Wikipedia
bclwiki
https://bcl.wikipedia.org/wiki/Panginot_na_Pahina
MediaWiki 1.47.0-wmf.24
first-letter
Medio
Espesyal
Olay
Paragamit
Olay kan paragamit
Wikipedia
Olay sa Wikipedia
Ladawan
Olay sa ladawan
MediaWiki
Olay sa MediaWiki
Plantilya
Olay sa plantilya
Tabang
Olay sa tabang
Kategorya
Olay sa kategorya
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Mangga
0
11491
311587
311563
2026-10-15T05:00:56Z
Ringer
55
311587
wikitext
text/x-wiki
[[Ladawan:09251jfFilipino foods fruits Bulacan landmarksfvf 37.jpg|right|thumb|290px|Mga manggang pigtitinda sa Bulacan,. Filipinas]]
[[File:0401jfPico mango Bulacanfvf 18.jpg|Manggang piko]]
[[File:Hapus Mango.jpg|right|290px|thumb|Manggang damulagon]]
[[File:Green mangoes with vinegar, chili, salt, and soy sauce (Philippines) 01.jpg|right|thumb|290px|Mga manggang iba-ibang pangandam sa pagkakan, sa Filipinas]]
An '''mangga''' " sa Ingles mango, genus Mangifera", sarong tinanom na nagkakahoy asin may iba-ibang species. Ini pigpapatubo huli sa saiyang prutas. An pangangahoy kaini pagdakula sobra sa 30 metros an langkaw. Kadakulan kan tinanom na ini mga layas asin pili nanggad an pigpapatubo, huli sa mga prutas kaini na marayrahay sa namit. An mangga tubo sa [[Habagatan Asya]], asin luminakop sa kinaban orog na sa mga tropikal na lugar. Sinasabing an genus Mangifera iyo an dusok nagtutubo, asin kinukultibar sa Sumatra, Java asin [[Borneo]], [[Burma]] asin [[Indya]]. Manta labing sangribo an variety kan mangga, 20 mansana kaini an pigkukultibar para sa komersyal na produksyon. <ref>http://edition.cnn.com/2013/07/17/travel/international-mango-festival/ Kinua 23-02-14</ref> An mangga iyo an nasyunal na prutas kan Indya asin Filipinas, siring man kan [[Bangladesh]]. Tinatanom an kahoy man na ini sa mga tinampo bilang ornamental asin sa pagtaong limpoy. May iba pang species an mangga, arog kan inaapod igdi sa Filipinas na [[Indian mango]], alagad iba man an hitsura asin namit kan prutas kaini, ta ini matabilog asin sa kagat maragotnot. Totoo, an prutas na mangga maski arin, magunot sa tongod kan takogong asin nakakatinga sa ngipon. An pisog kaini lapnad na matipanas man sa poro.[https://stock.adobe.com/search?k=mangga]
Ibang species sa genus na ''[[Mangifera]]'' nagpoprodyusir man nin prutas pwedeng kakanon na inaapod man "mangga", kadaklan makukua sa [[Malesia]] ecoregion.<ref name="Sherman">{{Cite journal|last1=Sherman|first1=Amir|last2=Rubinstein|first2=Mor|last3=Eshed|first3=Ravit|last4=Benita|first4=Miri|last5=Ish-Shalom|first5=Mazal|last6=Sharabi-Schwager|first6=Michal|last7=Rozen|first7=Ada|last8=Saada|first8=David|last9=Cohen|first9=Yuval|title=Mango (''Mangifera indica'' L.) germplasm diversity based on single nucleotide polymorphisms derived from the transcriptome|journal=BMC Plant Biology|date=December 2015|volume=15|pages=277|doi=10.1186/s12870-015-0663-6|pmid=26573148|pmc=4647706}}</ref>
Pirang gatos nin [[Lista nin cultivar nin mangga|cultivar]] an igwa kan mangga sa bilog na kinaban. Depende sa cultivar, an prutas kaini iba-iba an tamanyo, hitsura, pagkahamis, kolor kan ubak, asin kolor mismo kan laog pakaubak, na pwedeng malungsi na giyaw, buru-bulawan, berde o narangha. An mangga iyo an [[prutas nasyonal]] nin [[Indya]], [[Pakistan]], asin kan [[Filipinas]], mantang an kahoy na mangga mismo iyo an [[Lista nin mga kahoy nasyonal|pambanwang kahoy]] nin Bangladesh.<!--<ref name="bd"/>-->
Igdi sa rona' nin Kabikolan, filipinas, an duwang bantog na barayti kan mangga iyo an inaapod na "damulagon" (mataba asin kumbo') asin "piko" (sadit-sadit, medyo matipanas an poro na garo pakawit hitsura).
== Toltolan ==
{{reflist|30em}}
== Dagdag na basahon ==
* {{cite book |last=Ensminger |first=Audrey H. |display-authors=etal |title=The Concise Encyclopedia of Foods & Nutrition |url=https://archive.org/details/conciseencyclope00ensm/page/651 |url-access=registration |publisher=CRC Press |year=1995 |page=[https://archive.org/details/conciseencyclope00ensm/page/651 651] |isbn=978-0-8493-4455-8 |ref=none}}
* Litz, Richard E., ed. (2009). ''The Mango: Botany, Production and Uses'', 2nd edition. CABI. {{ISBN|978-1-84593-489-7}}.
* Susser, Allen (2001). ''The Great Mango Book: A Guide with Recipes''. Ten Speed Press. {{ISBN|978-1-58008-204-4}}.
== Mga panluwas na takod ==
{{Sister project auto|species=Mangifera}}
* [http://www.plantnames.unimelb.edu.au/Sorting/Mangifera.html Sorting ''Mangifera'' species]
* [https://web.archive.org/web/20180305150208/http://www.tropicalfruitnursery.com/mango/ Pine Island Nursery's Mango Variety viewer]
{{Mangoes}}
{{Agriculture country lists}}
{{Symbols of Bangladesh}}
{{Symbols of India}}
{{Symbols of the Philippines}}
{{Authority control}}
[[Kategorya:Mangoes| ]]
[[Kategorya:Mga pananom]]
[[Kategorya:Drupes]]
[[Kategorya:Mga prutas na kakanon]]
[[Kategorya:Mga prutas gikan sa Asya]]
[[Kategorya:Mga Indyanong rekado]]
[[Kategorya:Mga tinanom na medisinal]
[[Kategorya:Mga simbolong nasyonal nin Bangladesh]]
[[Kategorya:Mga simbolong nasynal nin Pakistan]]
[[Kategorya:Mga Habagatan na Asya'ng giso]]
[[Kategorya:Mga Sur-subangan na Asya'ng giso]]
== Mga Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
a31dnh2jipbyacn9xmt343hgr4gd7zb
311588
311587
2026-10-15T05:02:24Z
Ringer
55
311588
wikitext
text/x-wiki
[[Ladawan:09251jfFilipino foods fruits Bulacan landmarksfvf 37.jpg|right|thumb|290px|Mga manggang pigtitinda sa Bulacan,. Filipinas (damulagon)]]
[[File:0401jfPico mango Bulacanfvf 18.jpg|right|thumb|290px|Manggang piko]]
[[File:Hapus Mango.jpg|right|290px|thumb|Manggang damulagon]]
[[File:Green mangoes with vinegar, chili, salt, and soy sauce (Philippines) 01.jpg|right|thumb|290px|Mga manggang iba-ibang pangandam sa pagkakan, sa Filipinas]]
An '''mangga''' " sa Ingles mango, genus Mangifera", sarong tinanom na nagkakahoy asin may iba-ibang species. Ini pigpapatubo huli sa saiyang prutas. An pangangahoy kaini pagdakula sobra sa 30 metros an langkaw. Kadakulan kan tinanom na ini mga layas asin pili nanggad an pigpapatubo, huli sa mga prutas kaini na marayrahay sa namit. An mangga tubo sa [[Habagatan Asya]], asin luminakop sa kinaban orog na sa mga tropikal na lugar. Sinasabing an genus Mangifera iyo an dusok nagtutubo, asin kinukultibar sa Sumatra, Java asin [[Borneo]], [[Burma]] asin [[Indya]]. Manta labing sangribo an variety kan mangga, 20 mansana kaini an pigkukultibar para sa komersyal na produksyon. <ref>http://edition.cnn.com/2013/07/17/travel/international-mango-festival/ Kinua 23-02-14</ref> An mangga iyo an nasyunal na prutas kan Indya asin Filipinas, siring man kan [[Bangladesh]]. Tinatanom an kahoy man na ini sa mga tinampo bilang ornamental asin sa pagtaong limpoy. May iba pang species an mangga, arog kan inaapod igdi sa Filipinas na [[Indian mango]], alagad iba man an hitsura asin namit kan prutas kaini, ta ini matabilog asin sa kagat maragotnot. Totoo, an prutas na mangga maski arin, magunot sa tongod kan takogong asin nakakatinga sa ngipon. An pisog kaini lapnad na matipanas man sa poro.[https://stock.adobe.com/search?k=mangga]
Ibang species sa genus na ''[[Mangifera]]'' nagpoprodyusir man nin prutas pwedeng kakanon na inaapod man "mangga", kadaklan makukua sa [[Malesia]] ecoregion.<ref name="Sherman">{{Cite journal|last1=Sherman|first1=Amir|last2=Rubinstein|first2=Mor|last3=Eshed|first3=Ravit|last4=Benita|first4=Miri|last5=Ish-Shalom|first5=Mazal|last6=Sharabi-Schwager|first6=Michal|last7=Rozen|first7=Ada|last8=Saada|first8=David|last9=Cohen|first9=Yuval|title=Mango (''Mangifera indica'' L.) germplasm diversity based on single nucleotide polymorphisms derived from the transcriptome|journal=BMC Plant Biology|date=December 2015|volume=15|pages=277|doi=10.1186/s12870-015-0663-6|pmid=26573148|pmc=4647706}}</ref>
Pirang gatos nin [[Lista nin cultivar nin mangga|cultivar]] an igwa kan mangga sa bilog na kinaban. Depende sa cultivar, an prutas kaini iba-iba an tamanyo, hitsura, pagkahamis, kolor kan ubak, asin kolor mismo kan laog pakaubak, na pwedeng malungsi na giyaw, buru-bulawan, berde o narangha. An mangga iyo an [[prutas nasyonal]] nin [[Indya]], [[Pakistan]], asin kan [[Filipinas]], mantang an kahoy na mangga mismo iyo an [[Lista nin mga kahoy nasyonal|pambanwang kahoy]] nin Bangladesh.<!--<ref name="bd"/>-->
Igdi sa rona' nin Kabikolan, filipinas, an duwang bantog na barayti kan mangga iyo an inaapod na "damulagon" (mataba asin kumbo') asin "piko" (sadit-sadit, medyo matipanas an poro na garo pakawit hitsura).
== Toltolan ==
{{reflist|30em}}
== Dagdag na basahon ==
* {{cite book |last=Ensminger |first=Audrey H. |display-authors=etal |title=The Concise Encyclopedia of Foods & Nutrition |url=https://archive.org/details/conciseencyclope00ensm/page/651 |url-access=registration |publisher=CRC Press |year=1995 |page=[https://archive.org/details/conciseencyclope00ensm/page/651 651] |isbn=978-0-8493-4455-8 |ref=none}}
* Litz, Richard E., ed. (2009). ''The Mango: Botany, Production and Uses'', 2nd edition. CABI. {{ISBN|978-1-84593-489-7}}.
* Susser, Allen (2001). ''The Great Mango Book: A Guide with Recipes''. Ten Speed Press. {{ISBN|978-1-58008-204-4}}.
== Mga panluwas na takod ==
{{Sister project auto|species=Mangifera}}
* [http://www.plantnames.unimelb.edu.au/Sorting/Mangifera.html Sorting ''Mangifera'' species]
* [https://web.archive.org/web/20180305150208/http://www.tropicalfruitnursery.com/mango/ Pine Island Nursery's Mango Variety viewer]
{{Mangoes}}
{{Agriculture country lists}}
{{Symbols of Bangladesh}}
{{Symbols of India}}
{{Symbols of the Philippines}}
{{Authority control}}
[[Kategorya:Mangoes| ]]
[[Kategorya:Mga pananom]]
[[Kategorya:Drupes]]
[[Kategorya:Mga prutas na kakanon]]
[[Kategorya:Mga prutas gikan sa Asya]]
[[Kategorya:Mga Indyanong rekado]]
[[Kategorya:Mga tinanom na medisinal]
[[Kategorya:Mga simbolong nasyonal nin Bangladesh]]
[[Kategorya:Mga simbolong nasynal nin Pakistan]]
[[Kategorya:Mga Habagatan na Asya'ng giso]]
[[Kategorya:Mga Sur-subangan na Asya'ng giso]]
== Mga Toltolan ==
<references />
{{Tamboan}}
mxpf293qrpvn3lvcm24ria322ev5cpp
Litsiyas
0
12477
311585
307691
2026-10-15T03:35:00Z
Ringer
55
311585
wikitext
text/x-wiki
{{Speciesbox
|image = Litchi chinensis fruits.JPG
|image_caption = Litsiyas na bunga
|image2 = Litsiyas.jpg
|image2_caption = litsiyas tamboan
|display_parents = 10
|genus = Litchi
|parent_authority = [[Pierre Sonnerat|Sonn.]]
|species = chinensis
|authority = [[Pierre Sonnerat|Sonn.]]<ref name="GRIN">{{GRIN | accessdate=2010-01-19}}</ref>
}}
An '''litsiyas''' (Ing., lychee), (Litchi chinensis (Chinese: 荔枝; pinyin: lì zhī; Jyutping: lai6 zi1; Nepali asin Hindi: लीची) iyo an solong kaapil sa genus na Litchi kan pamilyang soapberry, an Sapindaceae. Sarong tropikal asin nagkakahoy na tinanom, ini dating tubo sa probinsya kan Guangdong asin Fujian kan [[Tsina]], alagad lakop nang pinapatambo sa dakul na parte kan kinaban. An prutas kaini may kunab na maputi, malumhok, mahamyo saka maramismis. Parati ini kinakakan na hilaw ta kun i'agi sa luto nawawara an hamot niya.<ref name="Purdue">{{cite web |url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/lychee.html |title=''Lychee''|work=Morton, J. 1987. Lychee. p. 249–259. In: Fruits of warm climates. Julia F. Morton, Miami, FL|}}Kinua 27-07-14</ref>
An tinanom na ini naabot 10-28 metro (33-92 pye) an langkaw saka nabunga na pwedeng umabot 5 sentimetro an laba asin 4 sentimetro an lakbang (2.0 x 1.6 pul.) An bunga may ubak na pulang nagrorosa-rosa na madaling baakon na sa laog kaini mahiling na tolos an malamuting garo-silag na laman. Ini popular isalak sa pahamis na pagkakan asin sunoon na gayong kakanon sa Tsina, [[Sur-subangan na Asya]], asin ibang parte kan Habagatan Aprika..
An litsiyas inaataman sa Tsina, [[Sri Lanka]], [[Taiwan]], [[Tailandya]], [[Bietnam]], [[Hapon]], [[Indya]], [[Banglades]], [[Pakistan]], [[Nepal]], [[Australya]], [[Mehiko]] asin ibang parte kan Habagatan Aprika.
An litsiyas halawig nang gayo an historya sa pagtanom na nasibog pang 2000 BC susog sa rekord kan Tsina. Nagpoon pag'ataman kaini sa habagatan na parte kan Tsina, Malaysia asin Byetnam. Dakul pang layas na litsiyas nagtataralubo sa Habagatan Tsina asin sa Isla nin Hainan. Ini daa sarong delicacy sa Korte Imperial kan Tsina. Enot ining nadara sa Solnopan kan taon 1656 ni Michael Boym, sarong misionerong Heswitang Polako.<ref>https://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/lychee.html Kinua 27-07-14</ref>
==Mga ladawan==
<gallery>
Canned litsiyas.jpg|thumb|200px|De latang litsiyas
Litsiyas 4 nang taon edad.jpg|Litsiyas, edad apat na taon
Lychee (Litchi chinensis) at Samsing, Duars, West Bengal W2 IMG 6504.jpg|burak
Longgan fruit wt seeds.jpg|thumb|Longgan na prutas asin mga pisog kaini
</gallery>
==Mga panluwas na takod==
* [http://elychee.com Elychee, Lychee fruit facts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160430171625/http://elychee.com/ |date=2016-04-30 }}
* [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/lychee.html Fruits of Warm Climates: Lychee]
* [http://www.crfg.org/pubs/ff/lychee.html California Rare Fruit Growers: Lychee Fruit Facts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080913172151/http://www.crfg.org/pubs/ff/lychee.html |date=2008-09-13 }}
* [http://www.gorgecreekorchards.com.au/lychees.html Lychees in Australia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090105163024/http://www.gorgecreekorchards.com.au/lychees.html |date=2009-01-05 }}
* [http://www.fao.org/docrep/005/AC684E/ac684e05.htm Lychee production in Australia]
* [http://www2.dpi.qld.gov.au/thematiclists/1087.html Lychees, longans and rambutans Crop
management in Australia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100420044652/http://www2.dpi.qld.gov.au/thematiclists/1087.html |date=2010-04-20 }}
* [http://www.nutrition-and-you.com/Lychee.html Mga pag'andam sa litsiyas]Kinua 27-07-14
* [http://www.wikihow.com/Eat-a-Lychee Pagkakan kan litsiyas] Kinua 27-07-14
==Toltolan==
[[Kategorya:Mga tinanom gikan sa Tsina|litsiyas]]
[[Kategorya:Mga prutas|litsiyas]]
g3qu4vfg4f3zaklp1t7nwhsi3zf7zzv
Bunga
0
39106
311564
251071
2026-10-14T15:20:07Z
Ringer
55
311564
wikitext
text/x-wiki
[[Ladawan:Municipal Market of São Paulo city.jpg|upright=2|thumb|400px|Manlainlain na prutas na nakapakarhay sa sarong bangketa sa saodan kan São Paulo, Brazil]]
Sa [[botanika]], an '''bunga''' o '''prutas''' iyo an istrukturang nagdadara nin [[pisog]] sa mga tinanom na nagbuburak na naporma poon sa ovary pakaburak.
An mga prutas iyo an paagi kun saen winawagas kan mga tinanom na nagbuburak (bisto man sa angiosperms) an saindang mga pisog. An mga prutas na nakakakan partikular na igwa nin halawig na pagpalakop gamit an mga paghiro kan mga tawo asin hayop sa relasyon sibiotiko na iyo an paagi para sa paglakop kan pisog para sa sarong grupo asin nutrisyon para sa saro; sa totoo sana; Sa katunayan, an mga tawo asin dakol na hayop nakadepende sa mga prutas bilang gunuan nin kakanon.<ref name="Lewis375">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=TwRUZK0WTWAC&q=fruit&pg=PA375|title=CRC Dictionary of Agricultural Sciences|last=Lewis|first=Robert A.|publisher=[[CRC Press]]|year=2002|isbn=978-0-8493-2327-0}}</ref> Bilang resulta, an mga prutas nakakontribwir sa substansyal na kabtang kan agrikultural na pagpunsionar kan kinaban, asin an nagkapira (arog kan mansanas asin pomegranate) nagkaigwa nin dakol na kultural asin simbolikong kahulogan.
[[File:01 Parada de fruita seca al camí del monestir de Geghard.jpg|thumb|right|400px|Pinaalang na prutas sa [[Armenya]]]]
Sa komun na gamit sa tataramon, an "bunga" normal na nangangahulogan kan mga pag-asosyar sa pisog na mga laman na estruktura (o produkto) kan mga tinanom na tipikal na mahamis o maalsom asin matagok sa hilaw na kamugtakan, arog kan mansanas, batag, ubas, lemonsito, oranges, asin strawberry. Sa botanikal na gamit, an terminong "bunga" kaiba man an dakol na estruktura na dai parateng inaapod na "bunga" sa pangaroaldaw na pananaram, arog kan nuts, bean pods, kernels, kamatis, asin tipasi nin trigo.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=7J-3fD67RqwC&q=acarpous&pg=PA177|title=Encyclopedic Dictionary of Plant Breeding and Related Subjects|last=Schlegel|first=Rolf H J|publisher=Haworth Press|year=2003|isbn=978-1-56022-950-6|page=177}}</ref><ref name="Mauseth271">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=0DfYJsVRmUcC&pg=PA271|title=Botany: An Introduction to Plant Biology|last=Mauseth|first=James D.|publisher=Jones and Bartlett|year=2003|isbn=978-0-7637-2134-3|pages=271–72}}</ref>
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{stub}}
huksb1c9rgfo27lj4utucds2so24z1z
311565
311564
2026-10-14T15:22:32Z
Ringer
55
311565
wikitext
text/x-wiki
[[Ladawan:Municipal Market of São Paulo city.jpg|upright=2|thumb|400px|Manlainlain na prutas na nakapakarhay sa sarong bangketa sa saodan kan São Paulo, Brazil]]
Sa [[botanika]], an '''bunga''' o '''prutas''' iyo an istrukturang nagdadara nin [[pisog]] sa mga tinanom na nagbuburak na naporma poon sa ovary pakaburak.
