisco | Urban | 947 | Tomas Ramon Sanchez Jr. |- | San Isidro | Urban | 2,768 | Veronica C. Panganiban |- | Santa Cruz | Urban | 7,442 | Lorenzo D. Narvaez |- | Tabuco | Urban | 4,129 | Marcelo R. Bagadiong |- | Tinago | Urban | 3,268 | Jose Importante |- | Triangulo | Urban | 9,019 | Allan Beriso |} == Demograpiko == {{Populasyon}} ==Mga Medya== ===Mga Telebisyon=== *DWAI-TV (GMA TV-7 Naga) *DWPV-TV (ALLTV 11 Naga) ===Mga Radyo=== *[[DWLV-AM|Radyo Komentaryo 603 kHz]] (DWLV-AM; Bicol Broadcasting System (sarong subsidiary kan Audiovisual Communicators, Inc.) asin BGR Media Productions) *DWRN Radyo Pilipino 657 kHz (Philippine Radio Corporation) *Asintado News Naga 819 kHz (DWHQ-AM Caceres Broadcasting Corporation) *DZRH Naga 981 kHz (DWMT; Philippine Broadcasting Corporation) *91.9 BBS FM (DWLV-FM; Bicol Broadcasting System (sarong subsidiary kan Audiovisual Communicators, Inc.) [[File:Naga 1935 skyview photo nkaag sa Wikipedia pinaputi cropped2.jpg|thumb|center|800px|Pagta'naw sa kalangitan kan Naga, Camarines Sur, Filipinas, 1935]] ==Kataytayan nin mga retrato== <center><gallery> Ladawan:WTNaga EURO B45.JPG|An lumang Centro Ladawan:WTNaga EURO B40a.JPG|Merkado Publiko Ladawan:Plasa Quezon Naga City(Bicol).jpg|Plasa Quezon, Syudad nin Naga, 2017 Ladawan:WTNaga BAHALANA A41.JPG|Bicol Indian Sikh Temple Ladawan:WTNaga EURO A33.JPG|Avenue Square Ladawan:WTNaga LAPANAK C37.JPG|Simbahan kan Paroko ni Imaculada Concepcion Ladawan:Naga city hall.JPG|City Hall kan Ciudad nin Naga Ladawan:WTNaga EURO B46.JPG|Templo nin Taoismo Ladawan:St jude naga city.JPG|Santuario asin Parokya ni San Judas Tadeo Ladawan:WTNaga STAR X1.jpg|CBD Terminal Ladawan:WTNaga BAHALANA A34.JPG|Avenue Plaza Hotel Ladawan:WTNaga LAPANAK C31.JPG|Villa Caceres Hotel Ladawan:WTNaga LAPANAK C45.JPG|STI Naga Ladawan:WTNaga LAPANAK C43.JPG|Bangko Sentral kan Pilipinas Ladawan:Inarihan Farm Resort 7.jpg|Dalan sa Inarihan Farm Ladawan:Big Stone.jpg|Big Stone Ladawan:Inarihan Farm Resort 3.jpg|Salog sa Inarihan Ladawan:Malabsay Falls.jpg|Busay Malabsay, Bukid Isarog, Panicuason </gallery></center> ==Mga Gikan== <div style="font-size:80%"> * Naga: The Birth and Rebirth of a City. Danilo Madrid Gerona. Pinublikar kan Siyudad nin Naga. 2003.178 p. * CAMARINES by the Vicor River. A compilation of Articles On Bikol History and Culture. 1999. Prov. Govt. of Camarines Sur. 282 p. *An retrato kan Parke ni Rizal kinua kan nabakante sa mga tindahan kan Oktobre, 2008. </div> == Toltolan == {{reflist}} ==Mga Peryodiko Lokal== *[http://www.kaiba.cjb.net/ Kaiba News and Features, KNF] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090211174144/http://kaiba.cjb.net/ |date=2009-02-11 }} *[http://serbisyongbikolnon.ph/ Bikol Reporter] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210307141939/http://serbisyongbikolnon.ph/ |date=2021-03-07 }} (May pitak nakasurat sa Bikol) * Bicol Mail [https://www.bicolmail.net/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230322055205/https://www.bicolmail.net/ |date=2023-03-22 }} (May pitak nakasurat sa Bikol) *[http://www.voxbikol.com Vox Bikol] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200523094746/http://www.voxbikol.com/ |date=2020-05-23 }} (Nagaako nin mga Artikulo nakasurat sa Bikol) * Bicol Standard [https://www.facebook.com/bicolstandardnewspaper/] *[[Bicol Forum]] *[[Lagpitaw]] == Mga panluwas na takod == {{Commons category}} {{Wikivoyage|Naga}} * [https://www.philatlas.com/ PhilAtlas.com] * [https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] * [https://web.archive.org/web/20161010201809/http://www.blgs.gov.ph/lgpmsv2/cmshome/index.php?pageID=23 Local Governance Performance Management System] *[http://www.naga.gov.ph/ Opisyal na Website kan Siyudad nin Naga] *[http://www.camarinessur.gov.ph/ Opisyal na Website kan Probinsiya nin Camarines Sur] *[http://www.adnu.edu.ph/ Opisyal na Website kan Ateneo de Naga University] *[http://www.unc.edu.ph/ Opisyal na Website kan University of Nueva Caceres] *[http://www.usi.edu.ph/ Opisyal na Website kan Universidad de Sta. Isabel] *[http://www.ncf.edu.ph/ Opisyal na Website kan Naga College Foundation] *[http://www.wowphilippines.com.ph/explore_phil/place_details.asp?content=history&province=28/ WowPhilippines.com]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{rambong}} {{Navbox Camarines Sur}} [[Kategorya:Mga syudad kan Filipinas]] qz78x02mk844akf2ldaykfbnhe5emax 310420 310419 2026-09-17T03:01:35Z ~2026-50010-42 32965 /* Mga Radyo */ 310420 wikitext text/x-wiki {{Infobox lokasyon |official_name=Nueva Cáceres }} :''Para sa Syudad nin Naga sa Cebu, hilingon an [[Naga, Cebu]].'' An '''Syudad nin Naga''' ([[Ingles]]: ''City of Naga''; [[Filipino]]: ''Lungsod ng Naga'' o [[Spanish language|Espanyol]]: ''Ciudad de Nueva Cáceres'') sarong primera klaseng [[:Category:Mga ciudad kan Filipinas|syudad]] kan [[Filipinas]]. Namumugtak ini sa [[Rehiyon Bikol]] sa sur-sulnopan na puro kan [[Isla|isla]] nin [[Luzon]]. Nasa 377 km sa sur-sulnopan ini kan syudad kan [[Manila]] asin 380 km sa norte-subangan kan syudad kan [[Cebu (ciudad)|Cebu]] sa [[Visayas]]. Kun itatampad an sakop kan syudad sa ibang mga syudad kan rehiyon, bakong mahiwas an sukol nin kadagaan kaini. Sa pitong syudad igdi sa rehiyon, an Naga iyo an pinakasadit, na igwa sanang hiwas na 8,480 ektarya. Huli kaiyan ini an pinakasoròsoan (densely populated) na syudad sa rehiyon. An designadong zip code kaini iyo {{PH wikidata|postal_code}}. <br> Sosog sa sensus kan {{wikidata|qualifier|single|P1082|P585}}, igwa ining {{PH wikidata|population_total}} katawong nag-eerok digdi sa {{PH wikidata|household}} kaharongan. <br> Igwa ining sukol na {{PH wikidata|area}} kilometro kwadrado. Bisto sa apod na "Heart of Bicol" ([[Bikol]]: ''Puso kan Bikol''), asin siring man, binabansagan ining "An Maogmang Lugar". Ini an solamenteng independienteng syudad asin an sentro kan edukasyon sagkod Simbahan na Katoliko sa rehiyon. An mga residente digdi inaapod na ''Nagueños''. Inaapod man ang Naga na ''Queen City of Bicol''. An syudad an sentro kan [[Metro Naga]], an lugar na komponido kan 12 banwaan asin syudad nin Naga na marikas an pag-uswag na kabali sa Metro Naga Development Council. Komponido kan mga banwaan sa Segundo Distrito kan Camarines Sur, apwera kan [[Canaman, Camarines Sur|Canaman]] asin mga banwaan sa tul. Dating kabesera kan Camarines Sur an syudad nin Naga, alagad sa Akta Republika Nu. 1336, na nagin ley kan Hunyo 8, 1955, naribayan ini kan banwaan nin [[Pili]]. Si [[Nelson Legacion|Leni Robredo]], an dating bise-presidente iyo an presenteng alkalde kan syudad nin Naga. Saiyang sinalidahan si [[John Bongat|Nelson Legacion]] taon 2025. ==Napanongdan na gamit kan kahiwasan kan syudad== An kabilogan na hiwas kan kadagaan kan syudad na ini 8,448 na ektarya o 84.48 kilometro kwadrado, bagay na an syudad nin Naga iyo an pinakasadit na syudad sa pitong syudad kan ronang Bikol<ref>http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} Kinua 03-9-16</ref>. Sa total na ini, 75% ginagamit sa agrikultura, 13% para sa residensya, 7% okupado nin kadlagan asin mga parke, 2% gamit komersyal, 2% gamit kan gobyerno para sa mga edipisyo, asin 1.2% para sa ibang pang katuyohan.<ref>http://www.adnu.edu.ph/Centers/SSRC/nagaprofile.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160416160341/http://www.adnu.edu.ph/Centers/SSRC/nagaprofile.html |date=2016-04-16 }} Kinua 03-9-16</ref> ==Komersyo== [[Ladawan:Naga City CamSur Seal.svg|thumb|left|Selyo kan syudad nin Naga]] [[Ladawan:WTNaga HIJAB B19.JPG|thumb|right|300px|Paroko ni San Juan de Evangelista o mas bisto sa ngaran na Metropolitan Cathedral]] [[Ladawan:WTNaga HIJAB A21.JPG|right|thumb|300px|Peñafrancia Parish. An Dating Santuario ni Ina, Nuestra Señora de Peñafrancia]] [[Ladawan:WTNaga HIJAB B31.JPG|right|thumb|300px|Simbahan ni San Francisco]] [[Ladawan:Rizal Park, Naga City.jpg|right|thumb|300px|Rizal Park]] [[File:Claveria visit to NC Feb 16 1845.jpg|thumb|300px|Pagbisita ni Gobernador Heneral Narciso Claveria y Zaldua kan Peb. 16, 1845 sa Nueva Caceres (pintura ni Jose Honorato Lozano)]] [[File:Banwaan nin Naga, Camarines Sur, Filipinas 1935.png|right|300px|thumb|Pagtanaw kan Naga (Camarines Sur), eroplano haleng Milaor, 1935]] Igwang duwang pangenot na lugar pangkomersiyo an Naga. Ini an Central Business District I (bisto sa apod na Centro) asin Central Business District II. Sa CBD I igwa nin manlalaen na negosyo arog kan mga bangko, botika, restaurants, department stores asin iba pa. Yaon man igdi an Naga City Public Market na bakalan kan mga preskong gulay, karne, asin mga produktong Bikolnon arog kan pili asin abaka. An CBD II na yaon sa may Triangulo asin Lerma mahihiling an Bicol Central Station na nag-ooperar nin mga biyahe pasiring sa mga kataraid na munisipyo asin siyudad pati man an mga biyaheng paduman sa Manila. Yaon man digdi an Jesse Robredo Coliseum na an ikaduwang pinakadakulang coliseum sa Pilipinas pagkatapos kan Smart Araneta Coliseum. Kan Mayo 1, 2009 lang tigbukasan sa publiko an kakatugdok lang na SM City Naga na sarong mall. Ini kagsadiri ni [[Henry Sy]], sarong negosyante na iyo man an may sadiri nin gabos na SM Malls sa bilog na nasyon. ==Transportasyon== An mga paagi nin transportasyon sa laog kan siyudad iyo an pamosong Jeep, tricycle asin padyak. Mientras, an mga bisita asin turista hali sa luwas kan siyudad, pwedeng makaabot sa Naga sa paagi nin bus, jeep, van/fx, asin eroplano (sa Naga Airport sa Pili). ==Edukasyon== An siyudad nin Naga iyo an sentro kan edukasyon sa Bikol nin huli sa dakol na institusyon nin halangkaw na pagkanood digdi. Kabali an: [[Ateneo de Naga na Unibersidad]] na pinapadalagan kan mga Heswita; [[Unibersidad kan Nueva Caceres]] (dating Nueva Caceres an apod sa siyudad kan panahon nin mga Kastila) na pangenot na unibersidad sa taon nin pagkamukna asin bilang kan estudyante; sagkod [[Universidad de Santa Isabel]] na pinapadalagan kan mga madre kan Daughters of Charity asin an pinakágurang na eskwelahan na normal para sa mga babae sa [[Harayong Subangan]]. An posibleng ikaapat na unibersidad kan siyudad an [[Kolehiyong Fundasyon nin Naga]] na pangenot na eskwelahan nin Kriminolohiya sa rehiyon. ==Uusipon== Bago an pag-abot kan mga Kastila, mayaman na lugar na an dating banwa kan Naga na namukna sa duwang salog---Bikol asin Naga. Igwa na ining mayaman na kultura asin mga matibay na armas. Sa panahon kan mga Kastila an Naga an nagin sentro kan kultura, negosyo asin relihiyon kan enterong kabikulan. An pangaran daa kan Naga hale sa pagdangog nin sarong konkistador na Kastila, si [[Juan de Salcedo]] sa ngaran kan sarong kahoy na pigaapud na '''naga''' kaidtong mga Bikolano. Midbid an kahoy na ini sa ngaran na ''narra'' sa tataramon na [[Tagalog]] asin [[Bisaya]]. Alagad, an ibang mga Bikolanong historyador arog ki [[Danilo Gerona]] nagtutubod na an taramon na '''naga''' naggikan sa taramon na ''naga'' na nagtotomoy sa sarong lahing kapu'ngalan na Monggol na ngonyan iyo an ginikanan kan mga katawohan nageerok sa [[Assam]], [[Meghalalya]], [[Tripiera]], [[Mizoran]], [[Maripur]], [[Arunachal]], [[Pradesh]], [[Burma]], [[Bangladesh]], [[Bhutan]], [[Sikkim]], [[Nepal]] asin [[Tibet]]. Susog man saiya, an paragilid kan duwang salog kan Bikol asin Naga haloy nang eneerokan poon pa kan 900 A.D. siring sa maririraw sa mga parasâ-pasang artifaks na nagkahoronggad sa paralibot kaini. Sabi pa niya, an taramon na ''naga'' lakop man sa mga lengguwahe kan [[Batak]] kan [[Sumatra]] asin man kan mga [[Dayak]] kan [[Borneo]] na an pakahulogan sarong irago (serpente)/dragon. Nasambit pa niya na an mga lunadang pandagat kan mga antigong Tagalog asin Pampango na may nakakaag nin garo halas/dragon na payo sa dulong (prowa) kan mga lunadan na inaapod nindang ''naga''. [[File:Lignum nephriticum - cup of Philippine lignum nephriticum, Pterocarpus indicus, and flask containing its fluorescent solution Hi.jpg|right|thumb|250px|Kopa gibo sa kahoy na naga (narra), produkto kan Naga panahon pre-kolonyal asin kan panahon nin Kastila]] Dapit kaini, na an "naga" sinapi' talaga sa pangaran na ''naga'' na boot sabihon ''irago/halas'' o ''dragon'',<ref>{{Cite web |title=An halas na naga hinanap sa Thailand. Kinua 07-11-13 |url=http://www.forteantimes.com/features/articles/221/in_the_coils_of_the_naga.html |access-date=2013-11-06 |archive-date=2013-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131108012419/http://www.forteantimes.com/features/articles/221/in_the_coils_of_the_naga.html |dead-url=yes }}</ref> na bakong gikan sa pangaran kan kahoy na ''narra'' o sa layas na itik na nagâ, iyo man ini an tinotolod na teoriya kan iba pang mga parasurat arog ki Antonio H. Aragon. An Naga sarô sa pinaká enot na ginibong siyudad kan mga Kastila sa enterong Filipinas. Sa taon na 1575 an Siyudad de Caceres tinogdas bilang orihinal na erokan kan mga Kastilang eksplorador manta sa ibong kan salog sa parte na ngonyan kan Lerma asin Dayangdang iyo an orihinal man na lugar kan mga tunay na taga-Naga. Sa pagtalubo kan duwang lugar nagsinakniban na an duwa asin an kahiwasan naapod nang Nueva Caceres. Pag'abot kan mga Amerikano, nawara an pagkasiyudad kaini asin binalik an saiyang ngaran sa Naga sa taon na 1919. Kan Hunyo 18, 1948 naging ==Mga Lingaan asin mga Pahingaloan== Digdi sa Naga, dakulon na an mga linga-lingaan. Nakataraytay sa kalabaan kan Abenidang Magsaysay an manlaenlaen na mga kakanan, kapihan, inom-inoman, asin iba pa na nagtataong kaalingan sa mga taga-Naga kun banggi orog na kun tapos na an semana nin paglapigot sa trabaho. Yaon diyan an Avenue Square na pano sa mga puwestong inuman, kakanan, kakanan na may tugtugan, asin mga tindahan: Wok Restaurant (kakanan), Coffee Beanery (kapihan), Little Asia (kakanan/inuman), Max's Restaurant (kakanan kan bantog na Max Fried Chicken), Lady Crab (bantog sa seafood orog na an aniit). Digdi laen kan mga lingaan, may mga tindahan man arog kan Mercury Drugstore, sa cellphones, mga bags, sapatos, arak asin kun anu-ano pa. Sa enotang wala kaini iyo an Chili Peppers, sarong inom-inoman asin binibistong nagpuon na nagkaag nin siring na negosyo sa tinampong ini. Sarong bagong tugdok iyo an Westpark Avenue kun saen nakakaag an Tokyo Tokyo!, an Dennis Grill, KopiRoti, Bacolod Inasal, asin iba pa. Yaon man naglugar sa tinampong ini an Red Platter, sarong may '''ambiance'' na restaurant pan-pamilya. An sunod iyo an Starbucks (kapihan), Bistro Roberto (resto bar asin may banda), Ilaw sa Dahon (resto, inuman), Kambingan (inuman, kakanan, bantog sa sisig), Bob Marlin (kakanan/inuman), asin gulping kakanan na Koreano. Sa tahaw kan sentro, sa kataid sana kan Plaza Quezon iyo an Rizal Park. Mientras, mahayahay kuta ini na paro-pahingaloan kan mga gustong magpalihis-oras alagad sa may mga bulan na ginibo na ining merkado asin lungalong nin kun anu-anong paninda. Maski may mga nagrereklamo, dai ini mapakiaraman kan administrasyon kan siyudad nin huli ta ini sinasabing pagsasadiri kan gobyerno probinsiyal. == Mga barangay == {{Wide image|Ph fil naga camarines sur.png|1024px|3=<div align=center>'''Naga'''</div>|dir=rtl}} May 27 na mga [[barangay]] an Naga: {| class="wikitable sortable" |- ! Mga barangay ! Klase ! Populasyon<ref name=NSO10>{{cite web |url=https://www.census.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/Bicol.pdf |title=Total Population by Province, City, Municipality and Barangay: as of May 1, 2010 |work=2010 Census of Population and Housing |publisher=Philippine Statistics Authority |accessdate=January 7, 2013 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121119074307/http://www.census.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/Bicol.pdf |archivedate=November 19, 2012 |df= }}</ref> ! Kapitan<ref name="NagaBarangayOfficials">{{cite web |title=Barangay Officials 2010 |url=http://naga.gov.ph/experience-naga/elected-officials/barangay-official-2010/ |website=Naga City |access-date=April 4, 2019 |archive-date=April 4, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190404101615/http://naga.gov.ph/experience-naga/elected-officials/barangay-official-2010/ |dead-url=yes }}</ref> |- | Abella | Urban | 4,788 | Antonio Berja |- | Bagumbayan Norte | Urban | 2,991 | Dodit Beltran |- | Bagumbayan Sur | Urban | 6,959 | Jorge I. Salva Jr. |- | Balatas | Urban | 10,404 | Pedro San Juan Jr. |- | Calauag | Urban | 11,513 | Corazon Peñaflor |- | Cararayan | Urban | 15,998 |Rodrigo B. Agravante Jr. |- | Carolina | Urban | 5,841 | Alicia V. Saba |- | Concepcion Grande | Urban | 11,137 | Leticia Punzalan |- | Concepcion Pequeña | Urban | 23,577 | Andres Panis |- | Dayangdang | Urban | 4,568 | Joshua Calleja |- | Del Rosario | Urban | 9,332 | Gina Alcantara |- | Dinaga | Urban | 456 | Gemma Joy Antonio |- | Igualdad Interior | Urban | 3,379 | Domingo Alamer |- | Lerma | Urban | 2,337 | Domingo Serrado |- | Liboton | Urban | 3,075 | Salvadora Ortua |- | Mabolo | Urban | 7,611 | Magno Reyes |- | Pacol | Urban | 11,673 | Josue Perez |- | Panicuason | Urban | 2,715 | Domingo Ramos |- | Peñafrancia | Urban | 5,712 | Jeffrey Moralde |- | Sabang | Urban | 7,000 | Cyrus Caballero |- | San Felipe | Urban | 17,444 | Alfonso Rodriguez |- | San Francisco | Urban | 947 | Tomas Ramon Sanchez Jr. |- | San Isidro | Urban | 2,768 | Veronica C. Panganiban |- | Santa Cruz | Urban | 7,442 | Lorenzo D. Narvaez |- | Tabuco | Urban | 4,129 | Marcelo R. Bagadiong |- | Tinago | Urban | 3,268 | Jose Importante |- | Triangulo | Urban | 9,019 | Allan Beriso |} == Demograpiko == {{Populasyon}} ==Mga Medya== ===Mga Telebisyon=== *DWAI-TV (GMA TV-7 Naga) *DWPV-TV (ALLTV 11 Naga) ===Mga Radyo=== *[[DWLV-AM|Radyo Komentaryo 603 kHz]] (DWLV-AM; Bicol Broadcasting System (sarong subsidiary kan Audiovisual Communicators, Inc.) asin BGR Media Productions) *DWRN Radyo Pilipino 657 kHz (Philippine Radio Corporation) *Radyo Bilis Naga 819 kHz (DWIJ-AM; Caceres Broadcasting Corporation) *DZRH Naga 981 kHz (DWMT; Philippine Broadcasting Corporation) *91.9 BBS FM (DWLV-FM; Bicol Broadcasting System (sarong subsidiary kan Audiovisual Communicators, Inc.) [[File:Naga 1935 skyview photo nkaag sa Wikipedia pinaputi cropped2.jpg|thumb|center|800px|Pagta'naw sa kalangitan kan Naga, Camarines Sur, Filipinas, 1935]] ==Kataytayan nin mga retrato== <center><gallery> Ladawan:WTNaga EURO B45.JPG|An lumang Centro Ladawan:WTNaga EURO B40a.JPG|Merkado Publiko Ladawan:Plasa Quezon Naga City(Bicol).jpg|Plasa Quezon, Syudad nin Naga, 2017 Ladawan:WTNaga BAHALANA A41.JPG|Bicol Indian Sikh Temple Ladawan:WTNaga EURO A33.JPG|Avenue Square Ladawan:WTNaga LAPANAK C37.JPG|Simbahan kan Paroko ni Imaculada Concepcion Ladawan:Naga city hall.JPG|City Hall kan Ciudad nin Naga Ladawan:WTNaga EURO B46.JPG|Templo nin Taoismo Ladawan:St jude naga city.JPG|Santuario asin Parokya ni San Judas Tadeo Ladawan:WTNaga STAR X1.jpg|CBD Terminal Ladawan:WTNaga BAHALANA A34.JPG|Avenue Plaza Hotel Ladawan:WTNaga LAPANAK C31.JPG|Villa Caceres Hotel Ladawan:WTNaga LAPANAK C45.JPG|STI Naga Ladawan:WTNaga LAPANAK C43.JPG|Bangko Sentral kan Pilipinas Ladawan:Inarihan Farm Resort 7.jpg|Dalan sa Inarihan Farm Ladawan:Big Stone.jpg|Big Stone Ladawan:Inarihan Farm Resort 3.jpg|Salog sa Inarihan Ladawan:Malabsay Falls.jpg|Busay Malabsay, Bukid Isarog, Panicuason </gallery></center> ==Mga Gikan== <div style="font-size:80%"> * Naga: The Birth and Rebirth of a City. Danilo Madrid Gerona. Pinublikar kan Siyudad nin Naga. 2003.178 p. * CAMARINES by the Vicor River. A compilation of Articles On Bikol History and Culture. 1999. Prov. Govt. of Camarines Sur. 282 p. *An retrato kan Parke ni Rizal kinua kan nabakante sa mga tindahan kan Oktobre, 2008. </div> == Toltolan == {{reflist}} ==Mga Peryodiko Lokal== *[http://www.kaiba.cjb.net/ Kaiba News and Features, KNF] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090211174144/http://kaiba.cjb.net/ |date=2009-02-11 }} *[http://serbisyongbikolnon.ph/ Bikol Reporter] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210307141939/http://serbisyongbikolnon.ph/ |date=2021-03-07 }} (May pitak nakasurat sa Bikol) * Bicol Mail [https://www.bicolmail.net/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230322055205/https://www.bicolmail.net/ |date=2023-03-22 }} (May pitak nakasurat sa Bikol) *[http://www.voxbikol.com Vox Bikol] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200523094746/http://www.voxbikol.com/ |date=2020-05-23 }} (Nagaako nin mga Artikulo nakasurat sa Bikol) * Bicol Standard [https://www.facebook.com/bicolstandardnewspaper/] *[[Bicol Forum]] *[[Lagpitaw]] == Mga panluwas na takod == {{Commons category}} {{Wikivoyage|Naga}} * [https://www.philatlas.com/ PhilAtlas.com] * [https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] * [https://web.archive.org/web/20161010201809/http://www.blgs.gov.ph/lgpmsv2/cmshome/index.php?pageID=23 Local Governance Performance Management System] *[http://www.naga.gov.ph/ Opisyal na Website kan Siyudad nin Naga] *[http://www.camarinessur.gov.ph/ Opisyal na Website kan Probinsiya nin Camarines Sur] *[http://www.adnu.edu.ph/ Opisyal na Website kan Ateneo de Naga University] *[http://www.unc.edu.ph/ Opisyal na Website kan University of Nueva Caceres] *[http://www.usi.edu.ph/ Opisyal na Website kan Universidad de Sta. Isabel] *[http://www.ncf.edu.ph/ Opisyal na Website kan Naga College Foundation] *[http://www.wowphilippines.com.ph/explore_phil/place_details.asp?content=history&province=28/ WowPhilippines.com]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{rambong}} {{Navbox Camarines Sur}} [[Kategorya:Mga syudad kan Filipinas]] kqdo426540c4rg073zecars6atc9az4 Antique 0 4881 310421 223899 2026-09-17T03:49:52Z Seav 261 /* Kataytayan nin mga ladawan */ update photo 310421 wikitext text/x-wiki {{Infobox lokasyon}} An '''Antique''' sarong [[probinsya kan Filipinas|probinsya]] kan [[Filipinas|Republika kan Filipinas]] sa [[rehiyon Sulnopan na Visayas]] sa [[Visayas]]. Susog sa sensus kan {{wikidata|qualifier|single|P1082|P585}}, igwa ining {{PH wikidata|population_total}} katawong nag-eerok digdi sa {{PH wikidata|household}} kaharongan. Igwa ining sukol na {{PH wikidata|area}} kilometro kwadrado. An designadong area code kaini iyo {{PH wikidata|area_code}}. ==Mga banwaan== *[[Anini-y, Antique|Anini-y]] *[[Barbaza, Antique|Barbaza]] *[[Belison, Antique|Belison]] *[[Bugasong, Antique|Bugasong]] *[[Caluya, Antique|Caluya]] *[[Culasi, Antique|Culasi]] *[[Hamtic, Antique|Hamtic]] *[[Laua-an, Antique|Laua-an]] *[[Libertad, Antique|Libertad]] *[[Pandan, Antique|Pandan]] *[[Patnongon, Antique|Patnongon]] *[[San Jose, Antique|San Jose]] *[[San Remigio, Antique|San Remigio]] *[[Sebaste, Antique|Sebaste]] *[[Sibalom, Antique|Sibalom]] *[[Tibiao, Antique|Tibiao]] *[[Tobias Fornier, Antique|Tobias Fornier]] (Dao) *[[Valderrama, Antique|Valderrama]] == Demograpiko == {{Populasyon}} == Kataytayan nin mga ladawan == <gallery> Ph_fil_antique.png|Mapa kan Antique Magarsus Antique City, Karataş 03.jpg|Magarsus Antique City, Karataş Old Antique Provincial Capitol, Sep 2026 (1).jpg|Suanoy na kapitolyo probinsyal kan Antique na ngunyan saro nang museo ISS023-E-15142_lrg.jpg|Tanawon kan sarong minahan sa isla nin Semirara Hamtic_Cemetery_Chapel.jpg|Suanoy na kapilya sa sarong sementeryo sa Hamtic Sugar_Cane_Farm_Sibalom.jpg|Sarong tubuhan sa Sibalom </gallery> == Toltolan == {{reflist}} == Mga panluwas na takod == * [https://www.philatlas.com/ PhilAtlas.com] * [https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] * [https://web.archive.org/web/20161010201809/http://www.blgs.gov.ph/lgpmsv2/cmshome/index.php?pageID=23 Local Governance Performance Management System] {{poon}} {{Navbox Antique}} {{Visayas lateral}} [[Kategorya:Mga probinsya kan Filipinas]] [[Kategorya:Antique]] 32yvfkwtsnju4ineug4mr3r7tgxdiu9 WikiLeaks 0 8391 310409 306792 2026-09-16T18:42:28Z InternetArchiveBot 17127 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 310409 wikitext text/x-wiki [[Ladawan:Wikileaks logo.svg|thumb|right|150px|Logo kan Wikileaks]] [[ladawan:Julian Assange (Norway, March 2010).jpg|200px|right|thumb|Si [[Julian Assange]], an tagataram asin pamayong editor kan Wikileaks]] An '''Wikileaks''' sarong organisasyon internasyunal, namomogtak sa [[Sweden]]<ref>{{cite news |url=http://www.guardian.co.uk/commentisfree/libertycentral/2010/apr/07/wikileaks-collateral-murder-iraq-video |title=Grim truths of Wikileaks Iraq video |work=The Guardian |first=Douglas |last=Haddow |date=7 April 2010 |accessdate=7 April 2010 |quote=... a Sweden based non-profit website |location=London}}</ref> na nagpupublikar nin mga padarang anonimo asin mga sensitibong mga dokumento hale sa mga gobyerno asin iba pang mga kasararoan, mga pribadong namamanwaan, manta na ihinihilom ninda an kagpadara. An websayt kaini, na pigbungsod kan 2006, pigpapadalagan kan The Sunshine Pres.<ref>[http://wikileaks.org/ Fundraising drive], wikileaks.org. Retrieved April 5, 2010.</ref> An kaburunyogan pighayag na an kagporoon kaini mga [[Intsik]] na mga dissident, na katuwang an mga peryodista, mga matematiko, asin mga kompanya sa teknolohiyang industriya haleng [[Amerika]], [[Taiwan]], [[Europa]], [[Australya]], asin [[Sur Aprika]]. Mga artikulo sa peryodiko asin an ''[[The New Yorker]]'' na magasin (Hunyo 7, 2010) pigtutukdo si [[Julian Assange]], sarong Australyanong peryodista asin aktibista sa Internet, bilang iyo an pamayong direktor kaini. <ref name=McGreal>McGreal, Chris. [http://www.guardian.co.uk/world/2010/apr/05/wikileaks-us-army-iraq-attack Wikileaks reveals video showing US air crew shooting down Iraqi civilians], ''The Guardian'', April 5, 2010.</ref> Poon kan nabungsod ini, an websayt naghayag na nagtalubo an database kaini sobra sa 1,2 milyon na dokumento,<ref>{{cite web |url=http://www.wikileaks.org/wiki/Wikileaks:About#Wikileaks_has_1.2_million_documents.3F |title=Wikileaks has 1.2 million documents? |work=Wikileaks |accessdate=28 February 2008}}</ref> manta an mga video kaining pinapasali sa internet iyo an nababantog na gayo. Nagguno ini nin mga premyo huli sa mga report niyang kontrobersyal. An [[Pentagon]] kan [[Amerika]] pigkondenar an websayt bilang sarong homa' sa seguridad nasyunal kan [[Estados Unidos]] manta an mga organisayon nin prensa pig'oomaw ini ta nagbubuyagyag kan mga gibo-gibong sala kan mga gobyerno sa kinaban, na kun dai nailawan dai maaaraman kan publiko. Saro sa pinaluwas sa internet kaini na nag'iinit na marhay na bareta iyo an pagbuyagyag kaini kan mga gibogibo asin mga palakaw kan militar kan Estados Unidos sa pakikigera sa [[Apganistan]], [[Pakistan]] asin sa [[Iraq]], bagay na naukag na maray an gobyerno Amerikano ta dakul na bagay an ipigpaluwas na dapat mga tagonghilom nanggad ta may kuneksyon sa seguridad nasyunal. <ref> http://www.csmonitor.com/Commentary/the-monitors-view/2010/0726/Wikileaks-report-of-war-logs-about-Afghanistan-show-why-Obama-must-be-on-offensive </ref> Alagad susog na ngane sa deklarasyon kan Wikileaks sa saiyang websayt mismo, "... an WikiLeaks sarong "non-profit media organization" maigot sa pagdarang mga mahahalagang bareta asin impormasyon sa publiko. Kami natao nin naiiba, nasisiguro asin anonimong paagi para sa mga independienteng parapahayag nin impormasyon sa enterong kinaban na hilom asin patago na magtao nin siring na mga bagay sa samong mga peryodista. Kami napabalangibog kan mga materyal na may etiko, pulitikal asin historikong halaga manta sinasaray mi an identidad kan mga taga'ambag ming anonimo. Sa siring na sistema, natao kami nin garantisadong paagi sa pagbuyagyag asin pagbiklad kan mga binabagat asin tuyong pigririrong na mga inhustisya." ==Mga libro dapit sa Wikileaks== * 'The Fifth Estate' sinurat ni Benedict Cumberbatch. * “WikiLeaks: Inside Julian Assange’s War on Secrecy,” sinurat na David Leigh asin Luke Harding. * "Mediastan", ginibo mansana kan Wikileaks, sarong dokumentaryo. == Mga panluwas na takod == * [http://www.wikileaks.org Wikileaks home page] ([https://secure.wikileaks.org/wiki/Wikileaks secure]) * [http://wikileaks.info/ Wikileaks Mirror page] * [http://mirror.infoboj.eu/ Wikileaks Mirror page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100809001412/http://mirror.infoboj.eu/ |date=2010-08-09 }} * {{twitter|wikileaks}} * ''Wikileaks vs. the World''. Presentation by Wikileaks representatives Julian Assange and Daniel Schmitt at the 25th [[Chaos Communication Congress]], Berlin, December 2008. [http://chaosradio.ccc.de/25c3_m4v_2916.html online Flash video] and [http://events.ccc.de/congress/2008/wiki/Conference_Recordings#Official_Releases download in higher resolution formats] * Campbell, Matthew (2010-04-11) [http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/us_and_americas/article7094234.ece Whistleblowers on US ‘massacre’ fear CIA stalkers]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110629133313/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/us_and_americas/article7094234.ece |date=2011-06-29 }}, ''[[The Times]]'' * {{cite news | url = http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,1581189,00.html?cnn=yes | title = A Wiki for Whistle-Blowers | first = Tracy Samantha | last = Schmidt | publisher = ''[[Time (magazine)|Time]]'' | date = 22 January 2007 | accessdate = 14 December 2007 | archivedate = 18 January 2008 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080118084158/http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,1581189,00.html?cnn=yes }} * [http://wikileak.org/ WikiLeak.org] Independent blog "about the ethical and technical issues of the WikiLeaks.org project" * [http://fora.tv/2010/04/18/Logan_Symposium_The_New_Initiatives Video] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101217213046/http://fora.tv/2010/04/18/Logan_Symposium_The_New_Initiatives |date=2010-12-17 }} of Julian Assange on a panel at the 2010 Logan Symposium in Investigative Reporting at the UC Berkeley Graduate School of Journalism (April 18, 2010) * [http://www.fas.org/blog/secrecy/2010/06/wikileaks_review.html "Wikileaks Fails “Due Diligence” Review"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101217213849/http://www.fas.org/blog/secrecy/2010/06/wikileaks_review.html |date=2010-12-17 }}, [[Steven Aftergood]] * [http://wsws.org/articles/2010/jun2010/pers-j14.shtml Hands off WikiLeaks!] * [http://www.democracynow.org/2010/7/26/the_new_pentagon_papers_wikileaks_releases WikiLeaks Releases 90,000+ Secret Military Documents on Afghanistan War] - video report by ''[[Democracy Now!]]'' * [http://hotfile.com/dl/57733000/664f6b6/200402009diarywar.html.7z.html 2004-2009 US Afghan war repports] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722085736/http://hotfile.com/dl/57733000/664f6b6/200402009diarywar.html.7z.html |date=2011-07-22 }} http://wikileaks.mirrorleaks.