Вікіпэдыя be_x_oldwiki https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter Мэдыя Спэцыяльныя Абмеркаваньне Удзельнік Гутаркі ўдзельніка Вікіпэдыя Абмеркаваньне Вікіпэдыі Файл Абмеркаваньне файла MediaWiki Абмеркаваньне MediaWiki Шаблён Абмеркаваньне шаблёну Дапамога Абмеркаваньне дапамогі Катэгорыя Абмеркаваньне катэгорыі Партал Абмеркаваньне парталу TimedText TimedText talk Модуль Абмеркаваньне модулю Event Event talk 0 955 2672274 2661565 2026-06-04T05:58:36Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672274 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі}} {{Іншыя значэньні}} {{Шляхціч |Імя = Кастусь Каліноўскі |Лацінка = Kastuś Kalinoŭski |Поўнае імя = Вінцэнт Канстантын Каліноўскі |Арыгінальнае імя = |Партрэт = Kastuś Kalinoŭski. Кастусь Каліноўскі (G. Bonoldi, 1863).jpg |Подпіс партрэту = К. Каліноўскі. Фота [[Ахіла Банольдзі|А. Банольдзі]], 1863 г. |Герб = POL COA Kalinowa.svg |Подпіс гербу = Герб [[Калінова]] |Пасады = |Пачатак пэрыяду = |Заканчэньне пэрыяду = |Папярэднік = |Наступнік = |Імя пры нараджэньні = |Нарадзіўся = {{Нарадзіўся|2|2|1838}} |Месца нараджэньня = [[Мастаўляны (Падляскае ваяводзтва)|Мастаўляны]] [[Гарадзенскі павет (Расейская імпэрыя)|Гарадзенскага павету]], [[Расейская імпэрыя]] |Памёр = {{Памёр|22|3|1864|гадоў=26}} |Месца сьмерці = [[Вільня]], [[Расейская імпэрыя]] |Род = [[Каліноўскія]] |Бацька = Сымон Каліноўскі |Маці = Вераніка Рыбінская |Жонка = |Дзеці = |Рэлігія = [[Уніяцкая царква ў Рэчы Паспалітай|грэка-каталік]] |Рэгаліі = |Колер = |Колер загалоўку = }} '''Касту́сь Каліно́ўскі''' ('''Вінцэ́нт Канстанты́н Каліно́ўскі'''<ref>[[Іван Цьвікевіч|Трызна I. (Цьвікевіч I.)]] Канстантын Каліноўскі (гістарычны нарыс) // [[Беларускі сьцяг (1922)|Беларускі сьцяг]]. № 4, 1922. С. 10—19.</ref><ref>[[Уладзімер Аляксеевіч Арлоў|Арлоў У.]], [[Генадзь Сагановіч|Сагановіч Г.]] Дзесяць вякоў беларускай гісторыі. — Менск, 1999. [https://books.google.by/books?id=EbEvAAAAMAAJ&q=%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BD+%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%BE%D1%9E%D1%81%D0%BA%D1%96&dq=%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BD+%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%BE%D1%9E%D1%81%D0%BA%D1%96&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwie7v2irKSKAxWihf0HHdV4PH8Q6AF6BAgGEAI С. 166, 184].</ref>{{Заўвага|Сваім першым імём — Вінцэнт, нададзеным паводле дня нараджэньня ў гонар каталіцкага сьвятога [[Вінцэнт Сарагоскі|Вінцэнта Сарагоскага]] — Каліноўскі часта падпісаў афіцыйныя паперы на расейскай мове (у форме {{мова-ru|Викентий|скарочана}}), тым часам другое імя — Канстантын (Канстанцін), упадабанае ўласнымі бацькамі — ён найперш выкарыстоўваў у дачыненьнях з сваякамі і сябрамі<ref>Герасімчык В. Канстанцін Каліноўскі: асоба і легенда. — {{Горадня (Гродна)}}: ТАА «ЮрСаПрынт», 2018. С. 5.</ref>. Форму імя Кастусь датычна постаці Каліноўскага ў 1925 годзе падчас наведваньня ваколіцаў [[Сьвіслач (горад)|Сьвіслачы]] ад былога ўдзельніка паўстаньня 1863—1864 гадоў пачуў польскі гісторык [[Віктар Кардовіч]]<ref>Kordowicz, W. Konstanty Kalinowski / W. Kordowicz. — Warszawa, 1955. S. 5.</ref><ref>Герасімчык В. Канстанцін Каліноўскі: асоба і легенда. — {{Горадня (Гродна)}}: ТАА «ЮрСаПрынт», 2018. С. 5—6.</ref>. Паводле беларускага гісторыка [[Аляксандар Краўцэвіч|Аляксандра Краўцэвіча]], на канфэрэнцыі «Кастусь Каліноўскі і яго эпоха ў дакумэнтах і культурнай традыцыі», якая прайшла ў Менску 25 верасьня 2009 году, на падставе дакумэнтаў давялі, што ў сям’і Каліноўскіх ужывалася імя Кастусь<ref>Міхась Скобла, [https://www.svaboda.org/a/1839934.html Ці застанецца Каліноўскі на п’едэстале нацыянальнага героя?], [[Радыё Свабода]], 30 верасьня 2022 г.</ref> (гэтая беларуская форма імя Канстантын адпавядала псэўданіму Каліноўскага «Яська», утворанаму ад імя Ян; уласьцівая беларускай народнай традыцыі, яна таксама бытавала і сярод [[Шляхта|шляхты]] з [[Этнічная тэрыторыя беларусаў|этнічнай тэрыторыі беларусаў]], напрыклад, [[Манюшкі|Манюшкаў]] — «[[:Файл:Danat Maniuška, Kastuś Maniuška. Данат Манюшка, Кастусь Манюшка (Č. Maniuška, 1843).jpg|Kostuś]]»). Зрэшты, яшчэ да высьвятленьня гэтых акалічнасьцяў гісторык [[Генадзь Кісялёў]] выказаў наступнае меркаваньне: «''Адных дакумэнтаў пры ўсёй іх каштоўнасьці дзеля аднаўленьня поўнай карціны мінулага недастаткова, гісторык карыстаецца так званымі „пазакрыніцавымі“ ведамі, прасьцей кажучы, жыцьцёвымі назіраньнямі. Так ці ёсьць падстава да спрэчак, калі ўсім вядома, што Канстанцін і Кастусь ва ўмовах Беларусі адно і тое ж. Кастусь — форма больш „прастамоўная“, так бы мовіць, „недакумэнтальная“, але і ўся наша літаратурная мова абапіраецца на народныя гаворкі, як уся культура наша грунтуецца найперш на народных вытоках і традыцыях''»<ref>Кісялёў Г. Кастусь Каліноўскі, яго час і спадчына // За нашую вольнасць. Творы, дакументы / Каліноўскі, К.; уклад., прадм., паслясл. і камент. Г. Кісялёва. — {{Менск (Мн.)}}: «Беларускі кнігазбор», 1999. С. 262.</ref>}}; {{Дата ў старым стылі|2 лютага|1838|21 студзеня}} — {{Дата ў старым стылі|22 сакавіка|1864|10 сакавіка}}) — лідэр беларускага нацыянальнага вызвольнага руху<ref>Шалькевіч В. Каліноўскі Кастусь // {{Літаратура/БелЭн|7к}} С. 470.</ref>, рэвалюцыянэр-дэмакрат, публіцыст і паэт. Адзін з кіраўнікоў [[Паўстаньне Кастуся Каліноўскага|нацыянальна-вызвольнага паўстаньня 1863—1864 гадоў]]. Нацыянальны герой [[Беларусь|Беларусі]]<ref>{{Літаратура/Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае (2012)|к}} С. 332.</ref><ref name="Januskievic-1993">[[Язэп Янушкевіч|Янушкевіч Я.]] Хто такі Кастусь Каліноўскі? // {{Літаратура/100 пытаньняў і адказаў з гісторыі Беларусі|к}} С. 53.</ref><ref>[[Сяргей Харэўскі|Харэўскі С.]] [https://web.archive.org/web/20050101210850/http://www.lingvo.minsk.by/nn/2001/44/12.htm Магіла Каліноўскага знайшлася на гары Гедыміна ў Вільні] // [[Наша Ніва]]. № 44, 29 кастрычніка 2001 г.</ref><ref>[[Анатоль Грыцкевіч|Анатолий Грицкевич]]: [http://www.petergen.com/krukowski/hrick.htm «Белорусский шляхтич — значит благородный, свободный, вольный!»] // Туризм и отдых. № 21, 24.05.2001 г.</ref>. У наш час Кастусь Каліноўскі лічыцца адным з найбольш вядомых прадстаўнікоў [[беларусы|беларускай нацыі]] ў сьвеце<ref>[[Вячаслаў Шалькевіч|Шалькевіч В.]] Каліноўскі Кастусь // {{Літаратура/ЭГБ|4к}} С. 33.</ref>. == Біяграфія == === Раньнія гады === Шляхецкі род [[Каліноўскія гербу Калінова|Каліноўскіх гербу Калінова]] вядзе сваю гісторыю з канца XV стагодзьдзя. Выхадцы з роду амаль сто гадоў валодалі маёнткам [[Калінава (маёнтак)|Калінавым]] каля [[Бранск (Польшча)|Бранску Падляскага]], на памежжы [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] і [[Карона Каралеўства Польскага|Каралеўства Польскага]], аднак прадалі яго ў другой палове XVIII стагодзьдзя. Нарадзіўся на [[Этнічная тэрыторыя беларусаў|беларускай этнічнай тэрыторыі]] ў вёсцы [[Мастаўляны (Падляскае ваяводзтва)|Мастаўлянах]] на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]]{{Заўвага|Паводле тагачаснага афіцыйнага адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу Расейскай імпэрыі — [[Гарадзенскі павет (Расейская імпэрыя)|Гарадзенскі павет]] [[Гарадзенская губэрня|Гарадзенскай губэрні]], цяпер у [[Падляскае ваяводзтва|Падляскім ваяводзтве]] Польшчы}} ў сям’і Сымона (Сямёна) Каліноўскага, безьзямельнага шляхціча, уладальніка невялікай ткацкай мануфактуры, і Вэранікі з Рыбінскіх, якая памерла, калі сыну было 5 гадоў. Прыняў хрост {{Дата ў старым стылі|18 лютага||6 лютага}} ў [[Ялоўка|Ялоўскім]] парафіяльным касьцёле пад імём Вінцэнт<ref>{{Спасылка|аўтар = Янушкевіч Я.|прозьвішча = Янушкевіч|імя = Язэп.|аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 2 лютага 2013|url = http://nn.by/?c=ar&i=103944|загаловак = Мэтрыка Каліноўскага: чаму яго назвалі Кастусём|фармат = |назва праекту = |выдавец = [[Наша Ніва]]|дата = 4 лютага 2013|мова = |камэнтар = }}</ref>. У 1847—1852 гадох навучаўся ў [[Сьвіслацкая гімназія|Сьвіслацкай павятовай вучэльні]]. У 1856 году пераехаў у бацькаў фальварак Якушоўку (у валоданьні Каліноўскіх з 1849 году<ref>[[Вячаслаў Шалькевіч|Шалькевіч В.]] Каліноўскі Кастусь // {{Літаратура/ЭГБ|4к}} С. 32.</ref>), дзе дапамагаў у гаспадарчых клопатах і, відаць, займаўся самаадукацыяй. Вялікі ўплыў на К. Каліноўскага меў старэйшы брат [[Віктар Каліноўскі|Віктар]], які навучаўся ў [[Маскоўскі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Маскоўскім унівэрсытэце]] і дасьледваў на даручэньне Віленскай археалягічнай камісіі старадаўнія беларускія рукапісы. === Рэвалюцыйная дзейнасьць === У 1856 годзе паступіў на юрыдычны факультэт [[Пецярбурскі ўнівэрсытэт|Пецярбурскага ўнівэрсытэту]], які скончыў праз чатыры гады з навуковай ступеньню кандыдата права. У час навучаньня ўва ўнівэрсытэце браў удзел у дзейнасьці нелегальных студэнцкіх гурткоў, у прыватнасьці групы студэнцкага зямляцтва «Агул», разам з братам быў сябрам таемнай вайскова-рэвалюцыйнай арганізацыі афіцэраў Генэральнага штабу, якую ачольвалі [[Зыгмунт Серакоўскі]] і [[Яраслаў Дамброўскі]]. [[Файл:Śvisłač, Gimnazičny. Сьвіслач, Гімназічны (1879).jpg|міні|[[Сьвіслацкая гімназія]]]] Атрымаўшы 17 лютага 1861 году ўнівэрсытэцкі дыплём, зрабіў спробу ўладкавацца на працу ў [[Вільня|Вільні]] ў адміністрацыю мясцовага генэрал-губэрнатара У. Назімава, каб адразу тут пачаць рэвалюцыйную дзейнасьць з стварэньня сеткі кансьпіратыўных групаў для работы сярод будучых удзельнікаў паўстаньня<ref name=s71>{{артыкул|аўтар=Шалькевіч В.|загаловак="Марыська чарнаброва, галубка мая…" Невядомыя старонкі з жыцця Кастуся Каліноўскага|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Роднае слова|тып=|месца=Мн.|выдавецтва=|год=1994|выпуск=|том=|нумар=3|старонкі=71|isbn=}}</ref>. Лічыцца, што на гэты час прыпадае знаёмства Кастуся Каліноўскага з будучаю нарачонай [[Марыя Ямант|Марыяй Ямант]]. 2 сакавіка 1861 году на імя Віленскага генэрал-губэрнатара падаў заяву наступнага зьместу: «''Скончыўшы курс навук у імпэратарскім С.-Пецярбурскім унівэрсытэце паступіць на службу, маю гонар пакорна прасіць Ваша Высокаправасхадзіцельства ўзычыць мне магчымасьць служыць пад высокім начальствам Вашага Высокаправасхадзіцельства<ref>{{Кніга|аўтар = Шалькевич В. Ф.|частка = |загаловак = Кастусь Калиновский: Страницы биографии|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Мн.|выдавецтва = |год = 1988|том = |старонкі = 136|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>''». Уладкаваньню на працу спрыяў ад’ютант У. Назімава Людвік Зьвяждоўскі, аднак спробы апынуліся марнымі і напачатку вясны 1861 году К. Каліноўскі вярнуўся на Гарадзеншчыну, пачаўшы стварэньне рэвалюцыйнай арганізацыі<ref name=s71/>. Паводле сваіх ідэйных перакананьняў быў рэвалюцыйным дэмакратам, выступаў за скіданьне самаўладзтва, скасаваньне абшарніцкага землеўладаньня. Лічыў, што толькі шырокі ўдзел у будучым паўстаньні сялянства можа забясьпечыць перамогу. У гэтым рэчышчы вёў агітацыйную працу. Улетку 1862 году разам з паплечнікамі з Гарадзенскай рэвалюцыйнай арганізацыі [[Фэлікс Ражанскі|Фэліксам Ражанскім]], [[Станіслаў Сангін|Станіславам Сангінам]] і [[Валеры Антоні Ўрублеўскі|Валерам Урублеўскім]] пачаў выпуск «[[Мужыцкая праўда|Мужыцкай праўды]]» — першай у гісторыі газэты на беларускай мове. Агулам выйшла 7 нумароў гэтай нелегальнай газэты. Яна выкрывала палітыку імпэрскіх уладаў, тлумачыла сытуацыю ў краіне, выкрывала падман царскага маніфэсту аб скасаваньні прыгону, заклікала сялянаў да змаганьня. Сфармуляваў ідэю дэмакратычнай народнай дзяржавы<ref>{{Літаратура/Матэрыялы па гісторыі Беларусі (2003)|к}} С. 167.</ref>: {{Цытата|…не народ зроблены для ўраду, а ўрад для народу.}} Кожны нумар «Мужыцкай праўды» быў нязьменна падпісаны псэўданімам «Яська-гаспадар з-пад Вільні». Браў асабісты ўдзел у пашырэньні газэты: развозіў яе па вёсках, раскідваў па дарогах. [[Файл:Mužyckaja praŭda. Ziamla naša nazyvajecca litoŭskaja, a my nazyvajemsia litoŭcy.jpg|значак|Першая старонка нявыдадзенай Мужыцкай праўды]] У кастрычніку 1862 году ў час канфлікту з палякамі паўстаў нумар «Мужыцкай праўды», які аднак зь нейкіх прычынаў не надрукавалі. Гэты варыянт лічыцца ўнікальным і вылучаецца з усяе сэрыі, бо тлумачыць сялянам, як раней называлася іхная краіна і якую назву мае тутэйшы народ<ref>[[Васіль Герасімчык|Герасімчык В.]] [https://web.archive.org/web/20180620212041/https://www.nv-online.info/2018/03/13/zyamlya-nasha-z-vyakou-vechnyh-nazyvaetstsa-litouskaya-a-my-to-nazyvaemsya-litoutsy-nenadrukavany-numar-muzhytskaj-praudy.html Ненадрукаваны нумар «Мужыцкай праўды»] // [[Народная Воля]]. 19 чэрвеня 2018 г.</ref><ref>Герасімчык В. Канстанцін Каліноўскі: асоба і легенда. — Гродна, 2018.</ref>: {{Цытата|Вы, дзецюкі, пэўне ня ведаеце, хто вы такія, як называецца гэта зямля, на якой нашы бацькі жылі <…> Зямля наша зь вякоў вечных называецца [[Літва|літоўская]], а мы то называемся [[ліцьвіны|літоўцы]].}} Адзначаецца, што Кастусь Каліноўскі менаваў свой край [[Літва|Літвой]]: «''„край наш няшчасны“ — Літва''»<ref name="Caropka-1995-70">[[Вітаўт Чаропка|Чаропка В.]] Гісторыя нашага імя: Гіст. даслед. — {{Менск (Мн.)}}, 1995. С. 70.</ref>. Тым часам сучасьнікі называлі Каліноўскага адным з найбольш «''высакародных мужоў Літвы''», у [[летувіская мова|жамойцкіх]] песьнях ён выступае як «''кароль Літвы''»<ref name="Caropka-1995-70"/>. «[[Ліцьвіны|Літоўскім народам]]», для якога адрасаваў Каліноўскі «Мужыцкую праўду», называў [[Беларусы|беларусаў]] паўстанец Юры (Ежы) Кучэўскі-Порай<ref>Калиновский К. Из печатного и рукописного наследия. — Минск, 1988. С. 172.</ref><ref name="Caropka-1995-70"/>. === Кіраваньне паўстаньнем === [[Файл:Kastuś Kalinoŭski. Кастусь Каліноўскі (1862).jpg|міні|Кастусь Каліноўскі, 1862 г. Фота, адрэтушаванае ў савецкія часы]] У 1862 годзе ўжо ўваходзіў у склад [[Літоўскі правінцыйны камітэт|Літоўскага правінцыйнага камітэту]] (ЛПК) — цэнтральнага органу падрыхтоўкі паўстаньня ў колішнім [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княстве Літоўскім]], а ўвосень таго ж году стаў яго старшынём. Стаяў на чале найбольш пасьлядоўных рэвалюцыянэраў, якіх адрозна ад лібэралаў («[[Белыя (паўстаньне 1863—1864 гадоў)|белых]]») звалі «[[Чырвоныя (паўстаньне 1863—1864 гадоў)|чырвонымі]]». Гэты кірунак вызвольнага руху прадугледжваў дэмакратычную рэспубліку, перадачу зямлі сялянам, самавызначэньне народаў былой [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]. «Белыя» ж бачылі галоўнай мэтай паўстаньня толькі аднаўленьне Рэчы Паспалітай у межах 1772 году. Аднак старшынстваваў ў віленскім паўстанцкім камітэце нядоўга. Неўзабаве па выбуху паўстаньня, спужаўшыся перарастаньня выступленьняў у сялянскую вайну, варшаўскі цэнтар і мясцовыя абшарнікі дамагліся роспуску ЛПК. Кастуся Каліноўскага накіравалі на родную Гарадзеншчыну на пасаду паўстанцкага камісара ваяводзтва. Актыўная праца Кастуся Каліноўскага ва ўмовах паўстаньня на пасадзе ваяводзкага камісара паспрыяла таму, што менавіта на Гарадзеншчыне інсургенты мелі найбольш баяздольную, магутную арганізацыю, прыцягнулі да змаганьня шмат сялянаў. ==== На кватэры Ямантаў ==== У чэрвені 1863 году з прычыны масавых арыштаў мусіў вярнуцца ў [[Вільня|Вільню]], дзе дзеяў пад кансьпірацыйнымі прозьвішчамі Макарэвіч, Чарнецкі, Хамовіч, Хамуціўс на кватэры Ямантаў у доме Шышкіна на [[Вуліца Вялікая (Вільня)|Вялікай вуліцы]]<ref name=s1>{{артыкул|аўтар=Шалькевіч В.|загаловак="Марыська чарнаброва, галубка мая…" Невядомыя старонкі з жыцця Кастуся Каліноўскага|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Роднае слова|тып=|месца=Мн.|выдавецтва=|год=1994|выпуск=|том=|нумар=4|старонкі=68|isbn=}}</ref>. Тут ён зноў узяў цэнтральнае кіраваньне ў свае рукі. Сустракаўся з найбольш блізкімі і праверанымі людзьмі, праводзіў нарады рэвалюцыйнага ўраду<ref name=s70>{{артыкул|аўтар=Шалькевіч В.|загаловак="Марыська чарнаброва, галубка мая…" Невядомыя старонкі з жыцця Кастуся Каліноўскага|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Роднае слова|тып=|месца=Мн.|выдавецтва=|год=1994|выпуск=|том=|нумар=3|старонкі=70|isbn=}}</ref>. [[Файл:Kastuś Kalinoŭski. Кастусь Каліноўскі (G. Bonoldi, 1862-63).jpg|значак|Кастусь Каліноўскі. А. Банальдзі, 1862—1863 гг.]] Гэта была адна з найгалоўнейшых кансьпіратыўных явак К. Каліноўскага. Апісаньне кватэры Ямантаў і яго тутэйшай дзейнасьці захавалася збольшага ў паказаньнях арыштаваных рэвалюцыянэраў Віленскай асобай сьледчай камісіі. Гэтак Вітальд Парфяновіч апісвае кватэру наступным чынам: «''У пакоі справа ад дзьвярэй знаходзілася канапа, пры ёй стол і два крэслы, далей стаяла камода, акно справа ад канапы выходзіла ў галерэю<ref>{{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Восстание в Литве и Белоруссии 1863—1864 гг.|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = М|выдавецтва = |год = 1965|том = |старонкі = 80|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>''». Па сваім арышце 24 сакавіка 1864 году сакратар К. Каліноўскага Ільдэфонс Мілевіч сьведчыў пра побыт кіраўніка паўстаньня ў кватэры ўжо арыштаваных Ямантаў: «''З Каліноўскім я сустракаўся некалькі разоў ў [[Юзэф Ямант|Юзэфа Яманта]]… У Ямантаў Каліноўскі ў маёй прытомнасьці ні з кім з пабочных асобаў не сустракаўся. Аднойчы толькі ў бытнасьць маю і Каліноўскага ў Ямантаў прыходзіў Шадурскі і, паклікаўшы Каліноўскага, размаўляў зь ім некаторы час ў пярэдім пакоі…<ref name=p84>{{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Восстание в Литве и Белоруссии 1863—1864 гг.|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = М|выдавецтва = |год = 1965|том = |старонкі = 84|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref> … Да саміх Ямантаў часьцей за ўсё прыходзілі [[сваякі]] — лекар Радзевіч (служыць на чыгунцы), родны брат жанатага з дачкой Яманта, замужняя дачка (Ямантаў), [[Людвіка Ямант|Людвіка Радзевіч]], і Дзваноўскі, акрамя таго былі яшчэ некаторыя знаёмыя Ямантам жанчыны, але прозьвішчы іх мне невядомыя<ref name=p84/>''». Цёзка па прозьвішчы Юзэф Каліноўскі пра віленскую яўку рэвалюцыянэра ўспамінаў: «''У канцы жніўня ці ў пачатку верасьня (1863 году) я зь ім (Кастусём Каліноўскім) зноў спаткаўся на Нямецкай вуліцы, ён запрасіў мяне ў кватэру Ямантаў… З таго часу я сустракаўся з Каліноўскім у той жа кватэры… Пры ўваходзе ў кватэру Ямантаў трэба было пастукаць. У тыя часы, калі я ў ёй бываў, дзьверы адчыняў ці сам Каліноўскі, ці Далеўскі…<ref name=p867>{{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Восстание в Литве и Белоруссии 1863—1864 гг.|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = М|выдавецтва = |год = 1965|том = |старонкі = 86—87|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>''». [[Людвіка Ямант]] у сваіх «Успамінах» называла прозьвішчы многіх рэвалюцыянэраў, якія ў тыя часы шчыльна супрацавалі з Кастусём Каліноўскім: {{Цытата|Сярод рэвалюцыйнай моладзі («чырвоных»), якая зьбіралася ў майго брата Юзэфа для абмеркаваньня справаў на нарады, ня ўсіх ведала асабіста. Але тых, каго ведала, добра памятаю па нязвыклых рысах характару, палымянай любові да Радзімы і гераічнай адданасьці справе. Як жывыя паўстаюць у маёй памяці дарагія вобразы Тытуса Далеўскага, Канстантына Каліноўскага, Станіслава Бухавецкага, Эмануэля Юндзіла [сына вядомага натураліста], Эдмунда Вярыгі, Ігната Здановіча [сына выкладчыка гісторыі], Ільдэфонса Мілевіча.<br /><br />З моладзі, якая прыбыла з Каралеўства, памятаю [Мечыслава] Дарманоўскага з калегамі. Прозьвішчы многіх іншых цяпер ужо не магу прыпомніць, але памяць аб іх справах жыве ў сэрцы. Усе яны былі людзі шляхетныя, выдатных здольнасьцяў, нязвыклай сілы духу. Іх страта стала для краю сапраўднай бядой. Сэрца замірае, калі ўсьведамляеш маштабы няшчасьця народа, цьвет якога растаптаў вораг, а над памяцьцю гэтых сьвятых мучанікаў часам зьдзекуюцца ўласныя дзеці<ref>{{Кніга|аўтар = Ludwika z Jamontów Radziewiczowa|частка = |загаловак = Garść wspomnień z 63 roku. Rękopis w Bibliotece Zakladu Narodowego imienia Ossolińskich we Wroclwiu, sygnatura 12 273/I|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = |год = |том = |старонкі = 87—88|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>}} У канцы ліпеня 1863 году на кватэры Ямантаў адбылася сустрэча з родным братам польскага пісьменьніка [[Балеслаў Прус|Балеслава Пруса]] — Лявонам Главацкім. У якасьці камісара народнага ўраду той прыяжджаў з [[Варшава|Варшавы]] ў Вільню, каб абмеркаваць супярэчнасьці, якія ўзьніклі паміж кіраўнікамі паўстаньня на Беларусі і ў Польшчы<ref name=s469>{{артыкул|аўтар=Шалькевіч В.|загаловак="Марыська чарнаброва, галубка мая…" Невядомыя старонкі з жыцця Кастуся Каліноўскага|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Роднае слова|тып=|месца=Мн.|выдавецтва=|год=1994|выпуск=|том=|нумар=4|старонкі=69|isbn=}}</ref>. Спрабуючы рэанімаваць паўстаньне, выдаў «Прыказ да народу зямлі літоўскай і беларускай». Аднак дзеяньні былі запозьненымі, паўстаньне ў Беларусі ўжо захлынулася ў крыві. Асноўныя сілы паўстанцаў былі разьбітыя карнікамі. === Арышт і пакараньне === З восені 1863 году сканцэнтраваў намаганьні на назапашваньні сілаў для новага выступленьня ўвесну. Але, выдадзены здраднікам, камісарам Магілёўскай губэрні Вітаўтам Парфяновічам, яго ў ноч на 29 студзеня 1864 году схапілі царскія жандары ў Сьвятаянскіх мурах (побач з [[Касьцёл Сьвятых Янаў (Вільня)|касьцёлам Сьвятых Янаў]]), дзе хаваўся пад імем Ігната Вітажэнца. У час сьледзтва і суду трымаўся надзвычай мужна. На прапанову палегчыць свой лёс, назваўшы адрасы і імёны паплечнікаў, адказаў<ref>{{артыкул|загаловак=Паказанні К. Каліноўскага ў следчай камісіі 26.2.1864|выданьне=К. Калиновский: Из печатного и рукописного наследия|адказны=Ин-т истории партии при ЦК КП Белоруссии — фил. Ин-та марксизма-ленинизма при ЦК КПСС|месца=Мн.|выдавецтва=Беларусь|год=1988|isbn=5-338-00024-5|старонкі=77—85}}</ref>: {{Цытата|Калі грамадзкая шчырасьць ёсьць дабрачыннасьцю, то шпіёнства апаганьвае чалавека. Усьведамленьне гонару, уласнае годнасьці і таго становішча, якое я займаў у грамадзтве, не дазваляюць мне ісьці па іншым шляху.}} Царскі ваенна-палявы суд прыгаварыў К. Каліноўскага да расстрэлу. Аднак вядомы сваей жорсткасьцю ў здушэньні паўстаньня расейскі генэрал [[Міхаіл Мураўёў|Мураўёў-вешальнік]] выказаўся за павешаньне. Неўзабаве гэты вырак учынілі на Лукіскім пляцы ў Вільні. === Запавет === {{Асноўны артыкул|Лісты з-пад шыбеніцы}} [[Файл:Zianon Pazniak czyta Listy spod szubienicy.ogv|thumb|[[Зянон Пазьняк]] чытае «[[Лісты з-пад шыбеніцы]]» ў час Беларускай дыктоўкі ў [[Варшава|Варшаве]], 28.02.2013 г.]] З царскага астрогу перадаў на волю свой запавет [[беларусы|беларускаму народу]] — «Ліст з-пад шыбеніцы»: {{Цытата|Браты мае, мужыкі родныя. З-пад шыбеніцы маскоўскай прыходзіць мне да вас пісаці, і, можа, раз астатні. Горка пакінуць зямельку родную і цябе, дарагі мой народзе. Грудзі застогнуць, забаліць сэрца, — но не жаль згінуць за тваю праўду… Нямаш, браткі, большага шчасьця на гэтым сьвеце, як калі чалавек у галаве мае розум і навуку… Но як дзень з ноччу не ходзіць разам, так не ідзе разам навука праўдзіва з няволяй маскоўскай. Дапокуль яна ў нас будзе, у нас нічога ня будзе, ня будзе праўды, багацтва і ніякай навукі, — адно намі, як скацінай, варочаць будуць не для дабра, но на пагібель нашу… Бо я табе з-пад шыбеніцы кажу, Народзе, што тагды толькі зажывеш шчасьліва, калі над табою [[Маскаль|Маскаля]] ўжо ня будзе.<br /><br />Твой слуга<br />Яська-гаспадар з-пад Вільні}} Паводле сучасных дасьледнікаў, думкі К. Каліноўскага пра неабходнасьць змаганьня за сваю Бацькаўшчыну, выказаныя ім у «Пісьмах з-пад шыбеніцы», можна лічыць пачатковым афармленьнем беларускай нацыянальнай ідэі<ref>{{Літаратура/Матэрыялы па гісторыі Беларусі (2003)|к}} С. 169.</ref>. == Ацэнкі == [[Файл:Каго любіш? — Люблю Беларусь (пароль паўстанцаў 1864 году).jpg|значак|Вытрымка з пратакола допыту {{nowrap|В. Парфіяновіча}}, у якім упамінаецца пароль паўстанцаў: «Каго любіш?» — «Люблю Беларусь».]] {{Асноўны артыкул|Кастусь Каліноўскі ў гістарыяграфіі}} У гістарыяграфіі [[Паўстаньне 1863—1864 гадоў|паўстаньню 1863—1864 гадоў]] і асобе яго кіраўніка на землях колішняга [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] Кастусю Каліноўскаму прысьвячаецца шматлікая і ў той жа час даволі супярэчлівая літаратура. Важная крыніца з гэтай праблемы — працы ўдзельнікаў і сучасьнікаў паўстаньня, апублікаваныя ў апошняй трэці ХІХ — пачатку ХХ стагодзьдзяў. У беларускай гістарыяграфіі гэтая праблема ў розныя часы грунтоўна разглядалася [[Усевалад Ігнатоўскі|Ўсеваладам Ігнатоўскім]], [[Анатоль Сьмірноў|Анатолем Сьмірновым]], [[Міхась Біч|Міхасём Бічам]], [[Генадзь Кісялёў|Генадзем Кісялёвым]], [[Алесь Смалянчук|Алесем Смаленчуком]] і іншымі дасьледнікамі. Вынікам чаго стала вылучэньне наступных гістарычных фактаў, якія сьведчаць пра безумоўны беларускі нацыянальны выбар Кастуся Каліноўскага<ref>[[Сяргей Абламейка (гісторык)|Абламейка С.]] [https://www.svaboda.org/a/31162393.html Каліноўскі быў беларусам. Даказаць адваротнае немагчыма], [[Радыё Свабода]], 22 сакавіка 2021 г.</ref>: [[Файл:Kastuś Kalinoŭski. Кастусь Каліноўскі (A. Stankievič, 1933).jpg|значак|Рэфэрат [[Адам Станкевіч|Адама Станкевіча]] «Кастусь Каліноўскі, „Мужыцкая праўда“ і ідэя незалежнасьці Беларусі». Вільня, 1933 г.]] * Паўстанцкі пароль «Каго любіш — Люблю Беларусь — То ўзаемна», якім карысталася найперш блізкае кола Каліноўскага, у тым ліку сям’я Ямантаў, зь якой паходзіла яго каханая дзяўчына, нарачоная [[Марыя Ямант]], і яго асабісты сакратар Язэп Ямант. * Выданьне газэты «[[Мужыцкая праўда]]», праклямацыяў і ўлётак на [[Беларуская мова|беларускай мове]] перад і ў час паўстаньня. * Утварэньне 1 лістапада 1863 году [[Часовы правінцыйны ўрад Літвы і Беларусі|Часовага правінцыйнага ўраду Літвы і Беларусі]], распушчанага палякамі з прычыны сэпаратызму і патрабаваньня роўнасьці ў дачыненьнях паміж [[Вільня]]й і [[Варшава]]й з боку кіраўніка гэтага ўраду — Кастуся Каліноўскага. Некаторыя дасьледнікі мяркуюць, што Кастусь Каліноўскі, які лічыў, што народы колішняга [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] мусяць самі разьвязаць пытаньне пра сваю незалежнасьць, такім чынам выказваў ідэю стварыць цалкам незалежнае ад Польшчы і Расеі Вялікае Княства Літоўскае<ref>{{Літаратура/Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае (2012)|к}} С. 333.</ref>. * Вяртаньне беларускай мовы ва ўрадавае справаводзтва, а менавіта факт выданьня Каліноўскім дзяржаўных дакумэнтаў (загадаў) на беларускай мове ў часы, калі ён займаў пасаду Ўрадавага камісара Гарадзенскага ваяводзтва ў сакавіку 1863 году і кіраўніка паўстанцкага ўраду ў Вільні ў чэрвені 1863 году. * Прызнаньне гістарычнай суб’ектнасьці беларусаў Нацыянальным урадам у Варшаве 3 траўня 1863 году ў форме прыняцьця адозвы «Да братоў-беларусаў», што адбылося ў выніку палітычнай дзейнасьці Кастуся Каліноўскага. * Нацыянальны маніфэст і запавет будучым пакаленьням аўтарства Кастуся Каліноўскага, выкладзены ў «Мужыцкай праўдзе» і «[[Лісты з-пад шыбеніцы|Лістах з-пад шыбеніцы]]», дзе Каліноўскі цалкам атаясамлівае сябе зь беларускім народам, фактычна, называе сябе беларусам і сьцьвярджае суб’ектнасьць беларускага народу. * Перадсьмяротны верш Кастуся Каліноўскага на беларускай мове да каханай дзяўчыны і да свайго народу. == Ушанаваньне памяці == [[Файл:Kanstantyn Kalinoŭski stamp.jpg|міні|Марка [[Белпошта|Белпошты]] да 130-годзьдзя нацыянальна-вызвольнага паўстаньня]] * У [[Вільня|Вільні]] на [[Лукіскі пляц|Лукіскім пляцы]], дзе расейскія карнікі павесілі Кастуся Каліноўскага, у ягоны гонар усталявалі мэмарыял у выглядзе пліты і драўлянага крыжа. У 2008—2009 гадох Віленскае самакіраваньне пастанавіла правесьці рэканструкцыю пляцу. У фінал конкурсу выйшла 7 праектаў, але толькі адзін зь іх прадугледжваў захаваньне помніка ўдзельнікам нацыянальна-вызвольнага паўстаньня 1863—1864 гадоў. Беларуская дзяржава ня выказала зацікаўленасьці ў абароне помніка, таму існавала імавернасьць, што помнік ліквідуюць<ref>{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 27 лютага 2009 г.| url = http://belmy.info/articles/news/bad/3389.html | загаловак = Помнік Каліноўскаму на Лукішках можа не перажыць рэканструкцыю | фармат = | назва праекту = [http://belmy.info belmy.info] | выдавец = | дата = 19 сакавіка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref>. 22 сакавіка 2009 году на Лукіскім пляцы адбылася акцыя ўшанаваньня памяці герояў супраць зносу мэмарыялу<ref>[https://web.archive.org/web/20090407050536/http://www.nn.by/index.php?c=ar&i=24778 Абарона крыжа паўстанцам] // [[Наша Ніва]]. 22 сакавіка 2009 г.</ref>. * У 1926 годзе ў Менску колішнюю Кацярынінскую вуліцу перайменавалі ў гонар Кастуся Каліноўскага<ref>{{Спасылка|аўтар = Бондаренко В.| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://minsk-old-new.com/minsk-2910-ru.htm | загаловак = Между двумя мировыми войнами | фармат = | назва праекту = [[Менск стары і новы]] | выдавец = | дата = 19 сакавіка 2011 | мова = ru | камэнтар = }}</ref>, а ў 1927 годзе ў [[БССР]] зьнялі мастацкі фільм «[[Кастусь Каліноўскі (фільм)|Кастусь Каліноўскі]]», у якім апавядалася пра кіраўніка [[паўстаньне 1863—1864 гадоў|паўстаньня 1863—1864 гадоў]]<ref name="Кіно">{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Кіно. «Кастусь Каліноўскі» | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Savieckaja_Bielarus.pdf.zip/1927-292.pdf | мова = | выданьне =[[Савецкая Беларусь (газэта)|Савецкая Беларусь]] | тып = газэта | год = 1927, 24 сьнежня | том = | нумар = 292 (2184)| старонкі = 4 | issn = }}</ref>. * У 1942 годзе з ініцыятывы ўладаў БССР зьявіўся праект пастановы Дзяржаўнага камітэту абароны аб стварэньні Беларускай арміі, у якой 6-я стралковая дывізія мусіла насіць імя Кастуся Каліноўскага<ref>Бераснеў П. [https://web.archive.org/web/20201127213504/https://news.tut.by/society/209498.html Чаму Сталін не падпісаў дакумент аб стварэнні Беларускай арміі ў 1942 годзе?], [[TUT.BY]], 24.12.2010 г.</ref>. А ў 1943 годзе імя Кастуся Каліноўскага атрымала савецкая партызанская брыгада, якая была адным з найбольш актыўных злучэньняў у ваколіцах Горадні і Беластоку<ref name="VV">{{Артыкул|аўтар=[[Андрэй Вашкевіч|Вашкевіч А.]]|загаловак=Як Гронскі расправіўся над Каліноўскім|спасылка=http://www.arche.by/by/page/reviews/navuka-ahliady/89|выданьне=[[ARCHE Пачатак]]|тып=[[часопіс]]|год=2008|нумар=7—8 (70—71)|старонкі=51—72|issn=1392-9682}}</ref>. * У 1963 годзе ў гонар Кастуся Каліноўскага ў Менску назвалі новую [[Вуліца Кастуся Каліноўскага (Менск)|вуліцу]] ў мікрараёне [[Усход (мікрараён Менску)|Ўсходзе]]. * У 1987 годзе імя Кастуся Каліноўскага надалі [[Сьвіслацкая гімназія|гімназіі]] ў [[Сьвіслач (горад)|Сьвіслачы]] (1 сьнежня 2023 году [[Рэжым Лукашэнкі|рэжым Лукашэнкі]] абвясьціў пра зьмену яе назвы на «''імя Праскоўі Васіленкі''» — трактарысткі, вядомай супрацай з уладамі [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|СССР]] за часамі [[Другая сусьветная вайна|Другай сусьветнай вайны]]<ref>[https://www.svaboda.org/a/32716720.html У Сьвіслачы перайменавалі гімназію імя Кастуся Каліноўскага], [[Радыё Свабода]], 6 сьнежня 2023 г.</ref>). * З пачатку 1990-х гадоў выказваньне Кастуся Каліноўскага ''«Не народ для ўрада, а ўрад для народа»'' зьмяшчаецца ў якасьці эпіграфу на першай старонцы газэты [[Рэспубліка (газэта)|«Рэспубліка»]]. * У 1993 годзе ў Вільні на сьцяне [[Касьцёл Сьвятога Духа (Вільня)|касьцёла Сьвятога Духа]], дзе ў былым дамініканскім кляштары трымалі ў зьняволеньні Кастуся Каліноўскага, з боку вуліцы Ігнатаўскай паставілі мэмарыяльную шыльду ў памяць кіраўніка паўстаньня<ref>Луцкевіч Л. Вандроўкі па Вільні. — Вільня: Рунь, 1998. С. 59.</ref>. * Указ прэзыдэнта Беларусі ад 15 студзеня 1996 году № 26 зацьвердзіў [[Ордэн Кастуся Каліноўскага]]<ref>{{Cite web|url=http://pravo.kulichki.com/zak2007/bz53/dcm53537.htm|title=Об утверждении описания орденов, медалей и нагрудных знаков к почетным званиям Республики Беларусь|website=pravo.kulichki.com}}</ref>, палажэньне аб якім прынялі яшчэ ў 1995 годзе<ref>{{Cite web|url=http://kalinouski.arkushy.by/museum/memoria/orden_inst.htm|title=Сьвіслацкія аркушы — Кастусь Каліноўскі — Музей|first=Кузменка|last=Зміцер|website=kalinouski.arkushy.by}}</ref>. У наш час узнагарода не выкарыстоўваецца, але пры гэтым не выходзіла адпаведнай пастановы аб яе скасаваньні<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://kalinouski.arkushy.by/kalinouski.htm | загаловак = Кастусь Каліноўскі | фармат = | назва праекту = [http://kalinouski.arkushy.by/kalinouski.htm «Сьвіслацкія аркушы»] | выдавец = | дата = 19 сакавіка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref>. * Падчас [[Расейскае ўварваньне ва Ўкраіну (2022)|уварваньня Расеі ва Ўкраіну ў 2022 годзе]] беларускія добраахвотнікі стварылі [[батальён імя Кастуся Каліноўскага]] дзеля абароны [[Кіеў|Кіева]]<ref>{{cite web| url=https://euroradio.fm/belarusy-stvaryli-batalyon-imya-kalinouskaga-dlya-abarony-kieva | title=Беларусы стварылі батальён імя Каліноўскага для абароны Кіева| author=| date=9 сакавіка 2022 г.