An mga prutas iyo an paagi kun saen winawagas kan mga tinanom na nagbuburak (bisto man sa angiosperms) an saindang mga pisog. An mga prutas na nakakakan partikular na igwa nin halawig na pagpalakop gamit an mga paghiro kan mga tawo asin hayop sa relasyon sibiotiko na iyo an paagi para sa paglakop kan pisog para sa sarong grupo asin nutrisyon para sa saro; sa totoo sana; Sa katunayan, an mga tawo asin dakol na hayop nakadepende sa mga prutas bilang gunuan nin kakanon.<ref name="Lewis375">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=TwRUZK0WTWAC&q=fruit&pg=PA375|title=CRC Dictionary of Agricultural Sciences|last=Lewis|first=Robert A.|publisher=[[CRC Press]]|year=2002|isbn=978-0-8493-2327-0}}</ref> Bilang resulta, an mga prutas nakakontribwir sa substansyal na kabtang kan agrikultural na pagpunsionar kan kinaban, asin an nagkapira (arog kan mansanas asin pomegranate) nagkaigwa nin dakol na kultural asin simbolikong kahulogan.
[[File:01 Parada de fruita seca al camí del monestir de Geghard.jpg|thumb|right|400px|Pinaalang na prutas sa [[Armenya]]]]
Sa komun na gamit sa tataramon, an "bunga" normal na nangangahulogan kan mga pag-asosyar sa pisog na mga laman na estruktura (o produkto) kan mga tinanom na tipikal na mahamis o maalsom asin matagok sa hilaw na kamugtakan, arog kan mansanas, batag, ubas, lemonsito, oranges, asin strawberry. Sa botanikal na gamit, an terminong "bunga" kaiba man an dakol na estruktura na dai parateng inaapod na "bunga" sa pangaroaldaw na pananaram, arog kan nuts, bean pods, kernels, kamatis, asin tipasi nin trigo.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=7J-3fD67RqwC&q=acarpous&pg=PA177|title=Encyclopedic Dictionary of Plant Breeding and Related Subjects|last=Schlegel|first=Rolf H J|publisher=Haworth Press|year=2003|isbn=978-1-56022-950-6|page=177}}</ref><ref name="Mauseth271">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=0DfYJsVRmUcC&pg=PA271|title=Botany: An Introduction to Plant Biology|last=Mauseth|first=James D.|publisher=Jones and Bartlett|year=2003|isbn=978-0-7637-2134-3|pages=271–72}}</ref>
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{stub}}
[[Kategoprya:Morpolohiya nin prutas]]
jzflydjtylc3hhhjbojmaunjciblv7m
311566
311565
2026-10-14T15:22:46Z
Ringer
55
311566
wikitext
text/x-wiki
[[Ladawan:Municipal Market of São Paulo city.jpg|upright=2|thumb|400px|Manlainlain na prutas na nakapakarhay sa sarong bangketa sa saodan kan São Paulo, Brazil]]
Sa [[botanika]], an '''bunga''' o '''prutas''' iyo an istrukturang nagdadara nin [[pisog]] sa mga tinanom na nagbuburak na naporma poon sa ovary pakaburak.
An mga prutas iyo an paagi kun saen winawagas kan mga tinanom na nagbuburak (bisto man sa angiosperms) an saindang mga pisog. An mga prutas na nakakakan partikular na igwa nin halawig na pagpalakop gamit an mga paghiro kan mga tawo asin hayop sa relasyon sibiotiko na iyo an paagi para sa paglakop kan pisog para sa sarong grupo asin nutrisyon para sa saro; sa totoo sana; Sa katunayan, an mga tawo asin dakol na hayop nakadepende sa mga prutas bilang gunuan nin kakanon.<ref name="Lewis375">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=TwRUZK0WTWAC&q=fruit&pg=PA375|title=CRC Dictionary of Agricultural Sciences|last=Lewis|first=Robert A.|publisher=[[CRC Press]]|year=2002|isbn=978-0-8493-2327-0}}</ref> Bilang resulta, an mga prutas nakakontribwir sa substansyal na kabtang kan agrikultural na pagpunsionar kan kinaban, asin an nagkapira (arog kan mansanas asin pomegranate) nagkaigwa nin dakol na kultural asin simbolikong kahulogan.
[[File:01 Parada de fruita seca al camí del monestir de Geghard.jpg|thumb|right|400px|Pinaalang na prutas sa [[Armenya]]]]
Sa komun na gamit sa tataramon, an "bunga" normal na nangangahulogan kan mga pag-asosyar sa pisog na mga laman na estruktura (o produkto) kan mga tinanom na tipikal na mahamis o maalsom asin matagok sa hilaw na kamugtakan, arog kan mansanas, batag, ubas, lemonsito, oranges, asin strawberry. Sa botanikal na gamit, an terminong "bunga" kaiba man an dakol na estruktura na dai parateng inaapod na "bunga" sa pangaroaldaw na pananaram, arog kan nuts, bean pods, kernels, kamatis, asin tipasi nin trigo.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=7J-3fD67RqwC&q=acarpous&pg=PA177|title=Encyclopedic Dictionary of Plant Breeding and Related Subjects|last=Schlegel|first=Rolf H J|publisher=Haworth Press|year=2003|isbn=978-1-56022-950-6|page=177}}</ref><ref name="Mauseth271">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=0DfYJsVRmUcC&pg=PA271|title=Botany: An Introduction to Plant Biology|last=Mauseth|first=James D.|publisher=Jones and Bartlett|year=2003|isbn=978-0-7637-2134-3|pages=271–72}}</ref>
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{stub}}
[[Kategorya:Morpolohiya nin prutas]]
qepysbydrxbuti947jbc6idmmje3yfl
311567
311566
2026-10-14T15:26:09Z
Ringer
55
311567
wikitext
text/x-wiki
[[Ladawan:Municipal Market of São Paulo city.jpg|upright=2|thumb|400px|Manlainlain na prutas na nakapakarhay sa sarong bangketa sa saodan kan São Paulo, Brazil]]
Sa [[botanika]], an '''bunga''' o '''prutas''' iyo an istrukturang nagdadara nin [[pisog]] sa mga tinanom na nagbuburak na naporma poon sa ovary pakaburak.
An mga prutas iyo an paagi kun saen winawagas kan mga tinanom na nagbuburak (bisto man sa angiosperms) an saindang mga pisog. An mga prutas na nakakakan partikular na igwa nin halawig na pagpalakop gamit an mga paghiro kan mga tawo asin hayop sa relasyon sibiotiko na iyo an paagi para sa paglakop kan pisog para sa sarong grupo asin nutrisyon para sa saro; sa totoo sana; Sa katunayan, an mga tawo asin dakol na hayop nakadepende sa mga prutas bilang gunuan nin kakanon.<ref name="Lewis375">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=TwRUZK0WTWAC&q=fruit&pg=PA375|title=CRC Dictionary of Agricultural Sciences|last=Lewis|first=Robert A.|publisher=[[CRC Press]]|year=2002|isbn=978-0-8493-2327-0}}</ref> Bilang resulta, an mga prutas nakakontribwir sa substansyal na kabtang kan agrikultural na pagpunsionar kan kinaban, asin an nagkapira (arog kan mansanas asin pomegranate) nagkaigwa nin dakol na kultural asin simbolikong kahulogan.
[[File:01 Parada de fruita seca al camí del monestir de Geghard.jpg|thumb|right|400px|Pinaalang na prutas sa [[Armenya]]]]
[[File:Fruit Stall in Barcelona Market.jpg|right|thumb|400px|Mga tindang prutas sa Barcelona, Espanya]]
Sa komun na gamit sa tataramon, an "bunga" normal na nangangahulogan kan mga pag-asosyar sa pisog na mga laman na estruktura (o produkto) kan mga tinanom na tipikal na mahamis o maalsom asin matagok sa hilaw na kamugtakan, arog kan mansanas, batag, ubas, lemonsito, oranges, asin strawberry. Sa botanikal na gamit, an terminong "bunga" kaiba man an dakol na estruktura na dai parateng inaapod na "bunga" sa pangaroaldaw na pananaram, arog kan nuts, bean pods, kernels, kamatis, asin tipasi nin trigo.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=7J-3fD67RqwC&q=acarpous&pg=PA177|title=Encyclopedic Dictionary of Plant Breeding and Related Subjects|last=Schlegel|first=Rolf H J|publisher=Haworth Press|year=2003|isbn=978-1-56022-950-6|page=177}}</ref><ref name="Mauseth271">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=0DfYJsVRmUcC&pg=PA271|title=Botany: An Introduction to Plant Biology|last=Mauseth|first=James D.|publisher=Jones and Bartlett|year=2003|isbn=978-0-7637-2134-3|pages=271–72}}</ref>
== Toltolan ==
{{reflist}}
{{stub}}
[[Kategorya:Morpolohiya nin prutas]]
2lh68ze5epcbuatmozsy8kmyqs8gsta
Tamarindo
0
54153
311589
294655
2026-10-15T05:07:58Z
Ringer
55
311589
wikitext
text/x-wiki
{{Speciesbox
| name = Tamarindo
| image = Tamarindus indica pods.JPG
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn |author=Rivers, M.C. |author2=Mark, J. |date=2017 |title=''Tamarindus indica'' |volume=2017 |page=e.T62020997A62020999 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T62020997A62020999.en |access-date=19 November 2021}}</ref>
| display_parents = 3
| genus = Tamarindus
| parent_authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
| species = indica
| authority = L. 1753
| synonyms =
* ''Cavaraea'' <small>Speg. 1916</small><!-- This is a synonym of the genus Tamarindus. Since Tamarindus is monospecific, the genus and the species share a single Wikipedia entry. Therefore, this synonym is listed here with the synonyms of the species Tamarindus indica. -->
* ''Cavaraea elegans'' <small>Speg. 1916</small><ref>Speg. ''Anales Soc. Ci. Argent''. 82: 223 1916</ref>
* ''Tamarindus erythraeus'' <small>Mattei 1908</small>
<!-- Tamarindus intsia Spreng. 1826 is a synonym of Intsia bijuga (Colebr.) Kuntze 1891. -->
* ''Tamarindus occidentalis'' <small>Gaertn. 1791</small>
* ''Tamarindus officinalis'' <small>Hook. 1851</small>
* ''Tamarindus somalensis'' <small>Matteqi 1908</small>
* ''Tamarindus umbrosa'' <small>Salisb. 1796</small>
| synonyms_ref = <ref>{{cite web | url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-1720 |title=''Tamarindus indica'' L. |date=2013 |website=[[The Plant List]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] and the [[Missouri Botanical Garden]] |access-date=28 February 2017}}</ref><ref>{{cite book |author=Quattrocchi U. |date=2012 |title=CRC World Dictionary of Medicinal and Poisonous Plants: Common Names, Scientific Names, Eponyms, Synonyms, and Etymology |url=https://www.crcpress.com/CRC-World-Dictionary-of-Medicinal-and-Poisonous-Plants-Common-Names-Scientific/Quattrocchi/p/book/9781482250640 |location=Boca Raton, Louisiana |publisher=[[CRC Press]], [[Taylor & Francis Group]] |pages=3667–3668 |isbn=9781420080445 |access-date=February 28, 2017 |archive-date=November 1, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191101163251/https://www.crcpress.com/CRC-World-Dictionary-of-Medicinal-and-Poisonous-Plants-Common-Names-Scientific/Quattrocchi/p/book/9781482250640 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web | url=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomygenus.aspx?id=24637 |title=''Cavaraea'' Speg. |author=USDA |author-link=USDA |author2=ARS |author2-link=Agricultural Research Service |author3=National Genetic Resources Program |date=10 February 2005 |website=[[Germplasm Resources Information Network]]—(GRIN) [Online Database] |publisher=[[Henry A. Wallace Beltsville Agricultural Research Center|National Germplasm Resources Laboratory]], Beltsville, Maryland |access-date=28 February 2017}}</ref>
}}
An '''tamarindo''' (''Tamarindus indica'') sarong leguminous na kahoy na namumunga nin kakanon na bunga na tubong tropikal na [[Aprika]] asin naturalisado sa [[Asya]]. An genus na ''Tamarindus'' monotypic, na an boot sabihon igwa sana ini kan species na ini. Kabali ini sa pamilyang [[Fabaceae]].
An kahoy na tamarindo nagpoprodusir nin mga prutas na kayumanggi, garo pod na igwa nin mahamis, maalsom na pulp, na ginagamit sa mga luto sa bilog na kinaban. An pulp ginagamit man sa tradisyonal na medisina asin bilang pampakintab na metal. An kahoy kan kahoy pwedeng gamiton sa paggibo nin kahoy asin an lana nin pisog nin tamarindo pwedeng kuanon sa mga pisog. An malumhok na hoben na dahon kan Tamarindo ginagamit sa lutong Indian asin Filipino. Nin huli ta an tamarindo igwa nin manlaen-laen na gamit, ini pigkukultibar sa bilog na kinaban sa mga tropikal asin subtropikal na sona.
==Toltolan==
{{reflist}}
{{stub}}
9uhl503ol6g1bmjhh3xsjmc29dn6ehu
Longan
0
56912
311568
2026-10-14T15:58:19Z
Ringer
55
Pinagmukna an pahina kaining "{{Short description|Species of tropical fruit-bearing tree}} {{About|the fruit and tree|other uses|Long'an (disambiguation)|places in China|Longnan|and|Longyan}} {{Distinguish|Loganberry}} {{Use dmy dates|date=August 2021}}{{Speciesbox |name = Longan |image = Longan tree at Pine Island Nursery.jpg |image_alt = Photograph of a broadly spreading tree |status = DD |status_system = IUCN3.1 |status_ref =<ref name=IUCN>{{cite iucn | author = Barstow, M. | title = ''..."
311568
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Species of tropical fruit-bearing tree}}
{{About|the fruit and tree|other uses|Long'an (disambiguation)|places in China|Longnan|and|Longyan}}
{{Distinguish|Loganberry}}
{{Use dmy dates|date=August 2021}}{{Speciesbox
|name = Longan
|image = Longan tree at Pine Island Nursery.jpg
|image_alt = Photograph of a broadly spreading tree
|status = DD
|status_system = IUCN3.1
|status_ref =<ref name=IUCN>{{cite iucn | author = Barstow, M. | title = ''Dimocarpus longan'' | article-number = e.T32399A67808402 | year = 2022 | access-date = 29 January 2023}}</ref>
|genus = Dimocarpus
|species = longan
|authority = [[João de Loureiro|Lour.]]<ref name=POWO/>
|synonyms = {{species list |Euphoria longan |(Lour.) Steud.
|Scytalia longan |(Lour.) Roxb.}}
|synonyms_ref =<ref name=POWO/>
}}
An '''Longan''' ({{IPAc-en|ˈ|l|ɒ|ŋ|a:|n|}}; '''''Dimocarpus longan'''''), o inaapod man '''lungan'''<ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://www.britannica.com/plant/longan |website=Britannica |access-date=2026-05-21}}</ref> o sa Ingles '''dragon's eye''', sarong species nin kahoy na tropikal na nagbubunga, ini nakaagid sa hitsura kan bungang [[lansones]].<ref name="Julia Morton">{{Cite book|title=Longan; In: Fruits of Warm Climates|last=Morton|first=Julia F.|publisher=NewCrop, Center for New Crops and Plant Products, Department of Horticulture and Landscape Architecture, Purdue University|year=1987|location=W. Lafayette, IN, US|pages=259–262|url=https://hort.purdue.edu/newcrop/morton/longan.html}}</ref> Ini an saro sa mas midbid na tropikal na mga myembro kan inapod na pamilyang 'soapberry' [[Sapindaceae]], na kun saen myembro man an [[litsiyas]] asin [[rambutan]].<ref name="Julia Morton" /> The fruit of the longan is similar to lychee, but has a milder, and more subtle aroma and sweetness.<ref name="Fruiting pattern">{{Cite journal|last1=Pham|first1=V.T.|last2=Herrero|first2=M.|title=Fruiting pattern in longan, Dimocarpus longan: from pollination to aril development|journal=Annals of Applied Biology|volume=169|issue=3|pages=357–368|doi=10.1111/aab.12306|year=2016|hdl=10261/135703|url=https://digital.csic.es/bitstream/10261/135703/1/HormazaI_AnnApplBiol_2016.pdf|hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://specialtyproduce.com/produce/Longan_674.php |access-date=2026-04-24 |website=Specialty Produce |language=en}}</ref> The species is native to Southeast Asia and southern China.<ref>{{GRIN|access-date=11 December 2017}}</ref> Today, China, Thailand, and Vietnam are the largest producers of longan fruit, together accounting for approximately 95% of global production.<ref name=":2" />{{Infobox Chinese
| pic = Longan (Chinese characters).svg
| piccap = "Longan" in Traditional (top) and Simplified (bottom) Chinese characters
| picupright = 0.45
| t = 龍眼
| s = 龙眼
| p = lóngyǎn
| w = lung<sup>2</sup>-yen<sup>3</sup>
| bpmf = ㄌㄨㄥˊ ㄧㄢˇ
| mi = {{IPAc-cmn|l|ong|2|.|yan|3}}
| suz = lon<sup>2</sup>-nge<sup>6</sup>
| y = lùhng-ngáahn
| j = lung<sup>4</sup>-ngaan<sup>5</sup>
| ci = {{IPAc-yue|l|ung|4|.|ng|aan|5}}
| poj = lêng-géng
| tl = lîng-gíng
| l = 'dragon eye'
}}
dfrtq02kxvwnvfj4oykjmn6k05z90u9
311569
311568
2026-10-14T16:06:44Z
Ringer
55
311569
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Species of tropical fruit-bearing tree}}
{{About|the fruit and tree|other uses|Long'an (disambiguation)|places in China|Longnan|and|Longyan}}
{{Distinguish|Loganberry}}
{{Use dmy dates|date=August 2021}}{{Speciesbox
|name = Longan
|image = Longan tree at Pine Island Nursery.jpg
|image_alt = Photograph of a broadly spreading tree
|status = DD
|status_system = IUCN3.1
|status_ref =<ref name=IUCN>{{cite iucn | author = Barstow, M. | title = ''Dimocarpus longan'' | article-number = e.T32399A67808402 | year = 2022 | access-date = 29 January 2023}}</ref>
|genus = Dimocarpus
|species = longan
|authority = [[João de Loureiro|Lour.]]<ref name=POWO/>
|synonyms = {{species list |Euphoria longan |(Lour.) Steud.
|Scytalia longan |(Lour.) Roxb.}}
|synonyms_ref =<ref name=POWO/>
}}
An '''Longan''' ({{IPAc-en|ˈ|l|ɒ|ŋ|a:|n|}}; '''''Dimocarpus longan'''''), o inaapod man '''lungan'''<ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://www.britannica.com/plant/longan |website=Britannica |access-date=2026-05-21}}</ref> o sa Ingles '''dragon's eye''', sarong species nin kahoy na tropikal na nagbubunga, ini nakaagid sa hitsura kan bungang [[lansones]].<ref name="Julia Morton">{{Cite book|title=Longan; In: Fruits of Warm Climates|last=Morton|first=Julia F.|publisher=NewCrop, Center for New Crops and Plant Products, Department of Horticulture and Landscape Architecture, Purdue University|year=1987|location=W. Lafayette, IN, US|pages=259–262|url=https://hort.purdue.edu/newcrop/morton/longan.html}}</ref> Ini an saro sa mas midbid na tropikal na mga myembro kan inapod na pamilyang 'soapberry' [[Sapindaceae]], na kun saen myembro man an [[litsiyas]] asin [[rambutan]].<ref name="Julia Morton" /> An prutas kan longan nA nakaagid sa liotsiyas, alagad may maluyang parong ain pagkahamis.<ref name="Fruiting pattern">{{Cite journal|last1=Pham|first1=V.T.|last2=Herrero|first2=M.|title=Fruiting pattern in longan, Dimocarpus longan: from pollination to aril development|journal=Annals of Applied Biology|volume=169|issue=3|pages=357–368|doi=10.1111/aab.12306|year=2016|hdl=10261/135703|url=https://digital.csic.es/bitstream/10261/135703/1/HormazaI_AnnApplBiol_2016.pdf|hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://specialtyproduce.com/produce/Longan_674.php |access-date=2026-04-24 |website=Specialty Produce |language=en}}</ref> The species is native to Southeast Asia and southern China.<ref>{{GRIN|access-date=11 December 2017}}</ref> Ngonyan, an Tsina, Taylandya, asin Byetnam iyo an pinakadakulang nagpoprodyusir kan bungang longan, na sasararoon sinda binibilog kan mga 95% kan prodouksyon total sa bilog na kinaban.<ref name=":2" />{{Infobox Chinese
| pic = Longan (Chinese characters).svg
| piccap = "Longan" in Traditional (top) and Simplified (bottom) Chinese characters
| picupright = 0.45
| t = 龍眼
| s = 龙眼
| p = lóngyǎn
| w = lung<sup>2</sup>-yen<sup>3</sup>
| bpmf = ㄌㄨㄥˊ ㄧㄢˇ
| mi = {{IPAc-cmn|l|ong|2|.|yan|3}}
| suz = lon<sup>2</sup>-nge<sup>6</sup>
| y = lùhng-ngáahn
| j = lung<sup>4</sup>-ngaan<sup>5</sup>
| ci = {{IPAc-yue|l|ung|4|.|ng|aan|5}}
| poj = lêng-géng
| tl = lîng-gíng
| l = 'dragon eye'
}}
==Hilnga man==
* ''[[Lansium domesticum]]'', the langsat or lanzones
* ''[[Talisia esculenta]]'', a visually similar fruit from South America
==Toltolan==
{{Reflist}}
==Mga panluwas na takod==
{{Commons category|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
{{Wikispecies|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
* [http://www.fao.org/DOCREP/003/X6908E/x6908e00.htm#Contents Longan Production in Asia] from the [[Food and Agriculture Organization]] of the United Nations
{{Taxonbar|from=Q193449}}
{{Authority control}}
[[Kategorya:Articles containing video clips]]
[[Kategorya:Cantonese cuisine]]
[[Kategorya:Chinese fruit]]
[[Kategorya:Dimocarpus|longan]]
[[Kategorya:Edible fruits]]
[[Kategorya:Flora of tropical Asia]]
[[Kategorya:Fruits originating in East Asia]]
[[Kategorya:Culture of the Han dynasty]]
[[Kategorya:Flora of the Indomalayan realm]]
[[Kategorya:Plants described in 1790]]
[[Kategorya:Traditional Chinese medicine]]
[[Kategorya:Trees of China]]
[[Kategorya:Tropical fruit]]
[[Kategorya:Taxa named by João de Loureiro]]
krh3160eyjbuxnwkyzcrpls1adxexoh
311570
311569
2026-10-14T16:10:47Z
Ringer
55
311570
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Species of tropical fruit-bearing tree}}
{{About|the fruit and tree|other uses|Long'an (disambiguation)|places in China|Longnan|and|Longyan}}
{{Distinguish|Loganberry}}
{{Use dmy dates|date=August 2021}}{{Speciesbox
|name = Longan
|image = Longan tree at Pine Island Nursery.jpg
|image_alt = Photograph of a broadly spreading tree
|status = DD
|status_system = IUCN3.1
|status_ref =<ref name=IUCN>{{cite iucn | author = Barstow, M. | title = ''Dimocarpus longan'' | article-number = e.T32399A67808402 | year = 2022 | access-date = 29 January 2023}}</ref>
|genus = Dimocarpus
|species = longan
|authority = [[João de Loureiro|Lour.]]<ref name=POWO/>
|synonyms = {{species list |Euphoria longan |(Lour.) Steud.