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101209090803/http://wikileaks.mirrorleaks.org/ |date=2010-12-09 }} <br /> http://wikileak89.31.148.9s.arzur.net{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br /> http://wikileaks.dom.es {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111123075654/http://wikileaks.dom.es/ |date=2011-11-23 }}<br /> http://wikileaks.ch<br /> http://wikileaks.eu<br /> http://wikileaks.lu {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101206185533/http://cablegate.wikileaks.lu/ |date=2010-12-06 }}<br /> http://www.wikileaks.ch<br /> http://www.wikileaks.pl<br /> http://www.wikileaks.fi {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101216220911/http://www.wikileaks.fi/ |date=2010-12-16 }}<br /> http://www.wikileaks.nl {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208051707/http://www.wikileaks.nl/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://www.wikileaks.de {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208050710/http://www.wikileaks.de/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://www.wikileaks.at {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101222020702/http://www.wikileaks.at/ |date=2010-12-22 }}<br /> http://wikileakss.co.cc {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101218215223/http://wikileakss.co.cc/ |date=2010-12-18 }}<br /> http://wikileaks.4vn.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101222030437/http://wikileaks.4vn.in/ |date=2010-12-22 }}<br /> http://wikileaks.vnn.ms {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101222030437/http://wikileaks.vnn.ms/ |date=2010-12-22 }}<br /> http://www.wikileaks.org<br /> http://213.251.145.96 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101210182437/http://213.251.145.96/ |date=2010-12-10 }}<br /> http://46.59.1.2 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110701214412/http://46.59.1.2/ |date=2011-07-01 }}<br /> http://wikileaks.no<br /> http://wikileaks.fdn.fr<br /> http://wikileaks.uaqv.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207094054/http://wikileaks.uaqv.com/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.igouv.fr<br /> http://wi.kileaks.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101215202029/http://wi.kileaks.com/ |date=2010-12-15 }}<br /> http://wikileeks.org.uk<br /> http://wikileaks.eu.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101206141547/http://wikileaks.eu.org/ |date=2010-12-06 }}<br /> http://wikileaks.jmp.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207072409/http://wikileaks.jmp.net/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.keltia.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208072650/http://wikileaks.keltia.net/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.dd19.de {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101206024858/http://wikileaks.dd19.de/ |date=2010-12-06 }}<br /> http://sunshinepress.org<br /> http://wikileaks.fs-cdn.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101217072250/http://wikileaks.fs-cdn.net/ |date=2010-12-17 }}<br /> http://wl.fansub-streaming.eu {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207032244/http://wl.fansub-streaming.eu/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.piratenpartei.de {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101211170328/http://wikileaks.piratenpartei.de/ |date=2010-12-11 }}<br /> http://wikileaks.соm{{Dead link|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br /> http://wikileaks.punertidopirata.cl{{Dead link|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br /> http://wikileaks.piratskapartija.com<br /> http://wikileaks.alios.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101206103806/http://wikileaks.alios.org/ |date=2010-12-06 }}<br /> http://wikileaks.askedo.de {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101206095053/http://wikileaks.askedo.de/ |date=2010-12-06 }}<br /> http://wikileaks.dotnul.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207092435/http://wikileaks.dotnul.org/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.no-ip.co.uk {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101206160625/http://wikileaks.no-ip.co.uk/ |date=2010-12-06 }}<br /> http://wikileaks.showeb.net<br /> http://wikileaks.rfc1149.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101206085636/http://wikileaks.rfc1149.net/ |date=2010-12-06 }}<br /> http://wikileaks.pokapok.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101209020245/http://wikileaks.pokapok.net/ |date=2010-12-09 }}<br /> http://wikileaks.catsinheat.net{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br /> http://wikileaks.zboub.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208034117/http://wikileaks.zboub.net/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.1777.fr {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101212232632/http://wikileaks.1777.fr/ |date=2010-12-12 }}<br /> http://wikileaks.gudul.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207081556/http://wikileaks.gudul.net/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.gudul.eu {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101206080141/http://wikileaks.gudul.eu/ |date=2010-12-06 }}<br /> http://wikileaks.bortzmeyer.fr {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101206145714/http://wikileaks.bortzmeyer.fr/ |date=2010-12-06 }}<br /> http://wikileaks.dansmagrotte.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101206094706/http://wikileaks.dansmagrotte.net/ |date=2010-12-06 }}<br /> http://wikileaks.cretin.us {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101222030531/http://wikileaks.cretin.us/ |date=2010-12-22 }}<br /> http://wikileaks.x-cli.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207012040/http://wikileaks.x-cli.com/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.arzur.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207062039/http://wikileaks.arzur.net/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.anoptique.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200212022328/http://wikileaks.anoptique.org/ |date=2020-02-12 }}<br /> http://ppfr.it/wikileaks{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br /> http://wikileaks.karlesnine.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207145415/http://wikileaks.karlesnine.com/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.misterical.net{{Dead link|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br /> http://wikileaks.noomad.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101217072251/http://wikileaks.noomad.org/ |date=2010-12-17 }}<br /> http://wikileaks.zero.sh {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207095455/http://wikileaks.zero.sh/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.mecreant.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207051942/http://wikileaks.mecreant.org/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.vande-walle.eu {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101210182157/http://wikileaks.vande-walle.eu/ |date=2010-12-10 }}<br /> http://wikileaks.arzur.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207062039/http://wikileaks.arzur.net/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.bgk.me {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191222073432/http://wikileaks.bgk.me/ |date=2019-12-22 }}<br /> http://wikileaks.err.foo.fr<br /> http://wikileaks.a13.fr {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207185416/http://wikileaks.a13.fr/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.keltia.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208072650/http://wikileaks.keltia.net/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.quelsolaar.com{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br /> http://wikileaks.spiderschwe.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101212220203/http://wikileaks.spiderschwe.in/ |date=2010-12-12 }}<br /> http://wikileaks.taboobuilder.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110809065352/http://wikileaks.taboobuilder.com/ |date=2011-08-09 }}<br /> http://wikileaks.uapps.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131208153554/http://wikileaks.uapps.org/ |date=2013-12-08 }}<br /> http://wikileaks.unreliablepollution.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130525131840/http://wikileaks.unreliablepollution.net/ |date=2013-05-25 }}<br /> http://wikileaks.lmsu.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110909100903/http://wikileaks.lmsu.net/ |date=2011-09-09 }}<br /> http://wikileaks.babalk.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207061805/http://wikileaks.babalk.net/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.babalk.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207071030/http://wikileaks.babalk.org/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.lookante.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101206232536/http://wikileaks.lookante.net/ |date=2010-12-06 }}<br /> http://wikileaks.bavomatic.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208204348/http://wikileaks.bavomatic.net/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.under.ch {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208041707/http://wikileaks.under.ch/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.djporcus.ch {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120113230344/http://wikileaks.djporcus.ch/ |date=2012-01-13 }}<br /> http://wikileaks.pogo-parti.ch {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110905225000/http://wikileaks.pogo-parti.ch/ |date=2011-09-05 }}<br /> http://wikileaks.pogo-partei.ch{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br /> http://wikileaks.jdurchzusetzen.com{{Dead link|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br /> http://wikileaks.twilightparadox.com<br /> http://liberty.ignorelist.com<br /> http://hiscreatures.it.cx<br /> http://wikileaks.gcolpart.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101209030739/http://wikileaks.gcolpart.com/ |date=2010-12-09 }}<br /> http://wikileaks.wantofuck.me {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207165652/http://wikileaks.wantofuck.me/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.fdn.fr<br /> http://wikileaks.serialexperiments.es{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br /> http://wikileaks.okhin.fr {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208020021/http://wikileaks.okhin.fr/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.lookante.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101206232536/http://wikileaks.lookante.net/ |date=2010-12-06 }}<br /> http://wikileaks.babalk.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207071030/http://wikileaks.babalk.org/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.babalk.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207061805/http://wikileaks.babalk.net/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.sparklebacon.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207060226/http://wikileaks.sparklebacon.net/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.diasper.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207083552/http://wikileaks.diasper.net/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.50-50prod.com<br /> http://wikileaks.alicebobandoscar.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207085204/http://wikileaks.alicebobandoscar.com/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.digi-nation.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207235919/http://wikileaks.digi-nation.com/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.shadowcircle.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208225034/http://wikileaks.shadowcircle.org/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.lalistadesinde.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208033959/http://wikileaks.lalistadesinde.net/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.en-franche-comte.fr {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207105140/http://wikileaks.en-franche-comte.fr/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.toile-libre.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101209142116/http://wikileaks.toile-libre.org/ |date=2010-12-09 }}<br /> http://wikileaks.liazo.fr {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207083302/http://wikileaks.liazo.fr/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.saharalibre.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101222030536/http://wikileaks.saharalibre.net/ |date=2010-12-22 }}<br /> http://wikileaks.koolfy.be {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101206040642/http://wikileaks.koolfy.be/ |date=2010-12-06 }}<br /> http://wikileaks.trifus.be {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101206094716/http://wikileaks.trifus.be/ |date=2010-12-06 }}<br /> http://wikileaks.xchatfr.org<br /> http://wikileaks.diffusion-libre.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101206081735/http://wikileaks.diffusion-libre.com/ |date=2010-12-06 }}<br /> http://wikileaks.hysos.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207002952/http://wikileaks.hysos.net/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wiki.fsck.be {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207000623/http://wiki.fsck.be/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://CallYourMind.com<br /> http://cayomi.com<br /> http://world-identity.com<br /> http://wikileaks.world-identity.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207055039/http://wikileaks.world-identity.org/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.indymedia.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207090804/http://wikileaks.indymedia.org/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.indymedia.org.uk {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207082949/http://wikileaks.indymedia.org.uk/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.phracktale.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208063633/http://wikileaks.phracktale.com/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.phun.fr {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208215550/http://wikileaks.phun.fr/ |date=2010-12-08 }} <br /> http://mirror.wikileaks.info<br /> http://wikileaks.under-globe.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208234838/http://wikileaks.under-globe.org/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.hetzelfdemaardananders.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208003228/http://wikileaks.hetzelfdemaardananders.net/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://leaks.ampoliros.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208074311/http://leaks.ampoliros.net/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.fsck.be {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207083550/http://wikileaks.fsck.be/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.sucemoilaqu.eu {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101206091442/http://wikileaks.sucemoilaqu.eu/ |date=2010-12-06 }}<br /> http://wikileaks.sioban.net{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br /> http://wl.florianj.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208034836/http://wl.florianj.org/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.florianj.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110901064059/http://wikileaks.florianj.org/ |date=2011-09-01 }}<br /> http://wikileaks.cgx.me {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208052733/http://wikileaks.cgx.me/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.compulsive-evasion.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208065834/http://wikileaks.compulsive-evasion.net/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.nocntrl.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101210054827/http://wikileaks.nocntrl.org/ |date=2010-12-10 }}<br /> http://wikileaks.redhog.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208203749/http://wikileaks.redhog.org/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.kkkinfo.se{{Dead link|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br /> http://wikileaks.eu<br /> http://wikileaks.freedomofspee.ch {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101211092905/http://wikileaks.freedomofspee.ch/ |date=2010-12-11 }}<br /> http://wikileaks.buzzworkers.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101209144350/http://wikileaks.buzzworkers.com/ |date=2010-12-09 }}<br /> http://way2wikileaks.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101206230517/http://way2wikileaks.org/ |date=2010-12-06 }}<br /> http://wikileaks.trollab.org<br /> http://wikileaks.livedz.com<br /> http://wikileaks.freefoxtv.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207142736/http://wikileaks.freefoxtv.net/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.truta.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207160954/http://wikileaks.truta.org/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.laute.fr {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207002224/http://wikileaks.laute.fr/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.laute-online.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207023304/http://wikileaks.laute-online.org/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileakz.dyndns.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207195649/http://wikileakz.dyndns.org/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.sipdoc.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101211111909/http://wikileaks.sipdoc.net/ |date=2010-12-11 }}<br /> http://wikikeaks.xn--1xaa.eu {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207160310/http://wikikeaks.xn--1xaa.eu/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.mirrorleaks.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101209090803/http://wikileaks.mirrorleaks.org/ |date=2010-12-09 }}<br /> http://wikileaks.arzur.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207062039/http://wikileaks.arzur.net/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://openstream.nl<br /> http://wikileaks.arminpech.de {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207190146/http://wikileaks.arminpech.de/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.sipdoc.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101211111909/http://wikileaks.sipdoc.net/ |date=2010-12-11 }}<br /> http://wikikeaks.xn--1xaa.eu {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207160310/http://wikikeaks.xn--1xaa.eu/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.laute.fr {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207002224/http://wikileaks.laute.fr/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.laute-online.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207023304/http://wikileaks.laute-online.org/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://ljsf.org<br /> http://wikileaks.at {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101222020702/http://www.wikileaks.at/ |date=2010-12-22 }}<br /> http://wikileaks.de {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120727025830/http://wikileaks.de/ |date=2012-07-27 }}<br /> http://wikileaks.jeproteste.info {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208051121/http://wikileaks.jeproteste.info/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.gnulinux-ma.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207043539/http://wikileaks.gnulinux-ma.net/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.bender-labs.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208003235/http://wikileaks.bender-labs.org/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.comunes.org{{Dead link|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br /> http://wikileaks.sorcierdz.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207035917/http://wikileaks.sorcierdz.net/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.tbchoice.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207044135/http://wikileaks.tbchoice.com/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.gernox.de {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208041319/http://wikileaks.gernox.de/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.partipirate.org<br /> http://wkls.maeln.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101218125050/http://wkls.maeln.com/ |date=2010-12-18 }}<br /> http://wikileaks.onsenfout.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208213615/http://wikileaks.onsenfout.com/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.asterisco.biz{{Dead link|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br /> http://wikileaks.pwnz.org<br /> http://wikileaks.linefeed.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207051220/http://wikileaks.linefeed.org/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.tiliou-city.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207040037/http://wikileaks.tiliou-city.net/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.tiliouacadi.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207125148/http://wikileaks.tiliouacadi.net/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.alex-dorine.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207043435/http://wikileaks.alex-dorine.com/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.t-blogs.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208225055/http://wikileaks.t-blogs.net/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.zouzzzz.fr {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101222030552/http://wikileaks.zouzzzz.fr/ |date=2010-12-22 }}<br /> http://wikileaks.pirate-streaming.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130202034755/http://wikileaks.pirate-streaming.net/ |date=2013-02-02 }}<br /> http://leaks.decontrol.info {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207045132/http://leaks.decontrol.info/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.skywalksolutions.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208220424/http://wikileaks.skywalksolutions.com/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.2600.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101206223156/http://wikileaks.2600.com/ |date=2010-12-06 }}<br /> http://wikileaks.juni.cx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160301183210/https://wikileaks.juni.cx/ |date=2016-03-01 }}<br /> http://bachi.is-a-chef.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207044015/http://bachi.is-a-chef.com/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://tqrw2fwwm4wl6xs2.tor2web.com{{Dead link|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br /> http://globallog.org/wikileaks {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208032449/http://globallog.org/wikileaks/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://www.powned.tv/wikileaks<br /> http://188.165.122.48 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207051201/http://188.165.122.48/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://195.214.241.98{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br /> http://wikileaks.nl {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208051707/http://www.wikileaks.nl/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.dk {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101003210916/http://wikileaks.dk/ |date=2010-10-03 }}<br /> http://openstream.nl<br /> http://wikileaks.uhfgame.com{{Dead link|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br /> http://mirrorleaks.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101217072318/http://mirrorleaks.org/ |date=2010-12-17 }}<br /> http://wikileaks.as50620.net<br /> http://wikileaks.challet.eu {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208202846/http://wikileaks.challet.eu/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.arminpech.de {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207190146/http://wikileaks.arminpech.de/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://www.mein-parteibuch.org.nyud.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200809193046/http://mein-parteibuch.org.nyud.net/ |date=2020-08-09 }}<br /> http://wikileaks.eu.tf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208045031/http://wikileaks.eu.tf/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://46.59.1.2 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110701214412/http://46.59.1.2/ |date=2011-07-01 }}.nyud.net<br /> http://213.251.145.96 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101210182437/http://213.251.145.96/ |date=2010-12-10 }}.nyud.net<br /> http://88.80.13.160 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171025164246/http://88.80.13.160/ |date=2017-10-25 }}.nyud.net<br /> http://79.159.1.172/wikileaks {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207074021/http://79.159.1.172/wikileaks/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://savewikileaks.dyndns.org{{Dead link|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br /> http://boucard.brice.perso.neuf.fr/wikileaks {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101211032256/http://boucard.brice.perso.neuf.fr/wikileaks/ |date=2010-12-11 }}<br /> http://cablegate.failar.nu {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208043047/http://cablegate.failar.nu/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://cablegate.underlandet.org<br /> http://cablegate.sm0ke.me {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101224201124/http://cablegate.sm0ke.me/ |date=2010-12-24 }}<br /> http://wikileaorg/ks.goulag.su{{Dead link|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br /> http://wikileaks.zipped.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101210053848/http://wikileaks.zipped.in/ |date=2010-12-10 }}<br /> http://pirhoo.fr/wl {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208063913/http://pirhoo.fr/wl |date=2010-12-08 }}<br /> http://cablegate.maiko.be {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208205518/http://cablegate.maiko.be/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.as{{Dead link|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br /> http://wikileaks.hermanuscoenradistraat16.nl<br /> http://wikileaks.hermanuscoenradistraat.nl {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207101334/http://wikileaks.hermanuscoenradistraat.nl/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.juridische.info {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208035630/http://wikileaks.juridische.info/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.opperschaap.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101217072257/http://wikileaks.opperschaap.net/ |date=2010-12-17 }}<br /> http://wikileaks.pi2pi.biz {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208032046/http://wikileaks.pi2pi.biz/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.pi2pi.eu {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207132003/http://wikileaks.pi2pi.eu/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.pi2pi.info {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208064637/http://wikileaks.pi2pi.info/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.pi2pi.mobi {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207193159/http://wikileaks.pi2pi.mobi/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.pi2pi.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208033204/http://wikileaks.pi2pi.net/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.pi2pi.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208084812/http://wikileaks.pi2pi.org/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.pi2pi.us {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207043539/http://wikileaks.pi2pi.us/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.schwengle.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101209015204/http://wikileaks.schwengle.net/ |date=2010-12-09 }}<br /> http://wikileaks.renout.nl {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208203208/http://wikileaks.renout.nl/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.renout.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208211512/http://wikileaks.renout.org/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.hysos.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207002952/http://wikileaks.hysos.net/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://wikileaks.realprogrammer.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101217072251/http://wikileaks.realprogrammer.org/ |date=2010-12-17 }}<br /> http://mangalpha.free.fr/wikileaks {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101222030622/http://mangalpha.free.fr/wikileaks/ |date=2010-12-22 }}<br /> http://wikileaks.simleb.cc {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230330084957/http://wikileaks.simleb.cc/ |date=2023-03-30 }}<br /> http://wikileaks.maiko.be {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101215011022/http://wikileaks.maiko.be/ |date=2010-12-15 }}<br /> http://www.tuks.nl/Mirror/WikiLeaks {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208050534/http://www.tuks.nl/Mirror/WikiLeaks/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaksmirror.fuerdiefreiheit.de {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101207235549/http://wikileaksmirror.fuerdiefreiheit.de/ |date=2010-12-07 }}<br /> http://cablegate.gernox.de {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208222240/http://cablegate.gernox.de/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://lebranleur.bobotig.fr:8080 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101218024123/http://lebranleur.bobotig.fr:8080/ |date=2010-12-18 }}<br /> http://we.want.to.be.free.fr {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030216011817/http://we.want.to.be.free.fr/ |date=2003-02-16 }}<br /> http://wikileaks.luminis-home.org {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208040716/http://wikileaks.luminis-home.org/ |date=2010-12-08 }}<br /> http://wikileaks.raymondhill.net<br /> == Toltolan == {{reflist}} {{stub}} qu6b30hhtna8reuy1xg5nmy89cpmoxy Tel Aviv 0 9032 310406 273256 2026-09-16T17:28:07Z InternetArchiveBot 17127 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 310406 wikitext text/x-wiki [[Ladawan:Panorama Tel Aviv.JPG|thumb|300px|right|Tel Aviv]] [[File:Channel2 - Tel Aviv.webm|thumb|right|300px|thumbtime=00:03]] An '''Tel Aviv''' (Pagsayod sa Ingles: /ˌtɛl əˈviːv/[2]), opisyalmente Tel Aviv-Yafo (Hebreo: תֵּל־אָבִיב-יָפוֹ‎, Hebreo "Spring Mound"-Jaffa; Arabo: تل أبيب‎ Tall ʾAbīb), iyo an ikaduwang pinakamatawong siyudad sa [[Israel]], na may populasyon na 404,400.