| publisher=[[Эўрапейскае радыё для Беларусі]]}}</ref>. * 26 сакавіка 2022 году каля будынку [[Царква Сьвятога Кірылы Тураўскага (Бруклін)|царквы Сьвятога Кірылы Тураўскага]] ў [[Бруклін]]е ([[Злучаныя Штаты Амэрыкі|Злучаныя Штаты]]) адбылося ўрачыстае адкрыцьцё бюстаў Кастусю Каліноўскаму і [[Тадэвуш Касьцюшка|Тадэвушу Касьцюшку]], створаных паводле праекту беларускага скульптара [[Гэнік Лойка|Гэніка Лойкі]]<ref>[https://svaboda.global.ssl.fastly.net/a/31772603.html Беларусы ЗША адкрылі ў Нью-Ёрку бюсты Тадэвушу Касьцюшку і Кастусю Каліноўскаму], [[Радыё Свабода]], 27 сакавіка 2022 г.</ref>. <gallery widths=215 heights=180 caption="Памятныя знакі" class="center"> Pomnik Konstantego Kalinowskiego w Mostowlanach 2017.jpg|Помнік у [[Мастаўляны (Падляскае ваяводзтва)|Мастаўлянах]] KalinowskiSierakowskiWilno1.jpg|Пліта на Лукіскім пляцы Paminklas kalinauskui.JPG|Помнік у [[Салечнікі|Салечніках]] </gallery> == Вобраз у мастацтве == [[Файл:Kastuś Kalinoŭski. Кастусь Каліноўскі (M. Filipovič, 1920-29).jpg|значак|Кастусь Каліноўскі. Эскіз мастака [[Міхась Філіповіч|Міхася Філіповіча]]]] [[Файл:Kastuś Kalinoŭski. Кастусь Каліноўскі (M. Filipovič, 1920-29) (2).jpg|значак|Эскіз дэкарацыяў да «Кастуся Каліноўскага» (М. Філіповіч)]] * «[[s:Кастусь Каліноўскі|Кастусь Каліноўскі]]» — верш ([[Алесь Дудар]], 1925 год) * «Кастусь Каліноўскі» — паэма ([[Анатоль Вольны]], 1925 год) * [[Кастусь Каліноўскі (фільм)|«Кастусь Каліноўскі»]] — гераічна-прыгодніцкі фільм 1927 году<ref name="Кіно"/> * «Кастусь Каліноўскі» — верш ([[Юрка Лявонны]], 1928 год) * «Сьмерць Кастуся Каліноўскага» — паэма ([[Міхась Машара]], 1934 год) * «Каліноўскі» — паэма ([[Максім Танк]], 1938 год) * «Кастусь Каліноўскі» — верш ([[Пятрусь Броўка]], 1943 год) * «[[Восень пасярод вясны: Аповесць, сатканая з гістарычных матэрыялаў і мясцовых паданняў]]» — аповесьць ([[Адам Мальдзіс]]) * «[[Каласы пад сярпом тваім]]» — раман ([[Уладзімер Караткевіч]]) * «Кастусь Каліноўскі» — аповесьць ([[Алесь Якімовіч]]) * «Кастусь Каліноўскі» — п’еса (Уладзімер Караткевіч) * «Кастусь Каліноўскі» — п’еса ([[Эўсьцігней Міровіч]]) — у пастаноўцы [[БДТ-3]] ролю Каліноўскага выканаў [[Кастусь Быліч]] * «[[Кастусь Каліноўскі (опэра)|Кастусь Каліноўскі]]» — опэра (словы [[Міхась Клімковіч]], музыка [[Дзьмітры Лукас]]) * «Кастусь Каліноўскі» — рэспубліканская мастацкая выстава, прысьвечаная 150-годзьдзю з дню нараджэньня і 125-годзьдзю паўстаньня 1863—1864 гадоў (4—28 лютага 1988 году): каталёг / [складальнікі: Л. Б. Бортнік і інш.]. — {{Менск (Мн.)}}: Беларусь, 1989. * «[[Хамуціус]]» — паэма ([[Аркадзь Куляшоў]]) <gallery caption="Афішы кінастужкі «Кастусь Каліноўскі», зьнятай у 1927 годзе" widths=215 heights=180 class="center"> Kastuś Kalinoŭski. Кастусь Каліноўскі (1928) (2).jpg Кастусь Калиновский.jpg </gallery> == Урачыстае перапахаваньне == Улады Расейскай імпэрыі збаяліся паломніцтва да магілы Кастуся Каліноўскага, таму яго таемна разам зь яшчэ 20 пакаранымі сьмерцю паўстанцамі пахавалі на [[Замкавая гара (Вільня)|Замкавай гары]] ў Вільні, за мурамі расейскага вайсковага гарнізону. Парэшткі закапалі пакалечанымі, зь зьвязанымі ззаду рукамі, а целы пасыпалі вапнай, каб ускладніць ідэнтыфікацыю<ref>Карней І. [https://www.svaboda.org/a/29847199.html Як расейцы пахавалі Кастуся Каліноўскага: рукі зьвязаныя за сьпінай, цела засыпанае вапнай], [[Радыё Свабода]], 22 лістапада 2019 г.</ref>. Магілы зраўнялі зь зямлёй і зрабілі на іх месцы пляцоўку гуляць у [[крыкет]] («лапту») для расейскіх вайскоўцаў<ref name="Januskievic">Карней І. [https://www.svaboda.org/a/30297354.html Зьдзек з парэшткаў паўстанцаў: расейцы гулялі на магілах у крыкет і залівалі фэкаліямі], [[Радыё Свабода]], 28 лістапада 2019 г.</ref><ref>{{Літаратура/Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае (2012)|к}} С. 336.</ref>. У [[Першая сусьветная вайна|Першую сусьветную вайну]] па тым як расейскія войскі пакінулі Вільню, жыхары места адзначылі крыжам прыкладнае месца масавага пахаваньня. У 1940 годзе па заняцьці Вільні бальшавікам гэты крыж зруйнавалі, а само месца занядбалі<ref name="Januskievic"/>. У 2016 годзе на Замкавай гары здарыліся два апоўзьні, зьявілася патрэба ўмацаваць схілы. Перад правядзеньнем земляных працаў гару дэталёва дасьледавалі археолягі, якія выявілі не вядомыя раней магілы. У 2017 годзе навукоўцы выказалі здагадку пра тое, што знойдзеныя парэшткі могуць належаць удзельнікам паўстаньня. У сакавіку 2019 году дасьледнікі пацьвердзілі ідэнтыфікацыю парэшткаў К. Каліноўскага мэтадам вылучэньня астатніх, а таксама праз супастаўленьне веку, мэтаду сьмяротнага пакараньня і параўнаньня чэрапу з фатаздымкам<ref>[https://www.svaboda.org/a/29830589.html У Вільні з дакладнасьцю 95% ідэнтыфікавалі парэшткі Кастуся Каліноўскага], [[Радыё Свабода]], 19 сакавіка 2019 г.</ref>. 22 лістапада 2019 году ў Вільні адбылася ўрачыстая цырымонія перапахаваньня парэшткаў Кастуся Каліноўскага на могілках [[Росы (Вільня)|Росы]]. У цырымоніі ўзялі ўдзел прэзыдэнт Летувы [[Гітанас Наўседа]] і прэзыдэнт Польшчы [[Анджэй Дуда]], старшыня [[Рада Беларускай Народнай Рэспублікі|Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]] [[Івонка Сурвіла]], першы кіраўнік незалежнай Беларусі [[Станіслаў Шушкевіч]], беларускі арцыбіскуп [[Тадэвуш Кандрусевіч]], віцэ-прэм’ер Беларусі [[Ігар Петрышэнка]], лідэры апазыцыйных беларускіх партыяў, дзеячы беларускай культуры і тысячы беларусаў пад нацыянальнымі гістарычнымі [[Бел-чырвона-белы сьцяг|бел-чырвона-белымі сьцягамі]]. Гэта стала найбольш масавай маніфэстацыяй беларусаў у Вільні і, увогуле, па-за [[Дзяржаўная граніца Рэспублікі Беларусь|сучаснай граніцай Беларусі]]<ref>[https://nn.by/?c=ar&i=241583 Тысячы беларусаў развіталіся з Каліноўскім пад нацыянальнымі сцягамі — шмат ФОТА Надзеі Бужан], [[Наша Ніва]], 22 лістапада 2019 г.</ref>. Прадстаўнік афіцыйнага Менску ў сваім выступе па імшы ў [[Касьцёл Сьвятых Станіслава і Ўладзіслава (Вільня)|Віленскай катэдры]] з нагоды перапахаваньня паўстанцаў 1863-64 гадоў адзначыў, што асоба Кастуся Каліноўскага назаўжды ўпісаная ў гісторыю Беларусі, а яго дзейнасьць «''зьвязаная зь перарастаньнем беларускага нацыянальна-культурнага руху ў змаганьне за беларускую дзяржаўнасьць у форме народаўладзьдзя''»<ref>[https://www.svaboda.org/a/30286613.html Што віцэ-прэм’ер Беларусі сказаў пра Каліноўскага і паўстанцаў у Вільні], [[Радыё Свабода]], 22 лістапада 2019 г.</ref>. == Бібліяграфія == * Кастусь Каліноўскі. За нашую вольнасць. Творы, дакументы / Уклад., прадм., паслясл., пер. і камент. [[Генадзь Кісялёў|Г. Кісялёва]]. — Мн.: «Беларускі кнігазбор», 1999.{{nowrap| — 459 с.}} {{ISBN|985-6318-41-6}}. * {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак = К. Калиновский: из печатного и рукописного наследия{{Ref-ru}} |арыгінал = |спасылка = |адказны =Сборник подготовили: [[Расьціслаў Платонаў|Р. П. Платонов]], [[Мікола Сташкевіч|Н. С. Сташкевич]], [[Вячаслаў Шалькевіч|В. Ф. Шалькевич]], [[Аляксандра Гесь|А. Н. Гесь]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Беларусь (выдавецтва)|Беларусь]] |год =1988 |том = |старонкі = |старонак = 208 |сэрыя = |isbn =5-338-00024-5 |наклад = 15000}} == Глядзіце таксама == * [[Беларускае нацыянальнае адраджэньне]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/100 пытаньняў і адказаў з гісторыі Беларусі}} * {{Літаратура/Дзесяць вякоў беларускай гісторыі (1997)}} * {{Літаратура/Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае (2012)}} * {{Літаратура/Гістарыяграфія гісторыі Беларусі}} * {{Літаратура/БелЭн|7}} * {{Літаратура/Беларускі нацыяналізм. Даведнік}} * [[Міхась Біч|Біч М.]] [https://web.archive.org/web/20080907184457/http://kamunikat.fontel.net/www/czasopisy/almanach/06/06mem_bicz04.htm Паўстанне 1863—1864 гг. Кастусь Каліноўскі] // [[Гістарычны Альманах]]. Том 6 (2002). * {{Артыкул|аўтар=[[Андрэй Вашкевіч|Вашкевіч А.]]|загаловак=Як Гронскі расправіўся над Каліноўскім|спасылка=http://www.arche.by/by/page/reviews/navuka-ahliady/89|выданьне=[[ARCHE Пачатак]]|тып=[[часопіс]]|год=2008|нумар=7—8 (70—71)|старонкі=51—72|issn=1392-9682}} * [[Васіль Герасімчык|Герасімчык В.]] Канстанцін Каліноўскі: асоба і легенда. — {{Горадня (Гродна)}}: ТАА «ЮрСаПрынт», 2018. — 229 с {{ISBN|978-985-7134-35-9}}. * Герасімчык В. Кастусь Каліноўскі: чаму яму няма роўных // [[Наша гісторыя]]. № 2, 2018. ISBN 2617-2305. — С. 4—9. * {{Літаратура/Разгром нацыянальнага руху ў Беларусі}} * [http://pawet.net/library/history/bel_history/smalianchuk/70/Кастусь_Каліноўскі_і_яго_эпоха.html Кастусь Каліноўскі і яго эпоха ў дакументах і культурнай традыцыі]: Матэрыялы міжнароднай навуковай канферэнцыі, Менск, 25 верасня 2010 г. — Менск, 2011. * Кіштымаў А. Загадка бацькі Каліноўскага // Наша гісторыя. № 2, 2018. ISBN 2617-2305. — С. 10—12. * {{Літаратура/Культуралёгія: Энцыклапедычны даведнік. Менск: Беларуская Энцыкляпэдыя, 2003}} * {{Артыкул| аўтар = І. Лушчыцкі, прафесар. | загаловак = Выдатны рэвалюцыянер-дэмакрат. (Да 120-годдзя з дня нараджэння К. Каліноўскага). | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1958-07.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 22 студзеня 1958 | том = | нумар = 7 (1229)| старонкі = 2 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{артыкул|аўтар =Матвейчык Дз. | частка = |загаловак = «Станаўленне і развіццё ў БССР гістарыяграфіі паўстання1863-1864 гг. (1919—1931 гг.)»|арыгінал = |спасылка =https://www.academia.edu/35714411/%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%B9%D1%87%D1%8B%D0%BA_%D0%94.%D0%A7._%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%9E%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B5_%D1%96_%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B2%D1%96%D1%86%D1%86%D1%91_%D1%9E_%D0%91%D0%A1%D0%A1%D0%A0_%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%8F%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%96_%D0%BF%D0%B0%D1%9E%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8F_1863_1864_%D0%B3%D0%B3._1919_1931_%D0%B3%D0%B3._?auto=download|адказны =[[Максім Гальпяровіч]]|выданьне=[[Беларускі гістарычны часопіс]]|тып=навуковы, навукова-мэтадычны ілюстраваны часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва= |год=сакавік 2017 |выпуск=|том=|нумар=3 (212)| старонкі=12 —24|isbn=}} * {{Літаратура/Мысьліцелі і асьветнікі Беларусі (1995)}} * {{Літаратура/Матэрыялы па гісторыі Беларусі (2003)}} * [[Алесь Смалянчук|Смалянчук А.]] [http://pawet.net/library/history/bel_history/smalianchuk/11/Кастусь_Каліноўскі_ў_польскай_гістарычнай_традыцыі.html Кастусь Каліноўскі ў польскай гістарычнай традыцыі] // Спадчына. № 2, 1998. С. 84—105. * {{Кніга|аўтар =[[Адам Станкевіч|Станкевіч, А.]]|частка = |загаловак =Кастусь Каліноўскі : «Мужыцкая праўда» і ідэя незалежнасьці Беларусі: (Рэферат, прачытаны на ўрачыстый акадэміі 25.ІІІ.1933 г., з прычыны 15-ай угодкі абвяшчэньня незалежнасьці Беларусі і 70-ай угодкі беларускай прэсы) |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Вільня]] |выдавецтва =[[Беларускі нацыянальны камітэт (Вільня)|Беларускі Нацыянальны Камітэт]] |год =1933 |том = |старонкі =|старонак =63 |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{артыкул|аўтар =[[Іван Цьвікевіч|Трызна І.]]| частка = |загаловак =Канстантын Каліноўскі (Гістарычны нарыс).|арыгінал = |спасылка =http://elibrary.mab.lt/handle/1/2323|адказны =[[Клаўдзі Дуж-Душэўскі]]|выданьне=[[Беларускі сьцяг (1922)|Беларускі сьцяг]]|тып=часопіс|месца=[[Коўна]]|выдавецтва=[[Урад БНР]]|год=1922|выпуск=|том=|нумар=4. жнівень—верасень| старонкі=10—19|isbn=}} * {{артыкул|аўтар =[[Іван Цьвікевіч|Цьвікевіч І.]] | частка = |загаловак = «Кастусь Каліноўскі» (К 60-ці годзьдзю яго сьмерці).|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/ae0fef0698fda997b7d6094de9dd0330.pdf|адказны =А. Сянькевіч |выданьне="[[Полымя (часопіс)|Полымя]]: літаратурна-мастацкі і грамадска-палітычны часопіс"|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва= [[Савецкая Беларусь (выдавецтва)|Беларускае кааперацыйна-выдавецкае таварыства «Савецкая Беларусь»]]|год=1924|выпуск=|том=|нумар= 2 (10)| старонкі=1—18 |isbn=}} * {{Літаратура/Чалавек і грамадзтва: Энцыкляпэдычны даведнік. Менск: Беларуская Энцыкляпэдыя, 1998}} * {{Літаратура/ЭГБ|4}} * {{Літаратура/Гістарычны слоўнік Беларусі (1998)}} == Вонкавыя спасылкі == {{Вікіцытатнік|Кастусь Каліноўскі|Кастусь Каліноўскі}} {{Вікікрыніцы|Category:Кастусь Каліноўскі|Кастусь Каліноўскі}} * {{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://kalinouski.arkushy.by | загаловак = Праект «Сьвіслацкія аркушы — Кастусь Каліноўскі» | фармат = | назва праекту = | выдавец = | дата = 19 сакавіка 2011 | мова = | камэнтар = }} * [https://web.archive.org/web/20120615135447/http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=11488 Паўстанцы], [[Kamunikat.org]] * [http://knihi.com/Kastus_Kalinouski/ Творы Кастуся Каліноўскага], [[Беларуская Палічка]] * [[Сяргей Абламейка (гісторык)|Абламейка С.]] [https://www.svaboda.org/a/31162393.html Каліноўскі быў беларусам. Даказаць адваротнае немагчыма], [[Радыё Свабода]], 22 сакавіка 2021 г. * {{YouTube|e5N7p0kCzBU|Гісторыя пад знакам Пагоні. Кастусь Каліноўскі}} {{Русіфікацыя}} {{Кастусь Каліноўскі}} {{Часовы Правінцыйны Ўрад Літвы і Беларусі}} {{Бібліяінфармацыя}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Каліноўскі, Кастусь}} [[Катэгорыя:Кастусь Каліноўскі| ]] [[Катэгорыя:Навучэнцы Сьвіслацкай гімназіі]] [[Катэгорыя:Беларускія рэвалюцыянэры]] [[Катэгорыя:Паўстанцы 1863—1864 гадоў]] [[Катэгорыя:Актывісты супраць русіфікацыі]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Расейскай імпэрыі]] [[Катэгорыя:Павешаныя]] [[Катэгорыя:Памерлі ў Вільні]] [[Катэгорыя:Асобы на марках]] [[Катэгорыя:Людзі, у гонар якіх названыя вуліцы]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Санкт-Пецярбурскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]] [[Катэгорыя:Асобы на беларускіх паштовых марках]] i71w7susc3kqe8uyop4ymxatquyewbv 0 2946 2672244 2621742 2026-06-03T20:04:10Z SergeiSEE 38150 дапаўненьне выпуснікі 2672244 wikitext text/x-wiki {{Унівэрсытэт |Назва = Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт |Арыгінальная назва = |Выява = |Памер выявы = |Подпіс выявы = |Назва лацінай = |Дэвіз = |Дэвіз па-беларуску = |Заснаваны = {{Дата пачатку|18|4|1921|1}} |Зачынены = |Тып = грамадзкі |Дачыненьне да рэлігіі = |Велічыня фонду = |Прэзыдэнт = |Віцэ-прэзыдэнт = |Рэктар = [[Андрэй Кароль]] |Дэкан = |Дырэктар = |Назва кіраўніка = |Кіраўнік = |Колькасьць факультэтаў = 20 |Колькасьць пэрсаналу = 7600 |Колькасьць студэнтаў = каля 25 000 |Колькасьць магістрантаў = |Колькасьць асьпірантаў = 1200 |Горад = [[Менск]] |Штат = |Вобласьць = |Краіна = Беларусь |Кампус = |Былыя назвы = Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт імя У. І. Леніна |Іншы парамэтар = |Іншае значэньне = |Талісман = |Знаходзіцца ў складзе = [[Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь]] |Вэб-сайт = [http://www.bsu.by/by/ www.bsu.by] |Лягатып = |Нататкі = }} '''Белару́скі дзяржа́ўны ўнівэрсытэ́т''' ('''БДУ''') — вядучая вышэйшая навучальная ўстанова [[Беларусь|Беларусі]]. Знаходзіцца ў [[Менск]]у. == Гісторыя == Заснаваны пастанаўленьнем Прэзыдыюму ЦВК [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]] 18 красавіка 1921 году. Пачаў працаваць 30 кастрычніка. Першы рэктар — [[Уладзімер Пічэта]]. Арганізацыяй унівэрсытэту займалася камісія па стварэньні БДУ, у склад якой, сярод іншых, увайшоў нарком аховы здароўя БССР Сямён Камінскі<ref>{{артыкул|спасылка=http://mishpoha.org/n28/28a11.php|загаловак=Старая фотография|выданьне=Мишпоха|нумар=28|аўтар=Левитман, Елена.}}</ref>. Першапачаткова ў склад унівэрсытэту ўваходзіла тры факультэты — рабочы, мэдычны ды факультэт грамадзкіх навук. У склад прафэсуры ўвайшлі [[Якуб Колас]], [[Яўхім Карскі]]. Першы набор студэнтаў склаў 1390 чалавек. У 1922 годзе пачаў працаваць пэдагагічны факультэт. Выкладаць на ім пачалі супрацоўнікі факультэту грамадзкіх навук. У 1930 годзе на базе мэдычнага факультэта арганізаваны [[Беларускі дзяржаўны мэдычны ўнівэрсытэт|Беларускі мэдычны ўнівэрсытэт]]. 28 жніўня 1931 году пэдагагічны факультэт БДУ рэарганізаваны ў [[Беларускі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт імя Максіма Танка|Беларускі дзяржаўны вышэйшы пэдагагічны інстытут]]. Яму быў перададзены галоўны корпус БДУ. У 1930-я гады заснаваныя біялягічны, хімічны, фізыка-матэматычны, гістарычны, геаграфічны ды філялягічны факультэты. У гэты ж час навуковая праца значна прыгнечаная [[Ёсіф Сталін|сталінскімі]] рэпрэсіямі. Арыштаваны першы і шэраг наступных рэктараў унівэрсытэту. У 1941 годзе з-за пачатку [[Вялікая Айчынная вайна|вайны]] заняткі ва ўнівэрсытэце спыніліся. Адноўленыя толькі ў кастрычніку 1943 году на станцыі [[Сходня]] пад Масквой. Бібліятэчны фонд пад час вайны амаль цалкам згублены. Вывезеная толькі дзясятая частка кніг. З вызваленьнем Менску праца ўнівэрсытэту адноўленая. Пачынаецца адбудова і аднаўленьне страчанай матэрыяльна-тэхнічнай базы, паступова набываецца абсталяваньне. У студзені 1949 году ў гонар 30-годзьдзя абвяшчэньня БССР БДУ было прысвоена імя [[Уладзімер Ленін|Ўладзімера Леніна]]. У 1957 годзе рэктарам БДУ прызначаны Акадэмік АН БССР [[Антон Сеўчанка|Антон Мікіфаравіч Сеўчанка]]. У 1958 годзе ён разьдзяліў фізыка-матэматычны факультэт на два: фізычны ды мэханіка-матэматычны. Пабудаваны новы галоўны корпус БДУ. У 1967 годзе БДУ ўзнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага знамені. У 1971 годзе заснаваны НДІ Прыкладных фізычных праблемаў пры БДУ. 1978 год: адчынены НДІ фізыка-хімічных праблемаў. 1986 год: адчынены навукова-дасьледчыцкі [[інстытут ядзерных праблемаў]], дырэктарам якога стаў прафэсар [[Уладзімер Барышэўскі]]. 1 верасьня 1989 году быў адчынены філязофска-эканамічны факультэт. З 1996 па 2003 год рэктарам быў [[Аляксандар Казулін]]. Ад 21 кастрычніка 2008 году рэктарам унівэрсытэту зьяўляецца прафэсар [[Сяргей Уладзімеравіч Абламейка]]. 9 сакавіка 2015 г. гуманітарны факультэт быў перайменаваны ў факультэт сацыякультурных камунікацыяў. 24 чэрвеня 2025 году рэктар БДУ [[Андрэй Кароль]] паведаміў: «Ва ўнівэрсытэце навучаюцца каля 4 тыс. кітайскіх студэнтаў з 5,5 тыс. замежных студэнтаў (гэта больш за 75 %)»<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Больш за 200 студэнтаў з 47 ВНУ. У Менску праходзіць Беларуска-кітайскі маладзёжны форум|спасылка=https://blr.belta.by/society/view/bolsh-za-200-studentau-z-47-vnu-u-minsku-prahodzits-belaruska-kitajski-maladzezhny-forum-146605-2025/|выдавец=[[Беларускае тэлеграфнае агенцтва]]|дата публікацыі=24 чэрвеня 2025|дата доступу=25 чэрвеня 2025}}</ref>. == Склад == === Факультэты === [[Файл:Belarus-Minsk-BSU-Rector's Office-2.jpg|значак|Будынак рэктарату]] * [[Біялягічны факультэт БДУ|Біялягічны факультэт]] * [[Геаграфічны факультэт БДУ|Геаграфічны факультэт]] * [[Гістарычны факультэт БДУ|Гістарычны факультэт]] * [[Факультэт сацыякультурных камунікацыяў БДУ|Факультэт сацыякультурных камунікацыяў]] * [[Мэханіка-матэматычны факультэт БДУ|Мэханіка-матэматычны факультэт]] * [[Факультэт дапасавальнай матэматыкі і інфарматыкі БДУ|Факультэт дапасавальнай матэматыкі і інфарматыкі]] * [[Факультэт міжнародных адносін БДУ|Факультэт міжнародных адносін]] * [[Факультэт радыёфізыкі і кампутарных тэхналёгіяў БДУ|Факультэт радыёфізыкі і кампутарных тэхналёгіяў]] * [[Інстытут журналістыкі БДУ|Інстытут журналістыкі]] * [[Факультэт філязофіі і сацыяльных навук БДУ|Факультэт філязофіі і сацыяльных навук]] * [[Філялягічны факультэт БДУ|Філялягічны факультэт]] * [[Фізычны факультэт БДУ|Фізычны факультэт]] * [[Хімічны факультэт БДУ|Хімічны факультэт]] * [[Эканамічны факультэт БДУ|Эканамічны факультэт]] * [[Юрыдычны факультэт БДУ|Юрыдычны факультэт]] * [[Факультэт даўнівэрсытэцкай адукацыі для беларускіх і замежных грамадзян]] * [[Падрыхтоўчы факультэт па навучаньні замежных грамадзян]] * [[Факультэт перападрыхтоўкі кадраў па мэнэджмэнце тэхналёгіяў]] * [[Факультэт падвышэньня кваліфікацыі па дапасавальнай матэматыцы і ЭВМ]] * [[Спэцфакультэт бізнэсу і інфармацыйных тэхналёгіяў]] * Інстытут бізнэсу і мэнэджмэнту тэхналёгіяў БДУ * [[Міжнародны дзяржаўны экалягічны інстытут імя А. Дз. Сахарава]] === Упраўленьні === * [[Галоўнае ўпраўленьне вучэбнай і навукова-мэтадычнай працы]] * [[Галоўнае ўпраўленьне навуковай працы]] === Філіялы === * [[Ліцэй Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту|Ліцэй БДУ]] === Працаўнікі === * [[Сьпіс рэктараў Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]] === Творчыя калектывы === * [[Тутэйшая Шляхта]] == Выбітныя выпускнікі == * [[Алесь Адамовіч]] — беларускі пісьменьнік, крытык, літаратуразнавец, грамадзкі дзяяч. [[Файл:Вадзім Болбас.JPG|150 px|thumb|В. Болбас.]] * [[Сьвятлана Алексіевіч]] — расейскамоўная пісьменьніца Беларусі, ляўрэатка Нобэлеўскай прэміі ў галіне літаратуры (2015). * [[Вадзім Болбас]] — [[Літаратура|літаратар]], сябра [[Саюз беларускіх пісьменьнікаў|Саюзу беларускіх пісьменьнікаў]]. * [[Рыгор Булацкі]] — беларускі пэдагог, гісторык, журналіст. Доктар гістарычных навук (1971), прафэсар (1972). Першы дэкан факультэта журналістыкі (1967—1981). * [[Міхась Гурын]] — выбітны беларускі гісторык і археоляг, доктар гістарычных навук, прафэсар. * [[Мікалай Крукоўскі (філёзаф)|Мікалай Крукоўскі]] — беларускі філёзаф, культуроляг, доктар філязофскіх навук. * [[Уладзімер Лемяшонак]] — беларускі гісторык. * [[Казімір Равяка]] — беларускі гісторык-антыказнаўца. * [[Станіслаў Рудовіч]] — беларускі гісторык. * [[Валянтына Чапко]] — выбітны беларускі гісторык, доктар гістарычных навук, прафэсар. * [[Мікалай Шумейка]] — вучоны ў галіне тэарэтычнай фізыкі, прафэсар, доктар фізыка-матэматычных навук. * [[Васіль Цімафеевіч Якавенка]] — беларускі пісьменьнік. ==Крытыка, абвінавачваньні ў палітычных рэпрэсіях== Кіраўніцтва БДУ абвінавачвалася ў выключэньні студэнтаў за ўдзел у не санкцыянаванай аўтарытарным [[Рэжым Лукашэнкі|рэжымам Лукашэнкі]] палітычную і грамадзкую актыўнасьць. У 2009 годзе з БДУ была выключаная студэнтка [[Тацьцяна Шапуцька]], удзельніца [[Малады Фронт|Маладога Фронту]], пасьля ўдзелу ў форуме грамадзянскай супольнасьці краінаў [[Усходняе партнэрства|Усходняга партнэрства]] ў [[Брусэль|Брусэлі]]<ref>{{cite web|url=http://humanrightshouse.org/Articles/12770.html|title=Expelled from university for civic activism|last=Vileita|first=Vadzim|date=10 December 2009|publisher=Human Rights House|accessdate=27 October 2017}}</ref> У рамках міжнародных санкцый супраць беларускіх уладаў пасьля [[Падзеі ў Беларусі пасьля прэзыдэнцкіх выбараў 2010 году|хвалі рэпрэсій супраць апазыцыі ў сувязі з прэзыдэнцкімі выбарамі 2010 году]] тагачасны рэктар БДУ [[Сяргей Уладзімеравіч Абламейка|Сяргей Абламейка]] быў уключаны ў [[Чорны сьпіс ЭЗ]] і яму быў забаронены ўезд у краіны [[Эўрапейскі Зьвяз|Эўрапейскага Зьвязу]]. У сваім рашэньні ЭЗ адзначыў, што Абламейка ''"нясе адказнасьць за выключэньне некалькіх студэнтаў з Унівэрсытэту за тое, што яны ўдзельнічалі ў дэманстрацыях 19 сьнежня 2010 г. і ў іншых мірных дэманстрацыях у 2011 г."'' <ref name=EU2012>.[http://eur-lex.europa.eu/eli/dec/2012/642/oj Council Decision 2012/642/CFSP of 15 October 2012 concerning restrictive measures against Belarus], [[EUR-Lex]], 2012</ref> Паводле праваабарончых арганізацыяў, палітычна-матываваныя выключэньні з БДУ працягнуліся і пасьля зьняцьця Эўрапейскім Зьвязам санкцый з уладаў Беларусі ў 2014 годзе.<ref>{{cite web|url=http://www.lphr.org/en/politisch-motivierte-exmatrikulationen-von-studenten-in-belarus/|title=12 cases of politically motivated expulsions of students in Belarus from 2015-2017|date=9 June 2017|publisher=Libereco – Partnership for Human Rights|accessdate=27 October 2017}}</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{Артыкул| аўтар = [[Алег Яноўскі |Алег Яноўскі]].| загаловак = Беларускі ўніверсітэт: ідэі, памкненні, стварэнне.| арыгінал = | спасылка = https://elib.bsu.by/bitstream/123456789/231926/1/11-27.pdf| мова = be| адказны = | аўтар выданьня = | выданьне =Роля ўнівэрсытэцкай адукацыі й навукі ў сучасным грамадзтве | тып = матэрыялы міжнар. навук. канф., Менск, 26–27 лют. 2019 г. | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =[[БДУ]] | год = 2019| выпуск = | том = | нумар = | старонкі = 11—27| isbn = 978-985-566-799-6| issn = }} {{слупок-2}} * {{Артыкул| аўтар = [[Алег Яноўскі |Алег Яноўскі]].| загаловак = Імёны ў летапісе Беларускага ўніверсітэта.| спасылка = https://hist.bsu.by/images/stories/files/nauka/izdania/tif/2/Yanovsky.pdf| мова = be| выданьне = Працы гістарычнага факультэта БДУ | тып = навуковы зборнік| год = 2007| том = | нумар = Вып. 2| старонкі = 91—98 | isbn = }} {{слупок-канец}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.bsu.by/by/ Афіцыйная старонка] ** [http://time.bsu.by/by/ Кароткая гісторыя БДУ] Факультэты: * [http://www.philology.bsu.by Філялягічны] * [http://www.law.bsu.by Юрыдычны] {{ВНУ Беларусі}} [[Катэгорыя:Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт| ]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1921 годзе]] oc37qockr4kmidwjdddxxtnp6tmz8q0 0 4889 2672284 2613862 2026-06-04T10:51:02Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672284 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні}} {{Газэта |назва = Крыніца |выява = Belaruslaja Krynica.gif |тып = |фармат = |уладальнік = |выдавец = |рэдактар = [[Адам Станкевіч]] |заснаваная = 1917 |палітыка = |мова = [[Беларуская мова|беларуская]] |штаб-кватэра = [[Вільня]] |наклад = |ISSN = |сайт = }} «'''Крыні́ца'''» — газэта [[Беларуская хрысьціянская дэмакратыя (1927)|Беларускай хрысьціянскай дэмакратыі]] ў 1917—1940 гадах. З 20 верасьня 1925 да 15 красавіка 1937 году мела назву «Беларуская крыніца». [[Файл:Аб'ява газэты «Krynica» на 1921 год у газэце Народное дѣло № 41(164), 22.02.1921.jpg|міні|зьлева|Аб’ява газэты «Krynica» на 1921 год у газэце «Народное дѣло» № 41 (164), 22.02.1921]] Ад жніўня 1919 да верасьня 1922 году галоўным рэдактарам і выдаўцом быў [[Адам Станкевіч]]. Пасьля — А. Васілеўскі, В. Грыневіч (з 15 траўня 1921 году), [[Уладзіслаў Знамяроўскі]] (з 30 кастрычніка 1921 году), [[Браніслаў Туронак]] (з 10 сьнежня 1923 году), [[Тамаш Вайцяховіч]] (з 20 верасьня 1925 году), [[Павал Каруза]] (увесь 1926 год і да 6 сакавіка 1928 году), затым [[Янка Пазьняк]], [[Адам Дасюкевіч]] (з 27 верасьня 1936 году)<ref>[http://media.catholic.by/nv/n8/art14.htm?forprint=1 «BIEŁARUSKAJA KRYNICA» З гісторыі развіцця перыядычнага друку ў міжваеннай Заходняй Беларусі] [[Вольга Каранеўская]] [[Наша Вера]] № 2 (8) 1999</ref>. [[Файл:Belaruskaja Krinica 1925.jpg|міні|зьлева|«Беларуская крыніца» ў 1925 годзе]] 17 жніўня 1925 году быў арыштаваны і пасаджаны на Лукішкі Браніслаў Туронак. Аб яго арышце стала вядома толькі праз 2 тыдні. Камісар ураду Вільні паведаміў рэдакцыі, што па парадзе судзьдзі выданьне газэты «Крыніца» прыпыняецца да разгляду справы. 23 жніўня 1925 году выйшаў апошні нумар «Крыніцы». Рэдакцыя аднавіла выданьне газэты з 20 верасьня 1925 году пад назвай «Беларуская крыніца». Рэдактарам стаў Тамаш Вайцяховіч. 15 красавіка 1937 году газэта «Беларуская крыніца» закрытая рашэньнем Віленскага акруговага суду. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{артыкул|аўтар =| частка = |загаловак = З Вільні. Канфіскаты газэты «Krynica »|арыгінал = |спасылка =http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2452/232095-1923-2.pdf?sequence=2&isAllowed=y|адказны =В. Прохараў|выданьне=[[Наша Жыцьцё]]|тып=газэта|месца=[[ Вільня]]|выдавецтва=Друкарня Дворжэца |год=30 траўня 1923 |выпуск=|том=|нумар=2| старонкі=2 |isbn=}} * {{артыкул|аўтар =П. В. | частка = |загаловак =Дзесятыя ўгодкі «Krynicy».|арыгінал = |спасылка =http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2773/235407-1926-34.pdf?sequence=37&isAllowed=y|адказны =[[ Станіслаў Вольскі|Ст. Вольскі]]|выданьне=[[Сялянская ніва]]|тып=газэта|месца=[[Вільня]]|выдавецтва=Орган Беларускага Сялянскага Саюзу |год=21 кастрычніка 1926|выпуск=|том=|нумар=34| старонкі=3|isbn=}} * {{артыкул|аўтар =П. В. | частка = |загаловак =Сьвяткаваньне дзесятых ўгодкаў «Krynicy».|арыгінал = |спасылка =http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2773/235407-1926-35.pdf?sequence=38&isAllowed=y|адказны =[[ Станіслаў Вольскі|Ст. Вольскі]]|выданьне=[[Сялянская ніва]]|тып=газэта|месца=[[Вільня]]|выдавецтва=Орган Беларускага Сялянскага Саюзу |год=28 кастрычніка 1926|выпуск=|том=|нумар=35| старонкі=2|isbn=}} * Вабішчэвіч, Аляксандар. «Крывіч» // {{Літаратура/ЭГБ|4}} — С. 270. * Вабішчэвіч, Аляксандар. «Крывіч» // {{Літаратура/БелЭн|8}} — С. 497. * {{Артыкул| аўтар =[[Уладзіслаў Талочка|Adam Sołoduch.]] | загаловак = «Krynica» (1919—1923). | спасылка =http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/15379/69040m1923n16.pdf?sequence=45&isAllowed=y| мова =pl| выданьне =[[Przegląd Wileński]] | тып =часопіс | год =30 wreśnia 1923 | том = | нумар =16 | старонкі =5—7 }} * {{Артыкул| аўтар =[[Казімер Сваяк|Kaz. Swojak ]]| загаловак =Polemika. W obronie «Krynicy». | спасылка =http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/15379/69040m1923n17.pdf?sequence=46&isAllowed=y| мова = pl| выданьне =[[Przegląd Wileński]] | тып =часопіс | год =14 października 1923 | том = | нумар =17 | старонкі =7 }} == Вонкавыя спасылкі == * «Крыніца» (газэта) // [https://knihi.com/none/Krynica_pdf.zip.html Беларуская Палічка] * [http://kamunikat.org/bielaruskaja_krynica.html?pub_start=730 Архіў «Крыніцы». Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка Камунікат.org]{{Недаступная спасылка|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * «Крыні́ца» (1917—1940) // [http://elibrary.mab.lt/discover?rpp=10&etal=0&query=Krynica&scope=&group_by=none&page=1 Бібліятэка Акадэміі навук Летувы імя Ўрублеўскіх] ({{мова-lt|Lietuvos mokslų akademijos Vrublevskių biblioteka (LMAVB). Žygimantų g. 1, LT-01102 Vilnius}} {{Беларускія пэрыядычныя выданьні}} [[Катэгорыя:Беларускія газэты]] [[Катэгорыя:Газэты на беларускай мове]] [[Катэгорыя:Выданьні на беларускай мове лацінкай]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1917 годзе]] [[Катэгорыя:Газэты Заходняй Беларусі]] [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)]] o6thloy29f3zhw1rtlt109rigkxe3s6 0 4922 2672242 2665261 2026-06-03T19:53:39Z SergeiSEE 38150 дапаўненьне спасылка 2672242 wikitext text/x-wiki {{Адміністрацыйная адзінка |Назва = Аршанскі раён |Назва ў родным склоне = Аршанскага раёну |Краіна = [[Беларусь]] |Сьцяг = |Гімн = |Статус = |Уваходзіць у = [[Віцебская вобласьць]] |Улучае = |Цэнтар = [[Ворша]] |БуйныГорад = |БуйныяГарады = [[Арэхаўск]], [[Барань]], [[Копысь]] |ДатаЎтварэньня = 17 ліпеня 1924 |Кіраўнік = Ігар Ісачэнка |Назва пасады кіраўніка = Старшыня раённага<br/>выканаўчага камітэту |Насельніцтва = 154 943<ref name="belstat2019" /> |Год перапісу = 2019 |Адсотак ад насельніцтва = |Месца паводле насельніцтва = |Шчыльнасьць = 92,9 |Месца паводле шчыльнасьці = 6 |Нацыянальны склад = беларусы — 92,01%<br/>расейцы — 5,99%<br/>астатнія — 2%<ref name="perapis2009"/> |Плошча = 1667,73<ref name="kadastar">[https://web.archive.org/web/20160304203801/http://www.gki.gov.by/docs/gzk_2010-15404.doc Дзяржаўны зямельны кадастар Рэспублікі Беларусь] (паводле стану на 1 студзеня 2011 г.){{ref-ru}}</ref> |Адсотак ад плошчы = |Месца паводле плошчы = |Максымальная вышыня = |Сярэдняя вышыня = |Мінімальная вышыня = |Мапа = Viciebsk Province, Vorša District.svg |Памер мапы = 270 |Часавы пас = [[Унівэрсальны каардынаваны час|UTC]] +3 |ISO = |FIPS = |Тэлефонны код = +375-21-61 |Паштовыя індэксы = 211 0хх |Код аўтамабільных нумароў = 2 |Сайт = http://orsha.vitebsk-region.gov.by/ |Мапа адміністрацыйнай адзінкі = |Колер фону парамэтраў = {{Колер|Беларусь}} }} [[Файл:Kudajeva 2.JPG|міні|310пкс|[[Вялікі камень кудаеўскі]]]] [[Файл:Belarus-Smalyany-Church_of_Virgin_Mary-1.jpg|міні|310пкс|[[Касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар дамініканаў (Смаляны)|Касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі]] у Смалянах]] [[Файл:Orsha-M1Route.JPG|міні|310пкс|Аўтамагістраль М1, перакрыжаваньне пад Воршай]] '''Арша́нскі раён''' — [[адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел|адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка]] на паўднёвым усходзе [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. Плошча раёну складае 1667,73 км². Насельніцтва на 2019 год — 154 943 чалавек<ref name="belstat2019" />. Адміністрацыйны цэнтар — [[горад]] [[Ворша]]. == Геаграфічнае становішча == Мяжуе з [[Талачынскі раён|Талачынскім]], [[Лёзьненскі раён|Лёзьненскім]], [[Сеньненскі раён|Сеньненскім]], [[Дубровенскі раён|Дубровенскім]] раёнамі Віцебскай вобласьці і [[Шклоўскі раён|Шклоўскім]], [[Горацкі раён|Горацкім]] раёнамі [[Магілёўская вобласьць|Магілёўскай вобласьці]]. Працягласьць з поўначы на поўдзень 53 кілямэтры, з захаду на ўсход — 44 кілямэтры. == Прырода == === Рэльеф === Паверхня пераважна пагорыстая <!