|Scytalia longan |(Lour.) Roxb.}}
|synonyms_ref =<ref name=POWO/>
}}
An '''Longan''' ({{IPAc-en|ˈ|l|ɒ|ŋ|a:|n|}}; '''''Dimocarpus longan'''''), o inaapod man '''lungan'''<ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://www.britannica.com/plant/longan |website=Britannica |access-date=2026-05-21}}</ref> o sa Ingles '''dragon's eye''', sarong species nin kahoy na tropikal na nagbubunga, ini nakaagid sa hitsura kan bungang [[lansones]].<ref name="Julia Morton">{{Cite book|title=Longan; In: Fruits of Warm Climates|last=Morton|first=Julia F.|publisher=NewCrop, Center for New Crops and Plant Products, Department of Horticulture and Landscape Architecture, Purdue University|year=1987|location=W. Lafayette, IN, US|pages=259–262|url=https://hort.purdue.edu/newcrop/morton/longan.html}}</ref> Ini an saro sa mas midbid na tropikal na mga myembro kan inapod na pamilyang 'soapberry' [[Sapindaceae]], na kun saen myembro man an [[litsiyas]] asin [[rambutan]].<ref name="Julia Morton" /> An bunga kan longan nakaagid sa litsiyas, alagad may maluyang parong asin pagkahamis.<ref name="Fruiting pattern">{{Cite journal|last1=Pham|first1=V.T.|last2=Herrero|first2=M.|title=Fruiting pattern in longan, Dimocarpus longan: from pollination to aril development|journal=Annals of Applied Biology|volume=169|issue=3|pages=357–368|doi=10.1111/aab.12306|year=2016|hdl=10261/135703|url=https://digital.csic.es/bitstream/10261/135703/1/HormazaI_AnnApplBiol_2016.pdf|hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://specialtyproduce.com/produce/Longan_674.php |access-date=2026-04-24 |website=Specialty Produce |language=en}}</ref> An species tubong tal sa [[Sud-subangan na Asya]] asin sa bandang habagatan nin [[Tsina]].<ref>{{GRIN|access-date=11 December 2017}}</ref> Ngonyan, an Tsina, Tailandya, asin Byetnam iyo an pinakadakulang nagpoprodyusir kan bungang longan, na kun sasararoon sinda binibilog kan mga 95% kan produksyon total nin kinaban.<ref name=":2" />{{Infobox Chinese
| pic = Longan (Chinese characters).svg
| piccap = "Longan" in Traditional (top) and Simplified (bottom) Chinese characters
| picupright = 0.45
| t = 龍眼
| s = 龙眼
| p = lóngyǎn
| w = lung<sup>2</sup>-yen<sup>3</sup>
| bpmf = ㄌㄨㄥˊ ㄧㄢˇ
| mi = {{IPAc-cmn|l|ong|2|.|yan|3}}
| suz = lon<sup>2</sup>-nge<sup>6</sup>
| y = lùhng-ngáahn
| j = lung<sup>4</sup>-ngaan<sup>5</sup>
| ci = {{IPAc-yue|l|ung|4|.|ng|aan|5}}
| poj = lêng-géng
| tl = lîng-gíng
| l = 'dragon eye'
}}
==Hilnga man==
* ''[[Lansium domesticum]]'', the langsat or lanzones
* ''[[Talisia esculenta]]'', a visually similar fruit from South America
==Toltolan==
{{Reflist}}
==Mga panluwas na takod==
{{Commons category|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
{{Wikispecies|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
* [http://www.fao.org/DOCREP/003/X6908E/x6908e00.htm#Contents Longan Production in Asia] from the [[Food and Agriculture Organization]] of the United Nations
{{Taxonbar|from=Q193449}}
{{Authority control}}
[[Kategorya:Articles containing video clips]]
[[Kategorya:Cantonese cuisine]]
[[Kategorya:Chinese fruit]]
[[Kategorya:Dimocarpus|longan]]
[[Kategorya:Edible fruits]]
[[Kategorya:Flora of tropical Asia]]
[[Kategorya:Fruits originating in East Asia]]
[[Kategorya:Culture of the Han dynasty]]
[[Kategorya:Flora of the Indomalayan realm]]
[[Kategorya:Plants described in 1790]]
[[Kategorya:Traditional Chinese medicine]]
[[Kategorya:Trees of China]]
[[Kategorya:Tropical fruit]]
[[Kategorya:Taxa named by João de Loureiro]]
gbz1vdllw1zy25pchaskq9sr2m6372m
311571
311570
2026-10-14T16:11:43Z
Ringer
55
311571
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Species of tropical fruit-bearing tree}}
{{About|the fruit and tree|other uses|Long'an (disambiguation)|places in China|Longnan|and|Longyan}}
{{Distinguish|Loganberry}}
{{Use dmy dates|date=August 2021}}{{Speciesbox
|name = Longan
|image = Longan tree at Pine Island Nursery.jpg
|image_alt = Photograph of a broadly spreading tree
|status = DD
|status_system = IUCN3.1
|status_ref =<ref name=IUCN>{{cite iucn | author = Barstow, M. | title = ''Dimocarpus longan'' | article-number = e.T32399A67808402 | year = 2022 | access-date = 29 January 2023}}</ref>
|genus = Dimocarpus
|species = longan
|authority = [[João de Loureiro|Lour.]]<ref name=POWO/>
|synonyms = {{species list |Euphoria longan |(Lour.) Steud.
|Scytalia longan |(Lour.) Roxb.}}
|synonyms_ref =<ref name=POWO/>
}}
An '''Longan''' ({{IPAc-en|ˈ|l|ɒ|ŋ|a:|n|}}; '''''Dimocarpus longan'''''), o inaapod man '''lungan'''<ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://www.britannica.com/plant/longan |website=Britannica |access-date=2026-05-21}}</ref> o sa Ingles '''dragon's eye''', sarong species nin kahoy na tropikal na nagbubunga, ini nakaagid sa hitsura kan bungang [[lansones]].<ref name="Julia Morton">{{Cite book|title=Longan; In: Fruits of Warm Climates|last=Morton|first=Julia F.|publisher=NewCrop, Center for New Crops and Plant Products, Department of Horticulture and Landscape Architecture, Purdue University|year=1987|location=W. Lafayette, IN, US|pages=259–262|url=https://hort.purdue.edu/newcrop/morton/longan.html}}</ref> Ini an saro sa mas midbid na tropikal na mga myembro kan inapod na pamilyang 'soapberry' [[Sapindaceae]], na kun saen myembro man an [[litsiyas]] asin [[rambutan]].<ref name="Julia Morton" /> An bunga kan longan nakaagid sa litsiyas, alagad may maluyang parong asin pagkahamis.<ref name="Fruiting pattern">{{Cite journal|last1=Pham|first1=V.T.|last2=Herrero|first2=M.|title=Fruiting pattern in longan, Dimocarpus longan: from pollination to aril development|journal=Annals of Applied Biology|volume=169|issue=3|pages=357–368|doi=10.1111/aab.12306|year=2016|hdl=10261/135703|url=https://digital.csic.es/bitstream/10261/135703/1/HormazaI_AnnApplBiol_2016.pdf|hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://specialtyproduce.com/produce/Longan_674.php |access-date=2026-04-24 |website=Specialty Produce |language=en}}</ref> An species tubong tal sa [[Sud-subangan na Asya]] asin sa bandang habagatan nin [[Tsina]].<ref>{{GRIN|access-date=11 December 2017}}</ref> Ngonyan, an Tsina, Tailandya, asin Byetnam iyo an pinakadakulang nagpoprodyusir kan bungang longan, na kun sasararoon sinda binibilog kan mga 95% kan produksyon total nin kinaban.<ref name=":2" />{{Infobox Chinese
| pic = Longan (Chinese characters).svg
| piccap = "Longan" in Traditional (top) and Simplified (bottom) Chinese characters
| picupright = 0.45
| t = 龍眼
| s = 龙眼
| p = lóngyǎn
| w = lung<sup>2</sup>-yen<sup>3</sup>
| bpmf = ㄌㄨㄥˊ ㄧㄢˇ
| mi = {{IPAc-cmn|l|ong|2|.|yan|3}}
| suz = lon<sup>2</sup>-nge<sup>6</sup>
| y = lùhng-ngáahn
| j = lung<sup>4</sup>-ngaan<sup>5</sup>
| ci = {{IPAc-yue|l|ung|4|.|ng|aan|5}}
| poj = lêng-géng
| tl = lîng-gíng
| l = 'dragon eye'
}}
==Hilnga man==
* ''[[Lansium domesticum]]'', the langsat or lanzones
* ''[[Talisia esculenta]]'', a visually similar fruit from South America
==Toltolan==
{{Reflist}}
==Mga panluwas na takod==
{{Commons category|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
{{Wikispecies|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
* [http://www.fao.org/DOCREP/003/X6908E/x6908e00.htm#Contents Longan Production in Asia] from the [[Food and Agriculture Organization]] of the United Nations
{{Taxonbar|from=Q193449}}
{{Authority control}}
[[Kategorya:Articles containing video clips]]
[[Kategorya:Cantonese cuisine]]
[[Kategorya:Chinese fruit]]
[[Kategorya:Dimocarpus|longan]]
[[Kategorya:Edible fruits]]
[[Kategorya:Flora of tropical Asia]]
[[Kategorya:Fruits originating in East Asia]]
[[Kategorya:Culture of the Han dynasty]]
[[Kategorya:Flora of the Indomalayan realm]]
[[Kategorya:Plants described in 1790]]
[[Kategorya:Traditional Chinese medicine]]
[[Kategorya:Trees of China]]
[[Kategorya:Tropical fruit]]
[[Kategorya:Taxa named by João de Loureiro]]
[[en: Longan]]
b8gwnd0mq6iq15ldmmotprtsi63idg9
311572
311571
2026-10-14T16:12:49Z
Ringer
55
311572
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Species of tropical fruit-bearing tree}}
{{About|the fruit and tree|other uses|Long'an (disambiguation)|places in China|Longnan|and|Longyan}}
{{Distinguish|Loganberry}}
{{Use dmy dates|date=August 2021}}{{Speciesbox
|name = Longan
|image = Longan tree at Pine Island Nursery.jpg
|image_alt = Photograph of a broadly spreading tree
|status = DD
|status_system = IUCN3.1
|status_ref =<ref name=IUCN>{{cite iucn | author = Barstow, M. | title = ''Dimocarpus longan'' | article-number = e.T32399A67808402 | year = 2022 | access-date = 29 January 2023}}</ref>
|genus = Dimocarpus
|species = longan
|authority = [[João de Loureiro|Lour.]]<ref name=POWO/>
|synonyms = {{species list |Euphoria longan |(Lour.) Steud.
|Scytalia longan |(Lour.) Roxb.}}
|synonyms_ref =<ref name=POWO/>
}}
An '''Longan''' ({{IPAc-en|ˈ|l|ɒ|ŋ|a:|n|}}; '''''Dimocarpus longan'''''), o inaapod man '''lungan'''<ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://www.britannica.com/plant/longan |website=Britannica |access-date=2026-05-21}}</ref> o sa Ingles '''dragon's eye''', sarong species nin kahoy na tropikal na nagbubunga, ini nakaagid sa hitsura kan bungang [[lansones]].<ref name="Julia Morton">{{Cite book|title=Longan; In: Fruits of Warm Climates|last=Morton|first=Julia F.|publisher=NewCrop, Center for New Crops and Plant Products, Department of Horticulture and Landscape Architecture, Purdue University|year=1987|location=W. Lafayette, IN, US|pages=259–262|url=https://hort.purdue.edu/newcrop/morton/longan.html}}</ref> Ini an saro sa mas midbid na tropikal na mga myembro kan inapod na pamilyang 'soapberry' [[Sapindaceae]], na kun saen myembro man an [[litsiyas]] asin [[rambutan]].<ref name="Julia Morton" /> An bunga kan longan nakaagid sa litsiyas, alagad may maluyang parong asin pagkahamis.<ref name="Fruiting pattern">{{Cite journal|last1=Pham|first1=V.T.|last2=Herrero|first2=M.|title=Fruiting pattern in longan, Dimocarpus longan: from pollination to aril development|journal=Annals of Applied Biology|volume=169|issue=3|pages=357–368|doi=10.1111/aab.12306|year=2016|hdl=10261/135703|url=https://digital.csic.es/bitstream/10261/135703/1/HormazaI_AnnApplBiol_2016.pdf|hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://specialtyproduce.com/produce/Longan_674.php |access-date=2026-04-24 |website=Specialty Produce |language=en}}</ref> An species tubong tal sa [[Sur-subangan na Asya]] asin sa bandang habagatan nin [[Tsina]].<ref>{{GRIN|access-date=11 December 2017}}</ref> Ngonyan, an Tsina, Tailandya, asin Byetnam iyo an pinakadakulang nagpoprodyusir kan bungang longan, na kun sasararoon sinda binibilog kan mga 95% kan produksyon total nin kinaban.<ref name=":2" />{{Infobox Chinese
| pic = Longan (Chinese characters).svg
| piccap = "Longan" in Traditional (top) and Simplified (bottom) Chinese characters
| picupright = 0.45
| t = 龍眼
| s = 龙眼
| p = lóngyǎn
| w = lung<sup>2</sup>-yen<sup>3</sup>
| bpmf = ㄌㄨㄥˊ ㄧㄢˇ
| mi = {{IPAc-cmn|l|ong|2|.|yan|3}}
| suz = lon<sup>2</sup>-nge<sup>6</sup>
| y = lùhng-ngáahn
| j = lung<sup>4</sup>-ngaan<sup>5</sup>
| ci = {{IPAc-yue|l|ung|4|.|ng|aan|5}}
| poj = lêng-géng
| tl = lîng-gíng
| l = 'dragon eye'
}}
==Hilnga man==
* ''[[Lansium domesticum]]'', the langsat or lanzones
* ''[[Talisia esculenta]]'', a visually similar fruit from South America
==Toltolan==
{{Reflist}}
==Mga panluwas na takod==
{{Commons category|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
{{Wikispecies|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
* [http://www.fao.org/DOCREP/003/X6908E/x6908e00.htm#Contents Longan Production in Asia] from the [[Food and Agriculture Organization]] of the United Nations
{{Taxonbar|from=Q193449}}
{{Authority control}}
[[Kategorya:Articles containing video clips]]
[[Kategorya:Cantonese cuisine]]
[[Kategorya:Chinese fruit]]
[[Kategorya:Dimocarpus|longan]]
[[Kategorya:Edible fruits]]
[[Kategorya:Flora of tropical Asia]]
[[Kategorya:Fruits originating in East Asia]]
[[Kategorya:Culture of the Han dynasty]]
[[Kategorya:Flora of the Indomalayan realm]]
[[Kategorya:Plants described in 1790]]
[[Kategorya:Traditional Chinese medicine]]
[[Kategorya:Trees of China]]
[[Kategorya:Tropical fruit]]
[[Kategorya:Taxa named by João de Loureiro]]
[[en: Longan]]
3dtb38oj367koeh46yfr2jjytn0yfze
311575
311572
2026-10-15T00:55:18Z
Ringer
55
311575
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Species of tropical fruit-bearing tree}}
{{About|the fruit and tree|other uses|Long'an (disambiguation)|places in China|Longnan|and|Longyan}}
{{Distinguish|Loganberry}}
{{Use dmy dates|date=August 2021}}{{Speciesbox
|name = Longan
|image = Longan tree at Pine Island Nursery.jpg
|image_alt = Photograph of a broadly spreading tree
|status = DD
|status_system = IUCN3.1
|status_ref =<ref name=IUCN>{{cite iucn | author = Barstow, M. | title = ''Dimocarpus longan'' | article-number = e.T32399A67808402 | year = 2022 | access-date = 29 January 2023}}</ref>
|genus = Dimocarpus
|species = longan
|authority = [[João de Loureiro|Lour.]]<ref name=POWO/>
|synonyms = {{species list |Euphoria longan |(Lour.) Steud.
|Scytalia longan |(Lour.) Roxb.}}
|synonyms_ref =<ref name=POWO/>
}}
An '''Longan''' ({{IPAc-en|ˈ|l|ɒ|ŋ|a:|n|}}; '''''Dimocarpus longan'''''), o inaapod man '''lungan'''<ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://www.britannica.com/plant/longan |website=Britannica |access-date=2026-05-21}}</ref> o sa Ingles '''dragon's eye''', sarong species nin kahoy na tropikal na nagbubunga, ini nakaagid sa hitsura kan bungang [[lansones]].<ref name="Julia Morton">{{Cite book|title=Longan; In: Fruits of Warm Climates|last=Morton|first=Julia F.|publisher=NewCrop, Center for New Crops and Plant Products, Department of Horticulture and Landscape Architecture, Purdue University|year=1987|location=W. Lafayette, IN, US|pages=259–262|url=https://hort.purdue.edu/newcrop/morton/longan.html}}</ref> Ini an saro sa mas midbid na tropikal na mga myembro kan inapod na pamilyang 'soapberry' [[Sapindaceae]], na kun saen myembro man an [[litsiyas]] asin [[rambutan]].<ref name="Julia Morton" /> An bunga kan longan nakaagid sa litsiyas, alagad may maluyang parong asin pagkahamis.<ref name="Fruiting pattern">{{Cite journal|last1=Pham|first1=V.T.|last2=Herrero|first2=M.|title=Fruiting pattern in longan, Dimocarpus longan: from pollination to aril development|journal=Annals of Applied Biology|volume=169|issue=3|pages=357–368|doi=10.1111/aab.12306|year=2016|hdl=10261/135703|url=https://digital.csic.es/bitstream/10261/135703/1/HormazaI_AnnApplBiol_2016.pdf|hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://specialtyproduce.com/produce/Longan_674.php |access-date=2026-04-24 |website=Specialty Produce |language=en}}</ref> An species tubong tal sa [[Sur-subangan na Asya]] asin sa bandang habagatan nin [[Tsina]].<ref>{{GRIN|access-date=11 December 2017}}</ref> Ngonyan, an Tsina, Tailandya, asin Byetnam iyo an pinakadakulang nagpoprodyusir kan bungang longan, na kun sasararoon sinda binibilog kan mga 95% kan produksyon total nin kinaban.<ref name=":2" />{{Infobox Chinese
| pic = Longan (Chinese characters).svg
| piccap = "Longan" in Traditional (top) and Simplified (bottom) Chinese characters
| picupright = 0.45
| t = 龍眼
| s = 龙眼
| p = lóngyǎn
| w = lung<sup>2</sup>-yen<sup>3</sup>
| bpmf = ㄌㄨㄥˊ ㄧㄢˇ
| mi = {{IPAc-cmn|l|ong|2|.|yan|3}}
| suz = lon<sup>2</sup>-nge<sup>6</sup>
| y = lùhng-ngáahn
| j = lung<sup>4</sup>-ngaan<sup>5</sup>
| ci = {{IPAc-yue|l|ung|4|.|ng|aan|5}}
| poj = lêng-géng
| tl = lîng-gíng
| l = 'dragon eye'
}}
==Etimolohiya==
An katagang '''Longan''' naghahale sa {{lang-zh|s=龙眼|t=龍眼|p=lóngyǎn|cy=lung4 ngaan5}}. An kalingking na {{lang|zh|龙}} boot sabihon "dragon" mantang an {{lang|zh|眼}} an kahulogan "mata", kaya kun ini sinaro {{lang|zh|龙眼}} literalmente boot sabihon "dragon eye". Pigpangaran siring kaini huli ta an itom na pisog makukua sa laog kan prutas nakakaagid sa [[Loong]]. Sa [[lenggwaheng byetman|Byetnames]], usong inaapod ining {{lang|vi|'''nhãn'''}}, asin ta ini [[Sino-Vietnamese vocabulary|Sino-Byetnames]] na kataga hale sa Tsinong karakter na {{lang|vi|眼}} (“mata”), pero parati binubutsan an Loong ("dragon") na parte sa aro-aldaw na pagtaram.<ref name="Lour1790">{{cite book|last=Loureiro|first=J. de|year=1790|title=Flora Cochinchinensis|volume=I|location=Lisbon|publisher=Ulyssipone|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/192210#page/259/mode/1up|language=la}}</ref><ref>{{Cite web |title=Vietnamese Longan: A Tropical Delight Gaining Popularity in EU Market |url=https://techmifood.com.vn/vietnamese-longan-a-tropical-delight-gaining-popularity-in-eu-markets |access-date=2026-04-24 |website=TMF Techmifood}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dimocarpus longan Lour. |url=https://www.gbif.org/species/113655656 |access-date=2026-04-24 |website=GBIF |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=nhãn in Vietnamese |url=https://kaikki.org/dictionary/Vietnamese/meaning/n/nh/nh%C3%A3n.html |access-date=2026-04-24 |website=kaikki.org}}</ref>
{{gallery|mode=packed
|Longan (Dimocarpus longan) Tree lower trunk.jpg|Lower trunk
|Longan (Dimocarpus longan) Tree leaves.jpg|Tree leaves
|Longan (Dimocarpus longan) baby fruits and leaves.jpg|Branch of baby fruits
|Dimocarpus_longan_fruits.jpg|Bunch of fruit
|Longan fruits and seed.jpg|Fruits with seed
|Longan Wiki1.webm|Longan being peeled and eaten
}}
==Hilnga man==
* ''[[Lansium domesticum]]'', the langsat or lanzones
* ''[[Talisia esculenta]]'', a visually similar fruit from South America
==Toltolan==
{{Reflist}}
==Mga panluwas na takod==
{{Commons category|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
{{Wikispecies|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
* [http://www.fao.org/DOCREP/003/X6908E/x6908e00.htm#Contents Longan Production in Asia] from the [[Food and Agriculture Organization]] of the United Nations
{{Taxonbar|from=Q193449}}
{{Authority control}}
[[Kategorya:Articles containing video clips]]
[[Kategorya:Cantonese cuisine]]
[[Kategorya:Chinese fruit]]
[[Kategorya:Dimocarpus|longan]]
[[Kategorya:Edible fruits]]
[[Kategorya:Flora of tropical Asia]]
[[Kategorya:Fruits originating in East Asia]]
[[Kategorya:Culture of the Han dynasty]]
[[Kategorya:Flora of the Indomalayan realm]]
[[Kategorya:Plants described in 1790]]
[[Kategorya:Traditional Chinese medicine]]
[[Kategorya:Trees of China]]
[[Kategorya:Tropical fruit]]
[[Kategorya:Taxa named by João de Loureiro]]
[[en: Longan]]
fblpdd5jc3qyzh905za6b0tfo60vro1
311576
311575
2026-10-15T02:00:24Z
Ringer
55
311576
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Species of tropical fruit-bearing tree}}
{{About|the fruit and tree|other uses|Long'an (disambiguation)|places in China|Longnan|and|Longyan}}
{{Distinguish|Loganberry}}
{{Use dmy dates|date=August 2021}}{{Speciesbox
|name = Longan
|image = Longan tree at Pine Island Nursery.jpg
|image_alt = Photograph of a broadly spreading tree
|status = DD
|status_system = IUCN3.1
|status_ref =<ref name=IUCN>{{cite iucn | author = Barstow, M. | title = ''Dimocarpus longan'' | article-number = e.T32399A67808402 | year = 2022 | access-date = 29 January 2023}}</ref>
|genus = Dimocarpus
|species = longan
|authority = [[João de Loureiro|Lour.]]<ref name=POWO/>
|synonyms = {{species list |Euphoria longan |(Lour.) Steud.