[1] An siyudad namomogtak sa parte kan Mediteraneong kosa kan Israel asin ini may hiwas na 51.4 kilometro kwadrado (19.8 mi kwadrado)). Ini man an pinakadakula asin pinakamatawong lugar sa [[Gush Dan]], erokan kan 3.3 milyon na residente (2010). An siyudad sakop kan munisipyo nin Tel Aviv-Yafo, asin an namomoon iyo si Ron Huldai. An mga residente igdi inaapod na Tel Avivim. == Mga panluwas na takod == * [http://atlas.co.il/ Boutique Hotels in tel Aviv] * [http://www.tel-aviv.gov.il/English/ The official Tel Aviv municipality website] * [http://www.tel-aviv.gov.il The official Tel Aviv municipality website] {{he icon}} * [http://www.tel-aviv.gov.il/Arabic/ The official Tel Aviv municipality website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060126234610/http://www.tel-aviv.gov.il/Arabic/ |date=2006-01-26 }} {{ar icon}} * [http://www.israelinarabic.com/?p=605 The History of Tel Aviv] {{ar icon}} * [http://www.visit-tlv.com Tel Aviv official tourism website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200821005747/http://www.visit-tlv.com/ |date=2020-08-21 }} * [http://www.telavivfoundation.org The Tel Aviv Foundation] * [http://www.gaytlvguide.com The Gay Guide to Tel Aviv] * [http://www.tel-aviv.gov.il/English/Tourism/Beaches/BeachesList.htm Tel Aviv beach guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090409155552/http://www.tel-aviv.gov.il/English/Tourism/Beaches/BeachesList.htm |date=2009-04-09 }} * [http://www.israelweather.co.il/english/week.asp?tbSelCity=16 8 days forecast in Tel Aviv ] == Toltolan == {{reflist}} {{stub}} 2iv3a3naaz497axxmsulr15fnrbxm87 DWOP 0 14107 310388 310360 2026-09-16T12:20:49Z 2026dustinlizardo 32947 Karayon 310388 wikitext text/x-wiki {{Infobox Estasyon nin Radyo | name = DWOP | city = [[Naga, Camarines Sur|Syudad nin Naga]] | area = [[Camarines Sur]], [[Camarines Norte]], Amihanang [[Quezon]], Habagatang [[Quezon]], Amihanang [[Albay]], [[Catanduanes]] | branding = | slogan = | airdate = Marso 19, 2007 (bilang DWOS)<br>Mayo 2019 (bilang Boom FM) | last airdate = Marso 2023 | frequency = 103.9 MHz | callsign_meaning = DWOS | format = [[Dark (broadcasting)|Dai Aktibo]] | power = | owner = | licensee = [[Kaissar Broadcasting Network]] | website = }} An '''DWOP''' (103.9 MHz), nasa-ere bilang [[FM broadcasting|FM]] na [[estasyon nin radyo]] na kagsadiri kan [[SOL Broadcasting]]<ref>{{Cite web |title=2015 ANNUAL PERFORMANCE REPORT {{!}} NTC Region 8 |url=http://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |access-date=2020-05-30 |archive-date=2022-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221025131109/https://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |dead-url=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=City Hall press corps elects new officers |url=https://naga.gov.ph/news/city-hall-press-corps-elects-new-officers/ |access-date=2020-05-30 |archive-date=2019-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190801152656/https://naga.gov.ph/news/city-hall-press-corps-elects-new-officers/ |dead-url=yes }}</ref><ref>[http://archives.pia.gov.ph/?m=12&fi=p090422.htm&no=80 Tagalog News: Trabaho para sa mga Bicolano na nawalan ng trabaho sa ibang bansa - Pangulo]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==Toltolan== {{Reflist}}{{Tamboan}}{{Naga City Radio}} oidwxe0vw006i0l1yn17kem2k4un4es 310403 310388 2026-09-16T15:33:29Z A09 19062 LTA 299756 wikitext text/x-wiki {{Infobox Estasyon nin Radyo | name = DWOP (Boom FM Naga) | city = [[Naga, Camarines Sur|Syudad nin Naga]] | area = [[Camarines Sur]], [[Camarines Norte]], Amihanang [[Quezon]], Habagatang [[Quezon]], Amihanang [[Albay]], [[Catanduanes]] | branding = 103.9 Boom FM | slogan = Ang Radyo ni Aling Sonia.<br>One Voice, One Region, One Station. | airdate = Marso 19, 2007 (bilang DWOS)<br>Mayo 2019 (bilang Boom FM) | last_airdate = Marso 2023 | frequency = 103.9 MHz | callsign_meaning = DWOS | format = [[Dark (broadcasting)|Silent]] | power = 10,000 [[watt]]s | owner = SOL Broadcasting | licensee = [[Kaissar Broadcasting Network]] | website = http://www.facebook.com/1039-MHz-DWOS-FM-Naga-City-195038997245945 | webcast = http://www.ustream.tv/channel/dwosfmnaga }} An '''DWOP''' (103.9 MHz), nasa-ere bilang [[FM broadcasting|FM]] na [[estasyon nin radyo]] na kagsadiri kan [[SOL Broadcasting]]<ref>{{Cite web |title=2015 ANNUAL PERFORMANCE REPORT {{!}} NTC Region 8 |url=http://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |access-date=2020-05-30 |archive-date=2022-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221025131109/https://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |dead-url=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=City Hall press corps elects new officers |url=https://naga.gov.ph/news/city-hall-press-corps-elects-new-officers/ |access-date=2020-05-30 |archive-date=2019-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190801152656/https://naga.gov.ph/news/city-hall-press-corps-elects-new-officers/ |dead-url=yes }}</ref><ref>[http://archives.pia.gov.ph/?m=12&fi=p090422.htm&no=80 Tagalog News: Trabaho para sa mga Bicolano na nawalan ng trabaho sa ibang bansa - Pangulo]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==Mga istasyon nin SOL== {| class="wikitable" |- ! Pagbabrand ! Gaha ! Prekwensiya ! Kusog ! Kimamumugtakan ! Notes |- | 103.7 Boom FM | [[DWSE]] | 103.7 MHz | 5 kW | [[Daet, Camarines Norte|Daet]] |- | 103.9 Boom FM | [[DWOP]] | 103.9 MHz | 10 kW | [[Naga, Camarines Sur|Naga]] | Defunct |- |} ==Toltolan== {{Reflist}}{{Tamboan}}{{Naga City Radio}} b4hxyngjqiq529ltofa9d5pf4lu5lnp 310405 310403 2026-09-16T15:36:25Z A09 19062 Restored revision 261828 by [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[User talk:InternetArchiveBot|talk]]): Rvv LTA (TwinkleGlobal) 310405 wikitext text/x-wiki {{Infobox Estasyon nin Radyo | name = DWOP (Boom FM Naga) | city = [[Naga, Camarines Sur|Syudad nin Naga]] | area = [[Camarines Sur]], [[Camarines Norte]], Amihanang [[Quezon]], Habagatang [[Quezon]], Amihanang [[Albay]], [[Catanduanes]] | branding = 103.9 Boom FM | slogan = Ang Radyo ni Aling Sonia.<br>One Voice, One Region, One Station. | airdate = Marso 19, 2007 (bilang DWOS)<br>Mayo 2019 (bilang Boom FM) | frequency = 103.9 MHz | callsign_meaning = DWOS | format = [[Kontemporaryong MOR|Pop MOR]], [[News radio|News]], [[Talk radio|Talk]] | power = 10,000 [[watt]]s | owner = SOL Broadcasting | licensee = [[Kaissar Broadcasting Network]] | website = http://www.facebook.com/1039-MHz-DWOS-FM-Naga-City-195038997245945 | webcast = http://www.ustream.tv/channel/dwosfmnaga }} An '''DWOP''' (103.9 MHz), nasa-ere bilang '''103.9 Boom FM''', sarong barita and tugtugon na [[FM broadcasting|FM]] na [[estasyon nin radyo]] na kagsadiri kan [[SOL Broadcasting]], sarong firm na pagsasadiri kan multi-awarded broadcaster Sonia O. Leano. Nakamugtak an istudyo kan istasyon sa Catmon II, Magsaysay Ave., Syudad nin Naga. Aru-aldaw ining nag-ooperar poon 5:00 AM sagkod 9:00 PM.<ref>{{Cite web |title=2015 ANNUAL PERFORMANCE REPORT {{!}} NTC Region 8 |url=http://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |access-date=2020-05-30 |archive-date=2022-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221025131109/https://ntc5.ntc.gov.ph/wp-content/uploads/2016/04/2015-Annual-Performance-Report.pdf |dead-url=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=City Hall press corps elects new officers |url=https://naga.gov.ph/news/city-hall-press-corps-elects-new-officers/ |access-date=2020-05-30 |archive-date=2019-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190801152656/https://naga.gov.ph/news/city-hall-press-corps-elects-new-officers/ |dead-url=yes }}</ref><ref>[http://archives.pia.gov.ph/?m=12&fi=p090422.htm&no=80 Tagalog News: Trabaho para sa mga Bicolano na nawalan ng trabaho sa ibang bansa - Pangulo]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==Mga istasyon nin SOL== {| class="wikitable" |- ! Pagbabrand ! Gaha ! Prekwensiya ! Kusog ! Kimamumugtakan |- | 103.7 Boom FM | [[DWSE]] | 103.7 MHz | 5 kW | [[Daet, Camarines Norte|Daet]] |- | 103.9 Boom FM | [[DWOP]] | 103.9 MHz | 10 kW | [[Naga, Camarines Sur|Naga]] |- |} ==Toltolan== {{Reflist}}{{Tamboan}}{{Naga City Radio}} 7le7vzcbxvsb07xtzzqno18jr9lbr2n Pilmograpiya ni Kajal Aggarwal 0 21673 310391 299784 2026-09-16T13:31:16Z InternetArchiveBot 17127 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 310391 wikitext text/x-wiki [[File:Kajal Aggarwal at 'Sarbjit' premiere.jpg|thumb|Si Kajal Aggarwal Sa ''[[Sarbjit (pelikula)|Sarbjit]]'']] Si [[Kajal Aggarwal]] sarong aktres na [[Indya]]n na nagluwas sa mga pelikulang [[Tamil cinema|Tamil]] asin [[Telugu cinema|Telugu]].<ref>{{cite web | url=https://www.rottentomatoes.com/celebrity/kajal_agarwal/ | title=Kajal Agarwal | publisher=[[Rotten Tomatoes]] | accessdate=21 April 2017 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422212904/https://www.rottentomatoes.com/celebrity/kajal_agarwal/ | archivedate=22 April 2017 | df=dmy-all }}</ref> An pinakainot niyang pagluwas sa pelikula sa sarong minor na papel sa pelikulang [[Hindi]] na ''[[Kyun! Ho Gaya Na...]]'' dai nagin matriyumpo. Siya nagpirma sa pelikulang Tamil na ''[[Bommalattam (2008 film)|Bommalattam]]'' ni [[P. Bharathiraja]], kun sain iyo an saiyang pinakainot na pelkula sa tataramon na ini, alagad nahaloy bago maipaluwas. Si Aggarwal pinakainot man na nagluwas sa Telugu cinema sa pelikulang ''[[Lakshmi Kalyanam (2007 film)|Lakshmi Kalyanam]]'' (2007), na iyo an pinakainot niyang panginot na pagganap alagad dai man ini naging matriyumpo. An iba pa niyang mga pelikulang Telugu kan taon na idto na ''[[Chandamama (2007 film)|Chandamama]]'', iyo an pinakainot niyang matriyumpong pelikula.<ref>{{Cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Kajal-Flying-high/articleshow/3134580.cms |title=Kajal: Flying high |website=The Times of India |access-date=13 August 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170930053139/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Kajal-Flying-high/articleshow/3134580.cms |archivedate=30 September 2017 |df=dmy-all }}</ref> An pinakainot niya pagganap sa pelikulang Tamil, an ''[[Pazhani (2008 film)|Pazhani]]'' nagluwas kan sumunod na taon, siring kan ''Bommalattam'', matapos an haloy na paghalat bago ini maipaluwas. Kan sumunod na tao, nagkaigwa siya nin apat na pelikula. Saro sa mga ini - an pelikulang Telugu na ''[[Magadheera]]'' ni [[S. S. Rajamouli]] - nagin sarong dakulang pagkakataon para saiya, asin nagguno siya sa pagganap digdi nin nominasyon para sa [[Filmfare Award for Best Actress&nbsp;– Telugu]]. An pinakainot na pagluwas ni Aggarwal kan 2010 sarong romantikong komedya, an ''[[Darling (2010 film)|Darling]]'', na nagin matriyumpo sa takilya,<ref>{{cite news|url=http://www.indianexpress.com/news/an-average-fare/645827/4|title=An Average Fare| work=[[The Indian Express]]|accessdate=16 July 2010}}</ref> asin nagtao saiya nin saro pang nominasyon sa Filmfare para sa Best Actress in Telugu. An iba pa niyang pelikula kan taon na ini&nbsp;— an Tamil thriller na ''[[Naan Mahaan Alla (2010 film)|Naan Mahaan Alla]]'' asin saro pang romantikong komedyang ''[[Brindavanam (2010 film)|Brindavanam]]'' - nagin matriyumpo kun sain an huri nagtao saiya nin [[CineMAA Awards#Best Actor - Female|CineMAA Award for Best Actress]]. Kan sumunod na taon, nagluwas siya sa ''[[Mr. Perfect (film)|Mr. Perfect]]'', kun sain nagtao ini giraray nin nominasyon saiya para sa Filmfare for Best Actress in Telugu. Kan parehong taon, nagbalik siya sa Hindi cinema sa pelikulang ''[[Singham]]'', sarong remake kan pelikulang Tamil kan 2010 na ''[[Singam]]''. Huli kaini, nakaresibe siya nin nominasyon para [[Filmfare Award for Best Female Debut]]. An pagganap ni Aggarwal sa ''[[Thuppakki]]'' (2012) ni [[AR Murugadoss]], nanggana siya nin [[CineMAA Awards#Best Actor - Female (Tamil)|CineMAA Award for Best Tamil Actress]], asin an ''[[Govindudu Andarivadele]]'' (2014) nakaguno nin sarong nominasyon sa Filmfare for Best Telugu Actress.<!-- http://indiatoday.intoday.in/story/kajal-aggarwal-becomes-the-eighth-most-searched-person-on-google-in-2015/1/549575.html --><!-- http://www.dnaindia.com/entertainment/report-nana-patekar-s-decade-old-film-set-to-release-2137836 --> == Mga pelikula == {| class="wikitable sortable" style="width:100%;" |- ! Taon ! Titulo ! Papel ! Direktor ! Tataramon ! class="unsortable" | Notes ! class="unsortable" | {{Tooltip|Ref.|Reference(s)}} |- | 2004 |scope="row"| ''[[Kyun! Ho Gaya Na...]]'' | Diya's sister |[[Samir Karnik]] | [[Hindi]] | | <ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/others/news-interviews/Kajal-to-star-with-Ajay-Devgn/articleshow/7482720.cms? | title=Kajal to star with Ajay Devgn | work=[[The Times of India]] | date=13 February 2011 | accessdate=21 April 2017 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170427063343/http://timesofindia.indiatimes.com/others/news-interviews/Kajal-to-star-with-Ajay-Devgn/articleshow/7482720.cms | archivedate=27 April 2017 | df=dmy-all }}</ref> |- |2007 |''[[Lakshmi Kalyanam (2007 film)|Lakshmi Kalyanam]]'' | Lakshmi | [[Teja (film director)|Teja]] | rowspan="3" | [[Telugu language|Telugu]] | | <ref>{{cite web | url=http://www.rediff.com/movies/review/lakshmi/20070219.htm | title=Lakshmi Kalyanam--a tired love story | publisher=Rediff.com | accessdate=22 April 2017 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422125514/http://www.rediff.com/movies/review/lakshmi/20070219.htm | archivedate=22 April 2017 | df=dmy-all }}</ref> |- |2007 |''[[Chandamama (2007 film)|Chandamama]]'' | Mahalakshmi |[[Krishna Vamsi]] | | <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/sschanda/20070910.htm|title=Chandamama, a good entertainer|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422130112/http://www.rediff.com/movies/review/sschanda/20070910.htm|archivedate=22 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2008 |''[[Pourudu]]'' | Samyukhta |Raj Aditya | | <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/sspour/20080114.htm|title=Review: Pourudu is just average|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170427062731/http://www.rediff.com/movies/review/sspour/20080114.htm|archivedate=27 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2008 |''[[Pazhani (2008 film)|Pazhani]]'' | Deepti |[[Perarasu]] | [[Tamil language|Tamil]] | | <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/sspaz/20080115.htm|title=South review: An insipid Pazhani|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422131149/http://www.rediff.com/movies/review/sspaz/20080115.htm|archivedate=22 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2008 |''[[Aatadista]]'' | Sunanda |Ravikumar Chowdary | Telugu | | <ref>{{Cite web|url=http://movies.fullhyderabad.com/aatadista/telugu/aatadista-movie-reviews-24-2.html|title=Aatadista Movie Review|website=movies.fullhyderabad.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170427052510/http://movies.fullhyderabad.com/aatadista/telugu/aatadista-movie-reviews-24-2.html|archivedate=27 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2008 |''[[Saroja (2008 film)|Saroja]]'' | Pooja |[[Venkat Prabhu]] | rowspan="3" | Tamil |Cameo appearance | <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/sss/20080904.htm|title=Review: Saroja|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422135758/http://www.rediff.com/movies/review/sss/20080904.htm|archivedate=22 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2008 |''[[Bommalattam (2008 film)|Bommalattam]]'' | Anita |[[P. Bharathiraja]] | | <ref>{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/bommalattam-review-tamil-pclwPSebieidi.html |title=Bommalattam |date=12 December 2008 |website=Sify |archive-url=https://archive.is/20170422040758/http://www.sify.com/movies/bommalattam-review-tamil-pclwPSebieidi.html |archive-date=22 April 2017 |url-status=dead |accessdate=22 April 2017 }}</ref> |- |2009 |''[[Modhi Vilayadu]]'' | L. R. Easwari |[[Saran (director)|Saran]] | | <ref>{{cite web | url=http://movies.rediff.com/report/2009/jul/27/tamil-film-review-modhi-vilaiyadu.htm | title=Unimpressive Modhi Vilaiyadu | publisher=Rediff.com | accessdate=21 April 2017 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170423152131/http://movies.rediff.com/report/2009/jul/27/tamil-film-review-modhi-vilaiyadu.htm | archivedate=23 April 2017 | df=dmy-all }}</ref> |- |2009 |''[[Magadheera]]'' | Mithravindha Devi / Indira{{efn|Aggarwal played one character (Mithravindha) who is reincarnated (as Indira).}} |[[S. S. Rajamouli]] | rowspan="5" | Telugu | Nominated&nbsp;— [[Filmfare Award for Best Actress&nbsp;– Telugu]] | <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/crowds-gather-to-catch-a-glimpse-of-kajal/article4237397.ece|title=Crowds gather to catch a glimpse of Kajal|date=25 December 2012|work=The Hindu|accessdate=21 April 2017|language=en|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130102015401/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/crowds-gather-to-catch-a-glimpse-of-kajal/article4237397.ece|archivedate=2 January 2013|df=dmy-all}}</ref><br /><ref>{{Cite web|url=http://ssrajamouli.in/filmography/magadheera/|title=Magadheera|website=ssrajamouli.in|accessdate=21 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170423062437/http://ssrajamouli.in/filmography/magadheera/|archivedate=23 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2009 |''[[Ganesh Just Ganesh]]'' | Divya |[[M. Saravanan (film director)|M. Saravanan]] | | <ref>{{cite web|url=http://movies.rediff.com/report/2009/sep/24/south-telugu-movie-review-ganesh.htm|title=Review: Ganesh is fun|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170929001044/http://movies.rediff.com/report/2009/sep/24/south-telugu-movie-review-ganesh.htm|archivedate=29 September 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2009 |''[[Arya 2]]'' | Geetha |[[Sukumar (director)|Sukumar]] | | <ref>{{cite web|url=http://movies.rediff.com/report/2009/nov/27/south-telugu-review-arya2.htm|title=Review: Arya 2 is disappointing|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150314172110/http://movies.rediff.com/report/2009/nov/27/south-telugu-review-arya2.htm|archivedate=14 March 2015|df=dmy-all}}</ref> |- |2010 |''[[Om Shanti (film)|Om Shanti]]'' | Meghana |Prakash Dantuluri | | <ref>{{Cite web|url=http://movies.fullhyderabad.com/om-shanti/telugu/om-shanti-movie-reviews-3369-2.html|title=Om Shanti Movie Review|website=movies.fullhyderabad.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161117011820/http://movies.fullhyderabad.com/om-shanti/telugu/om-shanti-movie-reviews-3369-2.html|archivedate=17 November 2016|df=dmy-all}}</ref> |- |2010 |''[[Darling (2010 film)|Darling]]'' | Nandini |[[A. Karunakaran]] | Nominated&nbsp;— Filmfare Award for Best Actress&nbsp;– Telugu | <ref>{{Cite web |url=http://www.sify.com/movies/darling-review-telugu-pclx8eiegfbji.html |title=Darling |website=Sify |language=en |access-date=22 April 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422212755/http://www.sify.com/movies/darling-review-telugu-pclx8eiegfbji.html |archivedate=22 April 2017 |df=dmy-all }}</ref> |- |2010 |''[[Naan Mahaan Alla (2010 film)|Naan Mahaan Alla]]'' | Priya Sudharsan |[[Suseenthiran]] | Tamil | | <ref>{{cite web|title=Naan Mahaan Alla|url=https://www.rottentomatoes.com/m/naan_mahaan_alla|publisher=Rotten Tomatoes|accessdate=21 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121215120040/http://www.rottentomatoes.com/m/naan_mahaan_alla/|archivedate=15 December 2012|df=dmy-all}}</ref> |- |2010 |''[[Brindavanam (2010 film)|Brindavanam]]'' | Bhumi |[[Vamsi Paidipally]] | rowspan="3" | Telugu | | <ref>{{cite web|url=http://movies.rediff.com/review/2010/oct/14/south-review-brindavanam-is-predictable.htm|title=Brindavanam is predictable|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141202085732/http://movies.rediff.com/review/2010/oct/14/south-review-brindavanam-is-predictable.htm|archivedate=2 December 2014|df=dmy-all}}</ref> |- |2011 |''[[Mr. Perfect (film)|Mr. Perfect]]'' | Priya |[[K. Dasarath]] | Nominated&nbsp;— [[Filmfare Award for Best Actress&nbsp;– Telugu]] | <ref>{{Cite news |url=http://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/reviews//articleshow/21620957.cms? |title=Mr Perfect: Nearly perfect |work=[[Bangalore Mirror]] |access-date=22 April 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422214029/http://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/reviews//articleshow/21620957.cms |archivedate=22 April 2017 |df=dmy-all }}</ref> |- |2011 |''[[Veera (2011 film)|Veera]]'' | Chitti | Ramesh Varma | | <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/south-review-veera/20110520.htm|title=Review: Veera is a tedious watch|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170203001751/http://www.rediff.com/movies/review/south-review-veera/20110520.htm|archivedate=3 February 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2011 |''[[Singham]]'' | Kaavya Bhosle |[[Rohit Shetty]] | Hindi | Nominated&nbsp;— [[Filmfare Award for Best Female Debut]] | <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/aseem-chhabra-reviews-singham/20110722.htm|title=Review: Singham is for Ajay Devgn fans only|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422135305/http://www.rediff.com/movies/review/aseem-chhabra-reviews-singham/20110722.htm|archivedate=22 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2011 |''[[Dhada]]'' | Rhea | Ajay Bhuyan | rowspan="2" | Telugu | | <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/report/south-review-dhada-lacks-punch/20110811.htm|title=Review: Dhada lacks punch|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170423061801/http://www.rediff.com/movies/report/south-review-dhada-lacks-punch/20110811.htm|archivedate=23 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2012 |''[[Businessman (film)|Businessman]]'' | Chitra |[[Puri Jagannadh]] | | <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/south-review-businessman-is-a-treat-for-mahesh-fans/20120113.htm |title=Review: Businessman is a treat for Mahesh fans |publisher=Rediff.com |accessdate=22 April 2017 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150222154640/http://www.rediff.com/movies/review/south-review-businessman-is-a-treat-for-mahesh-fans/20120113.htm |archivedate=22 February 2015 }}</ref> |- |2012 |''[[Maattrraan]]'' | Anjali |[[K. V. Anand]] | rowspan="2" | Tamil | | <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/report/south-review-maattraan-is-not-up-to-the-mark/20121012.htm|title=Review: Maattrraan is not up to the mark|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170115161957/http://www.rediff.com/movies/report/south-review-maattraan-is-not-up-to-the-mark/20121012.htm|archivedate=15 January 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2012 |''[[Thuppakki]]'' | Nisha |[[AR Murugadoss]] | | <ref>{{Cite news|url=http://www.news18.com/news/india/thuppakki-review-this-tamil-film-is-well-written-521708.html|title='Thuppakki' Review: This Tamil film is well written|date=14 November 2012|work=News18|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422212708/http://www.news18.com/news/india/thuppakki-review-this-tamil-film-is-well-written-521708.html|archivedate=22 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2012 |''[[Sarocharu]]'' | Sandhya |[[Parasuram (director)|Parasuram]] | rowspan="2" | Telugu | | <ref>{{cite news | url=http://indiatoday.intoday.in/story/sarocharu-movie-review/1/239031.html | title=Telugu movie review: Sarocharu | work=India Today | accessdate=22 April 2017 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422213454/http://indiatoday.intoday.in/story/sarocharu-movie-review/1/239031.html | archivedate=22 April 2017 | df=dmy-all }}</ref> |- |2013 |''[[Naayak]]'' | Madhu |[[V. V. Vinayak]] | | <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/south-review-naayak-is-a-masala-pot-boiler/20130109.htm|title=Review: Naayak is a masala pot-boiler|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150201125747/http://www.rediff.com/movies/review/south-review-naayak-is-a-masala-pot-boiler/20130109.htm|archivedate=1 February 2015|df=dmy-all}}</ref> |- |2013 |''[[Special 26]]'' | Priya Chauhan |[[Neeraj Pandey]] | Hindi | | <ref>{{cite web | url=http://movies.ndtv.com/movie-reviews/movie-review-special-26-781 | title=Movie review: Special 26 | publisher=[[NDTV]] | accessdate=22 April 2017 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422212502/http://movies.ndtv.com/movie-reviews/movie-review-special-26-781 | archivedate=22 April 2017 | df=dmy-all }}</ref><br /><ref>{{Cite news |url=http://www.freepressjournal.in/entertainment/i-had-never-ridden-a-cycle/142243 |title=I had never ridden a cycle |work=[[The Free Press Journal]] |access-date=22 April 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422141510/http://www.freepressjournal.in/entertainment/i-had-never-ridden-a-cycle/142243 |archivedate=22 April 2017 |df=dmy-all }}</ref> |- |2013 |''[[Baadshah (2013 film)|Baadshah]]'' | Janaki |[[Srinu Vaitla]] | Telugu | | <ref>{{cite web | url=http://www.ebay.in/itm/BAADSHAH-N-T-R-KAJAL-AGARWAL-TELUGU-INDIAN-DVD-/151088441339 | title=BAADSHAH (N.T.R, KAJAL AGARWAL) - TELUGU INDIAN DVD | publisher=[[eBay]] | accessdate=22 April 2017 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422214819/http://www.ebay.in/itm/BAADSHAH-N-T-R-KAJAL-AGARWAL-TELUGU-INDIAN-DVD-/151088441339 | archivedate=22 April 2017 | df=dmy-all }}</ref> |- |2013 |''[[All in All Azhagu Raja]]'' | Chitra Devi Priya |[[M. Rajesh]] | rowspan="2" | Tamil | | <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/review-all-in-all-azhagu-raja-is-a-waste-of-time-south/20131105.htm|title=Review: All in All Azhagu Raja is a waste of time|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170427063220/http://www.rediff.com/movies/review/review-all-in-all-azhagu-raja-is-a-waste-of-time-south/20131105.htm|archivedate=27 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2014 |''[[Jilla]]'' | Shanthi |[[R. T. Neason]] | | <ref>{{Cite news|url=http://www.pressreader.com/south-africa/the-new-age-free-state/20140124/282849368849907|title=Jilla|date=24 January 2014|work=[[The New Age (South African newspaper)|The New Age]]|location=South Africa|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422213522/http://www.pressreader.com/south-africa/the-new-age-free-state/20140124/282849368849907|archive-date=22 April 2017|url-status=live|accessdate=22 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2014 |''[[Yevadu]]'' | Deepthi |[[Vamsi Paidipally]] | rowspan="3" | Telugu | Cameo appearance | <ref>{{Cite web |url=http://www.sify.com/movies/yevadu-review-telugu-pcmbigigfhidi.html |title=Yevadu |website=Sify |access-date=22 April 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422134922/http://www.sify.com/movies/yevadu-review-telugu-pcmbigigfhidi.html |archivedate=22 April 2017 |df=dmy-all }}</ref> |- |2014 |''[[Govindudu Andarivadele]]'' | Satya |[[Krishna Vamsi]] | Nominated&nbsp;— [[Filmfare Award for Best Actress&nbsp;– Telugu]] | <ref>{{Cite web|url=https://in.bookmyshow.com/entertainment/govindudu-andarivadele-film-review-treat-family/46927|title=Govindudu Andarivadele Review, Rating & Trailer. Latest Tollywood Telugu Movie|website=in.bookmyshow.com|language=en-US|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150529212103/http://in.bookmyshow.com/entertainment/govindudu-andarivadele-film-review-treat-family/46927|archivedate=29 May 2015|df=dmy-all}}</ref> |- |scope="row"| 2015 |''[[Temper (film)|Temper]]'' | Shanvi |[[Puri Jagannadh]] | | <ref>{{Cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/150214/entertainment-movie-review/article/movie-review-temper-jr-ntr-back-bang|title=Movie review 'Temper': Jr NTR is back with a bang|date=14 February 2015|work=Deccan Chronicle|accessdate=22 April 2017|language=en|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150214054920/http://www.deccanchronicle.com/150214/entertainment-movie-review/article/movie-review-temper-jr-ntr-back-bang|archivedate=14 February 2015|df=dmy-all}}</ref> |- |2015 |''[[Maari (film)|Maari]]'' | Sridevi |[[Balaji Mohan]] | rowspan="2" | Tamil | | <ref>{{cite news | url=http://www.thehindu.com/features/cinema/maari-some-nice-bits-cant-save-a-grindingly-ordinary-movie/article7434590.ece | title=Maari: Some nice bits can’t save a grindingly ordinary movie | work=The Hindu | accessdate=22 April 2017 | last=Rangan | first=Baradwaj | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20161128100235/http://www.thehindu.com/features/cinema/maari-some-nice-bits-cant-save-a-grindingly-ordinary-movie/article7434590.ece | archivedate=28 November 2016 | df=dmy-all }}</ref> |- |2015 |''[[Paayum Puli (2015 film)|Paayum Puli]]'' | Sowmya |Suseenthiran | | <ref>{{Cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/150905/entertainment-movie-review/article/movie-review-paayum-puli-pure-entertainer|title=Movie review 'Paayum Puli': A pure entertainer|date=5 September 2015|work=Deccan Chronicle|accessdate=22 April 2017|language=en|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150905091302/http://www.deccanchronicle.com/150905/entertainment-movie-review/article/movie-review-paayum-puli-pure-entertainer|archivedate=5 September 2015|df=dmy-all}}</ref> |- |2015 |''[[Size Zero]]'' | rowspan=2| Herself | rowspan=2|[[Prakash Kovelamudi]] | Telugu | rowspan=2|Guest appearance | <ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/regional/anushka-shettys-size-zero-opens-to-positve-response/|title=Anushka Shetty’s ‘Size Zero’ opens to positive response|date=27 November 2015|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422214115/http://indianexpress.com/article/entertainment/regional/anushka-shettys-size-zero-opens-to-positve-response/|archivedate=22 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2015 |''[[Inji Iduppazhagi]]'' | Tamil | <ref>{{cite news | url=http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/inji-iduppazhagi-review-more-a-fitness-ad-than-an-engaging-story/story-yzlatBYfHtqE5BfEswqqDN.html | title=Inji Iduppazhagi review: More a fitness ad than an engaging story | work=[[Hindustan Times]] | date=30 November 2015 | accessdate=22 April 2017 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422222225/http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/inji-iduppazhagi-review-more-a-fitness-ad-than-an-engaging-story/story-yzlatBYfHtqE5BfEswqqDN.html | archivedate=22 April 2017 | df=dmy-all }}</ref> |- |scope="row"| 2016 | ''[[Sardaar Gabbar Singh]]'' | Arshi |[[K. S. Ravindra]] | rowspan="2" | Telugu | | <ref>{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/review-sardaar-gabbar-singh-review-an-action-fest-for-pawan-kalyan-fans-2199732|title='Sardaar Gabbar Singh' Review: An action fest for Pawan Kalyan fans|date=8 April 2016|work=Daily News & Analysis|accessdate=22 April 2017|language=en-US|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422142853/http://www.dnaindia.com/entertainment/review-sardaar-gabbar-singh-review-an-action-fest-for-pawan-kalyan-fans-2199732|archivedate=22 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2016 | ''[[Brahmotsavam (film)|Brahmotsavam]]'' | Kasi |[[Srikanth Addala]] | | <ref>{{Cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/entertainment/movie-reviews/210516/brahmotsavam-movie-review-mahesh-babu-the-saving-grace.html|title=Brahmotsavam movie review: Mahesh Babu the saving grace|date=21 May 2016|work=Deccan Chronicle|accessdate=22 April 2017|language=en|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160924155144/http://www.deccanchronicle.com/entertainment/movie-reviews/210516/brahmotsavam-movie-review-mahesh-babu-the-saving-grace.html|archivedate=24 September 2016|df=dmy-all}}</ref> |- |2016 | ''[[Do Lafzon Ki Kahani (film)|Do Lafzon Ki Kahani]]'' | Jenny |[[Deepak Tijori]] | Hindi | | <ref>{{Cite news|url=http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/do-lafzon-ki-kahani-review-randeep-hooda-makes-you-believe-in-fairytale-love/story-TseTVN1XIuYP7eaxpiyDhK.html|title=Do Lafzon Ki Kahani review: Randeep makes you believe in fairytale love|date=10 June 2016|work=Hindustan Times|accessdate=22 April 2017|language=en|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422135734/http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/do-lafzon-ki-kahani-review-randeep-hooda-makes-you-believe-in-fairytale-love/story-TseTVN1XIuYP7eaxpiyDhK.html|archivedate=22 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2016 |''[[Janatha Garage]]'' | Herself |[[Koratala Siva]] | Telugu | [[Item number|Special appearance]] in the song "Pakka Local" | <ref>{{cite web| author=Lahari Music |publisher=T-Series|title=Pakka Local Video Song|date=10 October 2016|url=https://www.youtube.com/watch?v=GFEj1vnhvxA|accessdate=21 April 2017}}</ref> |- |2016 |''[[Kavalai Vendam]]'' | Divya | Deekay | Tamil | | <ref>{{cite news | url=http://www.thehindu.com/entertainment/reviews/Kavalai-Vendam-In-sickness-and-in-wealth/article16700041.ece | title=Kavalai Vendam: In sickness and in wealth | work=The Hindu | accessdate=22 April 2017 | last=Menon | first=Vishal | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170427064216/http://www.thehindu.com/entertainment/reviews/Kavalai-Vendam-In-sickness-and-in-wealth/article16700041.ece | archivedate=27 April 2017 | df=dmy-all }}</ref> |- |scope="row"| 2017 |''[[Khaidi No. 150]]'' | Lakshmi |[[V. V. Vinayak]] | rowspan="2" | Telugu | | <ref>{{cite news | url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/telugu/2017/jan/11/khaidi-no150-review-boss-is-back-but-is-it-good-enough-1558529.html | title=Khaidi No.150 Review: Boss is back, but is it good enough? | work=The New Indian Express | accessdate=22 April 2017 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422123915/http://www.newindianexpress.com/entertainment/telugu/2017/jan/11/khaidi-no150-review-boss-is-back-but-is-it-good-enough-1558529.html | archivedate=22 April 2017 | df=dmy-all }}</ref> |- |2017 |''[[Nene Raju Nene Mantri]]'' | Radha | [[Teja (film director)|Teja]] | | <ref>{{Cite news|url=http://www.firstpost.com/entertainment/nene-raju-nene-mantri-movie-review-rana-daggubati-kajal-shine-in-this-riveting-political-drama-3919591.html|title=Nene Raju Nene Mantri movie review: Rana Daggubati, Kajal shine in this riveting political drama|last=Kumar|first=Hemanth|date=11 August 2017|work=[[Firstpost]]|access-date=12 August 2017|archive-url=https://archive.is/20170812044442/http://www.firstpost.com/entertainment/nene-raju-nene-mantri-movie-review-rana-daggubati-kajal-shine-in-this-riveting-political-drama-3919591.html|archive-date=12 August 2017|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> |- |2017 |''[[Vivegam]]'' | Yazhini | [[Siva (director)|Siva]] | rowspan="2" | Tamil | | <ref>{{cite news |url=http://www.thehindu.com/entertainment/movies/vivegam-review-fast-without-fury/article19551775.ece |title=‘Vivegam’ review: Fast without fury |date=24 August 2017 | work=The Hindu |last=Ramanujam |first=Srinivasa |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170824082935/http://www.thehindu.com/entertainment/movies/vivegam-review-fast-without-fury/article19551775.ece |archivedate=24 August 2017}}</ref> |- |2017 |''[[Mersal (film)|Mersal]]'' |Anupallavi |[[Atlee Kumar|Atlee]] | | <ref>{{Cite news|url=http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/mersal-movie-review-what-is-better-than-one-vijay-three-vijays/story-CdvJzyDYEXgEpCmCBDY42N.html|title=Mersal movie review: For Vijay and his fans, Atlee has delivered a celebratory film|last=Sundar|first=Priyanka|date=18 October 2017|work=[[Hindustan Times]]|accessdate=19 October 2017|archiveurl=https://archive.is/20171019051945/http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/mersal-movie-review-what-is-better-than-one-vijay-three-vijays/story-CdvJzyDYEXgEpCmCBDY42N.html|archivedate=19 October 2017}}</ref> |- |2018 |''[[Awe (film)|Awe]]'' | Kali | Prasanth Varma | rowspan="5" | Telugu | | <ref>{{Cite news |url=https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/awe-movie-review-in-awe-of-this-nani-film-its-director-prasanth-varma/story-DtVNKVlpQxLMNrhLiDUMXM.html |title=Awe movie review: Nani and Prasanth Varma’s film is technically brilliant |last=Sundar |first=Priyanka |date=16 February 2018 |work=[[Hindustan Times]] |access-date=17 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180217112612/https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/awe-movie-review-in-awe-of-this-nani-film-its-director-prasanth-varma/story-DtVNKVlpQxLMNrhLiDUMXM.html |archive-date=17 February 2018}}</ref> |- |2018 |''[[MLA (2018 film)|MLA]]'' | Indu |[[Upendra Madhav]] | | <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movie-reviews/mla/movie-review/63427634.cms|title=MLA Movie Review|last=Adivi|first=Sridhar|date=23 March 2018|work=The Times of India|access-date=25 March 2018|archive-url=https://archive.today/20180325083525/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movie-reviews/mla/movie-review/63427634.cms|archive-date=25 March 2018|url-status=live|df=dmy-all}}</ref> |- |2018 |''[[Kavacham (2018 film)|Kavacham]]'' | Samyukta |Sreenivas Mamilla | |<ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/kavacham-movie-review-bellamkonda-sai-sreenivas-kajal-aggarwal-cant-save-this-low-impact-action-thriller-5691251.html|title=Kavacham movie review: Bellamkonda Sai Sreenivas, Kajal Aggarwal can't save this low-impact action-thriller|last=Kumar|first=Hemanth|date=7 December 2018|website=Firstpost|url-status=live|access-date=22 December 2018}}</ref> |- |2019 |''[[Sita (2019 film)|Sita]]'' | V. Sita Mahalakshmi |[[Teja (director)|Teja]] | |<ref>{{Cite web|url=http://www.123telugu.com/reviews/sita-telugu-movie-review.html|title=Sita movie review: Only for Kajal’s act|date= 24 May 2019|website=123Telugu|url-status=live|access-date=25 May 2018}}</ref> |- |2019 |''[[Ranarangam]]'' | Geetha |[[Sudheer Varma]] | |<ref>{{Cite web|url=http://www.123telugu.com/reviews/ranarangam-telugu-movie-review.html|title=Ranarangam – Slow Paced Crime Drama|date=15 August 2019|website=123Telugu|access-date=2019-08-28}}</ref> |- |2019 |''[[Comali]]'' | Rithika Mohan |Pradeep Ranganathan |Tamil | |<ref>{{Cite web|url=https://www.in.com/entertainment/regional/a-whacky-title-for-jayam-ravis-school-boy-drama-255045.htm|title=A whacky title for Jayam Ravi’s school boy drama!|last=Srinivas|first=Siddarth|date=30 November 2018|website=[[In.com]]|access-date=2019-02-02|archive-date=2018-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224023801/https://www.in.com/entertainment/regional/a-whacky-title-for-jayam-ravis-school-boy-drama-255045.htm|dead-url=yes}}</ref> |- |2020 | scope="row" style="background:#ffc; " | ''[[Mosagallu]]'' {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | Anu | Jeffrey Gee Chin |English<br>Telugu | Filming, [[Hollywood]] film |<ref>{{Cite news|url=http://www.telugucinema.com/news/kajal-aggarwals-hollywood-movie-underway|title=Kajal Aggarwal's Hollywood movie underway|date=7 July 2019|website=Telugucinema|access-date=2019-08-28|accessdate=2020-04-06|archivedate=2019-07-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190707135525/https://www.telugucinema.com/news/kajal-aggarwals-hollywood-movie-underway}}</ref> |- |2020 | scope="row" style="background:#ffc; " | ''[[Mumbai Saga]]'' {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | Jamuna | [[Sanjay Gupta (director)|Sanjay Gupta]] |Hindi | Filming |<ref>{{Cite news|url=http://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/john-abraham-to-team-up-with-kajal-aggarwal-for-mumbai-saga/amp_articleshow/70864760.cms?__twitter_impression=true|title=John Abraham to team up with Kajal Aggarwal for Mumbai Saga|date=28 August 2019|website=Mumbai Miror|access-date=2019-08-28|accessdate=2020-04-06|archivedate=2020-06-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200626065149/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/john-abraham-to-team-up-with-kajal-aggarwal-for-mumbai-saga/amp_articleshow/70864760.cms?__twitter_impression=true}}</ref> |- |2020 | scope="row" style="background:#ffc; " | ''Hey Sinamika'' {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | {{TBA}} | [[Brinda (choreographer)|Brinda ]] |Tamil | Filming |<ref>{{cite news |title=Aditi Rao Hydari, Kajal Aggarwal, Dulquer team up for first time for 'Hey Sinamika' |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/kollywood/120320/aditi-rao-hydari-kajal-aggarwal-dulquer-team-up-for-first-time-for.html |publisher=Deccan Chronicle}}</ref> |- |2020 | scope="row" style="background:#ffc; "|''Acharya'' |{{TBA}} | [[Koratala Siva]] |Telugu |Filming | |- |2021 |scope="row" style="background:#ffc; " | ''[[Indian 2]]'' {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | {{TBA}} |[[S. Shankar]] |Tamil |Filming |<ref>{{Cite news|url=http://www.pinkvilla.com/entertainment/south/kajal-aggarwal-confirms-being-part-kamal-haasans-indian-2-says-i-never-walked-out-film-467542%3famp|title=Kajal Aggarwal CONFIRMS being a part of Kamal Haasan's Indian 2, Says 'I never walked out of the film'|date=14 August 2019|website=Pinkvilla|access-date=2019-08-28|accessdate=2020-04-06|archivedate=2019-08-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190829074849/http://www.pinkvilla.com/entertainment/south/kajal-aggarwal-confirms-being-part-kamal-haasans-indian-2-says-i-never-walked-out-film-467542%253Famp}}</ref> |- |{{TBA}} | scope="row" style="background:#ffc; " |''[[Paris Paris]]'' | Parameshwari | [[Ramesh Aravind]] | Tamil | Post-production | |} == Serye sa web == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! scope="col" | Taon ! scope="col" | Titulo ! scope="col" | (Mga) papel ! scope="col" | Direktor <!-- ! scope="col" | (Mga) tataramon --> ! scope="col" class="unsortable" | Notes ! scope="col" class="unsortable" | {{Tooltip|Ref.|Reference(s)}} |- | 2020 ! scope="row" style="background:#FFFFCC;" | ''Live Telecast''{{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | {{TBA}} | [[Venkat Prabhu]] | Filming |<ref>{{Cite news|url=http://behindwoods.com/amp/tamil-movies-cinema-news-16/kajal-aggarwal-roped-in-for-venkat-prabhus-web-series.html|title=Wow! Kajal Aggarwal teams up with Maanaadu director again!|date=20 July 2019|website=Behindwoods|access-date=2019-08-28}}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |} == Notes == {{Notelist}} == Toltolan == {{Reflist}} {{saringsing}} [[Kategorya:Mga pilmograpiya]] r2uz1l4jie5n0gfqa0f45t4wylya2a4 310392 310391 2026-09-16T13:31:39Z KiranBOT 27777 removed AMP tracking from URLs ([[:m:User:KiranBOT/AMP|details]]) ([[User talk:Usernamekiran|report error]]) v3.1.1-current 310392 wikitext text/x-wiki [[File:Kajal Aggarwal at 'Sarbjit' premiere.jpg|thumb|Si Kajal Aggarwal Sa ''[[Sarbjit (pelikula)|Sarbjit]]'']] Si [[Kajal Aggarwal]] sarong aktres na [[Indya]]n na nagluwas sa mga pelikulang [[Tamil cinema|Tamil]] asin [[Telugu cinema|Telugu]].<ref>{{cite web | url=https://www.rottentomatoes.com/celebrity/kajal_agarwal/ | title=Kajal Agarwal | publisher=[[Rotten Tomatoes]] | accessdate=21 April 2017 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422212904/https://www.rottentomatoes.com/celebrity/kajal_agarwal/ | archivedate=22 April 2017 | df=dmy-all }}</ref> An pinakainot niyang pagluwas sa pelikula sa sarong minor na papel sa pelikulang [[Hindi]] na ''[[Kyun! Ho Gaya Na...]]'' dai nagin matriyumpo. Siya nagpirma sa pelikulang Tamil na ''[[Bommalattam (2008 film)|Bommalattam]]'' ni [[P. Bharathiraja]], kun sain iyo an saiyang pinakainot na pelkula sa tataramon na ini, alagad nahaloy bago maipaluwas. Si Aggarwal pinakainot man na nagluwas sa Telugu cinema sa pelikulang ''[[Lakshmi Kalyanam (2007 film)|Lakshmi Kalyanam]]'' (2007), na iyo an pinakainot niyang panginot na pagganap alagad dai man ini naging matriyumpo. An iba pa niyang mga pelikulang Telugu kan taon na idto na ''[[Chandamama (2007 film)|Chandamama]]'', iyo an pinakainot niyang matriyumpong pelikula.<ref>{{Cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Kajal-Flying-high/articleshow/3134580.cms |title=Kajal: Flying high |website=The Times of India |access-date=13 August 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170930053139/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Kajal-Flying-high/articleshow/3134580.cms |archivedate=30 September 2017 |df=dmy-all }}</ref> An pinakainot niya pagganap sa pelikulang Tamil, an ''[[Pazhani (2008 film)|Pazhani]]'' nagluwas kan sumunod na taon, siring kan ''Bommalattam'', matapos an haloy na paghalat bago ini maipaluwas. Kan sumunod na tao, nagkaigwa siya nin apat na pelikula. Saro sa mga ini - an pelikulang Telugu na ''[[Magadheera]]'' ni [[S. S. Rajamouli]] - nagin sarong dakulang pagkakataon para saiya, asin nagguno siya sa pagganap digdi nin nominasyon para sa [[Filmfare Award for Best Actress&nbsp;– Telugu]]. An pinakainot na pagluwas ni Aggarwal kan 2010 sarong romantikong komedya, an ''[[Darling (2010 film)|Darling]]'', na nagin matriyumpo sa takilya,<ref>{{cite news|url=http://www.indianexpress.com/news/an-average-fare/645827/4|title=An Average Fare| work=[[The Indian Express]]|accessdate=16 July 2010}}</ref> asin nagtao saiya nin saro pang nominasyon sa Filmfare para sa Best Actress in Telugu. An iba pa niyang pelikula kan taon na ini&nbsp;— an Tamil thriller na ''[[Naan Mahaan Alla (2010 film)|Naan Mahaan Alla]]'' asin saro pang romantikong komedyang ''[[Brindavanam (2010 film)|Brindavanam]]'' - nagin matriyumpo kun sain an huri nagtao saiya nin [[CineMAA Awards#Best Actor - Female|CineMAA Award for Best Actress]]. Kan sumunod na taon, nagluwas siya sa ''[[Mr. Perfect (film)|Mr. Perfect]]'', kun sain nagtao ini giraray nin nominasyon saiya para sa Filmfare for Best Actress in Telugu. Kan parehong taon, nagbalik siya sa Hindi cinema sa pelikulang ''[[Singham]]'', sarong remake kan pelikulang Tamil kan 2010 na ''[[Singam]]''. Huli kaini, nakaresibe siya nin nominasyon para [[Filmfare Award for Best Female Debut]]. An pagganap ni Aggarwal sa ''[[Thuppakki]]'' (2012) ni [[AR Murugadoss]], nanggana siya nin [[CineMAA Awards#Best Actor - Female (Tamil)|CineMAA Award for Best Tamil Actress]], asin an ''[[Govindudu Andarivadele]]'' (2014) nakaguno nin sarong nominasyon sa Filmfare for Best Telugu Actress.<!-- http://indiatoday.intoday.in/story/kajal-aggarwal-becomes-the-eighth-most-searched-person-on-google-in-2015/1/549575.html --><!-- http://www.dnaindia.com/entertainment/report-nana-patekar-s-decade-old-film-set-to-release-2137836 --> == Mga pelikula == {| class="wikitable sortable" style="width:100%;" |- ! Taon ! Titulo ! Papel ! Direktor ! Tataramon ! class="unsortable" | Notes ! class="unsortable" | {{Tooltip|Ref.|Reference(s)}} |- | 2004 |scope="row"| ''[[Kyun! Ho Gaya Na...]]'' | Diya's sister |[[Samir Karnik]] | [[Hindi]] | | <ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/others/news-interviews/Kajal-to-star-with-Ajay-Devgn/articleshow/7482720.cms? | title=Kajal to star with Ajay Devgn | work=[[The Times of India]] | date=13 February 2011 | accessdate=21 April 2017 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170427063343/http://timesofindia.indiatimes.com/others/news-interviews/Kajal-to-star-with-Ajay-Devgn/articleshow/7482720.cms | archivedate=27 April 2017 | df=dmy-all }}</ref> |- |2007 |''[[Lakshmi Kalyanam (2007 film)|Lakshmi Kalyanam]]'' | Lakshmi | [[Teja (film director)|Teja]] | rowspan="3" | [[Telugu language|Telugu]] | | <ref>{{cite web | url=http://www.rediff.com/movies/review/lakshmi/20070219.htm | title=Lakshmi Kalyanam--a tired love story | publisher=Rediff.com | accessdate=22 April 2017 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422125514/http://www.rediff.com/movies/review/lakshmi/20070219.htm | archivedate=22 April 2017 | df=dmy-all }}</ref> |- |2007 |''[[Chandamama (2007 film)|Chandamama]]'' | Mahalakshmi |[[Krishna Vamsi]] | | <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/sschanda/20070910.htm|title=Chandamama, a good entertainer|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422130112/http://www.rediff.com/movies/review/sschanda/20070910.htm|archivedate=22 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2008 |''[[Pourudu]]'' | Samyukhta |Raj Aditya | | <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/sspour/20080114.htm|title=Review: Pourudu is just average|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170427062731/http://www.rediff.com/movies/review/sspour/20080114.htm|archivedate=27 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2008 |''[[Pazhani (2008 film)|Pazhani]]'' | Deepti |[[Perarasu]] | [[Tamil language|Tamil]] | | <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/sspaz/20080115.htm|title=South review: An insipid Pazhani|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422131149/http://www.rediff.com/movies/review/sspaz/20080115.htm|archivedate=22 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2008 |''[[Aatadista]]'' | Sunanda |Ravikumar Chowdary | Telugu | | <ref>{{Cite web|url=http://movies.fullhyderabad.com/aatadista/telugu/aatadista-movie-reviews-24-2.html|title=Aatadista Movie Review|website=movies.fullhyderabad.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170427052510/http://movies.fullhyderabad.com/aatadista/telugu/aatadista-movie-reviews-24-2.html|archivedate=27 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2008 |''[[Saroja (2008 film)|Saroja]]'' | Pooja |[[Venkat Prabhu]] | rowspan="3" | Tamil |Cameo appearance | <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/sss/20080904.htm|title=Review: Saroja|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422135758/http://www.rediff.com/movies/review/sss/20080904.htm|archivedate=22 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2008 |''[[Bommalattam (2008 film)|Bommalattam]]'' | Anita |[[P. Bharathiraja]] | | <ref>{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/bommalattam-review-tamil-pclwPSebieidi.html |title=Bommalattam |date=12 December 2008 |website=Sify |archive-url=https://archive.is/20170422040758/http://www.sify.com/movies/bommalattam-review-tamil-pclwPSebieidi.html |archive-date=22 April 2017 |url-status=dead |accessdate=22 April 2017 }}</ref> |- |2009 |''[[Modhi Vilayadu]]'' | L. R. Easwari |[[Saran (director)|Saran]] | | <ref>{{cite web | url=http://movies.rediff.com/report/2009/jul/27/tamil-film-review-modhi-vilaiyadu.htm | title=Unimpressive Modhi Vilaiyadu | publisher=Rediff.com | accessdate=21 April 2017 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170423152131/http://movies.rediff.com/report/2009/jul/27/tamil-film-review-modhi-vilaiyadu.htm | archivedate=23 April 2017 | df=dmy-all }}</ref> |- |2009 |''[[Magadheera]]'' | Mithravindha Devi / Indira{{efn|Aggarwal played one character (Mithravindha) who is reincarnated (as Indira).}} |[[S. S. Rajamouli]] | rowspan="5" | Telugu | Nominated&nbsp;— [[Filmfare Award for Best Actress&nbsp;– Telugu]] | <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/crowds-gather-to-catch-a-glimpse-of-kajal/article4237397.ece|title=Crowds gather to catch a glimpse of Kajal|date=25 December 2012|work=The Hindu|accessdate=21 April 2017|language=en|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130102015401/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/crowds-gather-to-catch-a-glimpse-of-kajal/article4237397.ece|archivedate=2 January 2013|df=dmy-all}}</ref><br /><ref>{{Cite web|url=http://ssrajamouli.in/filmography/magadheera/|title=Magadheera|website=ssrajamouli.in|accessdate=21 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170423062437/http://ssrajamouli.in/filmography/magadheera/|archivedate=23 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2009 |''[[Ganesh Just Ganesh]]'' | Divya |[[M. Saravanan (film director)|M. Saravanan]] | | <ref>{{cite web|url=http://movies.rediff.com/report/2009/sep/24/south-telugu-movie-review-ganesh.htm|title=Review: Ganesh is fun|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170929001044/http://movies.rediff.com/report/2009/sep/24/south-telugu-movie-review-ganesh.htm|archivedate=29 September 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2009 |''[[Arya 2]]'' | Geetha |[[Sukumar (director)|Sukumar]] | | <ref>{{cite web|url=http://movies.rediff.com/report/2009/nov/27/south-telugu-review-arya2.htm|title=Review: Arya 2 is disappointing|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150314172110/http://movies.rediff.com/report/2009/nov/27/south-telugu-review-arya2.htm|archivedate=14 March 2015|df=dmy-all}}</ref> |- |2010 |''[[Om Shanti (film)|Om Shanti]]'' | Meghana |Prakash Dantuluri | | <ref>{{Cite web|url=http://movies.fullhyderabad.com/om-shanti/telugu/om-shanti-movie-reviews-3369-2.html|title=Om Shanti Movie Review|website=movies.fullhyderabad.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161117011820/http://movies.fullhyderabad.com/om-shanti/telugu/om-shanti-movie-reviews-3369-2.html|archivedate=17 November 2016|df=dmy-all}}</ref> |- |2010 |''[[Darling (2010 film)|Darling]]'' | Nandini |[[A. Karunakaran]] | Nominated&nbsp;— Filmfare Award for Best Actress&nbsp;– Telugu | <ref>{{Cite web |url=http://www.sify.com/movies/darling-review-telugu-pclx8eiegfbji.html |title=Darling |website=Sify |language=en |access-date=22 April 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422212755/http://www.sify.com/movies/darling-review-telugu-pclx8eiegfbji.html |archivedate=22 April 2017 |df=dmy-all }}</ref> |- |2010 |''[[Naan Mahaan Alla (2010 film)|Naan Mahaan Alla]]'' | Priya Sudharsan |[[Suseenthiran]] | Tamil | | <ref>{{cite web|title=Naan Mahaan Alla|url=https://www.rottentomatoes.com/m/naan_mahaan_alla|publisher=Rotten Tomatoes|accessdate=21 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121215120040/http://www.rottentomatoes.com/m/naan_mahaan_alla/|archivedate=15 December 2012|df=dmy-all}}</ref> |- |2010 |''[[Brindavanam (2010 film)|Brindavanam]]'' | Bhumi |[[Vamsi Paidipally]] | rowspan="3" | Telugu | | <ref>{{cite web|url=http://movies.rediff.com/review/2010/oct/14/south-review-brindavanam-is-predictable.htm|title=Brindavanam is predictable|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141202085732/http://movies.rediff.com/review/2010/oct/14/south-review-brindavanam-is-predictable.htm|archivedate=2 December 2014|df=dmy-all}}</ref> |- |2011 |''[[Mr. Perfect (film)|Mr. Perfect]]'' | Priya |[[K. Dasarath]] | Nominated&nbsp;— [[Filmfare Award for Best Actress&nbsp;– Telugu]] | <ref>{{Cite news |url=http://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/reviews//articleshow/21620957.cms? |title=Mr Perfect: Nearly perfect |work=[[Bangalore Mirror]] |access-date=22 April 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422214029/http://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/reviews//articleshow/21620957.cms |archivedate=22 April 2017 |df=dmy-all }}</ref> |- |2011 |''[[Veera (2011 film)|Veera]]'' | Chitti | Ramesh Varma | | <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/south-review-veera/20110520.htm|title=Review: Veera is a tedious watch|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170203001751/http://www.rediff.com/movies/review/south-review-veera/20110520.htm|archivedate=3 February 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2011 |''[[Singham]]'' | Kaavya Bhosle |[[Rohit Shetty]] | Hindi | Nominated&nbsp;— [[Filmfare Award for Best Female Debut]] | <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/aseem-chhabra-reviews-singham/20110722.htm|title=Review: Singham is for Ajay Devgn fans only|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422135305/http://www.rediff.com/movies/review/aseem-chhabra-reviews-singham/20110722.htm|archivedate=22 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2011 |''[[Dhada]]'' | Rhea | Ajay Bhuyan | rowspan="2" | Telugu | | <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/report/south-review-dhada-lacks-punch/20110811.htm|title=Review: Dhada lacks punch|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170423061801/http://www.rediff.com/movies/report/south-review-dhada-lacks-punch/20110811.htm|archivedate=23 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2012 |''[[Businessman (film)|Businessman]]'' | Chitra |[[Puri Jagannadh]] | | <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/south-review-businessman-is-a-treat-for-mahesh-fans/20120113.htm |title=Review: Businessman is a treat for Mahesh fans |publisher=Rediff.com |accessdate=22 April 2017 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150222154640/http://www.rediff.com/movies/review/south-review-businessman-is-a-treat-for-mahesh-fans/20120113.htm |archivedate=22 February 2015 }}</ref> |- |2012 |''[[Maattrraan]]'' | Anjali |[[K. V. Anand]] | rowspan="2" | Tamil | | <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/report/south-review-maattraan-is-not-up-to-the-mark/20121012.htm|title=Review: Maattrraan is not up to the mark|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170115161957/http://www.rediff.com/movies/report/south-review-maattraan-is-not-up-to-the-mark/20121012.htm|archivedate=15 January 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2012 |''[[Thuppakki]]'' | Nisha |[[AR Murugadoss]] | | <ref>{{Cite news|url=http://www.news18.com/news/india/thuppakki-review-this-tamil-film-is-well-written-521708.html|title='Thuppakki' Review: This Tamil film is well written|date=14 November 2012|work=News18|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422212708/http://www.news18.com/news/india/thuppakki-review-this-tamil-film-is-well-written-521708.html|archivedate=22 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2012 |''[[Sarocharu]]'' | Sandhya |[[Parasuram (director)|Parasuram]] | rowspan="2" | Telugu | | <ref>{{cite news | url=http://indiatoday.intoday.in/story/sarocharu-movie-review/1/239031.html | title=Telugu movie review: Sarocharu | work=India Today | accessdate=22 April 2017 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422213454/http://indiatoday.intoday.in/story/sarocharu-movie-review/1/239031.html | archivedate=22 April 2017 | df=dmy-all }}</ref> |- |2013 |''[[Naayak]]'' | Madhu |[[V. V. Vinayak]] | | <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/south-review-naayak-is-a-masala-pot-boiler/20130109.htm|title=Review: Naayak is a masala pot-boiler|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150201125747/http://www.rediff.com/movies/review/south-review-naayak-is-a-masala-pot-boiler/20130109.htm|archivedate=1 February 2015|df=dmy-all}}</ref> |- |2013 |''[[Special 26]]'' | Priya Chauhan |[[Neeraj Pandey]] | Hindi | | <ref>{{cite web | url=http://movies.ndtv.com/movie-reviews/movie-review-special-26-781 | title=Movie review: Special 26 | publisher=[[NDTV]] | accessdate=22 April 2017 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422212502/http://movies.ndtv.com/movie-reviews/movie-review-special-26-781 | archivedate=22 April 2017 | df=dmy-all }}</ref><br /><ref>{{Cite news |url=http://www.freepressjournal.in/entertainment/i-had-never-ridden-a-cycle/142243 |title=I had never ridden a cycle |work=[[The Free Press Journal]] |access-date=22 April 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422141510/http://www.freepressjournal.in/entertainment/i-had-never-ridden-a-cycle/142243 |archivedate=22 April 2017 |df=dmy-all }}</ref> |- |2013 |''[[Baadshah (2013 film)|Baadshah]]'' | Janaki |[[Srinu Vaitla]] | Telugu | | <ref>{{cite web | url=http://www.ebay.in/itm/BAADSHAH-N-T-R-KAJAL-AGARWAL-TELUGU-INDIAN-DVD-/151088441339 | title=BAADSHAH (N.T.R, KAJAL AGARWAL) - TELUGU INDIAN DVD | publisher=[[eBay]] | accessdate=22 April 2017 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422214819/http://www.ebay.in/itm/BAADSHAH-N-T-R-KAJAL-AGARWAL-TELUGU-INDIAN-DVD-/151088441339 | archivedate=22 April 2017 | df=dmy-all }}</ref> |- |2013 |''[[All in All Azhagu Raja]]'' | Chitra Devi Priya |[[M. Rajesh]] | rowspan="2" | Tamil | | <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/review-all-in-all-azhagu-raja-is-a-waste-of-time-south/20131105.htm|title=Review: All in All Azhagu Raja is a waste of time|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170427063220/http://www.rediff.com/movies/review/review-all-in-all-azhagu-raja-is-a-waste-of-time-south/20131105.htm|archivedate=27 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2014 |''[[Jilla]]'' | Shanthi |[[R. T. Neason]] | | <ref>{{Cite news|url=http://www.pressreader.com/south-africa/the-new-age-free-state/20140124/282849368849907|title=Jilla|date=24 January 2014|work=[[The New Age (South African newspaper)|The New Age]]|location=South Africa|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422213522/http://www.pressreader.com/south-africa/the-new-age-free-state/20140124/282849368849907|archive-date=22 April 2017|url-status=live|accessdate=22 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2014 |''[[Yevadu]]'' | Deepthi |[[Vamsi Paidipally]] | rowspan="3" | Telugu | Cameo appearance | <ref>{{Cite web |url=http://www.sify.com/movies/yevadu-review-telugu-pcmbigigfhidi.html |title=Yevadu |website=Sify |access-date=22 April 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422134922/http://www.sify.com/movies/yevadu-review-telugu-pcmbigigfhidi.html |archivedate=22 April 2017 |df=dmy-all }}</ref> |- |2014 |''[[Govindudu Andarivadele]]'' | Satya |[[Krishna Vamsi]] | Nominated&nbsp;— [[Filmfare Award for Best Actress&nbsp;– Telugu]] | <ref>{{Cite web|url=https://in.bookmyshow.com/entertainment/govindudu-andarivadele-film-review-treat-family/46927|title=Govindudu Andarivadele Review, Rating & Trailer. Latest Tollywood Telugu Movie|website=in.bookmyshow.com|language=en-US|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150529212103/http://in.bookmyshow.com/entertainment/govindudu-andarivadele-film-review-treat-family/46927|archivedate=29 May 2015|df=dmy-all}}</ref> |- |scope="row"| 2015 |''[[Temper (film)|Temper]]'' | Shanvi |[[Puri Jagannadh]] | | <ref>{{Cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/150214/entertainment-movie-review/article/movie-review-temper-jr-ntr-back-bang|title=Movie review 'Temper': Jr NTR is back with a bang|date=14 February 2015|work=Deccan Chronicle|accessdate=22 April 2017|language=en|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150214054920/http://www.deccanchronicle.com/150214/entertainment-movie-review/article/movie-review-temper-jr-ntr-back-bang|archivedate=14 February 2015|df=dmy-all}}</ref> |- |2015 |''[[Maari (film)|Maari]]'' | Sridevi |[[Balaji Mohan]] | rowspan="2" | Tamil | | <ref>{{cite news | url=http://www.thehindu.com/features/cinema/maari-some-nice-bits-cant-save-a-grindingly-ordinary-movie/article7434590.ece | title=Maari: Some nice bits can’t save a grindingly ordinary movie | work=The Hindu | accessdate=22 April 2017 | last=Rangan | first=Baradwaj | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20161128100235/http://www.thehindu.com/features/cinema/maari-some-nice-bits-cant-save-a-grindingly-ordinary-movie/article7434590.ece | archivedate=28 November 2016 | df=dmy-all }}</ref> |- |2015 |''[[Paayum Puli (2015 film)|Paayum Puli]]'' | Sowmya |Suseenthiran | | <ref>{{Cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/150905/entertainment-movie-review/article/movie-review-paayum-puli-pure-entertainer|title=Movie review 'Paayum Puli': A pure entertainer|date=5 September 2015|work=Deccan Chronicle|accessdate=22 April 2017|language=en|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150905091302/http://www.deccanchronicle.com/150905/entertainment-movie-review/article/movie-review-paayum-puli-pure-entertainer|archivedate=5 September 2015|df=dmy-all}}</ref> |- |2015 |''[[Size Zero]]'' | rowspan=2| Herself | rowspan=2|[[Prakash Kovelamudi]] | Telugu | rowspan=2|Guest appearance | <ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/regional/anushka-shettys-size-zero-opens-to-positve-response/|title=Anushka Shetty’s ‘Size Zero’ opens to positive response|date=27 November 2015|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422214115/http://indianexpress.com/article/entertainment/regional/anushka-shettys-size-zero-opens-to-positve-response/|archivedate=22 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2015 |''[[Inji Iduppazhagi]]'' | Tamil | <ref>{{cite news | url=http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/inji-iduppazhagi-review-more-a-fitness-ad-than-an-engaging-story/story-yzlatBYfHtqE5BfEswqqDN.html | title=Inji Iduppazhagi review: More a fitness ad than an engaging story | work=[[Hindustan Times]] | date=30 November 2015 | accessdate=22 April 2017 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422222225/http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/inji-iduppazhagi-review-more-a-fitness-ad-than-an-engaging-story/story-yzlatBYfHtqE5BfEswqqDN.html | archivedate=22 April 2017 | df=dmy-all }}</ref> |- |scope="row"| 2016 | ''[[Sardaar Gabbar Singh]]'' | Arshi |[[K. S. Ravindra]] | rowspan="2" | Telugu | | <ref>{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/review-sardaar-gabbar-singh-review-an-action-fest-for-pawan-kalyan-fans-2199732|title='Sardaar Gabbar Singh' Review: An action fest for Pawan Kalyan fans|date=8 April 2016|work=Daily News & Analysis|accessdate=22 April 2017|language=en-US|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422142853/http://www.dnaindia.com/entertainment/review-sardaar-gabbar-singh-review-an-action-fest-for-pawan-kalyan-fans-2199732|archivedate=22 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2016 | ''[[Brahmotsavam (film)|Brahmotsavam]]'' | Kasi |[[Srikanth Addala]] | | <ref>{{Cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/entertainment/movie-reviews/210516/brahmotsavam-movie-review-mahesh-babu-the-saving-grace.html|title=Brahmotsavam movie review: Mahesh Babu the saving grace|date=21 May 2016|work=Deccan Chronicle|accessdate=22 April 2017|language=en|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160924155144/http://www.deccanchronicle.com/entertainment/movie-reviews/210516/brahmotsavam-movie-review-mahesh-babu-the-saving-grace.html|archivedate=24 September 2016|df=dmy-all}}</ref> |- |2016 | ''[[Do Lafzon Ki Kahani (film)|Do Lafzon Ki Kahani]]'' | Jenny |[[Deepak Tijori]] | Hindi | | <ref>{{Cite news|url=http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/do-lafzon-ki-kahani-review-randeep-hooda-makes-you-believe-in-fairytale-love/story-TseTVN1XIuYP7eaxpiyDhK.html|title=Do Lafzon Ki Kahani review: Randeep makes you believe in fairytale love|date=10 June 2016|work=Hindustan Times|accessdate=22 April 2017|language=en|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422135734/http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/do-lafzon-ki-kahani-review-randeep-hooda-makes-you-believe-in-fairytale-love/story-TseTVN1XIuYP7eaxpiyDhK.html|archivedate=22 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2016 |''[[Janatha Garage]]'' | Herself |[[Koratala Siva]] | Telugu | [[Item number|Special appearance]] in the song "Pakka Local" | <ref>{{cite web| author=Lahari Music |publisher=T-Series|title=Pakka Local Video Song|date=10 October 2016|url=https://www.youtube.com/watch?v=GFEj1vnhvxA|accessdate=21 April 2017}}</ref> |- |2016 |''[[Kavalai Vendam]]'' | Divya | Deekay | Tamil | | <ref>{{cite news | url=http://www.thehindu.com/entertainment/reviews/Kavalai-Vendam-In-sickness-and-in-wealth/article16700041.ece | title=Kavalai Vendam: In sickness and in wealth | work=The Hindu | accessdate=22 April 2017 | last=Menon | first=Vishal | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170427064216/http://www.thehindu.com/entertainment/reviews/Kavalai-Vendam-In-sickness-and-in-wealth/article16700041.ece | archivedate=27 April 2017 | df=dmy-all }}</ref> |- |scope="row"| 2017 |''[[Khaidi No. 150]]'' | Lakshmi |[[V. V. Vinayak]] | rowspan="2" | Telugu | | <ref>{{cite news | url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/telugu/2017/jan/11/khaidi-no150-review-boss-is-back-but-is-it-good-enough-1558529.html | title=Khaidi No.150 Review: Boss is back, but is it good enough? | work=The New Indian Express | accessdate=22 April 2017 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422123915/http://www.newindianexpress.com/entertainment/telugu/2017/jan/11/khaidi-no150-review-boss-is-back-but-is-it-good-enough-1558529.html | archivedate=22 April 2017 | df=dmy-all }}</ref> |- |2017 |''[[Nene Raju Nene Mantri]]'' | Radha | [[Teja (film director)|Teja]] | | <ref>{{Cite news|url=http://www.firstpost.com/entertainment/nene-raju-nene-mantri-movie-review-rana-daggubati-kajal-shine-in-this-riveting-political-drama-3919591.html|title=Nene Raju Nene Mantri movie review: Rana Daggubati, Kajal shine in this riveting political drama|last=Kumar|first=Hemanth|date=11 August 2017|work=[[Firstpost]]|access-date=12 August 2017|archive-url=https://archive.is/20170812044442/http://www.firstpost.com/entertainment/nene-raju-nene-mantri-movie-review-rana-daggubati-kajal-shine-in-this-riveting-political-drama-3919591.html|archive-date=12 August 2017|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> |- |2017 |''[[Vivegam]]'' | Yazhini | [[Siva (director)|Siva]] | rowspan="2" | Tamil | | <ref>{{cite news |url=http://www.thehindu.com/entertainment/movies/vivegam-review-fast-without-fury/article19551775.ece |title=‘Vivegam’ review: Fast without fury |date=24 August 2017 | work=The Hindu |last=Ramanujam |first=Srinivasa |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170824082935/http://www.thehindu.com/entertainment/movies/vivegam-review-fast-without-fury/article19551775.ece |archivedate=24 August 2017}}</ref> |- |2017 |''[[Mersal (film)|Mersal]]'' |Anupallavi |[[Atlee Kumar|Atlee]] | | <ref>{{Cite news|url=http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/mersal-movie-review-what-is-better-than-one-vijay-three-vijays/story-CdvJzyDYEXgEpCmCBDY42N.html|title=Mersal movie review: For Vijay and his fans, Atlee has delivered a celebratory film|last=Sundar|first=Priyanka|date=18 October 2017|work=[[Hindustan Times]]|accessdate=19 October 2017|archiveurl=https://archive.is/20171019051945/http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/mersal-movie-review-what-is-better-than-one-vijay-three-vijays/story-CdvJzyDYEXgEpCmCBDY42N.html|archivedate=19 October 2017}}</ref> |- |2018 |''[[Awe (film)|Awe]]'' | Kali | Prasanth Varma | rowspan="5" | Telugu | | <ref>{{Cite news |url=https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/awe-movie-review-in-awe-of-this-nani-film-its-director-prasanth-varma/story-DtVNKVlpQxLMNrhLiDUMXM.html |title=Awe movie review: Nani and Prasanth Varma’s film is technically brilliant |last=Sundar |first=Priyanka |date=16 February 2018 |work=[[Hindustan Times]] |access-date=17 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180217112612/https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/awe-movie-review-in-awe-of-this-nani-film-its-director-prasanth-varma/story-DtVNKVlpQxLMNrhLiDUMXM.html |archive-date=17 February 2018}}</ref> |- |2018 |''[[MLA (2018 film)|MLA]]'' | Indu |[[Upendra Madhav]] | | <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movie-reviews/mla/movie-review/63427634.cms|title=MLA Movie Review|last=Adivi|first=Sridhar|date=23 March 2018|work=The Times of India|access-date=25 March 2018|archive-url=https://archive.today/20180325083525/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movie-reviews/mla/movie-review/63427634.cms|archive-date=25 March 2018|url-status=live|df=dmy-all}}</ref> |- |2018 |''[[Kavacham (2018 film)|Kavacham]]'' | Samyukta |Sreenivas Mamilla | |<ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/kavacham-movie-review-bellamkonda-sai-sreenivas-kajal-aggarwal-cant-save-this-low-impact-action-thriller-5691251.html|title=Kavacham movie review: Bellamkonda Sai Sreenivas, Kajal Aggarwal can't save this low-impact action-thriller|last=Kumar|first=Hemanth|date=7 December 2018|website=Firstpost|url-status=live|access-date=22 December 2018}}</ref> |- |2019 |''[[Sita (2019 film)|Sita]]'' | V. Sita Mahalakshmi |[[Teja (director)|Teja]] | |<ref>{{Cite web|url=http://www.123telugu.com/reviews/sita-telugu-movie-review.html|title=Sita movie review: Only for Kajal’s act|date= 24 May 2019|website=123Telugu|url-status=live|access-date=25 May 2018}}</ref> |- |2019 |''[[Ranarangam]]'' | Geetha |[[Sudheer Varma]] | |<ref>{{Cite web|url=http://www.123telugu.com/reviews/ranarangam-telugu-movie-review.html|title=Ranarangam – Slow Paced Crime Drama|date=15 August 2019|website=123Telugu|access-date=2019-08-28}}</ref> |- |2019 |''[[Comali]]'' | Rithika Mohan |Pradeep Ranganathan |Tamil | |<ref>{{Cite web|url=https://www.in.com/entertainment/regional/a-whacky-title-for-jayam-ravis-school-boy-drama-255045.htm|title=A whacky title for Jayam Ravi’s school boy drama!|last=Srinivas|first=Siddarth|date=30 November 2018|website=[[In.com]]|access-date=2019-02-02|archive-date=2018-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224023801/https://www.in.com/entertainment/regional/a-whacky-title-for-jayam-ravis-school-boy-drama-255045.htm|dead-url=yes}}</ref> |- |2020 | scope="row" style="background:#ffc; " | ''[[Mosagallu]]'' {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | Anu | Jeffrey Gee Chin |English<br>Telugu | Filming, [[Hollywood]] film |<ref>{{Cite news|url=http://www.telugucinema.com/news/kajal-aggarwals-hollywood-movie-underway|title=Kajal Aggarwal's Hollywood movie underway|date=7 July 2019|website=Telugucinema|access-date=2019-08-28|accessdate=2020-04-06|archivedate=2019-07-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190707135525/https://www.telugucinema.com/news/kajal-aggarwals-hollywood-movie-underway}}</ref> |- |2020 | scope="row" style="background:#ffc; " | ''[[Mumbai Saga]]'' {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | Jamuna | [[Sanjay Gupta (director)|Sanjay Gupta]] |Hindi | Filming |<ref>{{Cite news|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/john-abraham-to-team-up-with-kajal-aggarwal-for-mumbai-saga/articleshow/70864760.cms|title=John Abraham to team up with Kajal Aggarwal for Mumbai Saga|date=28 August 2019|website=Mumbai Miror|access-date=2019-08-28|accessdate=2020-04-06|archivedate=2020-06-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200626065149/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/john-abraham-to-team-up-with-kajal-aggarwal-for-mumbai-saga/amp_articleshow/70864760.cms?__twitter_impression=true}}</ref> |- |2020 | scope="row" style="background:#ffc; " | ''Hey Sinamika'' {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | {{TBA}} | [[Brinda (choreographer)|Brinda ]] |Tamil | Filming |<ref>{{cite news |title=Aditi Rao Hydari, Kajal Aggarwal, Dulquer team up for first time for 'Hey Sinamika' |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/kollywood/120320/aditi-rao-hydari-kajal-aggarwal-dulquer-team-up-for-first-time-for.html |publisher=Deccan Chronicle}}</ref> |- |2020 | scope="row" style="background:#ffc; "|''Acharya'' |{{TBA}} | [[Koratala Siva]] |Telugu |Filming | |- |2021 |scope="row" style="background:#ffc; " | ''[[Indian 2]]'' {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | {{TBA}} |[[S. Shankar]] |Tamil |Filming |<ref>{{Cite news|url=http://www.pinkvilla.com/entertainment/south/kajal-aggarwal-confirms-being-part-kamal-haasans-indian-2-says-i-never-walked-out-film-467542%3famp|title=Kajal Aggarwal CONFIRMS being a part of Kamal Haasan's Indian 2, Says 'I never walked out of the film'|date=14 August 2019|website=Pinkvilla|access-date=2019-08-28|accessdate=2020-04-06|archivedate=2019-08-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190829074849/http://www.pinkvilla.com/entertainment/south/kajal-aggarwal-confirms-being-part-kamal-haasans-indian-2-says-i-never-walked-out-film-467542%253Famp}}</ref> |- |{{TBA}} | scope="row" style="background:#ffc; " |''[[Paris Paris]]'' | Parameshwari | [[Ramesh Aravind]] | Tamil | Post-production | |} == Serye sa web == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! scope="col" | Taon ! scope="col" | Titulo ! scope="col" | (Mga) papel ! scope="col" | Direktor <!-- ! scope="col" | (Mga) tataramon --> ! scope="col" class="unsortable" | Notes ! scope="col" class="unsortable" | {{Tooltip|Ref.|Reference(s)}} |- | 2020 ! scope="row" style="background:#FFFFCC;" | ''Live Telecast''{{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | {{TBA}} | [[Venkat Prabhu]] | Filming |<ref>{{Cite news|url=http://behindwoods.com/amp/tamil-movies-cinema-news-16/kajal-aggarwal-roped-in-for-venkat-prabhus-web-series.html|title=Wow! Kajal Aggarwal teams up with Maanaadu director again!|date=20 July 2019|website=Behindwoods|access-date=2019-08-28}}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |} == Notes == {{Notelist}} == Toltolan == {{Reflist}} {{saringsing}} [[Kategorya:Mga pilmograpiya]] rtk3m9u0ktn5075yq07u4ji5z211vpj Reese Lansangan 0 31752 310394 288297 2026-09-16T14:36:54Z InternetArchiveBot 17127 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 310394 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|name=|image=Reese Lansangan Makati on 17 June 2016.jpg|image_size=|caption=Si Lansangan kan 2016|birth_date={{Birth date and age|1990|10|16}}|origin=[[Quezon City]], [[Philippines]]|genre=[[Indie pop]], folk|occupation=Singer, songwriter, author, visual artist, graphic and fashion designer|instrument={{hlist|Vocals|[[ukulele]]|guitar|keyboards}}|years_active=2009-present|label=Independent|associated_acts={{hlist|[[Reese & Vica]]|Dressed Up Days|[[Abra (rapper)|Abra]]|[[Quest (singer)|Quest]]|[[Franco (band)|Franco]]|[[Clara Benin]]|I Belong to the Zoo}}|website={{url|reeselansangan.com}}}} Si '''Maria Therese "Reese" Lansangan''' (namundag Oktubre 16, 1990) sarong Filipinong musikero, parakanta-parasurat kanta, artista biswal, paradisenyo nin grapiko, paradisenyo nin moda, asin nagpupublikar na awtor.<ref>{{Cite news|url=http://www.philstar.com/ystyle/2014/07/18/1347321/electric-youth-28-designers-watch-out|title=Electric youth: 28 designers to watch out for}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.summitmedia.com.ph/news/in-case-you-come-back|title=Over 100 beautiful poems in Summit Books' In Case You Come Back}}</ref> Bantog siya sa saiyang 2015 debut na album na ''Arigato'', ''Internet!'', asin an kabanga kan katutubong duwahan na [[Reese and Vica]].<ref name=":0">{{Cite news|url=http://www.philstar.com:8080/young-star/2015/12/04/1528649/girl-online|title=Girl Online|last=Manalansan|first=Maine|date=2015-12-04}}</ref><ref name="theguidon2011">{{Cite news|url=http://www.theguidon.com/1112/main/2011/06/reese-lansangan-the-best-of-all-worlds/|title=Reese Lansangan: The best of all worlds|last=Benipayo|first=Camila D.|date=2011-06-15|accessdate=2021-12-12|archivedate=2017-02-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170217085451/http://www.theguidon.com/1112/main/2011/06/reese-lansangan-the-best-of-all-worlds/}}</ref> == 2013 Mga Elemento Nasyonal nin Musika == Kan 2013, inako siya sa iginagalang na gayong Ellement National Music Camp kan Pilipinas, kun sain siya nainsemento kan mga kapareho ni Ryan Cayabyab, Joey Ayala asin Noel Cabangon, kaiba an iba. Element National Music Camp, Ryan, Cayabyab, Joey Ayalla, Nel Cabangon. == "Arigato, Internet!," 2015 & 2016 == Kan Disyembre 6, 2015, ipiglansar ni Lansengan an saiyang debut album na inapod "Arirato, Internet!" sa Green Sun, Makati. An album, na iyo an saiyang paagi nin pagpasalamat sa Internet, kompuesto nin 11 awit, na isinurat asin ginibo nia mismo, sa tabang nin nagkapirang katood.<ref>{{Cite news|url=http://statusmagonline.com/features/reese-lansangan-interview-december-2015/|title=Reese Lansangan: Extramillennial Life|accessdate=2021-12-12|archivedate=2016-08-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160822174105/http://statusmagonline.com/features/reese-lansangan-interview-december-2015/}}</ref>{{Track listing|all_writing=Reese Lansangan|length14=|title10=On Wednesdays We Wear Pink|note10=homage to the movie Mean Girls (2004), Ukulele: Reese Lansangan, Lead guitar: Josh Villena, Percusion: Mark Villena|length10=4:36|title11=Go Online|note11=Ukulele: Reese Lansangan|length11=5:03|title12=|length12=|title13=|length13=|title14=|title15=|note9=Guitar: Reese Lansangan, Lead guitar: Josh Villena, Kick & Keys: Cholo Hermosa|length15=|title16=|length16=|title17=|length17=|title18=|length18=|title19=|length19=|title20=|length20=|length9=5:03|title9=St. Petersburg|all_music=Reese Lansangan|title4=Code of Kin|collapsed=yes|title1=Exploration No. 5|note1=Ukulele: Reese Lansangan, Lead guitar: Josh Villena, Bongos: Carlo Maraingan|length1=3:48|extra1=|title2=Grammar Nazi|note2=Guitar: Reese Lansangan, Lead guitar: Josh Villena, Percussive sounds: Both|length2=4:40|title3=Creeper|note3=Guitar: Reese Lansangan, Lead guitar: Josh Villena, Drums: Gabba Santiago, Upright bass: Miko Villena|length3=4:57|note4=Guitar: Reese Lansangan, Cello: Coeli San Luis, Keys & Synths: Cholo Hermosa|length8=3:31|length4=4:03|title5=Slick|note5=Guitar: Reese Lansangan, Lead guitar: Josh Villena, Bongos: Carlo Maraingan|length5=3:49|title6=Bleed|note6=Lead guitar: Josh VIllena, Drums: Gabba Santiago, Keys: Kai Honasan, Bass: Miko Villena|length6=3:51|title7=A Song About Space|note7=Guitar: Reese Lansangan, Lead guitar: Josh Villena, Keys: Kai Honasan, Synths: Cris Garcimo|length7=4:24|title8=Autopilot|note8=Guitar: Reese Lansangan, Lead guitar: Josh Villena, Drums: Mark Villena, Bass: Miko Villena|total_length=47:45}} {{Track listing|all_writing=Reese Lansangan|length14=|title10=On Wednesdays We Wear Pink|note10=homage to the movie Mean Girls (2004), Ukulele: Reese Lansangan, Lead guitar: Josh Villena, Percusion: Mark Villena|length10=4:36|title11=Go Online|note11=Ukulele: Reese Lansangan|length11=5:03|title12=|length12=|title13=|length13=|title14=|title15=|note9=Guitar: Reese Lansangan, Lead guitar: Josh Villena, Kick & Keys: Cholo Hermosa|length15=|title16=|length16=|title17=|length17=|title18=|length18=|title19=|length19=|title20=|length20=|length9=5:03|title9=St. Petersburg|all_music=Reese Lansangan|title4=Code of Kin|collapsed=yes|title1=Exploration No. 5|note1=Ukulele: Reese Lansangan, Lead guitar: Josh Villena, Bongos: Carlo Maraingan|length1=3:48|extra1=|title2=Grammar Nazi|note2=Guitar: Reese Lansangan, Lead guitar: Josh Villena, Percussive sounds: Both|length2=4:40|title3=Creeper|note3=Guitar: Reese Lansangan, Lead guitar: Josh Villena, Drums: Gabba Santiago, Upright bass: Miko Villena|length3=4:57|note4=Guitar: Reese Lansangan, Cello: Coeli San Luis, Keys & Synths: Cholo Hermosa|length8=3:31|length4=4:03|title5=Slick|note5=Guitar: Reese Lansangan, Lead guitar: Josh Villena, Bongos: Carlo Maraingan|length5=3:49|title6=Bleed|note6=Lead guitar: Josh VIllena, Drums: Gabba Santiago, Keys: Kai Honasan, Bass: Miko Villena|length6=3:51|title7=A Song About Space|note7=Guitar: Reese Lansangan, Lead guitar: Josh Villena, Keys: Kai Honasan, Synths: Cris Garcimo|length7=4:24|title8=Autopilot|note8=Guitar: Reese Lansangan, Lead guitar: Josh Villena, Drums: Mark Villena, Bass: Miko Villena|total_length=47:45}} Sarong taon matapos, pig-anunsyo ni Lansan na magkakaigwa an album nin sarong limitadong edisyon resue, na igwang 7 mga rawit-dawit na bonus sa pakikipagtabangan kan iba pang mga lokal na artista.<ref>{{Cite news|url=https://www.bandwagon.asia/articles/reese-lansangan-announce-reissue-of-arigato-internet-on-vinyl-plus-a-new-line-of-merchandise|title=Reese Lansangan announces "Arigato, Internet!" reissue, plus a new line of merchandise|date=2016-12-06|work=Reese Lansangan announces &quot;Arigato, Internet!&quot; reissue, plus a new line of merchandise {{!}} Editorial {{!}} Bandwagon - Live music, bands and concert guide for Singapore, Manila and Jakarta|language=en}}</ref> An pig-ereng album piglansar kan Pebrero 12, 2017 sa Ang Espanyol, Makati.<ref>{{Cite news|url=https://www.bandwagon.asia/articles/reese-lansangan-announces-domo-arigato-autotelic-jensen-gomez-tandems-91|title=Reese Lansangan throws 'Domo Arigato!' party with Jensen Gomez, Josh Villena and Tandems '91|date=2017-02-09|work=Reese Lansangan throws &#39;Domo Arigato!&#39; party with Jensen Gomez, Josh Villena and Tandems &#39;91 {{!}} Editorial {{!}} Bandwagon - Live music, bands and concert guide for Singapore, Manila and Jakarta|language=en}}</ref>{{Track listing|all_writing=Reese Lansangan|title15=|length10=|title11=|length11=|title12=|length12=|title13=|length13=|title14=|length14=|length15=|length9=|title16=|length16=|title17=|length17=|title18=|length18=|title19=|length19=|title20=|length20=|title10=|title9=|collapsed=yes|note4=remix produced by April Hernandez and Clarence Garcia|title1=Grammar Nazi (BP Valenzuela remix)|note1=remix produced by BP Valenzuela|length1=|title2=Autopilot (Moonlighter remix)|note2=remix produced by Lester Cruz|length2=|title3=Exploration No. 5 (CRWN remix)|note3=remix produced by King Puentespina|length3=|title4=Bleed (Area 25 remix)|length4=|length8=|title5=Home|note5=music & lyrics by Reese Lansangan, Arranged by Reese Lansangan, Choi Padilla, Allen Articulo|length5=|title6=Trophy Boy (2010 Version)|note6=music & lyrics by Reese Lansangan, Arrangement by Reese Lansangan, Recorded by Ace Libre, Mixed by Francis Victa|length6=|title7=St. Petersburg (Band version)|note7=music & lyrics by Reese Lansangan, Arrangement by Reese Lansangan, Josh Villena, Gabba Santiago, Lead guitar by Josh Villena, Drums by Gabba Santiago, Drums by Jason Conanan|length7=|title8=|total_length=}} {{Track listing|all_writing=Reese Lansangan|title15=|length10=|title11=|length11=|title12=|length12=|title13=|length13=|title14=|length14=|length15=|length9=|title16=|length16=|title17=|length17=|title18=|length18=|title19=|length19=|title20=|length20=|title10=|title9=|collapsed=yes|note4=remix produced by April Hernandez and Clarence Garcia|title1=Grammar Nazi (BP Valenzuela remix)|note1=remix produced by BP Valenzuela|length1=|title2=Autopilot (Moonlighter remix)|note2=remix produced by Lester Cruz|length2=|title3=Exploration No. 5 (CRWN remix)|note3=remix produced by King Puentespina|length3=|title4=Bleed (Area 25 remix)|length4=|length8=|title5=Home|note5=music & lyrics by Reese Lansangan, Arranged by Reese Lansangan, Choi Padilla, Allen Articulo|length5=|title6=Trophy Boy (2010 Version)|note6=music & lyrics by Reese Lansangan, Arrangement by Reese Lansangan, Recorded by Ace Libre, Mixed by Francis Victa|length6=|title7=St. Petersburg (Band version)|note7=music & lyrics by Reese Lansangan, Arrangement by Reese Lansangan, Josh Villena, Gabba Santiago, Lead guitar by Josh Villena, Drums by Gabba Santiago, Drums by Jason Conanan|length7=|title8=|total_length=}} == "Of Sound Min & Memoriy" (EP), 2017 == Sarong sorpresa, apat-na-ribong EP tituladong "Of Sound Min & Memoriy" an pinaluwas kan Abril 30, 2017, na sinasabing ni Lansan bilang "sarong hararom na personal na ladawan kan buhay asin kamugtakan nin tawo."<ref>{{Citation|title=Of Sound Mind & Memory}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://reeselansangan.com/ofsoundmind/|title=Of Sound Mind & Memory|date=2017-04-27|language=en-US|accessdate=2021-12-12|archivedate=2019-07-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190730221846/http://reeselansangan.com/ofsoundmind/}}</ref>{{Track listing|all_writing=Maria Therese E. Lansangan|collapsed=yes|title1=Aristophanes|length1=1:59|title2=Machines and Men|length2=5:06|title3=For The Fickle|length3=5:54|title4=Wildwood|length4=4:06|total_length=17:06}} == "Pag-andam sa Interim" (EP), 2020 == An pagkawat nin Prestend sa Interim pusoan, makarawat, asin an bagong Reese na dai nindo noarin man naisip.<ref>{{Citation|title=Playing Pretend in the Interim}}</ref> Ini limang-track na EP nin mga kanta nahaman sa panahon nin pagsusuway. Ini sarong eksperiyensiya sa pagsurat sagkod pagsisiyasat sa sadiri bilang sarong tawo na kaibahan sa pamumuhay asin para sa iba. Sinurat niya an mga kantang ini sa iba-ibang pananaw asin mga karakter (sarong ensiklopedyang bentahe, sarong halawig na celebrity, sarong hayupidong kalag...) - na nahihiling an mga hiper-sepikal na agi-agi na may sinublian na mga mata. Kompwesto ini nin pag-aadal, imahinasyon, mga ikaduwang istorya, mga kasaysayan, asin mga bagay na saiyang nadangog asin pinaghihiling sa dalan.<ref>{{Cite news|url=https://www.youtube.com/playlist?list=OLAK5uy_lY6bIzAt96LKCk-fqnpyUpnV29LtbSkA0|date=2021-02-17|language=en-US}}</ref> An EP sarong paagi nin pagdulag sa katunayan sa kadikit na panahon, na nagtatao nin lugar para sa pagngalas asin pagkawat.<ref>{{Cite news|url=https://genius.com/albums/Reese-lansangan/Playing-pretend-in-the-interim|language=en-US}}</ref> == Coke Studio PH Season 1 (2017) == Kan inot na season kan Coke Studio PH, nakaiba ni Reese Lansean an Filipinong bandang Franco para sa sarong konsyerto kan Coke Studio PH. Franco.<ref>{{Cite news|url=http://udou.ph/2017/09/08/listen-to-franco-x-reese-lansangans-songs-for-coke-studio-ph/|title=Listen to Franco X Reese Lansangan's Songs for Coke Studio PH|date=2017-09-08|language=en-US}}</ref> Nagtugtog sinda nin sarong kanta hale sa mga dalan kan kada saro sa sadiri nindang traduksion asin nin sarong biyong bagong awit, na pareho nindang ginibo. == Paramore Front Act (2018) == Kan Agosto 23, 2018, si Lansegan kaiba an saiyang gitarista, si Josh Villena, ginibo bilang pambukas na akto para sa iginagalang na gayong pop punk band, Paramore, sa saindang ikatolong pagsongko sa Manila, Filipinas para sa saindang Tour Four Josh Vilena Paramore. == Personal na buhay == Naggraduwar si Lansan sa Ateneo de Manila na Unibersidad kan 2011 na may Bachelor of Fine Arts degree sa disenyo nin impormasyon. === Ipinublikar na autor === Si Lansengan nag'akò man nin sarong librong tula, Sa Case Ka Magbalik ki Marla Miniano asin Jamie Catt kan 2016. An libro igwa nin mga mushing dapit sa iba-ibang tema arog kan pagkamoot, pamilya, mga adbentura, pagkaaki, mga insent, asin mga kuris, kaiba an iba pang bagay. Kan Setyembre 2017, an tolo sa sainda nagpaluwas nin ikaduwang libro na inapod, The Maps na Contain Our, sarong parasurat nin berso asin kilyab na osipon. An Mga Mapa na Nakasakod Sato, sarong berso asin kilyab na osipon.<ref>{{Cite news|url=http://billboard.ph/reese-lansangan-announces-new-book-maps-contain-us/|title=Reese Lansangan Announces New Book 'The Maps That Contain Us' - Billboard Philippines}}</ref> === Pagbasa nin adbokasiya === Rinekonoser ni Lansengan na an mga libro asin pagbasa igwa nin dakulang kabtang sa saiyang buhay, asin nin dakulang impluwensia sa saiyang arte. Durante nin sarong kapiestahan sa US kan 2015, pinonan nia an sarong personal na tradisyon na inaapod niang #AriratoInternetHunt, kun saen itinatago nia an mga kopya kan saiyang album sa manlaenlaen na libro, tanganing hanapon kan mga estranghero. #AriratoInternetHunt.<ref name="bandwagon">{{Cite news|url=https://www.bandwagon.asia/articles/reese-lansangan-takes-the-arigatointernethunt-to-fully-booked-stores|title=Reese Lansangan takes the #ArigatoInternetHunt to Fully Booked stores|date=2017-03-19}}</ref> Ginibo niyang opisyal na patiribayan an tradisyon, na nagtatrabaho kaiba an tindahan nin libro sa Filipinas na Fully Booked (na inapod niyang saiyang "fadorite booktore.") kan 2017.<ref name="bandwagon" /> == Discograpiya == === The Studio albums === * Arimato, Internet! (2015). * ''Arimato, Internet! (Domo Arirato Edisyon)'' (2016) * Time Well Spent (2021) Panahon na Marhay na Espanyol (2021) === Eksbentadong mga drama === * Manongod sa Marahay na Isip & Memory (2017) Of Sound Min & Memory * Pagkawat nin Preserba sa Interim (2002) Playing Pretenido sa Interim == Mga gawad & nominasyon == === Mga Onra sa Musika === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" !Taon !Award !Daing laog na trabaho !Resulta !