--узгорыстая?-->і плятопадобная, паўднёвая частка на [[Аршанска-Магілёўская раўніна|Аршанска-Магілёўскай раўніне]], у цэнтры — [[Аршанскае ўзвышша]], на поўначы — частка [[Лучоская нізіна|Лучоскай нізіны]]. Пераважаюць вышыні 180—220 м над узроўнем мора, найвышэйшая адзнака 237,5 м (на паўночны захад ад вёскі [[Стайкі (Аршанскі раён)|Стайкі]]). === Карысныя выкапні === Карысныя выкапні — [[даляміт]]ы, [[пяскова-жвіровы матэрыял]], [[будаўнічыя пяскі]], [[легкаплаўкія гліны]]. Здабыча [[торф]]у. === Клімат === Клімат [[кантынэнтальны клімат|умерана кантынэнтальны]]. Сярэдняя тэмпэратура студзеня паводле 1996 году — 7,8&nbsp;°C.<ref name="belen">{{Кніга|аўтар = С. І. Сідар |частка = Орша|загаловак = Беларуская энцыклапедыя: У 18 т|арыгінал = |адказны = |выданьне = |месца = Мн.|выдавецтва = БелЭн|год = 1996|том =1.А-Аршын. |старонкі = 542 |старонак = |сэрыя = |isbn = 985-11-0036-6}}</ref> Сярэдняя тэмпэратура студзеня −7,9&nbsp;°C, ліпеня 17,7&nbsp;°C. Ападкаў 627 мм за год<ref name="belen"/>. Сярэдняя колькасьць ападкаў — 656 мм/год. Працягласьць [[вэгетацыйны пэрыяд|вэгетацыйнага пэрыяду]] складае 184 дні. === Гідраграфія === Найвялікшая рака — [[Дняпро]] з прытокамі [[Адроў]], [[Аршыца]] (справа), [[Крапівенка (прыток Дняпра)|Крапівенка]] і [[Лешча]] (зьлева). Найбуйнейшыя азёры на тэрыторыі раёну: [[Вялікае Арэхаўскае]], [[Дзевінскае]], [[Кузьміно (возера)|Кузьміно]], [[Карэсіна]], [[Перавалачнае]]. Гушчыня натуральнай рачной сеткі 0,43 км/км². === Глебы === Глебы сельскагаспадарчых угодзьдзяў: дзярнова-падзолістыя і дзярнова-карбанатныя забалочаныя (3%), тарфяна-балотныя (3%), поймавыя (2,5%), паводле мех. складу — сугліністыя (84,9%), супясчаныя (11,4%), тарфяныя (3%), пясчаныя (0,7%). Пад сельскагаспадарчымі ўгодзьдзямі 107 тыс. га., зь іх 11,7 тыс. га асушаных. === Расьліннасьць === 23% тэрыторыі раёну займаюць лясы. Гэта [[хваёвыя лясы|хваёвыя]], [[яловыя лясы|яловыя]], радзей сустракаюцца [[Бярозавыя лясы|бярозавыя]], [[асіна]]выя, [[алешнікі|альховыя]] лясы. Плошча балотаў складае 3224 гектараў<ref name="kadastar"/>. === Жывёльны сьвет === З паляўніча-прамысловых жывёлаў водзяцца [[лось]], [[дзік]], [[эўрапейская казуля]], [[высакародны алень]]. Таксама ёсьць [[рысь эўрапейская]], [[буры мядзьведзь]], [[барсук]] — жывёлы з [[Чырвоная кніга Рэспублікі Беларусь|Чырвонай кнігі Рэспублікі Беларусі]], якія находзяцца пад аховай дзяржавы. === Помнікі прыроды === * [[Вялікі камень кудаеўскі]] ў ваколіцах [[вёска|вёскі]] [[Кудаева]]. == Насельніцтва == * XX стагодзьдзе: 1995 год — 44 800 чалавек, сярэдняя шчыльнасьць — 26,4 чал/км², гарадзкога 12%<ref>Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. Т.1.</ref> * XXI стагодзьдзе: 1 студзеня 2007 году — 32 200 чалавек; 2008 год — 31 700 чалавек; 2009 год — 30 700 чалавек, у тым ліку ў [[Пасёлак гарадзкога тыпу|мястэчку]] [[Арэхаўск]] — 3100 чалавек а ў мястэчку [[Копысь]] — 825 чалавек; 2009 год — 31 009 чалавек<ref name="perapis2009">{{Спасылка|дата публікацыі = 1 верасьня 2010|url = http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/publications/bul_vitebsk.rar|загаловак = Статыстычны бюлетэнь «Агульная колькасьць насельніцтва, яго склад паводле ўзросту, полу, стане ў шлюбе, узроўні адукацыі, нацыянальнасьцях, мове і крыніц сродкаў да існаваньня»|фармат = rar|назва праекту = Перапіс насельніцтва — 2009|выдавец = [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]|дата = 9 красавіка 2011 |мова = ru}}</ref> (перапіс), у тым ліку 3665 чалавек гарадзкога насельніцтва; 2016 год — 158 290 чалавек (у тым ліку горад [[Ворша]] — 116 552 чалавекі)<ref name="belstat2016">[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2017 год — 157 526 чалавек<ref name="belstat2017">[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2018 год — 156 411 чал.<ref name="belstat2018">[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782/ Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2019 год — 154 943 чал.<ref name="belstat2019">[https://web.archive.org/web/20190715032926/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_13322/ Численность населения на 1 января 2019 г. и среднегодовая численность населения за 2018 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref> === Адукацыя === У 1996 годзе ў раёне былі 26 сярэднеагульнаадукацыйных, 7 базавых, 11 пачатковых школ, 2 музычныя школы, дзіцяча-юнацкая спарт. школа<ref name="belen"/>. У раёне — 33 школы, у тым ліку пачатковых — 6, базавых — 7, сярэдніх — 20, школа-інтэрнат (агульная колькасьць вучняў — 3726). Дзіцячых школ-садкоў — 19, вечаровая школа, дзіцячая юнацкая сярэдняя школа алімпійскага рэзэрву, Высокаўская прафэсійна-тэхнічная вучэльня, дзяржаўны Смалянскі аграрны каледж (былы саўгас-тэхнікум). === Ахова здароўя === У 1996 годзе ў раёне было 6 бальніц, 28 фэльчарскіх пунктаў<ref name="belen"/>. Сыстэма [[Ахова здароўя|аховы здароўя]] ўлучае ў сябе 6 лякарань, 6 мэдычных амбулаторыяў, 24 фэльчарскія пункты. === Культура === У 1996 годзе ў раёне былі 4 клюбныя, 58 бібліятэчных устаноў<ref name="belen"/>. Сёньня на тэрыторыі раёну ёсьць цэнтральная раённая бібліятэка, Будынак рамёстваў, раённы вучэбна-мэтадычны цэнтар, 17 сельскіх дамоў культуры, 20 сельскіх клюбаў, 41 бібліятэка, 2 музычныя школы, 2 дзіцячыя школы мастацтваў, 5 самадзейных калектываў са званьнем «Народны». Выдаецца «Аршанская газэта». У [[Ляўкі (Віцебская вобласьць)|Ляўках]] знаходзіцца другая філія музэю [[Янка Купала|Янкі Купалы]], якая з 1962 па 1977 год існавала на грамадзкіх асновах. У 1978 годзе ўрад Беларусі прыняў рашэньне аб стварэньні Купалаўскага мэмарыяльнага запаведніку «Ляўкі» плошчай 19 гектараў. ==== Гісторыка-архітэктурныя каштоўнасьці ==== {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * [[Бастыённы замак (Вялікая Міцькаўшчына)|Бастыённы замак]] у вёсцы [[Вялікая Міцькаўшчына]]— помнік бастыённай [[Фартыфікацыя|фартыфикацыі]] XIV—XVIII ст. * Царква Сьвятой Тройцы ў [[Пасёлак гарадзкога тыпу|мястэчку]] [[Арэхаўск]] (пачатак XIX стагодзьдзя) * Сядзіба ў мястэчку [[Арэхаўск]] (канец XIX стагодзьдзя) * Сядзібна-паркавы ансамбль у вёсцы [[Берасьценава]] (XIX стагодзьдзя) * Сядзібна-паркавы комплекс Макшыцкіх у [[мястэчка|мястэчку]] [[Высокае (пасёлак, Віцебская вобласьць)|Высокае]] (канец XIX стагодзьдзя) * Царква Сьвятога Прарока Ільлі ў [[мястэчка|мястэчку]] [[Высокае (пасёлак, Віцебская вобласьць)|Высокае]] (сярэдзіна XIX стагодзьдзя — пачатак XX стагодзьдзя) * Паштовая станцыя ў вёсцы [[Грышаны (Аршанскі раён)|Грышаны]] (канец XIX стагодзьдзя) * Царква Сьвятога Аляксандра Неўскага ў вёсцы [[Крапіўна (Віцебская вобласьць)|Крапіўна]] (другая палова XIX ст.) * Каталіцкая могілкавая капліца ў вёсцы [[Ламачына (Аршанскі раён)|Ламачына]] * Сьвята-Пакроўская царква ў вёсцы [[Машкова (Віцебская вобласьць)|Машкова]] (канец XIX стагодзьдзя) * Царква Ўваскрэшаньня Хрыстова ў [[мястэчка|мястэчку]] [[Межава (Аршанскі раён)|Межава]] (ХІХ стагодзьдзе) * Сядзібна-паркавы комплекс Лубенскіх ў [[мястэчка|мястэчку]] [[Межава (Аршанскі раён)|Межава]] (ХІХ стагодзьдзе) * Царква Сьвятога Аляксея ў [[мястэчка|мястэчку]] [[Смаляны]] (1864) * Былая ўніяцкая царква [[Царква Сьвятога Спаса (Смаляны)|Сьвятога Спаса]] ў [[Смаляны|Смалянах]] (1710) * [[Касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар дамініканаў (Смаляны)|Касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар дамініканаў]] у [[Смаляны|Смалянах]] (1680) * Руіны [[Смалянскі замак|замка ў Смалянах]] (XVII стагодзьдзе) {{слупок-2}} * Сядзібна-паркавы комплекс у [[Смаляны|Смалянах]] (XVIII стагодзьдзе) * Царква Сьвятых Канстанціна і Алены ў вёсцы [[Солаўе]] (канец XIX стагодзьдзя) * Сядзібна-паркавы комплекс Любамірскіх у вёсцы [[Юрцава]] (ХІХ стагодзьдзе) ;Страчаная спадчына * Уніяцкая царква Сьвятога Яна Хрысьціцеля ў вёсцы [[Вялікае Бабіна]]. * Уніяцкая Сьвята-Ільлінская царква ў сяле [[Высокае (пасёлак, Віцебская вобласьць)|Высокае]]. * Сядзібна-паркавы комплекс Васілеўскіх у вёсцы [[Гародня (Віцебская вобласьць)|Гародня]] (1780). * Уніяцкая царква Сьвятой Тройцы ў вёсцы [[Гразіна (Аршанскі раён)|Гразіна]]. * [[Рагвалодаў камень]] у вёсцы [[Дзятлава (Аршанскі раён)|Дзятлава]] (1171). * Царква Нараджэньня Божай Маці ў вёсцы [[Крапіўна (Віцебская вобласьць)|Крапіўна]]. * Уніяцкая Сьвята-Ільлінская царква ў вёсцы [[Машкова (Віцебская вобласьць)|Машкова]]. * Уніяцкая царква Покрыва Багародзіцы ў вёсцы [[Межава (Аршанскі раён)|Межава]]. * Касьцёл у вёсцы [[Пагост (Аршанскі раён)|Пагост]] (XVIII—XX стагодзьдзі). * Уніяцкая царква Сьвятых Апосталаў Пятра і Паўла ў вёсцы [[Рагазіна (Задроўеўскі сельсавет)|Рагазіна]]. * Уніяцкая Царква Прачыстай Багародзіцы (1767 год) у вёсцы [[Рэпухава ]]. * Царква Сьвятой Тройцы ў вёсцы [[Солаўе]] (XVIII стагодзьдзе). * Уніяцкая царква Царква Прачыстай Багародзіцы ў вёсцы [[Юрцава]] (1767). * Царква Сьвятога Спаса (XVII — XVIII ст.) ў вёсцы [[Якаўлевічы (вёска)|Якаўлевічы]]. {{слупок-канец}} === Рэлігія === У раёне існуе 15 рэлігійных суполак, зь іх: 11 — [[Беларуская Праваслаўная Царква|праваслаўных]] ([[Арэхаўск]], [[Баўбасаў]], [[Барань]], [[Копысь]], [[Крапіўна (Віцебская вобласьць)|Крапіўна]], [[Межава (Аршанскі раён)|Межава]], [[Смаляны]], ), 1 — [[Рымска-каталіцкі касьцёл у Беларусі|каталіцкая]] ( [[Барань]]), 3 — [[Хрысьціяне веры эвангельскай|хрысьціянаў веры эвангельскай]] ([[Баўбасаў]], [[Барань]], [[Межава (Аршанскі раён)|Межава]]). == Гаспадарчая дзейнасьць == Малочна-мясная жывёлагадоўля, сьвінагадоўля, птушкагадоўля, пасевы збожжавых, кармавых культураў, бульбы. Разьвіта льнаводзтва. Прадпрыемствы лёгкага машынабудаваньня, станкабудаваньня, паліўнай, лёгкай (тэкст., швейная), харчовай прамысловасьці, па вытворчасьці будаўнічых матэрыялаў (кафля, цэгла, жалезабетонныя вырабы). [[Беларуская ДРЭС]]. На 1 студзеня 1995 году ў Аршанскім раёне было 23 калгасы і 10 саўгасаў. === Гандаль === Гандлёвае абслугоўваньне ажыцьцяўляюць 43 прадпрыемствы, спажывецкае таварыства прадстаўленае 124 прадпрыемствамі і 41 прадпрыемствам грамадзкага харчаваньня. === Транспарт === Буйны транспартны вузел краіны. Праз раён пралягаюць аўтамагістралі [[Берасьце]] — [[Масква]] ({{код дарогі|Аўтамагістраль М1|М1|red|white|-}}, {{код дарогі|Эурапейскі маршрут E30|E30|green|white|-}}) і [[Магілёў]] — [[Віцебск]] ({{код дарогі|Аўтамагістраль М8|М8|red|white|-}}, {{код дарогі|Эурапейскі маршрут E95|E95|green|white|-}}) . Праз раён з Воршы бягуць чыгункі ў [[Менск]], [[Магілёў]], [[Крычаў]], [[Віцебск]], [[Лепель]], [[Масква|Маскву]]. Магістральны газапровад Таржок-Менск-Івацэвічы, газапровад на Наваполацак (адгалінаваньне ад нафтапровада «Дружба»). == Гісторыя == Першыя зьвесткі пра населеныя пункты, якія цяпер належаць Аршанскаму раёну, зьявіліся ў сярэдзіне 16 стагодзьдзя. Тады быў створаны [[Аршанскі павет]] [[Віцебскае ваяводзтва|Віцебскага ваяводзтва]]. У 17 стагодзьдзі на тэрыторыі раёну пабудаваны [[Куцеінскі Богаяўленскі манастыр]]. Істотны штуршок у разьвіцьці раёну адбыўся пасьля будаўніцтва [[чыгунка|чыгункі]] [[Масква]]-[[Варшава]] ў сярэдзіне 19 стагодзьдзя. 17 ліпеня 1924 году быў утвораны Аршанскі раён у складзе Аршанскай акругі, у 1930 годзе — уключаны ў склад [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]]. 8 красавіка 2004 году былі скасаваныя [[Запольскі сельсавет (Аршанскі раён)|Запольскі]], [[Першамайскі сельсавет (Аршанскі раён)|Першамайскі]] і [[Стайкаўскі сельсавет (Аршанскі раён)|Стайкаўскі сельсаветы]]; Дубраўскі сельсавет перайменаваны ў [[Зубрэвіцкі сельсавет|Зубрэвіцкі]] з адміністрацыйным цэнтрам у вёсцы [[Зубрэвічы (Віцебская вобласьць)|Зубрэвічы]]; скасаваны [[Арэхаўскі пасялковы савет]] і створаны [[Арэхаўскі сельсавет (Аршанскі раён)|Арэхаўскі сельсавет]], адміністрацыйным цэнтрам якога стаў гарадзкі пасёлак [[Арэхаўск]]. Гістарычныя сельсаветы: [[Бразьдзечынскі сельсавет|Бразьдзечынскі]], [[Веравойшанскі сельсавет|Веравойшанскі]], [[Дубраўскі сельсавет (Аршанскі раён)|Дубраўскі]], [[Кудаеўскі сельсавет|Кудаеўскі]], [[Ліпкаўскі сельсавет|Ліпкаўскі]], [[Малотынскі сельсавет|Малотынскі]], [[Першамайскі сельсавет (Аршанскі раён)|Першамайскі]], [[Стайкаўскі сельсавет (Аршанскі раён)|Стайкаўскі]]<ref name="belen"/>. == Адміністрацыйны падзел == У раёне налічваецца 263 населеныя пункты; 14 сельсаветаў: [[Андрэеўшчынскі сельсавет|Андрэеўшчынскі]], [[Арэхаўскі сельсавет (Аршанскі раён)|Арэхаўскі]], [[Бабініцкі сельсавет (Аршанскі раён)|Бабініцкі]], [[Барздоўскі сельсавет|Барздоўскі]], [[Вусьценскі сельсавет|Вусьценскі]], [[Высокаўскі сельсавет (Аршанскі раён)|Высокаўскі]], [[Забалацкі сельсавет (Аршанскі раён)|Забалацкі]], [[Задроўеўскі сельсавет|Задроўеўскі]], [[Зубаўскі сельсавет|Зубаўскі]], [[Зубрэвіцкі сельсавет|Зубрэвіцкі]], [[Крапівенскі сельсавет|Крапівенскі]], [[Межаўскі сельсавет|Межаўскі]], [[Пішчалаўскі сельсавет|Пішчалаўскі]], [[Смалянскі сельсавет (Аршанскі раён)|Смалянскі]]. == Асобы == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * [[Арсень Старац]] (? — 1681) — разьбяр па дрэве, майстар [[беларуская рэзь|беларускай рэзі]], манах Куцеінскага Багаяўленскага манастыра пад Воршай. * [[Восіп Андрэеў]] (XVIII стагодзьдзе) — цесьляр (разьбяр па дрэве). * [[Фёдар Урончанка]] (1779, [[Копысь]] — 06.04.1852, [[Санкт-Пецярбург]]) — [[міністар]] фінансаў [[Расея|Расеі]] пры [[Мікалай I|Мікалаі I]]. * [[Міхаіл Урончанка]] (1802, [[Копысь]] — 14.10.1855, [[Харкаў]]) — [[генэрал-маёр]], вучоны і пісьменьнік, [[перакладчык]], географ і геадэзіст. * [[Дзьмітры Сямёнаў]] (03.01.1835, [[Асінаўка (Аршанскі раён)|Асінаўка]] — 08.03.1902) — пэдагог, аўтар прац па [[Пэдагогіка|пэдагогіцы]] і [[Геаграфія|геаграфіі]], пісьменьнік. * [[Васіль Шчарбакоў]] (27.02.1898, [[Дубраўка (Зубрэвіцкі сельсавет)|Дубраўка]] — 27.05.1939, [[Менск]]) — беларускі гісторык. Акадэмік АН БССР (1931), доктар гістарычных навук. * [[Мікола Ярмоленка]] (17.01.1900, [[Клюкаўка]] — 10.05.1972, [[Менск]]) — беларускі хімік, акадэмік НАН Беларусі. * [[Соф’я Друкер]] (07.01.1907, [[Копысь]] — 1984, [[Менск]]) — беларуская сьпявачка, народная артыстка Беларусі. * [[Уладзімер Мяжэвіч]] (23.05.1907, [[Якаўлевічы (вёска)|Якаўлевічы]] — 01.07.1982, [[Менск]]) — беларускі пісьменьнік. * [[Мікола Садковіч]] (08.01.1907, [[Вусьце (Аршанскі раён)|Вусьце]] — 16.08.1968, [[Менск]]) — беларускі і расейскі рэжысэр, кінадраматург. * [[Алесь Стаховіч]] (20.06.1907, [[Кашына (Аршанскі раён)|Кашына]] — 07.02.1956, [[Менск]]) — беларускі пісьменьнік. * [[Мікалай Альхоўскі]] (27.09.1909, [[Межава (Аршанскі раён)|Межава]] — 26.08.1978, [[Масква]]) — удзельнік [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]], [[Герой Савецкага Саюзу]] (1944). * [[Уладзімер Корбан]] (12.08.1910, [[Барань]] — 30.11.1971, [[Менск]]) — беларускі сатырык. * [[Мікалай Федарэнка]] (23.01.1922, [[Рагозіна (Віцебская вобласьць)|Рагозіна]] — 1.09.2000) — беларускі мастак. {{слупок-2}} * [[Мікалай Крукоўскі (філёзаф)|Мікалай Крукоўскі]] (26.11.1923, [[Машкова (Аршанскі раён)|Машкова]] — 30.09.2013, [[Менск]]) — беларускі філёзаф, культуроляг. * [[Леанід Калодзежны]] (28.02.1935, [[Солаўе]] — 26.12.2003, [[Ворша]]) — беларускі пісьменьнік, мастак-афарміцель. * [[Янка Сіпакоў]] (15.01.1936, [[Зубрэвічы (Віцебская вобласьць)|Зубрэвічы]] — 10.03.2011, [[Менск]]) — беларускі паэт, пісьменьнік. * [[Уладзімер Платонаў]] (01.12.1939, [[Стайкі (Аршанскі раён)|Стайкі]]) — беларускі матэматык, доктар фізыка-матэматычных навук (1967), прафэсар (1968), акадэмік [[Акадэмія навук Беларусі|Акадэміі навук Беларусі]] (1972), акадэмік АН СССР (1987), акадэмік Расейскай АН (1991), чалец Хенаньскай Акадэміі навук (1990) і Індыйскай нацыянальнай акадэміі навук (1993), 9-ы прэзыдэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1987—1992). * [[Пётар Шарыпа]] (11.04.1942, [[Арашкі]] — 3.11.2013, [[Менск]]) — [[Беларусь|беларускі]] [[мастак]], [[настаўнік]]. * [[Аляксей Кароль]] (1945—2015) — [[журналіст]], галоўны рэдактар газэтаў «Згода» (1992—2006) і «[[Новы час (газэта)|Новы час]]» (2007—2015) * [[Марыя Філіповіч]] (01.01.1947, [[Сьмётанка]] — 17.02.2003, [[Менск]]) — беларуская пісьменьніца, журналістка. * [[Уладзімер Барысенка]] (05.01.1949, [[Якаўлевічы (вёска)|Якаўлевічы]]) — [[Беларусь|беларускі]] [[журналіст]], [[празаік]], [[паэт]]. * [[Міхаіл Лашанкоў]] (18.11.1951, [[Новае Хорабрава]]) — беларускі археоляг, кандыдат гістарычных навук. * [[Яўген Анішчанка]] (25.10.1955, [[Бранцава]]) — [[Беларусь|беларускі]] [[гісторык]]. * [[Сяргей Бельцюкоў]] (26 лістапада 1956, [[Баўбасаў]]) — беларускі [[кампазытар]] ў розных музычных жанрах і стылявых кірунках. * [[Сяржук Доўгушаў]] (17.04.1983, [[Тарчылава|Новае Тарчылава]]) — беларускі сьпявак, музыка-мультыінструмэнталіст, этнограф. {{слупок-канец}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * Аршанскі раён. // {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|10-1}} — С. 51—202. * {{артыкул|аўтар =| частка = |загаловак =Аршанскі раён: II (№ 126 — № 342)|арыгінал = |спасылка =http://orda.of.by/.lib/spik/vit/87|адказны =Рэдкал.: [[Станіслаў Марцэлеў|С. В. Марцэлеў]] (гал. рэд.) і інш.|выданьне=[[Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі]]|тып=энцыкляпэдыя|месца=[[Менск]]|выдавецтва=Беларуская энцыклапедыя |год=1985|выпуск=|том=Віцебская вобласьць|нумар= | старонкі=87 — 117 |isbn=}} * Бурак Ф. Ф, Рудава Г. П., Костка А. А., Янюк М. Ф. «Аршанскі раён». {{Літаратура/Энцыкляпэдыя прыроды Беларусі|1}} С. 129 — 130. * {{артыкул|аўтар =Кучынскі, П. | частка = |загаловак =Глебава-геалагічны нарыс паўночнай Аршаншчыны.|арыгінал = |спасылка =http://old.belal.by/elib/Gorki/13.pdf|адказны =Васількоў І. Г.|выданьне=Праца навуковага таварыства па вывучэнню Беларусі пры Беларускай Дзяржаўнай Акадэміі сельскай гаспадаркі ў Горках|тып=зборнік артыкулаў|месца=[[Горкі]]|выдавецтва=Друкарня Акадэміі |год=1926 |выпуск=|том=1|нумар= | старонкі= 147—165|isbn=}} {{слупок-2}} * {{артыкул|аўтар =[[Вольга Ляўко|Ляўко В. М.]], [[Аляксандар Шынкевіч|Шынкевіч А. М.]].| частка = |загаловак =«Аршанскі раён» |арыгінал = |спасылка =|адказны =М. В. Біч і інш.|выданьне=[[Энцыкляпэдыя гісторыі Беларусі]]. У 6 т. Т. 1: А — Беліца.|тып=|месца=Мн.|выдавецтва=БелЭн.|год=1996 |выпуск=|том=1|нумар= |старонкі=192 — 194|isbn=5-85700-073-4}} * {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Памяць Беларусі 1941 — 1945. Рэспубліканская кніга.|арыгінал = |спасылка = |адказны =Рэдкал.: [[Генадзь Пашкоў|Г. П. Пашкоў]] і інш. |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =Беларусая энцыклапедыя |год =2005 |том = |старонкі =152 — 155|старонак =592 |сэрыя = |isbn =985-11-0322-5 |наклад =15000 }}. * {{Літаратура/Памяць/Ворша і Аршанскі раён|1}} * {{Літаратура/Памяць/Ворша і Аршанскі раён|2}} * {{артыкул|аўтар =[[Сяргей Сідор|Сідор С. І.]]| частка = |загаловак =Аршанскі раён.|арыгінал = |спасылка =|адказны =Рэдкал.: [[Генадзь Пашкоў|Г. П. Пашкоў]] і інш.|выданьне=[[Беларуская энцыкляпэдыя|Беларуская энцыклапедыя: у 18 т.]]|тып=энцыкляпэдыя|месца=Мн. |выдавецтва=Беларуская энцыклапедыя |год=1996 |выпуск=|том=1: А — Аршын|нумар= | старонкі=542 — 543 |isbn=985-11-0035-8}} * {{Літаратура/Турыстычная энцыкляпэдыя Беларусі}} {{слупок-канец}} == Вонкавыя спасылкі == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} {{Commons}} * {{Глёбус Беларусі}} * {{Radzima|arshanski|rayon}} * [https://web.archive.org/web/20100722033532/http://orsha.vitebsk-region.gov.by/ Афіцыйная старонка Аршанскага раённага выканаўчага камітэту]{{ref-ru}}{{ref-en}} {{слупок-2}} * [https://web.archive.org/web/20090529075225/http://www.emaps-online.com/rus_win/maps/oblast/obl_vitebsk/regions/reg_orsha/map.shtml Мапа ды кароткія зьвесткі]{{ref-ru}} * [http://vlib.by/PRIDVINIE-1/ORSHA.htm Праект «Прыдзьвіньне» — Аршанскі раён — Гісторыя, прырода, вядомыя ўраджэнцы краю]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{слупок-канец}} {{Аршанскі раён}} {{Віцебская вобласьць}} [[Катэгорыя:Аршанскі раён| ]] ituonmjlzotxmrymd3fcb0vy4ro75fg 0 8207 2672272 2663577 2026-06-04T05:20:46Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672272 wikitext text/x-wiki {{Пісьменьнік |Імя = Карусь Каганец |Лацінка = Karuś Kahaniec |Партрэт = Karuś Kahaniec.jpg |Памер = |Апісаньне = Карусь Каганец у сталыя гады |Імя пры нараджэньні = Казімер Рафаіл Карлавіч Кастравіцкі |Псэўданімы = '''Карусь Каганец''', K.Kahaniec, Будзімір, К.Шашаль, К. Качанец, К.К. |Грамадзянства = |Род дзейнасьці = паэт, драматург, мастак, грамадзкі дзяяч, перакладчык |Гады актыўнасьці = 1893—1918 |Напрамак = |Жанр = |Дэбют = |Значныя творы = |Палічка = http://knihi.com/Karus_Kahaniec/ |Герб = POL_COA_Bajbuza.svg |Шырыня гербу = |Подпіс гербу = [[Байбуза (герб)|герб «Байбуза»]] |Род = |Бацька = Карл Кастравіцкі |Маці = Алена Сьвентаржэцкая |Жонка = Ганна Пракаповіч |Дзеці = Янка, Мірон, Галіна і Мілена |Рэлігія = [[рыма-каталік]] }} '''Казі́мер Рафаіл Карлавіч Кастраві́цкі''' (больш вядомы як '''Кару́сь Кагане́ц'''; 10 лютага 1868, [[Табольск]] — 20 траўня 1918, Прымагільле, [[Менскі павет]], цяпер в. [[Юцкі]], [[Койданаўскі раён]] [[Менская вобласьць]])  — [[беларус]]кі [[паэт]] і грамадзкі дзяяч пачатку XX стагодзьдзя, перакладчык, мастак, палітык. [[Родзіч]] вядомага францускага паэта [[Гіём Апалінэр|Гіёма Апалінэра]]<ref>[[Зьдзіслаў Віньніцкі|Zdzisław J. Winnicki]], ''Szkice kojdanowskie, Wydawnictwo GAJT'', Wrocław 2005. S. 124.</ref>. == Біяграфія == === Паходжаньне === [[Файл:Запісная кніжка бацькі Каруся Каганца К.К. Кастравіцкага.jpg|міні|зьлева|Запісная кніжка бацькі Каруся Каганца — Караля Кастравіцкага]] Першым вядомым прадстаўніком роду Кастравіцкіх быў праваслаўны шляхціч і скарбнік Амсьціслаўскага княства Іван Кастравіцкі (XV ст.). У XVI стагодзьдзі яго ўнук — Сьцяпан Кастравіцкі — перайшоў у каталіцтва. Яшчэ даўней род меў прозьвішча Бакуновічаў, баяр Амсьціслаўскіх, і потым пераехаў на Гарадзеншчыну. Далей, пасьля пярэбараў з гарадзенскіх Кастравічаў, родавага месца, на Меншчыну, адбылося пералічэньне Кастравіцкіх зь віленскіх дваранаў у менскія. За часам [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]] «Указом Правительствующего Сената Герольдии» ад 30 чэрвеня 1834 году за № 16277 Менскі дваранскі сход запісаў Кастравіцкіх у шостую частку дваранскай радаслоўнай кнігі [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] з захаваньнем герба Байбуза<ref name=main11>{{артыкул|аўтар=[[Алесь Пашкевіч|Пашкевіч, А.]]|загаловак=«Кроў з крыві беларуса…» Легенда і лёс Каруся Каганца|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Роднае слова|тып=|месца=Мн.|выдавецтва=|год=1994|выпуск=|том=|нумар=7—8|старонкі=11|isbn=}}</ref>. Бацька Каруся Каганца — удзельнік [[Паўстаньне 1863-1864 гадоў|паўстаньня 1863—1864 гадоў]] Карл (Караль) Самуілавіч Кастравіцкі быў ужо зьбяднелым шляхцічам і валодаў толькі фальваркам Навасёлкі на Койданаўшчыне, да якога належалі 6 сялянскіх двароў на правах [[чыншавік]]оў. Гарбаты ад нараджэньня, ён меў добрую агранамічную адукацыю і быў аматарам музыкі<ref name=main11/>. Ягоны брат, Міхаіл Апалінары Кастравіцкі, у мінулым — таксама ўдзельнік [[Паўстаньне 1863-1864 гадоў|паўстаньня 1863—1864 гадоў]], меў чын штабс-капітана царскай арміі і пазьней асеў у [[Італія|Італіі]], дзе ў 1880 годзе ў яго нарадзіўся ўнук Вільгельм, які неўзабаве стаў сусьветнавядомым паэтам [[Гіём Апалінэр|Гіёмам Апалінэрам]]. Карусь Каганец прыходзіўся Гіёму стрыечным [[дзядзька]]м<ref name=main11/>, а Гіём Карусю — стрыечным пляменьнікам. Маці Каруся Каганца — Алена Сьвентаржэцкая — паходзіла з багатай беларускай сям’і з-пад [[Стоўбцы|Стоўбцаў]], скончыла Віленскі інстытут. Яе бацька, паводле сямейнага паданьня, размаўляў амаль выключна па-італьянску і быў выдатным навукоўцам. Пабраліся будучыя бацькі пісьменьніка, калі Каралю Самуілавічу было 40 гадоў, а Алене — 19<ref name=main11/>. За ўдзел у [[Паўстаньне 1863-1864 гадоў|паўстаньні 1863—1864 гадоў]] Карл Кастравіцкі быў сасланы ў Сыбір, а зямля і маёмасьць у Навасёлках — канфіскаваная. У Табольску ён знайшоў сабе службу, а ў хуткім часе да яго прыехала і жонка. Тут {{Дата ў старым стылі|10 лютага|1868|29 студзеня}} году нарадзіўся Казімер Рафаіл Карлавіч Кастравіцкі. Ён меў старэйшых братоў Стася і Амброзія, старэйшую сястру Досю і малодшую Маню<ref name=al259>{{Кніга|аўтар = Каганец К.|частка = |загаловак = Творы|арыгінал = |спасылка = |адказны = Уклад., прадм. і камент. [[Сьцяпан Александровіч|С. Александровіча]]|выданьне = |месца = Мн.|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Маст. літ.]]|год = 1979|том = |старонкі = 259|старонак = 264|сэрыя = |isbn = |наклад = 5000}}</ref>. === Маленства === [[Файл:Kahaniecdraw1.jpg|міні|Партрэт «Тып беларуса» на дубовай кацёлцы. Алей. Арыгінал. 1907]] У 1872 годзе Кастравіцкія атрымалі дазвол вярнуцца на радзіму. Карл Самуілавіч купіў трое коней і сані, на якіх сваім ходам сям’я дабралася спачатку з Табольска ў [[Масква|Маскву]], а пасьля цягніком да [[Менск]]у. У 1874 годзе сям’я вярнулася ў [[Менская губэрня|Менскую губэрню]]. Пасьля вяртаньня бацьку юнага Казімера прапанавалі жыхарства ў «былым [[Царства Польскае|Царства Польскім]]», куды ён падаўся, пакінуўшы сям’ю ў вёсцы [[Засульле]] пад [[Стоўбцы|Стоўбцамі]], аднак, не знайшоўшы працы, вярнуўся ў [[Менск]], дзе ў 1874 годзе раптоўна для ўсіх памёр у сваіх знаёмых<ref name=main12>{{артыкул|аўтар=[[Алесь Пашкевіч|Пашкевіч, А.]]|загаловак=«Кроў з крыві беларуса…» Легенда і лёс Каруся Каганца|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Роднае слова|тып=|месца=Мн.|выдавецтва=|год=1994|выпуск=|том=|нумар=7—8|старонкі=12|isbn=}}</ref>. [[Файл:К. Каганец. Палічка з зімовым краявідам..jpg|міні|К. Каганец. Палічка зь зімовым краявідам. Алей. 1907]] Пасьля сьмерці мужа яго маці заручылася зь мясцовым мужчынам і пераехала ў вёску [[Юцкі]] (Прымагільле), дзе атрымала ад сваёй сястры дзьве [[валока|валокі]] прылеснай пусткі. У гэты час малому Казімеру давялося зрабіцца вясковым пастухом. Акалічнасьці гэтае працы ў розных дасьледнікаў жыцьця і творчасьці Каруся Каганца розьняцца. Так, паводле краязнаўца [[Мікалай Касьпяровіч|Мікалая Касьпяровіча]], юны Казімер пачаў працаваць і быў пастухом з 6 да 11 гадоў: {{Цытата|…Выганяць прыходзілася ледзь ня ўночы — раніцай, і прыганяць — ледзь ня ўночы — увечары. Адпачываць жа ўдзень, калі жывёла стаяла захаванай ў хлявушку ад аваднёў, нельга было, бо не было чаго есьці, і малы Казімір бег да каго-небудзь з суседзяў і вёў пасьвіць выпражанага з плуга каня, каб зарабіць сабе кубак малака…<ref name="Касьпяровічl">{{артыкул|аўтар =[[Мікалай Касьпяровіч|М. Касьпяровіч]]. | частка = |загаловак = «Карусь Каганец» (Да 10-й гадавіны сьмерці)|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/61c1fb83b5f3f7f1768bdd396c0d2f81.pdf|адказны =|выданьне=[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=«Чырвоная зьмена» |год=1928|выпуск=|том=|нумар= 10| старонкі=70, 78, 95, 96|isbn=}}</ref>}} Інакш апісвае прычыну ўладкаваньня юнага Казімера пастухом [[Вацлаў Ластоўскі]]. Ён сьведчыць аб тым, што сям’я Каруся Каганца ў гэты час жыла досыць багата, мела сваю дваровую службу, пякарню, дзе сярод простага люду малы Казімер і праводзіў большасьць свайго часу. {{Цытата|Успамінаючы свае дзіцячыя гады, Карусь Каганец апавядаў, што ён да 10 гадоў заўважыў ужо антаганізм паміж пакоямі і пякарняй. У 15-гадовым узросьце яго дражніла тое… дзяленьне на «мы» і «яны». «Мы» — памешчыкі, шляхта, «яны» — сяляне… Яго дружба з сялянскай моладзьдзю і «простая» (г. зн. ня панская) мова бывалі частымі прычынамі сямейных драм. Але аканчальны разрыў з сям'ёй наступіў пасьля таго, калі Карусь Каганец, пад уплывам народавольскіх ідэяў, уцёк з дому і наняўся ў суседнім павеце пасьвіць статак у вёсцы<ref>{{артыкул|аўтар=[[Вацлаў Ластоўскі|Ластоўскі В.]]|загаловак=(Успаміны аб Карусю Каганцу)|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=[[Савецкая Беларусь]]|тып=|месца=|выдавецтва=|год=1928|выпуск=|том=|нумар=115|старонкі=|isbn=}}</ref>.}} === Адукацыя і шлюб === Казімер вучыўся спачатку дома. У 1879 годзе беспасьпяхова спрабаваў паступіць у гімназію. Пазьней быў залічаны ў Менскую гарадзкую вучэльню, затым вучыўся ў Маскоўскай вучэльні жывапісу, скульптуры і дойлідзтва і [[Санкт-Пецярбург]]у, аднак вучобы ня скончыў празь недахоп грошай. У часе вучобы стаў вядомым сярод настаўнікаў, зрабіўшы надзвычай псыхалягічны скульптурны партрэт цара [[Іван Жахлівы|Івана Жахлівага]]. Пачаў займацца літаратурнай дзейнасьцю ў 1893 годзе. У гэты час зьявіліся вершы «Наш покліч», «Наш сымболь», «Згадка пра Галубка» і інш. У красавіку 1899 году Карусь Каганец пабраўся з Ганнай Канстанцінаўнай Пракаповіч, іхнае знаёмства адбылося некалькі гадоў раней. Адразу пасьля вясельля яны пераехалі ва ўрочышча Лісія Норы ў Прымагільлі. Тэма каханьня і дадзены пэрыяд жыцьця пісьменьніка адлюстраваліся ў вершаваным цыклі "Сьпяваньні мілосныя «Каханьне Каганца» (1894—1896)<ref name=main14>{{артыкул|аўтар=[[Алесь Пашкевіч|Пашкевіч, А.]]|загаловак=«Кроў з крыві беларуса…» Легенда і лёс Каруся Каганца|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Роднае слова|тып=|месца=Мн.|выдавецтва=|год=1994|выпуск=|том=|нумар=7—8|старонкі=14|isbn=}}</ref>. Рукапіс цыклю захоўваецца ў рукапісным паэтавым архіве<ref>Аддзел рэдкай кнігі і старадрукаў Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі, ф. 1. Вып. 1.</ref>. === Пачатак XX стагодзьдзя === [[Файл:Kahaniecdraw5.jpg|міні|Малюнак Каруся Каганца «Буслы»]] Напачатку XX стагодзьдзя сям’я сутыкнулася зь вялікімі матэрыяльнымі цяжкасьцямі. У Лісіх Норах не ставала зямлі нават для сыноў ад другога матчынага мужа<ref name=main14/> Міхаіла і Янкі Кардэцкіх<ref name=al259/>. Таму ўвесь 1901 год Карусь Каганец правёў на службе ў Менскай чайнай. У сакавіку 1902 году яго звальняюць за рэвалюцыйную чыннасьць і, пабыўшы некаторы час беспрацоўным, ён на тры месяцы ўладкаваўся ў мастацкую майстэрню ў [[Рыга|Рызе]]. Затым, зь невялікім беспрацоўным перапынкам, паступіў аканомам у Менскае таварыства дабрачыннасьці, дзе праслужыў два гады, займаючыся нацыянальным і сацыяльным выхаваньнем менскай моладзі. Тамака ж арганізаваў хор і аркестар<ref name=main15>{{артыкул|аўтар=[[Алесь Пашкевіч|Пашкевіч, А.]]|загаловак=«Кроў з крыві беларуса…» Легенда і лёс Каруся Каганца|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Роднае слова|тып=|месца=Мн.|выдавецтва=|год=1994|выпуск=|том=|нумар=7—8|старонкі=15|isbn=}}</ref>. У гэты час з-пад пяра Каруся Каганца выходзяць абразкі з жыцьця і апавяданьні-апрацоўкі народных легендаў і паданьняў: «Вітаўка», «Засульскае турэ», «Халера 40-га [[Рок (год)|року]]», «Чым болей хто мае…», «Такая доля» і інш.<ref name="Пётр Дарашчонак">{{Артыкул| аўтар = Пётр Дарашчонак. | загаловак = Паверх цэнзурных бар’ераў. Як публіцысты газеты «Северо-Западный край» у пачатку ХХ ст. змагаліся за сацыяльнае і нацыянальнае вызваленне беларускага народа.