|Scytalia longan |(Lour.) Roxb.}}
|synonyms_ref =<ref name=POWO/>
}}
An '''Longan''' ({{IPAc-en|ˈ|l|ɒ|ŋ|a:|n|}}; '''''Dimocarpus longan'''''), o inaapod man '''lungan'''<ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://www.britannica.com/plant/longan |website=Britannica |access-date=2026-05-21}}</ref> o sa Ingles '''dragon's eye''', sarong species nin kahoy na tropikal na nagbubunga, ini nakaagid sa hitsura kan bungang [[lansones]].<ref name="Julia Morton">{{Cite book|title=Longan; In: Fruits of Warm Climates|last=Morton|first=Julia F.|publisher=NewCrop, Center for New Crops and Plant Products, Department of Horticulture and Landscape Architecture, Purdue University|year=1987|location=W. Lafayette, IN, US|pages=259–262|url=https://hort.purdue.edu/newcrop/morton/longan.html}}</ref> Ini an saro sa mas midbid na tropikal na mga myembro kan inapod na pamilyang 'soapberry' [[Sapindaceae]], na kun saen myembro man an [[litsiyas]] asin [[rambutan]].<ref name="Julia Morton" /> An bunga kan longan nakaagid sa litsiyas, alagad may maluyang parong asin pagkahamis.<ref name="Fruiting pattern">{{Cite journal|last1=Pham|first1=V.T.|last2=Herrero|first2=M.|title=Fruiting pattern in longan, Dimocarpus longan: from pollination to aril development|journal=Annals of Applied Biology|volume=169|issue=3|pages=357–368|doi=10.1111/aab.12306|year=2016|hdl=10261/135703|url=https://digital.csic.es/bitstream/10261/135703/1/HormazaI_AnnApplBiol_2016.pdf|hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://specialtyproduce.com/produce/Longan_674.php |access-date=2026-04-24 |website=Specialty Produce |language=en}}</ref> An species tubong tal sa [[Sur-subangan na Asya]] asin sa bandang habagatan nin [[Tsina]].<ref>{{GRIN|access-date=11 December 2017}}</ref> Ngonyan, an Tsina, Tailandya, asin Byetnam iyo an pinakadakulang nagpoprodyusir kan bungang longan, na kun sasararoon sinda binibilog kan mga 95% kan produksyon total nin kinaban.<ref name=":2" />{{Infobox Chinese
| pic = Longan (Chinese characters).svg
| piccap = "Longan" in Traditional (top) and Simplified (bottom) Chinese characters
| picupright = 0.45
| t = 龍眼
| s = 龙眼
| p = lóngyǎn
| w = lung<sup>2</sup>-yen<sup>3</sup>
| bpmf = ㄌㄨㄥˊ ㄧㄢˇ
| mi = {{IPAc-cmn|l|ong|2|.|yan|3}}
| suz = lon<sup>2</sup>-nge<sup>6</sup>
| y = lùhng-ngáahn
| j = lung<sup>4</sup>-ngaan<sup>5</sup>
| ci = {{IPAc-yue|l|ung|4|.|ng|aan|5}}
| poj = lêng-géng
| tl = lîng-gíng
| l = 'dragon eye'
}}
==Etimolohiya==
An katagang '''Longan''' naghahale sa {{lang-zh|s=龙眼|t=龍眼|p=lóngyǎn|cy=lung4 ngaan5}}. An kalingking na {{lang|zh|龙}} boot sabihon "dragon" mantang an {{lang|zh|眼}} an kahulogan "mata", kaya kun ini sinaro {{lang|zh|龙眼}} literalmente boot sabihon "dragon eye". Pigpangaran siring kaini huli ta an itom na pisog makukua sa laog kan prutas nakakaagid sa [[Loong]]. Sa [[lenggwaheng byetman|Byetnames]], usong inaapod ining {{lang|vi|'''nhãn'''}}, asin ta ini [[Sino-Vietnamese vocabulary|Sino-Byetnames]] na kataga hale sa Tsinong karakter na {{lang|vi|眼}} (“mata”), pero parati binubutsan an Loong ("dragon") na parte sa aro-aldaw na pagtaram.<ref name="Lour1790">{{cite book|last=Loureiro|first=J. de|year=1790|title=Flora Cochinchinensis|volume=I|location=Lisbon|publisher=Ulyssipone|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/192210#page/259/mode/1up|language=la}}</ref><ref>{{Cite web |title=Vietnamese Longan: A Tropical Delight Gaining Popularity in EU Market |url=https://techmifood.com.vn/vietnamese-longan-a-tropical-delight-gaining-popularity-in-eu-markets |access-date=2026-04-24 |website=TMF Techmifood}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dimocarpus longan Lour. |url=https://www.gbif.org/species/113655656 |access-date=2026-04-24 |website=GBIF |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=nhãn in Vietnamese |url=https://kaikki.org/dictionary/Vietnamese/meaning/n/nh/nh%C3%A3n.html |access-date=2026-04-24 |website=kaikki.org}}</ref>
{{gallery|mode=packed
|Longan (Dimocarpus longan) Tree lower trunk.jpg|Lower trunk
|Longan (Dimocarpus longan) Tree leaves.jpg|Tree leaves
|Longan (Dimocarpus longan) baby fruits and leaves.jpg|Branch of baby fruits
|Dimocarpus_longan_fruits.jpg|Bunch of fruit
|Longan fruits and seed.jpg|Fruits with seed
|Longan Wiki1.webm|Longan being peeled and eaten
}}
== Deskripsyon ==
Depende sa klima asin tipo nin daga an longan pwedeng sobra {{Convert|100|ft|m|order=flip}}<ref>{{cite web |last1=Crane |first1=Jonathan H. |last2=Balerdi |first2=Carlos F. |last3=Sargent |first3=Steven A. |last4=Maguire |first4=Ian |date=November 1978 |title=Longan Growing in the Florida Home Landscape |url=http://edis.ifas.ufl.edu/mg049 |access-date=4 April 2017 |website=University of Florida |edition=2016}}</ref> an paglangkaw, alagad tipikal na natubo ini abot {{Convert|30|-|40|ft|0|abbr=on|order=flip}} sa taas asin korona bilogon.<ref name="Julia Morton" /><ref name="Crane Balerdi">{{cite web |last1=Crane |first1=Jonathan |last2=Balerdi |first2=Carlos |last3=Sarge |first3=Steven |last4=Maguire |first4=Ian |date=2015 |title=Longan Growing in the Florida Home Landscape |url=http://www.edis.ifas.ufl.edu/mg049 |access-date=5 April 2017 |website=IFAS University of Florida}}</ref> An kahawakan mga {{Convert|80|cm|ft|abbr=on|frac=2}} sa kahibogan<ref name="Julia Morton" /> na garatak-gatak an [[bark (botany)|ubak]].<ref name="Crane Balerdi" /> The branches are long and thick, typically drooping.<ref name="Julia Morton" />
An [[dahon]] matilaba na ponggol an poro, pqrati {{Convert|4|-|8|in|cm|0|order=flip}} an laba asin {{Convert|2|in|cm|0|abbr=on|order=flip}} an pakalakbang.<ref name="Julia Morton" /> An mga dahon nakakarabit sa duwang gilid kan sanga-sanga pero bakong tungodan kundi baro-balot.<ref name="Crane Balerdi" /> Igwang 6 abot 9 na padis nin mga dahon lambang takogong.<ref name="Crane Balerdi" /> asin ini alon-alon na mairom an kolor kaining berdeng nagkikintab.<ref name="Julia Morton" />
==Hilnga man==
* ''[[Lansium domesticum]]'', the langsat or lanzones
* ''[[Talisia esculenta]]'', a visually similar fruit from South America
==Toltolan==
{{Reflist}}
==Mga panluwas na takod==
{{Commons category|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
{{Wikispecies|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
* [http://www.fao.org/DOCREP/003/X6908E/x6908e00.htm#Contents Longan Production in Asia] from the [[Food and Agriculture Organization]] of the United Nations
{{Taxonbar|from=Q193449}}
{{Authority control}}
[[Kategorya:Articles containing video clips]]
[[Kategorya:Cantonese cuisine]]
[[Kategorya:Chinese fruit]]
[[Kategorya:Dimocarpus|longan]]
[[Kategorya:Edible fruits]]
[[Kategorya:Flora of tropical Asia]]
[[Kategorya:Fruits originating in East Asia]]
[[Kategorya:Culture of the Han dynasty]]
[[Kategorya:Flora of the Indomalayan realm]]
[[Kategorya:Plants described in 1790]]
[[Kategorya:Traditional Chinese medicine]]
[[Kategorya:Trees of China]]
[[Kategorya:Tropical fruit]]
[[Kategorya:Taxa named by João de Loureiro]]
[[en: Longan]]
ikr1xn45xg9jpqucmxuf55jocrfrc5o
311577
311576
2026-10-15T03:11:23Z
Ringer
55
/* Etimolohiya */
311577
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Species of tropical fruit-bearing tree}}
{{About|the fruit and tree|other uses|Long'an (disambiguation)|places in China|Longnan|and|Longyan}}
{{Distinguish|Loganberry}}
{{Use dmy dates|date=August 2021}}{{Speciesbox
|name = Longan
|image = Longan tree at Pine Island Nursery.jpg
|image_alt = Photograph of a broadly spreading tree
|status = DD
|status_system = IUCN3.1
|status_ref =<ref name=IUCN>{{cite iucn | author = Barstow, M. | title = ''Dimocarpus longan'' | article-number = e.T32399A67808402 | year = 2022 | access-date = 29 January 2023}}</ref>
|genus = Dimocarpus
|species = longan
|authority = [[João de Loureiro|Lour.]]<ref name=POWO/>
|synonyms = {{species list |Euphoria longan |(Lour.) Steud.
|Scytalia longan |(Lour.) Roxb.}}
|synonyms_ref =<ref name=POWO/>
}}
An '''Longan''' ({{IPAc-en|ˈ|l|ɒ|ŋ|a:|n|}}; '''''Dimocarpus longan'''''), o inaapod man '''lungan'''<ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://www.britannica.com/plant/longan |website=Britannica |access-date=2026-05-21}}</ref> o sa Ingles '''dragon's eye''', sarong species nin kahoy na tropikal na nagbubunga, ini nakaagid sa hitsura kan bungang [[lansones]].<ref name="Julia Morton">{{Cite book|title=Longan; In: Fruits of Warm Climates|last=Morton|first=Julia F.|publisher=NewCrop, Center for New Crops and Plant Products, Department of Horticulture and Landscape Architecture, Purdue University|year=1987|location=W. Lafayette, IN, US|pages=259–262|url=https://hort.purdue.edu/newcrop/morton/longan.html}}</ref> Ini an saro sa mas midbid na tropikal na mga myembro kan inapod na pamilyang 'soapberry' [[Sapindaceae]], na kun saen myembro man an [[litsiyas]] asin [[rambutan]].<ref name="Julia Morton" /> An bunga kan longan nakaagid sa litsiyas, alagad may maluyang parong asin pagkahamis.<ref name="Fruiting pattern">{{Cite journal|last1=Pham|first1=V.T.|last2=Herrero|first2=M.|title=Fruiting pattern in longan, Dimocarpus longan: from pollination to aril development|journal=Annals of Applied Biology|volume=169|issue=3|pages=357–368|doi=10.1111/aab.12306|year=2016|hdl=10261/135703|url=https://digital.csic.es/bitstream/10261/135703/1/HormazaI_AnnApplBiol_2016.pdf|hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://specialtyproduce.com/produce/Longan_674.php |access-date=2026-04-24 |website=Specialty Produce |language=en}}</ref> An species tubong tal sa [[Sur-subangan na Asya]] asin sa bandang habagatan nin [[Tsina]].<ref>{{GRIN|access-date=11 December 2017}}</ref> Ngonyan, an Tsina, Tailandya, asin Byetnam iyo an pinakadakulang nagpoprodyusir kan bungang longan, na kun sasararoon sinda binibilog kan mga 95% kan produksyon total nin kinaban.<ref name=":2" />{{Infobox Chinese
| pic = Longan (Chinese characters).svg
| piccap = "Longan" in Traditional (top) and Simplified (bottom) Chinese characters
| picupright = 0.45
| t = 龍眼
| s = 龙眼
| p = lóngyǎn
| w = lung<sup>2</sup>-yen<sup>3</sup>
| bpmf = ㄌㄨㄥˊ ㄧㄢˇ
| mi = {{IPAc-cmn|l|ong|2|.|yan|3}}
| suz = lon<sup>2</sup>-nge<sup>6</sup>
| y = lùhng-ngáahn
| j = lung<sup>4</sup>-ngaan<sup>5</sup>
| ci = {{IPAc-yue|l|ung|4|.|ng|aan|5}}
| poj = lêng-géng
| tl = lîng-gíng
| l = 'dragon eye'
}}
==Etimolohiya==
An katagang '''Longan''' naghahale sa {{lang-zh|s=龙眼|t=龍眼|p=lóngyǎn|cy=lung4 ngaan5}}. An kalingking na {{lang|zh|龙}} boot sabihon "dragon" mantang an {{lang|zh|眼}} an kahulogan "mata", kaya kun ini sinaro {{lang|zh|龙眼}} literalmente boot sabihon "dragon eye". Pigpangaran siring kaini huli ta an itom na pisog makukua sa laog kan prutas nakakaagid sa [[Loong]]. Sa [[lenggwaheng byetman|Byetnames]], usong inaapod ining {{lang|vi|'''nhãn'''}}, asin ta ini [[Sino-Vietnamese vocabulary|Sino-Byetnames]] na kataga hale sa Tsinong karakter na {{lang|vi|眼}} (“mata”), pero parati binubutsan an Loong ("dragon") na parte sa aro-aldaw na pagtaram.<ref name="Lour1790">{{cite book|last=Loureiro|first=J. de|year=1790|title=Flora Cochinchinensis|volume=I|location=Lisbon|publisher=Ulyssipone|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/192210#page/259/mode/1up|language=la}}</ref><ref>{{Cite web |title=Vietnamese Longan: A Tropical Delight Gaining Popularity in EU Market |url=https://techmifood.com.vn/vietnamese-longan-a-tropical-delight-gaining-popularity-in-eu-markets |access-date=2026-04-24 |website=TMF Techmifood}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dimocarpus longan Lour. |url=https://www.gbif.org/species/113655656 |access-date=2026-04-24 |website=GBIF |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=nhãn in Vietnamese |url=https://kaikki.org/dictionary/Vietnamese/meaning/n/nh/nh%C3%A3n.html |access-date=2026-04-24 |website=kaikki.org}}</ref>
{{gallery|mode=packed
|Longan (Dimocarpus longan) Tree lower trunk.jpg|Hitsura kan ubak-kahoy
|Longan (Dimocarpus longan) Tree leaves.jpg|Mga dahon
|Longan (Dimocarpus longan) baby fruits and leaves.jpg|Sanga na may pongot kan prutas
|Dimocarpus_longan_fruits.jpg|Pongot nin prutas
|Longan fruits and seed.jpg|Prutas pinahiling an pisog
|Longan Wiki1.webm|Longan inuubakan asin kinakakan
}}
== Deskripsyon ==
Depende sa klima asin tipo nin daga an longan pwedeng sobra {{Convert|100|ft|m|order=flip}}<ref>{{cite web |last1=Crane |first1=Jonathan H. |last2=Balerdi |first2=Carlos F. |last3=Sargent |first3=Steven A. |last4=Maguire |first4=Ian |date=November 1978 |title=Longan Growing in the Florida Home Landscape |url=http://edis.ifas.ufl.edu/mg049 |access-date=4 April 2017 |website=University of Florida |edition=2016}}</ref> an paglangkaw, alagad tipikal na natubo ini abot {{Convert|30|-|40|ft|0|abbr=on|order=flip}} sa taas asin korona bilogon.<ref name="Julia Morton" /><ref name="Crane Balerdi">{{cite web |last1=Crane |first1=Jonathan |last2=Balerdi |first2=Carlos |last3=Sarge |first3=Steven |last4=Maguire |first4=Ian |date=2015 |title=Longan Growing in the Florida Home Landscape |url=http://www.edis.ifas.ufl.edu/mg049 |access-date=5 April 2017 |website=IFAS University of Florida}}</ref> An kahawakan mga {{Convert|80|cm|ft|abbr=on|frac=2}} sa kahibogan<ref name="Julia Morton" /> na garatak-gatak an [[bark (botany)|ubak]].<ref name="Crane Balerdi" /> The branches are long and thick, typically drooping.<ref name="Julia Morton" />
An [[dahon]] matilaba na ponggol an poro, pqrati {{Convert|4|-|8|in|cm|0|order=flip}} an laba asin {{Convert|2|in|cm|0|abbr=on|order=flip}} an pakalakbang.<ref name="Julia Morton" /> An mga dahon nakakarabit sa duwang gilid kan sanga-sanga pero bakong tungodan kundi baro-balot.<ref name="Crane Balerdi" /> Igwang 6 abot 9 na padis nin mga dahon lambang takogong.<ref name="Crane Balerdi" /> asin ini alon-alon na mairom an kolor kaining berdeng nagkikintab.<ref name="Julia Morton" />
==Hilnga man==
* ''[[Lansium domesticum]]'', the langsat or lanzones
* ''[[Talisia esculenta]]'', a visually similar fruit from South America
==Toltolan==
{{Reflist}}
==Mga panluwas na takod==
{{Commons category|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
{{Wikispecies|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
* [http://www.fao.org/DOCREP/003/X6908E/x6908e00.htm#Contents Longan Production in Asia] from the [[Food and Agriculture Organization]] of the United Nations
{{Taxonbar|from=Q193449}}
{{Authority control}}
[[Kategorya:Articles containing video clips]]
[[Kategorya:Cantonese cuisine]]
[[Kategorya:Chinese fruit]]
[[Kategorya:Dimocarpus|longan]]
[[Kategorya:Edible fruits]]
[[Kategorya:Flora of tropical Asia]]
[[Kategorya:Fruits originating in East Asia]]
[[Kategorya:Culture of the Han dynasty]]
[[Kategorya:Flora of the Indomalayan realm]]
[[Kategorya:Plants described in 1790]]
[[Kategorya:Traditional Chinese medicine]]
[[Kategorya:Trees of China]]
[[Kategorya:Tropical fruit]]
[[Kategorya:Taxa named by João de Loureiro]]
[[en: Longan]]
h88qofbrxx70wd7nek1huco9ucbm1xa
311578
311577
2026-10-15T03:22:22Z
Ringer
55
/* Deskripsyon */
311578
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Species of tropical fruit-bearing tree}}
{{About|the fruit and tree|other uses|Long'an (disambiguation)|places in China|Longnan|and|Longyan}}
{{Distinguish|Loganberry}}
{{Use dmy dates|date=August 2021}}{{Speciesbox
|name = Longan
|image = Longan tree at Pine Island Nursery.jpg
|image_alt = Photograph of a broadly spreading tree
|status = DD
|status_system = IUCN3.1
|status_ref =<ref name=IUCN>{{cite iucn | author = Barstow, M. | title = ''Dimocarpus longan'' | article-number = e.T32399A67808402 | year = 2022 | access-date = 29 January 2023}}</ref>
|genus = Dimocarpus
|species = longan
|authority = [[João de Loureiro|Lour.]]<ref name=POWO/>
|synonyms = {{species list |Euphoria longan |(Lour.) Steud.