{{Abbr|Ref.|Reference}} |- |2018 |Importanteng Koleksion Dapit sa Taon | align="center" |"Exporation No. 5" |{{nom}} | |- |2020 |Mga Kontemporanyong Folk Awit kan Taon | align="center" |"Ang Oportunidad na Pasiring sa An Bulan" |{{won}} | |} == Reperensya ==   <references />{{Poon}} [[Kategorya:1990 nagkamurundag]] 2m5qmm2c2ugqk2r2hn6cubvogir9f8u Talapang 0 38308 310415 295680 2026-09-16T22:35:50Z CarlessParking 29749 /* */ 310415 wikitext text/x-wiki {{Short description|Orden nin ampibyano}} {{Automatic taxobox | name = Talapang | fossil_range = <br>[[Early Jurassic]] – [[Holocene|Present]], {{fossil range|200|0}} | image = Anoures.jpg | image_caption = Manlaenlaen na klase nin talapang. | taxon = Anura | authority = [[André Marie Constant Duméril|Duméril]], 1806 (as Anoures) | range_map = Distribution.anura.1.png | range_map_caption = Taal na distribusyon nin mga talapang (sa berde) | subdivision_ranks = Suborders | subdivision = [[Archaeobatrachia]] <br /> [[Mesobatrachia]] <br /> [[Neobatrachia]] <br />&nbsp;– <br /> [[Listahan nin of mga pamilyang Anuran]] }} [[Ladawan:Variegated golden frog (Mantella baroni) Ranomafana.jpg|thumb|250x250px|Variegated golden frog (''Mantella baroni'') sa Ranomafana National Park kan Madagascar]] [[Ladawan:Four-lined Treefrog.jpg|thumb|Sarong Four-lined Treefrog (Polypedates leucomystax)]] An '''talapang''' ([[Tataramon na Ingles|Ingles]]: ''frog'') iyo an arin man na myembro nin sarong manlainlain asin grupo nin mga carnivorous na haralipot an hawak, daing ikog na mga ampibyano na minakompuesto kan orden na '''Anura'''<ref name="AOTW">{{cite web |url=https://amphibiansoftheworld.amnh.org/Amphibia/Anura |title=Anura |last=Frost |first=Darrel R. |date=2021 |orig-date=1998 |website=Amphibian Species of the World |publisher=American Museum of Natural History |access-date=November 29, 2022 |quote=}}</ref> (ανοὐρά, literalmente ''mayong ikog'' sa [[Suanoy na Griyego]]). An pinakagurang na fossil na "proto-frog" Triadobatrachus iyo midbid sa Amay na Triasic kan Madagascar, alagad an molecular clock dating an nagsasabi kan pagkakabaranga ninda sa iba pang ampibyano posibleng naglawig pa sa Permian, 265 milyon na taon na an nakaagi. An mga talapang mahiwas an pagkawaras, poon sa tropiko sagkod sa subarktikong mga rehiyon, alagad an pinakadakulang konsentrasyon nin dibersidad kaini iyo yaon sa tropikong kadlagan. An mga talapang igwa nin 88% nin mga extant amphibian na mga species. Saro man sinda sa limang may pinakadakulang dibersidad sa mga orden kan bertebrato. An espesye nin warty frog igwa nin tendensiang apodon na mga toad, alagad an kalaenan kan mga talapang asin toad iyo impormal, bakong gikan sa kasaysayan nin taksonomiya. An sarong gurangan nang talapang igwang malapok na hawak, uldot na mga mata, mala-sa-kalot na dila, kalamias nakatiklop sa irarom, asin mayong ikog (an ikog kan mga tailed frog iyo an ekstensyon kan lalaking cloaca). An mga talapang igwa nin kublit na glandular, na may mga nagluluwas na nakauuyam o kun bako nakagadan. An kublit ninda iba-iba an kolor poon sa marhay na pag camouflage na dappled brown, gripo asin berde sagkod sa buhay na mga porma nin maliwanag na pula o kayumanggihon asin itom sa pagpahiling nin toxicity asin sagkod sa pagpalayas sa mga naniniba. An mga adulto nabubuhay sa preskong tubig asin sa marang daga; An ibang species nag'aadaptar sa pamumuhay sa irarom kan daga o sa mga kahoy. An mga talapang iyo tipikong nagsusugok sa tubig. An sugok nahimsa pasiring sa aquatic larvae na inaapod na tadpoles na may ikog asin internal na mga giso. Naggamit sinda nin espesyal na nguso para sa pagkakan na siring sa mga herbivorous, omnivores o planktivorous. Natapos an siklo nin buhay kun sinda nagmemetamorphose pasiring sa adulto. Nagkapirang species an nagdeposito kan mga sugok sa daga o dai nag aagi sa pagigin tadpole. Sa pangkagabsan, an mga talapang na adulto igwa nin carnivorous na dieta na kompwesto nin saradit na inbertibrato alagad omnivores na espesye. <ref>{{cite book |title=Frogs |last=Badger |first=D. |author2=Netherton, J. |year=1995 |publisher=Airlife Publishing |isbn=978-1-85310-740-5 |page=19 }}</ref> == Toltolan == <references /> {{Tamboan}} bxhnd0ylyfj61ms1zqwugbeu4dqlyof Mga pananda na pankasaysayan kan Filipinas 0 38700 310422 307026 2026-09-17T06:06:08Z Seav 261 /* Kataytayan nin mga ladawan */ update photo 310422 wikitext text/x-wiki [[Ladawan:First Shot Philippine-American War 1941 and 2022 Markers.png|thumb|Istilo nin mga paratandaan na pinatukaw kan PHRMC, an tagasunod kan NHCP (wala, pinatukaw kan 1941) asin presenteng istilo kan mga marker na pinatukaw kan NHCP (katotohanan, pinatukaw kan 2022). An duwang marker pareho mapanungod sa enot na binadil kan Giyerang Pilipino-Amerikano.]] An '''mga pananda na pankasaysayan kan Filipinas''' pinakaag kan [[National Historical Commission of the Philippines]] (NHCP) sa Filipinas asin sa mga lugar sa ibang nasyon na nangangahulogan nin importanteng mga pangyayari, persona, estruktura, asin institusyon sa mga kasaysayan nasyonal asin lokal kan Pilipinas. pananandang pangkasbayan. <ref>{{Cite news|url=http://www.gmanetwork.com/news/story/118778|title=Cardinal's historical marker unveiled|date=September 7, 2008|newspaper=[[GMA News]]}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://newsinfo.inquirer.net/790311/nhcp-corrects-error-over-true-hero-of-battle-of-bangkusay|title=NHCP corrects error over true hero of Battle of Bangkusay|newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]]|date=June 13, 2016}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://devsite.mb.com.ph/historical-marker-in-subic-unveiled/|title=Historical marker in Subic unveiled|newspaper=[[Manila Bulletin]]|date=November 27, 2013}}{{Dead link|date=April 2017}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.philstar.com/cebu-news/635334/cebu-unveils-historical-marker|title=UP Cebu unveils historical marker|newspaper=[[The Philippine Star|The Freeman]]|date=December 3, 2010}}</ref> An mga plake mismo permanenteng mga tanda na ibinugtak kan NHCP sa hayag na naheheling na mga lugar sa mga edipisyo, monumento, o sa espesyal na mga lugar. An mga lokal na munisipyo asin siyudad pwede man magbugtak nin mga marker kan mga pigurin asin mga okasyon na may lokal na kahulogan. Minsan ngani tibaad may permiso sinda sa NHCP, an mga marker na ini dai ginagamit an selyo kan Republika nin Pilipinas.<ref>{{Cite news|url=https://drive.google.com/file/d/0B9c6mrxI4zoYN0Ewdlk4WG9Ha28/view|title=GUIDELINES_IDENTIF CLASSIF AND RECOG OF HIST SITES & STRUCTS IN THE PHIL.pdf|newspaper=Google Docs}}</ref> Minsan ngani dakol na propiedadikong Kultura an nag - instalar nin makasaysayan na mga marka, bakong gabos na lugar na igwa nin makasaysayan na mga senyal ibinugtak sa saro sa partikular na mga kategoriya nin Kultural na mga propiedad. Kadtong Enero 2012, an total na bilang kan mga historikal na pararker na piglista kan NHCP ay 459; Minsan siring, an kabilangan kan mga marker hale sa gabos na listang ini labing 1,500.<ref>{{Cite web}}</ref> == Kasaysayan == Bago kan 1933, nagkapirang paghihingoang sibiko an pinonan na magmukna nin mga monumento asin markahan an makasaysayan na mga lugar asin pangyayari, arog baga ni Cry of Balintawak, Jose Rizal Monumento, asin an kinamundagan ni Andrés Bonifacio. José Rizal Monumento. Minsan siring, dakol pang makasaysayan na lugar an dai namidbid o tinandaan.<ref name=":1">{{Cite book|title=Historical Markers Placed by the Philippine Historical Committee|publisher=Bureau of Printing|year=1958|location=Manila}}</ref> An pinakaenot na sinundan kan Nasyunal na Historikong Komisyon kan Filipinas (NHCP) iyo an Philippine Historical Research and Markers Committee (PHRMC). Tinogdas kan Oktubre 23, 1933 buda Executive Order 451 durante kan pagkagobernador ni Frank Murphy durante kan panahon kolonyal kan mga Amerikano, an saro sa mga trabaho kaini iyo an matanda sa kultural asin historikal na antiquities sa Manila, na kan huri pinahiwas tanganing maantos an ibang parte kan Pilipinas.<ref name=":12">{{Cite book|title=Historical Markers Placed by the Philippine Historical Committee|publisher=Bureau of Printing|year=1958|location=Manila}}</ref> An enot na mga paratanda pinatukaw kan 1934, kaiba an mga para sa Simbahan nin San Agustin, Fort Santiago, Plaza McKinley, Romano Katolikong Katedral nin Manila, San Sebastian Church, Concordia College, Manila Railroad Company, Dr. Lorenzo Negra, asin Unibersidad nin Santo Tomas (Intramuros site). Nagpondo an pagbugtak nin tanda durante kan Ikaduwang Guerra Mundial. An iba kaining mga marker magsalang nawara o naraot durante kan gera asin mga bagong marker pinagpatukaw bilang kasalida kan Simbahan nin San Agustin asin Katedral nin Manila. Sa bilog na nag - aging mga taon, may mga marker man daa na nawawara ngane an mga ini mahabon asin pinapabakal bilang scrap metal.<ref name=":0">{{Cite news}}</ref> An pag'onra kan mga marker ipinagpadagos kan mga kasalihid kan PHRMC: An Komite Historiko kan Filipinas (PHC), National Historical Institute (NHI), asin an Nasyunal na Komisyon Historiko (NHCP). An pamantayan kan mga nagmarka nagbago sa bilog na nag - aging mga taon. <gallery> Ladawan:Historical marker for Fort Santiago.jpg|Si Fort Santiago sa Intramuros, Manila, nag - instalar kan 1934, saro sa enot na mga nagmarka. </gallery> An lenguahe kan mga marker sa kadaklan asin sa pangenot sa Filipino, na may mga marker man sa Ingles asin Kastila. Pigtukaw an enot na paratandaan na igwang panrehiyon na tataramon sa pagromdom kan Cebu Provincial Capitol sa Cebu City. An mga nagtanda, kapwa sa Cebuano asin Filipino, pinatukaw kan 2008. ⁇ .Cebuano An inot na marker sa Ilocano pigtukaw sa pagromdom kan Mansion House sa Baguio kan 2009 .Mansion House. Pigtukaw an enot na paratanda sa Kapampangan sa pagromdom kan Holy Rosary Parish Church sa Angeles kan 2017. .Kapampangan kan 2017. An mga marker historikal sa luwas kan Filipinas pwede man isurat sa lokal na tataramon kan nasyon kun saen an marker pinatukaw arog kan Aleman sa Berlin, Alemanya asin Pranses sa Ghent, Belhika (boses na paratandaan si Jose Rizal). .Historical studies sa luwas kan Pilipinas. <ref>{{Cite web}}</ref><ref>{{Cite web}}</ref> Duwa sa enot na mga nagtanda sa luwas kan Pilipinas an pinatukaw sa Ghent, Belgium, sa paggirumdom kan erokan ni Jose Rizal kan ipublikar an El Filibusterismo, asin sa Dezhou, Tsina, sa pagromdom ki Paduka Batara, sarong Hade kan Sulu na nagbayad nin tributo sa Emperador Yengle asin duman nagadan. El Filibusterismo. Pareho iyan pinatukaw kan 1959. Ihinayag kan mga Marker na konektado ki Rizal an pinakadakol, asin an historyador na Filipino na si Teodoro A. Agoncillo na durante kan saiyang panahon (naglingkod sia sa NHCP poon 1963 sagkod 1985), an saindang mga paghihingoa sa board kadaklan ginamit sa pag - oyon, pag - orolay, asin pagsurat liwat kan marker A. Agoncillo. Huli sa bilang kan mga kahagadan kan marker manungod ki Rizal, ipigbawal niya an Aba! Pati ba naman eskiting inihian ni Rizal ibig lagyan ng marker!." Pati ba naman eskiging inihian ni Rizal ibig lagyan ng marker! (Ano, boot ngani ninda na matandaan mi an malimpog na mga tinampo kun saen si Rizal nakaginhawa!).<ref name=":02">{{Cite news}}</ref> Kan 2002, durante kan daing ontok na seremonya kan marker National Federation of Women's Club sa Pilipinas sa Manila Hotel, an dating presidente na si Fidel Ramos naghuna na an pagtaas kan kurtina nagpagirumdom saiya kan bartese, asin an gabos nagngisi .Fidel Ramos. Iyan an huring panahon na an mga kurtina binutong paitaas, asin poon kaidto, an dai pag - iingat may kalabot na pagbutong sana nin kurtina.<ref name="pressreader.com">{{Cite web}}</ref> Kan 2011, an NHCP nagsabi na mas mapadagos kaini an mga marker para sa Visayas asin Mindanao huli sa saindang dugang na impluensya sa historya nasyonal, na tinata'wan konsentrasyon kan mga marker sa Luzon.<ref>{{Cite news|url=https://drive.google.com/file/d/0B9c6mrxI4zoYRHJGV0Jvd1lKdEk/view|title=2011-2012.pdf}}</ref> An Kudan, an edipisyong embahada kan Filipinas sa Tokyo, idineklarar na sarong nasyonal na makasaysayan na tanda kan NHCP asin tinawan nin makasaysayan na marka kan Marso 3, 2014. An Kudan Ini an kaenot-enotang lugar na nataong siring na syudad.<ref>{{Cite news|url=http://www.gmanetwork.com/news/news/pinoyabroad/351042/envoy-s-residence-in-japan-becomes-phl-s-1st-overseas-historical-landmark/story/|title=Envoy's residence in Japan becomes PHL's 1st overseas historical landmark}}</ref> Durante kan pagbiklad kan paratanda, inapod ni Ambas Manuel Lopez an edipisyo bilang koronang mutya nin paglilingkod sa ibang nasyon sa Filipinas. an koronang mutya nin paglilingkod sa ibang nasyon sa Filipinas.<ref>{{Cite web}}</ref> Kan Hunyo 3, 2016, an NHCP, sa kaenot - enote, naglaag nin sarong marker para sa sarong daing ngaran na personalidad. Sarong marker an pinatukaw sa Macabebebe, na ginigirumdom an lider kan Batalya sa Bangkusay Channel, an "enot na tubo na bayaan an saiyang buhay para sa independensia.." == Mga pananda na quincentennial == <gallery> Ladawan:Suluan quincentennial monument and historical marker.jpg|Suluan quincentennial monument and historical marker, Suluan, Guiuan, Eastern Samar, iminundag kan Marso 16, 2021 </gallery>Poon Marso sagkod Oktubre 2021, an NHCP asin National Quincentennial Committee nagpaluwas nin quinentennial marks bilang kabtang kan 2021 Quincentennial Commemotions sa Pilipinas (QCP) Tolong polong marker historikal an ibubunsod sa mga magkapirang lugar sa mga rehiyon kan Mimarapa, Sentral Visayas, Subangan na Visayas, Caraga, Zamboanga Peninsula, asin Bangsamoro. Nakalaag sa lugar an mga paratanda sa tabang kan Departamento kan Interior asin Gobyerno Lokal (DILG) asin kan Pwersas Armadas kan Pilipinas. Departamento kan Interior asin Lokal na Gobyerno.<ref name="thirtyfour2">{{Cite news|title=34 historical markers to mark the PH Quincentennial|url=https://pia.gov.ph/press-releases/releases/1069610}}</ref> Sa mga marker na ini, sampulo an ibinugtak sa Sirangan na Visayas.<ref>{{Cite news|title=10 quincentennial markers to be unveiled in Eastern Visayas|url=https://businessmirror.com.ph/2021/02/20/10-quincentennial-markers-to-be-unveiled-in-eastern-visayas/}}</ref> An enot na paratandaan igdi iyo an katandaan kan Sulu sa isla kan parehong pangaran sa Guiuan, Eastern Samar kan Marso 16, 2021.<ref>{{Cite news|title=First marker of historic 1521 expedition unveiled in Suluan Island|url=https://mb.com.ph/2021/03/16/first-marker-of-historic-1521-expedition-unveiled-in-suluan-island/}}</ref> An mga marker iribang naglaladawan kan mga piling pangyayari kan biyaheng Magellan-Elcano sa arkipelago kan Filipinas. sa paglayag An kada marker kompuesto nin pedestal na may atmospera sa ibabaw bilang finial. An pagtangka' kan elementong globo kumpwesto man kan Space Agency kan Filipinas. Sa sarong lado kan pedestal an plake sa paggirumdom asin sa ibong na lado gibo sa kabokabong inukit na marmol na igwa nin disenyo na nagdedepende sa espesipikong lugar kan marker. ' An mga inukit gibo kan mga iskultor na sinda Jonas Roces asin Francis Apiles asin nakabase sa mga panurat kan miralistang si Derrick Maculay. Ilinadawan kan NHCP an mga desenyo bilang pagsuway sa tipikal na "oryentalista" na mga paglaladawan kan mga dayuhan kan mga pre-kolonyal na Filipino bilang savage. An mga marker sarong pagprobar na iladawan an mga pangyayari sa ekspidisyon gikan sa sarong Filipinong punto de vista.<ref name="thirtyfour22">{{Cite news|title=34 historical markers to mark the PH Quincentennial|url=https://pia.gov.ph/press-releases/releases/1069610}}</ref> == Batayan asin an mga palakaw == An mga minasunod iyo an mga polisya na pinaluwas kan NHCP sa pagrorogaring kan mga marker:<ref>{{Cite web}}</ref> # Si Markers ibubugtak para sa mga heroeng Filipino, historikong mga pangyayari asin lugar may labot sa historikong mga gibo asin patriotikong mga paghihingoa na itampok an pangangaipo na isentro sa nasyonal na pag'iisip an historya kan satong nasyon gikan sa punto de vista kan Filipino asin makapukaw nin orgulyo sa satuyang nasyonal na pamana asin identidad. # Igdi sa mga historikong marker na an pagtaong onra sa mga heroeng Filipino gigibohon pakalihis nin tama asin lubos na adal. # An mga marker historikal ibubugtak sana sa mga lugar na may dakulang historikong halaga bilang itinalaga kan NHI Board. # An historikong mga senyal para sa relihiyosong mga personalidad tibaad ibinugtak sa pagmidbid sa sosyal o historikong halaga. # An marker historikal dai ibubugtak sa pagtaong onra sa mga nagadan dai mababa sa limang polong taon, apuera sana kun sinda ibilang na lataw na mga pigura. # An pagbalos sa mga marker sa kasaysayan puwedeng itao durante kan sentenaryong taon nin mga maninigong tawo, lugar o estruktura. # An mga marker historikal dai ibubugtak sa pagtaong onra sa mga tawong nabubuhay pa. # An mga marker sa kasaysayan puedeng ibugtak sa onra sa mga tagaibang daga, sa pambihirang mga kaso sana. # An mga nag-aapod nin lokal na kahulugan tutugutan na maaprobaran an aplikasyon sa NHI na iyo an pinatukaw asin pinansyal sinda kan ahensya, persona o organisasyon na naggigibo kan kahagadan asin sa siring na mga kaso, an selyo kan Republika kan Filipinas dai tutugotan na gamiton. # Katakod kan palakaw nasyonal, an gabos na teksto nin mga marker sa kasaysayan yaon sa Nasyunal na Tataramon. # An matandaan sa kasaysayan magkakaigwa nin pararehong disenyo, kadakulaan asin materyales. An NHI iyo an magamit kan eksklusibong too (paman) sa paggamit asin produksyon kaini. # An mga marker historikal iyo an pagsasadiri kan gobyerno. An anoman na akto sa pagkaraot o paghale kan sinabing mga marker na mayo kan nasusurat na autoridad hale sa NHI Board matangrong kriminal susog sa yaon nang mga ley. An NHI ma sadiring konsepto an estandarteng disenyo, kadakula asin materyales kan mga pedestal para sa historikal na marker. # Tanganing maseguro an proteksyon, pagpakaray asin pagmamantener kan mga historikal na marker, an NHI asin an kliyente (i.e. lokal na mga ehekutibo, gikan sa heroe, asin iba pa) == Mga senyal pankasaysayan sa mga rehiyon == <gallery> Ladawan:Philippine Historical Marker - English.png|Presenteng disenyo nin selyo sa ibabaw nin mga marker </gallery>An mga listang ini nin mga marker historikal na pinatukaw kan National Historical Commission of the Philippines (NHCP) sarô sa mga lista nin mga tawo, lugar, o pangyayari sa Pilipinas na pinaggirumdom kan mga pekeng plake na pinaluwas kan sinabing komisyon. Igwang mga marker na pinatukaw kan NHCP sa luwas kan Pilipinas sa pagromdom kan mga pangyayaring Pilipino, asin igwang mga suway na lista sa mga marker na ini, kan rehiyon. * [[List of historical markers of the Philippines in Metro Manila|National Capital Region]] * [[List of historical markers of the Philippines in the Cordillera Administrative Region|Cordillera Administrative Region]] * [[List of historical markers of the Philippines in the Ilocos Region|Region I: Ilocos Region]] * [[List of historical markers of the Philippines in Cagayan Valley|Region II: Cagayan Valley]] * [[List of historical markers of the Philippines in Central Luzon|Region III: Central Luzon]] * [[List of historical markers of the Philippines in Calabarzon|Region IV-A: Calabarzon]] * [[List of historical markers of the Philippines in Mimaropa|Region IV-B: Mimaropa]] * [[List of historical markers of the Philippines in the Bicol Region|Region V: Bicol Region]] * [[List of historical markers of the Philippines in Western Visayas|Region VI: Western Visayas]] * [[List of historical markers of the Philippines in Central Visayas|Region VII: Central Visayas]] * [[List of historical markers of the Philippines in Eastern Visayas|Region VIII: Eastern Visayas]] * [[List of historical markers of the Philippines in Zamboanga Peninsula|Region IX: Zamboanga Peninsula]] * [[List of historical markers of the Philippines in Northern Mindanao|Region X: Northern Mindanao]] * [[List of historical markers of the Philippines in the Davao Region|Region XI: Davao Region]] * [[List of historical markers of the Philippines in Soccsksargen|Region XII: Soccsksargen]] * [[List of historical markers of the Philippines in Caraga|Region XIII: Caraga]] * [[List of historical markers of the Philippines in Bangsamoro|Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao]] * [[List of historical markers of the Philippines overseas|Overseas]] == Kataytayan nin mga ladawan == <gallery> Ladawan:Ateneo de Manila HistoricalMarker NHCPStorageManila.JPG|atene[[Ateneo de Manila|o de Manila]], [[Intramuros]], Manila (currently [[Ateneo de Manila|Atene]]<nowiki/>within NHCP storage) Ladawan:NielsonTower HistoricalMarker MakatiCity.jpg|[[Nielson Tower]], Ayala, Makati Ladawan:Pang-alaalang Bantayog.jpg|Pang-alaalang Bantayog (World War II heroes of Pasig memorial), Caruncho Avenue, Malinao, Pasig Ladawan:Leon Ma. Guerrero (1915–1982).jpg|[[León María Guerrero III|Leon Ma. Guerrero (1915 - 1982)]], Nuestra Señora de Guia Plaza, Ermita, Manila Ladawan:Baguio Teachers' Camp historical marker vicinity - NHCP - 2.jpg|[[Baguio Teachers' Camp]], Baguio Ladawan:Mansion Syquia PHC historical marker.jpg|[[Syquia Mansion|Mansion Syquia]], Vigan City, Ilocos Sur Ladawan:Tumauini Church Marker.jpg|[[Tumauini Church|Church of Tumauini]], Tumauini, Isabela Ladawan:Republika Pilipina marker (Malolos).jpg|[[First Philippine Republic|Republika Pilipina 1898-1901]], Church of the Immaculate Conception, Malolos City, Bulacan Ladawan:Ang Parokya ng Santa Cruz NHI historical marker.webp|[[Diocesan Shrine of Saint Augustine|Ang Parokya ng Santa Cruz]] (The Parish of Santa Cruz), Tanza, Cavite Ladawan:Church of Ibaan historical marker.jpg|[[Ibaan Church|Church of Ibaan]], Ibaan, Batangas Ladawan:Historical marker of the 15 Martyrs of Bicol at Naga City.jpg|[[Fifteen Martyrs of Bicol|Labinlimang Martir ng Bicol]] (Fifteen Martyrs of Bicol), Naga City, Camarines Sur Ladawan:Miagao Church NHCP historical marker.jpg|[[Miag-ao Church]], Miag-ao, Iloilo Ladawan:Carlos P. Garcia House NHI historical marker.jpg|[[Carlos P. Garcia]] House, Tagbilaran City, Bohol Ladawan:Biliran Watchtower historical marker.jpg|Bantayan ng Biliran (Biliran Watchtower), Biliran, Biliran Ladawan:Historical marker of Fort Pilar .jpg|[[Fort Pilar]], Zamboanga City Ladawan:Fuerte De La Concepcion Y Del Triunfo historical marker.jpg|[[Fuerte de la Concepcion y del Triunfo]], Ozamiz City, Misamis Occiental Ladawan:Davao City Hall historical marker.jpg|[[Davao City Hall]], Davao City, Davao del Sur Ladawan:Church of the Immaculate Conception of Tamontaka Seal.JPG|[[Immaculate Concepcion Church of Tamontaka|Simbahang Inmaculada Concepcion ng Tamontaka]] (Immaculate Concepcion Church of Tamontaka), Cotabato City Ladawan:Unang Pagtataas ng Watawat ng Pilipinas sa Mindanao Marker.jpg|Pook ng Unang Pagtataas ng Watawat ng Pilipinas sa Mindanao, Surigao City, Surigao del Norte Ladawan:Sheik Makhdum Mosque historical marker.jpg|Sheik Makhdum Mosque, Simunul, Tawi-Tawi Ladawan:Jose Rizal historical marker in Brussels, Belgium.jpg|José Rizal, Brussels, Belgium Ladawan:José Rizal historical marker in Wilhelmsfeld.jpg|José Rizal, Wilhemsfeld, Germany </gallery> == Toltolan == <references />{{Poon}} r584el62u78ywqtjwn2jt9tpplvwzuj Our Lady of Altagracia 0 47200 310390 309220 2026-09-16T12:38:21Z InternetArchiveBot 17127 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 310390 wikitext text/x-wiki [[Ladawan:Altagracia oficial.jpg|thumb|La Virgen de la Altagracia]] Si '''Our Lady of Altagracia''' o an '''Birhen nin''' '''Altagracia''', sa Katolikong [[ga Toheda ni Maria|ni Maria]] na debosyon, sarong titulo ni [[Maria]] na kun saen siya tinawan onra bilang "propetibo asin espirituwal na ina kan mga Dominikano."Piggagamit man an titulong ini para sa partikular na ladawan ni Mary kaiba an omboy na Jesus sa sarong bahogan. saiyang pantron na kapiyestahan iyo an Enero 21, sarong piyesta/non-workingaldaw sa Republika Dominikano kun saen dakul na mga maimbod na deboto kan Birhen naghahale gabos sa teritoryong [[Dominikanang Republika|Dominica]] pasiring sa Basilica-Cathedral kan [[:en:Basílica_Catedral_Nuestra_Señora_de_la_Altagracia|Our lady of Altagracia]], sa probinsya nin [[:en:La_Altagracia|La Altagracia]]. pagduelo saiya man prominente sa mga lugar na luwas kan Republika Dominikano kun saen nag'uswag an impluensyang Dominicano, kaiba na diyan an Syudad nin New York, kun saen an saiyang kapiyestahan tanda kan pagpoon kan Dominican Heritage Month. An ladawan kan Birhen nin Altagracia nagpapahiling nin mga simbolo asin imahen na importante sa Kristianismo asin sa debosyon ki Mariano partikular, kaiba si Jesus sa sarong manera, korona nin mga bitoon asin tambal nin mga bituon para ki Maria, asin simbolikong kolor. An aldaw nin pista opisyal na inestablisar nin sarong obispo kan 1692, alagad an debosyon posibleng nagpoon nin saro o duwang siglo bago kaini. sarong estorya nagsabi na an may pagsambang imahen basado sa pagpaheling ni Maria sa sarong daragita sa España; saro pa an nagsabi na duwang tugang na Kastila an nagdara kan ipininta kaiba ninda ki Hispaniola kan establisaron nin kolonya an mga Kastila; an iba man nagsasabi na an aking babae sa isla nagkaigwa nin pangatorogan manongod sa "Virgin nin Altagracia," na nagtulod sa saiyang ama na manompongan an ladawan asin darahon iyan sa baryo nin Sal[[valeón de Higüey]] kaidtong 1500. pag'oltan kan Birhen binibistong kapangganahan nin sarong pwersa Espanyol-Donimcano sa sarong Pranses na puwersa kan 1691. Kan ika-20 na siglo, an debosyon na ini tinawan nin manlaenlaen na porma nin pag'onra, kabali na diyan an deklarasyon kan Kongreso Dominikano nin opisyal na piyesta, sarong palekong pagtuga ni Pio [[XII]], bendisyon sa Basicilia-Cathedral (dangan inapod na Santuario nin Altagracia) ni [[Papa Juan Pablo II]] durante kan saiyang pagbisita kan 1979, asin seremonyal na korona durante kan saiyang ikaduwang pagsongko.   Nota sa Ibaba] Siring man, si [[Papa Francisco|Papa Francis]] nagsugo nin bulawan na restoran tanganing tawan sia nin onra kan 2022. == Mga Alamat o osipon == Igwa nin manlainlain na testimonya asin osipon manungod sa ginikanan kan Birhen nin Altagracia sa Republika Dominikano. sa pinaka-enot na bistadong testimonya iyo an publikasyon kan libro ni '''John Fleury'', na igwang pangaran na "History ''de Nuestra Señora, la Virgen de la Altagracia''". == Mga Onra sa Birhen nin Altagracia == <gallery> Ladawan:BasílicaHigüey.jpg|Basi[[íica Cedral Nuestra Señora de la Altagracia]]. </gallery>An pirilian asin pagselebrar kan kapiyestahan ni Nuestra Señora de la Altagracia dates poon pa sa panahon kolonyal.<ref name="Marcelo Martínez Keim">{{Cite journal|author=Martínez Keim|date=September 2004|title=Apariciones, religiosidad popular y contracultura de la ilustración|url=http://www.uvm.cl/csonline/2004_1/pdf/apariciones.pdf|access-date=December 10, 2015|archivedate=October 10, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151010170027/http://www.uvm.cl/csonline/2004_1/pdf/apariciones.pdf}}</ref>ika-20 siglo, Pigkoronahan nin duwang beses an Our Lady of Altagracia: durante kan pontificado kan papa na si Pio [[XII]] asin personal kan papang si Juan [[Papa Juan Pablo II|Pablo II]].saiyang inot na koronasyon kadtong Agosto 15, 1922, sa Pu[[arte del Conde|erta del Conde]]. dati nakua an permiso ni Papa Benedicto [[XV]] para ki [[Alejandro Nobuel|Mons.]] [[:en:Adolfo_Alejandro_Nouel|Adolfo Alejandro Nouel]], ini an bagong-elehir na papa na si Pio [[XII]] na nagpadara bilang representante niya iyo si Arsobispo Sebastian Leite de Vasconcellos, titular arkilohista kan Damietta, Romanong come asin eminenteng pigura kan Portuges episcopate. sa okasyon, an imahen na ibinalyo hale sa santuario ni San Dionisio nakatang bulawan asin tinambot nin mamahalon na mga gapo saka kinoronahan nin koronang gibo sa pandayan kan bulawan na si Jose Oliva, na inarog kan dakulang pintor de-gibong Dominikano na si Abelardo Rodríguez Urdaneta.<ref>{{Cite web}}</ref>1924 an Kongreso pigmando an selebrasyon kan Our Lady of Altagracia bilang sarong piyesta nasyonal kan Enero 21. Oktubre 31, 1927, idineklarar iyan ni Papa Pio [[XII]] na sarong piyesta kan Simbahan, paagi sa halipot na apostol.