| спасылка = https://elib.bsu.by/bitstream/123456789/290392/1/Darashchonak_Beldumka_12_2022.pdf | мова = | выданьне =[[Беларуская думка]] | тып =часопіс | год = 2022| том = | нумар = 12| старонкі = 48—56 | issn = 0023—3102 }}</ref>. Таксама пісьменьнік дэбютуе на драматургічнай ніве выкрывальнаю п’есай «У іншым шчасьці няшчасьце схавана». У 1902—1903 гадох Карусь Каганец быў адным з заснавальнікаў [[Беларуская сацыялістычная грамада|Беларускай сацыялістычнай грамады]] і сябрам яе Менскага камітэту. На калядным сходзе Беларускай грамады ў 1903 годзе пісьменьнік закранаў пытаньні ідэнтычнасьці беларусаў, што бачна зь ягонага рэфэрату: {{Цытата|Кажаце, панове, што беларус свае народнасьці ня знае і нічога пра яе ня цяміць… Вота ж мяне гэта вельмі чапіла за сэрца, як кроў з крыві і косьць з косьці беларуса… Гэта, што беларусы названьня «беларус» ня знаюць, то праўда, але тое, што яны з народнасьці свае ніякай справы не здаюць, то няпраўда. Яно то можа трохі і ня так, як бы трэбы было, але ўсё ж такі цямяць, што яны не маскалі і не палякі. А калі станеш у каторага дапытвацца, хто ён, то адкажа, што ён тутэйшы… Помніць наш селянін, што [[Кацярына II]] увяла паншчыну, а [[Мікалай I]] паправіў, бо да Мікалая былі яшчэ дзе-нідзе вольныя людзі… Нагаворам прыхільнікаў расейскага ўраду, што палякі ў часе [[Паўстаньне 1863-1864 гадоў|паўстаньня 1863 г.]] хацелі [[паншчына|паншчыну]] вярнуць, наш брат не дае веры, бо помніць Кацярыну і Мікалая.|З рэфэрату на калядны сход Беларускай Грамады 1903 году // Беларусь, 1920, №6<ref name=a61>{{Кніга|аўтар = Каганец К.|частка = |загаловак = Творы|арыгінал = |спасылка = |адказны = Уклад., прадм. і камент. [[Сьцяпан Александровіч|С. Александровіча]]|выданьне = |месца = Мн.|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Маст. літ.]]|год = 1979|том = |старонкі = 61|старонак = 264|сэрыя = |isbn = |наклад = 5000}}</ref>}} У 1904 годзе рабіў захады адносна выданьня ў [[Менск]]у беларускай газэты «Палесьсе»<ref name=al7>{{Кніга|аўтар = Каганец К.|частка = |загаловак = Творы|арыгінал = |спасылка = |адказны = Уклад., прадм. і камент. [[Сьцяпан Александровіч|С. Александровіча]]|выданьне = |месца = Мн.|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Маст. літ.]]|год = 1979|том = |старонкі = 7|старонак = 264|сэрыя = |isbn = |наклад = 5000}}</ref>. З гэтай нагоды пісьменьнік адаслаў прашэньне на імя міністра ўнутраных справаў Расейскай імпэрыі князя Пятра Сьвятаполк-Мірскага: {{Цытата|Осмеливаюсь считать Ваше Сиятельство белорусом яко потомка наших князей, я, бедный белорус, потомок древних белорусских бояр княжества Мстиславского, уповаю, что у Вашего Сиятельства в душе хранится искра симпатии к Белоруссии, и потому прибегпю с покорнейшей просьбой к Вашему Сиятельству оказать нам величайшую милость, исходатайствовав право издавать литературно-хозяйственную газету на белорусском языке под названием «Полесье»… Покорный проситель Казимир Костровицкий.|Его сиятельству кн. Святополк-Мирскому, министру внутренних дел. Ноября 28 дня 1904 года<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://fgurgia.ru/object/2847525| копія = | дата копіі = | загаловак = Главное управление по делам печати Министерства внутренних дел. По ходатайству Костровицкого о разрешении ему издавать в городе Минске газету на белорусском языке под названием «Полессе». | фармат = | назва праекту = | выдавец =[[Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў |Российский государственный исторический архив]] (РГИА). | дата доступу = | accessyear = | мова =ru | камэнтар =Ф. 776. Главное управление по делам печати МВД. Оп. 14 Отделение - об издании газет и журналов в разных городах (за исключением Петербурга и Москвы), наблюдении за ними и о цензурных репрессиях против них; о редакторах и издателях… Д. 249, лист 1}}</ref><ref name=a237>{{Кніга|аўтар = Каганец К.|частка = |загаловак = Творы|арыгінал = |спасылка = |адказны = Уклад., прадм. і камент. [[Сьцяпан Александровіч|С. Александровіча]]|выданьне = |месца = Мн.|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Маст. літ.]]|год = 1979|том = |старонкі = 237|старонак = 264|сэрыя = |isbn = |наклад = 5000}}</ref>}} У адказ на сваё прашэньне Карусь Каганец атрымаў прапанову прыслаць у Галоўнае ўпраўленьне па справах друку копію дакумэнтаў аб сваім паходжаньні і адукацыі, а таксама праект праграмы газэты<ref name="al259"/>, аднак да яе выданьня з розных прычынаў справа так і не дайшла. У сакавіцкім № 699 газэты «[[Северо-Западный край (газэта, 1902)|Северо-Западный край]]» 1905 году ў адзьдзеле «мясцовай хронікі» газэта паведамляла, што «цяпер у Галоўнае ўпраўленьне па справах друку пададзена прашэньне аб дазволе выданьня ў [[Менск]]у штотыднёвага народнага часопіса на беларускай мове пад назовам «Палесьсе». Выдаўцом выступае г. Кастравіцкі, рэдактарам — вядомы пісьменьнік, знаўца народнага жыцьця і дасьледчык мясцовай даўніны наш супрацоўнік [[Дарафей Бохан|Дарафей Дарафеевіч Бохан]] (Д. Сьліжань)»<ref name="Пётр Дарашчонак"/> У сакавіку 1905 году прыняў удзел у Першым беларускім сялянскім зьезьдзе ў Менску, у другім зьезьдзе БСГ і шэрагу партыйных нарадаў. Таксама дапамагаў распрацоўваць праграмы і рэзалюцыі. Сёлета ж атрымаў месца дзясятніка на чыгунцы Балагое — Сядлец у [[Ліда|Лідзе]]. Туды ж ён перавёз і сваю сям’ю: жонку і сыноў Янку і Мірона<ref name=main15/>. === Паміж арыштамі: 1905—1910 === [[Файл:Kahaniecdraw4.jpg|міні|200пкс|Малюнак Каруся Каганца «На ростаньках» (туш)]] У сьнежні 1905 году разам зь сябрам Сьцяпанам Багушэвічам Карусь Каганец адправіўся на вёску яго братоў пад [[Койданаў|Койданавам]] і сабраў там людны мітынг, пра што хутка даведалася паліцыя і ўжо заўтрашняй раніцай уварвалася ў хату Кардэцкіх, дзе 19 сьнежня 1905 году ён быў схоплены разам з сваім сябрам Сьцяпанам<ref name=main15/>. Пісьменьнік прасядзеў у Менскай турме да 16 траўня 1906 году, вельмі папсаваўшы здароўе. Потым па хадайніцтве родзічаў і сяброў быў адпушчаны да суда на парукі<ref name=vesnik>{{артыкул|аўтар=Германовіч І. К.|загаловак=Карусь Каганец як мовазнавец|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Веснік БДУ|тып=Серыя IV|месца=|выдавецтва=|год=1974|выпуск=|том=|нумар=3|старонкі=30—37|isbn=}}</ref>. Пасьля выхаду зь вязьніцы Карусь Каганец забірае сям’ю і перабіраецца ў [[Менск]], дзе быў вымушаны пераязджаць з кватэры на кватэру. Вядома, што ў 1907 годзе, з прычыны гадавіны выданьня «[[Наша Ніва|Нашай Нівы]]», пісьменьнік адаслаў у яе рэдакцыю ліст, дзе разам зь віншаваньнямі просіць надрукаваць высланы артыкул, прычым не зьмяняючы правапісу: {{Цытата|Посылаю я у поважаную Рэдакцыю Нашои нивы одну статцю, которую Окраина побоялася надруковаци, и одно позвольце мне положыць одзин варунок, а меновице: статци которые буду писаць друкуйце так як ены написаны не змениваючы правописма. Я, бачыце, хочу штобы вашу газэту уси белорусы могли чытаци и штобы мели з ее корысць, а не одна борысоўшчына и вилейшчына. Бо, хоч Вы гневайцеся &mdash; не гневайцеся, а мушу сказаць, што, так як цепер выйходзіць ена шыроко не розыйдзетца, бо большая часць белорусоў не може ее чытаци з прычыны правописма. Як, прымером, можэ ее чытаци могилевец которы бэзударное ''о'' говорыць як ''ы'', або полешук, которы окае, а навэт и самому акаюшчэму складней будзе одличыць ''кота'' од ''ката'', ''коня'' од ''каня'', ''вода'' од ''вада''. А також заўважце и тое, што акаюшчые белорусы бэзударное ''о'' и ''е'' говораць не як ''а'' и ''я'', а як бы штось неясное нито ''я'', нито ''о'', нито ''ы'' и тожэ мягкие ''я''&mdash;''е''&mdash;''и'', одно у водных местцох перэсиливае той зык у других &mdash; другы, у трэйцих трэйци, а у чэцьвёртых ниводзин з их не перэсиливае<ref name=vesnik/><ref>Германовіч І. К. Беларускія мовазнаўцы: Нарысы жыцця і навуковай дзейнасці.&mdash;Мн.: выд-ва "Унівесітэцкае", 1985.&mdash;255с, чытай с. 73</ref>{{Заўвага|Правапіс захаваны, як пісаў сам Карусь Каганец.}}{{Заўвага|Пераказ прыводзіцца з чарнавога рукапісу, які знаходзіцца ў аддзеле рэдкіх кніг і рукапісаў Дзяржаўнае бібілятэкі БССР імя У. І. Леніна.}}}} Аднак ніякіх матэрыялаў Каруся Каганца не было надрукавана ў газэце «Наша Ніва» ні ў канцы 1907 году, ні ў 1908 годзе. Напачатку 1908 году ён уладкаваўся лясьнічым ў Патоку каля [[Клічаў|Клічава]]. Вандроўкі па тутэйшых ваколіцах іновыя сустрэчы спрычынілі пісьменьніка да заняткаў мовазнаўчай працай па стварэньні беларускага правапісу і слоўніка<ref name=main15/>. Увосені 1908 году яго перавялі ў Дулебы за [[Бярэзань]]ню. Тут узьнікае апавяданьне-абразок «Забойства Захаркі»<ref name=main16>{{артыкул|аўтар=[[Алесь Пашкевіч|Пашкевіч, А.]]|загаловак=«Кроў з крыві беларуса…» Легенда і лёс Каруся Каганца|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Роднае слова|тып=|месца=Мн.|выдавецтва=|год=1994|выпуск=|том=|нумар=7—8|старонкі=16|isbn=}}</ref>. У верасьні 1909 году, ужо страціўшы службу і, пакінуўшы сям’ю ў [[Бярэзань|Бярэзані]], Карусь Каганец падаўся ў [[Вільня|Вільню]]. Пра знаходжаньне Каруся Каганца ў Вільні згадваў журналіст [[Мікалай Шыла]]: {{Цытата|У канцы 1909 ці пачатку 1910 года (добра не памятаю) у Вільню прыехаў Карусь Каганец. Прыехаў ён як і заўсёды хадзіў, у кажушку і беларускай сьвітцы. Сьвітка была падпяразаная рэменем, на якім вісеў прывязаны да раменьчыка нож і шабалтас. Спакойная, зраўнаважаная гутарка яго рабіла моцнае ўражаньне. Ягоны выгляд - малы рост, і горб, вялікая галава з пасівеўшай бародкай і жывымі, праніклівымі вачыма - цягнуў да сябе кожнага. Пасяліўся К. Каганец у мяне, на Набярэжнай, каля шпіталя Сьв. Якуба. З гэтага дня кожны вольны вечар Я. Купала праводзіў у гутарках у нас. На якія толькі тэмы не ішла размова: літаратура, і тэатар, і малярства (К. Каганец у поўным значэньні гэтага слова быў маляр і скульптар), але кожная тэма зводзілася на нашае беларускае жыцьцё і ягоныя праблемы.Усю зіму пісьменьнік працуе ў рамесьніцкай школе пры касьцёле Сьвятога Сьцяпана. Тут ён стварае найвядомую сваю скульптуру — драўлянае ўкрыжаваньне Хрыста, амаль у мэтар вышынёй, афарбаванае ў белы колер з ручніком на поясе Ісуса з народным арнамэнтам<ref>{{Спасылка | аўтар = Станіслаў Суднік| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://pawet.net/library/history/city_district/data_people/dzieiachy_mastactwau/kahaniec/%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%8C_%D0%9A%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%86.html| загаловак = Лёсам Лідчыны крануўся. 140 гадоў з дня нараджэння Каруся Каганца| фармат = | назва праекту = | выдавец = pawet.net| дата = 19 жніўня 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref>.}} На гэты час прыпадае стварэньне аўтарам знакамітай п’есы-вадэвілю «Модны шляхцюк», якая была апублікаваная ў 1910 годзе літаграфічным спосабам з накладам у 400 асобнікаў. П’еса неаднаразова ставілася на падмостках беларускіх тэатраў. === Паўторны арышт: 1910—1911 === [[Файл:Kahaniecdraw2.jpg|міні|Малюнак Каруся Каганца «За сахой» (туш)]] 2 красавіка 1910 году за ўдзел у рэвалюцыі 1905 году Карусь Каганец быў асуджаны Віленскай крымінальнай палатай на год зьняволеньня ў Менскай турме. Час паміж судовым выракам і адбываньнем тэрміну пісьменьнік правёў зь дзецьмі і жонкай у Бярэзані<ref name=main16/>. Вядома, што ён прыкладаў намаганьні, каб хутчэй сесьці ў турму і, тым самым, хутчэй адбыць тэрмін. Тагачасная Менская турма была перапоўнаю, таму пісьменьнік імкнуўся найхутчэй быць этапаваным<ref name=a260>{{Кніга|аўтар = Каганец К.|частка = |загаловак = Творы|арыгінал = |спасылка = |адказны = Уклад., прадм. і камент. [[Сьцяпан Александровіч|С. Александровіча]]|выданьне = |месца = Мн.|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Маст. літ.]]|год = 1979|том = |старонкі = 238|старонак = 260|сэрыя = |isbn = |наклад = 5000}}</ref>. 16 ліпеня 1910 году ў лісьце да сваёй жонкі Ганны Кастравіцкай ён пісаў: «…дагэтуль яшчэ не дабіўся, каб мяне пасадзілі, але ўжо ў панядзелак абяшчалі пасадзіць (т. е. 19 ліпеня)…»<ref name=a2394>{{Кніга|аўтар = Каганец К.|частка = |загаловак = Творы|арыгінал = |спасылка = |адказны = Уклад., прадм. і камент. [[Сьцяпан Александровіч|С. Александровіча]]|выданьне = |месца = Мн.|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Маст. літ.]]|год = 1979|том = |старонкі = 238|старонак = 264|сэрыя = |isbn = |наклад = 5000}}</ref>. У гэты час у турме знаходзіўся беларускі паэт і празаік [[Якуб Колас]] і Міхаіл Кардэцкі — Карусёвы зводны брат. У чарговым лісьце да сям’і ён адзначаў: «Міхась тако ж тут і адзін паэт, што пісаў у „Нашу Ніву“ і завецца Якуб, тутака»<ref name=a2394/>. У часе турэмнага зьняволеньня пісьменьнік маляваў карціны і рэзаў з дрэва скульптурныя фігуры<ref name=a261>{{Кніга|аўтар = Каганец К.|частка = |загаловак = Творы|арыгінал = |спасылка = |адказны = Уклад., прадм. і камент. [[Сьцяпан Александровіч|С. Александровіча]]|выданьне = |месца = Мн.|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Маст. літ.]]|год = 1979|том = |старонкі = 261|старонак =264|сэрыя = |isbn = |наклад = 5000}}</ref>. Тады ж у турме Карусь Каганец рабіў ілюстрацыі да твораў Якуба Коласа, якія той пісаў у турме. Малюнкі гэтыя не захаваліся. {{Цытата|Маляваць я маляваў усё найболей беларускія тыпы, ажно два малюнкі з турэмнага жыцьця, а то нарысаваў 12 рысуначкаў Якубу Коласу да яго твораў<ref name=a247>{{Кніга|аўтар = Каганец К.|частка = |загаловак = Творы|арыгінал = |спасылка = |адказны = Уклад., прадм. і камент. [[Сьцяпан Александровіч|С. Александровіча]]|выданьне = |месца = Мн.|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Маст. літ.]]|год = 1979|том = |старонкі = 247|старонак = 264|сэрыя = |isbn = |наклад = 5000}}</ref>}} У сваім лісьце да Ганны Кастравіцкай за 17 сьнежня 1910 Карусь Каганец дакладна апісаў адзін дзень з турэмных будняў: {{Цытата|Калі табе цікава, то апішу ўвесь свой дзень, як я яго праводжу: прачынаюся рана ў 6, 6½ гадзіны і, паляжаўшы крыху, пакуль празвоняць у [[Касьцёл Сьвятых Сымона і Алены (Менск)|касьцёле новым]], у каторым ужо служаць, устаю, крышу застаўшыяся ад учора скарынкі галубам, каторыя чуць сьвет прылятаюць на акно. Міхась перша за мяне ўстае і вяжа сець, а калі яму няма работы, то ён хлеб крышыць. Потым, як адчыняць камэру, іду апраўляцца, мыюся і сьнедаю; потым люю, ці рысую, ці чытаю што або пішу, потым прагулка парамі вакол двара, па прагулцы абед, па абедзе паваляюся. Калі дзень сьветлы, то, паваляўшыся, зноў што паработаю, а як цьмяны, то так да вечара праваляюся, прашатаюся па камэры. Вечарам ізноў праверка, па паверцы вечарам і Міхась ідзе спаць, а ўскорасьці за ім і я, а другія чытаюць і ў [[шахматы|шахы]] іграюць да позьняе ночы. Я цяпер на сьнеданьне і на вячэру зьядаю па паўкварты малака!<ref name=a248>{{Кніга|аўтар = Каганец К.|частка = |загаловак = Творы|арыгінал = |спасылка = |адказны = Уклад., прадм. і камент. [[Сьцяпан Александровіч|С. Александровіча]]|выданьне = |месца = Мн.|выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Маст. літ.]]|год = 1979|том = |старонкі = 248|старонак = 264|сэрыя = |isbn = |наклад = 5000}}</ref>}} 26 ліпеня 1911 году Карусь Каганец быў выпушчаны з турмы. === Апошнія гады === Пасьля вызваленьня ў 1911 годзе з турмы Каганец рабіў безвыніковыя спробы знайсьці працу ва [[Украіна|Ўкраіне]], у [[Вільня|Вільні]], пасьля чаго вяртаецца ў [[Менск]] і жыве ў сваёй малодшай сястры Мані. У гэты час зьяўляецца апавяданьне «Што кажух, то не вата»<ref name=main16/>. Напачатку 1912 году пісьменьнік уладкоўваўся аканомам у фальварку [[Жортай]], каля мястэчка Багданава, дзе праслужыў апошнія 6 гадоў жыцьця. У 1917 году вярнуўся пад у [[Менск]]. У 1928 годзе пра гэта ўспамінаў пісьменьнік [[Зьмітрок Бядуля]]: {{Цытата|Я памятаю Каганца з 1917 году, калі ён пасьля Лютаўскай рэвалюцыі пехатою прыйшоў у Менск з свайго хутару пад Койданавам… У яго быў выгляд імяніньніка: радасны, бадзёры, хоць яму было ўжо за 50 гадоў. «Вось цяпер падышо ў час і нам, беларусам, працаваць», — гаварыў ён<ref name=main16/>}} Карусь Каганец памёр ад [[сухоты|сухотаў]] 20 траўня 1918 году ў Прымагільлі. Пахаваны ў вёсцы [[Вялікія Навасёлкі]] на [[Койданаўскі раён|Койданаўшчыне]]<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Казімір Кастравіцкі іначэй Карусь Каганец. (Нэкралёг) | спасылка = https://kamunikat.org/belaruski-shlyakh-shtodzyonnaya-gramadska-palitychnaya-gazeta-49-1918 | мова = | выданьне =[[Беларускі шлях (1918)|Беларускі шлях]] | тып = газэта | год = 1918, 24 траўня | том = | нумар = 49 | старонкі = 1 | issn = }}</ref><ref>[http://www.svaboda.org/content/transcript/1915091.html Незвычайныя людзі Вялікіх Навасёлак] [[Свабода (радыё)|Радыё «Свабода»]], 28 сьнежня 2009</ref>. == Творчасьць == Творы Каруся Каганца, апрача некалькіх рэчаў, якія выйшлі асобнымі кніжкамі («Модны шляхцюк», «У іншым шчасьці няшчасьце схавана»), друкаваліся ў розных расейскіх часопісах 1890—1900-х і ў беларускіх выданьнях нашаніўскай пары. Некаторыя былі зьмешчаныя ў тыднёвіку «Вольная Беларусь» (1917, 1918), а пасьмяротныя — у газэце «Беларусь» (1919, 1920)<ref name=m135>{{Кніга|аўтар = [[Максім Гарэцкі|Гарэцкі, М.]]|частка = Карусь Каганец|загаловак = Гісторыя беларускае літэратуры|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = Выданьне другое (папраўленае)|месца = Вільня|выдавецтва = Віленскае выдавецтва Б. Клецкіна|год = 1921|том = |старонкі = 135|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Паводле [[Максім Гарэцкі|Максіма Гарэцкага]], Карусь Каганец «па свайму нацыянальнаму беларускаму народніцкаму рамантызму належыць да часу [[Францішак Багушэвіч|Багушэвіча]], а стаіць у гэтым часе зусім самабытна, арыгінальна, па-за ўсякімі ўплывамі і перайменьнямі; тут ён народнік і рамантык-адраджэнец»<ref name=m135/>. К. Каганец пачаў літаратурную дзейнасьць з апрацаваньня беларускіх легенд і казак («Прылукі», «Вітаўка», Адкуль мядзьведзі, «Хто міл богу», «Машэка», «Скрыпач і ваўкі») і зь пісаньня невялікіх апавяданьняў гістарычнага характара, якія пераймалі падобныя народныя пераказы («Навасадзкае замчышча», «Засульскія турэ», «Ваўчок», «Халера 40-га року» і інш.)<ref name=m136>{{Кніга|аўтар = [[Максім Гарэцкі|Гарэцкі, М.]]|частка = Карусь Каганец|загаловак = Гісторыя беларускае літэратуры|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = Выданьне другое (папраўленае)|месца = Вільня|выдавецтва = Віленскае выдавецтва Б. Клецкіна|год = 1921|том = |старонкі = 136|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. === Мовазнаўчая дзейнасьць === К. Каганец асабліва многа часу аддаваў вывучэньню і навуковай распрацоўцы беларускай мовы. Ён лічыў, што «беларуская мова е адна з найстарэйшых і найчысьцейшых з усіх моваў словенскіх: у ёй меней, як у другіх, чужаземнага налёту; у ёй захаваліся ўсе хормы старыя пры спражэньні і пры скланеньні і [яна] можа служыць як бы ключам для ўсіх словенскіх моваў».<ref name="Касьпяровічl"/> Пісьменьнік сур’ёзна цікавіўся найперш чатырма праблемамі беларускай мовы: графікай, правапісам, лексыкаграфіяй і граматыкай. Графіка была ў полі зроку К. Каганца доўгі час. Ён уважліва вывучаў рускую, лацінскую, арабскую і іншыя азбукі, шукаючы найбольш адпаведныя знакі для перадачы беларускіх гукаў, нават рабіў спробы скласьці ўласна беларускую азбуку. Адзін чарнавы праект яе захаваўся (гл. [[Праект беларускай азбукі Каруся Каганца]]). К. Каганец заўсёды цікавіўся лексыкай беларускай мовы. Увесь час жывучы сярод простага люду ён запісваў цікавыя на яго погляд беларускія словы з мэтай у далейшым скласьці тлумачальны слоўнік. Добра знаёмы з рукапіснай спадчынай пісьменьніка [[Мікола Касьпяровіч|М. Касьпяровіч]] пісаў: «Нават у частцы яго папер, якая захавалася, ёсьць звыш тысячы чарнавых запісаў чыста народных слоў, што часамі і цяперака невядомы літаратурнай мове. Казімер Карлавіч запісваў словы па сэнсу іх: імёны ўласныя, прыметнікі ласкальныя і г. д., а часамі па альфабэту. З найбольш цікавых яго запісаў можна адзначыць: а) назвы сваяцтва: залоўка, або залвіца, сястрэніца і сястрэніч, братніца і братаніч, стрый, або стрэчны і інш.; б) розныя іншыя іменьнікі: пыца, мыза, чмыс, гал, земец, зубель, подкур, комса, чучка, цемравін, цэд, цыр, талька, тонь, стрынгель, пачынак, баяр, зяло, ёмка, памак і інш.; в) розныя пырметнікі: смалявы, панявы, мнязы, маторны, кваплівы, галюзны, красны, зазрысты, статэчны, мярэжаны, зяхрасты, золкі, карабаты, чмары, пылкі, тужны, трамцівы і інш.; г) розныя дзеясловы: лютаваць, зырыцца, майначыць, смычыць, буяць, выцяць, петаваць, казіць, верадзіцца і г. д.».<ref name="Касьпяровічl"/> У чарнавых паперах К. Каганца, якія дайшлі да нас занатавана 60 назваў птушак (шчыгол, сініца, чыжык і інш.) і 35 назваў зьвяроў, якія жывуць у Беларусі (воўк, мядзьведзь, рысь і інш.), а таксама 90 назваў дрэў, характэрных для беларускай флёры, зь іх 44 пладовых (цітаўка, цыганка, анісаўка, слуцкая бэра і інш.)<ref name=vesnik/>. == Бібліяграфія == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{Артыкул| аўтар = К. Каганец.| загаловак = Бѣлорусскія легенды. ІІІ. «Чимъ болей хто мае, тымъ болей жадае», або «Адкуль медвѣдзи на свѣци узялися». | спасылка = https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9a/SevZapKraj_1902_48.pdf | мова = | выданьне = Северо-западный край | тып = газэта | год = 1902| том = | нумар = 48| старонкі = 3| issn = }} * {{Кніга|аўтар = Карусь Каганец. [[Францішак Багушэвіч]]. [[Алаіза Пашкевіч|Цётка]]. |частка = |загаловак = Песьні. (Зьмест (вершы): Окліч; Ой у полі вецер вые — К. Каганец. Дурны мужык, як варона; Як праўды шукаюць; У судзе; Мая хата; Бог не роўна дзеле; Кепска будзе!; У вастрозе; Быў у чысцы; Калысанка; Панская ласка; Ахвяра; Не цурайся; Свая зямля — Ф. Багушэвич. Мужыцкая доля — Цётка)|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Лёндан]]?|выдавецтва = Синодальная типография (Нелегальнае выданьне з паметкай: Дозволено цензурою. СПб., 17 декабря 1903 г.) |год = 1904 |том = |старонкі =|старонак = 48|сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Кніга|аўтар =Karuś Kahanec. |частка = |загаловак = [[Беларускі лемантар, або першая навука чытаньня|Biełarúski lementár, ábo Piérszaja nawúka czytańnia]] |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Санкт-Пецярбург|Piciarburh]]|выдавецтва = Drukarnia K. Piantkóûskaha |год =1906 |том = |старонкі = |старонак = 23 |сэрыя = [[Загляне сонца і ў наша аконца|Zahlane sonca i ŭ naša akonca]]|isbn = |наклад = }} * {{Кніга|аўтар = Карусь Каганец. |частка = |загаловак = [[Беларускі лемантар, або першая навука чытаньня]] |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Санкт-Пецярбург|Пецярбург]]|выдавецтва = Друкарня К. Пянткоўскага |год = 1906 |том = |старонкі = |старонак = 30 |сэрыя = [[Загляне сонца і ў наша аконца]] № 3|isbn = |наклад = }} * {{Кніга|аўтар = Карусь Каганец. |частка = |загаловак =Модны шляхцюк: бытавая камэдыя ў 1 дзеі |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Санкт-Пецярбург|Пецярбург]]|выдавецтва =[[Загляне сонца і ў наша аконца]] |год = 1910 |том = |старонкі = |старонак = 21 |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Артыкул| аўтар =К. Каганец. | загаловак =Няскончаныя творы: Бутрымава прыгода; Страшнае заклінаньне; 3 нашага жыцьця; На сплаў; На сплаве; Тры алешыны і Забойства ў пушчы. (Да друку падаў Я. Лёсік).| спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/2ff0d8f91a1bed3c3b867256f4609a30.pdf | мова = | выданьне =[[Адраджэньне (1922)|Адраджэньне]] | тып =часопіс | год =1922 | том = | нумар =1 | старонкі =126—137 }} {{слупок-2}} * {{артыкул|аўтар =| частка = |загаловак = «Не друкаваныя вершы К. Каганца»|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/61c1fb83b5f3f7f1768bdd396c0d2f81.pdf|адказны =|выданьне=[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=«Чырвоная зьмена» |год=1928|выпуск=|том=|нумар= 10| старонкі=25, 26|isbn=}} * {{артыкул|аўтар =[[Мікалай Касьпяровіч|М. Касьпяровіч]]. | частка = |загаловак = «Карусь Каганец» (Да 10-й гадавіны сьмерці.) Бібліяграфія: с. 101, 102.|арыгінал = |спасылка =http://digital.nlb.by/files/original/61c1fb83b5f3f7f1768bdd396c0d2f81.pdf|адказны =|выданьне=[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]|тып=часопіс|месца=[[Менск]]|выдавецтва=«Чырвоная зьмена» |год=1928|выпуск=|том=|нумар= 10| старонкі=67—102|isbn=}} * {{Кніга|аўтар =Карусь Каганец.|частка = |загаловак =Творы |арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/Karus_Kahaniec/Tvory.html#1 |адказны =укладаньне, прадмова, камэнтары [[Сьцяпан Александровіч]] ; мастак [[Мікола Купава]] |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва = [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год =1979 |том = |старонкі =|старонак =262 |сэрыя = |isbn = |наклад =5000 }} * {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = На Купалле: п'есы (Модны шляхцюк / Карусь Каганец. Мікітаў лапаць; На Купалле / [[Міхась Чарот]]. Залёты / [[Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч]]. Паўлінка; Прымакі / [[Янка Купала]].)|арыгінал = |спасылка = |адказны =укладальнік Н. М. Тарасевіч; мастак Г. А. Шышкін |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год = 1997 |том = |старонкі =985-08-0047-X |старонак = 189|сэрыя = Школьная бібліятэка|isbn =985-08-0047-X |наклад = 33200}} * {{Кніга|аўтар = Карусь Каганец. |частка = |загаловак =Нашыя птушкі: вершы, казкі, нарысы |арыгінал = |спасылка = |адказны =укладаньне і прадмова [[Юрась Пацюпа|Ю. Пацюпы]]; мастак Валянцін Макаранка |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Мастацкая літаратура (выдавецтва) |Мастацкая літаратура]] |год = 2011 |том = |старонкі = |старонак = 69 |сэрыя = Даўнейшая чытанка |isbn = 978-985-02-1273-3 |наклад = 2000}} {{слупок-канец}} == Глядзіце таксама == * [[Праект беларускай азбукі Каруся Каганца]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{артыкул|аўтар =[[Францішак Аляхновіч|Аляхновіч. Францішак ]] | частка =|загаловак =Карусь Каганец (Казімір Кастравіцкі) с сынам.|арыгінал = |спасылка =http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2305/219215-1919-14.pdf?sequence=6&isAllowed=y|адказны =[[Францішак Аляхновіч]]|выданьне=[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае жыцьцё]]|тып=часопіс|месца=[[Вільня]]|выдавецтва= |год=21 верасьня 1919|выпуск=|том=|нумар=14| старонкі=2|isbn=}} * [[Міхась Біч|Біч, Міхась]]. Каганец, Карусь. // {{Літаратура/ЭГБ|3|521, 522}} * [[Іван Германовіч|І. К. Германовіч]], [[Мікалай Абабурка|М. В. Абабурка]] // {{Літаратура/Беларуская мова: Энцыкляпэдыя (1994)}} — С. 238—240. * {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Гісторыя беларускага мастацтва: у 6 т.|арыгінал = |спасылка = |адказны =Рэдактары тома: [[Леанід Дробаў|Л. М. Дробаў]], [[Пётар Карнач|П. А. Карнач]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}} |выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]] |год =1989|том =3. Канец XVIII — пачатак XX стагоддзя. |старонкі=10, 261, 338, 344, 373 — 375, 377, 384, 385|старонак =448 |сэрыя = |isbn = 5-343-00319-2|наклад =2480 }} * Каганец, Карусь. // {{Літаратура/БелСЭ|5}} — С. 206, 207. * {{Артыкул| аўтар = | загаловак = Каганец, Карусь | арыгінал = | спасылка =https://knihi.com/none/Bielaruskija_pismienniki_zip.html#Bielaruskija_pismienniki_6_3.djvu_63 | мова = | адказны =біяграфічныя зьвесткі — [[Зоя Мельнікава|З. П. Мельнікава]]; бібліяграфія — З. У. Драздова | аўтар выданьня =пад рэдакцыяй [[Адам Мальдзіс|А. В. Мальдзіса]]. | выданьне =Беларускія пісьменнікі. Біябібліяграфічны слоўнік: у 6 т.| тып = | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =Беларуская энцыклапедыя імя ПетрусяБроўкі| год =1994 | выпуск = | том =3, Івашын—Кучар | нумар = | старонкі = 62—65| isbn =5-85700-060-2 | issn = }} {{слупок-2}} * {{артыкул|аўтар =[[Мікалай Касьпяровіч|М. Касьпяровіч]].| частка = |загаловак = «Там , дзе тварыў Каганец.» (Літаратурная экскурсія).|арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.org/nasz_kraj.html?pub_start=10&pubid=46271|адказны =[[Зьмітрок Бядуля|С. Плаўнік]]|выданьне=[[Наш край (1925)|Наш Край]]|тып=штомесячнік Цэнтральнага Бюро Краязнаўства пры Інстытуце Беларускай Культуры|месца=[[Менск]]|выдавецтва= |год=кастрычнік 1928|выпуск=|том=|нумар=10 (37)| старонкі=14—26|isbn=}} * {{Артыкул| аўтар = [[Язэп Найдзюк|Я. Н.]]| загаловак = Прыкладная постаць Каруся Каганца. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Slach_moladzi.pdf.zip/1938-016.mab.pdf| мова = be| выданьне = [[Шлях моладзі (1929)|Шлях моладзі]] | тып =часопіс | год = 1938, 25 ліпеня| том = | нумар = 16 (132)| старонкі = 1, 2 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Кніга|аўтар =[[Алесь Пашкевіч]].|частка =|загаловак =Карусь Каганец. «Кроў з крыві беларуса...» |арыгінал = |спасылка =https://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=25718 |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск|Мінск]] |выдавецтва =[[Харвест]] |год =2013 |том = |старонкі = |старонак =64 |сэрыя =100 выдатных дзеячоў беларускай культуры |isbn =978-985-20-1982-5 |наклад = }} * [[Янка Саламевіч|І. А. Саламевіч]]. Каганец, Карусь. // {{Літаратура/БелЭн|7|402}} * {{Артыкул| аўтар = [[Аляксандар Уласаў|А. Уласоў.]] | загаловак = К. Кастравіцкі і Г. Татур. | спасылка = https://kamunikat.org/belaruski-shlyakh-shtodzyonnaya-gramadska-palitychnaya-gazeta-51-1918 | мова = | выданьне =[[Беларускі шлях (1918)|Беларускі шлях]] | тып = газэта | год = 1918, 26 траўня | том = | нумар = 51 | старонкі = 1 | issn = }} * {{Кніга|аўтар =[[Міхаіл Кацар|М. С. Кацер]].|частка = |загаловак =«Изобразительное искусство Белоруссии дооктябрьского периода : очерки»|арыгінал = |спасылка = |адказны =Вступ. ст. [[Заір Азгур|З. Азгур]] |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]] |год =1969 |том = |старонкі =193—196|старонак =202 |сэрыя = |isbn = |наклад =1100 }} * {{Кніга|аўтар =Орлова, Марина Александровна.|частка = |загаловак =Искусство Советской Белоруссии : живопись, скульптура, графика : очерки |арыгінал = |спасылка = |адказны =консультанты: П. Н. Гавриленко, [[Алена Аладава|Е. В. Аладова]] |выданьне = |месца =[[Масква|Москва]]|выдавецтва =Издательство Академии художеств СССР|год =1960 |том = |старонкі =32, 44—48, 285, 307|старонак =326 |сэрыя = |isbn = |наклад =2600 }} {{слупок-канец}} == Вонкавыя спасылкі == {{Вікікрыніцы|Катэгорыя:Карусь Каганец|Карусь Каганец}} * {{Беларуская Палічка|Karus_Kahaniec}} * [https://web.archive.org/web/20171221211403/http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=25718 100 выдатных дзеячоў беларускай культуры] * {{YouTube|o6iPirAVKoY|Карусь Каганец / Гісторыя пад знакам пагоні}} * {{Спасылка | аўтар =[[Павел Каралёў]]. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.youtube.com/watch?v=dK0pxt83NfE| копія = | дата копіі = | загаловак = Сябры Божай радасці. Карусь Каганец| фармат = | назва праекту = Сябры Божай радасці | выдавец =[[Радыё Марыя]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} {{Пісьменьнікі й паэты Беларусі}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Каганец, Карусь}} [[Катэгорыя:Карусь Каганец| ]] [[Катэгорыя:Беларускія літаратары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты і паэткі]] [[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі]] [[Катэгорыя:Беларускія перакладчыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія мастакі]] [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Сябры Беларускай сацыялістычнай грамады]] [[Катэгорыя:Літаратары, вядомыя пад псэўданімамі]] [[Катэгорыя:Памерлі ў Койданаўскім раёне]] [[Катэгорыя:Памерлі ад сухотаў]] 8vpgzd86z4dderw0sc4vc9dh6xea74a 0 12725 2672256 2604457 2026-06-03T23:18:19Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672256 wikitext text/x-wiki {{Каардынаты|53|55|28|паўночнае|27|35|46|усходняе|выяўленьне=загаловак}} {{Іншыя значэньні|Зьвязда (неадназначнасьць)}} {{Газэта |назва = «Зьвязда» |выява = |памер = |подпіс = |тып = [[штодзёньнік]] |фармат = A2, A3 |уладальнік = [[Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь]] |выдавец = |краіна = [[Беларусь]] |рэдактар = [[Алесь Карлюкевіч]] |штат = 175 (2017 г.)