|Scytalia longan |(Lour.) Roxb.}}
|synonyms_ref =<ref name=POWO/>
}}
An '''Longan''' ({{IPAc-en|ˈ|l|ɒ|ŋ|a:|n|}}; '''''Dimocarpus longan'''''), o inaapod man '''lungan'''<ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://www.britannica.com/plant/longan |website=Britannica |access-date=2026-05-21}}</ref> o sa Ingles '''dragon's eye''', sarong species nin kahoy na tropikal na nagbubunga, ini nakaagid sa hitsura kan bungang [[lansones]].<ref name="Julia Morton">{{Cite book|title=Longan; In: Fruits of Warm Climates|last=Morton|first=Julia F.|publisher=NewCrop, Center for New Crops and Plant Products, Department of Horticulture and Landscape Architecture, Purdue University|year=1987|location=W. Lafayette, IN, US|pages=259–262|url=https://hort.purdue.edu/newcrop/morton/longan.html}}</ref> Ini an saro sa mas midbid na tropikal na mga myembro kan inapod na pamilyang 'soapberry' [[Sapindaceae]], na kun saen myembro man an [[litsiyas]] asin [[rambutan]].<ref name="Julia Morton" /> An bunga kan longan nakaagid sa litsiyas, alagad may maluyang parong asin pagkahamis.<ref name="Fruiting pattern">{{Cite journal|last1=Pham|first1=V.T.|last2=Herrero|first2=M.|title=Fruiting pattern in longan, Dimocarpus longan: from pollination to aril development|journal=Annals of Applied Biology|volume=169|issue=3|pages=357–368|doi=10.1111/aab.12306|year=2016|hdl=10261/135703|url=https://digital.csic.es/bitstream/10261/135703/1/HormazaI_AnnApplBiol_2016.pdf|hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://specialtyproduce.com/produce/Longan_674.php |access-date=2026-04-24 |website=Specialty Produce |language=en}}</ref> An species tubong tal sa [[Sur-subangan na Asya]] asin sa bandang habagatan nin [[Tsina]].<ref>{{GRIN|access-date=11 December 2017}}</ref> Ngonyan, an Tsina, Tailandya, asin Byetnam iyo an pinakadakulang nagpoprodyusir kan bungang longan, na kun sasararoon sinda binibilog kan mga 95% kan produksyon total nin kinaban.<ref name=":2" />{{Infobox Chinese
| pic = Longan (Chinese characters).svg
| piccap = "Longan" in Traditional (top) and Simplified (bottom) Chinese characters
| picupright = 0.45
| t = 龍眼
| s = 龙眼
| p = lóngyǎn
| w = lung<sup>2</sup>-yen<sup>3</sup>
| bpmf = ㄌㄨㄥˊ ㄧㄢˇ
| mi = {{IPAc-cmn|l|ong|2|.|yan|3}}
| suz = lon<sup>2</sup>-nge<sup>6</sup>
| y = lùhng-ngáahn
| j = lung<sup>4</sup>-ngaan<sup>5</sup>
| ci = {{IPAc-yue|l|ung|4|.|ng|aan|5}}
| poj = lêng-géng
| tl = lîng-gíng
| l = 'dragon eye'
}}
==Etimolohiya==
An katagang '''Longan''' naghahale sa {{lang-zh|s=龙眼|t=龍眼|p=lóngyǎn|cy=lung4 ngaan5}}. An kalingking na {{lang|zh|龙}} boot sabihon "dragon" mantang an {{lang|zh|眼}} an kahulogan "mata", kaya kun ini sinaro {{lang|zh|龙眼}} literalmente boot sabihon "dragon eye". Pigpangaran siring kaini huli ta an itom na pisog makukua sa laog kan prutas nakakaagid sa [[Loong]]. Sa [[lenggwaheng byetman|Byetnames]], usong inaapod ining {{lang|vi|'''nhãn'''}}, asin ta ini [[Sino-Vietnamese vocabulary|Sino-Byetnames]] na kataga hale sa Tsinong karakter na {{lang|vi|眼}} (“mata”), pero parati binubutsan an Loong ("dragon") na parte sa aro-aldaw na pagtaram.<ref name="Lour1790">{{cite book|last=Loureiro|first=J. de|year=1790|title=Flora Cochinchinensis|volume=I|location=Lisbon|publisher=Ulyssipone|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/192210#page/259/mode/1up|language=la}}</ref><ref>{{Cite web |title=Vietnamese Longan: A Tropical Delight Gaining Popularity in EU Market |url=https://techmifood.com.vn/vietnamese-longan-a-tropical-delight-gaining-popularity-in-eu-markets |access-date=2026-04-24 |website=TMF Techmifood}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dimocarpus longan Lour. |url=https://www.gbif.org/species/113655656 |access-date=2026-04-24 |website=GBIF |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=nhãn in Vietnamese |url=https://kaikki.org/dictionary/Vietnamese/meaning/n/nh/nh%C3%A3n.html |access-date=2026-04-24 |website=kaikki.org}}</ref>
{{gallery|mode=packed
|Longan (Dimocarpus longan) Tree lower trunk.jpg|Hitsura kan ubak-kahoy
|Longan (Dimocarpus longan) Tree leaves.jpg|Mga dahon
|Longan (Dimocarpus longan) baby fruits and leaves.jpg|Sanga na may pongot kan prutas
|Dimocarpus_longan_fruits.jpg|Pongot nin prutas
|Longan fruits and seed.jpg|Prutas pinahiling an pisog
|Longan Wiki1.webm|Longan inuubakan asin kinakakan
}}
== Deskripsyon ==
Depende sa klima asin tipo nin daga an longan pwedeng sobra {{Convert|100|ft|m|order=flip}}<ref>{{cite web |last1=Crane |first1=Jonathan H. |last2=Balerdi |first2=Carlos F. |last3=Sargent |first3=Steven A. |last4=Maguire |first4=Ian |date=November 1978 |title=Longan Growing in the Florida Home Landscape |url=http://edis.ifas.ufl.edu/mg049 |access-date=4 April 2017 |website=University of Florida |edition=2016}}</ref> an paglangkaw, alagad tipikal na natubo ini abot {{Convert|30|-|40|ft|0|abbr=on|order=flip}} sa taas asin korona bilogon.<ref name="Julia Morton" /><ref name="Crane Balerdi">{{cite web |last1=Crane |first1=Jonathan |last2=Balerdi |first2=Carlos |last3=Sarge |first3=Steven |last4=Maguire |first4=Ian |date=2015 |title=Longan Growing in the Florida Home Landscape |url=http://www.edis.ifas.ufl.edu/mg049 |access-date=5 April 2017 |website=IFAS University of Florida}}</ref> An kahawakan mga {{Convert|80|cm|ft|abbr=on|frac=2}} sa kahibogan<ref name="Julia Morton" /> na garatak-gatak an [[bark (botany)|ubak]].<ref name="Crane Balerdi" /> The branches are long and thick, typically drooping.<ref name="Julia Morton" />
An [[dahon]] matilaba na ponggol an poro, pqrati {{Convert|4|-|8|in|cm|0|order=flip}} an laba asin {{Convert|2|in|cm|0|abbr=on|order=flip}} an pakalakbang.<ref name="Julia Morton" /> An mga dahon nakakarabit sa duwang gilid kan sanga-sanga pero bakong tungodan kundi baro-balot.<ref name="Crane Balerdi" /> Igwang 6 abot 9 na padis nin mga dahon lambang takogong.<ref name="Crane Balerdi" /> asin ini alon-alon, mairom an kolor, nagkokoro-kintab.<ref name="Julia Morton" />
An prutas bilogon, mga {{Convert|1|in|cm|1|abbr=on|order=flip}} an lakbang; ining pungot loyloy sana. An kublit kolor tan, manipis pero makunot na may dikit na hibo';<ref name="Crane Balerdi" /> inni pwedeng pilsion ngani mapaulsit an laog.{{citation needed|date=August 2026}} An laman silag-silag, saka an pisog darodakula, maitom na may puting mata-mata.<ref name="Julia Morton" /><ref name="Crane Balerdi" /> This gives the illusion of an eye.<ref name="Julia Morton" /> An mismong laman garo maparo'pasit, mahamis sa dila,, harani sa namit kan prutas nin [[litsiyas]].<ref name="Julia Morton" /> The seed is round, hard, and has a lacquered appearance.<ref>{{Cite web |title=TCOD longan |url=https://ngdc.cncb.ac.cn/tcod/longan?lang=en |access-date=2026-08-02 |website=ngdc.cncb.ac.cn}}</ref>
==Hilnga man==
* ''[[Lansium domesticum]]'', the langsat or lanzones
* ''[[Talisia esculenta]]'', a visually similar fruit from South America
==Toltolan==
{{Reflist}}
==Mga panluwas na takod==
{{Commons category|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
{{Wikispecies|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
* [http://www.fao.org/DOCREP/003/X6908E/x6908e00.htm#Contents Longan Production in Asia] from the [[Food and Agriculture Organization]] of the United Nations
{{Taxonbar|from=Q193449}}
{{Authority control}}
[[Kategorya:Articles containing video clips]]
[[Kategorya:Cantonese cuisine]]
[[Kategorya:Chinese fruit]]
[[Kategorya:Dimocarpus|longan]]
[[Kategorya:Edible fruits]]
[[Kategorya:Flora of tropical Asia]]
[[Kategorya:Fruits originating in East Asia]]
[[Kategorya:Culture of the Han dynasty]]
[[Kategorya:Flora of the Indomalayan realm]]
[[Kategorya:Plants described in 1790]]
[[Kategorya:Traditional Chinese medicine]]
[[Kategorya:Trees of China]]
[[Kategorya:Tropical fruit]]
[[Kategorya:Taxa named by João de Loureiro]]
[[en: Longan]]
r5owxz764m4tkta92uw59551a76zw2b
311579
311578
2026-10-15T03:25:24Z
Ringer
55
/* Deskripsyon */
311579
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Species of tropical fruit-bearing tree}}
{{About|the fruit and tree|other uses|Long'an (disambiguation)|places in China|Longnan|and|Longyan}}
{{Distinguish|Loganberry}}
{{Use dmy dates|date=August 2021}}{{Speciesbox
|name = Longan
|image = Longan tree at Pine Island Nursery.jpg
|image_alt = Photograph of a broadly spreading tree
|status = DD
|status_system = IUCN3.1
|status_ref =<ref name=IUCN>{{cite iucn | author = Barstow, M. | title = ''Dimocarpus longan'' | article-number = e.T32399A67808402 | year = 2022 | access-date = 29 January 2023}}</ref>
|genus = Dimocarpus
|species = longan
|authority = [[João de Loureiro|Lour.]]<ref name=POWO/>
|synonyms = {{species list |Euphoria longan |(Lour.) Steud.
|Scytalia longan |(Lour.) Roxb.}}
|synonyms_ref =<ref name=POWO/>
}}
An '''Longan''' ({{IPAc-en|ˈ|l|ɒ|ŋ|a:|n|}}; '''''Dimocarpus longan'''''), o inaapod man '''lungan'''<ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://www.britannica.com/plant/longan |website=Britannica |access-date=2026-05-21}}</ref> o sa Ingles '''dragon's eye''', sarong species nin kahoy na tropikal na nagbubunga, ini nakaagid sa hitsura kan bungang [[lansones]].<ref name="Julia Morton">{{Cite book|title=Longan; In: Fruits of Warm Climates|last=Morton|first=Julia F.|publisher=NewCrop, Center for New Crops and Plant Products, Department of Horticulture and Landscape Architecture, Purdue University|year=1987|location=W. Lafayette, IN, US|pages=259–262|url=https://hort.purdue.edu/newcrop/morton/longan.html}}</ref> Ini an saro sa mas midbid na tropikal na mga myembro kan inapod na pamilyang 'soapberry' [[Sapindaceae]], na kun saen myembro man an [[litsiyas]] asin [[rambutan]].<ref name="Julia Morton" /> An bunga kan longan nakaagid sa litsiyas, alagad may maluyang parong asin pagkahamis.<ref name="Fruiting pattern">{{Cite journal|last1=Pham|first1=V.T.|last2=Herrero|first2=M.|title=Fruiting pattern in longan, Dimocarpus longan: from pollination to aril development|journal=Annals of Applied Biology|volume=169|issue=3|pages=357–368|doi=10.1111/aab.12306|year=2016|hdl=10261/135703|url=https://digital.csic.es/bitstream/10261/135703/1/HormazaI_AnnApplBiol_2016.pdf|hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://specialtyproduce.com/produce/Longan_674.php |access-date=2026-04-24 |website=Specialty Produce |language=en}}</ref> An species tubong tal sa [[Sur-subangan na Asya]] asin sa bandang habagatan nin [[Tsina]].<ref>{{GRIN|access-date=11 December 2017}}</ref> Ngonyan, an Tsina, Tailandya, asin Byetnam iyo an pinakadakulang nagpoprodyusir kan bungang longan, na kun sasararoon sinda binibilog kan mga 95% kan produksyon total nin kinaban.<ref name=":2" />{{Infobox Chinese
| pic = Longan (Chinese characters).svg
| piccap = "Longan" in Traditional (top) and Simplified (bottom) Chinese characters
| picupright = 0.45
| t = 龍眼
| s = 龙眼
| p = lóngyǎn
| w = lung<sup>2</sup>-yen<sup>3</sup>
| bpmf = ㄌㄨㄥˊ ㄧㄢˇ
| mi = {{IPAc-cmn|l|ong|2|.|yan|3}}
| suz = lon<sup>2</sup>-nge<sup>6</sup>
| y = lùhng-ngáahn
| j = lung<sup>4</sup>-ngaan<sup>5</sup>
| ci = {{IPAc-yue|l|ung|4|.|ng|aan|5}}
| poj = lêng-géng
| tl = lîng-gíng
| l = 'dragon eye'
}}
==Etimolohiya==
An katagang '''Longan''' naghahale sa {{lang-zh|s=龙眼|t=龍眼|p=lóngyǎn|cy=lung4 ngaan5}}. An kalingking na {{lang|zh|龙}} boot sabihon "dragon" mantang an {{lang|zh|眼}} an kahulogan "mata", kaya kun ini sinaro {{lang|zh|龙眼}} literalmente boot sabihon "dragon eye". Pigpangaran siring kaini huli ta an itom na pisog makukua sa laog kan prutas nakakaagid sa [[Loong]]. Sa [[lenggwaheng byetman|Byetnames]], usong inaapod ining {{lang|vi|'''nhãn'''}}, asin ta ini [[Sino-Vietnamese vocabulary|Sino-Byetnames]] na kataga hale sa Tsinong karakter na {{lang|vi|眼}} (“mata”), pero parati binubutsan an Loong ("dragon") na parte sa aro-aldaw na pagtaram.<ref name="Lour1790">{{cite book|last=Loureiro|first=J. de|year=1790|title=Flora Cochinchinensis|volume=I|location=Lisbon|publisher=Ulyssipone|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/192210#page/259/mode/1up|language=la}}</ref><ref>{{Cite web |title=Vietnamese Longan: A Tropical Delight Gaining Popularity in EU Market |url=https://techmifood.com.vn/vietnamese-longan-a-tropical-delight-gaining-popularity-in-eu-markets |access-date=2026-04-24 |website=TMF Techmifood}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dimocarpus longan Lour. |url=https://www.gbif.org/species/113655656 |access-date=2026-04-24 |website=GBIF |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=nhãn in Vietnamese |url=https://kaikki.org/dictionary/Vietnamese/meaning/n/nh/nh%C3%A3n.html |access-date=2026-04-24 |website=kaikki.org}}</ref>
{{gallery|mode=packed
|Longan (Dimocarpus longan) Tree lower trunk.jpg|Hitsura kan ubak-kahoy
|Longan (Dimocarpus longan) Tree leaves.jpg|Mga dahon
|Longan (Dimocarpus longan) baby fruits and leaves.jpg|Sanga na may pongot kan prutas
|Dimocarpus_longan_fruits.jpg|Pongot nin prutas
|Longan fruits and seed.jpg|Prutas pinahiling an pisog
|Longan Wiki1.webm|Longan inuubakan asin kinakakan
}}
== Deskripsyon ==
Depende sa klima asin tipo nin daga an longan pwedeng sobra {{Convert|100|ft|m|order=flip}}<ref>{{cite web |last1=Crane |first1=Jonathan H. |last2=Balerdi |first2=Carlos F. |last3=Sargent |first3=Steven A. |last4=Maguire |first4=Ian |date=November 1978 |title=Longan Growing in the Florida Home Landscape |url=http://edis.ifas.ufl.edu/mg049 |access-date=4 April 2017 |website=University of Florida |edition=2016}}</ref> an paglangkaw, alagad tipikal na natubo ini abot {{Convert|30|-|40|ft|0|abbr=on|order=flip}} sa taas asin korona bilogon.<ref name="Julia Morton" /><ref name="Crane Balerdi">{{cite web |last1=Crane |first1=Jonathan |last2=Balerdi |first2=Carlos |last3=Sarge |first3=Steven |last4=Maguire |first4=Ian |date=2015 |title=Longan Growing in the Florida Home Landscape |url=http://www.edis.ifas.ufl.edu/mg049 |access-date=5 April 2017 |website=IFAS University of Florida}}</ref> An kahawakan mga {{Convert|80|cm|ft|abbr=on|frac=2}} sa kahibogan<ref name="Julia Morton" /> na garatak-gatak an [[bark (botany)|ubak]].<ref name="Crane Balerdi" /> The branches are long and thick, typically drooping.<ref name="Julia Morton" />
An [[dahon]] matilaba na ponggol an poro, pqrati {{Convert|4|-|8|in|cm|0|order=flip}} an laba asin {{Convert|2|in|cm|0|abbr=on|order=flip}} an pakalakbang.<ref name="Julia Morton" /> An mga dahon nakakarabit sa duwang gilid kan sanga-sanga pero bakong tungodan kundi baro-balot.<ref name="Crane Balerdi" /> Igwang 6 abot 9 na padis nin mga dahon lambang takogong.<ref name="Crane Balerdi" /> asin ini alon-alon, mairom an kolor, nagkokoro-kintab.<ref name="Julia Morton" />
An prutas bilogon, mga {{Convert|1|in|cm|1|abbr=on|order=flip}} an lakbang; ining pungot loyloy sana. An kublit kolor tan, manipis pero makunot na may dikit na hibo';<ref name="Crane Balerdi" /> ini pwedeng pilsion ngani mapaulsit an laog.{{citation needed|date=August 2026}} An laman silag-silag, saka an pisog darodakula, maitom na may puting mata-mata.<ref name="Julia Morton" /><ref name="Crane Balerdi" /> This gives the illusion of an eye.<ref name="Julia Morton" /> An mismong laman garo maparo'pasit, mahamis sa dila,, harani sa namit kan prutas nin [[litsiyas]].<ref name="Julia Morton" /> An pisog matabilog, matagas, asin makintab.<ref>{{Cite web |title=TCOD longan |url=https://ngdc.cncb.ac.cn/tcod/longan?lang=en |access-date=2026-08-02 |website=ngdc.cncb.ac.cn}}</ref>
==Hilnga man==
* ''[[Lansium domesticum]]'', the langsat or lanzones
* ''[[Talisia esculenta]]'', a visually similar fruit from South America
==Toltolan==
{{Reflist}}
==Mga panluwas na takod==
{{Commons category|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
{{Wikispecies|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
* [http://www.fao.org/DOCREP/003/X6908E/x6908e00.htm#Contents Longan Production in Asia] from the [[Food and Agriculture Organization]] of the United Nations
{{Taxonbar|from=Q193449}}
{{Authority control}}
[[Kategorya:Articles containing video clips]]
[[Kategorya:Cantonese cuisine]]
[[Kategorya:Chinese fruit]]
[[Kategorya:Dimocarpus|longan]]
[[Kategorya:Edible fruits]]
[[Kategorya:Flora of tropical Asia]]
[[Kategorya:Fruits originating in East Asia]]
[[Kategorya:Culture of the Han dynasty]]
[[Kategorya:Flora of the Indomalayan realm]]
[[Kategorya:Plants described in 1790]]
[[Kategorya:Traditional Chinese medicine]]
[[Kategorya:Trees of China]]
[[Kategorya:Tropical fruit]]
[[Kategorya:Taxa named by João de Loureiro]]
[[en: Longan]]
81sfhxeiu2y4kud6gffwzpm3x19r5jc
311580
311579
2026-10-15T03:25:35Z
Ringer
55
/* Deskripsyon */
311580
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Species of tropical fruit-bearing tree}}
{{About|the fruit and tree|other uses|Long'an (disambiguation)|places in China|Longnan|and|Longyan}}
{{Distinguish|Loganberry}}
{{Use dmy dates|date=August 2021}}{{Speciesbox
|name = Longan
|image = Longan tree at Pine Island Nursery.jpg
|image_alt = Photograph of a broadly spreading tree
|status = DD
|status_system = IUCN3.1
|status_ref =<ref name=IUCN>{{cite iucn | author = Barstow, M. | title = ''Dimocarpus longan'' | article-number = e.T32399A67808402 | year = 2022 | access-date = 29 January 2023}}</ref>
|genus = Dimocarpus
|species = longan
|authority = [[João de Loureiro|Lour.]]<ref name=POWO/>
|synonyms = {{species list |Euphoria longan |(Lour.) Steud.