<ref name="Marcelo Martínez Keim" />e kan enot na pagsongko ni Papa Juan Paulo II kan Enero 25, 1979, saiyang biniyayaan an '''Santuario''' '''nin Altagracia''' (sa aldawg Basilica of Higüey, Basílica Cedral Nuestra Señora de la Attera) asin kan Oktubre 12, 1992, sa ikaduwang pagbisita niya sa nasyon, personal na kinoronahan ni John Paul II an imahen kan Virgen de la Alitrancia na may gisang pirak na didemya.Agosto 15, 2022, siya pigpresentar na may bulawang restoran na pinapadara ni [[Papa Francisco|Papa Francis]] sa mga pantapos na selebrasyon kan sentenaryo niya an koronasyon kanoniko. == An ladawan kan Birhen nin Altagracia == [[Ladawan:Nuestra Señora de la Altagracia.jpg|thumb|Devotional print]] == Hinalean kan ladawan == An ladawan sarong pintura sa tela, asin mga hubin na pulgada por onseng pulgada. ini pinipinturahan nin dai bistong Espanyol na pintor sa palibot kan pag-agi kan ika-apat na siglo. ibinugtak sa sarong granded na gibo sa bulawan, masambel, asin mahal na marhay na mga gapo. kahawakan gibo kan dai aram na ika-19ng siglo na artan, asin konsideradong saro sa pinakamahusay na halimbawa nin paggibo nin bulawan kan mga Dominikano. <ref>{{Cite book|title=The Other Faces of Mary: Stories, Devotions, and Pictures of the Holy Virgin around the World|url=https://archive.org/details/otherfacesofmary0000ball|last=Ball|first=Ann|publisher=The Crossroad Publishing Company|year=2004|isbn=9780824522551|location=New York|pages=[https://archive.org/details/otherfacesofmary0000ball/page/31 31]–35}}</ref> trabahong pagbabalik sa dati sa España kan 1978 pakalihis nin dakol na siglo nin pagkalantad tanganing makasigarilyo asin magkapot. == An debosyon sa Altagracia == <gallery> Ladawan:Nuestra Señora de la Altagracia Catedral Primada de America CCSD 01 2018 6763.jpg|Misa sa pagtaong onra ki N''uestra Señora de la Altagracia'' sa C[[edral Primada de América]], Ciudad [[Colonial]] kan Santo [[Santo Domingo|Domingo]]. </gallery>An debosyon ki Nuestra Señora de la Altagracia nagpoon sa Higüey asin naglakop sa nag'aging mga taon sagkod na ini magin nasyonal asin nagin parte kan identidad Dominikano. debosyon na ini nahahayag bilang mayor na peregrinasyon kan banwaan. Ayon sa Dominican historyador na si Alejandro Paulino Ramos, nagpoon an debosyon Altagraciano kan katangaan nin ika-16 na siglo sa Hispana, kapwa sa lugar kan Santo Domingo asin sa banwaan kaidto nin Higüey. == <span class="mw-headline">Toltolan</span> == <references /> {{Tamboan}}{{Portal|Catholicism|Christianity}} saw6rqic7nq8s5ztz949e6ofoh03ct3 Wendigo 0 50849 310408 308937 2026-09-16T18:37:24Z InternetArchiveBot 17127 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 310408 wikitext text/x-wiki {{Infobox mythical creature|name=Wendigo|Region=[[Canada]]<br />[[United States]]|Grouping=[[Legendary creature]]|Sub_Grouping=[[Algonquian peoples|Algonquian]]}} [[Ladawan:Wendigo artistic image.jpg|thumb|Wendigo artistikong imahe]]   An '''Wendigo''' ( /ˈ w ɛ n d ɪ ɡ oʊ / ) sarong mitolohikong linalang o [[Demonyo|maraot na espiritu]] na gikan sa osipon kan mga Algonquian . An konsepto kan wendigo lakop nang ginagamit sa literatura asin iba pang mga obra nin arte, arog kan komentaryo sosyal asin fiction na makatatakot . An wendigo parating sinasabing sarong maraot na espiritu, na minsan piglaladawan bilang sarong linalang na may mga karakteristiko na garo tawo, na igwa nin mga tawo. Sinasabi na ini nagigin dahelan kan mga biktima kaini nin pakamate nin dai nababasog na gutom, an pagmawot na magkakan nin ibang tawo, asin an tendensiyang gumibo nin paggadan. Sa nagkapirang representasyon, an wendigo ilinaladawan bilang sarong higanteng humanoid na may pusong yelo, na an pagrani pigsenyas nin sarong maating baho o biglang dai napapanahon na lipot. <ref name="monstrum2">{{Cite episode|title=Windigo: The Flesh-Eating Monster of Native American Legend|url=https://www.youtube.com/watch?v=guiuXIMZ2vE|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211212/guiuXIMZ2vE|archive-date=December 12, 2021|url-status=|access-date=March 20, 2021|series=Monstrum|series-link=Monstrum (Digital series)|surname=Zarka|given=Emily|subject-link=IMDbName:11828932|publisher=[[PBS Digital Studios]]|date=October 17, 2019|season=1|number=13}}</ref> Sa modernong sikyatriya, an helang na midbid bilang "Wendigo psychosis " nabibisto sa mga sintomas arog kan grabeng pagmawot sa laman nin tawo asin takot na magin sarong kanibal. <ref name="MNN2">{{cite web|first=Kahntineta|last=Horn|url=http://mohawknationnews.com/blog/tag/windigo-psychosis/|title=Boogie Men|website=mohawknationnews.com|publisher=Mohawk Nation News|location=[[Kahnawake]]|date=March 14, 2013|access-date=August 24, 2018}}</ref> An Wendigo psychosis ilinaladawan bilang sarong sindrom na nakabugkos sa kultura . Sa nagkapirang komunidad kan mga Enot na Nasyon, an mga sintomas arog kan dai nababasog na kahanaban asin pagkaraot kan kapalibutan pighuhuna man na mga sintomas kan wendigo psychosis. <ref name="MNN3">{{cite web|first=Kahntineta|last=Horn|url=http://mohawknationnews.com/blog/tag/windigo-psychosis/|title=Boogie Men|website=mohawknationnews.com|publisher=Mohawk Nation News|location=[[Kahnawake]]|date=March 14, 2013|access-date=August 24, 2018}}</ref> An wechuge sarong kaparehong linalang na minalataw sa mga alamat kan mga tawong Athabaskan kan Norte-sulnupan na Baybayon kan Pasipiko . Ini man kanibalistiko; alagad, ini pigbibisto bilang naliliwanagan sa mga pananaw kan mga apoon. <ref name="ridington">{{Cite journal|last=Ridington|first=Robin|date=1967|title=Wechuge and Windigo: A Comparison of Cannibal Belief Among Boreal Forest Athapaskans and Algonkians|journal=Anthropologica|location=Toronto, Ontario, Canada|publisher=University of Toronto Press|volume=18|issue=2|pages=107–129|doi=10.2307/25604963}}</ref> == Etimolohiya == An tataramon minalataw sa kadakol na mga tataramon kan mga Katutubong Amerikano, asin igwa nin kadakol na alternatibong mga traduksyon. An ginikanan kan tataramon na Ingles iyo an tataramon na Ojibwe na . Sa [[tataramon na Cree]] ini {{Transl|cr|wīhtikow}}, <ref>{{Cite book|title=Cree: Words|last=Wolvegrey|first=Arok|publisher=University of Regina Press|year=2001|isbn=978-0889771277|location=Regina, Saskatchewan}}</ref> na pigtransliterar man {{Transl|cr|wetiko}} . <ref name="Merasty1974">{{Cite book|title=The World of Wetiko: Tales from the Woodland Cree|last=Merasty|first=Marie|publisher=Saskatchewan Indian Cultural College|year=1974}}</ref> An ibang mga transliterasyon kabali an {{Lang|alg|Wiindigoo}}, {{Lang|alg|Weendigo}}, {{Lang|alg|Windego}}, {{Lang|alg|Wiindgoo}}, {{Lang|alg|Windgo}}, {{Lang|alg|Windago}}, {{Lang|alg|Windiga}}, {{Lang|alg|Wendego}}, {{Lang|alg|Windagoo}}, {{Lang|alg|Widjigo}}, {{Lang|alg|Wiijigoo}}, {{Lang|alg|Wijigo}}, {{Lang|alg|Weejigo}}, {{Lang|alg|Wìdjigò}}, {{Lang|alg|Wintigo}}, {{Lang|alg|Wentigo}}, {{Lang|alg|Wehndigo}}, {{Lang|alg|Wentiko}}, {{Lang|alg|Windgoe}}, {{Lang|alg|Wītikō}}, asin {{Lang|alg|Wintsigo}} . Sarong plural na porma {{Lang|alg|windigoag}} pigbabaybay man na {{Lang|alg|windegoag}}, {{Lang|alg|wiindigooag}}, o {{Lang|alg|windikouk}} . <ref name="NLO2">{{cite web|url=http://www.native-languages.org/windigo.htm|title=Windigo, the Ice Cannibal (Wendigo, Wiindigoo, Windgo, Windego)|website=native-languages.org|publisher=Native Languages of the Americas|location=Minneapolis, Minnesota|date=2015|access-date=August 22, 2018}}</ref> An terminong Proto-Algonquian pigkonstruhir giraray bilang , na pwedeng nangangahulugan na " [[Kuwaw|kuwago]] ". == Osipon == An wendigo parte kan tradisyonal na sistema nin pagtubod kan nagkapirang mga tawong nagtataram nin Algonquin, kabali an Ojibwe, an Saulteaux, an Cree, an Naskapi, asin an Innu . Dawa ngani an mga deskripsyon pwedeng magkaiba-iba, an komun sa gabos na kulturang ini iyo an paghiling na an wendigo sarong [[maraot]], kanibalistikong, [[Sobrenatural|supernatural]] na linalang. An mga ini marigon na konektado sa amihanan, tiglipot, lipot, tiggutom, asin gutom. Si Basil H. Johnston, sarong paratukdo asin iskolar nin Ojibwe gikan sa Ontario, naglaladawan nin sarong wendigo:  {{blockquote|The Wendigo was gaunt to the point of emaciation, its desiccated skin pulled tightly over its bones. With its bones pushing out against its skin, its complexion the ash-gray of death, and its eyes pushed back deep into their sockets, the Wendigo looked like a gaunt skeleton recently disinterred from the grave. What lips it had were tattered and bloody ... Unclean and suffering from suppuration of the flesh, the Wendigo gave off a strange and eerie odor of decay and decomposition, of death and corruption.<ref>{{harvcoltxt|Johnston|2001|p=221}}</ref>}} Sa Ojibwe, Eastern Cree, Westmain Swampy Cree, Naskapi, asin Innu lore, an mga wendigo parateng ilinaladawan bilang mga higante na dakol na beses na mas dakula kisa mga tawo, sarong karakteristiko na mayo sa mga mito sa ibang kulturang Algonquian. Sa kada pagkakan kan sarong wendigo nin ibang tawo, ini nagdadakula na proporsyonal sa pagkakan na kakanon pa sana kaini, kaya dai nanggad ini mabasog. Kaya, an mga wendigo pigladawan bilang sabay na parakakan asin labi-labi an payat huli sa gutom. An wendigo nahihiling bilang an pagkatawo nin pagkamapag-agom, kahanaban, asin sobrang: dai nanggad nakontento pagkatapos na gadanon asin uboson an sarong tawo, sinda danay na naghahanap nin mga bagong biktima. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=JJN3sY6TI0gC&q=wendigo+gluttony&pg=PA89|title=Rewriting Apocalypse in Canadian Fiction|last=Goldman|first=Marlene|date=2005|publisher=[[McGill-Queen's Press]]|isbn=978-0773572942|location=Montreal, Quebec, Canada|page=89}}</ref> An sarong wendigo dai kaipuhan na mawaran kan mga kapangyarihan nin tawo sa pag-isip o pagtaram asin sa nagkapirang paglaladawan pwedeng malinaw na makipag-ulay sa mga posibleng biktima kaini o maghuma o mag-olog-olog pa ngani sainda. Sarong espesimen nin istoryang folk na nakolekta kan amay na ika-20 siglo ni Lottie Chicogquaw Marsden, sarong etnograpo kan Chippewas kan Rama Enot na Nasyon, kun saen an sarong wendigo nagpapahiling man nin paggamit nin kasangkapan, kakayahan na makaligtas sa parsial na pagkaputol, asin autokanibalismo, nagbabasa: <ref name="archӕo">{{Cite journal|surname=Marsden|given=Lottie Chicogquaw|surname2=Laidlaw|given2=George Edward|author2-link=openlibrary:authors/OL2531934A|year=1918|editor1-surname=Orr|editor1-given=Roland B.|title=Ojibwa Myths and Tales|journal=Archӕological Report of the Canadian Institute|series=Archӕological Report Being Part of Appendix to the Report of the Minister of Education, Ontario|volume=30|location=[[Toronto]]|publisher=A.T. Wilgress|pages=104−105|oclc=270884230|id=Story No. 104}}</ref>  {{blockquote|One time long ago a big Windigo stole an Indian boy, but the boy was too thin, so the Windigo didn't eat him up right away, but he {{sic|travelled|nolink=y|hide=y|expected=traveled}} with the Indian boy waiting for him till he'd get fat. The Windigo had a knife and he'd cut the boy on the hand to see if he was fat enough to eat, but the boy didn't get fat. They {{sic|travelled|nolink=y|hide=y|expected=traveled}} too much. One day they came to an Indian village and the Windigo sent the boy to the Indian village to get some things for him to eat. He just gave the boy so much time to go there and back. The boy told the Indians that the Windigo was near them, and showed them his hand where the Windigo cut him to see if he was fat enough to eat. They heard the Windigo calling the boy. He said to the boy "Hurry up. Don't tell lies to those Indians." All of these Indians went to where the Windigo was and cut off his legs. They went back again to see if he was dead. He wasn't dead. He was eating the juice ([[Marrow adipose tissue|marrow]]) from the inside of the [[Leg bone|bones of his legs]] that were cut off. The Indians asked the Windigo if there was any fat on them. He said, "You bet there is, I have eaten lots of Indians, no wonder they are fat." The Indians then killed him and cut him to pieces. This was the end of this Giant Windigo.}} === Kanibalismo nin tawo === Sa nagkapirang tradisyon, an mga tawong nadaog nin kahanaban puedeng magin mga wendigo; an osipon kaya nagserbing paagi nin pag-enkaminar nin kooperasyon asin pag-iingat. An ibang mga pinagkukuanan nagsasabi na an mga wendigo ginibo kan an sarong tawo naggamit nin kanibalismo tanganing mabuhay. An mga tawo pwede man magin mga wendigo sa paagi nin pakikipag-ulay sa sainda sa halawig na panahon. === Seremonya nin pagpakusog kan mga bawal === Sa mga Assiniboine, Cree, asin Ojibwe, sarong satirikal na seremonyal na bayle an ginigibo kun minsan sa mga panahon nin gutom tanganing pakusugon an kaseryosohan kan bawal na wendigo. <sup class="noprint Inline-Template" style="margin-left:0.1em; white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="What taboo? What is being reinforced? (March 2022)">kaipuhan an paglilinaw</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> An seremonya, na midbid bilang ''wiindigookaanzhimowin'', ginigibo sa panahon nin tiggutom, asin imbuelto an pagsulot nin mga maskara asin pagbayle pabaliktad sa palibot nin sarong tambol. An huring aram na seremonya nin wendigo na ginibo sa Estados Unidos iyo an sa Lake Windigo kan Star Island kan Cass Lake, sa laog kan Leech Lake Indian Reservation sa norteng [[Minnesota]] . <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="The time period mentioned near this tag is ambiguous. (July 2013)">nuarin?</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> <ref>{{Cite book|title=History of the Ojibway People|url=https://archive.org/details/historyofojibway0000warr_r3q5|last=Warren|first=William W.|date=1984|publisher=Borealis Books|isbn=978-0873516433|edition=2|location=St. Paul, Minnesota}}</ref>  == Bilang sarong konsepto o metapora == Dugang pa sa pagdenotar nin sarong kanibalistikong halimaw gikan sa nagkapirang tradisyonal na osipon, an nagkapirang Katutubong Amerikano nakakasabot man kan wendigo sa konsepto. Bilang sarong konsepto, an wendigo pwedeng iaplikar sa arin man na tawo, ideya, o hiro na naulakitan nin sarong nakakaraot na pagmawot pasiring sa nagpapadakula sa sadiri na kahanaban asin sobrang pagkonsumo, mga ugale na nagsasabwag nin dai pagkakaoroyon asin pagkaraot kun dai makontrol. An iskolar na Ojibwe na si Brady DeSanti nagsasabi na an wendigo "pwedeng saboton bilang sarong marka na nagpapahiling... nin sarong tawo... na bakong balanse sa laog asin sa mas dakulang komunidad nin mga tawo asin espirituwal na mga linalang sa palibot ninda." <ref>{{Cite journal|last1=DeSanti|first1=Brady|title=The Cannibal Talking Head: Portrayals of the Wendigo 'Monster' in Popular Culture and Ojibwe Traditions|journal=Journal of Religion and Popular Culture|date=2015|volume=27|issue=3|page=197|doi=10.3138/jrpc.27.3.2938}}</ref> Huli sa pagkatimbang asin napapasuhay sa saindang mga komunidad, an mga indibidwal na pighuhuna na apektado kan espiritung wendigo nagbubukas asin rinaraot an ekolohikal na balanse sa palibot ninda. An nobelang ''The Round House'' kan kagsurat kan Chippewa na si Louise Erdrich, na nanggana kan National Book Award, naglaladawan nin sarong sitwasyon kun saen an sarong indibidwal na tawo nagigin sarong wendigo. Ilinaladawan kan nobela an pangenot na kalaban kaini, sarong paralugos na an mga madahas na krimen nagpaparaot sa sarong sagradong lugar, bilang sarong wendigo na dapat gadanon huli ta tinatakot niya an kaligtasan kan reserbasyon. Apuwera sa pag-karakterisar kan mga indibidwal na tawo na nagpapahiling nin mga tendensiyang mapanlaglag, an wendigo pwede man na magladawan nin mga hiro asin pangyayari na may kaparehong negatibong mga epekto. Susog ki Propesor Chris Schedler, an pigura kan wendigo nagrerepresentar nin "mga porma nin pag-eksklusyon asin pag-asimilasyon na nagkokonsumo" na sa paagi kaini an mga grupo nagdodominar sa ibang mga grupo. " <ref>{{Cite journal|title=Wiindigoo Sovereignty and Native Transmotion in Gerald Vizenor's Bearheart|date=2011}}</ref> An aplikasyon na ini nagtutugot sa mga Katutubong Amerikano na iladawan an kolonyalismo asin an mga ahente kaini bilang mga wendigo nin huli ta an proseso nin kolonyalismo nagpaluwas sa mga katutubo sa saindang daga asin nag-apon sa natural na kinaban sa luwas kan balanse. Itinuturo ni DeSanti an 1999 na pelikula na makatatakot ''na Ravenous'' bilang sarong ilustrasyon kan argumentong ini na nagpapantay kan "kanibal na halimaw" sa "kolonyal na Amerikano" asin an pelikula na ini nagtatampok nin sarong destinyal na Amerikano". karakter na nagsasabi na an pagpahiwas nagdadara nin pagbalyo asin pagkaraot bilang mga epekto, na nagpapaliwanag na an "hayag na kapaladan" asin "pagpahiwas sa sulnupan" magdadara nin "rinibong mga Amerikanong gutom sa bulawan... sa ibabaw kan kabukidan sa paghanap nin bagong buhay... An nasyon na ini naghahanap na magin bilog... Nag-uunat kan saiyang mga braso... asin pig-uubos an gabos na kaya kaini. Asin kami nagsusunod sana". <ref>{{Cite journal|title=The Cannibal Talking Head: Portrayals of the Wendigo 'Monster' in Popular Culture and Ojibwe Traditions|date=2015}}</ref> Bilang sarong konsepto, an wendigo pwedeng iaplikar sa mga sitwasyon na iba sa nagkapirang relasyon kan mga Katutubong Amerikano-Europeo. Pwede ining magserbing metapora na nagpapaliwanag kan anuman na halimbawa nin dominasyon na kun saen an mga grupo nagpapasakop asin nagdodominar o madahas na nagraraot asin nagpapahali. Si Joe Lockhard, propesor sa Ingles sa Arizona State University, nagtutulod na an mga wendigo mga ahente nin "sosyal na kanibalismo" na "dai nakakaaram nin mga linderos probinsyal o nasyonal; an gabos na kultura nin tawo binisita kan mga wendigo na nagbabago an porma. An saindang mga pagbisita nagtataram sa dai pagkakasuhay kan eksperyensya nin tawo... An nasyonal na identidad bakong mahalaga sa daing linderos na makatatakot na ini." <ref>{{Cite book|title=Facing the Windigoo: Gerald Vizenor and Primo Levi|last=Lockhard|first=Joe|date=2008|publisher=[[University of Nebraska Press]]|editor-last=Vizenor|editor-first=Gerald|location=Lincoln, Nebraska|pages=209–219}}</ref> An mga ideya ni Lockhard nagpapaliwanag na an mga wendigo sarong kapahayagan nin sarong madiklom na aspeto kan naturalesa nin tawo: an pagmawot pasiring sa kahanaban, pagkonsumo, asin pagbalewala sa ibang buhay sa paghanap nin pagpadakula sa sadiri. An romantikong iskolar asin dokumentarista [[imdbname:11828932|na si Emily Zarka]], sarong propesor man sa Arizona State University, nag-obserbar na an duwang pagkakapareho sa mga katutubong kultura kan mga parataram kan pamilya nin tataramon na Algonquian iyo na sinda namumugtak sa mga klima kun saen an maringis na tiglipot parateng nangyayari asin pwedeng may kaibang gutom. Sinasabi niya na an wendigo simbolikong nagrerepresentar nin tolong mayor na konsepto: ini an pagkatawo kan tiglipot, an pagkatawo kan gutom, asin an personipikasyon kan pagigin makasadiri. == Sa popular na kultura == [[Ladawan:Fan_Expo_2015_-_Wendigo_(21580330698).jpg|thumb| Sarong tawo na nakagubing bilang karakter na wendigo gikan sa serye sa telebisyon ''na Hannibal'' sa Fan Expo 2015]] [[Ladawan:Wendigo_Wintery_Forest.jpg|thumb| An paggibo nin sarong artista sa sarong wendigo na parateng piglaladawan sa kontemporanyong kulturang pop]] Dawa ngani laen sa kun pano ini minalataw sa tradisyonal na osipon, saro sa mga enot na paglataw nin sarong karakter na inspirasyon kan, o nginaranan sa, sarong wendigo sa literaturang bakong Katutubo iyo an 1910 na nobelang ''The Wendigo'' ni Algernon Blackwood . <ref>{{Cite book|title=The Willows, The Wendigo, & Other Horrors|last=Blackwood|first=Algernon|date=2014|publisher=Oldstyle Tales Press|isbn=9781507564011|editor-last=Kellermeyer|editor-first=M. Grant|pages=215–263}}</ref> [[openlibrary:authors/OL7624854A|Si Joe Nazare]] nagsurat na an "subtly-demonizing retoric ni Blackwood nagbabago kan Wendigo gikan sa sarong katutubong mito pasiring sa sarong deskriptibong plantilya para sa Indian savage ." <ref name="nazare2000">{{Cite journal|title=The Horror! The Horror? The Appropriation, and Reclamation, of Native American Mythology|location=|publisher=}}</ref> An obra ni Blackwood nakaimpluwensya sa kadakol na mga suminunod na paglaladawan sa mainstream na horror fiction, <ref name="heller2">{{cite web|url=http://www.public.coe.edu/~theller/essays/petsem.htm|title=Love, and Death in Stephen King's 'Pet Sematary'|author=Heller, Terry|access-date=March 29, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20070816191441/http://www.public.coe.edu/~theller/essays/petsem.htm|archive-date=August 16, 2007}}</ref> arog kan "The Thing that Walked on the Wind" ni August Derleth asin "Ithaqua" (1933 asin 1941), na iyo man an nagin inspirasyon kan karakter sa nobelang Stephen King, ''Pet Pet Sematary'' kun saen ini sarong persona maraot, sarong pangit na nakangisi na linalang na may mga mata na giyaw-abohon, mga talinga na sinalidahan nin mga sungay nin karnero, puting alisngaw na naghahale sa mga dungo kaini, asin sarong matarom, nabubulok na giyaw na dila. <ref name="heller3">{{cite web|url=http://www.public.coe.edu/~theller/essays/petsem.htm|title=Love, and Death in Stephen King's 'Pet Sematary'|author=Heller, Terry|access-date=March 29, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20070816191441/http://www.public.coe.edu/~theller/essays/petsem.htm|archive-date=August 16, 2007}}</ref> An mga obrang ini nagbugtak kan plantilya para sa mga masunod na paglaladawan sa popular na kultura, na minsan ngani sinasalidahan an mga istorya kan mga Katutubong Amerikano. Sa sarong amay na halipot na istorya ni Thomas Pynchon, "Mortality and Mercy in Vienna" (enot na ipinublikar kan 1959), an istorya nakasentro sa sarong karakter na nagkakaigwa nin Wendigo syndrome asin naggigibo nin sarong paggadan. Kan 1973 sarong karakter na inspirasyon kan wendigo an nagluwas sa mga komiks na Amerikano na ipinublikar kan Marvel Comics . Ginibo kan parasurat na si Steve Englehart asin kan artista na si Herb Trimpe, an halimaw resulta kan sarong sumpa na nagpapasakit sa mga naggigibo nin mga akto nin kanibalismo. An bersyon kan Marvel Comics dai nakakaagid sa tradisyonal na wendigo na piglaladawan kan popular na kultura, kundi sarong garo si Bigfoot na may buhok na pirak. Ini enot na nagluwas sa ''The Incredible Hulk'' #162 (Abril 1973), asin giraray sa Oktubre 1974 na isyu. An mga kontemporanyong mga obrang Katutubo na nag-eeksplorar kan alamat kabali an 1995 na nobelang [[openlibrary:works/OL2423169W|''Solar Storms'']], kan kagsurat asin pararawitdawit na si Linda K. Hogan ( Chickasaw ), na nag-eeksplorar kan mga istorya kan wendigo asin pig-iinkorporar an mga linalang bilang sarong aparato tanganing mag-usisa kan mga isyu nin independensya, espirituwalidad, politika, relasyon kan sarong indibidwal sa pamilya, asin bilang sarong metapora para sa pagboto, kapangyarihan asin pag-eksplorar kan korporasyon - gabos pighihiling bilang sarong klase nin kanibalismo. <ref name="NDQ070-3">{{Cite journal|title=Water and Ice: Restoring Balance to the World in Linda Hogan's ''Solar Storms''|publisher=[[University of North Dakota]]|date=Summer 2003}}</ref> ''An Wrist'', an 2016 na debut na nobela kan parasurat nin horror fiction kan First Nations na si Nathan Niigan Noodin Adler ( Lac Des Milles Lacs Anishinaabe ), <ref>{{cite web|last=O'Connell|first=Grace|url=http://open-book.ca/News/The-In-Character-Interview-with-Nathan-Niigan-Noodin-Adler|title=The In Character Interview with Nathan Niigan Noodin Adler|website=Open Book|date=August 9, 2016|access-date=October 4, 2022|archive-date=November 29, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129121654/https://open-book.ca/News/The-In-Character-Interview-with-Nathan-Niigan-Noodin-Adler|dead-url=yes}}</ref> pinagsasaro an tradisyonal na alamat kan Ojibwe sa mga ideya kan kagsurat na inspirasyon kan mga bakong Katutubo na parasurat arog ni Anne Rice asin Tim Powers . An ibang mga linalang na nakabasar sa alamat, o nginaranan para digdi, minalataw sa manlaen-laen na pelikula asin palabas sa telebisyon, kabali ''an Dark Was the Night'', ''Ravenous'' (1999), ''The Lone Ranger'' (2013), <ref>{{Cite journal|last=DiMarco|first=Danette|title=Going Wendigo: The Emergence of the Iconic Monster in Margaret Atwood's Oryx and Crake and Antonia Bird's Ravenous|date=2011}}</ref> asin an 2021 na pelikula ''na Antlers'' ni Scott Cooper, kun saen an wendigo pigladawan bilang sarong linalang na garo usa na may nagliliwanag na puso na naghihiro gikan sa sarong tawong dai nanggad natatapos gutom. Si Guillermo del Toro, an prodyuser kan pelikula, nagmukna kan wendigo sa basehan na kun mas dakol an kinakakan kan linalang, mas nagugutom asin mas nagugutom, mas maluya ini. <ref>{{cite web|last1=Song|first1=Katie|title='Antlers' Director Scott Cooper on the Wendigo Within: 'You Can't Escape It'|url=https://variety.com/2021/film/news/antlers-scott-cooper-guillermo-del-toro-wendigo-1235099049/|website=Variety|date=October 28, 2021|access-date=November 1, 2021}}</ref> <ref>{{cite web|last1=Pagan|first1=Beatrice|title=Antlers: Guillermo del Toro e Scott Cooper svelano il significato del Wendigo|url=https://movieplayer.it/news/antlers-guillermo-del-toro-scott-cooper-significato-wendigo_84325/|website=movieplayer.it|access-date=November 1, 2021}}</ref> Sa 2021 na pelikula ''na The Inhuman (L'Inhumain)'' an pag-abot kan sarong wendigo nagsisimbolo nin panlaog na kariribokan pagkatapos na an sarong karakter magtalikod sa saiyang pamana nin Katutubo sa paghanap nin materyal na kapangganahan. An manlaen-laen na karakter na inspirado kan alamat, o nginaranan para digdi, minalataw sa mga role-playing video games, arog kan 2018's ''Fallout 76'' kan Bethesda Game Studios, kun saen an mga wendigo itinampok bilang saro sa mga kaiwal na cryptid na nakua sa lugar kan Appalachia, na nagbago gikan sa mga tawong nagkakakan nin laman nin tawo na nakasolo. <ref>{{cite web|last1=Pagan|first1=Beatrice|title=Antlers: Guillermo del Toro e Scott Cooper svelano il significato del Wendigo|url=https://movieplayer.it/news/antlers-guillermo-del-toro-scott-cooper-significato-wendigo_84325/|website=movieplayer.it|access-date=November 1, 2021}}</ref> Sa 2018 first-person shooter video game ''na Dusk'', an mga wendigo mga kaiwal na nagdadanay na dai nahihiling sagkod na sinda makaresibe nin danyos. <ref>{{cite web|url=https://www.thegamer.com/dusk-scariest-enemies/|title=The Scariest Enemies In Dusk|website=www.thegamer.com|date=October 30, 2021}}</ref> An nagkapira sa mga linalang na ini minalataw man sa cover art kan laro. <ref>{{cite web|url=https://howlongtobeat.com/game?id=50829&s=reviews|title=DUSK (2018)|website=How Long to Beat|date=December 10, 2018}}</ref> == Toltolan == <references /> {{Tamboan}} [[Kategorya:Pages with unreviewed translations]] eumfxjz3m0td8y5z5tlmd31xs8u1vr4 Punnuk 0 55567 310393 310164 2026-09-16T14:17:43Z InternetArchiveBot 17127 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 310393 wikitext text/x-wiki {{Short description|Ritwal asin kawat nin pagguyod sa Filipinas}} [[File:Hungduan rice terraces.jpg|thumb|[[Tangga (mga gibo sa daga)|Mga tangga-tanggang paruyan]] sa Hungduan]] An '''Punnuk''' sarong tradisyonal na [[butong nin gubat]] (''tug of war'') hale sa [[Filipinas]] na piggigibo kan mga tawo na [[tataramon na Tuwali|nagtataram nin Tuwali]] na nag-iirok sa [[Hungduan]], [[Ifugao]].<ref name=":0">{{Cite web |last=Respicio |first=Norma |date=June 12, 2013 |title=Punnuk: Closing the Harvest Season with the Tug-of-War along the River Hapao |url=https://ich.unesco.org/doc/src/30164-EN.pdf |access-date=February 9, 2024 |website=UNESCO}}</ref> An kompetisyon, na ginigibo sa Hapao River, pig-oobserbaran pakatapos kan pag-ani.<ref name=":1">{{Cite web |date=2019-12-29 |title=Philippines, South Korea engage in tug-of-war |url=https://lifestyle.inquirer.net/354578/philippines-south-korea-engage-in-tug-of-war/ |access-date=2024-02-09 |website=Lifestyle.INQ |language=en-US}}</ref> Ini pormal na nagtatapos kan siklo nin pag-oma, asin nagsesenyas kan pagpoon nin sarong bago.<ref name=":2">{{Cite web |last=Geminiano |first=Pamela Mariz |date=August 1, 2018 |title=Ifugao's post-harvest ritual 'Punnuk' amazes DOT head |url=https://www.pna.gov.ph/articles/1043182 |website=Philippine News Agency}}</ref> == Lugar == An [[Barangay|mga barangay]] kan Hapao Proper, Nungulunan asin Baang sa Hungduan, Ifugao naggigibo nin ''punnuk''.<ref name=":2" /> An tolong barangay napapalain huli sa saindang mga [[tangga-tangga]] na oma na may mga lanob na gapo.<ref>{{Cite web |date=2012 |title=What is "heritage" for the Hungduan people? |url=https://tsukuba.repo.nii.ac.jp/record/26959/files/GNP_v2.pdf |archive-date=February 11, 2024 |access-date=February 9, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240211075205/https://tsukuba.repo.nii.ac.jp/record/26959/files/GNP_v2.pdf |dead-url=yes }}</ref> An Salog Hapao, an lugar kan ''punnuk'', nagbubulos hale sa Bukid Alawitan asin Bukid Polis, asin pinapabago kan mga sanga hale sa Bukid Kapiligan.<ref name=":0" /> == Mga partisipante == An "punnuk" na pangyayari, sarong tradisyonal na tug-of-war sa salog, sa kasaysayan sarong aktibidad na dominado nin mga lalaki kun saen an mga lalaki nagpapahiling nin kusog asin pagtinarabangan, mantang an mga babae nagsusuportar gikan sa gilid. Kan 2012, sarong mahalagang pagbabago an nangyari sa pag'introdusir kan tug-of-war kan mga kababaihan, na nagtutugot sa mga kababaihan na aktibong magpartisipar asin magpahiling kan saindang kusog.<ref name=":0" /> == Kawat == An ''punnuk'' nangangaipo nin duwang elemento: sarong ''tinaggu'' (bisto man sa apod na ''kinaag'') asin sarong ''pakid''.<ref name=":2" /> An ''tinaggu'' sarong pigura na gibo sa mga poon nin paroy asin mahigot na nakabugkos nin mga baging.<ref name=":3">{{Cite web |date=April 30, 2019 |title=Punnuk, the Tugging Ritual in Hungduan, Closing an Agricultural Cycle |url=https://hungduan.gov.ph/punnuk-the-tugging-ritual-in-hungduan-closing-an-agricultural-cycle/ |access-date=February 9, 2024 }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> An pigura parati nakakaagid sa sarong [[panakot sa kino]] o sarong [[butiki|tagaw]].<ref name=":4">{{Cite news |date=August 27, 2014 |title=Punnuk: An ancient celebration of harvest at the Ifugao Rice Terraces |url=https://plnmedia.com/punnuk-celebration-harvest-ifugao/ |access-date=February 9, 2024 |work=PLN Media |accessdate=March 17, 2026 |archivedate=November 7, 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241107190016/https://plnmedia.com/punnuk-celebration-harvest-ifugao/ }}</ref> Ini an bagay na itinapok sa tahaw na parte kan salog asin an tema kan pagguyod sa pag-ultanan kan duwang nag-iiwal na grupo na yaon sa magkaibong na gilid kan salog sa ibong kan sulog.<ref name=":3" /> Tanganing maguyod an tinaggu pasiring sa saindang gilid, an lambang grupo naggagamit nin ''pakid'', an poon kan kahoy nin [[Callicarpa formosana|attoba]] na may gamot na pwedeng marigon na ikabit sa ''tinaggu''.<ref name=":1" /> An inot na grupo na magguyod kan ''tinaggu'' sa saindang gilid iyo an manggagana.<ref name=":3" /> Pigtutubodan na an nanggana pirming magkakaigwa kan saindang kamalig nin paroy na bago asin pano.<ref name=":1" /> Samantala, an mga nadaog magkakaigwa kan saindang ani na madaling maubos asin kun siring dai magdadanay sagkod sa masunod na panahon nin pag-ani.<ref name=":4" /> == Pagmidbid kan UNESCO == {{Infobox intangible heritage | Countries = [[Kambodya]], [[Filipinas]], [[Habagatan na Korea]], [[Biyetnam]] | ICH = Mga ritwal asin kawat nin pagbutong | ID = 01080 | Region = APA | Year = 2015 | Session = ika-10 | List = Representante }} An ''Punnuk'', kaiba an mga ritwal asin kawat sa pagguyod sa [[Kambodya]], [[Habagatan na Korea]], asin [[Biyetnam]], pinagsararong kabali sa [[Dai nahihiling na pamana sa kultura|Lista nin mga dai nahihiling na pamana sa kultura kan katawohan]] kan [[UNESCO]] kan 2015.<ref>{{Cite web |last=VietnamPlus |date=2015-12-03 |title=Tugging rituals, games named cultural heritage of humanity {{!}} Culture - Sports {{!}} Vietnam+ (VietnamPlus) |url=https://en.vietnamplus.vn/tugging-rituals-games-named-cultural-heritage-of-humanity/85661.vnp |access-date=2024-02-09 |website=VietnamPlus |language=en}}</ref> An desisyon ginibo sa ika-10 na Komite sa Intergovernmental para sa Pagprotehir kan Dai Nahihiling na Pamana Kultural na miting na ginibo sa [[Windhoek]], [[Namibya]].<ref>{{Cite web |last=en.baochinhphu.vn |date=2015-12-04 |title=Tug of War becomes Intangible Cultural Heritage of Humanity |url=https://en.baochinhphu.vn/news-11124739.htm |access-date=2024-02-09 |website=en.baochinhphu.vn |language=vi}}</ref> == Mga toltolan== {{reflist}} == Mga panluwas na takod == * [https://ich.unesco.org/en/RL/tugging-rituals-and-games-01080 Tugging rituals and games], UNESCO {{poon}} [[Kategorya:Kultura kan Filipinas]] [[Kategorya:Dai Nahihiling na Pamana Kultural kan Katawohan]] 0g7nu0pomsirmd8qes0tuqg3wplcg2q Theo Dobbelman 0 56782 310407 310329 2026-09-16T17:36:10Z InternetArchiveBot 17127 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 310407 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name = Theo Dobbelman | image = | imagesize = | caption = | birth_name = Theodorus Antonius Hubertus Maria Dobbelman | birth_date = 22 October 1906<ref name="RKD">[https://rkd.nl/nl/explore/artists/23371 Biographical data] at the Netherlands Institute for Art History.