<ref name="нб"/> |заснаваная = {{Дата пачатку|9|8|1917|1}} |палітыка = [[урад]]авая |мова = [[Беларуская мова|беларуская]] |штаб-кватэра = [[Менск]], [[Савецкі раён (Менск)|Савецкі раён]], [[Вуліца Багдана Хмяльніцкага (Менск)|вул. Б. Хмяльніцкага]], д. 10а<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Аб выданьні|спасылка=https://zviazda.by/be/edition|выдавец=Газэта «Зьвязда»|дата публікацыі=2021|дата доступу=28 студзеня 2021}}</ref> |аб’ём = 8 старонак (без дадаткаў) |наклад = 14,8 тыс. (І.2021) |пэрыяд = 5 разоў на [[тыдзень]] (2021 год)<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Рэкляма ў выданьнях|спасылка=https://zviazda.by/be/newspappers-advertising|выдавец=Газэта «Зьвязда»|дата публікацыі=2021|дата доступу=28 студзеня 2021}}</ref> |цана = 56 [[Капейка|капеек]] (2021 год)<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Падпіска на выданьні (68,34 рублі за 122 асобнікі)|спасылка=https://zviazda.by/be/subscription|выдавец=Газэта «Зьвязда»|дата публікацыі=2021|дата доступу=28 студзеня 2021}}</ref> |ISSN = 1990-763x |сайт = [https://zviazda.by/be zviazda.by] }} «'''Зьвязда'''» ({{мова-наркамаўка|Звязда|скарочана}}) — штодзённая дзяржаўная [[газэта]] Беларусі, заснаваная ў жніўні 1917 году. Штогод выдаецца 250 нумароў. На 2021 год была адзінай цалкам беларускамоўнай штодзённай газэтай краіны. Падпісны індэкс на «[[Белпошта|Белпошце]]» — 63850<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=«Зьвязда» (інтэрнэт-падпіска)|спасылка=https://belpost.by/be/onlinesubscription/items/30038|выдавец=УП «[[Белпошта]]»|дата публікацыі=2021|дата доступу=28 студзеня 2021}}</ref>. Налічвала 10 штомесячных дадаткаў: «Алімпіец»<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Алімпіец|спасылка=https://zviazda.by/be/inside/alimpiec|выдавец=Газэта «Зьвязда»|дата публікацыі=22 студзеня 2021|дата доступу=28 студзеня 2021}}</ref>, «Жырандоля»<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Жырандоля|спасылка=https://zviazda.by/be/inside/zhyrandolya|выдавец=Газэта «Зьвязда»|дата публікацыі=22 студзеня 2021|дата доступу=28 студзеня 2021}}</ref>, «Ігуменскі тракт»<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Ігуменскі тракт|спасылка=https://zviazda.by/be/inside/igumenski-trakt|выдавец=Газэта «Зьвязда»|дата публікацыі=13 студзеня 2021|дата доступу=28 студзеня 2021}}</ref>, «Карані і кроны»<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Карані і кроны|спасылка=https://zviazda.by/be/inside/farpost-spakoyu|выдавец=Газэта «Зьвязда»|дата публікацыі=13 студзеня 2021|дата доступу=28 студзеня 2021}}</ref>, «Краіна здароўя»<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Краіна здароўя|спасылка=https://zviazda.by/be/inside/kraina-zdarouya|выдавец=Газэта «Зьвязда»|дата публікацыі=26 студзеня 2021|дата доступу=28 студзеня 2021}}</ref>, «Мясцовае самакіраваньне»<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Мясцовае самакіраваньне|спасылка=https://zviazda.by/be/inside/myascovae-samakiravanne|выдавец=Газэта «Зьвязда»|дата публікацыі=28 студзеня 2021|дата доступу=28 студзеня 2021}}</ref>, «Пляцдарм»<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Пляцдарм|спасылка=https://zviazda.by/be/inside/placdarm|выдавец=Газэта «Зьвязда»|дата публікацыі=28 студзеня 2021|дата доступу=28 студзеня 2021}}</ref>, «Сямейная газэта»<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Сямейная газэта|спасылка=https://zviazda.by/be/inside/syameynaya-gazeta|выдавец=Газэта «Зьвязда»|дата публікацыі=28 студзеня 2021|дата доступу=28 студзеня 2021}}</ref>, «Фарпост спакою»<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Фарпост спакою|спасылка=https://zviazda.by/be/inside/farpost-spakoyu|выдавец=Газэта «Зьвязда»|дата публікацыі=23 сьнежня 2020|дата доступу=28 студзеня 2021}}</ref> і «[[Чырвоная зьмена]]»<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Чырвоная зьмена|спасылка=https://zviazda.by/be/inside/chyrvonaya-zmena|выдавец=Газэта «Зьвязда»|дата публікацыі=27 студзеня 2021|дата доступу=28 студзеня 2021}}</ref>. == Мінуўшчына == Першы нумар выдаў {{Дата ў старым стылі|9 жніўня|1917|27 ліпеня}} году ў Менску на расейскай мове Менскі камітэт [[КПСС|Расейскай сацыял-дэмакратычнай работніцкай партыі]] ([[Бальшавікі|бальшавікоў]]) (РСДРП(б)). Наклад склаў 1500 асобнікаў, якія замовілі ў друкарні Абрама Данцыга па [[Вуліца Камсамольская (Менск)|вул. Багадзельная]], д. 6 (цяпер вул. Камсамольская ў [[Цэнтральны раён (Менск)|Цэнтральным раёне]] Менску). Рэдакцыя знаходзілася па [[Вуліца Ленінградзкая (Менск)|вул. Петраградзкая]], д. 6 (цяпер цяпер вул. Ленінградзкая ў [[Кастрычніцкі раён (Менск)|Кастрычніцкім раёне]] Менску)<ref>{{Артыкул|аўтар=[[Яўген Бараноўскі]].|загаловак=Нараджэньне|спасылка=http://old2.zviazda.by/?r=17&p=28&archiv=09022007|выданьне=Зьвязда|тып=газэта|год=9 лютага 2007|нумар=[http://old2.zviazda.by/?archiv=09022007 27 (25892)]|старонкі=|issn=1990-763x}}</ref>. Стваральнікамі і першымі рэдактарамі былі [[Вільгельм Кнорыньш]], [[Карл Ландэр]], [[Аляксандар Мясьнікян]], В. В. Фамін і {{Артыкул у іншым разьдзеле|Міхаіл Фрунзэ||en|Mikhail Frunze}}. Двойчы зачынялася [[Часовы ўрад Расеі|Часовым урадам]] [[Расейская рэспубліка|Расейскай рэспублікі]], але выходзіла пад іншымі назвамі: з 15 (28) верасьня па 6 (19) кастрычніка як «Молот»; з 8 (21) кастрычніка па 29 кастрычніка (11 лістапада) як «Буревестник» выдавалася [[Заходняя вобласьць|Паўночна-Заходнім абласным]] камітэтам РСДРП(б). Затым пад першапачатковай назвай. Праз акупацыю Беларусі немцамі ў [[Першая сусьветная вайна|першую сусьветную вайну]] зь лютага 1918-га выдавалася ў [[Смаленск]]у як газэта Паўночна-Заходняга абласнога і [[Смаленская губэрня|Смаленскага губэрнскага]] камітэтаў Расейскай камуністычнай партыі (бальшавікоў). Пры канцы красавіка 1918 г. прыпыніла выхад. У чэрвені 1918 г. 4-я Паўночна-Заходняя абласная канфэрэнцыя [[КПСС|Расейскай камуністычнай партыі (бальшавікоў)]] зацьвердзіла Рашэньне аб працягу выданьня газэты, якім абавязала мясцовыя суполкі партыі патрабаваць ад кожнага пісьменнага ў расейскай мове партыйца квітанцыю аб падпісцы на газэту<ref name="сз"/>. Са сьнежня зноў у Менску. З пачатку сакавіка 1919-га — орган Цэнтральнага камітэту (ЦК) Камуністычнай партыі (бальшавікоў) Летувы і Беларусі, 1-19 красавіка выходзіла ў [[Вільня|Вільні]], з 1 траўня да 8 жніўня — зноў у Менску. У час [[Савецка-польская вайна|савецка-польскай вайны]] праз польскую акупацыю з восені выдавалася ў Смаленску, як штотыднёвік, з 8 жніўня 1920-га — у Менску. З 1925-га друкавалася на беларускай і расейскай мовах. 15 ліпеня 1927 г. Бюро ЦК Камуністычнай партыі (бальшавікоў) Беларусі зацьвердзіла рашэньне: «Пры пераводзе газэты „Звезда“ на беларускую мову пакінуць гэту назву газэты, ужываючы беларускую [[Транскрыпцыя|транскрыпцыю]] („Зьвязда“)»<ref>{{Артыкул|аўтар=Яўген Бараноўскі.|загаловак=Мова выданьня — беларуская|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=16573|выданьне=Зьвязда|тып=газэта|год=9 жніўня 2008|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/archive/?idate=2008-08-09 148 (26261)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/16562/9gni-76.pdf 6]|issn=1990-763x}}</ref>. 9 жніўня 1927 г. газэта ўпершыню выйшла цалкам на беларускай мове і з таго часу зьяўляецца найбуйнейшым беларускамоўным выданьнем у краіне. У 1920-30-я гады асьвятляла [[Калектывізацыя|калектывізацыю]] ды [[Індустрыялізацыя|індустрыялізацыю]]. У 1930-я гады вінаваціла беларускую {{Артыкул у іншым разьдзеле|Інтэлігенцыя|інтэлігенцыю|be|Інтэлігенцыя}} ў {{Артыкул у іншым разьдзеле|Контрарэвалюцыя|контрарэвалюцыйнасьці|en|Counter-revolutionary}} і [[Нацыяналізм|нацыянал]]-[[Дэмакратыя|дэмакратызме]]. Падчас [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] выходзіла ў Менску, потым у [[Магілёў|Магілёве]] і [[Гомель|Гомлі]] (да 13 жніўня 1941 г.). У траўні — верасьні 1942-га Менскі падпольны камітэт Камуністычнай партыі (бальшавікоў) Беларусі (КП(б)Б) нелегальна выдаў 4 нумары (рэдактары: [[Уладзімер Амельянюк]] — №1, У. К. Нікіфараў — №2-4). З 27 студзеня 1943-га да 1 ліпеня 1944-га выдавалася ЦК КП(б)Б і [[Менская вобласьць|Менскім абласным]] камітэтам КП(б)Б у [[Савецкі партызанскі рух у Беларусі|партызанскай]] зоне ў [[Любанскі раён|Любанскім раёне]], на высьпе Зыслаў пасярод балотаў<ref name="тп">{{Артыкул|аўтар=Тацяна Падаляк.|загаловак=70 гадоў таму, 18 мая 1942 году, у акупаваным Менску выйшаў першы нумар падпольнай «Зьвязды»|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=97268|выданьне=Зьвязда|тып=газэта|год=18 траўня 2012|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/archive/?idate=2012-05-18 93 (27208)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/97265/18may-1.indd.pdf 1], [http://old.zviazda.by/a2ttachments/97265/18may-2.indd.pdf 2]|issn=1990-763x}}</ref>. Выйшлі 93 нумары (у студзені 1943-га — лютым 1944-га рэдактар {{Артыкул у іншым разьдзеле|Міхаіл Барашкаў||be|Міхаіл Парфёнавіч Барашкаў}}). З 10 ліпеня 1944-га выдаецца ў Менску, да 1991 орган ЦК [[КПБ]], Вярхоўнага Савету і Савету міністраў [[БССР]]. У газэце «Зьвязда» пачыналі друкавацца народны пісьменьнік Беларусі [[Іван Шамякін]], народныя паэты Беларусі [[Максім Танк]], [[Пімен Панчанка]] і [[Ніл Гілевіч]]<ref name="нб"/>. У 2000 годзе стварылі вэб-бачыну газэты «Зьвязда». 16 чэрвеня 2005 г. у гонар газэты ў Менску назвалі [[Праспэкт газэты Зьвязда (Менск)|праспэкт]]. На 18 траўня 2012 г. існавала 10 [[помнік]]аў, прысьвечаных газэце<ref>{{Навіна|аўтар=Кацярына Шыбко|загаловак=Сёньня 70 гадоў спаўняецца першаму падпольнаму выпуску «Зьвязды»|спасылка=http://www.tvr.by/bel/newsprint.asp?id=67975|выдавец=[[Белтэлерадыёкампанія]]|дата публікацыі=18 траўня 2012|дата доступу=26 сакавіка 2013}}</ref>. На 9 жніўня 2012 г. зьяўлялася ''адзінай'' у Беларусі беларускамоўнай ''штодзённай'' газэтай<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Сёньня газэта «Зьвязда» сьвяткуе юбілей|спасылка=http://www.tvr.by/bel/newsprint.asp?id=72636|выдавец=Белтэлерадыёкампанія|дата публікацыі=9 жніўня 2012|дата доступу=26 сакавіка 2013}}</ref>, як і найбуйнейшым беларускамоўным выданьнем<ref>{{Навіна|аўтар=Сяргей Курыла|загаловак=«Зьвязьдзе» - 95 гадоў|спасылка=http://www.tvr.by/lib/news.video?id=67975|выдавец=Белтэлерадыёкампанія|дата публікацыі=9 жніўня 2012|дата доступу=26 сакавіка 2013}}</ref>. У 2013 годзе адзін нумар газэты каштаваў 1800 [[Беларускі рубель|рублёў]]<ref>Зьвязда, №162 (27527), 30 жніўня 2013</ref>. У красавіку 2014 году «Зьвязда» атрымала галоўную ўзнагароду Нацыянальнага конкурсу «[[Залатая Літара]]» ў намінацыі «Найлепшы творчы праект году рэспубліканскіх друкаваных СМІ, інфармацыйных агенцтваў» за спэцвыпуск «[[Пляцдарм (спэцвыпуск)|Пляцдарм]]» пра войска і вайскоўцаў пры садзейнічаньні [[Міністэрства абароны Беларусі]]<ref>{{Артыкул|аўтар=Сяргей Расолька.|загаловак=Гран-пры «Залатой Літары» — у «Зьвязды»|спасылка=https://zviazda.by/be/news/20140423/1398284520-gran-pry-zalatoy-licery-u-zvyazdy|выданьне=Зьвязда|год=24 красавіка 2014|нумар=[https://zviazda.by/be/number/76-27686 76 (27686)]|старонкі=[https://zviazda.by/sites/default/files/pdf/2014/04/24kras-1.indd_1.pdf 1]}}</ref>. На 9 жніўня 2017 году ў газэце было 175 штатных супрацоўнікаў<ref name="нб">{{Навіна|аўтар=Натальля Бардзілоўская, тэлеканал «[[Беларусь 1]]»|загаловак=100 гадоў спаўняецца газэце «Зьвязда»|спасылка=https://www.tvr.by/bel/news/kultura/100_let_ispolnyaetsya_gazete_zvyazda/|выдавец=[[Белтэлерадыёкампанія]]|дата публікацыі=9 жніўня 2017|копія=https://static.tvr.by/upload/video/09080904_(1).mp4|дата копіі=9 жніўня 2017|дата доступу=1 верасьня 2017}}</ref>. === Наклад === * 1917 г., № 1 — 1500 асобнікаў * 1918 г., № 1 — 16 тыс. ас.<ref name="сз">{{Артыкул|аўтар=[[Вячаслаў Селяменеў]].|загаловак=Барацьба за выжываньне|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=95670|выданьне=Зьвязда|тып=газэта|год=7 красавіка 2012|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/archive/?idate=2012-04-07 68 (27183)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/95685/7kras-4.indd.pdf 4]|issn=1990-763x}}</ref> * 1928 г., № 1 — 9000 ас.<ref name="дз">{{Артыкул|аўтар=Алена Дзядзюля.|загаловак=Культурная рэвалюцыя|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=96371|выданьне=Зьвязда|тып=газэта|год=21 красавіка 2012|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/archive/?idate=2012-04-21 79 (27194)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/95685/7kras-4.indd.pdf 4]|issn=1990-763x}}</ref> * 1942 г., № 1 — 2500 ас.<ref name="тп"/> * 1991 г., № 2 — 102,8 тыс. ас. * 1992 г., № 1 — 81,1 тыс. ас. * 1993 г., № 1 — 207 тыс. ас. * 1994 г., № 1 — 173 тыс. ас. * 1995 г., № 1 — 177,7 тыс. ас. * 1996 г., № 1 — 113,3 тыс. ас. * 2011 г., № 1 — 33,3 тыс. ас. * 2013 г., № 1 — 26,1 тыс. ас. * 2016 г., № 1 — 20,6 тыс. ас. * 2021 г., № 1 — 14,8 тыс. ас. === Галоўныя рэдактары === * [[Аляксандар Мясьнікян]] (9 жніўня — лістапад 1917) * [[Вільгельм Кнорыньш]] (канец лістапада 1917<ref>{{Артыкул|аўтар=Яўген Бараноўскі.|загаловак=Ад гарадзкой да рэспубліканскай (2 частка)|спасылка=http://old2.zviazda.by/?r=17&p=1&archiv=02032007|выданьне=Зьвязда|тып=газэта|год=2 сакавіка 2007|нумар=[http://old2.zviazda.by/?archiv=02032007 42 (25907)]|старонкі=|issn=1990-763x}}</ref> — сьнежань 1920) * [[Яфім Генкін]] (1921) * [[Вітольд Ашмарын]] (1921) * [[Вульф Нодэль]] (1921—1925)<ref>{{Навіна|аўтар=[[Пётар Дарашчонак]]|загаловак=Творчая і арганізацыйна-гаспадарчая дзейнасьць рэдакцыі «Зьвязды» у 20-я – пач. 30-х гг. ХХ ст. (Артыкулы Інстытута журналістыкі)|спасылка=http://elib.bsu.by/handle/123456789/18184|выдавец=[[Фундамэнтальная бібліятэка БДУ]]|дата публікацыі=15 кастрычніка 2012|дата доступу=18 лістапада 2015}}</ref> * [[Уладзімер Валынскі]] (кастрычнік 1925) * [[Валер Шафранскі]] (травень 1927) * [[Майсей Шульман]] (травень — 8 жніўня 1927) * [[Іван Асьмоў]] (9 жніўня 1927 — травень 1930) * [[Арон Мітлін]] (чэрвень—кастрычнік 1930) * [[Станіслаў Будзінскі]] (кастрычнік 1930 — лістапад 1931) * [[Міхаіл Гарын]] (лістапад 1931 — жнівень 1932) * [[Рыгор Брагінскі]] (верасень 1932 — травень 1934) * [[Навум Ленцнэр]] (чэрвень 1934 — студзень 1935) * [[Мікалай Сьцернін]] (студзень 1935 — жнівень 1936) * [[Аляксандар Джалюк]] (жнівень — кастрычнік 1936) * [[Зьміцер Юркоў]] (кастрычнік 1936 — кастрычнік 1937) * [[Ізраіль Афенчэім]] (кастрычнік 1937 — ліпень 1938) * [[Дзям’ян Лебедзеў]] (жнівень 1938 — жнівень 1939) * [[Цімафей Гарбуноў]] (жнівень 1939 — сакавік 1941) * [[Міхаіл Астапенка]] (сакавік—жнівень 1941)<ref>{{Артыкул|аўтар=Яўген Бараноўскі.|загаловак=Пастанова ЦК КП(б)Б: «Распусьціць пярвічную партыйную арганізацыю „Зьвязды“ за аслабленьне антытрацкісцкага пачуцьця»|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=18137|выданьне=Зьвязда|тып=газэта|год=4 верасьня 2008|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/archive/?idate=2008-09-04 166 (26278)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/18136/4ver-5.pdf 5]|issn=1990-763x}}</ref> * [[Уладзімер Амельянюк]] (студзень — 26 траўня 1942) * [[Вячаслаў Нікіфараў]] (26 траўня — 26 верасьня 1942)<ref>{{Кніга|аўтар=[[Тацяна Падаляк]].|частка=[http://elib.bsu.by/bitstream/123456789/106540/1/Padaljak.PDF Каштоўнасьць публіцыстычнага слова як эмпірычны факт]|загаловак=Слова ў кантэксьце часу. У 2-х тамах|арыгінал=|спасылка=http://elib.bsu.by/bitstream/123456789/91859/1/Slova_1_2014.PDF|адказны=рэд. [[Віктар Іўчанкаў]]|выданьне=|месца=Менск|выдавецтва=Выд. цэнтар [[БДУ]]|год=2014|том=1|старонкі=269-274|старонак=576|сэрыя=|isbn=978-985-553-176-2|наклад=}}</ref> * [[Уладзімер Казачонак]] (27 верасьня 1942 — 24 студзеня 1943) * [[Міхаіл Барашкаў]] (25 студзеня 1943 — 21 лютага 1944)<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Тры «Зьвязды»|спасылка=http://zviazda.by/2014/07/44547.html|выдавец=Газэта «Зьвязда»|дата публікацыі=3 ліпеня 2014|дата доступу=18 лістапада 2015}}</ref> * [[Васіль Самуцін]] (1944—1945) * [[Даніла Драгун]] (1945—1954) * [[Васіль Пыжкоў]] (1954—1969) * [[Мікалай Дзялец]] (1969—1973) * [[Аркадзь Тоўсьцік]] (1973—1986) * [[Іван Макаловіч]] (1986—1989) * [[Уладзімер Наркевіч]] (1989 — 8 лістапада 2011) * [[Алесь Карлюкевіч]] (8 лістапада 2011 — 15 сьнежня 2016) * [[Павал Сухарукаў]] (15 сьнежня 2016 — 20 жніўня 2020) * Алесь Карлюкевіч (з 20 жніўня 2020 году)<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Дырэктарам-галоўным рэдактарам РВУ «Выдавецкі дом «Зьвязда» прызначаны Аляксандар Карлюкевіч|спасылка=https://zviazda.by/be/news/20200820/1597913789-dyrektaram-galounym-redaktaram-rvu-vydavecki-dom-zvyazda-pryznachany|выдавец=Газэта «Зьвязда»|дата публікацыі=20 жніўня 2020|дата доступу=28 студзеня 2021}}</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Кніга|аўтар =Зерницкий, Марк Соломонович.|частка = |загаловак =Белорусская советская печать в годы иностранной военной интервенции и гражданской войны (1918-1920 гг.)|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Менск|Мн.]] |выдавецтва =[[Высшая школа]] |год =1963|том = |старонкі = |старонак =123|сэрыя = |isbn = |наклад =700}} * {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Газэты Беларусі, 1776 — 1975. |арыгінал = |спасылка =https://bukvica.org/w/images/a/a7/Gazety_Belarusi_1776-1975.pdf|адказны =Склад.: Л.М.Няхайчык і інш. ; Навук. рэд. [[Віталь Скалабан|В.У.Скалабан]]|выданьне =Бібліяграфічны паказальнік.|месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Нацыянальная кніжная палата Беларусі]] |год =2003|том = |старонкі =59, 60 (№ 524)|старонак =322|сэрыя = |isbn =985-6020-28-X|наклад =700}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Навіна|аўтар=|загаловак=Зварот у рэдакцыю|спасылка=https://zviazda.by/be/message-to-editors|выдавец=Газэта «Зьвязда»|дата публікацыі=2021|дата доступу=28 студзеня 2021}} ** [https://web.archive.org/web/20210204094817/http://zviazda.by/be/pdf Архіў pdf] * У сацыяльных сетках: [https://be-by.facebook.com/ZviazdA.bypress Фэйсбук], [http://vk.com/zviazda УКантакце], [https://twitter.com/zviazda Твітэр] * [https://web.archive.org/web/20190605145108/https://e-catalog.nlb.by/vufind/Record/BY-NLB-br0000719879 «Звезда» (1917-1927)] // [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]] * [https://web.archive.org/web/20190604213113/http://kamunikat.org/zvezda.html «Звезда» (1925 год)] // [[Kamunikat.org]] {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Беларускія газэты]] [[Катэгорыя:Газэты на беларускай мове]] [[Катэгорыя:Штодзёньнікі]] [[Катэгорыя:Беларускія інтэрнэт-СМІ]] [[Катэгорыя:Савецкі раён (Менск)]] [[Катэгорыя:Дзяржаўныя СМІ]] [[Катэгорыя:Культура Менску]] [[Катэгорыя:Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1917 годзе]] fd2qzd6e7victo4q6sf3xoar9l7xgio 0 12728 2672269 2371599 2026-06-04T03:22:18Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672269 wikitext text/x-wiki [[Файл:MIC COA 2009.png|міні|Сымбаль кангрэгацыі.]] '''Супольнасьць Марыя́наў Беззага́ннага Зача́цьця [[Багародзіца|Найсьвяце́йшай Па́нны Мары́і]]''' (альбо '''Кангрэга́цыя Марыя́наў''') — каталіцкая ордэнская супольнасьць, заснаваная ў 1673 годзе ксяндзом [[Станіслаў Папчыньскі|Станіславам Папчыньскім]] (у [[Польшча|Польшчы]]). Да XVIII стагодзьдзя ордэн разьвіваўся, місіі марыянаў былі заснаваныя ў некалькіх эўрапейскіх краінах, аднак у XIX стагодзьдзі пасьля падзелаў Рэчы Паспалітай ордэн быў фактычна зьнішчаны. У 1834 годзе партугальскі ўрад зачыніў усе манастыры марыянаў у гэтай краіне. Пасьля [[Паўстаньне 1863—1864 гадоў|паўстаньня 1863—1864]] гадоў царскі ўрад зачыніў кляштары марыянаў, многія сьвятары былі рэпрэсаваныя, нешматлікія суполкі працягвалі існаваць у падпольле. Апошні кляштар у [[Мар’ямпаль|Мар’ямпале]] быў зачынены ў 1904 г.<ref>http://www.marian.org/marians/history.php</ref> У 1908 годзе застаўся толькі адзін сьвятар Вінцэнт Сікорскі. Кангрэгацыя Айцоў Марыянаў была адноўленая ў 1909 годзе літоўскім сьвятаром (пазьней біскупам [[Вільня|Вільні]]) — блаславёным [[Юры Матулевіч|Юрыем Матулевічам]], прафэсарам Духоўнай Акадэміі ў [[Санкт-Пецярбург]]у, дзеля душпастырскай і апостальскай працы «для Хрыста і Царквы». Новая канстытуцыя Марыянаў была зацьверджаная Папам [[Пій Х|Піям Х]] 28 лістапада 1910 году. У служэньні Хрысту і Каталіцкай Царкве (лацінскага і ўсходняга абрадаў) Кангрэгацыя Марыянаў аб’ядноўвае сьвятароў і братоў з розных краінаў, у служэньні пад заступніцтвам Найсьвяцейшай Панны Марыі ў кляштарах, парафіях, місіянэрскіх станцыях, каталіцкіх школах і інш. Акрамя Польшчы і Летувы марыяне працуюць ў [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], [[Бразылія|Бразыліі]], [[Аргентына|Аргентыне]], [[Руанда|Руандзе]], [[Аўстралія|Аўстраліі]], [[Партугалія|Партугаліі]], [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]], [[Італія|Італіі]], [[Нямеччына|Нямеччыне]], [[Славаччына|Славаччыне]], [[Чэхія|Чэхіі]], [[Казахстан]]е, [[Латвія|Латвіі]], [[Украіна|Украіне]], [[Эстонія|Эстоніі]]. Марыяне вядуць душпастырскую і эвангелізацыйную працу ў [[Друя|Друі]], [[Барысаў|Барысаве]], [[Менск]]у, [[Ворша|Воршы]], [[Росіца (вёска)|Росіцы]] і [[Жодзін]]е. == Статыстыка == * 1990 436 сяброў, 239 сьвятароў * 2000 548 сяброў, 356 сьвятароў * 2001 542 сяброў, 358 сьвятароў * 2002 539 сяброў, 356 сьвятароў * 2004 510 сяброў, 353 сьвятароў * 2006 517 сяброў, 350 сьвятароў * 2007 506 сяброў, 345 сьвятароў * 2008 492 сяброў, 348 сьвятароў == Вядомыя марыяне == * [[Юры Кашыра]] * [[Антоні Ляшчэвіч]] * [[Фабіян Абрантовіч]] * [[Андрэй Цікота]] * [[Язэп Германовіч]] * [[Часлаў Сіповіч]] * [[Сяргей Гаек]] == Літаратура == * Аляксандар Надсан «[https://web.archive.org/web/20210421175909/http://casasloviec.co.uk/index.php?do=static&page=work_Sip Біскуп Чэслаў Сіповіч, сьвятар і беларус]». Менск, Белфранс, 2004. 300 с. * Аляксандар Надсан «Таямніца брыльянтавага калье Магдалены Радзівіл». Наша Ніва, №49, 50, Менск, 2000 * Аляксандар Надсан «Княгіня Радзівіл і справа адраджэньня Уніі ў Беларусі». Менск, 2009. 110 с. * Аляксандар Надсан «[https://web.archive.org/web/20210430220839/https://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=9872 Pro Patria Aliena. Кляштар беларускіх айцоў марыянаў у Друі (1924—1938)]». Менск, 2006. 158 с. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Глядзіце таксама == * [[Генэралы ордэна марыянаў]] == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.marian.org/index.php?s=1 Старонка кангрэгацыі марыянаў] {{ref-en}} * [http://www.marianie.pl/ Старонка кангрэгацыі марыянаў] {{ref-pl}} * [http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dqmic.html Інфармацыя на сайце «Catholic Hierarchy»] {{Каталіцкія ордэны}} [[Катэгорыя:Марыяне| ]] [[Катэгорыя:Каталіцкія манаскія супольнасьці|Марыяны]] ikw8owkfm5wa24192r51avlgdgh1tr1 0 13231 2672220 2615005 2026-06-03T18:57:48Z SergeiSEE 38150 дапаўненьне Вонкавыя спасылкі 2672220 wikitext text/x-wiki {{Адміністрацыйная адзінка |Назва = Астравецкі раён |Назва ў родным склоне = Астравецкага раёну |Сьцяг = |Апісаньне сьцяга = |Герб = |Апісаньне герба = |Гімн = |Краіна = [[Беларусь]] |Статус = |Уваходзіць у = [[Гарадзенская вобласьць]] |Улучае = |Цэнтар = [[Астравец]] |БуйныГорад = |БуйныяГарады = |ДатаЎтварэньня = 15 студзеня 1940 |Кіраўнік = |Назва пасады кіраўніка = |Насельніцтва = 24 554<ref name="belstat2018" /> |Год перапісу = 2018 |Адсотак ад насельніцтва = |Месца паводле насельніцтва = |Шчыльнасьць = 15,7 |Месца паводле шчыльнасьці = |Нацыянальны склад = |Рэлігійная сытуацыя = |Плошча = 1568,77<ref>[http://www.gki.gov.by/docs/gzk_2010-15404.doc Государственный земельный кадастр Республики Беларусь]{{Ref-ru}} (па стане на 1 студзеня 2011 г.)</ref> |Адсотак ад плошчы = |Месца паводле плошчы = |Максымальная вышыня = |Сярэдняя вышыня = |Мінімальная вышыня = |Шырата = |Даўгата = |Мапа = Harodnia province, Astraviec district.svg |Памер мапы = 200 |Часавы пас = [[UTC]] +3 |Скарачэньне = |ISO = |FIPS = |Тэлефонны код = +375-15-91 |Паштовыя індэксы = 231 2хх |Інтэрнэт-дамэн = |Код аўтамабільных нумароў = |Сайт = http://ostrovets.grodno-region.by/ |Парамэтар1 = |Назва парамэтру 1 = |Мапа адміністрацыйнай адзінкі = |Колер фону парамэтраў = {{Колер|Беларусь}} |Колер фону герб-сьцяг = }} '''Астраве́цкі раён''' — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўночным усходзе [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. Плошча раёну складае 1,6 тыс. км². Насельніцтва на 2018 год — 24 554 чалавекі<ref name="belstat2018" />. Адміністрацыйны цэнтар — горад [[Астравец]]. == Геаграфічнае становішча == На поўдні мяжуе з [[Ашмянскі раён|Ашмянскім]], на паўднёвым усходзе са [[Смаргонскі раён|Смаргонскім]] раёнамі Гарадзенскай вобласьці, на паўночным усходзе зь [[Мядзельскі раён|Мядзельскім раёнам]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]], на поўначы з [[Пастаўскі раён|Пастаўскім раёнам]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]], на захадзе мяжуе зь [[Летува]]й. == Рэльеф і карысныя выкапні == Значную частку раёну займае [[Нарачанска-Вялейская нізіна]], на паўднёвым захадзе — [[Ашмянскае ўзвышша]]. Пераважаюць вышыні 140—180 м, максымальная — 301 м (на захад ад в. [[Трокенікі 1]]). На тэрыторыі раёну знаходзяцца два радовішчы пяскова-жвіровых сумясяў з агульным запасам у 1,8 млн м³. == Клімат і расьліннасьць == Клімат умерана [[Кантынэнтальны клімат|кантынэнтальны]]. Сярэдняя тэмпэратура студзеня -6,5 °С, ліпеня 17,9 °С. [[Год|Сярэдняя]] колькасьць ападкаў складае 645 мм. Працягласьць [[вэгетацыйны пэрыяд|вэгетацыйнага пэрыяду]] 189 дзён. Пад лясамі 51,6% тэрыторыі раёну, найбольшую плошчу займаюць [[хваёвыя лясы]] — 70%, [[яловыя лясы|яловыя]] — 10%, [[бярозавыя лясы|бярозавыя]] — 14%, [[дубовыя лясы|дубовыя]] — 2% і [[асінавыя лясы|асінавыя]] 1%. Лугі займаюць плошчу 20,205 тыс. га. Пад балотамі 5679 га. == Гідраграфія == Рэкі Астравецкага раёну належаць да басэйну ракі [[Нёман]] [[Балтыйскае мора|Балтыйскага мора]]. Усе яны ўпадаюць у галоўную водную артэрыю раёну — [[Вяльля|Вяльлю]], працягласьць якой па тэрыторыі раёну складае 101 км, Вяльля зьяўляецца найбуйнейшым прытокам ракі Нёман. Асноўныя яе прытокі — [[Страча]], [[Сарачанка]], [[Ашмянка]] (з [[Лоша (прыток Ашмянкі)|Лошай]]). Раён мае 5 вадасховішчаў, агульная плошча якіх складае 192 га, 18 натуральных азёраў плошчай 508 га (на поўначы — [[Сарачанскія азёры|Сарачанская група азёраў]]: [[Каймін]], [[Клевел]], [[Тумскае возера|Тумскае]], [[Вераб’і (возера)|Вераб’і]] і іншыя), агульная плошча сажалак складае 112,4 га. Пад воднымі аб’ектамі 2475 га тэрыторыі раёну. == Насельніцтва == На тэрыторыі раёну пражывае 27,3 тыс. чалавек, у тым ліку ў мястэчку Астравец — 8,6 тыс., у сельскай мясцовасьці — 18,7. Шчыльнасьць насельніцтва на адзін квадратны кілямэтар складае 17,4 чалавекі. Насельніцтва раёну шматнацыянальнае: 81,8 % складаюць [[беларусы]], 9,3 % — [[палякі]], 4,2 % — [[расейцы]], 3,5 % — [[летувісы]], 1,2 % — [[украінцы]] і іншыя нацыянальнасьці. * XXI стагодзьдзе: 2009 год — 24 266 чалавек<ref name="belstat">[https://web.archive.org/web/20100918162455/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/2009/vihod_tables/1.2-4.pdf Перепись населения — 2009. Гродненская область]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref> (перапіс); 2015 год — 23 826 чалавек<ref name="belstat2015">[https://web.archive.org/web/20150515134329/http://belstat.gov.by/uploads/bgd_files/1427878416014868.zip Численность населения на 1 января 2015 г. и среднегодовая численность населения за 2014 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2016 год — 23 792 чалавекі<ref name="belstat2016">[https://web.archive.org/web/20160706073652/http://www.belstat.gov.by/upload/iblock/567/567f8a4ac45cd80a949bb7bd7a839ca7.zip Численность населения на 1 января 2016 г. и среднегодовая численность населения за 2015 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2017 год — 24 243 чалавекі<ref name="belstat2017">[https://web.archive.org/web/20200813193913/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_7192/ Численность населения на 1 января 2017 г. и среднегодовая численность населения за 2016 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref>; 2018 год — 24 554 чалавекі<ref name="belstat2018">[https://web.archive.org/web/20180405033656/http://www.belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/publications/izdania/public_bulletin/index_8782/ Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского типа]{{Ref-ru}} [[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]</ref> == Гаспадарчая дзейнасьць == Агульная плошча сельскагаспадарчых угодзьдзяў складае 64,8 тыс. га, зь іх асушаныя 13,8 тыс. га. Асноўныя галіны сельскай гаспадаркі: мяса-малочная жывёлагадоўля, [[сьвінагадоўля]], вырошчваньне льну. Пасевы збожжавых, кармавых культураў, бульбы, з тэхнічных — ільну-даўгунцу і [[Цукровы бурак|цукровых буракоў]]. Прадпрыемствы: харчовая (вытворчасьць сухога абястлушчанага малака, [[Алей|алею]]), дрэваапрацоўчая (кардон, піламатэрыялы) прамысловасьць, вытворчасьць будаўнічых матэрыялаў ([[кафля]], цагліна), торфапрадпрыемствы. Па тэрыторыі раёну праходзяць чыгунка [[Менск]] — [[Вільня]], аўтамабільная дарога [[Глыбокае]] — [[Вільня]]. На тэрыторыі раёну знаходзяцца 3 пункты пропуску празь дзяржаўную мяжу Беларусі: [[Гудагай]] — [[Кена]], [[Катлоўка (Гарадзенская вобласьць)|Катлоўка]] — [[Лаварышкі]], [[Лоша (Гарадзенская вобласьць)|Лоша]] — [[Шумск (Летува)|Шумск]]. == Гісторыя == Раён утвораны 15 студзеня 1940 году. Спачатку існаваў у складзе [[Вялейская вобласьць|Вялейскай вобласьці]], у 1944 годзе быў уключаны ў [[Маладэчанская вобласьць|Маладэчанскую вобласьць]]. З 1960 году Астравецкі раён у складзе Гарадзенскай вобласьці. 25 сьнежня 1962 году тэрыторыя раёну была падзеленая паміж [[Ашмянскі раён|Ашмянскім]] і [[Смаргонскі раён|Смаргонскім]] раёнамі<ref>[https://web.archive.org/web/20170102182130/http://www.busel.org/texts/cat1er/id5ewzeni.htm Пра ўзбуйненьне сельскіх раёнаў Беларускай ССР]{{ref-ru}} / Указ Прэзыдыюму Вярхоўнага савету Беларускай ССР ад 25 сьнежня 1962 году</ref>, але 6 студзеня 1965 году Астравецкі раён быў адноўлены як самастойная адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка<ref>[https://web.archive.org/web/20190423173630/http://busel.org/texts/cat1er/id5ewzenc.htm Пра стварэньне новых раёнаў Беларускай ССР]{{ref-ru}} / Указ Прэзыдыюму Вярхоўнага савету Беларускай ССР ад 6 студзеня 1965 году</ref>. 7 лістапада 2020 году запусьцілі 1-ы энэргаблок [[Беларуская АЭС|Беларускай АЭС]]. == Турыстычная інфармацыя == Захаваліся помнікі архітэктуры: касьцёл Узьвіжаньня Сьвятога Крыжа ў в. [[Быстрыца|Быстрыцы]], архітэктурны ансамбль у в. [[Варняны]], касьцёл сьвятога Георгія ў в. [[Варона (вёска)|Варона]], касьцёл сьвятога Георгія ў в. [[Вялікія Сьвіранкі]], [[Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы (Гервяты)|касьцёл Найсьвяцейшае Тройцы]] ў в. [[Гервяты]], касьцёл Дабравешчаньня Найсьвяцейшай Панны Марыі ў в. [[Гудагай]], касьцёл Раства Найсьвяцейшай Панны Марыі ў в. [[Кемелішкі]], касьцёл сьвятога Яхіма ў в. [[Клюшчаны]], касьцёл сьвятога Міхала арханёла ў в. [[Міхалішкі]], сядзіба ў в. [[Трокенікі]]; помнікі драўлянага дойлідзтва — Траецкая царква старавераў ва ўрочышчы [[Стрыпішкі]], капліца ў в. [[Гіры (Астравецкі раён)|Гіры]], касьцёл Маці Божай у в. [[Дайлідкі (Астравецкі раён)|Дайлідкі]], касьцёл сьвятога Андрэя Баболі ў в. [[Градаўшчына (Астравецкі раён)|Градаўшчына]]. == Асобы == * [[Мар’ян Богуш-Шышка]] (1901—1995) — мастак * [[Янка Семашкевіч|Янка Быліна (Ян Семашкевіч)]] (1883—1956) — беларускі паэт, публіцыст * [[Язэп Гашкевіч]] (1814—1872) — першы консул Расеі ў Японіі, дасьледнік і дыплямат * [[Мэнке Кац]] (1906—1991) — габрэйскі паэт * [[Адам Мальдзіс]] (1932–2022) — беларускі літаразнавец, крытык, публіцыст * [[Казімер Сваяк|Казімер Сваяк (Канстантын Стаповіч)]] (1890—1926) — беларускі каталіцкі сьвятар, нацыянальны дзяяч, паэт * [[Альбін Стаповіч]] (1894—1934) — беларускі грамадзка-палітычны і каталіцкі сьвецкі дзяяч == Адміністрацыйна-тэрытарыяльна падзел == Адміністрацыйна-тэрытарыяльна Астравецкі раён падзяляецца на 9 [[сельсавет]]аў: [[Астравецкі сельсавет]] (28 вёсак), [[Варнянскі сельсавет]] (37 вёсак, 6 хутароў), [[Гудагайскі сельсавет]] (36 вёсак, 1 пасёлак, 14 хутароў), [[Гервяцкі сельсавет]] (40 вёсак, 6 хутароў), [[Кемелішкаўскі сельсавет (Астравецкі раён)|Кемелішкаўскі сельсавет]] (32 вёскі, 29 хутароў), [[Міхалішкаўскі сельсавет]] (31 вёска, 17 хутароў), [[Падольскі сельсавет]] (13 вёсак, 17 хутароў), [[Спондаўскі сельсавет]] (39 вёсак, 17 хутароў), [[Трокеніцкі сельсавет]] (20 вёсак, 12 хутароў). Усяго ў Астравецкім раёне 395 населеных пунктаў (без Астраўца). == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * Островецкий район // {{Літаратура/Турыстычная энцыкляпэдыя Беларусі}} {{Commons}} == Вонкавыя спасылкі == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{radzima|astravetski|rayon}} * {{Глёбус Беларусі|{{НАЗВА_СТАРОНКІ}}}} * [https://web.archive.org/web/20170325215152/http://ostrovets.grodno-region.by/ Сайт райвыканкаму] {{слупок-2}} * [https://web.archive.org/web/20080310153516/http://region.grodno.by/ru/oblast/regions/ostrovets Інфармацыя на старонцы Гарадзенскага аблвыканкаму] * {{Спасылка | аўтар = Вядучы [[Навум Гальпяровіч]]. Старшыня Астравецкай раённай рады [[Генадзь Бычко]].| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 3 студзеня 2026| url = https://www.youtube.com/watch?v=C7vEJEzwJcE | копія = | дата копіі = | загаловак = Культурны магніт Астравеччыны | фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} {{слупок-канец}} {{Астравецкі раён}} {{Гарадзенская вобласьць}} [[Катэгорыя:Астравецкі раён| ]] qeifneicupr3opy9h2juxq106nquhck 0 15149 2672253 2600518 2026-06-03T22:41:30Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672253 wikitext text/x-wiki {{Навуковец}} '''Заха́р Васі́льевіч Шыбе́ка''' ({{н}} 30 ліпеня 1948, [[Асінаўка]] [[Беліцкі сельсавет (Сеньненскі раён)|Беліцкага сельскага савету]] [[Сеньненскі раён|Сеньненскага раёну]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]] [[БССР]]) — беларускі гісторык. Доктар гістарычных навук (1998), прафэсар (2003). == Біяграфія == У 1972 годзе скончыў гістарычны факультэт [[БДУ|Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]], у 1977 годзе абараніў кандыдацкую дысэртацыю, у 1998 годзе — доктарскую. У 2003 годзе атрымаў годнасьць прафэсара. Працаваў настаўнікам гісторыі (1972—1974), навуковым супрацоўнікам у Інстытуце гісторыі [[АН БССР]] (1974—1991), загадчыкам аддзелу [[беларусазнаўства]] [[Нацыянальны навукова-асьветны цэнтар імя Францішка Скарыны|Нацыянальнага навукова-асьветніцкага цэнтру імя Ф. Скарыны]] (1991—1998). У 1999 годзе — дырэктар [[Нацыянальны музэй гісторыі і культуры Беларусі|Нацыянальнага музэю гісторыі і культуры Беларусі]]. З 2000 году — на пасадзе прафэсара [[БДЭУ|Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўнівэрсытэту]], катэдра эканамічнай гісторыі<ref>[[Беларускі дзяржаўны эканамічны ўнівэрсытэт]]. [https://web.archive.org/web/20090917231531/http://www.bseu.by/russian/faculty18/department3.htm Афіцыйны вэб-сайт]{{ref-ru}}</ref>. Зь верасьня 2001 году па верасень 2002 году па сумяшчальніцтве выконваў абавязкі галоўнага рэдактара часопіса «[[Спадчына (часопіс)|Спадчына]]». Дасьледуе [[Менск]] другой паловы ХІХ — пачатку ХХ стагодзьдзяў, гарады Беларусі 1861—1904 гадоў, беларускі нацыянальны рух ХІХ—ХХ стагодзьдзяў.<ref>{{Літаратура/Памяць/Менск|2к}} С. 559</ref> Мае больш за 200 навуковых публікацыяў. Праца па [[Гісторыя Беларусі|гісторыі Беларусі]] ХІХ—ХХ стагодзьдзяў адзначана прэміяй польскага часопіса «Przeglądu Wschodniego» за 2001 год і [[Прэмія імя Францішка Багушэвіча (ПЭН-цэнтар)|прэміяй імя Францішка Багушэвіча]] [[Беларускі ПЭН-цэнтар|Беларускага ПЭН-цэнтру]] 2003 году. Сябра [[Міжнародная асацыяцыя беларусістаў|Міжнароднай асацыяцыі беларусістаў]] і [[Беларускае гістарычнае таварыства|Беларускага гістарычнага таварыства]]. Ад чэрвеня 2012 году жыве ў г. [[Хайфа|Хайфе]] ([[Ізраіль]])<ref>[http://euroradio.fm/report/belaruski-gistoryk-zakhar-shybeka-zekhaw-u-izrail-109694 Зыблюк В.Беларускі гісторык Захар Шыбека з’ехаў жыць у Ізраіль]</ref>. Працуе ў Цэнтры дыяспары пры Тэль-Авіўскім унівэрсытэце<ref>[http://nn.by/?c=ar&i=108097 Захар Шыбека: Ізраільцяне, у адрозненне ад беларусаў, заўжды ў пошуках справы] // Наша Ніва</ref>. == Манаграфіі == # Минск в конце ХІХ — начале ХХ в. Очерк социально-экономического развития. — Мн., 1985. — 136 с. # Мінск. Старонкі жыцця дарэвалюцыйнага горада. 2-е выданне. Мн., 1994. — 341 с. У суаўтарстве з С. Шыбека. # Гарады Беларусі (60-я гады ХIХ-пачатак ХХ стагоддзяў). Мн., 1997. — 320 с. # Historia Białorusi. 1795—2000. Lublin, 2002. — 571 s. # Нарыс гісторыі Беларусі. 1795—2002. Мінск, 2003 (са студзеня 2025 г. у сьпісе выданьняў, забароненых у Беларусі<ref>[http://mininform.gov.by/news/all/spisok-pechatnykh-izdaniy-zapreshchennykh-k-rasprostraneniyu-na-territorii-respubliki-belarus-dopoln/ Список печатных изданий, запрещенных к распространению на территории Республики Беларусь, дополнен 30 наименованиями печатных изданий]{{Недаступная спасылка|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>). — 490 с. # Dějiny Běloruska. Praha, 2006 (на [[чэская мова|чэскай мове]], у суаўтарстве з [[Генадзь Сагановіч|Генадзем Сагановічам]]). — 400 s. # Минскъ сто гадоў таму. Мінск, 2007. — 304 с. # Гарадская цывілізацыя: Беларусь і свет. Курс лекцый. Вільня, 2009. — 372 с. == Артыкулы == # Сацыяльнае размежаванне беларусаў у канцы ХIХ ст. // Весці Акадэміі навук Беларускай ССР. Серыя грамадскіх навук. 1991. № 6. С. 65—72. # Bialorus pomiedzy carsko-rosyjska kolonizacja i narodowo-gospodarcza konsolidacja // Materialy Instytutu Europy Srodkowo-Wschodniej. T.1. Lublin, 1992. С. 29—32. # Этапы навукова-асветнай дзейнасці беларусаў у новы час (ХIХ-ХХ стст.) // Беларусіка-Albaruthenica. Кн. I. Мн., 1993. (Матэрыялы Міжнароднага кангрэсу беларусістаў). С. 57—64. # Спроба вызначэння структуры і эвалюцыі нацыянальнай самасвядомасці беларусаў // Беларусіка-Albaruthenica. Кн. 2. Мн., 1993. (Матэрыялы міжнароднай навуковай канферэнцыи). С. 37—41. # Цяга зямлі. Беларускае сялянства ў рэвалюцыі 1905—1907 гг. // Запісы Інстытута беларусаведы. Т. 9. Ляймен. (Германія). 1993. # Беларусазнаўства // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. Т.1. Мн., 1993. С. 346—348. # Буржуазія // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. Т.2. Мн., 1994. С. 135—138. # Беларускія і яўрэйскія грамады мястэчкаў Беларусі ў працэсе горадаўтварэння (1861—1904) // Беларусика-Albaruthenica. Кн.4. Мн., 1995. # Гісторыя беларусаў як чыннік іх нацыянальнай самасвядомасці // Грамадзянская супольнасць і праблемы нацыянальна-культурнай ідэнтыфікацыі ў Беларусі. Матэрыялы навукова-практычнага семінара (Мінск, 30—31 мая 1996 года). Брэст, 1996. С. 14—20. # Горад — асяродак міжэтнічнага і міжкультурнага ўзаемадзеяння ў Беларусі (па матэрыялах перапісу насельніцтва 1897 г.) // Беларусіка=Albaruthenika. Кн.6. Ч.1. Мн., 1997. С. 65—74. # Слова пра Інбелкульт // Кантакты і дыялогі. 1997. N 2. С. # Мінск у жыцці Мітрафана Доўнар-Запольскага // Палессе. 1997. N 3. С. 105—107. # Ідэя славянскай салідарнасці ў палітычным жыцці Беларусі 1905—1921 гг. // Кантакты і дыялогі. 1998. N 7-8. С. 29—44. # Адам Міцкевіч і беларуская гісторыка-культурная традыцыя // Беларусіка-Albaruthenica. Кн. 11. Мн., 1998. (Матэрыялы міжнароданай навуковай канферэнцыі «Адам Міцкевіч і нацыянальныя культуры»). С. 187—190. # Семантыка беларускай гарадской традыцыі (пераемнасць і перарыўнасць у ХIХ-ХХ стагоддзях) // Шуфляда. Часопіс найноўшай гісторыі. 1999. N 1. С. 7—24. # Slavic solidarity as a political concept in Belarus in 1905—1921 // Contacts and dialogues. Belarusian culturalogical information analitical bulletin. 1—2. 2000. S. 13—32. # Палітыка русіфікацыі Беларусі праз праваслаўе ў 1863—1905 гадах // Churches — States — Nations in the enlightenment and in the nineteenth century. Part 4. Lublin 2000. S. 203—209. # La formation de l`identite nationale bielorusse au XIX siele (theses de discussion) // Les Frontieres et l`espae nationalen Europe du Centre-Est. Exemples de quatre paus: Bielorussie, Lituanie, Pologne et Ukraine. Lublin 2000. S. 120—126. # Die Nordwestprovinzen im Russischen Reich (1795—1917) // Handbuch der Geschichte Weissrusslands. Gottingen 2001. S. 119—134. # Das «alte» Minsk — vom zarischen Gouvernementszentrum zur sowjetischen Hauptstadt // Handbuch der Geschichte Weissrusslands. Gottingen 2001. S. 308—318. # Беларускі горад на скрыжалях нацыянальнай гісторыі // Народныя традыцыі і нацыянальная культура. Матэрыялы рэспубліканскайнавукова-практычнай канферэнцыі. Кніга 1. Мн.,2001. С. 15—19. # Перапіс домаўладальнікаў 1910 г. (краязнаўчы аналіз) // «Спадчына». 2001. № 3 (у сааўтарстве з Наталляй Марцынкевіч). С. 91—114. # Городская цивилизация: Белорусский шлях // Европа. Журнал Польского института международных дел. 2002. № 1. С.179—183. # Няскончаная вайна // Спадчына. 2002. № 1. С. 77—86. # Сіла і Слова ў гісторыі рэфармацыйнага руху ў Беларусі // Рэфармацыя і залаты век Беларусі. Матэрыялы навукова-практычнай канферэнцыі. Мінск, 1 чэрвеня 2002 г. Мн., 2002. С.81—85. # Пачатак рэвалюцыі. Развіццё сялянскага руху ў студзені-верасні 1905 г. Гісторыя сялянства Беларусі. Т.2. Мінск, 2002. С. 297—310. # Сялянскі рух у перыяд найвышэйшага ўздыму рэвалюцыі // Там жа. С. 310—324. # Сялянскі рух у перыяд адступлення рэвалюцыі // Там жа. С. 324—345. # Вынікі сялянскага руху ў перыяд рэвалюцыі 1905—1907 гг. // Там жа. С. 364—371. # Граф з піўной этыкеткі, або Пераўтваральнік Менска // Спадчына.2002. № 4. С. 10—21. # Właścicele ziemscy i chłopi Białorusi. Niezrealisowana myśl konsolidacji narodu w latach 1790—1918 // Przegląd Wschodni 2003. Tom VIII. Zeszyt 3 (31). S. 665—675. # Некаторыя вынікі вывучэння гісторыі Мінска (гістарыяграфічны агляд) // Материалы международной научно-практической конференции «Современные стратегии развития мегаполисов и крупных городов», состоявшейся 9—10 октября 2003 г. в г. Минске. Минск, 2003. С. 338—346. # Гарадское самакіраванне ў Беларусі царскага перыяду ў сувязі з трансфармацыяй магдэбургскага права (мадэль Мінска) // Міаsta i mieszczaństwo w Europie środkowowschodniej do połowy XIX wieku. Toruń, 2003. S. 123—131 # Праблемы тэрміналогіі эканамічнай гісторыі Беларусі 19-пачатку 20 ст. // Гістарычны альманах. 2003. Том 9. С. 14-18. # Ремесленики Витебска глазами Марка Шагала // Шагаловский международный ежегодник, 2003. Витебск, 2004. С. 41—46. # Новая и новейшая история Беларуси: важнейшие события и основные тенденции // Русский вопрос. 2004, № 2. (Прага). # Станаўленне рыначных формаў арэнды зямлі ў дасавецкім Мінску // Стратегическое планирование и управление развитием городов. Материалы международной научно-практической конференции, состоявшейся 7—8 октября 2004 года. Мн., 2004. С. 184—189. # Абагульняючыя версіі гісторыі Беларусі // Гістарычны альманах. Т.10. Гродна. 2004. С.5-10. # Беларусь на маршрутах мадэрнасці. ХІХ—ХХ стст. // Беларусь у ХХ стагоддзі. Выпуск 3. Мн., 2004. С. 275—277. # Беларусь у перыяд Кастрычніцкай рэвалюцыі // Гісторыя Беларусі ў кантэксце сусветных цывілізацый. Мн., 2005. С. 301—335. == Рэцэнзіі на працы і літаратура пра аўтара == # Энцыклапедыя гісторыі Беларусі. Т. 6. Кніга ІІ. Мінск, 2001. С. 244. # Рэцэнзія на кнігу «Гарады Беларусі (60-я гады ХІХ — пачатак ХХ стагоддзяў)» — Guido Hausman, Koeln, «Jahrbucher fuer Geschichte Osteuropas». Band 48/2000. S. 450—451. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20080120192619/http://news.tut.by/95423.html Захар Шыбека: Мінск становіцца вар’яцкім горадам] // Гутарка з Захарам Шыбекам на TUT.by. * [https://web.archive.org/web/20090603170805/http://nn.by/index.php?c=ar&i=25740 Захар Шыбека: «Гэтая кніга выклікана маёй асабістай нелюбоўю да гораду»] // Расповед Захара Шыбекі пра кнігу «Гарадская цывілізацыя: Беларусь і свет». * [http://nn.by/?c=ar&i=104212 Захар Шыбека: Я гатовы стаць паслом Беларусі ў Ізраілі]. Інтэрвію Арцёма Марціновіча (Эўрарадыё для Беларусі). * [https://web.archive.org/web/20121231063452/http://news.tut.by/society/242619.html Захар Шыбека: Беларусы спраўдзіліся як нацыя, бо ў нас з’явіліся нацыянальныя героі] Захар Шыбека аб нацыянальных героях. * [http://generation.by/news3885.html Гісторык Захар Шыбека, што займаецца ёгай на парах] // Гутарка з Захарам Шыбекам на Generation.by {{Бібліяінфармацыя}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шыбека, Захар}} [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Ляўрэаты прэміі імя Багушэвіча (ПЭН-цэнтар)]] fxfujetu7ivxpidhboev7drnoa6cxzg 0 21851 2672275 2620866 2026-06-04T06:01:46Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672275 wikitext text/x-wiki '''Кастусь Травень''' (сапр. Кудраўцаў Яўген Аляксандравіч; 15 верасня 1947 г., в. [[Суботнікі]] Іўеўскага раёну Гарадзенскай вобласьці<ref>https://web.archive.org/web/20140810205925/http://kamunikat.org/Travien_Kastus.html</ref> — 28 кастрычніка 2021 г., Менск) — беларускі пісьменьнік. Сябра Саюзу беларускіх пісьменнікаў ад 2007 г. == Біяграфія == Нарадзіўся ў [[Віленскі край|Віленскім краі]] пасьля [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў вёсцы [[Суботнікі (Гарадзенская вобласьць)|Суботнікі]] [[Івейскі раён|Івейскага раёну]]. У 1962 годзе сям’я пераехала ў Стары Быхаў Магілёўскай вобласці, дзе Кастусь скончыў сярэднюю школу. У 1970 годзе скончыў геаграфічна-біялагічны факультэт [[Беларускі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт імя Максіма Танка|Менскі пэдагагічны інстытут імя Горкага]]. Па 1978 год працаваў настаўнікам. З 1978-га — інспектар РКНК. Працяглы час працаваў настаўнікам, быў на савецкай рабоце, у народным кантролі, на будаўніцтве, у ЖЭСе, больш за дзесяць гадоў рабіў мэнэджарам, гандляваў у шапіках, апошнім часам працаваў рэквізытарам на здымках мастацкіх фільмаў. Цікавіўся [[філязофія]]й, [[антрапалёгія]]й, [[псыхалёгія]]й, [[сацыялёгія]]й, [[гісторыя]]й, асабліва XX стагодзьдзя. == Творчасьць == Друкаваўся ў «[[Наша Ніва|Нашай Ніве]]» (першае апавяданне «Вокліч»напісана и надрукавана у чэрвені 1997г.), у штотыднёвіках ЛіМе, «Новы час», у часопісе «[[Arche]]», «Дзеяслове», «Акно», таксама ў альманахах «Гоман» і «[[Панядзелак (альманах)|Панядзелак]]»". У першую кнігу таленавітага празаіка «Маўчы і будзь хітрым», выдадзеную ў 2007 годзе, ўвайшлі апавяданні, аб’яднаныя тэмай актыўнай і акрэсленай жыццёвай пазіцыі людзей самых розных сацыяльных пластоў грамадства. Ужо ў 2008 годзе была надрукавана другая кніжка апавяданняў і крытычных артыкулаў — «Гульня белымі фігурамі». Кастусь Травень з’яўляецца уладальнікам «Залатога пяра» у намінацыіі «Проза» за 2006 год у часопісе «Гоман». Пераклаў на беларускую мову ўспаміны свайго бацькі, Кудраўцава Аляксандра Пятровіча, якія былі надрукаваны ў 2020 годзе як кніжка «Успаміны аб жыцці ў ХХ стагоддзі». Бацька Кастуся Траўня, Кудраўцаў Аляксандр Пятровіч (1923—1997), нарадзіўся ў Дрыбіне. Пад час калектывізацыі стаў сіратой. Быў у блакадзе Ленінграда. Трапіў марскім пехацінцам на фронт, быў паранены ў 1941 годзе. Пасля вайны працаваў старшынёй калгасаў імя Кутузава і «Вольнае жыццё» ў Іўеўскім раёне, затым калгаса «Рэвалюцыя» ў Быхаўскім раёне. За працоўныя поспехі ўзнагароджаны чатырма ордэнамі, у тым ліку ордэнам Леніна і ордэнам Айчынай вайны I ступені, а таксама медалём «За перамогу над Германіяй». У сваей творчасці Кастусь Травень карыстаўся неафіцыйным беларускім правапісам. == Бібліяграфія == === Зборнікі апавяданняў === 1. Маўчы і будзь хітрым (апавяданні)/ К.Травень — Мінск: Народная кніга, 2007. —192 с. 2. Гульня белымі фігурамі (апавяданні і артыкулы)/ К.Травень — Мінск: Логвінаў, 2008. — 167 с. 3. Брыгадны генерал (апавяданні)/ К.Травень — Вільня: Наша будучыня, 2011.—208 с. 4. Маўчы і будзь хітрым (2-е выданне)/ К.Травень — Мінск: Логвінаў, 2013. —239 с. 5. Дзень, калі загінуў Апалон (аповесць, апавяданні, артыкулы)/ К.Травень — Вільня: Логвінаў, 2015. —236 с. 6. Калі жыцце ідзе на заканчэнне (няскончаны зборнік апавяданняў)/ К.Травень === Переклады на беларускую мову === Успаміны аб жыцці ў ХХ стагоддзі/А.П. Кудраўцаў — Мінск, 2007. —166 с. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://iuzhyk.livejournal.com/172644.html Міхась Южык. Ватэрлінія. Пошукі шчасьця.] * [http://dziejaslou.by/old/www.dziejaslou.by/inter/dzeja/dzeja.nsf/htmlpage/trav4402ec.html?OpenDocument «Роспач» - фрагмэнт апавяданьня ''«Час зьбіраць камяні» з кніжкі «Гульня белымі фігурамі».'']{{Недаступная спасылка|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://web.archive.org/web/20211112215239/https://ivyenews.by/novosti/5597-nikogda-ne-zabudu-iz-zapisok-byvshego-predsedatelya-kolkhoza.html «Никогда не забуду….» Из записок бывшего председателя колхоза. Раённая газета «Іўеўскі край»] * [https://web.archive.org/web/20211112215237/https://xn--d1ag.xn--e1a4c/pub/arche/html/2001-2/trave201.html Кастусь Травень. Чалавек хвалі. ''Развагі над прозай Ігара Сідарука''] {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Травень, Кастусь}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1947 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Суботніках]] [[Катэгорыя:Беларускія літаратары]] [[Катэгорыя:Сябры Саюзу беларускіх пісьменьнікаў]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага пэдагагічнага ўнівэрсытэту]] [[Катэгорыя:Беларускамоўныя пісьменьнікі]] atp1uwdosqt2iy9zrct2dhvi6yl2x6b 0 44542 2672218 2612203 2026-06-03T18:34:44Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672218 wikitext text/x-wiki [[Файл:Good Food Display - NCI Visuals Online.jpg|міні|270пкс|Розная ежа, якая шырока ўжываецца чалавекам]] '''Ежа''' (''е́міна''<ref>[[Ян Станкевіч|Станкевіч Я]]. (пры ўчасьці Ант. Адамовіча). [http://kamunikat.org/usie_knihi.html?lang=PL&pubid=10807 Маленькі маскоўска-беларускі (крывіцкі) слоўнічак фразэолёгічны і прыказкаў ды прывітаньні, зычэньні і інш.]{{Недаступная спасылка|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} / Пасьляслоўе В. Вячоркі. 3-е выд. Мн.: Навука і тэхніка, 1992. С. 43. {{ISBN|5-343-01322-8}}</ref>) — усё прыдатнае да яды і піцьця чалавекам. Асноўнае прызначэньне ежы быць крыніцай энэргіі для жыцьцядзейнасьці арганізма, аднак немалаважным зьяўляецца атрыманьне асалоды ад яе. Ежа складаецца з харчовых прадуктаў, а таксама з [[харчовыя вырабы|харчовых вырабаў]] і [[харчовы дадатак|харчовых дадаткаў]], якія перад спажываньнем гатуюць, нават калі ядуць сырымі, ад чаго яны робяцца ежай. Сукупнасьць спосабаў і мэтадаў гатаваньня ежы завуць [[кулінарыя]]й. Сукупнасьці пэўных харчовых прадуктаў у спалучэньні з спосабамі і метадамі гатаваньня завуць [[страва]]мі або [[напой|напоямі]]. Пэўныя сукупнасьці страваў завуць [[кухня]]мі, напрыклад нацыянальнымі або рэгіянальнымі. Спажыўную каштоўнасьць у ежы маюць [[бялкі]], [[тлушчы]], [[вугляводы]], [[вітаміны]] і [[мікраэлемэнты]]. Людзі звычайна прымаюць ежу ад аднаго да пяці разоў на дзень. Асноўныя прыёмы ежы ў [[Беларусь|Беларусі]] — [[сьняданак]], [[абед]], [[вячэра]]. Склад, час, месца і назвы прыёмаў ежы розьняцца па народах, краінах і рэгіёнах. Найбольш распаўсюджаныя мэтады гатаваньня ежы — абіраньне, разьбіраньне, драбненьне, тэрмічная апрацоўка, [[сушэньне]], [[саленьне]], [[вяленьне]], [[марынаваньне]], [[кансэрваваньне]], расфасоўка і пакаваньне. Некаторыя тыпы і віды страваў і напояў — [[гарнір]], [[салат]], [[смажаніна]], [[суп]], [[соўс]], [[рагу]], [[пюрэ]], [[пудынг]], [[віно]], [[піва]] і інш. == Крыніцы ежы == [[Файл:Food consumption.gif|міні|270пкс|Глябальнае сярэднясодневая колькасьць спажываньня [[калёрыя]]ў на 1995 год]] Большая частка ўсёй ежы мае [[расьліны|расьліннае]] паходжаньне. Некаторая ежа атрымліваецца непасрэдна з расьлінаў, але нават тая ежа, якая мае жывёльнае паходжаньне, была атрымана праз харчаваньне жывёлаў, зь якіх былі атрыманы харчовыя прадукты, расьлінамі. [[Збожжа|Збожжавыя культуры]] зьяўляюцца асноўным прадуктам харчаваньня, то бок на такія культуры прападае максымальная колькасьць атрыманай чалавекам зь ежы энэргіі ва ўсім сьвеце, чым любы іншы тып харчовых культураў. На [[кукуруза|кукурузу]], [[пшаніца|пшаніцу]] і [[рыс]] прыпадае 87% усёй вытворчасьці збожжавых ва ўсім сьвеце<ref>[https://web.archive.org/web/20120210214103/http://faostat.fao.org/site/567/DesktopDefault.aspx ProdSTAT]. FAOSTAT</ref>. Аднак большая частка збожжавых, якая вырабляецца ва ўсім сьвеце, ідзе на харчаваньне скаціны. === Фатасынтэз === У працэсе [[фотасынтэз|фатасынтэзу]] [[энэргія]] Сонца паглынаецца і выкарыстоўваецца дзеля пераўтварэньня [[вада|вады]] і [[дыяксыд вугляроду|вуглякіслага газу]] ў паветры ці глебе ў [[тлен|кісларод]] і [[глюкоза|глюкозу]]. У выніку такога харвачаньня расьлінамі вылучаецца кісларод, а глюкоза назапашваецца як крыніца энэргіі<ref>[https://web.archive.org/web/20220412205929/https://www.nationalgeographic.org/encyclopedia/photosynthesis/ «Photosynthesis»]. National Geographic Society.</ref>. Фотасынтэзуючыя расьліны, [[водарасьці|багавіньне]] і некаторыя [[бактэрыі]] часта складаюць найніжэйшае зьвяно харчовых ланцугоў<ref>[https://web.archive.org/web/20220406153936/https://www.the-scientist.com/news-opinion/oceanic-bacteria-trap-vast-amounts-of-light-without-chlorophyll-66244 «Oceanic Bacteria Trap Vast Amounts of Light Without Chlorophyll»]. The Scientist Magazine.</ref><ref>Leslie, Mitch (6.03.2009). [https://web.archive.org/web/20220411181017/https://www.science.org/doi/10.1126/science.323.5919.1286 «On the Origin of Photosynthesis»]. Science. 323 (5919): 1286—1287. — [[doi:10.1126/science.323.5919.1286]]. PMID 19264999.</ref>, што робіць фатасынтэз асноўнай крыніцай энэргіі і ежы дзеля амаль усяго жывога на Зямлі<ref>Messinger, Johannes; Ishitani, Osamu; Wang, Dunwei (2018). [https://web.archive.org/web/20220730073225/https://pubs.rsc.org/en/content/articlelanding/2018/SE/C8SE90049C «Artificial photosynthesis — from sunlight to fuels and valuable products for a sustainable future»]. Sustainable Energy & Fuels. 2 (9): 1891—1892. — [[doi:10.1039/C8SE90049C]].</ref>. Расьліны таксама паглынаюць важныя пажыўныя рэчывы і [[мінэрал]]ы з паветра, прыродных водаў і [[глеба|глебы]]<ref>Kathpalia, Renu; Bhatla, Satish C. (2018). [https://doi.org/10.1007/978-981-13-2023-1_2 «Plant Mineral Nutrition»]. In Bhatla, Satish C; A. Lal, Manju (eds.). Plant Physiology, Development and Metabolism. Singapore: Springer. — С. 37—81. — [[doi:10.1007/978-981-13-2023-1_2]]. ISBN 978-981-13-2023-1.</ref>. [[Вуглярод]], кісларод і [[вадарод]] паглынаюцца з паветра ці вады і ўважаюцца галоўнымі пажыўнымі рэчывамі, неабходнымі дзеля выжываньня расьлінаў<ref name="Morgan">Morgan, J B; Connolly, E L (2013). [https://www.nature.com/scitable/knowledge/library/plant-soil-interactions-nutrient-uptake-105289112/ «Plant-Soil Interactions: Nutrient Uptake»]. Nature Education Knowledge. 4 (8).</ref>. Тры асноўныя пажыўныя рэчывы, якія паглынаюцца з глебы для росту расьлінаў, — гэта [[азот]], [[фосфар]] і [[каль]], а таксама іншыя важныя пажыўныя рэчывы, улучна з [[вапень|кальц]]ам, [[серка]]й, [[магн]]ам, [[жалеза]]м, [[бор (элемэнт)|борам]], [[хлёр]]ам, [[манган]]ам, [[цынк]]ам, [[медзь]]дзю, [[малібдэн]]ам і [[нікель|нікелем]]<ref name="Morgan"/>. === Мікраарганізмы === [[Бактэрыі]] ды іншыя [[мікраарганізм]]ы таксама ўтвараюць ніжнія зьвёны харчовага ланцуга. Яны атрымліваюць энэргію за кошт фатасынтэзу або расшчапленьня мёртвых арганізмаў, адкідаў або [[хімічнае злучэньне|хімічных злучэньняў]]. Некаторыя ўтвараюць [[сымбіёз|сымбіятычныя]] стасункі зь іншымі арганізмамі, каб атрымліваць ад іх пажыўныя рэчывы<ref>Gupta, Ankit; Gupta, Rasna; Singh, Ram Lakhan (2017), Singh, Ram Lakhan (ed.). [https://doi.org/10.1007/978-981-10-1866-4_3 «Microbes and Environment»]. Principles and Applications of Environmental Biotechnology for a Sustainable Future, Singapore: Springer. — С. 43—84. — [[doi:10.1007/978-981-10-1866-4_3]]. ISBN 978-981-10-1866-4.</ref>. Бактэрыі ёсьць крыніцай ежы для [[найпрасьцейшыя|найпрасьцейшых]]<ref>Foissner, W. (1.01.2005). [https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B0123485304001624 «Protozoa»], in Hillel, Daniel (ed.), Encyclopedia of Soils in the Environment, Oxford: Elsevier. — С. 336—347. — [[doi:10.1016/b0-12-348530-4/00162-4]]. ISBN 978-0-12-348530-4.</ref>, якія ў сваю чаргу ўважаюцца крыніцай ежы для іншых арганізмаў, такіх як дробныя [[бесхрыбетныя]]<ref>Foissner, W. (1.01.2014). [https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780124095489091302 «Protozoa☆»]. Reference Module in Earth Systems and Environmental Sciences, Elsevier. — [[doi:10.1016/b978-0-12-409548-9.09130-2]]. ISBN 978-0-12-409548-9.</ref>. Сярод іншых арганізмаў, якія сілкуюцца бактэрыямі, — [[нэматоды]], [[малюскі]] і некаторыя віды [[сьлімак]]оў. У марскім асяродзьдзі [[плянктон]], які ўлучае бактэрыі, [[археі]], водарасьці, найпрасьцейшых і мікраскапічныя грыбы<ref>Lawton, Graham (10.02.2024). «Fungi ahoy!». New Scientist. 261 (3477): 37—39. — [[doi:10.1016/S0262-4079(24)00274-4]].</ref>, ёсьць важнай крыніцай ежы для многіх малых і буйных водных арганізмаў. Без бактэрыяў жыцьцё наўрад ці існавала б, бо яны ператвараюць атмасфэрны азот у пажыўны [[аміяк]]. Аміяк уважаецца папярэднікам бялкоў, [[нуклійныя кісьлі|нуклійных кісьляў]] і большасьці [[вітаміны|вітамінаў]]. З моманту зьяўленьня адмысловага прамысловага працэсу, вядомага як [[працэс Габэра]], большасьць аміяку ў сьвеце вырабляецца чалавекам<ref>Smil, Vaclav (2004). «Enriching the Earth Fritz Haber, Carl Bosch, and the Transformation of World Food Production». MIT Press. — ISBN 9780262693134.</ref>. === Расьлінныя крыніцы === У харчаваньні ядомыя [[расьліны]] і ядомыя часткі расьлінаў падзяляюць на [[садавіна|садавіну]], [[гародніна|гародніну]], [[ягада|ягады]], [[арэхі]] і [[збожжа]]выя культуры<ref name="Fardet">Fardet, Anthony (2017). [https://web.archive.org/web/20220615171216/https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/B9780128039687000162 «New Concepts and Paradigms for the Protective Effects of Plant-Based Food Components in Relation to Food Complexity»]. Vegetarian and Plant-Based Diets in Health and Disease Prevention. Elsevier. — С. 293—312. — [[doi:10.1016/b978-0-12-803968-7.00016-2]]. ISBN 978-0-12-803968-7.</ref>. Гэтыя катэгорыі могуць вар’явацца, бо [[памідоры]], [[кабачкі]], [[перац]] і [[баклажан]]ы, батанічна вызначаныя як садавіна, а [[гарох]], які стасуецца да [[бабовыя|бабовых]], звычайна лічацца гароднінай. [[Файл:Foods (cropped).jpg|значак|зьлева|Ежа расьліннага паходжаньня.]] Мясёная садавіна можа быць клясыфікаваная як костачкавая, як то [[вішня]] і [[пэрсік]]і, зярняткавая, як то [[яблык]]і і [[груша|грушы]], ягады, як то [[ажына]] і [[клубніцы]], [[цытрус]]авыя, як то [[апэльсін]]ы і [[лімон]], ды іншыя<ref name="Rejman">Rejman, Krystyna; Górska-Warsewicz, Hanna; Kaczorowska, Joanna; Laskowski, Wacław (17.06.2021). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8235518 «Nutritional Significance of Fruit and Fruit Products in the Average Polish Diet»]. Nutrients. 13 (6): 2079. — [[doi:10.3390/nu13062079]]. PMID 34204541.</ref>. Гароднінай уважаецца любая частка расьліны, якую можна ўжываць у ежу, у тым ліку карані, сьцёблы, лісьце, кветкі, кара або ўся расьліна цалкам<ref name="fs">[https://web.archive.org/web/20220417035414/https://www.fs.fed.us/wildflowers/ethnobotany/food/vegetables.shtml «Vegetables: Foods from Roots, Stems, Bark, and Leaves»]. U.S. Forest Service.</ref>. Сюды ўваходзяць [[кораньплод]]ы, як то [[бульба]] і [[морква]], кветкі, як то [[квяцістая капуста]] і [[брокалі]], ліставая гародніна, як то [[шпінат]] і [[салатная цыкорыя|салата]], ды сьцёблавая гародніна, як то [[сялера]] і [[спаржа]]<ref name="fs"/><ref>[https://web.archive.org/web/20220204223932/https://www.vegetables.co.nz/tips-and-advice/vegetable-classifications/ «Vegetable Classifications»]. Vegetables.</ref>. Склад расьліннай ежы вельмі розны. Вугляводы пераважна зьмяшчаюцца ў выглядзе [[крухмал]]у, фруктозы, глюкозы ды іншых цукроў<ref name="Fardet"/>. Большасьць вітамінаў чалавек бярэ з расьлінных крыніцаў, за выключэньнем вітаміна D і вітаміна B12. Мінэральныя рэчывы могуць зьмяшчацца ў расьлінах, але іх можа там бракаваць. Садавіна можа складацца да 90% з вады, утрымліваючы высокі ўзровень простых цукроў, якія робяць іхны смак вельмі салодкім, а таксама яна можа мець высокае ўтрыманьне [[Вітамін C|вітаміна С]]<ref name="Fardet"/><ref name="Rejman"/>. У параўнаньні зь мясёнай садавіной, за выключэньнем [[банан]]аў, у гародніне шмат крухмалу<ref>Slavin, Joanne L.; Lloyd, Beate (1.07.2012). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3649719 «Health Benefits of Fruits and Vegetables»]. Advances in Nutrition. 3 (4): 506—516. — [[doi:10.3945/an.112.002154]]. PMID 22797986.</ref>, калю, харчовых валокнаў, [[фолевая кісьля|фолевай кісьлі]] і вітамінаў, а таксама мала тлушчу і [[калёрыя]]ў<ref>[https://web.archive.org/web/20220417195851/https://www.myplate.gov/eat-healthy/vegetables «Vegetables»]. U.S. Department of Agriculture.</ref>. Збожжа ў большай ступені ўтрымлівае крухмал<ref name="Fardet"/>, а гарэхі маюць высокае ўтрыманьне бялку, абалоніні, вітамінаў Е і В<ref name="Rejman"/>. Насеньне ёсьць добрай крыніцай ежы для жывёлаў, бо яно багатае на абалоніну і карысныя тлушчы, як то тлушч омэга-3<ref name="Lundgren">Lundgren, Jonathan G.; Rosentrater, Kurt A. (13.09.2007). [http://link.springer.com/10.1007/s11829-007-9008-1 «The strength of seeds and their destruction by granivorous insects»]. Arthropod-Plant Interactions. 1 (2): 93—99. — [[doi:10.1007/s11829-007-9008-1]].</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20220412185742/https://www.bbc.co.uk/food/articles/seeds «The nutrition powerhouse we should eat more of»]. BBC Food.</ref>. Складаныя хімічныя ўзаемадзеяньні могуць павялічваць або зьніжаць біялягічную даступнасьць пэўных пажыўных рэчываў. [[Фіцінавая кісьля|Фітаты]] могуць прадухіліць вылучэньне некаторых цукроў і вітамінаў<ref name="Fardet"/>. Жывёлы, якія сілкуюцца толькі расьлінамі, называюцца траваеднымі. Пры гэтым тыя, хто зь іх ядуць толькі садавіну, называюцца пладаяднымі<ref>Kanchwala, Hussain (21.03.2019). [https://web.archive.org/web/20220516032821/https://www.scienceabc.com/nature/animals/what-are-frugivores.html «What Are Frugivores?»]. Science ABC.</ref>. Пладаедныя жывёлы ўлучаюць разнастайны шэраг відаў ад [[кальчакі|кальчакоў]] да сланоў, шымпанзэ і многіх птушак<ref>Hagen, Melanie; Kissling, W. Daniel; Rasmussen, Claus; De Aguiar, Marcus A.M.; Brown, Lee E.; Carstensen, Daniel W.; Alves-Dos-Santos, Isabel; Dupont, Yoko L.; Edwards, Francois K. (2012). [https://web.archive.org/web/20220504154918/https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/B9780123969927000022 «Biodiversity, Species Interactions and Ecological Networks in a Fragmented World»]. Advances in Ecological Research. 46. Elsevier: 89—210. — [[doi:10.1016/b978-0-12-396992-7.00002-2]]. ISBN 978-0-12-396992-7.</ref><ref>Scanes, Colin G. (2018). [https://web.archive.org/web/20180609185730/https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/B9780128052471000058 «Animals and Hominid Development»]. Animals and Human Society. Elsevier. — С. 83—102. — [[doi:10.1016/b978-0-12-805247-1.00005-8]]. ISBN 978-0-12-805247-1.</ref><ref>Fleming, Theodore H. (1992). [https://web.archive.org/web/20210525180952/https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/B9780080918815500153 «How Do Fruit- and Nectar-Feeding Birds and Mammals Track Their Food Resources?»]. Effects of Resource Distribution on Animal–Plant Interactions. Elsevier. — С. 355—391. — [[doi:10.1016/b978-0-08-091881-5.50015-3]]. ISBN 978-0-12-361955-6.</ref>. Многія свойскія і дзікія віды ў якасьці асноўнай крыніцы пажыўных рэчываў выкарыстоўваюць розныя відаў травы, прыстасаваўшыся да пэўных умоваў<ref>[https://web.archive.org/web/20220123212853/https://forages.oregonstate.edu/nfgc/eo/onlineforagecurriculum/instructormaterials/availabletopics/grasses/utilization «Describe the utilization of grass in forage-livestock systems»]. Forage Information System.</ref>. Людзі ядуць тысячы відаў расьлінаў<ref>Şerban, Procheş; Wilson, John R. U.; Vamosi, Jana C.; Richardson, David M. (1.02.2008). [https://doi.org/10.1641%2FB580209 «Plant Diversity in the Human Diet: Weak Phylogenetic Signal Indicates Breadth»]. BioScience. 58 (2): 151—159. — [[doi:10.1641/B580209]].</ref>. Іх перапрацоўваюць у [[хлеб]], [[макарона|макарону]], [[крупы]], [[сок]]і і [[сочыва]] або зь іх здабываюць сырыя інгрэдыенты, як то цукар, зёлы, [[спэцыі]] і [[алей]]<ref name="Fardet"/>. Насеньне алейных культур прэсуюць дзеля атрыманьня насычаных алеяў, як то сланечнікавага, ільнянога, рапсавага ды кунжутнага. Многія расьліны і жывёлы эвалюцыянавалі такім чынам, што садавіна стала добрай крыніцай харчаваньня для жывёлаў, якія ў сваю чаргу затым разносяць насеньне на адлегласьць, спрыяючы большаму распаўсюду расьліны<ref>Eriksson, Ove (20.12.2014). [https://doi.org/10.1111%2Fbrv.12164 «Evolution of angiosperm seed disperser mutualisms: the timing of origins and their consequences for coevolutionary interactions between angiosperms and frugivores»]. Biological Reviews. 91 (1): 168—186. — [[doi:10.1111/brv.12164]]. PMID 25530412.</ref>. Нават зьяданьне насеньня можа несьці плён расьліне, бо насеньне некаторых відаў можа добра захавацца цягам усяго працэсу [[страваваньне|страваваньня]]<ref>Heleno, Ruben H.; Ross, Georgina; Everard, Amy; Memmott, Jane; Ramos, Jaime A. (2011). [https://web.archive.org/web/20220415211542/https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1474-919X.2010.01088.x «The role of avian 'seed predators' as seed dispersers: Seed predators as seed dispersers»]. Ibis. 153 (1): 199—203. — [[doi:10.1111/j.1474-919X.2010.01088.x]].</ref><ref>Spengler, Robert N. (1.04.2020). [https://doi.org/10.1016%2Fj.tplants.2020.01.005 «Anthropogenic Seed Dispersal: Rethinking the Origins of Plant Domestication»]. Trends in Plant Science. 