|Scytalia longan |(Lour.) Roxb.}}
|synonyms_ref =<ref name=POWO/>
}}
An '''Longan''' ({{IPAc-en|ˈ|l|ɒ|ŋ|a:|n|}}; '''''Dimocarpus longan'''''), o inaapod man '''lungan'''<ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://www.britannica.com/plant/longan |website=Britannica |access-date=2026-05-21}}</ref> o sa Ingles '''dragon's eye''', sarong species nin kahoy na tropikal na nagbubunga, ini nakaagid sa hitsura kan bungang [[lansones]].<ref name="Julia Morton">{{Cite book|title=Longan; In: Fruits of Warm Climates|last=Morton|first=Julia F.|publisher=NewCrop, Center for New Crops and Plant Products, Department of Horticulture and Landscape Architecture, Purdue University|year=1987|location=W. Lafayette, IN, US|pages=259–262|url=https://hort.purdue.edu/newcrop/morton/longan.html}}</ref> Ini an saro sa mas midbid na tropikal na mga myembro kan inapod na pamilyang 'soapberry' [[Sapindaceae]], na kun saen myembro man an [[litsiyas]] asin [[rambutan]].<ref name="Julia Morton" /> An bunga kan longan nakaagid sa litsiyas, alagad may maluyang parong asin pagkahamis.<ref name="Fruiting pattern">{{Cite journal|last1=Pham|first1=V.T.|last2=Herrero|first2=M.|title=Fruiting pattern in longan, Dimocarpus longan: from pollination to aril development|journal=Annals of Applied Biology|volume=169|issue=3|pages=357–368|doi=10.1111/aab.12306|year=2016|hdl=10261/135703|url=https://digital.csic.es/bitstream/10261/135703/1/HormazaI_AnnApplBiol_2016.pdf|hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://specialtyproduce.com/produce/Longan_674.php |access-date=2026-04-24 |website=Specialty Produce |language=en}}</ref> An species tubong tal sa [[Sur-subangan na Asya]] asin sa bandang habagatan nin [[Tsina]].<ref>{{GRIN|access-date=11 December 2017}}</ref> Ngonyan, an Tsina, Tailandya, asin Byetnam iyo an pinakadakulang nagpoprodyusir kan bungang longan, na kun sasararoon sinda binibilog kan mga 95% kan produksyon total nin kinaban.<ref name=":2" />{{Infobox Chinese
| pic = Longan (Chinese characters).svg
| piccap = "Longan" in Traditional (top) and Simplified (bottom) Chinese characters
| picupright = 0.45
| t = 龍眼
| s = 龙眼
| p = lóngyǎn
| w = lung<sup>2</sup>-yen<sup>3</sup>
| bpmf = ㄌㄨㄥˊ ㄧㄢˇ
| mi = {{IPAc-cmn|l|ong|2|.|yan|3}}
| suz = lon<sup>2</sup>-nge<sup>6</sup>
| y = lùhng-ngáahn
| j = lung<sup>4</sup>-ngaan<sup>5</sup>
| ci = {{IPAc-yue|l|ung|4|.|ng|aan|5}}
| poj = lêng-géng
| tl = lîng-gíng
| l = 'dragon eye'
}}
==Etimolohiya==
An katagang '''Longan''' naghahale sa {{lang-zh|s=龙眼|t=龍眼|p=lóngyǎn|cy=lung4 ngaan5}}. An kalingking na {{lang|zh|龙}} boot sabihon "dragon" mantang an {{lang|zh|眼}} an kahulogan "mata", kaya kun ini sinaro {{lang|zh|龙眼}} literalmente boot sabihon "dragon eye". Pigpangaran siring kaini huli ta an itom na pisog makukua sa laog kan prutas nakakaagid sa [[Loong]]. Sa [[lenggwaheng byetman|Byetnames]], usong inaapod ining {{lang|vi|'''nhãn'''}}, asin ta ini [[Sino-Vietnamese vocabulary|Sino-Byetnames]] na kataga hale sa Tsinong karakter na {{lang|vi|眼}} (“mata”), pero parati binubutsan an Loong ("dragon") na parte sa aro-aldaw na pagtaram.<ref name="Lour1790">{{cite book|last=Loureiro|first=J. de|year=1790|title=Flora Cochinchinensis|volume=I|location=Lisbon|publisher=Ulyssipone|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/192210#page/259/mode/1up|language=la}}</ref><ref>{{Cite web |title=Vietnamese Longan: A Tropical Delight Gaining Popularity in EU Market |url=https://techmifood.com.vn/vietnamese-longan-a-tropical-delight-gaining-popularity-in-eu-markets |access-date=2026-04-24 |website=TMF Techmifood}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dimocarpus longan Lour. |url=https://www.gbif.org/species/113655656 |access-date=2026-04-24 |website=GBIF |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=nhãn in Vietnamese |url=https://kaikki.org/dictionary/Vietnamese/meaning/n/nh/nh%C3%A3n.html |access-date=2026-04-24 |website=kaikki.org}}</ref>
{{gallery|mode=packed
|Longan (Dimocarpus longan) Tree lower trunk.jpg|Hitsura kan ubak-kahoy
|Longan (Dimocarpus longan) Tree leaves.jpg|Mga dahon
|Longan (Dimocarpus longan) baby fruits and leaves.jpg|Sanga na may pongot kan prutas
|Dimocarpus_longan_fruits.jpg|Pongot nin prutas
|Longan fruits and seed.jpg|Prutas pinahiling an pisog
|Longan Wiki1.webm|Longan inuubakan asin kinakakan
}}
== Deskripsyon ==
Depende sa klima asin tipo nin daga an longan pwedeng sobra {{Convert|100|ft|m|order=flip}}<ref>{{cite web |last1=Crane |first1=Jonathan H. |last2=Balerdi |first2=Carlos F. |last3=Sargent |first3=Steven A. |last4=Maguire |first4=Ian |date=November 1978 |title=Longan Growing in the Florida Home Landscape |url=http://edis.ifas.ufl.edu/mg049 |access-date=4 April 2017 |website=University of Florida |edition=2016}}</ref> an paglangkaw, alagad tipikal na natubo ini abot {{Convert|30|-|40|ft|0|abbr=on|order=flip}} sa taas asin korona bilogon.<ref name="Julia Morton" /><ref name="Crane Balerdi">{{cite web |last1=Crane |first1=Jonathan |last2=Balerdi |first2=Carlos |last3=Sarge |first3=Steven |last4=Maguire |first4=Ian |date=2015 |title=Longan Growing in the Florida Home Landscape |url=http://www.edis.ifas.ufl.edu/mg049 |access-date=5 April 2017 |website=IFAS University of Florida}}</ref> An kahawakan mga {{Convert|80|cm|ft|abbr=on|frac=2}} sa kahibogan<ref name="Julia Morton" /> na garatak-gatak an [[bark (botany)|ubak]].<ref name="Crane Balerdi" /> The branches are long and thick, typically drooping.<ref name="Julia Morton" />
An [[dahon]] matilaba na ponggol an poro, pqrati {{Convert|4|-|8|in|cm|0|order=flip}} an laba asin {{Convert|2|in|cm|0|abbr=on|order=flip}} an pakalakbang.<ref name="Julia Morton" /> An mga dahon nakakarabit sa duwang gilid kan sanga-sanga pero bakong tungodan kundi baro-balot.<ref name="Crane Balerdi" /> Igwang 6 abot 9 na padis nin mga dahon lambang takogong.<ref name="Crane Balerdi" /> asin ini alon-alon, mairom an kolor, nagkokoro-kintab.<ref name="Julia Morton" />
An prutas bilogon, mga {{Convert|1|in|cm|1|abbr=on|order=flip}} an lakbang; ining pungot loyloy sana. An kublit kolor tan, manipis pero makunot na may dikit na hibo';<ref name="Crane Balerdi" /> inni pwedeng pilsion ngani mapaulsit an laog.{{citation needed|date=August 2026}} An laman silag-silag, saka an pisog darodakula, maitom na may puting mata-mata.<ref name="Julia Morton" /><ref name="Crane Balerdi" /> This gives the illusion of an eye.<ref name="Julia Morton" /> An mismong laman garo maparo'pasit, mahamis sa dila,, harani sa namit kan prutas nin [[litsiyas]].<ref name="Julia Morton" /> The seed is round, hard, and has a lacquered appearance.<ref>{{Cite web |title=TCOD longan |url=https://ngdc.cncb.ac.cn/tcod/longan?lang=en |access-date=2026-08-02 |website=ngdc.cncb.ac.cn}}</ref>
==Hilnga man==
* ''[[Lansium domesticum]]'', the langsat or lanzones
* ''[[Talisia esculenta]]'', a visually similar fruit from South America
==Toltolan==
{{Reflist}}
==Mga panluwas na takod==
{{Commons category|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
{{Wikispecies|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
* [http://www.fao.org/DOCREP/003/X6908E/x6908e00.htm#Contents Longan Production in Asia] from the [[Food and Agriculture Organization]] of the United Nations
{{Taxonbar|from=Q193449}}
{{Authority control}}
[[Kategorya:Articles containing video clips]]
[[Kategorya:Cantonese cuisine]]
[[Kategorya:Chinese fruit]]
[[Kategorya:Dimocarpus|longan]]
[[Kategorya:Edible fruits]]
[[Kategorya:Flora of tropical Asia]]
[[Kategorya:Fruits originating in East Asia]]
[[Kategorya:Culture of the Han dynasty]]
[[Kategorya:Flora of the Indomalayan realm]]
[[Kategorya:Plants described in 1790]]
[[Kategorya:Traditional Chinese medicine]]
[[Kategorya:Trees of China]]
[[Kategorya:Tropical fruit]]
[[Kategorya:Taxa named by João de Loureiro]]
[[en: Longan]]
r5owxz764m4tkta92uw59551a76zw2b
311581
311580
2026-10-15T03:26:25Z
Ringer
55
/* Deskripsyon */
311581
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Species of tropical fruit-bearing tree}}
{{About|the fruit and tree|other uses|Long'an (disambiguation)|places in China|Longnan|and|Longyan}}
{{Distinguish|Loganberry}}
{{Use dmy dates|date=August 2021}}{{Speciesbox
|name = Longan
|image = Longan tree at Pine Island Nursery.jpg
|image_alt = Photograph of a broadly spreading tree
|status = DD
|status_system = IUCN3.1
|status_ref =<ref name=IUCN>{{cite iucn | author = Barstow, M. | title = ''Dimocarpus longan'' | article-number = e.T32399A67808402 | year = 2022 | access-date = 29 January 2023}}</ref>
|genus = Dimocarpus
|species = longan
|authority = [[João de Loureiro|Lour.]]<ref name=POWO/>
|synonyms = {{species list |Euphoria longan |(Lour.) Steud.
|Scytalia longan |(Lour.) Roxb.}}
|synonyms_ref =<ref name=POWO/>
}}
An '''Longan''' ({{IPAc-en|ˈ|l|ɒ|ŋ|a:|n|}}; '''''Dimocarpus longan'''''), o inaapod man '''lungan'''<ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://www.britannica.com/plant/longan |website=Britannica |access-date=2026-05-21}}</ref> o sa Ingles '''dragon's eye''', sarong species nin kahoy na tropikal na nagbubunga, ini nakaagid sa hitsura kan bungang [[lansones]].<ref name="Julia Morton">{{Cite book|title=Longan; In: Fruits of Warm Climates|last=Morton|first=Julia F.|publisher=NewCrop, Center for New Crops and Plant Products, Department of Horticulture and Landscape Architecture, Purdue University|year=1987|location=W. Lafayette, IN, US|pages=259–262|url=https://hort.purdue.edu/newcrop/morton/longan.html}}</ref> Ini an saro sa mas midbid na tropikal na mga myembro kan inapod na pamilyang 'soapberry' [[Sapindaceae]], na kun saen myembro man an [[litsiyas]] asin [[rambutan]].<ref name="Julia Morton" /> An bunga kan longan nakaagid sa litsiyas, alagad may maluyang parong asin pagkahamis.<ref name="Fruiting pattern">{{Cite journal|last1=Pham|first1=V.T.|last2=Herrero|first2=M.|title=Fruiting pattern in longan, Dimocarpus longan: from pollination to aril development|journal=Annals of Applied Biology|volume=169|issue=3|pages=357–368|doi=10.1111/aab.12306|year=2016|hdl=10261/135703|url=https://digital.csic.es/bitstream/10261/135703/1/HormazaI_AnnApplBiol_2016.pdf|hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://specialtyproduce.com/produce/Longan_674.php |access-date=2026-04-24 |website=Specialty Produce |language=en}}</ref> An species tubong tal sa [[Sur-subangan na Asya]] asin sa bandang habagatan nin [[Tsina]].<ref>{{GRIN|access-date=11 December 2017}}</ref> Ngonyan, an Tsina, Tailandya, asin Byetnam iyo an pinakadakulang nagpoprodyusir kan bungang longan, na kun sasararoon sinda binibilog kan mga 95% kan produksyon total nin kinaban.<ref name=":2" />{{Infobox Chinese
| pic = Longan (Chinese characters).svg
| piccap = "Longan" in Traditional (top) and Simplified (bottom) Chinese characters
| picupright = 0.45
| t = 龍眼
| s = 龙眼
| p = lóngyǎn
| w = lung<sup>2</sup>-yen<sup>3</sup>
| bpmf = ㄌㄨㄥˊ ㄧㄢˇ
| mi = {{IPAc-cmn|l|ong|2|.|yan|3}}
| suz = lon<sup>2</sup>-nge<sup>6</sup>
| y = lùhng-ngáahn
| j = lung<sup>4</sup>-ngaan<sup>5</sup>
| ci = {{IPAc-yue|l|ung|4|.|ng|aan|5}}
| poj = lêng-géng
| tl = lîng-gíng
| l = 'dragon eye'
}}
==Etimolohiya==
An katagang '''Longan''' naghahale sa {{lang-zh|s=龙眼|t=龍眼|p=lóngyǎn|cy=lung4 ngaan5}}. An kalingking na {{lang|zh|龙}} boot sabihon "dragon" mantang an {{lang|zh|眼}} an kahulogan "mata", kaya kun ini sinaro {{lang|zh|龙眼}} literalmente boot sabihon "dragon eye". Pigpangaran siring kaini huli ta an itom na pisog makukua sa laog kan prutas nakakaagid sa [[Loong]]. Sa [[lenggwaheng byetman|Byetnames]], usong inaapod ining {{lang|vi|'''nhãn'''}}, asin ta ini [[Sino-Vietnamese vocabulary|Sino-Byetnames]] na kataga hale sa Tsinong karakter na {{lang|vi|眼}} (“mata”), pero parati binubutsan an Loong ("dragon") na parte sa aro-aldaw na pagtaram.<ref name="Lour1790">{{cite book|last=Loureiro|first=J. de|year=1790|title=Flora Cochinchinensis|volume=I|location=Lisbon|publisher=Ulyssipone|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/192210#page/259/mode/1up|language=la}}</ref><ref>{{Cite web |title=Vietnamese Longan: A Tropical Delight Gaining Popularity in EU Market |url=https://techmifood.com.vn/vietnamese-longan-a-tropical-delight-gaining-popularity-in-eu-markets |access-date=2026-04-24 |website=TMF Techmifood}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dimocarpus longan Lour. |url=https://www.gbif.org/species/113655656 |access-date=2026-04-24 |website=GBIF |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=nhãn in Vietnamese |url=https://kaikki.org/dictionary/Vietnamese/meaning/n/nh/nh%C3%A3n.html |access-date=2026-04-24 |website=kaikki.org}}</ref>
{{gallery|mode=packed
|Longan (Dimocarpus longan) Tree lower trunk.jpg|Hitsura kan ubak-kahoy
|Longan (Dimocarpus longan) Tree leaves.jpg|Mga dahon
|Longan (Dimocarpus longan) baby fruits and leaves.jpg|Sanga na may pongot kan prutas
|Dimocarpus_longan_fruits.jpg|Pongot nin prutas
|Longan fruits and seed.jpg|Prutas pinahiling an pisog
|Longan Wiki1.webm|Longan inuubakan asin kinakakan
}}
== Deskripsyon ==
Depende sa klima asin tipo nin daga an longan pwedeng sobra {{Convert|100|ft|m|order=flip}}<ref>{{cite web |last1=Crane |first1=Jonathan H. |last2=Balerdi |first2=Carlos F. |last3=Sargent |first3=Steven A. |last4=Maguire |first4=Ian |date=November 1978 |title=Longan Growing in the Florida Home Landscape |url=http://edis.ifas.ufl.edu/mg049 |access-date=4 April 2017 |website=University of Florida |edition=2016}}</ref> an paglangkaw, alagad tipikal na natubo ini abot {{Convert|30|-|40|ft|0|abbr=on|order=flip}} sa taas asin korona bilogon.<ref name="Julia Morton" /><ref name="Crane Balerdi">{{cite web |last1=Crane |first1=Jonathan |last2=Balerdi |first2=Carlos |last3=Sarge |first3=Steven |last4=Maguire |first4=Ian |date=2015 |title=Longan Growing in the Florida Home Landscape |url=http://www.edis.ifas.ufl.edu/mg049 |access-date=5 April 2017 |website=IFAS University of Florida}}</ref> An kahawakan mga {{Convert|80|cm|ft|abbr=on|frac=2}} sa kahibogan<ref name="Julia Morton" /> na garatak-gatak an [[bark (botany)|ubak]].<ref name="Crane Balerdi" /> The branches are long and thick, typically drooping.<ref name="Julia Morton" />
An [[dahon]] matilaba na ponggol an poro, pqrati {{Convert|4|-|8|in|cm|0|order=flip}} an laba asin {{Convert|2|in|cm|0|abbr=on|order=flip}} an pakalakbang.<ref name="Julia Morton" /> An mga dahon nakakarabit sa duwang gilid kan sanga-sanga pero bakong tungodan kundi baro-balot.<ref name="Crane Balerdi" /> Igwang 6 abot 9 na padis nin mga dahon lambang takogong.<ref name="Crane Balerdi" /> asin ini alon-alon, mairom an kolor, nagkokoro-kintab.<ref name="Julia Morton" />
An prutas bilogon, mga {{Convert|1|in|cm|1|abbr=on|order=flip}} an lakbang; ining pungot loyloy sana. An kublit kolor tan, manipis pero makunot na may dikit na hibo';<ref name="Crane Balerdi" /> ini pwedeng pilsion ngani mapaulsit an laog.{{citation needed|date=August 2026}} An laman silag-silag, saka an pisog darodakula, maitom na may puting mata-mata.<ref name="Julia Morton" /><ref name="Crane Balerdi" /> This gives the illusion of an eye.<ref name="Julia Morton" /> An mismong laman garo maparo'pasit, mahamis sa dila,, harani sa namit kan prutas nin [[litsiyas]].<ref name="Julia Morton" /> The seed is round, hard, and has a lacquered appearance.<ref>{{Cite web |title=TCOD longan |url=https://ngdc.cncb.ac.cn/tcod/longan?lang=en |access-date=2026-08-02 |website=ngdc.cncb.ac.cn}}</ref>
==Hilnga man==
* ''[[Lansium domesticum]]'', the langsat or lanzones
* ''[[Talisia esculenta]]'', a visually similar fruit from South America
==Toltolan==
{{Reflist}}
==Mga panluwas na takod==
{{Commons category|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
{{Wikispecies|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
* [http://www.fao.org/DOCREP/003/X6908E/x6908e00.htm#Contents Longan Production in Asia] from the [[Food and Agriculture Organization]] of the United Nations
{{Taxonbar|from=Q193449}}
{{Authority control}}
[[Kategorya:Articles containing video clips]]
[[Kategorya:Cantonese cuisine]]
[[Kategorya:Chinese fruit]]
[[Kategorya:Dimocarpus|longan]]
[[Kategorya:Edible fruits]]
[[Kategorya:Flora of tropical Asia]]
[[Kategorya:Fruits originating in East Asia]]
[[Kategorya:Culture of the Han dynasty]]
[[Kategorya:Flora of the Indomalayan realm]]
[[Kategorya:Plants described in 1790]]
[[Kategorya:Traditional Chinese medicine]]
[[Kategorya:Trees of China]]
[[Kategorya:Tropical fruit]]
[[Kategorya:Taxa named by João de Loureiro]]
[[en: Longan]]
sdhs9rj5ep3g1aoy31q68h7n7xcs93d
311582
311581
2026-10-15T03:29:04Z
Ringer
55
/* Deskripsyon */
311582
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Species of tropical fruit-bearing tree}}
{{About|the fruit and tree|other uses|Long'an (disambiguation)|places in China|Longnan|and|Longyan}}
{{Distinguish|Loganberry}}
{{Use dmy dates|date=August 2021}}{{Speciesbox
|name = Longan
|image = Longan tree at Pine Island Nursery.jpg
|image_alt = Photograph of a broadly spreading tree
|status = DD
|status_system = IUCN3.1
|status_ref =<ref name=IUCN>{{cite iucn | author = Barstow, M. | title = ''Dimocarpus longan'' | article-number = e.T32399A67808402 | year = 2022 | access-date = 29 January 2023}}</ref>
|genus = Dimocarpus
|species = longan
|authority = [[João de Loureiro|Lour.]]<ref name=POWO/>
|synonyms = {{species list |Euphoria longan |(Lour.) Steud.