</ref> | birth_place = [[Nijmegen]] | death_date = | death_place = Montalivet-les-Bains, France | field = [[Ceramics]] | training = [[Academie Minerva]]; [[De Koninklijke Porceleyne Fles]]<ref name="TW 2018">Trudy van der Wees, "[http://verhalenwiki.nl/index.php?title=Simone_Haak Simone Haak]," at ''verhalenwiki.nl,'' last updated 22 July 2018.</ref> | movement = | works = | patrons = | influenced by = | influenced = | awards = }} Si '''Theodorus Antonius Hubertus Maria (Theo) Dobbelman''' ([[Nijmegen]], 22 Oktobre 1906 – Montalivet-les-Bains, France, 7 Septyembre 1984) sarong Olandes na eskultor, [[ceramist]] asin pintor..<ref name="RKD"/> Si Dobbelman nagin bantog bilang seramista asin lider kan experimental na dibisyon kan [[De Koninklijke Porceleyne Fles]] sa Delft poon pa kan 1956. Siya man nagtukdo sa [[Rijksakademie|Royal Academy of Fine Arts]] sa Amsterdam. == Biograpiya == === Kaamayi nin buhay === Si Dobbelman (also: Dobbelmann) aki kan si paragibong-sabon asin politiko na si Pierre Dobbelmann. Enot nag'adal siyang kemika sa Swiss Fribourg, kun saen siya naggradwar. Siya nag'erok sa Amsterdam, kun saen saiyang naamigo si seramistang si [[Just van Deventer]]. Poon 1941 siya nagtrabaho sa amigo niyang ini sa irarom kan kompanyang Tanagra Pottery. Pakatapos kan [[Ikaduwang Gerang Pankinaban]] si Dobbelman binayaan na an negosyong ini asin nagtrabaho na magsadiri naman na artista. Kan 1956 siya nagin pamayo kan ekspiremental na dibisyon sa [[De Koninklijke Porceleyne Fles]] sa Delft. An deparatamento nagpokus sa paghaman nin mga bagong desenyo gamit an ceramics bilang porma nin arte. An mga enot na mga pupilo duman iyo sinda sa [[Lies Cosijn]] asin Jet Sielcken.<ref>[[Mienke Simon Thomas]]. ''Goed in vorm: honderd jaar ontwerpen in Nederland.'' 2008. p. 189</ref> Saro sa huring mga pupilo niya iyo si [[Simone Haak]].<ref name="TW 2018">Trudy van der Wees, "[http://verhalenwiki.nl/index.php?title=Simone_Haak Simone Haak] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210624203630/http://verhalenwiki.nl/index.php?title=Simone_Haak |date=2021-06-24 }}," at ''verhalenwiki.nl,'' last updated 22 July 2018.</ref> === Karera sa huri === Si Dobbelman nagtukdo nin ceramics sa Institute of Applied Art asin sa [[Rijksakademie|Royal Academy of Fine Arts]], pareho yaon sa Amsterdam. Mga estudyante niya iyo sinda Frank van Brakel, [[Hannie Mein]], Francine Timmers, asin [[Jan van der Vaart (ceramist)|Jan van der Vaart]]. Siya nagin presidente kan Saint Luke Artist Association asin myembro kan [[Arti et Amicitiae]]. Ngapit sa buhay niya siya napaladan magin sarong Knight sa [[Order of Orange-Nassau]].{{Citation needed|date=July 2018}} Si Dobbelman nagadan sa Pransya asin nalubong sa [[Zorgvlied (cemetery)|cemetery Zorgvlied]]. == Trabaho == Sa linawig nin panahon, si Dobbelman nakamukna nin manlaen-laen na mga desenyo sa seramiks, bronse asin terra cotta, asin mga ambag sa publikasyon, mga commission asin mga ilustrasyon. Kan 1976 an [[Princessehof Ceramics Museum]] sa [[Leeuwarden]] nag'ambag nin presentasyon kan saiyang mga obra.<ref>J. Romijn, ''Theo Dobbelman: een overzicht : keramiek, brons, terra cotta, publicaties, opdrachten, illustraties.'' Princessehof, 1976</ref><ref>Slikke Doelen en Marius Touwen. "[http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010620355:mpeg21:p013 Theo Dobbelman". "Leeuwarder courant : hoofdblad van Friesland]". Leeuwarden, 1976/10/29, p. 13.</ref> === Mga eksibit, pinili === * 1948. Group exhibition in Arti, [[Arti et Amicitiae]], Amsterdam.<ref>"[http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011173460:mpeg21:p003 Kunst Groepen-tentoonstelling in Arti]," ''De Gooi- en Eemlander : nieuws- en advertentieblad,'' Hilversum, 1948/02/13.</ref> * 1955. Sculptures in the Lijnbaan, [[Lijnbaan]] Rotterdam.<ref>Adri Laan. "[http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010952231:mpeg21:p005 BEELDEN IN DE LIJNBAAN Afschrikwekkend beeld als middelpunt van goed werk]". ''Het vrije volk : democratisch-socialistisch dagblad''. Rotterdam, 1955/08/25</ref> * 1959. De porseleyne fles ín Paríjs, Dutch Institute in Paris.<ref>Cor de Groot, "[http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010875745:mpeg21:p009 Jonge kunstenaressen verníeuwden Delfts aardewerk „De porseleyne fles” ín Paríjs]". ''De Volkskrant''. 's-Hertogenbosch, 1959/12/22, p. 9.</ref> * 1965. Ceramic sculptures, indoor and outdoor, [[Museum Arnhem]], Arnhem.<ref>Ad Interim. "[http://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000034700:mpeg21:p019 Kleden aan de wand, ceramiek in de tuin in zomers Arnhem]". ''Algemeen Handelsblad''. Amsterdam, 1965/08/21, p. 19.</ref> === Mga trabaho sa espasyo publiko (pinili) === * Heerhugowaard, Untitled (1980), ''Granaat-Smaragd'' (Garnet-Emerald), at school "The Aventurine" * Veenendaal, Untitled (1968), a ceramic cube at the base Kerkwijk === Photo gallery === <gallery widths="200" heights="200"> Dobbelman, Theo - Platte schaal met opstaand randje (1949).jpg|Flat bowl with raised edge (1949) Dobbelman, Theo - Tegel met decor van zittend meisje met spiegel (1955).jpg|Tile with decor of sitting girl with mirror (1955) Dobbelman, Theo - Tegel met decor van 2 meisjesfiguren.jpg|Tile with decor of two girl figures (1959) Granaat-Smaragd Heerhugowaard.JPG|Without title (1980), Heerhugowaard </gallery> == Hilnga man == * [[List of Dutch ceramists]] == Toltolan == {{reflist}} == Mga panluwas na takod == {{commons category}} * [http://www.capriolus.nl/nl/content/dobbelmann-theo Theo Dobbelmann] at Capriolus Contemporary Ceramics {{Authority control (arts)}} {{DEFAULTSORT:Dobbelman, Theo}} [[Kategorya:Mga 1906 na kamundagan]] [[Kategorya:Mga 1984 na kagadanan]] [[Kategorya:Mga Olandes na eskultor]] [[Kategorya:Mga Olandes na mga lalaking eskultor]] [[Kategorya:Mga artista haleng Nijmegen]] [[Kategorya:Knights of the Order of Orange-Nassau]] [[Categorya:Mga paglubong sa Zorgvlied Cemetery]] [[Kategorya:Mga ika-20ng siglong mga seramista]] [[en:Theo Dobbelman]] 7oeh6kf6clxadvxh5r6yi0g0bfbh5cf Boy Mondragon 0 56791 310395 2026-09-16T15:04:58Z Ringer 55 Pinagmukna an pahina kaining "Si '''Boy Mondragon''' (namundag 1958) sarong [[Banwang Filipino|Filipino]]ng parakanta. Siya nagtrabaho sa irarom kan [[Vicor Music|Vicor Artists]] asin paretikular na nabantog siya sa radyo kan mga 1970.<ref name="Inc.1970">{{cite magazine |first=Oskar |last=Salazar |title=Film Premiere Draws 28 Philippines Record Artists |work=Billboard|url=https://books.google.com/books?id=dCkEAAAAMBAJ&pg=PA78|accessdate=5 January 2011 |date=6 June 1970 |publisher=Nielsen..." 310395 wikitext text/x-wiki Si '''Boy Mondragon''' (namundag 1958) sarong [[Banwang Filipino|Filipino]]ng parakanta. Siya nagtrabaho sa irarom kan [[Vicor Music|Vicor Artists]] asin paretikular na nabantog siya sa radyo kan mga 1970.<ref name="Inc.1970">{{cite magazine |first=Oskar |last=Salazar |title=Film Premiere Draws 28 Philippines Record Artists |work=Billboard|url=https://books.google.com/books?id=dCkEAAAAMBAJ&pg=PA78|accessdate=5 January 2011 |date=6 June 1970 |publisher=Nielsen Business Media |page=78|issn=0006-2510}}</ref><ref name="Aniceto2007">{{cite book|last=Aniceto|first=Ben|title=Stay tuned: the golden years of Philippine radio : a historical perspective of Philippine radio, its beginnings, its golden years and its suppression in September, 1972|url=https://books.google.com/books?id=xYILAQAAMAAJ|accessdate=5 January 2011|year=2007|publisher=Rufino J. Policarpio, Jr.|isbn=978-971-94014-0-7}}</ref> He is best known for his hit ''Rain''.<ref>[http://www.philstar.com/entertainment/2014/05/14/1322736/boy-mondragon-now-hitmen Now in Hitmen]</ref> ==Mga premyo== {| class="wikitable" ! Year !! Award giving body !! Category !! Nominated work !! Results |- |'''1971'''||[[Awit Awards]]||'''Most Promising Male Singer'''||{{N/A}}||{{won}} |} ==Diskograpiya== *[[A House is Not a Home (Boy Mondragon song)|A House is Not a Home]] - 1970 *[[Come Back to Me (Boy Mondragon song)|Come Back to Me]] - 1970 *[[I Know (Boy Mondragon song)|I Know]] - 1970 *[[Only You (Boy Mondragon song)|Only You]] - 1970 *[[Please Forgive Me (Boy Mondragon song)|Please Forgive Me]] - 1970 *[[Rain (Boy Mondragon song)|Rain]] - 1970<ref>Industrial Philippines - Volume 23 - Page 18 1973 "Most noteworthy of mention are "Rain" occupied the chart's top list for months and made Boy Mondragon a byword among music aficionados."</ref> *[[Road to Love]] - 1970 *[[To Forget You]] - 1970 *[[What Am I Gonna Do (Boy Mondragon song)|What Am I Gonna Do]] - 1970 *[[With My Regrets]] - 1970 *[[Yester Me, Yester You, Yesterday]] - 1970 ==Hilnga man== *[[Donna Cruz]] *[[George Canseco]] ==Toltolan== {{Reflist}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Mondragon, Boy}} [[Kategorya:Mga Filipinong aking parakanta]] [[Kategorya:Mga ika-20ng siglong mga Filipinong lalaking mga parakanta]] [[Kategorya:Mga 1958 na kamundagan]] [[Kategorya:Mga buruhay]] [[Kategorya:Mga aretista nin Vicor Music]] 3q6n4ct2eex99r25ytadmmc98fxxjr6 310396 310395 2026-09-16T15:06:20Z Ringer 55 /* Mga premyo */ 310396 wikitext text/x-wiki Si '''Boy Mondragon''' (namundag 1958) sarong [[Banwang Filipino|Filipino]]ng parakanta. Siya nagtrabaho sa irarom kan [[Vicor Music|Vicor Artists]] asin paretikular na nabantog siya sa radyo kan mga 1970.<ref name="Inc.1970">{{cite magazine |first=Oskar |last=Salazar |title=Film Premiere Draws 28 Philippines Record Artists |work=Billboard|url=https://books.google.com/books?id=dCkEAAAAMBAJ&pg=PA78|accessdate=5 January 2011 |date=6 June 1970 |publisher=Nielsen Business Media |page=78|issn=0006-2510}}</ref><ref name="Aniceto2007">{{cite book|last=Aniceto|first=Ben|title=Stay tuned: the golden years of Philippine radio : a historical perspective of Philippine radio, its beginnings, its golden years and its suppression in September, 1972|url=https://books.google.com/books?id=xYILAQAAMAAJ|accessdate=5 January 2011|year=2007|publisher=Rufino J. Policarpio, Jr.|isbn=978-971-94014-0-7}}</ref> He is best known for his hit ''Rain''.<ref>[http://www.philstar.com/entertainment/2014/05/14/1322736/boy-mondragon-now-hitmen Now in Hitmen]</ref> ==Mga premyo== {| class="wikitable" ! Taon !! Kagwaras nin premyo !! Kategorya !! Obrang pignominar !! Resulta |- |'''1971'''||[[Awit Awards]]||'''Most Promising Male Singer'''||{{N/A}}||{{won}} |} ==Diskograpiya== *[[A House is Not a Home (Boy Mondragon song)|A House is Not a Home]] - 1970 *[[Come Back to Me (Boy Mondragon song)|Come Back to Me]] - 1970 *[[I Know (Boy Mondragon song)|I Know]] - 1970 *[[Only You (Boy Mondragon song)|Only You]] - 1970 *[[Please Forgive Me (Boy Mondragon song)|Please Forgive Me]] - 1970 *[[Rain (Boy Mondragon song)|Rain]] - 1970<ref>Industrial Philippines - Volume 23 - Page 18 1973 "Most noteworthy of mention are "Rain" occupied the chart's top list for months and made Boy Mondragon a byword among music aficionados."</ref> *[[Road to Love]] - 1970 *[[To Forget You]] - 1970 *[[What Am I Gonna Do (Boy Mondragon song)|What Am I Gonna Do]] - 1970 *[[With My Regrets]] - 1970 *[[Yester Me, Yester You, Yesterday]] - 1970 ==Hilnga man== *[[Donna Cruz]] *[[George Canseco]] ==Toltolan== {{Reflist}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Mondragon, Boy}} [[Kategorya:Mga Filipinong aking parakanta]] [[Kategorya:Mga ika-20ng siglong mga Filipinong lalaking mga parakanta]] [[Kategorya:Mga 1958 na kamundagan]] [[Kategorya:Mga buruhay]] [[Kategorya:Mga aretista nin Vicor Music]] islthvr6q2y7kva7cw8pqtzh7qdp8kj 310397 310396 2026-09-16T15:07:22Z Ringer 55 310397 wikitext text/x-wiki Si '''Boy Mondragon''' (namundag 1958) sarong [[Banwang Filipino|Filipino]]ng parakanta. Siya nagtrabaho sa irarom kan [[Vicor Music|Vicor Artists]] asin paretikular na nabantog siya sa radyo kan mga 1970.<ref name="Inc.1970">{{cite magazine |first=Oskar |last=Salazar |title=Film Premiere Draws 28 Philippines Record Artists |work=Billboard|url=https://books.google.com/books?id=dCkEAAAAMBAJ&pg=PA78|accessdate=5 January 2011 |date=6 June 1970 |publisher=Nielsen Business Media |page=78|issn=0006-2510}}</ref><ref name="Aniceto2007">{{cite book|last=Aniceto|first=Ben|title=Stay tuned: the golden years of Philippine radio : a historical perspective of Philippine radio, its beginnings, its golden years and its suppression in September, 1972|url=https://books.google.com/books?id=xYILAQAAMAAJ|accessdate=5 January 2011|year=2007|publisher=Rufino J. Policarpio, Jr.|isbn=978-971-94014-0-7}}</ref> He is best known for his hit ''Rain''.<ref>[http://www.philstar.com/entertainment/2014/05/14/1322736/boy-mondragon-now-hitmen Now in Hitmen]</ref> ==Mga premyo== {| class="wikitable" ! Taon !! Kagwaras nin premyo !! Kategorya !! Obrang pignominar !! Resulta |- |'''1971'''||[[Awit Awards]]||'''Most Promising Male Singer'''||{{N/A}}||{{won}} |} ==Diskograpiya== *[[A House is Not a Home (Boy Mondragon song)|A House is Not a Home]] - 1970 *[[Come Back to Me (Boy Mondragon song)|Come Back to Me]] - 1970 *[[I Know (Boy Mondragon song)|I Know]] - 1970 *[[Only You (Boy Mondragon song)|Only You]] - 1970 *[[Please Forgive Me (Boy Mondragon song)|Please Forgive Me]] - 1970 *[[Rain (Boy Mondragon song)|Rain]] - 1970<ref>Industrial Philippines - Volume 23 - Page 18 1973 "Most noteworthy of mention are "Rain" occupied the chart's top list for months and made Boy Mondragon a byword among music aficionados."</ref> *[[Road to Love]] - 1970 *[[To Forget You]] - 1970 *[[What Am I Gonna Do (Boy Mondragon song)|What Am I Gonna Do]] - 1970 *[[With My Regrets]] - 1970 *[[Yester Me, Yester You, Yesterday]] - 1970 ==Hilnga man== *[[Donna Cruz]] *[[George Canseco]] ==Toltolan== {{Reflist}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Mondragon, Boy}} [[Kategorya:Mga Filipinong aking parakanta]] [[Kategorya:Mga ika-20ng siglong mga Filipinong lalaking mga parakanta]] [[Kategorya:Mga 1958 na kamundagan]] [[Kategorya:Mga buruhay]] [[Kategorya:Mga artista nin Vicor Music]] h6fgpvcslhi89q8gz70gpvjmu4d4f1w 310398 310397 2026-09-16T15:07:54Z Ringer 55 310398 wikitext text/x-wiki Si '''Boy Mondragon''' (namundag 1958) sarong [[Banwang Filipino|Filipino]]ng parakanta. Siya nagtrabaho sa irarom kan [[Vicor Music|Vicor Artists]] asin paretikular na nabantog siya sa radyo kan mga 1970.<ref name="Inc.1970">{{cite magazine |first=Oskar |last=Salazar |title=Film Premiere Draws 28 Philippines Record Artists |work=Billboard|url=https://books.google.com/books?id=dCkEAAAAMBAJ&pg=PA78|accessdate=5 January 2011 |date=6 June 1970 |publisher=Nielsen Business Media |page=78|issn=0006-2510}}</ref><ref name="Aniceto2007">{{cite book|last=Aniceto|first=Ben|title=Stay tuned: the golden years of Philippine radio : a historical perspective of Philippine radio, its beginnings, its golden years and its suppression in September, 1972|url=https://books.google.com/books?id=xYILAQAAMAAJ|accessdate=5 January 2011|year=2007|publisher=Rufino J. Policarpio, Jr.|isbn=978-971-94014-0-7}}</ref> He is best known for his hit ''Rain''.<ref>[http://www.philstar.com/entertainment/2014/05/14/1322736/boy-mondragon-now-hitmen Now in Hitmen]</ref> ==Mga premyo== {| class="wikitable" ! Taon !! Kagwaras nin premyo !! Kategorya !! Obrang pignominar !! Resulta |- |'''1971'''||[[Awit Awards]]||'''Most Promising Male Singer'''||{{N/A}}||{{won}} |} ==Diskograpiya== *[[A House is Not a Home (Boy Mondragon song)|A House is Not a Home]] - 1970 *[[Come Back to Me (Boy Mondragon song)|Come Back to Me]] - 1970 *[[I Know (Boy Mondragon song)|I Know]] - 1970 *[[Only You (Boy Mondragon song)|Only You]] - 1970 *[[Please Forgive Me (Boy Mondragon song)|Please Forgive Me]] - 1970 *[[Rain (Boy Mondragon song)|Rain]] - 1970<ref>Industrial Philippines - Volume 23 - Page 18 1973 "Most noteworthy of mention are "Rain" occupied the chart's top list for months and made Boy Mondragon a byword among music aficionados."</ref> *[[Road to Love]] - 1970 *[[To Forget You]] - 1970 *[[What Am I Gonna Do (Boy Mondragon song)|What Am I Gonna Do]] - 1970 *[[With My Regrets]] - 1970 *[[Yester Me, Yester You, Yesterday]] - 1970 ==Hilnga man== *[[Donna Cruz]] *[[George Canseco]] ==Toltolan== {{Reflist}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Mondragon, Boy}} [[Kategorya:Mga Filipinong aking parakanta]] [[Kategorya:Mga ika-20ng siglong mga Filipinong lalaking mga parakanta]] [[Kategorya:Mga 1958 na kamundagan]] [[Kategorya:Mga buruhay]] [[Kategorya:Mga artista nin Vicor Music]] [[en:Boy Mondragon]] hjm5icli48lwp0r9nxd37pzq0bqkrrq Safeguard (marka) 0 56792 310399 2026-09-16T15:13:07Z Ringer 55 Pinagmukna an pahina kaining "An '''Safeguard''' sarong marka nin produktong [[sabon]] na pangkamot; ini pagrorogaring kan kompanyang [[Procter & Gamble]]. Ini napabisto sa Estados Unidos kan 1963 asin igdi sa Filipinas kan taon 1966. == Toltolan == # [https://www.safeguard.ph/en-ph/history-of-germ-protection Kasaysayan ng Safeguard] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201126202819/https://www.safeguard.ph/en-ph/history-of-germ-protection |date=2020-11-26 }}sa opisyal na websa..." 310399 wikitext text/x-wiki An '''Safeguard''' sarong marka nin produktong [[sabon]] na pangkamot; ini pagrorogaring kan kompanyang [[Procter & Gamble]]. Ini napabisto sa Estados Unidos kan 1963 asin igdi sa Filipinas kan taon 1966. == Toltolan == # [https://www.safeguard.ph/en-ph/history-of-germ-protection Kasaysayan ng Safeguard] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201126202819/https://www.safeguard.ph/en-ph/history-of-germ-protection |date=2020-11-26 }}sa opisyal na websayt; nakuha 2020-12-22 {{stub}} [[Kategorya:Mga marka kan mga produkto nin Procter & Gamble]] hm3wazp2x130dxj0ayexx34gjb5mtnm 310400 310399 2026-09-16T15:15:09Z Ringer 55 310400 wikitext text/x-wiki An '''Safeguard''' sarong marka nin produktong [[sabon]] na pangkamot; ini pagrorogaring kan kompanyang [[Procter & Gamble]]. Ini napabisto sa Estados Unidos kan 1963 asin igdi sa Filipinas kan taon 1966. Ini pigbebenta sa porma nin bara asin sa pormang likido. == Toltolan == # [https://www.safeguard.ph/en-ph/history-of-germ-protection Kasaysayan ng Safeguard] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201126202819/https://www.safeguard.ph/en-ph/history-of-germ-protection |date=2020-11-26 }}sa opisyal na websayt; nakuha 2020-12-22 {{stub}} [[Kategorya:Mga marka kan mga produkto nin Procter & Gamble]] qarwc5psl1n6zedthkdo1ujnqqquj7f 310401 310400 2026-09-16T15:27:14Z Ringer 55 310401 wikitext text/x-wiki An '''Safeguard''' sarong marka nin produktong [[sabon]] na pangkamot; ini pagrorogaring kan kompanyang [[Procter & Gamble]]. Ini napabisto sa Estados Unidos kan 1963 asin igdi sa Filipinas kan taon 1966. Ini pigbebenta sa porma nin bara asin sa pormang likido. ==Historya== Kan 1837, an mga entrepreneur na sinda William Procter asin James Gamble nagpoon nang maggibo asin magbenta nin mga sabon asin mga kandila sa Cincinnati, Ohio. Ini an pigpoonan kan mayaman na tradisyon nin paggibong mga sabon kan Procter & Gamble na saro igdi iyo an pagbungsod kan kompanya kan sabon sa pangaran na Safeguard kan 1963 sa Estados Unidos. Lampas nang 63 na taon asin an produktong Safeguard na panlaban na gayo sa paglakop nin bacteria pigbabariwas na sa sobra sa 15 nasyon.<ref> https://safeguardna.com/en-us/safeguard-america/about-us</ref> == Toltolan == # [https://www.safeguard.ph/en-ph/history-of-germ-protection Kasaysayan ng Safeguard] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201126202819/https://www.safeguard.ph/en-ph/history-of-germ-protection |date=2020-11-26 }}sa opisyal na websayt; nakuha 2020-12-22 {{stub}} [[Kategorya:Mga marka kan mga produkto nin Procter & Gamble]] n2h28ts7htvdkxykrbc78p4i773ywhs Bitis nin talapang 0 56793 310410 2026-09-16T22:21:47Z CarlessParking 29749 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1374487087|Frog legs]]" 310410 wikitext text/x-wiki [[Ladawan:2012_Froschschenkel_anagoria.JPG|thumb|Cuisses de grenouille served with slices of baguette in France]] '''Frog legs''' ({{Langx|fr|Cuisses de grenouille}}) are the muscular [[Hindlimb|hindlimbs]] of [[Frog|frogs]] that are consumed as [[food]] by [[Human|humans]] in some [[Cuisine|cuisines]]. Frog legs are rich in [[protein]], [[Omega-3 fatty acid|omega-3 fatty acids]], [[vitamin A]], and [[potassium]].<ref>{{cite web|url=https://nutritiondata.self.com/facts/finfish-and-shellfish-products/7739/2|title=Frog legs, raw Nutrition Facts & Calories|website=nutritiondata.self.com|access-date=20 April 2019}}</ref> They are often said to [[taste like chicken]]<ref name="taste">{{cite web|url=http://www.exoticmeatsandmore.com/docs/ExoticMeats-What-things-taste-like.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111203123149/https://exoticmeatsandmore.com/docs/ExoticMeats-What-things-taste-like.pdf|archive-date=2011-12-03|title=Exotic Meats USA: What Things Taste Like|year=2008|access-date=2025-03-24}}</ref> because of the mild flavor, with a texture most similar to [[Chicken wings as food|chicken wings]].<ref name="texture">{{cite web|url=http://www.chow.com/ingredients/588|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20120223235153/http://www.chow.com/ingredients/588|archive-date=2012-02-23|title=Frog legs - Ingredient|year=2008|access-date=2008-07-17}}{{cbignore}}</ref> The taste and texture of frog meat are approximately between chicken and fish.<ref name="unvegan">{{cite web|url=http://unvegan.com/strange-eats/strange-meats-frog-legs/|title=Strange Meats: Frog Legs|year=2011|access-date=2011-10-29}}</ref> Frog muscles do not resolve [[rigor mortis]] as quickly as [[Skeletal muscle|skeletal muscles]] from [[warm-blooded]] animals (chicken, for example) do, so heat from cooking can cause fresh frog legs to twitch. 52fofleew2vycqmuxq6rn9fcig0iima 310411 310410 2026-09-16T22:24:05Z CarlessParking 29749 /* */ 310411 wikitext text/x-wiki [[Ladawan:2012_Froschschenkel_anagoria.JPG|thumb|Cuisses de grenouille served with slices of baguette in France]] An '''bitis nin talapang''' ({{Langx|fr|Cuisses de grenouille}}) iyo an maskuladong [[Hindlimb|hindlimbs]] nin [[talapang]] na pigkokonsumo bilang [[kakanon]] nin mga [[tawo]] sa ibang [[Cuisine|cuisines]]. Frog legs are rich in [[protein]], [[Omega-3 fatty acid|omega-3 fatty acids]], [[vitamin A]], and [[potassium]].<ref>{{cite web|url=https://nutritiondata.self.com/facts/finfish-and-shellfish-products/7739/2|title=Frog legs, raw Nutrition Facts & Calories|website=nutritiondata.self.com|access-date=20 April 2019}}</ref> They are often said to [[taste like chicken]]<ref name="taste">{{cite web|url=http://www.exoticmeatsandmore.com/docs/ExoticMeats-What-things-taste-like.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111203123149/https://exoticmeatsandmore.com/docs/ExoticMeats-What-things-taste-like.pdf|archive-date=2011-12-03|title=Exotic Meats USA: What Things Taste Like|year=2008|access-date=2025-03-24}}</ref> because of the mild flavor, with a texture most similar to [[Chicken wings as food|chicken wings]].<ref name="texture">{{cite web|url=http://www.chow.com/ingredients/588|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20120223235153/http://www.chow.com/ingredients/588|archive-date=2012-02-23|title=Frog legs - Ingredient|year=2008|access-date=2008-07-17}}{{cbignore}}</ref> The taste and texture of frog meat are approximately between chicken and fish.<ref name="unvegan">{{cite web|url=http://unvegan.com/strange-eats/strange-meats-frog-legs/|title=Strange Meats: Frog Legs|year=2011|access-date=2011-10-29}}</ref> Frog muscles do not resolve [[rigor mortis]] as quickly as [[Skeletal muscle|skeletal muscles]] from [[warm-blooded]] animals (chicken, for example) do, so heat from cooking can cause fresh frog legs to twitch. ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} ovi3qy52mta75yo3uby8t0zrxbeg45x 310412 310411 2026-09-16T22:31:36Z CarlessParking 29749 /* */ 310412 wikitext text/x-wiki [[Ladawan:2012_Froschschenkel_anagoria.JPG|thumb|Cuisses de grenouille served with slices of baguette in France]] An '''bitis nin talapang''' ({{Langx|fr|Cuisses de grenouille}}) iyo an maskuladong [[Hindlimb|hindlimbs]] nin [[talapang]] na pigkokonsumo bilang [[kakanon]] nin mga [[tawo]] sa ibang [[Cuisine|cuisines]]. An bitis nin talapang mayaman sa [[protina]], [[Omega-3 fatty acid|omega-3 fatty acids]], [[vitamin A]], asin [[potassium]].<ref>{{cite web|url=https://nutritiondata.self.com/facts/finfish-and-shellfish-products/7739/2|title=Frog legs, raw Nutrition Facts & Calories|website=nutritiondata.self.com|access-date=20 April 2019}}</ref> Parati sindang pigsasabi na [[garo lasang manok]]<ref name="taste">{{cite web|url=http://www.exoticmeatsandmore.com/docs/ExoticMeats-What-things-taste-like.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111203123149/https://exoticmeatsandmore.com/docs/ExoticMeats-What-things-taste-like.pdf|archive-date=2011-12-03|title=Exotic Meats USA: What Things Taste Like|year=2008|access-date=2025-03-24}}</ref> huli sa saiyang ''mild flavor'', na igwang tekstura na kaagid sa [[Pakpak nin manok bilang kakanon|pakpak nin manok]].<ref name="texture">{{cite web|url=http://www.chow.com/ingredients/588|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20120223235153/http://www.chow.com/ingredients/588|archive-date=2012-02-23|title=Frog legs - Ingredient|year=2008|access-date=2008-07-17}}{{cbignore}}</ref> An lasa asin tekstura kan karneng talapang pigtatanya na yaon sa pag-ultanan kan manok asin sira.<ref name="unvegan">{{cite web|url=http://unvegan.com/strange-eats/strange-meats-frog-legs/|title=Strange Meats: Frog Legs|year=2011|access-date=2011-10-29}}</ref> An mga kalamnan kan talapang ''do not resolve'' [[rigor mortis]] na kasingrikas kan [[Skeletal muscle|skeletal muscles]] na gikan sa [[warm-blooded]] na mga hayop (manok, por ehemplo), kaya baga an inot gikan sa pagluto pwedeng magkawsa nin làbas na bitis nin talapang na mag-''twitch''. ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} sgc1e55pshg7ojqpj2b50meu979qyim 310413 310412 2026-09-16T22:32:52Z CarlessParking 29749 /* */ 310413 wikitext text/x-wiki [[Ladawan:2012_Froschschenkel_anagoria.JPG|thumb|Cuisses de grenouille served with slices of baguette in France]] An '''bitis nin talapang''' ({{Langx|fr|Cuisses de grenouille}}) iyo an maskuladong [[Hindlimb|hindlimbs]] nin [[talapang]] na pigkokonsumo bilang [[kakanon]] nin mga [[tawo]] sa ibang [[Cuisine|cuisines]]. An bitis nin talapang mayaman sa [[protina]], [[Omega-3 fatty acid|omega-3 fatty acids]], [[vitamin A]], asin [[potassium]].<ref>{{cite web|url=https://nutritiondata.self.com/facts/finfish-and-shellfish-products/7739/2|title=Frog legs, raw Nutrition Facts & Calories|website=nutritiondata.self.com|access-date=20 April 2019}}</ref> Parati sindang pigsasabi na [[garo lasang manok]]<ref name="taste">{{cite web|url=http://www.exoticmeatsandmore.com/docs/ExoticMeats-What-things-taste-like.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111203123149/https://exoticmeatsandmore.com/docs/ExoticMeats-What-things-taste-like.pdf|archive-date=2011-12-03|title=Exotic Meats USA: What Things Taste Like|year=2008|access-date=2025-03-24}}</ref> huli sa saiyang ''mild flavor'', na igwang tekstura na kaagid sa [[Manok bilang kakanon|pakpak nin manok]].<ref name="texture">{{cite web|url=http://www.chow.com/ingredients/588|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20120223235153/http://www.chow.com/ingredients/588|archive-date=2012-02-23|title=Frog legs - Ingredient|year=2008|access-date=2008-07-17}}{{cbignore}}</ref> An lasa asin tekstura kan karneng talapang pigtatanya na yaon sa pag-ultanan kan manok asin sira.<ref name="unvegan">{{cite web|url=http://unvegan.com/strange-eats/strange-meats-frog-legs/|title=Strange Meats: Frog Legs|year=2011|access-date=2011-10-29}}</ref> An mga kalamnan kan talapang ''do not resolve'' [[rigor mortis]] na kasingrikas kan [[Skeletal muscle|skeletal muscles]] na gikan sa [[warm-blooded]] na mga hayop (manok, por ehemplo), kaya baga an inot gikan sa pagluto pwedeng magkawsa nin làbas na bitis nin talapang na mag-''twitch''. ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} 1bs4wcayjj9u4emwu6v5nksxk35slwy 310414 310413 2026-09-16T22:33:53Z CarlessParking 29749 /* */ 310414 wikitext text/x-wiki [[Ladawan:2012_Froschschenkel_anagoria.JPG|thumb|Cuisses de grenouille served with slices of baguette in France]] An '''bitis nin talapang''' ({{Langx|fr|Cuisses de grenouille}}) iyo an maskuladong [[Hindlimb|hindlimbs]] nin [[talapang]] na pigkokonsumo bilang [[kakanon]] nin mga [[tawo]] sa ibang [[Cuisine|cuisines]]. An bitis nin talapang mayaman sa [[protina]], [[Omega-3 fatty acid|omega-3 fatty acids]], [[vitamin A]], asin [[potassium]].<ref>{{cite web|url=https://nutritiondata.self.com/facts/finfish-and-shellfish-products/7739/2|title=Frog legs, raw Nutrition Facts & Calories|website=nutritiondata.self.com|access-date=20 April 2019}}</ref> Parati sindang pigsasabi na [[garo lasang manok]]<ref name="taste">{{cite web|url=http://www.exoticmeatsandmore.com/docs/ExoticMeats-What-things-taste-like.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111203123149/https://exoticmeatsandmore.com/docs/ExoticMeats-What-things-taste-like.pdf|archive-date=2011-12-03|title=Exotic Meats USA: What Things Taste Like|year=2008|access-date=2025-03-24}}</ref> huli sa saiyang ''mild flavor'', na igwang tekstura na kaagid sa [[Karneng manok|pakpak nin manok]].<ref name="texture">{{cite web|url=http://www.chow.com/ingredients/588|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20120223235153/http://www.chow.com/ingredients/588|archive-date=2012-02-23|title=Frog legs - Ingredient|year=2008|access-date=2008-07-17}}{{cbignore}}</ref> An lasa asin tekstura kan karneng talapang pigtatanya na yaon sa pag-ultanan kan manok asin sira.<ref name="unvegan">{{cite web|url=http://unvegan.com/strange-eats/strange-meats-frog-legs/|title=Strange Meats: Frog Legs|year=2011|access-date=2011-10-29}}</ref> An mga kalamnan kan talapang ''do not resolve'' [[rigor mortis]] na kasingrikas kan [[Skeletal muscle|skeletal muscles]] na gikan sa [[warm-blooded]] na mga hayop (manok, por ehemplo), kaya baga an inot gikan sa pagluto pwedeng magkawsa nin làbas na bitis nin talapang na mag-''twitch''. ==Toltolan== {{reflist}} {{stub}} 74fku2rv4nduu91nuf5k5i47mmtvydc