25 (4): 340—348. — [[doi:10.1016/j.tplants.2020.01.005]]. PMID 32191870.</ref>. [[Вусякі]] ўважаюцца асноўнымі пажыральнікамі насеньня<ref name="Lundgren"/>. [[Сысуны]] ядуць больш разнастайны спэктар насеньня, бо яны здольныя раздушыць больш цьвёрдае і буйное насеньне зубамі<ref>Carpenter, Joanna K.; Wilmshurst, Janet M.; McConkey, Kim R.; Hume, Julian P.; Wotton, Debra M.; Shiels, Aaron B.; Burge, Olivia R.; Drake, Donald R. (2020). Barton, Kasey (ed.). [https://doi.org/10.1111%2F1365-2435.13629 «The forgotten fauna: Native vertebrate seed predators on islands»]. Functional Ecology. 34 (9): 1802—1813. — [[doi:10.1111/1365-2435.13629]].</ref>. === Жывёльныя крыніцы === [[Файл:Meatfoodgroup.jpg|значак|Розныя віды сырога мяса.]] Жывёлы ўжываюцца ў ежу наўпрост ці ўскосна. Прадукты жывёльнага паходжаньня ўлучаюць у сябе [[мяса]], [[яйка|яйкі]], [[малюскі]] і малочныя прадукты, як [[малако]], [[сыр]] ды іншыя. Гэты тып ежы ёсьць важнай крыніцай [[бялкі|бялку]] для спажываньня чалавекам, паколькі ўтрымлівае ўсе незаменныя [[амінакісьлі]], неабходныя чалавечаму арганізму<ref name="Marcus">Marcus, Jacqueline B. (2013). [https://web.archive.org/web/20180626042414/https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/B9780123918826000054 «Protein Basics: Animal and Vegetable Proteins in Food and Health»]. Culinary Nutrition. Elsevier. — С. 189—230. — [[doi:10.1016/b978-0-12-391882-6.00005-4]]. ISBN 978-0-12-391882-6.</ref>. Адзін стэйк вагою ў 110 грамаў, а таксама курыная грудка або сьвіная адбіўная зьмяшчае блізу 30 грамаў бялку. У адным вялікім яйку маецца 7 грамаў бялку. Порцыя сыру ў 110 грамаў утрымлівае блізу 15 грамаў бялку. А адная шклянка (~240 мл) малака зьмяшчае блізу 8 грамаў бялку<ref name="Marcus"/>. Іншыя пажыўныя рэчывы, якія зьмяшчаюцца ў прадуктах жывёльнага паходжаньня, улучаюць калёрыі, тлушч, неабходныя вітаміны (у тым ліку B12) і мінэралы, як то цынк, жалеза, кальц і магн<ref name="Marcus"/>. Да прадуктаў жывёльнага паходжаньня стасуецца [[малако]], якое выпрацоўваецца малочнымі залозамі. У многіх культурах сьвету людзі п’юць малако або перапрацоўваюць яго ў іншыя малочныя прадукты, як то сыр, масла, [[тварог]] ды іншыя. Яйкі, адкладзеныя птушкамі і іншымі жывёламі, ужываюцца ў ежу, а [[пчолы]] зь нектару кветак вырабляюць [[мёд]], які часта выкарыстоўваецца чалавекам у якасьці папулярнага [[падсаладжальнік]]а ў многіх культурах. У некаторых культурах прынята ўжываць у ежу [[кроў]], напрыклад, у [[крывянка|крывяных каўбасах]], а таксама ў якасьці загушчальніка для [[соўс|падліваў]] ды іншых страваў. == Глядзіце таксама == * [[Фаст-фуд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Ежа| ]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]] kocrhmqwu6feivvo0ce4blsf15mmddz 0 48646 2672267 2265918 2026-06-04T02:03:46Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672267 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Калеты |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Калетаў |Трансьлітараваная назва = Kaliety |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенская]] |Раён = [[Гарадзенскі раён|Гарадзенскі]] |Сельсавет = [[Сапоцкінскі сельсавет|Сапоцкінскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 50 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 231734 |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 55 |Шырата сэкундаў = 2 |Даўгата градусаў = 23 |Даўгата хвілінаў = 34 |Даўгата сэкундаў = 16 |Пазыцыя подпісу на мапе = справа |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Кале́ты'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гарадзенская вобласьць}} С. 163</ref> — [[вёска]] ў [[Гарадзенскі раён|Гарадзенскім раёне]] [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]] на рацэ [[Шляміца|Шляміцы]]. Калеты ўваходзяць у склад [[Сапоцкінскі сельсавет|Сапоцкінскага сельсавету]]. У вёсцы дзейнічае філіяльны касьцёл (парафія Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі ў [[Сапоцкін]]е). == Гісторыя == Калеты — месца масавай згубы. Тут 22 верасьня 1939 году было расстраляна больш за 3000 палонных польскіх афіцэраў. Праз 50 гадоў, 15 верасьня 1989 году, на месцы трагедыі ўсталяваны памятны знак<ref>А. Вашкевіч, Дз. Нарэль. [http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=1936 Паміж Ласоснай і Чорнай Ганчай. Гісторыя каталіцкіх парафій у паўднёва-ўсходняй частцы Аўгустоўскай пушчы]{{Недаступная спасылка|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. — Менск, 2006. {{ISBN|985-6783-18-6}}. — С. 92</ref>. Вёска апынулася ў складзе [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]] у [[1945]] годзе ў выніку вызначэньня новае граніцы Савецка-польскім дагаворам<ref>[http://retromap.ru/14194016_z10_53.910810,23.589019 Старые карты: Карта РККА с масштабом 1:2.5М - 1:100К 1940 года]</ref>. == Насельніцтва == * 2010 год — 50 чалавек * 1999 год — 70 чалавек == Глядзіце таксама == * [[Кодзі (Калеты)|Кодзі]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://radzima.org/be/miesca/kalety.html в. Калеты] на [[Radzima.org]] {{Сапоцкінскі сельсавет}} {{Гарадзенскі раён}} [[Катэгорыя:Сапоцкінскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Гарадзенскага раёну]] rudtvygat74tptba6hjpulamxba7xzi 0 67245 2672266 2529784 2026-06-04T00:43:17Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672266 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Зэмбін |Лацінка = Zembin |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Зэмбіна |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1526 |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Барысаўскі раён|Барысаўскі]] |Сельсавет = [[Зэмбінскі сельсавет|Зэмбінскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = 190 |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 723 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 222133 |СААТА = |Выява = Зембін. Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Мары).JPG |Апісаньне выявы = [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар дамініканаў (Зэмбін)|Касьцёл дамініканаў]] |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 21 |Шырата сэкундаў = 29 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 13 |Даўгата сэкундаў = 3 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = }} '''Зэ́мбін''' — [[аграгарадок|вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], на рацэ [[Зэмбінка|Зэмбінцы]]. Цэнтар [[Зэмбінскі сельсавет|сельсавету]] [[Барысаўскі раён|Барысаўскага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. Насельніцтва на 2010 год — 723 чалавекі. Знаходзіцца за 30 км на паўночны захад ад [[Барысаў|Барысава]], за 33 км ад чыгуначнай станцыі Барысаў; на скрыжаваньні аўтамабільных дарог Барысаў — [[Плешчаніцы]] і [[Лагойск]] — [[Бягомель]]. Зэмбін — даўняе [[мястэчка]] [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыны]]. Да нашага часу тут захаваўся [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар дамініканаў (Зэмбін)|касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі]] ў пераходным стылі ад [[барока]] да [[клясыцызм]]у, помнік архітэктуры XVIII—XIX стагодзьдзяў. Сярод мясцовых славутасьцяў вылучаўся [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар дамініканаў (Зэмбін)|корпус кляштару дамініканаў]], помнік архітэктуры XVIII ст., [[Сьпіс помнікаў архітэктуры Вялікага Княства Літоўскага, зруйнаваных уладамі Расейскай імпэрыі|зруйнаваны расейскімі ўладамі]]. == Назва == На думку географа [[Вадзім Жучкевіч|Вадзіма Жучкевіча]], [[тапонім]] Зэмбін спазнаў значныя зьмяненьні. Пачатковай формай, імаверна, быў ''Жабін'' — ад прозьвішча Жаба. На мапе XVI ст. паселішча значыцца як ''Жэмбін''. Пазьней «ж» перайшло ў «з» падобна на тое, як гэта адбылося ў Жыгмант — Зыгмант, жалеза — залеза (дыялектнае), Ждановіч — Здановіч і г. д. Ужо пад 1592 годам мястэчка ўпамінаецца як ''Зэбін''. Такім чынам, трансфармацыя назвы мела наступны выгляд: ''Жабін'' — ''Жэбін'' — ''Зэбін'' — ''Зэмбін''<ref>{{Літаратура/Кароткі тапанімічны слоўнік Беларусі|к}} С. 140—141.</ref>. Варыянты напісаньня сучаснай назвы паселішча — ''Зе́бін''<ref>Шчэцька А. Вайна ў касьцёле ў Зембіне // «[[Наша Ніва]]» № 30 (340), 22 жніўня 2003 г. [http://kamunikat.org/download.php?item=11647-1.pdf&pubref=11647]{{Недаступная спасылка|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, ''Зе́мбін''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 71.</ref>. == Гісторыя == === Вялікае Княства Літоўскае === Паводле дасьледнікаў XIX ст., сярод навакольных паселішчаў Зэмбін зьяўляецца найстарэйшым. Аднак дакладная дата яго заснаваньня застаецца невядомай. Першы пісьмовы ўпамін датуецца толькі 1526 годам. У гэты час тут існаваў вялікі [[маёнтак]], якім валодалі [[Радзівілы]]. Пра значнасьць маёнтку сьведчыць тое, што для кіраваньня ім прызначаўся дзяржаўца. Як вядома, дзяржаўцы ў [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княстве Літоўскім]] прызначаліся толькі ў вялікакняскія або ў буйныя маёнткі. У ліпені 1592 году дзяржаўцам зэмбінскім быў Януш Длускі. У канцы XVI — пачатку XVII стагодзьдзяў маёнтак належаў прадстаўніку іншага вядомага [[Вялікае Княства Літоўскае|літоўскага]] роду — [[Станіслаў Кішка|Станіславу Кішку]]. У XVІ — першай палове XVІІ стагодзьдзяў адбыўся росквіт Зэмбіна. У гэты час ён меў статус [[мястэчка]]. Зь сярэдзіны XVІІ ст. праз [[Вайна 1654—1667 гадоў|вайну Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай]] і яе наступствы Зэмбін, як і ўся краіна, перажыў моцны заняпад. Пачатак XVIII ст. не прынёс палёгкі. Вайсковыя дзеяньні за часамі [[Вялікая Паўночная вайна|Вялікай Паўночнай вайны]] абмінулі мястэчка, аднак працяглае разьмяшчэньне тут хаўруснага маскоўскага войска на чале зь Меншыкавым давяло край да поўнага жабрацтва. З гэтай прычыны Зэмбін згубіў статус мястэчка. На 1777 год тут было 38 двароў, [[карчма]], [[бровар]] і 2 вадзяныя [[млын]]ы. Пераломным у лёсе Зэмбіна быў 1783 год. Тагачасны ягоны гаспадар [[Храптовічы|Храптовіч]] дамогся вяртаньня паселішчу статусу мястэчка і запрасіў сяліцца ў ім усіх вольных людзей (як хрысьціянаў, так і нехрысьціянаў) і стварыў ім умовы вядзеньня гандлю. З гэтага часу ў Зэмбіне пасяліліся [[Жыды ў Беларусі|жыды]], а сам ён пачаў хутка расьці. Этнічная зьмена складу насельніцтва прывяла да зьмены вонкавага выгляду. Калі раней на Рынку стаяла царква, то неўзабаве па вяртаньні статусу мястэчка на яе месцы ўзьвялі [[Зэмбінская сынагога|сынагогу]] (апошняя бажніца на гэтым месцы існавала яшчэ да [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]]), а новую царкву збудавалі паміж 1783 і 1800 гадамі ў баку ад цэнтру — там, дзе і цяпер знаходзіцца больш позьняя царква-[[Мураўёўкі|мураўёўка]]. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[Файл:Zembin, Daminikanski. Зэмбін, Дамініканскі (XIX).jpg|значак|Касьцельная пячатка]] У выніку [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793 год) Зэмбін апынуўся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]], у Барысаўскім павеце Менскай губэрні. Новыя ўлады адабралі мястэчка ў [[Яўхім Храптовіч|Яўхіма Храптовіча]], але ўжо ў 1807 годзе вярнулі ягонаму сыну [[Ірыней Храптовіч|Ірынею]]. У 1795 годзе ў Зэмбіне адкрылася пошта, у якой было 4 паштальёны і 8 коней. На 1800 год у мястэчку было 52 двары, дзеялі касьцёл і царква, штогод праводзіліся 2 кірмашы, працаваў вадзяны млын. У 1811 годзе царкву адбудавалі намаганьнямі Францішка Сержпутоўскага. У [[вайна 1812 году|вайну 1812 году]] 30 чэрвеня Зэмбін занялі францускі войскі, у лістападзе таго ж году ў мястэчку правёў першую ноч па трагічнай пераправе празь [[Бярэзіна|Бярэзіну]] [[Напалеон I Банапарт|Напалеон]]. Тут жа ў касьцёле спавядаўся цяжка паранены францускі [[генэрал]]. У Зэмбіне ён памёр і спачыў на могілках. У 1834 годзе Ірыней Храптовіч прадаў частку мястэчка Ліхадзіеўскаму. Апошні здаваў яго ў арэнду. Зэмбін здаўна быў цэнтрам культуры і адукацыі. Мясцовая бібліятэка, якая, хутчэй за ўсё, утварылася з заснаваньнем у першай палове XVІІ стагодзьдзя кляштару дамініканаў, была ў свой час найбагацейшай у краі. Існавала яна да 1812 году, калі згарэла ў часе вайсковых дзеяньняў. Былі ў Зэмбіне з даўніх часоў і навучальныя ўстановы. Так, разам з пабудовай у пачатку XIX ст. новага будынка касьцёла, пры ім утварылася школа. У 1839 годзе расейскія ўлады глалтоўна адабралі будынак царквы ў [[Сьвяты Пасад|Сьвятога Пасаду]] і перадалі яго ў валоданьне [[Найсьвяцейшы ўрадавы сынод|Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі]] ([[Расейская праваслаўная царква|Маскоўскай царквы]]). У 1840 годзе праводзіўся рамонт будынка царквы, які абшылі дошкамі. У 1862 годзе па пажары драўляную царкву адбудавалі ў [[Мураўёўкі|маскоўскім стылі]] пад тытулам Сьвятога Мікалая (працы каштавалі 2225 рублёў). У 1863 годзе таксама з мэтай [[Русіфікацыя Беларусі|маскалізацыі колішняга Вялікага Княства Літоўскага]] расейскія ўлады адкрылі ў мястэчку [[народная вучэльня|народную вучэльню]]. Вайна паміж Расейскай імпэрыяй і Францыяй і вызвольныя паўстаньні [[Паўстаньне 1830—1831 гадоў|1830—1831]] і [[Паўстаньне 1863—1864 гадоў|1863—1864 гадоў]], у якіх актыўна бралі ўдзел зэмбінцы, спынілі рост мястэчка. Калі на 1800 год яно мела 52 двары, то на 1864 — толькі 50. Пазьней Зэмбін зноў хутка рос. У 1880 годзе ў ім ужо было 139 двароў (101 зь іх валодалі жыды). Мястэчка стала цэнтрам [[Зэмбінская воласьць|воласьці]]. На 1890 год у яе склад уваходзілі 124 населеныя пункты з агульнай колькасьцю насельніцтва 9202 чалавекі. Паводле вынікаў перапісу 1897 году, у Зэмбіне было 164 двары, дзеялі касьцёл і царква, працавалі школа, млын, 4 кузьні, 23 крамы, 3 карчмы і 5 заезных дамоў. У 1900 годзе згарэла драўляная царква, на месцы якой у 1903—1904 гадох збудавалі мураваную. У 1912 годзе ў мястэчку пачала працаваць паштова-тэлеграфная кантора. На 1917 год — 154 двары. За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Зэмбін занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. <gallery caption="Старая графіка Зэмбіна" widths=150 heights=150 class="center"> Zembin, Michajłaŭskaja. Зэмбін, Міхайлаўская (1853).jpg|Праект царквы, 1853 г. Zembin, Michajłaŭskaja. Зэмбін, Міхайлаўская (1864).jpg|Праект царквы, 1864 г. Zembinskaja synagoga. Зэмбінская сынагога (1894).jpg|Праект сынагогі, 1894 г. Zembin, Michajłaŭskaja. Зэмбін, Міхайлаўская (1904).jpg|Праект [[Царква Сьвятога Міхала Арханёла (Зэмбін)|царквы]], 1904 г. </gallery> === Найноўшы час === 25 сакавіка 1918 году згодна з [[Трэцяя Ўстаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] Зэмбін абвяшчаўся часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. 1 студзеня 1919 году ў адпаведнасьці з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад [[БССР|Беларускай ССР]], дзе ў 1924 годзе стаў цэнтрам [[Зэмбінскі раён|раёну]] (з 1927 году ў Барысаўскім раёне). На 1926 год у мястэчку быў 141 двор (у маёнтку — 12), працавалі пошта, лясьніцтва, амбуляторыя, аптэка, цырульня, 7-гадовая школа, жыдоўская пачатковая школа, народны дом, вэтэрынарны пункт, сельскагаспадарчае крэдытнае таварыства, кравецкая, шавецкая, 2 сталярныя, 3 гарбарныя майстэрні, 5 кузьняў, паравы млын, 2 пякарні, 2 маслабойні, 24 крамы (зь іх 21 прыватная), 2 заезныя дамы. 27 верасьня 1933 году статус паселішча панізілі да вёскі. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] зь ліпеня 1941 да 30 чэрвеня 1944 году Зэмбін знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй. 17 ліпеня 1941 году нацысты расстралялі 927 жыдоў. На 1971 год у Зэмбіне было 294 двары, на 1994 год — 744, на 1997 год — 328. У 2000-я гады паселішча атрымала афіцыйны статус «[[Аграгарадок|аграгарадку]]». <gallery caption="Мястэчка на старых здымках" widths=150 heights=150 class="center"> Zembin, Kaścielnaja, Daminikanski. Зэмбін, Касьцельная, Дамініканскі (1900).jpg|[[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар дамініканаў (Зэмбін)|Касьцёл]], каля 1900 г. Zembin, Daminikanski. Зэмбін, Дамініканскі (1914).jpg|Інтэр'ер касьцёла, 1914 г. Zembin, Kaścielnaja, Plabanija. Зэмбін, Касьцельная, Плябанія (1914).jpg|Плябанія, 1914 г. Zembin, Barysaŭskaja, Michajłaŭskaja. Зэмбін, Барысаўская, Міхайлаўская (1943).jpg|[[Царква Сьвятога Міхала Арханёла (Зэмбін)|Царква]]-[[мураўёўкі|мураўёўка]], 1943 г. </gallery> == Насельніцтва == === Дэмаграфія === <div style="float:right;margin:0 0 .5em 1em;" class="toccolours"> <center><timeline> ImageSize = width:auto height:160 barincrement:31 PlotArea = left:50 bottom:20 top:15 right:15 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = late Colors = id:linegrey2 value:gray(0.9) id:linegrey value:gray(0.7) id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8) id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6) DateFormat = yyyy Period = from:0 till:1800 ScaleMajor = unit:year increment:400 start:0 gridcolor:linegrey ScaleMinor = unit:year increment:80 start:0 gridcolor:linegrey2 PlotData = color:cobar width:15 bar:1800 from:0 till:266 bar:1880 from:0 till:635 bar:1897 from:0 till:1361 bar:1908 from:0 till:1189 bar:1919 from:0 till:1512 bar:1926 from:0 till:1199 bar:1960 from:0 till:1056 bar:1971 from:0 till:942 bar:1994 from:0 till:1714 bar:2008 from:0 till:1049 TextData= fontsize:10px pos:(25,195) text: </timeline></center> </div> * '''XVIII стагодзьдзе''': 1800 год — 266 чал.<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|8-1к}} С. 120.</ref> * '''XIX стагодзьдзе''': 1880 год — 635 чал.<ref>[[Аляксандар Ельскі|Jelski A.]] Ziembin // {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|14к}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV/607 607].</ref>; 1897 год — 1361 чал. у ''мястэчку Зэмбіне'' і 19 чал. у ''маёнтку Зэмбіне'' * '''XX стагодзьдзе''': 1908 год — 1189 чал. у ''мястэчку Зэмбіне'' і 28 чал. у ''маёнтку Зэмбіне''; 1917 год — 1244 чал. у ''мястэчку Зэмбіне'' і 68 чал. у ''маёнтку Зэмбіне''; 1919 год — 1512 чал., зь іх паводле веры: 9,7% каталікоў, 24,5% праваслаўных, 64,4% юдэяў; паводле нацыянальнасьці: 5,5% палякаў, >5% беларусаў, астатнія жыды<ref>[[Міхась Мацельскі|Мацельскі М.]] [http://goman.borisov-e.info/index.php?id=353&nomer=120 Вынікі невядомага перапісу]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // «[[Гоман Барысаўшчыны]]» № 4 (121), 2009.</ref>; 1926 год — 1199 чал. у ''мястэчку Зэмбіне'' і 85 чал. у колішнім ''маёнтку Зэмбіне''; 1960 год — 1056 чал.<ref>{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|8-1к}} С. 121.</ref>; 1971 год — 942 чал.; 1994 год — 1714 чал.<ref>Бянько У. Зембін // {{Літаратура/ЭГБ|3к}} С. 441.</ref>; 1997 год — 834 чал.<ref>{{Літаратура/БелЭн|7к}} С. 53.</ref>; 1999 год — 799 чал. * '''XXI стагодзьдзе''': 2008 год — 1049 чал.; 2010 год — 723 чал. === Інфраструктура === У Зэмбіне працуюць агульнаадукацыйная школа, сельская лякарня, гандлёвы цэнтар, дом культуры, пошта, ашчадная каса, бібліятэка, комплексна-прыёмны пункт, СПК «Зэмбінскі». == Забудова == === Вуліцы і пляцы === {| cellspacing="1" cellpadding="3" style="width: 700px; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;" |- bgcolor={{Колер|Беларусь}} align="center" | '''Афіцыйная назва''' || '''Гістарычная назва''' || '''Былыя назвы''' |-style="background:#FAFAFA;" align="left" | Ленінская вуліца || '''Касьцельная''' вуліца <br> '''Загорная''' вуліца || |-style="background:#EEEEEE;" align="left" | Савецкая вуліца || '''Барысаўская''' вуліца || |-style="background:#FAFAFA;" align="left" | Ізі Харыка вуліца || '''Гацкая''' вуліца || Працоўна-сялянская вуліца |-style="background:#EEEEEE;" align="left" | Бяз назвы || '''Рынак''' пляц || |} == Турыстычная інфармацыя == === Інфраструктура === У Зэмбіне дзее [[Музэй народнай славы (Зэмбін)|Музэй народнай славы]] (філіял [[Барысаўскі дзяржаўны аб’яднаны музэй|Барысаўскага дзяржаўнага аб’яднанага музэю]]), у якім знаходзіцца, у тым ліку, калекцыя рэплікаў карцін майстроў эўрапейскага малярства, перададзеных музэю [[Надзея Хадасевіч-Лежэ|Надзеяй Хадасевіч-Лежэ]], і 6 мазаік працы самой мастачкі<ref>Віктар Марціновіч, [https://novychas.online/kultura/viktar_marcinovic_malienjki_lu Маленькі Луўр у Зембіне], [[Новы час (газэта)|Новы час]], 24 лістапада 2015 г.</ref>. === Славутасьці === * [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар дамініканаў (Зэмбін)|Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі]] (1790—1809) * [[Царква Сьвятога Міхала Арханёла (Зэмбін)|Царква Сьвятога Міхала Арханёла]] (1903—1904; [[мураўёўкі|мураўёўка]]) === Страчаная спадчына === * [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар дамініканаў (Зэмбін)|Кляштар дамініканаў]] (1766) * Млын * Сынагога * Царква Сьвятой Тройцы (1783—1800) == Галерэя == <gallery caption="Краявіды Зэмбіна" widths=150 heights=150 class="center"> Руины доминеканского костела 01.jpg|[[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар дамініканаў (Зэмбін)|Касьцёл]] Зембін. Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Мары. Апсіда.JPG|Касьцёл, апсыда Фото путешествия по Беларуси 066.jpg|Касьцёл, руіны Зембін. Аднаўленне царквы. 2013 (02).jpg|[[Царква Сьвятога Міхала Арханёла (Зэмбін)|Царква]]-мураўёўка </gallery> == Асобы == * [[Уладзімер Вашкевіч]] (1900—1970) — генэрал-палкоўнік * [[Усевалад Кадыгробаў]] (1877—1915) — краязнавец, грамадзкі дзяяч * [[Ізі Харык]] (1896/1898—1937) — паэт * [[Язэп Шпэт]] (1891—1955) — беларускі пісьменьнік і мастак == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * [[Сьвятлана Адамовіч|Адамовіч С.]] [http://media.catholic.by/nv/n7/art9.htm Занядбаная святыня. З гісторыі касцёла Зембінскага дамініканскага кляштара] // [[Наша Вера]]. № 1 (7), 1999 г. * {{Літаратура/БелЭн|7}} * [[Іван Белы|Белы І.]], [[Міхась Мацельскі|Мяцельскі М.]] Слаўнае мястэчка Зембін // [[Гоман Барысаўшчыны]]. № 7 (16), 2000 г. * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|8-1}} * {{Літаратура/ЭГБ|3}} * {{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|14}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Радзіма майго духу|zembin}} * [http://catholic.by/2/belarus/dioceses/minsk-mohilev/100194.html Зембін — парафія Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі], [[Catholic.by]] * [https://web.archive.org/web/20121019153235/http://news.tut.by/culture/316397.html Зембин — евреи, доминиканцы и муза Фернана Леже]{{ref-ru}}, [[TUT.BY]] {{Навігацыйная група |назоў = Зэмбін у сучасным [[Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусі|адміністрацыйна-тэрытарыяльным падзеле]] [[Беларусь|Беларусі]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Беларусь}}; |Зэмбінскі сельсавет |Барысаўскі раён }} {{Месты і мястэчкі гістарычнай Меншчыны}} [[Катэгорыя:Зэмбін| ]] 6ad272fn8hgyk64tqgdbz50qzshx6b9 0 68788 2672263 2592673 2026-06-04T00:27:53Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672263 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі}} {{Асоба}} '''Зьмі́цер Уладзі́меравіч Кісе́ль''' (1963, [[Горадня]] — 30 верасьня 2005, [[Горадня]]) — публіцыст, журналіст, гісторык, грамадзкі дзяяч [[Горадня|Гарадзеншчыны]], сын антысавецкага падпольшчыка [[Уладзімер Кісель|Ўладзімера Кісяля]]. == Біяграфія == === Дзяцінства й юнацтва === Дзяцінства Зьмітра было даволі цяжкае. Бацька [[Уладзімер Кісель|Ўладзімер Кісель]] разам з маці ў 1960 годзе атрымалі рэабілітацыю за антысавецкую дзейнасьць у 1946—1949 гадах. Сям’я была адная з тых выпадкаў, дзе выхаваньне — Беларусь па-над усім. Уладзімер Кісель, бацька Зьмітра пэдагог, удзельнік антысавецкага падпольнага руху. Скончыў сем клясаў польскай школы, у 1941 годзе — савецкую сямігодку ў Клецку. Падчас нямецкай акупацыі вучыўся ў Нясьвіскай настаўніцкай сэмінарыі, дзе зь сябрамі стварыў арганізацыю «Саюз беларускіх патрыётаў». Зайздросьціць сям’і Зьмітра цяжка, адчуць на сабе цяжар камуністычнага прыгнёту вельмі балюча, але як вынік — сьветлае і ўрачыстае выхаваньне сьвядомага грамадзяніна Беларусі. Відавочна толькі адно, што Зьміцер Кісель да канца сваіх дзён быў удзячлівы сваім бацькам, а гэта сьведчыць пра тое, што ён не шкадаваў за свае голае і галоднае дзяцінства. === Адукацыя === Скончыў [[Гарадзенскі дзяржаўны ўнівэрсытэт імя Янкі Купалы]], менавіта ў студэнцкі час пасябраваў зь [[Яўген Вапа|Яўгенам Вапам]], [[Міхал Андрасюк|Міхалам Андрасюком]], [[Янка Мордань|Янкам Морданем]] і іншымі прадстаўнікамі беларусаў Беласточчыны. [[Міхал Андрасюк]] ня раз узгадваў, які добры час ён правёў са Зьмітром і што гэта былі за сустрэчы. === Дзейнасьць === У канцы 80-х гадоў мінулага стагодзьдзя Зьміцер Кісель пачынае актыўную грамадзка-асьветніцкую дзейнасьць. Узначальваў навуковую суполку моладзі імя [[Максім Багдановіч|Максіма Багдановіча]]. Ідэя выдаваць уласную газэту ў сяброў суполкі нарадзілася перад Калядамі 1988 году. У госьці да іх прыехалі тады [[Янка Мордань]], беларускі дзяяч зь Беласточчыны і Надзея Артымовіч. Пра сваё выданьне размова пайшла пад час сустрэчы ў музэі Багдановіча. Менчукі тады ўжо мелі свае газэты і правінцыялы, вырашылі, што і ім час стварыць сваё выданьне. Сябры спрачаліся вакол назвы газэты: Зьміцер прапаноўваў «Гараднічанка», хтосьці іншы — «Гарадніца», але ў рэшце перамагла прапанова мастака Міхася Баярчука — «Рэанімова». Першы наш нумар выйшаў на пачатку 1989 году. Яго адметнасьцю было тое, што там упершыню ў беларускім друку зьявіліся словы і ноты гімну «[[Магутны Божа]]», перададзеныя гарадзенскім сябрам беластоцкімі беларусамі. На той нумар сябры суполкі імя Максіма Багдановіча зьбіралі ўласныя грошы. [[Данута Бічэль-Загнетава]] зьвязвалася зь [[Менск]]ам. Беларускія газэты друкаваліся тады ў Летуве, у Летувіскім Доме друку. У адной з камуністычных газэтаў у [[Вільня|Вільні]] працаваў беларускі хлопец, які і дапамагаў. Летувісы бралі з нашых патрыётаў вялізныя грошы, а менавіта 10 капеек за друкаваную старонку. Нумары на машынцы набірала Данута Янаўна, затым рабілі макет і везьлі ў Вільню, альбо перадавалі празь [[Менск]]. З распаўсюджаньнем праблемаў не было — увесь наклад разьлятаўся за некалькі гадзінаў. У 1995 годзе на Сьвіслацкіх гарадзкіх могілках была адшукана магіла [[Віктар Каліноўскі|Віктара Каліноўскага]] — ідэоляга беларускага нацыянальнага руху і старэйшага брата [[Кастусь Каліноўскі|Кастуся Каліноўскага]], які быў кіраўніком збройнага вызвольнага паўстаньня супраць Расейскай імпэрыі. Аднаўленьнем магілы і памятнага крыжа займаўся [[Зьміцер Кісель (малодшы)|Зьміцер Кісель]], а таксама мясцовы грамадзкі актывіст Віктар Трэшчановіч, Юрась Мацко з [[Горадня|Горадні]]. Неўзабаве па прапанове Гарадзенскіх філіяў партыі [[Беларуская сацыял-дэмакратычная Грамада|Грамада (БСДГ)]] і грамадзкага аб’яднаньня «[[Фонд імя Льва Сапегі]]», якія былі першымі арганізатарамі масавага ўшанаваньня памяці палеглых змагароў, Дзень памяці паўстанцаў 1863 году пераўтварыўся ў агульнанацыянальны фэст. === Журналістыка === Акрамя грамадзкай дзейнасьці, свой сьлед Зьміцер Уладзімеравіч пакінуў і ў журналістыцы. З 90-х гадоў працаваў у тыднёвіку беларусаў у [[Беласток]]у «[[Ніва (газэта)|Ніва]]», [[Беларускае Радыё Рацыя|Радыё Рацыя]] і гарадзенскай газэце «[[Пагоня (1992)|Пагоня]]». === Сьмерць === Апошнія 3 гады Зьміцер Кісель моцна хварэў, было слабое сэрца, а яшчэ большаю хваробаю стаў алькаголь. За суткі да сьмерці Зьміцер Кісель вярнуўся зь [[Беласток]]у, дзе быў у сяброў. Як стала вядомым, то прыехаўшы дамоў ён прылёг на канапу, дзе і сустрэў вечны сон. Цела Зьмітра Ўладзімеравіча знайшлі празь некалькі сутак, бо той жыў сам. Памёр ва ўзросьце 43-х гадоў у сваёй кватэры ў [[Горадня|Горадні]] 30 верасьня 2005 году. == Глядзіце таксама == * [[Уладзімер Кісель]] * [[Зьміцер Кісель (малодшы)]] == Літаратура == * [[Зьміцер Кісель (малодшы)|З. Кісель.]] [https://web.archive.org/web/20090212024729/http://pahonia.org/str/2009-01/1306.htm ТЫ ГЭТА ТЫ, Я ГЭТА Я альбо Памяці Зьмітра КІСЕЛЯ] // «Пагоня», 26.01.2009 г. == Вонкавыя спасылкі == * З. Кісель. [https://web.archive.org/web/20090406151634/http://www.niva.iig.pl/issue/2001/34/iss_htm.htm Чыноўнікі + дэмакраты = ?] // «Ніва» № 34 (2363), 26 жніўня 2001 г. * З. Кісель. [https://web.archive.org/web/20090406153327/http://www.niva.iig.pl/issue/2002/01/art_04.htm Паміраць збірайся, а Новы год сустракай] // «Ніва» № 1 (2382), 6 студзеня 2002 г. * [http://kamunikat.org/czasopisy.html?pubid=12014 Успамін пра З. Кісяля]{{Недаступная спасылка|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} на [[Kamunikat.org]] * [http://www.pahonia.promedia.by/str/2006-08/061.htm Газэта «Пагоня» успамін пра З. Кісяля]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://free.corefusion.net/Free/TreciSektar/home.nsf/8801202d2d9da3fcc2256b07007e37a4/13d86cf258a26049c2256b07007ea512?OpenDocument Артыкул пра РНЕ Ў Горадні]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.racyja.com/ Сайт Радыё Рацыі, дзе працаваў Зьміцер Кісель] * [http://niva.iig.pl/ Сайт тыднёвіка беларусаў у Польшчы «Ніва», дзе працаваў Зьміцер Кісель] {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Кісель, Зьміцер}} [[Катэгорыя:Беларускія публіцысты]] [[Катэгорыя:Беларускія журналісты]] ftrlvvi87hok7w5e0jrldse8foltx1t 0 69908 2672264 2669148 2026-06-04T00:31:52Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672264 wikitext text/x-wiki {{Навуковец |Лацінка = Źmicier Sańko |Навуковая сфэра = [[Біялёгія]] |Месца працы = [[Тэхналёгія (выдавецтва)|Выдавецтва «Тэхналёгія»]] |Альма-матэр = [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт]] |Навуковы кіраўнік = |Знакамітыя вучні = |Вядомы як = |Узнагароды і прэміі = |Сайт = }} '''Зьмі́цер Санько́''' ({{н}} 31 сакавіка 1949, [[вёска|пасёлак Астраўкі]], Рудзенскі (цяпер [[Пухавіцкі раён|Пухавіцкі) раён]], [[Менская вобласьць]], Беларусь) — беларускі біёляг, мовазнаўца, выдавец. Сябра рады [[Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны]]. Адзін з укладальнікаў сучаснага ўнармаваньня [[Беларускі клясычны правапіс|Беларускага клясычнага правапісу]]. Кандыдат біялягічных навук. == Біяграфія == У 1966 годзе скончыў Азярычынскую сярэднюю школу з залатым мэдалём і паступіў на біялягічны факультэт БДУ. У 1971 годзе скончыў БДУ па спэцыяльнасьці біяхімія. Два гады працаваў стажорам у Інстытуце малекулярнай біялёгіі АН СССР ([[Масква]]). У 1973 годзе паступіў у асьпірантуру пры гэтай установе. У 1975 годзе заняў першае месца на конкурсе навуковых працаў Інстытуту малекулярнай біялёгіі. У 1977 годзе абараніў кандыдацкую дысэртацыю, прысьвечаную дасьледаваньню структуры [[ДНК]]-[[пратэін]]авага комплексу (навуковы кіраўнік доктар хімічных навук А. Д. Мірзабекаў). Па заканчэньні асьпірантуры вярнуўся ў Менск на пасаду малодшага навуковага супрацоўніка Інстытуту біяарганічнай хіміі АН БССР. Ад 1978 да 1995 году працаваў рэдактарам, старшым рэдактарам, загадчыкам біялягічнай рэдакцыі, намесьнікам галоўнага рэдактара акадэмічнага выдавецтва «Навука і тэхніка» (сёньня «Беларуская навука»<ref>[http://www.belnauka.by/ob-izdatelstve.html Выдавецкі дом «Беларуская навука»]</ref>)<ref name=":02">[http://unicat.nlb.by/opac/pls/dict.prn_ref?tu=e&tq=v0&name_view=va_all&a001=BY-CNB-a197183&strq=l_siz=20 Санько, Дзмітрый Фёдаравіч (кандыдат біялагічных навук; грамадскі дзеяч; нар. 1949)], [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]]</ref>. Ад 1995 году працуе галоўным рэдактарам выдавецтва «[[Тэхналёгія (выдавецтва)|Тэхналёгія]]»<ref>[[Ірына Дубянецкая|Дубянецкая І.]] 60 год Зміцеру Санько // [[Наша Слова]]. № 12 (903), 25 сакавіка 2009 г.</ref>. == Грамадзкая і навуковая дзейнасьць == Вядзе грамадзкую дзейнасьць па [[Беларускае нацыянальнае адраджэньне|адраджэньні беларускай нацыянальнай ідэі]], папулярызацыі роднай мовы і айчыннай гісторыі. У 1972—1989 гадох быў актыўным удзельнікам суполкі «[[На Паддашку]]». Сябра рады [[Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны (ТБМ)]]<ref name=":02"/>. У 1993—1997 гадох быў намеснікам старшыні ТБМ. У 1989—1997 гадох узначальваў выдавецкую камісію таварыства. Аўтар кніг «Малы руска-беларускі слоўнік прыказак, прымавак і фразем»<ref>[http://slounik.org/sanko/ Малы руска-беларускі слоўнік прыказак, прымавак і фразем], [[Slounik.org]]</ref> (Менск, 1991), «Асобы, якія тварылі гісторыю. Кароткі праваднік» (Вільня, 2011; Менск, 2015) «А як па-беларуску? Прыказкі, прымаўкі, фраземы»<ref>[http://tn.by/index.php?option=com_library&Itemid=51&filter=28&task=view&book_id=346&limit=30&limitstart=0 А як па-беларуску? Прыказкі, прымаўкі, фраземы]{{Недаступная спасылка|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, (2016) «125 папулярных выслоўяў» (Менск, 2016) ды інш. Супольнік Працоўнай групы для ўнармаваньня беларускага клясычнага правапісу («Беларускі клясычны правапіс: Збор правілаў. Сучасная нармалізацыя»<ref>[http://knihi.com/storage/pravapis2005.html Беларускі клясычны правапіс: Збор правілаў. Сучасная нармалізацыя], [[Беларуская Палічка]]</ref> Вільня; Менск, 2005). Разам з братам Юрасём выдаў краязнаўчую кнігу «Слаўнае сяло Азярычына. Сьвет нашых продкаў» (Менск, 2019) Укладальнік кніг «Маленькі маскоўска-беларускі (крывіцкі) слоўнічак фразэолёгічны і прыказкаў ды прывітаньні, зычэньні і інш.»