|Scytalia longan |(Lour.) Roxb.}}
|synonyms_ref =<ref name=POWO/>
}}
An '''Longan''' ({{IPAc-en|ˈ|l|ɒ|ŋ|a:|n|}}; '''''Dimocarpus longan'''''), o inaapod man '''lungan'''<ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://www.britannica.com/plant/longan |website=Britannica |access-date=2026-05-21}}</ref> o sa Ingles '''dragon's eye''', sarong species nin kahoy na tropikal na nagbubunga, ini nakaagid sa hitsura kan bungang [[lansones]].<ref name="Julia Morton">{{Cite book|title=Longan; In: Fruits of Warm Climates|last=Morton|first=Julia F.|publisher=NewCrop, Center for New Crops and Plant Products, Department of Horticulture and Landscape Architecture, Purdue University|year=1987|location=W. Lafayette, IN, US|pages=259–262|url=https://hort.purdue.edu/newcrop/morton/longan.html}}</ref> Ini an saro sa mas midbid na tropikal na mga myembro kan inapod na pamilyang 'soapberry' [[Sapindaceae]], na kun saen myembro man an [[litsiyas]] asin [[rambutan]].<ref name="Julia Morton" /> An bunga kan longan nakaagid sa litsiyas, alagad may maluyang parong asin pagkahamis.<ref name="Fruiting pattern">{{Cite journal|last1=Pham|first1=V.T.|last2=Herrero|first2=M.|title=Fruiting pattern in longan, Dimocarpus longan: from pollination to aril development|journal=Annals of Applied Biology|volume=169|issue=3|pages=357–368|doi=10.1111/aab.12306|year=2016|hdl=10261/135703|url=https://digital.csic.es/bitstream/10261/135703/1/HormazaI_AnnApplBiol_2016.pdf|hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://specialtyproduce.com/produce/Longan_674.php |access-date=2026-04-24 |website=Specialty Produce |language=en}}</ref> An species tubong tal sa [[Sur-subangan na Asya]] asin sa bandang habagatan nin [[Tsina]].<ref>{{GRIN|access-date=11 December 2017}}</ref> Ngonyan, an Tsina, Tailandya, asin Byetnam iyo an pinakadakulang nagpoprodyusir kan bungang longan, na kun sasararoon sinda binibilog kan mga 95% kan produksyon total nin kinaban.<ref name=":2" />{{Infobox Chinese
| pic = Longan (Chinese characters).svg
| piccap = "Longan" in Traditional (top) and Simplified (bottom) Chinese characters
| picupright = 0.45
| t = 龍眼
| s = 龙眼
| p = lóngyǎn
| w = lung<sup>2</sup>-yen<sup>3</sup>
| bpmf = ㄌㄨㄥˊ ㄧㄢˇ
| mi = {{IPAc-cmn|l|ong|2|.|yan|3}}
| suz = lon<sup>2</sup>-nge<sup>6</sup>
| y = lùhng-ngáahn
| j = lung<sup>4</sup>-ngaan<sup>5</sup>
| ci = {{IPAc-yue|l|ung|4|.|ng|aan|5}}
| poj = lêng-géng
| tl = lîng-gíng
| l = 'dragon eye'
}}
==Etimolohiya==
An katagang '''Longan''' naghahale sa {{lang-zh|s=龙眼|t=龍眼|p=lóngyǎn|cy=lung4 ngaan5}}. An kalingking na {{lang|zh|龙}} boot sabihon "dragon" mantang an {{lang|zh|眼}} an kahulogan "mata", kaya kun ini sinaro {{lang|zh|龙眼}} literalmente boot sabihon "dragon eye". Pigpangaran siring kaini huli ta an itom na pisog makukua sa laog kan prutas nakakaagid sa [[Loong]]. Sa [[lenggwaheng byetman|Byetnames]], usong inaapod ining {{lang|vi|'''nhãn'''}}, asin ta ini [[Sino-Vietnamese vocabulary|Sino-Byetnames]] na kataga hale sa Tsinong karakter na {{lang|vi|眼}} (“mata”), pero parati binubutsan an Loong ("dragon") na parte sa aro-aldaw na pagtaram.<ref name="Lour1790">{{cite book|last=Loureiro|first=J. de|year=1790|title=Flora Cochinchinensis|volume=I|location=Lisbon|publisher=Ulyssipone|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/192210#page/259/mode/1up|language=la}}</ref><ref>{{Cite web |title=Vietnamese Longan: A Tropical Delight Gaining Popularity in EU Market |url=https://techmifood.com.vn/vietnamese-longan-a-tropical-delight-gaining-popularity-in-eu-markets |access-date=2026-04-24 |website=TMF Techmifood}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dimocarpus longan Lour. |url=https://www.gbif.org/species/113655656 |access-date=2026-04-24 |website=GBIF |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=nhãn in Vietnamese |url=https://kaikki.org/dictionary/Vietnamese/meaning/n/nh/nh%C3%A3n.html |access-date=2026-04-24 |website=kaikki.org}}</ref>
{{gallery|mode=packed
|Longan (Dimocarpus longan) Tree lower trunk.jpg|Hitsura kan ubak-kahoy
|Longan (Dimocarpus longan) Tree leaves.jpg|Mga dahon
|Longan (Dimocarpus longan) baby fruits and leaves.jpg|Sanga na may pongot kan prutas
|Dimocarpus_longan_fruits.jpg|Pongot nin prutas
|Longan fruits and seed.jpg|Prutas pinahiling an pisog
|Longan Wiki1.webm|Longan inuubakan asin kinakakan
}}
== Deskripsyon ==
Depende sa klima asin tipo nin daga an longan pwedeng sobra {{Convert|100|ft|m|order=flip}}<ref>{{cite web |last1=Crane |first1=Jonathan H. |last2=Balerdi |first2=Carlos F. |last3=Sargent |first3=Steven A. |last4=Maguire |first4=Ian |date=November 1978 |title=Longan Growing in the Florida Home Landscape |url=http://edis.ifas.ufl.edu/mg049 |access-date=4 April 2017 |website=University of Florida |edition=2016}}</ref> an paglangkaw, alagad tipikal na natubo ini abot {{Convert|30|-|40|ft|0|abbr=on|order=flip}} sa taas asin korona bilogon.<ref name="Julia Morton" /><ref name="Crane Balerdi">{{cite web |last1=Crane |first1=Jonathan |last2=Balerdi |first2=Carlos |last3=Sarge |first3=Steven |last4=Maguire |first4=Ian |date=2015 |title=Longan Growing in the Florida Home Landscape |url=http://www.edis.ifas.ufl.edu/mg049 |access-date=5 April 2017 |website=IFAS University of Florida}}</ref> An kahawakan mga {{Convert|80|cm|ft|abbr=on|frac=2}} sa kahibogan<ref name="Julia Morton" /> na garatak-gatak an [[bark (botany)|ubak]].<ref name="Crane Balerdi" /> The branches are long and thick, typically drooping.<ref name="Julia Morton" />
An [[dahon]] matilaba na ponggol an poro, pqrati {{Convert|4|-|8|in|cm|0|order=flip}} an laba asin {{Convert|2|in|cm|0|abbr=on|order=flip}} an pakalakbang.<ref name="Julia Morton" /> An mga dahon nakakarabit sa duwang gilid kan sanga-sanga pero bakong tungodan kundi baro-balot.<ref name="Crane Balerdi" /> Igwang 6 abot 9 na padis nin mga dahon lambang takogong.<ref name="Crane Balerdi" /> asin ini alon-alon, mairom an kolor, nagkokoro-kintab.<ref name="Julia Morton" />
An prutas bilogon, mga {{Convert|1|in|cm|1|abbr=on|order=flip}} an lakbang; ining pungot loyloy sana. An kublit kolor tan, manipis pero makunot na may dikit na hibo';<ref name="Crane Balerdi" /> ini pwedeng pilsion ngani mapaulsit an laog.{{citation needed|date=August 2026}} An laman silag-silag, saka an pisog darodakula, maitom na may puting mata-mata.<ref name="Julia Morton" /><ref name="Crane Balerdi" /> na garo msay matang hitsura.<ref name="Julia Morton" /> An mismong laman garo maparo'pasit, mahamis, harani sa namit kan prutas nin [[litsiyas]].<ref name="Julia Morton" /> An pisog bilogon, matagas, asin makilyab sa paghiling.<ref>{{Cite web |title=TCOD longan |url=https://ngdc.cncb.ac.cn/tcod/longan?lang=en |access-date=2026-08-02 |website=ngdc.cncb.ac.cn}}</ref>
==Hilnga man==
* ''[[Lansium domesticum]]'', the langsat or lanzones
* ''[[Talisia esculenta]]'', a visually similar fruit from South America
==Toltolan==
{{Reflist}}
==Mga panluwas na takod==
{{Commons category|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
{{Wikispecies|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
* [http://www.fao.org/DOCREP/003/X6908E/x6908e00.htm#Contents Longan Production in Asia] from the [[Food and Agriculture Organization]] of the United Nations
{{Taxonbar|from=Q193449}}
{{Authority control}}
[[Kategorya:Articles containing video clips]]
[[Kategorya:Cantonese cuisine]]
[[Kategorya:Chinese fruit]]
[[Kategorya:Dimocarpus|longan]]
[[Kategorya:Edible fruits]]
[[Kategorya:Flora of tropical Asia]]
[[Kategorya:Fruits originating in East Asia]]
[[Kategorya:Culture of the Han dynasty]]
[[Kategorya:Flora of the Indomalayan realm]]
[[Kategorya:Plants described in 1790]]
[[Kategorya:Traditional Chinese medicine]]
[[Kategorya:Trees of China]]
[[Kategorya:Tropical fruit]]
[[Kategorya:Taxa named by João de Loureiro]]
[[en: Longan]]
1lt1e5fg0tjdipaueg11c9ou8anxj61
311583
311582
2026-10-15T03:31:15Z
Ringer
55
/* Deskripsyon */
311583
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Species of tropical fruit-bearing tree}}
{{About|the fruit and tree|other uses|Long'an (disambiguation)|places in China|Longnan|and|Longyan}}
{{Distinguish|Loganberry}}
{{Use dmy dates|date=August 2021}}{{Speciesbox
|name = Longan
|image = Longan tree at Pine Island Nursery.jpg
|image_alt = Photograph of a broadly spreading tree
|status = DD
|status_system = IUCN3.1
|status_ref =<ref name=IUCN>{{cite iucn | author = Barstow, M. | title = ''Dimocarpus longan'' | article-number = e.T32399A67808402 | year = 2022 | access-date = 29 January 2023}}</ref>
|genus = Dimocarpus
|species = longan
|authority = [[João de Loureiro|Lour.]]<ref name=POWO/>
|synonyms = {{species list |Euphoria longan |(Lour.) Steud.
|Scytalia longan |(Lour.) Roxb.}}
|synonyms_ref =<ref name=POWO/>
}}
An '''Longan''' ({{IPAc-en|ˈ|l|ɒ|ŋ|a:|n|}}; '''''Dimocarpus longan'''''), o inaapod man '''lungan'''<ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://www.britannica.com/plant/longan |website=Britannica |access-date=2026-05-21}}</ref> o sa Ingles '''dragon's eye''', sarong species nin kahoy na tropikal na nagbubunga, ini nakaagid sa hitsura kan bungang [[lansones]].<ref name="Julia Morton">{{Cite book|title=Longan; In: Fruits of Warm Climates|last=Morton|first=Julia F.|publisher=NewCrop, Center for New Crops and Plant Products, Department of Horticulture and Landscape Architecture, Purdue University|year=1987|location=W. Lafayette, IN, US|pages=259–262|url=https://hort.purdue.edu/newcrop/morton/longan.html}}</ref> Ini an saro sa mas midbid na tropikal na mga myembro kan inapod na pamilyang 'soapberry' [[Sapindaceae]], na kun saen myembro man an [[litsiyas]] asin [[rambutan]].<ref name="Julia Morton" /> An bunga kan longan nakaagid sa litsiyas, alagad may maluyang parong asin pagkahamis.<ref name="Fruiting pattern">{{Cite journal|last1=Pham|first1=V.T.|last2=Herrero|first2=M.|title=Fruiting pattern in longan, Dimocarpus longan: from pollination to aril development|journal=Annals of Applied Biology|volume=169|issue=3|pages=357–368|doi=10.1111/aab.12306|year=2016|hdl=10261/135703|url=https://digital.csic.es/bitstream/10261/135703/1/HormazaI_AnnApplBiol_2016.pdf|hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://specialtyproduce.com/produce/Longan_674.php |access-date=2026-04-24 |website=Specialty Produce |language=en}}</ref> An species tubong tal sa [[Sur-subangan na Asya]] asin sa bandang habagatan nin [[Tsina]].<ref>{{GRIN|access-date=11 December 2017}}</ref> Ngonyan, an Tsina, Tailandya, asin Byetnam iyo an pinakadakulang nagpoprodyusir kan bungang longan, na kun sasararoon sinda binibilog kan mga 95% kan produksyon total nin kinaban.<ref name=":2" />{{Infobox Chinese
| pic = Longan (Chinese characters).svg
| piccap = "Longan" in Traditional (top) and Simplified (bottom) Chinese characters
| picupright = 0.45
| t = 龍眼
| s = 龙眼
| p = lóngyǎn
| w = lung<sup>2</sup>-yen<sup>3</sup>
| bpmf = ㄌㄨㄥˊ ㄧㄢˇ
| mi = {{IPAc-cmn|l|ong|2|.|yan|3}}
| suz = lon<sup>2</sup>-nge<sup>6</sup>
| y = lùhng-ngáahn
| j = lung<sup>4</sup>-ngaan<sup>5</sup>
| ci = {{IPAc-yue|l|ung|4|.|ng|aan|5}}
| poj = lêng-géng
| tl = lîng-gíng
| l = 'dragon eye'
}}
==Etimolohiya==
An katagang '''Longan''' naghahale sa {{lang-zh|s=龙眼|t=龍眼|p=lóngyǎn|cy=lung4 ngaan5}}. An kalingking na {{lang|zh|龙}} boot sabihon "dragon" mantang an {{lang|zh|眼}} an kahulogan "mata", kaya kun ini sinaro {{lang|zh|龙眼}} literalmente boot sabihon "dragon eye". Pigpangaran siring kaini huli ta an itom na pisog makukua sa laog kan prutas nakakaagid sa [[Loong]]. Sa [[lenggwaheng byetman|Byetnames]], usong inaapod ining {{lang|vi|'''nhãn'''}}, asin ta ini [[Sino-Vietnamese vocabulary|Sino-Byetnames]] na kataga hale sa Tsinong karakter na {{lang|vi|眼}} (“mata”), pero parati binubutsan an Loong ("dragon") na parte sa aro-aldaw na pagtaram.<ref name="Lour1790">{{cite book|last=Loureiro|first=J. de|year=1790|title=Flora Cochinchinensis|volume=I|location=Lisbon|publisher=Ulyssipone|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/192210#page/259/mode/1up|language=la}}</ref><ref>{{Cite web |title=Vietnamese Longan: A Tropical Delight Gaining Popularity in EU Market |url=https://techmifood.com.vn/vietnamese-longan-a-tropical-delight-gaining-popularity-in-eu-markets |access-date=2026-04-24 |website=TMF Techmifood}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dimocarpus longan Lour. |url=https://www.gbif.org/species/113655656 |access-date=2026-04-24 |website=GBIF |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=nhãn in Vietnamese |url=https://kaikki.org/dictionary/Vietnamese/meaning/n/nh/nh%C3%A3n.html |access-date=2026-04-24 |website=kaikki.org}}</ref>
{{gallery|mode=packed
|Longan (Dimocarpus longan) Tree lower trunk.jpg|Hitsura kan ubak-kahoy
|Longan (Dimocarpus longan) Tree leaves.jpg|Mga dahon
|Longan (Dimocarpus longan) baby fruits and leaves.jpg|Sanga na may pongot kan prutas
|Dimocarpus_longan_fruits.jpg|Pongot nin prutas
|Longan fruits and seed.jpg|Prutas pinahiling an pisog
|Longan Wiki1.webm|Longan inuubakan asin kinakakan
}}
== Deskripsyon ==
Depende sa klima asin tipo nin daga an longan pwedeng sobra {{Convert|100|ft|m|order=flip}}<ref>{{cite web |last1=Crane |first1=Jonathan H. |last2=Balerdi |first2=Carlos F. |last3=Sargent |first3=Steven A. |last4=Maguire |first4=Ian |date=November 1978 |title=Longan Growing in the Florida Home Landscape |url=http://edis.ifas.ufl.edu/mg049 |access-date=4 April 2017 |website=University of Florida |edition=2016}}</ref> an paglangkaw, alagad tipikal na natubo ini abot {{Convert|30|-|40|ft|0|abbr=on|order=flip}} sa taas asin korona bilogon.<ref name="Julia Morton" /><ref name="Crane Balerdi">{{cite web |last1=Crane |first1=Jonathan |last2=Balerdi |first2=Carlos |last3=Sarge |first3=Steven |last4=Maguire |first4=Ian |date=2015 |title=Longan Growing in the Florida Home Landscape |url=http://www.edis.ifas.ufl.edu/mg049 |access-date=5 April 2017 |website=IFAS University of Florida}}</ref> An kahawakan mga {{Convert|80|cm|ft|abbr=on|frac=2}} sa kahibogan<ref name="Julia Morton" /> na garatak-gatak an [[bark (botany)|ubak]].<ref name="Crane Balerdi" /> An mga sanga haralaba asin marambong, saka nakaloyloy.<ref name="Julia Morton" />
An [[dahon]] matilaba na ponggol an poro, pqrati {{Convert|4|-|8|in|cm|0|order=flip}} an laba asin {{Convert|2|in|cm|0|abbr=on|order=flip}} an pakalakbang.<ref name="Julia Morton" /> An mga dahon nakakarabit sa duwang gilid kan sanga-sanga pero bakong tungodan kundi baro-balot.<ref name="Crane Balerdi" /> Igwang 6 abot 9 na padis nin mga dahon lambang takogong.<ref name="Crane Balerdi" /> asin ini alon-alon, mairom an kolor, nagkokoro-kintab.<ref name="Julia Morton" />
An prutas bilogon, mga {{Convert|1|in|cm|1|abbr=on|order=flip}} an lakbang; ining pungot loyloy sana. An kublit kolor tan, manipis pero makunot na may dikit na hibo';<ref name="Crane Balerdi" /> ini pwedeng pilsion ngani mapaulsit an laog.{{citation needed|date=August 2026}} An laman silag-silag, saka an pisog darodakula, maitom na may puting mata-mata.<ref name="Julia Morton" /><ref name="Crane Balerdi" /> na garo msay matang hitsura.<ref name="Julia Morton" /> An mismong laman garo maparo'pasit, mahamis, harani sa namit kan prutas nin [[litsiyas]].<ref name="Julia Morton" /> An pisog bilogon, matagas, asin makintab.<ref>{{Cite web |title=TCOD longan |url=https://ngdc.cncb.ac.cn/tcod/longan?lang=en |access-date=2026-08-02 |website=ngdc.cncb.ac.cn}}</ref>
==Hilnga man==
* ''[[Lansium domesticum]]'', the langsat or lanzones
* ''[[Talisia esculenta]]'', a visually similar fruit from South America
==Toltolan==
{{Reflist}}
==Mga panluwas na takod==
{{Commons category|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
{{Wikispecies|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
* [http://www.fao.org/DOCREP/003/X6908E/x6908e00.htm#Contents Longan Production in Asia] from the [[Food and Agriculture Organization]] of the United Nations
{{Taxonbar|from=Q193449}}
{{Authority control}}
[[Kategorya:Articles containing video clips]]
[[Kategorya:Cantonese cuisine]]
[[Kategorya:Chinese fruit]]
[[Kategorya:Dimocarpus|longan]]
[[Kategorya:Edible fruits]]
[[Kategorya:Flora of tropical Asia]]
[[Kategorya:Fruits originating in East Asia]]
[[Kategorya:Culture of the Han dynasty]]
[[Kategorya:Flora of the Indomalayan realm]]
[[Kategorya:Plants described in 1790]]
[[Kategorya:Traditional Chinese medicine]]
[[Kategorya:Trees of China]]
[[Kategorya:Tropical fruit]]
[[Kategorya:Taxa named by João de Loureiro]]
[[en: Longan]]
9x345eegk3a2s9iks5phfqvx769gknp
311584
311583
2026-10-15T03:33:11Z
Ringer
55
/* Deskripsyon */
311584
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Species of tropical fruit-bearing tree}}
{{About|the fruit and tree|other uses|Long'an (disambiguation)|places in China|Longnan|and|Longyan}}
{{Distinguish|Loganberry}}
{{Use dmy dates|date=August 2021}}{{Speciesbox
|name = Longan
|image = Longan tree at Pine Island Nursery.jpg
|image_alt = Photograph of a broadly spreading tree
|status = DD
|status_system = IUCN3.1
|status_ref =<ref name=IUCN>{{cite iucn | author = Barstow, M. | title = ''Dimocarpus longan'' | article-number = e.T32399A67808402 | year = 2022 | access-date = 29 January 2023}}</ref>
|genus = Dimocarpus
|species = longan
|authority = [[João de Loureiro|Lour.]]<ref name=POWO/>
|synonyms = {{species list |Euphoria longan |(Lour.) Steud.
|Scytalia longan |(Lour.) Roxb.}}
|synonyms_ref =<ref name=POWO/>
}}
An '''Longan''' ({{IPAc-en|ˈ|l|ɒ|ŋ|a:|n|}}; '''''Dimocarpus longan'''''), o inaapod man '''lungan'''<ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://www.britannica.com/plant/longan |website=Britannica |access-date=2026-05-21}}</ref> o sa Ingles '''dragon's eye''', sarong species nin kahoy na tropikal na nagbubunga, ini nakaagid sa hitsura kan bungang [[lansones]].<ref name="Julia Morton">{{Cite book|title=Longan; In: Fruits of Warm Climates|last=Morton|first=Julia F.|publisher=NewCrop, Center for New Crops and Plant Products, Department of Horticulture and Landscape Architecture, Purdue University|year=1987|location=W. Lafayette, IN, US|pages=259–262|url=https://hort.purdue.edu/newcrop/morton/longan.html}}</ref> Ini an saro sa mas midbid na tropikal na mga myembro kan inapod na pamilyang 'soapberry' [[Sapindaceae]], na kun saen myembro man an [[litsiyas]] asin [[rambutan]].<ref name="Julia Morton" /> An bunga kan longan nakaagid sa litsiyas, alagad may maluyang parong asin pagkahamis.<ref name="Fruiting pattern">{{Cite journal|last1=Pham|first1=V.T.|last2=Herrero|first2=M.|title=Fruiting pattern in longan, Dimocarpus longan: from pollination to aril development|journal=Annals of Applied Biology|volume=169|issue=3|pages=357–368|doi=10.1111/aab.12306|year=2016|hdl=10261/135703|url=https://digital.csic.es/bitstream/10261/135703/1/HormazaI_AnnApplBiol_2016.pdf|hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://specialtyproduce.com/produce/Longan_674.php |access-date=2026-04-24 |website=Specialty Produce |language=en}}</ref> An species tubong tal sa [[Sur-subangan na Asya]] asin sa bandang habagatan nin [[Tsina]].<ref>{{GRIN|access-date=11 December 2017}}</ref> Ngonyan, an Tsina, Tailandya, asin Byetnam iyo an pinakadakulang nagpoprodyusir kan bungang longan, na kun sasararoon sinda binibilog kan mga 95% kan produksyon total nin kinaban.<ref name=":2" />{{Infobox Chinese
| pic = Longan (Chinese characters).svg
| piccap = "Longan" in Traditional (top) and Simplified (bottom) Chinese characters
| picupright = 0.45
| t = 龍眼
| s = 龙眼
| p = lóngyǎn
| w = lung<sup>2</sup>-yen<sup>3</sup>
| bpmf = ㄌㄨㄥˊ ㄧㄢˇ
| mi = {{IPAc-cmn|l|ong|2|.|yan|3}}
| suz = lon<sup>2</sup>-nge<sup>6</sup>
| y = lùhng-ngáahn
| j = lung<sup>4</sup>-ngaan<sup>5</sup>
| ci = {{IPAc-yue|l|ung|4|.|ng|aan|5}}
| poj = lêng-géng
| tl = lîng-gíng
| l = 'dragon eye'
}}
==Etimolohiya==
An katagang '''Longan''' naghahale sa {{lang-zh|s=龙眼|t=龍眼|p=lóngyǎn|cy=lung4 ngaan5}}. An kalingking na {{lang|zh|龙}} boot sabihon "dragon" mantang an {{lang|zh|眼}} an kahulogan "mata", kaya kun ini sinaro {{lang|zh|龙眼}} literalmente boot sabihon "dragon eye". Pigpangaran siring kaini huli ta an itom na pisog makukua sa laog kan prutas nakakaagid sa [[Loong]]. Sa [[lenggwaheng byetman|Byetnames]], usong inaapod ining {{lang|vi|'''nhãn'''}}, asin ta ini [[Sino-Vietnamese vocabulary|Sino-Byetnames]] na kataga hale sa Tsinong karakter na {{lang|vi|眼}} (“mata”), pero parati binubutsan an Loong ("dragon") na parte sa aro-aldaw na pagtaram.<ref name="Lour1790">{{cite book|last=Loureiro|first=J. de|year=1790|title=Flora Cochinchinensis|volume=I|location=Lisbon|publisher=Ulyssipone|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/192210#page/259/mode/1up|language=la}}</ref><ref>{{Cite web |title=Vietnamese Longan: A Tropical Delight Gaining Popularity in EU Market |url=https://techmifood.com.vn/vietnamese-longan-a-tropical-delight-gaining-popularity-in-eu-markets |access-date=2026-04-24 |website=TMF Techmifood}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dimocarpus longan Lour. |url=https://www.gbif.org/species/113655656 |access-date=2026-04-24 |website=GBIF |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=nhãn in Vietnamese |url=https://kaikki.org/dictionary/Vietnamese/meaning/n/nh/nh%C3%A3n.html |access-date=2026-04-24 |website=kaikki.org}}</ref>
{{gallery|mode=packed
|Longan (Dimocarpus longan) Tree lower trunk.jpg|Hitsura kan ubak-kahoy
|Longan (Dimocarpus longan) Tree leaves.jpg|Mga dahon
|Longan (Dimocarpus longan) baby fruits and leaves.jpg|Sanga na may pongot kan prutas
|Dimocarpus_longan_fruits.jpg|Pongot nin prutas
|Longan fruits and seed.jpg|Prutas pinahiling an pisog
|Longan Wiki1.webm|Longan inuubakan asin kinakakan
}}
== Deskripsyon ==
Depende sa klima asin tipo nin daga an longan pwedeng sobra {{Convert|100|ft|m|order=flip}}<ref>{{cite web |last1=Crane |first1=Jonathan H. |last2=Balerdi |first2=Carlos F. |last3=Sargent |first3=Steven A. |last4=Maguire |first4=Ian |date=November 1978 |title=Longan Growing in the Florida Home Landscape |url=http://edis.ifas.ufl.edu/mg049 |access-date=4 April 2017 |website=University of Florida |edition=2016}}</ref> an paglangkaw, alagad tipikal na natubo ini abot {{Convert|30|-|40|ft|0|abbr=on|order=flip}} sa taas asin korona bilogon.<ref name="Julia Morton" /><ref name="Crane Balerdi">{{cite web |last1=Crane |first1=Jonathan |last2=Balerdi |first2=Carlos |last3=Sarge |first3=Steven |last4=Maguire |first4=Ian |date=2015 |title=Longan Growing in the Florida Home Landscape |url=http://www.edis.ifas.ufl.edu/mg049 |access-date=5 April 2017 |website=IFAS University of Florida}}</ref> An kahawakan mga {{Convert|80|cm|ft|abbr=on|frac=2}} sa kahibogan<ref name="Julia Morton" /> na garatak-gatak an [[bark (botany)|ubak]].<ref name="Crane Balerdi" /> An mga sanga haralaba asin marambong, saka nakaloyloy.<ref name="Julia Morton" />
An [[dahon]] matilaba na ponggol an poro, pqrati {{Convert|4|-|8|in|cm|0|order=flip}} an laba asin {{Convert|2|in|cm|0|abbr=on|order=flip}} an pakalakbang.<ref name="Julia Morton" /> An mga dahon nakakarabit sa duwang gilid kan sanga-sanga pero bakong tungodan kundi baro-balot.<ref name="Crane Balerdi" /> Igwang 6 abot 9 na padis nin mga dahon lambang takogong.<ref name="Crane Balerdi" /> asin ini alon-alon, mairom an kolor, nagkokoro-kintab.<ref name="Julia Morton" />
An prutas bilogon, mga {{Convert|1|in|cm|1|abbr=on|order=flip}} an lakbang; ining pungot loyloy sana. An kublit kolor tan, manipis pero makunot na may dikit na hibo';<ref name="Crane Balerdi" /> ini pwedeng pilsion ngani mapaulsit an laog.{{citation needed|date=August 2026}} An laman silag-silag, saka an pisog darodakula, maitom na may puting mata-mata.<ref name="Julia Morton" /><ref name="Crane Balerdi" />.<ref name="Julia Morton" /> An mismong laman garo maparo'pasit, mahamis, harani sa namit kan prutas nin [[litsiyas]].<ref name="Julia Morton" /> An pisog bilogon, matagas, asin makintab.<ref>{{Cite web |title=TCOD longan |url=https://ngdc.cncb.ac.cn/tcod/longan?lang=en |access-date=2026-08-02 |website=ngdc.cncb.ac.cn}}</ref>
==Hilnga man==
* ''[[Lansium domesticum]]'', the langsat or lanzones
* ''[[Talisia esculenta]]'', a visually similar fruit from South America
==Toltolan==
{{Reflist}}
==Mga panluwas na takod==
{{Commons category|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
{{Wikispecies|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
* [http://www.fao.org/DOCREP/003/X6908E/x6908e00.htm#Contents Longan Production in Asia] from the [[Food and Agriculture Organization]] of the United Nations
{{Taxonbar|from=Q193449}}
{{Authority control}}
[[Kategorya:Articles containing video clips]]
[[Kategorya:Cantonese cuisine]]
[[Kategorya:Chinese fruit]]
[[Kategorya:Dimocarpus|longan]]
[[Kategorya:Edible fruits]]
[[Kategorya:Flora of tropical Asia]]
[[Kategorya:Fruits originating in East Asia]]
[[Kategorya:Culture of the Han dynasty]]
[[Kategorya:Flora of the Indomalayan realm]]
[[Kategorya:Plants described in 1790]]
[[Kategorya:Traditional Chinese medicine]]
[[Kategorya:Trees of China]]
[[Kategorya:Tropical fruit]]
[[Kategorya:Taxa named by João de Loureiro]]
[[en: Longan]]
ok8blgsm27ytq34vsuiauiyfoq9mslq
311586
311584
2026-10-15T04:53:21Z
Ringer
55
/* Deskripsyon */
311586
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Species of tropical fruit-bearing tree}}
{{About|the fruit and tree|other uses|Long'an (disambiguation)|places in China|Longnan|and|Longyan}}
{{Distinguish|Loganberry}}
{{Use dmy dates|date=August 2021}}{{Speciesbox
|name = Longan
|image = Longan tree at Pine Island Nursery.jpg
|image_alt = Photograph of a broadly spreading tree
|status = DD
|status_system = IUCN3.1
|status_ref =<ref name=IUCN>{{cite iucn | author = Barstow, M. | title = ''Dimocarpus longan'' | article-number = e.T32399A67808402 | year = 2022 | access-date = 29 January 2023}}</ref>
|genus = Dimocarpus
|species = longan
|authority = [[João de Loureiro|Lour.]]<ref name=POWO/>
|synonyms = {{species list |Euphoria longan |(Lour.) Steud.
|Scytalia longan |(Lour.) Roxb.}}
|synonyms_ref =<ref name=POWO/>
}}
An '''Longan''' ({{IPAc-en|ˈ|l|ɒ|ŋ|a:|n|}}; '''''Dimocarpus longan'''''), o inaapod man '''lungan'''<ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://www.britannica.com/plant/longan |website=Britannica |access-date=2026-05-21}}</ref> o sa Ingles '''dragon's eye''', sarong species nin kahoy na tropikal na nagbubunga, ini nakaagid sa hitsura kan bungang [[lansones]].<ref name="Julia Morton">{{Cite book|title=Longan; In: Fruits of Warm Climates|last=Morton|first=Julia F.|publisher=NewCrop, Center for New Crops and Plant Products, Department of Horticulture and Landscape Architecture, Purdue University|year=1987|location=W. Lafayette, IN, US|pages=259–262|url=https://hort.purdue.edu/newcrop/morton/longan.html}}</ref> Ini an saro sa mas midbid na tropikal na mga myembro kan inapod na pamilyang 'soapberry' [[Sapindaceae]], na kun saen myembro man an [[litsiyas]] asin [[rambutan]].<ref name="Julia Morton" /> An bunga kan longan nakaagid sa litsiyas, alagad may maluyang parong asin pagkahamis.<ref name="Fruiting pattern">{{Cite journal|last1=Pham|first1=V.T.|last2=Herrero|first2=M.|title=Fruiting pattern in longan, Dimocarpus longan: from pollination to aril development|journal=Annals of Applied Biology|volume=169|issue=3|pages=357–368|doi=10.1111/aab.12306|year=2016|hdl=10261/135703|url=https://digital.csic.es/bitstream/10261/135703/1/HormazaI_AnnApplBiol_2016.pdf|hdl-access=free}}</ref><ref>{{Cite web |title=Longan |url=https://specialtyproduce.com/produce/Longan_674.php |access-date=2026-04-24 |website=Specialty Produce |language=en}}</ref> An species tubong tal sa [[Sur-subangan na Asya]] asin sa bandang habagatan nin [[Tsina]].<ref>{{GRIN|access-date=11 December 2017}}</ref> Ngonyan, an Tsina, Tailandya, asin Byetnam iyo an pinakadakulang nagpoprodyusir kan bungang longan, na kun sasararoon sinda binibilog kan mga 95% kan produksyon total nin kinaban.<ref name=":2" />{{Infobox Chinese
| pic = Longan (Chinese characters).svg
| piccap = "Longan" in Traditional (top) and Simplified (bottom) Chinese characters
| picupright = 0.45
| t = 龍眼
| s = 龙眼
| p = lóngyǎn
| w = lung<sup>2</sup>-yen<sup>3</sup>
| bpmf = ㄌㄨㄥˊ ㄧㄢˇ
| mi = {{IPAc-cmn|l|ong|2|.|yan|3}}
| suz = lon<sup>2</sup>-nge<sup>6</sup>
| y = lùhng-ngáahn
| j = lung<sup>4</sup>-ngaan<sup>5</sup>
| ci = {{IPAc-yue|l|ung|4|.|ng|aan|5}}
| poj = lêng-géng
| tl = lîng-gíng
| l = 'dragon eye'
}}
==Etimolohiya==
An katagang '''Longan''' naghahale sa {{lang-zh|s=龙眼|t=龍眼|p=lóngyǎn|cy=lung4 ngaan5}}. An kalingking na {{lang|zh|龙}} boot sabihon "dragon" mantang an {{lang|zh|眼}} an kahulogan "mata", kaya kun ini sinaro {{lang|zh|龙眼}} literalmente boot sabihon "dragon eye". Pigpangaran siring kaini huli ta an itom na pisog makukua sa laog kan prutas nakakaagid sa [[Loong]]. Sa [[lenggwaheng byetman|Byetnames]], usong inaapod ining {{lang|vi|'''nhãn'''}}, asin ta ini [[Sino-Vietnamese vocabulary|Sino-Byetnames]] na kataga hale sa Tsinong karakter na {{lang|vi|眼}} (“mata”), pero parati binubutsan an Loong ("dragon") na parte sa aro-aldaw na pagtaram.<ref name="Lour1790">{{cite book|last=Loureiro|first=J. de|year=1790|title=Flora Cochinchinensis|volume=I|location=Lisbon|publisher=Ulyssipone|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/192210#page/259/mode/1up|language=la}}</ref><ref>{{Cite web |title=Vietnamese Longan: A Tropical Delight Gaining Popularity in EU Market |url=https://techmifood.com.vn/vietnamese-longan-a-tropical-delight-gaining-popularity-in-eu-markets |access-date=2026-04-24 |website=TMF Techmifood}}</ref><ref>{{Cite web |title=Dimocarpus longan Lour. |url=https://www.gbif.org/species/113655656 |access-date=2026-04-24 |website=GBIF |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=nhãn in Vietnamese |url=https://kaikki.org/dictionary/Vietnamese/meaning/n/nh/nh%C3%A3n.html |access-date=2026-04-24 |website=kaikki.org}}</ref>
{{gallery|mode=packed
|Longan (Dimocarpus longan) Tree lower trunk.jpg|Hitsura kan ubak-kahoy
|Longan (Dimocarpus longan) Tree leaves.jpg|Mga dahon
|Longan (Dimocarpus longan) baby fruits and leaves.jpg|Sanga na may pongot kan prutas
|Dimocarpus_longan_fruits.jpg|Pongot nin prutas
|Longan fruits and seed.jpg|Prutas pinahiling an pisog
|Longan Wiki1.webm|Longan inuubakan asin kinakakan
}}
== Deskripsyon ==
Depende sa klima asin tipo nin daga an longan pwedeng sobra {{Convert|100|ft|m|order=flip}}<ref>{{cite web |last1=Crane |first1=Jonathan H. |last2=Balerdi |first2=Carlos F. |last3=Sargent |first3=Steven A. |last4=Maguire |first4=Ian |date=November 1978 |title=Longan Growing in the Florida Home Landscape |url=http://edis.ifas.ufl.edu/mg049 |access-date=4 April 2017 |website=University of Florida |edition=2016}}</ref> an paglangkaw, alagad tipikal na natubo ini abot {{Convert|30|-|40|ft|0|abbr=on|order=flip}} sa taas asin korona bilogon.<ref name="Julia Morton" /><ref name="Crane Balerdi">{{cite web |last1=Crane |first1=Jonathan |last2=Balerdi |first2=Carlos |last3=Sarge |first3=Steven |last4=Maguire |first4=Ian |date=2015 |title=Longan Growing in the Florida Home Landscape |url=http://www.edis.ifas.ufl.edu/mg049 |access-date=5 April 2017 |website=IFAS University of Florida}}</ref> An kahawakan mga {{Convert|80|cm|ft|abbr=on|frac=2}} sa kahibogan<ref name="Julia Morton" /> na garatak-gatak an [[bark (botany)|ubak]].<ref name="Crane Balerdi" /> An mga sanga haralaba asin marambong, saka nakaloyloy.<ref name="Julia Morton" />
An [[dahon]] matilaba na ponggol an poro, pqrati {{Convert|4|-|8|in|cm|0|order=flip}} an laba asin {{Convert|2|in|cm|0|abbr=on|order=flip}} an pakalakbang.<ref name="Julia Morton" /> An mga dahon nakakarabit sa duwang gilid kan sanga-sanga pero bakong tungodan kundi baro-balot.<ref name="Crane Balerdi" /> Igwang 6 abot 9 na padis nin mga dahon lambang takogong.<ref name="Crane Balerdi" /> asin ini alon-alon, mairom an kolor, nagkokoro-kintab.<ref name="Julia Morton" />
An prutas bilogon, mga {{Convert|1|in|cm|1|abbr=on|order=flip}} an lakbang; ining pungot loyloy sana. An kublit kolor tan, manipis pero makunot na may dikit na hibo';<ref name="Crane Balerdi" /> ini pwedeng pilsion ngani mapaulsit an laog.{{citation needed|date=August 2026}} An laman silag-silag, saka an pisog darodakula, maitom na may puting mata-mata.<ref name="Julia Morton" /><ref name="Crane Balerdi" />.<ref name="Julia Morton" /> An mismong laman garo maparo'pasit, mahamis, harani sa namit kan prutas nin [[litsiyas]].<ref name="Julia Morton" /> An pisog bilogon, matagas, maitom, asin makintab.<ref>{{Cite web |title=TCOD longan |url=https://ngdc.cncb.ac.cn/tcod/longan?lang=en |access-date=2026-08-02 |website=ngdc.cncb.ac.cn}}</ref>
==Hilnga man==
* ''[[Lansium domesticum]]'', the langsat or lanzones
* ''[[Talisia esculenta]]'', a visually similar fruit from South America
==Toltolan==
{{Reflist}}
==Mga panluwas na takod==
{{Commons category|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
{{Wikispecies|Dimocarpus longan|''Dimocarpus longan''}}
* [http://www.fao.org/DOCREP/003/X6908E/x6908e00.htm#Contents Longan Production in Asia] from the [[Food and Agriculture Organization]] of the United Nations
{{Taxonbar|from=Q193449}}
{{Authority control}}
[[Kategorya:Articles containing video clips]]
[[Kategorya:Cantonese cuisine]]
[[Kategorya:Chinese fruit]]
[[Kategorya:Dimocarpus|longan]]
[[Kategorya:Edible fruits]]
[[Kategorya:Flora of tropical Asia]]
[[Kategorya:Fruits originating in East Asia]]
[[Kategorya:Culture of the Han dynasty]]
[[Kategorya:Flora of the Indomalayan realm]]
[[Kategorya:Plants described in 1790]]
[[Kategorya:Traditional Chinese medicine]]
[[Kategorya:Trees of China]]
[[Kategorya:Tropical fruit]]
[[Kategorya:Taxa named by João de Loureiro]]
[[en: Longan]]
3b8l3o7ofpudsrw6mbv25tnjrp8r02i
Paragamit:Prince Jamarolin
2
56914
311574
2026-10-14T19:35:13Z
Prince Jamarolin
33298
/* */ Creating my user page and introducing myself as a Filipino.
311574
wikitext
text/x-wiki
About Me As Filipino
Hello! I'm Prince Jamarolin.
I'm an individual interested in music, pop culture, entertainment, and creative projects. I enjoy discovering new information, learning new things, and exploring different topics.
I'm also interested in contributing to Wikipedia by helping improve articles and supporting the sharing of reliable information.
I believe that knowledge should be accessible to everyone, and I'm looking forward to learning more about Wikipedia and becoming a responsible contributor.
Thank you for visiting my user page!
307chodyju8r74banzjtp5h8cph4z0t