<ref>[https://web.archive.org/web/20201024034728/http://kamunikat.org/katalohbht.html?pub_start=5550&pubid=10807 Маленькі маскоўска-беларускі (крывіцкі) слоўнічак фразэолёгічны і прыказкаў ды прывітаньні, зычэньні і інш.], [[Kamunikat.org]]</ref> Я. Станкевіча (пры ўчасьці Ант. Адамовіча) (Менск, 1992), «Русіфікацыя беларускай мовы ў БССР і супраціў русіфікацыйнаму працэсу»<ref>[https://web.archive.org/web/20201024033452/http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=10072 Русіфікацыя беларускай мовы ў БССР і супраціў русіфікацыйнаму працэсу], [[Kamunikat.org]]</ref> С. Станкевіча (1994), «Літва-Беларусь. Гістарычныя выведы» (Менск, 2016) «Хто адгадае? Беларускія народныя загадкі»<ref>[https://web.archive.org/web/20190329133347/https://oz.by/books/more10631548.html Хто адгадае? Беларускія народныя загадкі]</ref> (Менск, 2017). Аўтар ідэі і адзін з укладальнікаў кнігі «100 пытанняў і адказаў з гісторыі Беларусі» (Менск, 1993, 1994), а таксама «150 пытанняў і адказаў з гісторыі Беларусі»<ref>[http://knihi.com/Ivan_Saviercanka/150_pytanniau_i_adkazau_z_historyi_Bielarusi.html 150 пытанняў і адказаў з гісторыі Беларусі], [[Беларуская Палічка]]</ref> (Вільня, 2002), выдавец факсыміле газэт «Наша Доля» (1906 г.) і «Наша Ніва» (1906—1915, 1920 гг.), «Падручнага расійска-крыўскага (беларускага) слоўніка» В. Ластоўскага (1924 г.), ініцыятар і каардынатар акадэмічнай сэрыі «Нашы славутыя землякі»<ref>[https://www.svaboda.org/a/1974933.html Анкета Свабоды: Зьміцер Санько], [[Радыё Свабода]], 5 сакавіка 2010 г.</ref>. Навуковы рэдактар, кансультант і рэцэнзэнт шэрагу тэрміналягічных слоўнікаў<ref name=":02" />. Узнагароджаны [[Мэдаль Францішка Скарыны|мэдалём Францішка Скарыны]] (1990)<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20170215062012/http://www.bio.bsu.by/dekanat/files/alumni-1925-2011.pdf Выпускники биологического факультета]. — Минск: БГУ, 2011. С. 231—232.</ref>, ляўрэат Літаратурнай прэміі імя Францішка Багушэвіча Беларускага ПЭН-цэнтру (2011)<ref name=":2">[http://prajdzisvet.org/events/787-bielaruski-pen-tsentr-nazvau-laureatau-premij-imia-adamovicha-i-bahushevicha.html Беларускі ПЭН-Цэнтр назваў лаўрэатаў прэмій імя Адамовіча і Багушэвіча], [[ПрайдзіСвет]]</ref>. == Працы == === Кнігі === * Исследование состояния бороздок ДНК в целых клетках эукариотов: Автореф. дис. … канд. биол. наук. — М., 1977. — 16 с. * Состояние бороздок ДНК в моно- и олигонуклеосомах и в комплексах ДНК с индивидуальными гистонами // Молекулярная биология. 1978. Т. 12, вып. 2. С. 365—371 (совместно с А. М. Колчинским, В. В. Шиком, А. Д. Мирзабековым, А. Гинейтисом). * Малы руска-беларускі слоўнік прыказак, прымавак і фразем. — Мінск: Навука і тэхніка, 1991. — 218 с. {{ISBN|5-343-00761-9}}. * Станкевіч Я. (пры ўчасьці Ант. Адамовіча) Маленькі маскоўска-беларускі (крывіцкі) слоўнічак фразэолёгічны і прыказкаў ды прывітаньні, зычэньні і інш. — Мінск: Навука і тэхніка, 1992 / Уклад. З. Санько * 100 пытанняў і адказаў з гісторыі Беларусі. — Мінск: Звязда, 1993. — 80 с. (2-е выд. — Мінск: Навука і тэхніка, 1994. — 190 с.) / Уклад. (разам з І. Саверчанкам). * 150 пытанняў і адказаў з гісторыі Беларусі. — Вільня: Наша Будучыня, 2002. — 238 с. / Аўтар-уклад. З. Санько (разам з І. Саверчанкам). * Беларускі клясычны правапіс. Збор правілаў: Сучасная нармалізацыя. — Вільня; Менск, 2005. — 150 с. (разам з Ю. Бушляковым, В. Вячоркам, 3. Саўкам). * А як па-беларуску? Прыказкі, прымаўкі, фраземы: даведнік-мінімум. — Мінск: Тэхналогія, 2016. — 16 с. {{ISBN|978-985-458-269-6}}. * 125 папулярных выслоўяў: падарожны даведнічак. — Мінск: Тэхналогія, 2016. — 16 с. {{ISBN|978-985-458-270-2}}. * Хто адгадае? / уклад. Зьміцер Санько. — Мінск: Тэхналогія, 2017. — 32 с. {{ISBN|978-985-458-280-1}}. * Асобы, якія тварылі гісторыю: кароткі праваднік. — Мінск: Тэхналогія, 2015. — 16 с. {{ISBN|78-985-458-263-4}}. === Артыкулы === * Protein arrangement in the DNA grooves in chromatin and nucleoprotamine in vitro and in vivo revealed by methylation // Eur. J. Biochem. 1977. Vol. 75. P. 379—389 (with A. D. Mirzabekov, A. M. Kolchinsky, A. F. Melnikova). * Два простых метода выделения ДНК из различных источников с применением цетавлона // Биохимия. 1977. Т. 42, вып. 10. С. 1783—1790 (совместно с В. И. Нактинисом, Н. Е. Малеевой, А. Д. Мирзабековым). * Состояние бороздок ДНК в моно- и олигонуклеосомах и в комплексах ДНК с индивидуальными гистонами // Молекулярная биология. 1978. Т. 12, вып. 2. С. 365—371 (совместно с А. М. Колчинским, В. В. Шиком, А. Д. Мирзабековым, А. Гинейтисом). * Лісты да Гарбачова: З гісторыі суполкі «На Паддашку» / З. Санько // Сонца тваё не закоціцца, і месяц твой не схаваецца : зборнік артыкулаў па беларусістыцы і багаслоўі ў гонар 80-годдзя з дня нараджэння і 50-годдзя святарства айца Аляксандра Надсана / укл. І. Дубянецкая; пад рэд. І. Дубянецкай [і інш.]. — Мінск : Тэхналогія, 2009. — С. 119—124. ISBN 978-985-458-169-9]. * «Па слядах аднаго міфа»: Згадкі пра тое, як кніга пабачыла свет // Матэрыялы навукова-краязнаўчай канферэнцыі «Летапісец нашай славы». Да 95-годдзя з дня нараджэння Міколы Ермаловіча. Маладзечна. 2016. С. 32-35. * Сапраўдны арыстакрат// «Дарагое мне — і маё — беларускае». Навуковы зборнік да 100-годдзя з дня нараджэння прафесара Ф. М. Янкоўскага. Рыга, 2018. С. 49-51. * Ён сам быў установай… У памяць пра Алеся Зайку (разам з Т. Валодзінай) // Беларускі фальклор: Матэрыялы і даследаванні. Зборнік навуковых прац. Вып. 6. Менск, 2019. С. 368—373. * Замак на пяску, або У лабірынце суфіксаў і канчаткаў // Наша Слова. 2020. 18 сакавіка (No. 12). С. 3. == Узнагароды == * 1990 — [[Мэдаль Францішка Скарыны]]<ref name=":1" /> * 2011 — Ляўрэат [[Літаратурная прэмія імя Францішка Багушэвіча|Літаратурнай прэміі Францішка Багушэвіча]] Беларускага ПЭН-цэнтру<ref name=":2" /> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20140414044723/http://knihi.com/Zmicier_Sanko/ Зьміцер Санько], [[Беларуская Палічка]] {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Санько, Зьміцер}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Пухавіцкім раёне]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]] [[Катэгорыя:Беларускія біёлягі]] [[Катэгорыя:Кандыдаты біялягічных навук]] [[Катэгорыя:Сябры Таварыства беларускай мовы]] n52dq39y7rpdnyeel28ossrx9sxld1t 0 72390 2672277 2639862 2026-06-04T06:19:22Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672277 wikitext text/x-wiki {{Славутасьць |Тып = Помнік сакральнай архітэктуры |Назва = Касьцёл Сьвятога Войцеха і кляштар бэнэдыктынак |Арыгінальная назва = |Выява = Miensk, Zboravaja. Менск, Зборавая (1871).jpg |Подпіс выявы = Касьцёл Сьвятога Войцеха і кляштар бэнэдыктынак |Шырыня выявы = |Статус = |Краіна = Беларусь |Назва месцазнаходжаньня = [[Места]] |Месцазнаходжаньне = [[Менск]] |Канфэсія = |Эпархія = |Ордэнская прыналежнасьць = |Тып кляштара = |Тып будынка = |Архітэктурны стыль = |Аўтар праекту = |Будаўнік = |Заснавальнік = |Першае згадваньне = |Заснаваньне = XVII ст. |Асноўныя даты = |Скасаваны = |Пачатак будаўніцтва = |Канчатак будаўніцтва = |Будынкі = {{Славутасьць/Будынкі|||||||}} |Прыбудоўкі = |Вядомыя насельнікі = |Рэліквіі = |Плябан = |Стан = |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 53 |Шырата хвілінаў = 54 |Шырата сэкундаў = 5.57 |Даўгата паўшар’е = усходняе |Даўгата градусаў = 27 |Даўгата хвілінаў = 33 |Даўгата сэкундаў = 16.14 |Назва мапы = |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = |Commons = }} '''Касьцёл Сьвятога Войцеха і кляштар бэнэдыктынак''' — помнік архітэктуры XVII—XVIII стагодзьдзяў у [[Менск]]у. Знаходзіўся на паўднёва-заходнім баку [[Высокі Рынак|Высокага Рынку]], на [[Вуліца Зборавая (Менск)|Зборавай вуліцы]]{{Заўвага|касьцёл стаяў побач з кінатэатрам «Перамога», кляштар — на месцы кінатэатру (''вуліца Інтэрнацыянальная, 20'')}}. У другой палове XIX ст. улады [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]] гвалтоўна перарабілі касьцёл пад царкву [[Расейская праваслаўная царква|Маскоўскага патрыярхату]]. Твор архітэктуры [[віленскае барока|віленскага барока]]. Комплекс Менскага жаночага [[Бэнэдыктыны|бэнэдыктынскага]] [[кляштар]]у складаўся з касьцёла, кляштарнага корпусу з прыбудоваю, капліцы, капэляніі, двух флігеляў, бровару, сьвірану, стайні і інш. пабудоваў, а таксама саду. Тэрыторыю кляштару атачаў высокі мур, які меў некалькі брамаў. У другой палове XIX ст. улады [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]] [[Сьпіс помнікаў архітэктуры Вялікага Княства Літоўскага, зруйнаваных уладамі Расейскай імпэрыі|часткова зруйнавалі касьцёл]] у выніку [[Мураўёўкі|маскоўскай перабудовы]], у 1960-я рокі [[Сьпіс помнікаў гісторыі і архітэктуры Беларусі, зруйнаваных уладамі СССР|савецкія ўлады дашчэнту зьнішчылі помнік]]. Да нашага часу захаваліся падмуркі касьцёла<ref>[[Захар Шыбека|Шыбека З.]], Гілеп У., [[Уладзімер Дзянісаў|Дзянісаў У.]] Што аднаўляць найперш? // [[Наша Ніва]]. № 46, 2004. С. 7 [http://kamunikat.org/download.php?item=11711-1.pdf&pubref=11711]{{Недаступная спасылка|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20090916161042/http://nn.by/index.php?c=ar&i=4064 Аквапарк на кляштарных могілках] // [[Наша Ніва]]. 27 верасьня 2006 г.</ref>. == Гісторыя == === Вялікае Княства Літоўскае === [[Файл:Miensk, Benedyktynski. Менск, Бэнэдыктынскі (1760-1800).jpg|130px|значак|зьлева|Абраз Маці Божай]] Кляштар бэнэдыктынак у Менску заснаваў віленскі канонік [[Войцех Сялява]], які купіў у месьце два дамы зь іншымі пабудовамі ў С. Друцкага-Горскага і А. Сакалінскага і перадаў іх ордэну. Адпаведны фундуш ад 4 траўня 1633 року 14 ліпеня таго ж року пацьвердзілі [[Сьпіс польскіх манархаў|кароль]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікі князь]] [[Уладзіслаў Ваза]] і віленскі біскуп С. Война<ref name="evkl">[[Уладзімер Дзянісаў|Дзянісаў У.]] Менскі кляштар бенедыкцінак // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 292</ref>. Першыя сёстры-бэнэдыктынкі перасяліліся сюды зь [[Нясьвіж|нясьвіскага]] [[Касьцёл Сьвятой Яўхіміі і кляштар бэнэдыктынак (Нясьвіж)|бэнэдыктынскага кляштару]]. Ад пачатку комплекс быў драўляным, але ўжо ў 1647—1649 роках намаганьнямі ваяводы віленскага [[Крыштап Хадкевіч|Крыштапа Хадкевіча]] і ягонай жонкі Соф’і, уроджанай Горскай-Друцкай, архітэктар А. Кромер узьвёў мураваны касьцёл пад тытулам Сьвятога Войцеха, біскупа і мучаніка. Мураваны кляштарны корпус збудавалі на сродкі К. К. Сьвірскай<ref name="evkl"/>. Мэцэнатамі кляштару былі Марцыбэла Зянкевіч, Сусанна і Алена Станкевіч, Сусанна Навадворская і інш. [[Файл:Miensk, Zboravaja, Benedyktynski. Менск, Зборавая, Бэнэдыктынскі (T. Kramer, 1800).jpg |міні|260пкс|[[Рысунак]] кляштару з атлясу, 1800 р.]] У [[Вайна Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў|вайну з Маскоўскай дзяржавай 1654—1667 рокаў]] захопнікі спалілі ўсе драўляныя кляштарныя пабудовы, значна пашкодзілі і разрабавалі мураваную сьвятыню. Кляштар адбудавалі ў 1670-я рокі, касьцёл асьвяціў біскуп [[Мікалай Слупскі]]. У 1682 року ўвесь комплекс рэканструявалі, апроч таго ўзьвялі новы мураваны кляштарны корпус. У 1780-я рокі комплекс кляштару зноў рэканструявалі паводле праекту архітэктара Т. Раманоўскага ў стылі сталага барока, але будаваньне вежаў-званіцаў завяршылася толькі ў 1803 року. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[Файл:Miensk, Felicyjanaŭskaja, Benedyktynski. Менск, Фэліцыянаўская, Бэнэдыктынскі (1899).jpg|значак|260пкс|Касьцёл па [[мураўёўкі|маскоўскай перабудове]], 1899 р.]] Па [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другім падзеле Рэчы Паспалітай]] (1793 рок), калі Менск апынуўся ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]], касьцёл і кляштар працягвалі дзеяць. На канец XVIII — пачатак XIX стагодзьдзяў у валоданьні кляштару знаходзіліся 3 фальваркі, 8 вёсак, 3 карчмы, млын і каля 93 валок зямлі. У 1799 року ў ім жылі 22 бэнэдыктынкі. Пры кляштары дзеяла школа, у якой паводле [[Ян Ходзька|Яна Ходзькі]], навучалася 18 дзяўчат (толькі 6 зь іх плацілі на навучаньне<ref name="evkl"/>). Па здушэньні [[Паўстаньне 1863—1864 гадоў|нацыянальна-вызвольнага паўстаньня]] (1863—1864) у 1871 року расейскія ўлады зачынілі кляштар бэнэдыктынак, гвалтоўна адабралі будынкі ў каталікоў і перадалі іх [[Урадавы сынод Расейскай імпэрыі|Урадаваму сыноду Расейскай імпэрыі]] ([[Расейская праваслаўная царква|Маскоўскаму патрыярхату]]) пад жаночы манастыр. У 1872 року [[Сьпіс помнікаў архітэктуры Вялікага Княства Літоўскага, зруйнаваных уладамі Расейскай імпэрыі|мастацкае аблічча комплексу пацярпела ад маскоўскай перабудовы]]. === Найноўшы час === У пачатку 1920-х рокаў савецкія ўлады ліквідавалі манастыр. Некаторы час царква ў будынку былога касьцёла працягвала дзеяць, але ў 1930-я рокі яе прыстасавалі пад клюб. У сярэдзіне 1960-х рокаў помнік архітэктуры ўзарвалі. Пазьней зь левага боку ад падмуркаў касьцёла збудавалі будынак мескай пракуратуры з чырвонай цэглы. == Архітэктура == [[Файл:План жаночага Праабражэнскага манастыра.jpg|190px|значак|Плян колішняга кляштару]] === Касьцёл === Касьцёл — прастакутны ў пляне 1-[[нэф]]авы аб’ём з 5-граннай [[апсыда]]й, памерамі 70 на 20 локцяў (каля 46×13 м). Будынак меў 2-схільны чарапічны дах, больш нізкі над [[прэзьбітэрыюм]]ам. Галоўны [[фасад]], зьвернуты да вуліцы, завяршаўся [[франтон]]ам крывалінейнага абрысу. Над ім узвышаліся 2 высокія 3-ярусныя вежы з купальнымі завяршэньнямі. Фасад меў вытанчаную архітэктурную плястыку: тонкапрафіляваны [[карніз]]ны пас падзяляў яго на два ярусы, а [[пілястра|пілястры]] — на тры часткі, аконныя праёмы мелі мяккую лучковую абмалёўку<ref name="kul">{{Літаратура/Каталіцкія храмы на Беларусі (2001)|к}} С. 188.</ref>. Інтэр’ер пад цыліндрычнымі скляпеньнямі ўпрыгожвалі пяць 2-ярусных алтароў: галоўны алтар Сьвятога Войцеха, алтары Тадэвуша Апостала, Сьвятой Сям’і, сьвятых патрыярхаў Бэнэдыкта і Схалястыкі, Беззаганага Зачацьця Найсьвяцейшай Панны Марыі. У галоўным драўляным алтары захоўваўся абраз Маці Божай зь Дзіцяткам, напісаны на палатне, у срэбнай з пазалотай і рубінамі шаце. У другім ярусе быў абраз Сьвятога Войцеха, увенчвала кампазыцыю разьбянае Ўкрыжаваньне. Падлогу ў прэзьбітэрыюме касьцёла пакрывалі пліткі чорнага мармуру, у санктуарыюме яна была цаглянаю. [[Закрысьція]] была адна, на [[хоры|хорах]] стаялі арганы на 10 галасоў. Побач з хорамі каля бакавой сьцяны існавала адмысловая галерэя, дзе ў час сьвятаў выступалі музыкі<ref>[[Уладзімер Дзянісаў|Дзянісаў У.]] Кляштар бенедыкцінак // {{Літаратура/Памяць/Менск|1к}} С. 313.</ref>. Пры перабудове касьцёла на царкву [[Найсьвяцейшы ўрадавы сынод|Ўрадавага сыноду Расейскай імпэрыі]] верхнія ярусы вежаў і франтон зруйнавалі, замест іх паставілі 5 глухіх [[купал-цыбуліна|купалоў-цыбулінаў]] над асноўным аб’ёмам і драўляную абшытую жалезам 3-ярусную шатровую званіцу ў цэнтры галоўнага фасаду<ref name="evkl"/>. === Кляштар === Кляштарны корпус — 2-павярховы прастакутны ў пляне будынак, які далучаўся да заходняга фасаду касьцёла. Дах вальмавы. Насуперак архітэктуры касьцёла ён меў сьціплы плястычны разьвязак, фасады рытмічна падзяляліся прастакутнымі аконнымі праёмамі<ref name="kul"/>. Цікавай была сыстэма ацяпленьня будынка — ад печак у тоўшчы сьценаў і пад падлогаю праходзілі своеасаблівыя керамічныя калярыфэры, якія давалі дадатковае цяпло. Корпус бэнэдыктынак разьлічваўся на 15 кельляў, тым ня менш у кляштары часам знаходзілася да 28 законьніцаў, а разам з навіцыяткамі, вучаніцамі і службоўцамі насельніцтва асяродку дасягала 90 чалавек. У комплекс кляштару таксама ўваходзіў сад, які паводле інвэнтару 1804 року налічваў 150 фруктовых дрэваў і агарод. == Галерэя == === Гістарычная графіка === <gallery widths=150 heights=150 caption="Старая графіка" class="center"> Miensk. Менск (1868).jpg|Да [[мураўёўкі|маскоўскай перабудовы]] (направа), 1868 р. Miensk. Менск (1882).jpg|1882 р. (паводле 1868 р.) Miensk, Zboravaja, Benedyktynski. Менск, Зборавая, Бэнэдыктынскі (1870).jpg|каля 1870 р. Miensk, Vysoki Rynak. Менск, Высокі Рынак (1870-79).jpg|Па маскоўскай перабудове, 1870-я рр. </gallery> === Гістарычныя здымкі === <gallery widths=150 heights=150 caption="Старыя здымкі" class="center"> Miensk, Niamiha. Менск, Няміга (1870).jpg|Да [[мураўёўкі|маскоўскай перабудовы]], каля 1870 р. Miensk, Zboravaja. Менск, Зборавая (1900).jpg|Па маскоўскай перабудове, каля 1900 р. Miensk, Vysoki Rynak-Zboravaja. Менск, Высокі Рынак-Зборавая (1901).jpg|1901 р. Miensk, Zboravaja, Benedyktynski. Менск, Зборавая, Бэнэдыктынскі (M. Astankovič, 1903) (2).jpg|1903 р. </gallery><gallery widths=150 heights=150 class="center"> Miensk, Łošyckaja-Zboravaja. Менск, Лошыцкая-Зборавая (S. Trepka, 1909).jpg|Зь вежы [[Чырвоны Касьцёл|Чырвонага касьцёла]]. С. Трэпка, 1909 р. Miensk, Zboravaja-Felicyjanaŭskaja. Менск, Зборавая-Фэліцыянаўская (1910).jpg|1910 р. Miensk, Zboravaja. Менск, Зборавая (S. Prokudin-Gorsky, 1912).jpg|1912 р. Miensk, Vysoki Rynak-Zboravaja. Менск, Высокі Рынак-Зборавая (1925).jpg|1925 р. </gallery> == Дадатковыя зьвесткі == Кляштар бэнэдыктынак быў апошнім, які ўлады Расейскай імпэрыі ліквідавалі ў Менску. Па здушэньні паўстаньня 1863—1864 рокаў ён яшчэ некаторы час функцыянаваў, але цярпеў перасьлед. У пачатку 1871 року з кляштару выслалі бэнэдыктынак, якія знайшлі тут прытулак па ліквідацыі іншых каталіцкіх кляштараў. Іх скіравалі ў Кімбараўскі кляштар, што знаходзіўся каля [[Мазыр]]а<ref>[[Сяргей Харэўскі|Харэўскі С.]] [https://web.archive.org/web/20110809044944/http://baj.by/belkalehium/lekcyji/historyja/hareuski_02.htm Колькі шчыгулаў да разуменьня сучаснага Менску], «Беларускі калегіюм», лекцыі</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/ЭВКЛ|2}} * {{Літаратура/Мураваныя харалы}} * [[Уладзімер Дзянісаў|Дзянісаў У.]]. [http://media.catholic.by/nv/n24/art18.htm Мінскія бенедыктынкі: Гісторыя зруйнавага кляштара] // [[Наша Вера]]. №2(24), 2003. * {{Літаратура/Каталіцкія храмы на Беларусі (2001)}} * {{Літаратура/Рэха даўняга часу}} * {{Літаратура/Памяць/Менск|1}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Радзіма майго духу|6881|аб’ект|Касьцёл Сьвятога Войцеха і кляштар бэнэдыктынак у Менску}} {{Зьнішчаныя славутасьці Менску}} {{Касьцёлы Менску}} [[Катэгорыя:Барочныя збудаваньні ВКЛ|Менск]] [[Катэгорыя:Барочныя збудаваньні Беларусі|Менск]] [[Катэгорыя:Бэнэдыктынскія кляштары Беларусі|Менск]] [[Катэгорыя:Зьнішчаныя помнікі архітэктуры Менску]] [[Катэгорыя:Зьнішчаныя касьцёлы Беларусі]] levn6zvajzrstkg0s4abl4dqxgbeme5 0 78556 2672216 2667820 2026-06-03T16:59:15Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672216 wikitext text/x-wiki [[Файл:Dudar.jpg|значак|Беларускі дудар з дудой]] '''Дуда́рства (дуда́рская трады́цыя)''' — сукупнасьць абрадаў, традыцыяў, дудароў і [[дуда]]ў на [[Беларусь|Беларусі]]. Калі ў мінулым дударства было звычайным і ўваходзіла ў традыцыйную культуру Беларусі (а таксама сумежных земляў), і ў жывым выглядзе праіснавала да пачатку [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]]. Сёньня, дзякуючы намаганьням зацікаўленых людзей, этнографаў, а таксама гісторыкаў і неабыякавай моладзі, дударскі рух (дударская традыцыя) адраджаецца і разьвіваецца. == Першааснова == {{Асноўны артыкул|Беларуская дуда}} Першаасновай дударскай традыцыі на Беларусі зьяўляецца аўтэнтычны музычны інструмэнт беларусаў — [[Беларуская дуда|дуда]]. Увогуле ж (у дударскай традыцыі), дуда не зусім музычны інструмэнт, такі як, напрыклад, цымбалы, ці скрыпка, бо яна настолькі шчыльна ўпісана ў рытуальную й абрадавую практыку дахрысьціянскіх часоў, завязана на беларускім каляндары, на каляндарных сьвятах і сьвятах жыцьця (народзіны, вясельле, пахаваньні)- дуда ўзьнікла ў самыя старажытныя часы і зьяўляецца ў пэўным сэнсе ''рэінкарнацыяй'' ахвярнай жывёлы—казы альбо казла, якую прыносілі ў ахвяру на [[Каляды (сьвята)|Каляды]]<ref name="Kryuja">[https://web.archive.org/web/20100413075542/http://kryuja.org/artykuly/interviju/bielaruskija_archietypy_duda.html Беларускія архетыпы — дуда] // Размова Анатоля Мяльгуя з Тодарам Кашкурэвічам — Kryuja centar etnakasmalogiji, 2008.</ref>. == Этнаграфічныя сьведчаньні == У XIX стагодзьдзі дзякуючы рамантычным тэндэнцыям у сьвядомасьці тагачаснага грамадзтва і ўзьнікненьню цікавасьці да народнай культуры, пакінула найбольш поўную карціну тагачаснай дударскай традыцыі на нашых землях. Адным зь першых тут трэба адзначыць Яна Баршчэўскага зь яго знакамітым творам «[[Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданьнях]]», зьмест якога прасякнуты сюжэтамі й апавяданьнямі аб дударах (разам з тым, больш пазнавальную інфармацыю аб канструкцыі дуды і яе выглядзе знаходзіцца ў малюнках да твораў Баршчэўскага, зробленых ягоным сябрам ды земляком Р. Жукоўскім). <ref name="DRUVIS">[[Тодар Кашкурэвіч]]. Літоўская дуда (Інструмэнт-міт) // [[DRUVIS]], №2 — [[Менск]]: Рэдакцыя DRUVIS, 2008. С. 101—111</ref> Пяру М. Нікафароўскага і Е. Раманава належыць найбольш поўнае й дакладнае апісаньне дудаў і дударскай традыцыі на Беларусі. Працы гэных аўтараў зьмяшчаюць апісаньне тэхналёгіі вырабу дудаў, канструкцыйных асаблівасьцяў інструмэнтаў, інфармацыю аб гукарадзе дудаў, а таксама факты, якія характарызуюць дударскі рэпэртуар, удзел дудароў у абрадавай практыцы й абразкі з жыцьця, што апісваюць стаўленьне да дудароў і йхняй музыкі з боку вясковага люду.<ref name="DRUVIS"/> === Аўтэнтычныя дудары === * [[Адам Шульга]]<ref>https://web.archive.org/web/20201109041949/http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=14175&mode=print</ref> — дудар з трупы Ігната Буйніцкага з Празарок (Глыбоччына). Уваходзіў у склад традыцыйнай капэлы пры тэатры Ігната Буйніцкага у якой былі дудар, скрыпак і цымбаліст. * [[Пётар Бурэц|Пётр Бурэц]] — дудар з вёскі [http://vitvesti.by/kultura/shestce-dudaro-u-glybok-m.html Асінаўка]. * Гаўрыла Слаўчык — дудар з Гарадоцкага раёну. У 1931 годзе, у 95-гадовым веку, Гаўрыла Слаўчык быў запісаны на фанограф Яўгенам Гіпіўсам і Зінаідай Эваль (Ленінград)<ref>https://web.archive.org/web/20210412063741/http://kimpress.by/index.phtml?page=2&id=14100&mode=print</ref>. * Квецька Сьцесь * Хведар Стэсь<ref name="GP">[http://community.livejournal.com/dudarstva/3364.html#cutid1 Вяртаньне забытага сымбаля (размова з З. Сасноўскім)] // [[Гомельская праўда]], №126-127, 14.08.08</ref> * Мікола Навіцкі<ref name="GP"/> * Сьцяпан Шахавец<ref name="GP"/> == Захаваныя дуды == == Лепельская дуда з вёскі Верабкі == Лепельская дуда [[1877]] году захоўваецца ў [[Лепельскі краязнаўчы музэй|Лепельскім краязнаўчым музэі]]. Унікальнасьць лепельскай дуды — эстэтычнае аздабленьне (рагаўні, жалейка і бурдоны). Лепельская дуда канструкцыйна мае — ''скураны мех'', ''жалейку з рагаўнём'' (з 7-ю адтулінамі на жалейцы й 2-мя адтулянамі на рагаўні жалейцы), ''соску'', ''адзін бурдон з рагаўнём''. == Глыбоцкая дуда з вёскі Верацеі == [[Глыбоцкая дуда]] з вёскі Верацеі (гміна Празарокі) захоўваецца ў фондзе Нацыянальнага музея Літвы і датуецца 1849 годам (на 28 гадоў старэй за лепельскую). Дакладная копія Глыбоцкай дуды зробленая майстрам Сяргеем Чубрыкам захоўваецца ў Глыбоцкім гісторыка-этнаграфічным музеі. Унікальнасць глыбоцкай дуды ў тым, што яна найстарэйшая з захаваных беларускіх дуд, а мех дуды пашыты са скуры барсука, поўсьцю навонкі. [[Файл:Глыбоцкая дуда.jpg|значак|Глыбоцкая дуда з вёскі Верацеі]] == Дударства 100 гадоў таму == На пачатку XX ст. [[Ігнат Буйніцкі]] з Палівачоў на Глыбоччыне упершыню ў гісторыі вывеў беларускую дуду на тэатральную сцэну і зрабіў яе візітоўкай свайго тэатру. Пра скокі пад дуду пісалі на плакатах-анонсах трупы. Дудар Адам Шульга прымаў актыўны ўдзел у гастролях тэатра ў Вільні, Варшаве і Пецярбурзе. Тады дуду ўпершыню пабачылі многія прадстаўнікі беларускай інтэлігенцыі. Для Буйніцкага дуда не была проста адным з трох інструмэнтаў у традыцыйнай капэлі, але сімвалам беларускай культуры ў цэлым, сынонімам беларускай даўніны і народнасьці. У публікацыі «Нашай Нівы» з 1910 году (3 сьнежня, № 49) чытаем, што пасьля заканчэньня сымфанічнага канцэрта кампазытара і дырыжора Людаміра Міхала Рагоўскага ў Вільні (12 лістапада) у знак падзякі «яму былі дадзены на ўспамін…. ад арганізатараў беларускага тэатру — беларуская дуда»<ref>https://www.svaboda.org/a/27937897.html</ref>. Па словах даследчыцы Ірыны Шумскай, калі ў 1911 годзе Міхал Рагоўскі пераяжджаў з Вільні ў Парыж, то пакінуў падораныя інструменты беларускаму музею. Ігнат Буйніцкі зрабіў важкі ўнёсак у захаваньне і развіцьцё традыцыі беларускай дуды. Да сярэдзіны 20 стагодзьдзя беларуская дуда была самым распаўсюджаным інструмэнтам і актыўна выкарыстоўвалася ў беларускай народнай музыцы, падчас танцавальных вечарын, на кірмашах і розных сьвятах.<ref name="GP" /> У 30-х гадах у савецкіх рэспубліках для кожнага народа вызначаўся самы традыцыйны інструмэнт. У Беларусі ім стала дуда. Беларускія дудары прадстаўлялі сваю культуру на ўсесаюзных конкурсах.<ref name="GP"/> У 1925 годзе беларускіх дудароў па прапанове наркама культуры Луначарскага накіравалі на мастацкую выставу ў Парыж. Выступленьне ансамбля беларускіх дудароў абудзіла за мяжой цікавасьць да беларускага інструмэнтальнага мастацтва — кансэрваторыя італьянскага горада Пізары нават зьвярнулася ў [[Інбелкульт]] з просьбай даслаць для мясцовага музэю старадаўнія беларускія інструмэнты.<ref name="GP"/> На міжнароднай музычнай выставе, якая праходзіла ў 1927 годзе ў Франкфурце-на-Майне, дэманстравалася й калекцыя беларускіх інструмэнтаў, сярод якіх была дуда. Дапоўніла калекцыю карціна ''Дудар''.<ref name="GP"/> Беларускія дуды трапілі ў музэй музычнай культуры імя М. Глінкі, у сховішчы і этнаграфічныя ўстановы Вільні, Масквы і Пецярбурга. == Адраджэньне традыцыі == '''1990''' — закладзены пачатак дударскіх вечарынаў майстрамі Алесем Ласём і Тодарам Кашкурэвічам выступілі разам у Вільні на фэстывалі ''Skamble kankles''. Неўзабаве да гэтых дудароў далучыўся майстар Алесь Жура. А. Лось, Т. Кашкурэвіч і А. Жура пачалі зьбірацца й граць разам.<ref name="dudar">[https://web.archive.org/web/20160804175842/http://dudar.info/ Афіцыйная старонка Дударскага Фэсту на Беларусі]</ref> '''1991''' — Ігар Міхно авалодаў наборам беларускіх, латыскіх і летувіскіх танцаў і распачаў традыцыю танцавальных вечарынаў пад дуду, якія адбываліся ў розных местах Беларусі (Менску, Гародні, Гомлі й інш.). Традыцыйныя беларускія дуды сталі актыўна пашырацца.<ref name="dudar"/> '''1992''' — правядзеньне ў Менску першага фэстывалю дуды. Паводле распрацаванай канцэпцыі ''Дударскі фэст'' мусіў аб’ядноўваць традыцыі дудаў рэгіёна Балтыйскага мора, куды геаграфічна й гістарычна ўваходзіць і Беларусь. Таму фэст атрымаў назву ''Дударскага балтыцкага фэсту''. ''Дударскі балтыцкі фэст 1992'' улучыў шэраг імпрэзаў — канцэрты, сустрэчы, танцавальныя вечарыны, канфэрэнцыю й рэканструкцыю беларускіх абрадаў.<ref name="dudar"/> '''1993''' — быў праведзены ''Дударскі балтыцкі фэст 1993''. Канцэрты й мерапрыемствы фэсту выклікалі цікавасьць шырокага кола этнографаў, фальклярыстаў, гісторыкаў і шматлікіх аматараў. У фэсьце ўдзельнічалі дудары Беларусі, Летувы, Латвіі й Шатляндыі. Ініцыятарамі й арганізатарамі дударскіх фэстаў 1992—1993 гг. былі ''Цэнтар этнакасмалёгіі Крыўя'', фірма ''Ваўкалака'' й Фонд разьвіцьця традыцыйнай этнічнай культуры.<ref name="dudar"/> '''1999-2000''' — Тодар Кашкурэвіч разам з Алесем Ласём зладзілі тры экспэдыцыі з мэтай відэа-фіксацыі сьлядоў дуды на тэрыторыі сучаснай Беларусі. Былі запісаны ўспаміны людзей, ў сьвядомасьці якіх захаваўся вобраз гэтага інструмэнта. Такога ўнікальнага матэрыялу было запісана на 18 гадзінаў, што дастаткова для стварэньня ў будучым якаснай дакумэнтальнай кінастужкі.<ref name="Kryuja"/> '''2002-2003''' — адбыліся 2 дударскіх фэстывалі ў Заслаўі ''Заслаўскі Дуднік''. Дударскі фэстываль адбываўся ў межах фэстывалю сярэднявечнай традыцыі й культуры ''Заслаўскі Набат''. У будынку Заслаўскай школы мастацтваў адбыліся 2 канфэрэнцыі на тэму традыцыйнасьці й манэры граньня на беларускіх дудах з дакладам А. Лася й У. Пузыні, а на адкрытым канцэртным пляцы прайшлі паказальныя выступленьні ў 2-х намінацыях: * дуда сола * дуда ў капэлі. Гралі дудары зь Беларусі: У. Пузыня, А. Жура, З. Сасноўскі, В. Калацэй, У. Бербераў і інш. Арганізатар фэсту ''Заслаўскі Дуднік'' — Васіль Грынь.<ref name="dudar"/> '''2003-2006''' — фэстывалі не праводзіліся, але дударскі рух на Беларусі пашыраўся і мацнеў. Вырасла новае пакаленьне музыкаў і майстроў. Адкрылі свае майстэрні па вырабу дудаў Юрась Панкевіч, Дзяніс Сухі, Алесь Сурба. Беларускія дуды ахапілі амаль усе стылі музыкі — ад фольк-джаза да цяжкага року. Быў заснаваны ''[[Дударскі клюб]]'' і ''Дударскае братэрства сьв. Васіля''.<ref name="dudar"/> '''2006''' — кіраўнік гурту [[Стары Ольса]] Зьміцер Сасноўскі вырашыў адрадзіць штогадовасьць ''Дударскага фэста'' і стаў яго [[прадусар]]ам.<ref name="dudar"/> '''2007''' — адбыўся штогадовы ''Дударскі Фэст 2007'', у якім прынялі ўдзел:<ref name="dudar"/> * беларускія гурты — [[Стары Ольса]], [[Келіх кола]], [[Litvintroll]], [[Testamentum terrae]], [[Ceilidh Ceol]], [[Ліцьвінскі хмель]], [[Яварына]], [[СтараЛітва]], [[Капэла Кастуся Трамбіцкага]], [[Ліцьвіны]], [[Джамбібум]], [[Ветах (гурт)|Ветах]], [[Galiarda]], [[Рада]], дуэт Дз. Сухі і Н. Валынец * польскія гурты — ''Dudziarze Wielkopolscy'' і ''Kapela kozlarska Benia Kaspra z Przyprostyni'' * беларускія дудары — Ю. Панкевіч, Алесь Сурба і А. Касьцян * замежныя дудары — Ютака Бан (Булгарыя) і Стас Зубцоў (Расея) Ладзіліся адмысловыя канцэрты (канцэртная заля ''Менск'', клюб ''Стэп'') й канфэрэнцыі (на хутары старэйшага майстра-дудара Беларусі А. Лася навуковая канфэрэнцыя «Традыцыя й захаваньне дударскай музыкі на Беларусі». У канфэрэнцыі ўдзельнічалі 23 беларускія дудары, 5 беларускіх майстроў, 10 замежных гасьцей і журналісты). '''2008''' — адбыўся штогадовы ''Дударскі Фэст 2008'', у якім прынялі ўдзел:<ref name="dudar"/> * беларускія гурты — Стары Ольса, Келіх кола, Litvintroll, Testamentum terrae, Ceilidh Ceol, Ліцьвінскі хмель, Яварына, [[ESSA]], [[Кашлаты Вох]], [[Рарог]], * польскія гурты — [[Mozaik]] * украінскія гурты — [[Neolitic Age]] * латвійскія гурты — [[Abra]] * беларускія дудары — Алесь Лось, Тодар Кашкурэвіч, Дзяніс Сухі, Алесь Сурба, Павел Макоўскі * баўгарскія дудары — Ютака Бан * летувіскія дудары — Вітаўтас Лінкявічус * эстонскія дудары — Ліанэ Барбо * латвійскія дудары — Эдуардс Клінтс * новазеляндскія дудары — Андрэй Мароз * танцавальная падтрымка: гурт [[Гістрыён]] і тэатр ''Яварына''. Ладзіліся адмысловыя канцэрты (канцэртная заля ''Менск'', клюб ''Рэактар'') й канфэрэнцыі (на хутары старэйшага майстра-дудара Беларусі А. Лася) '''2009''' — адбыўся штогадовы ''Дударскі Фэст 2009'', у якім прынялі ўдзел:<ref name="dudar"/> * беларускія гурты — Стары Ольса, Testamentum terrae, [[Расалія]], Ceilidh Ceol, Келіх кола, Litvintroll, {{артыкул у іншым разьдзеле|Esprit|Esprit|be|Esprit}}, [[Кашлаты Вох]], [[Сахор]], [[Galiarda]], [[Крэва]] * дацкія гурты — Рунэ ''GNY'' * беларускія дудары — Тодар Кашкурэвіч, Дзяніс Сухі й інш. * танцавальная падтрымка: гурт ''Гістрыён'' Ладзіліся адмысловыя канцэрты (Музэйны комплекс [[Дудуткі]], клюб ''Рэактар'') й канфэрэнцыі (на хутары старэйшага майстра-дудара Беларусі А. Лася ''Захаваньне дударскай традыцыі на Беларусі''). == Сучасны стан == Сёньня ў Беларусі аўтэнтычных дудароў не засталося. Апошнія музыкі памерлі 30-40 гадоў таму. Ад былой велічнай традыцыі застаўся толькі адзіны нотны запіс дудовага найгрыша. І гэта для тых, хто займаецца рэканструкцыяй традыцыі зьяўляецца сапраўднай трагедыяй.<ref name="Kryuja"/> Аднак дзякуй намаганьням этнографаў, музыкаў, навукоўцаў, моладзі — дударская традыцыя паступова набывае моц і рушыцца наперад. Дударскі рух у Беларусі разьвіваецца ў трох кірунках:<ref name="dudar"/> * дударскі фэст, * дударскі цэх * дударскі клюб. З канца 1980-х гадоў у Беларусі пашыраецца рух па вяртаньні беларускай дуды — ладзяцца міжнародныя дударскія фэсты, майстар-клясы для моладзі й дзяцей, міжнародныя канфэрэнцыі «Традыцыя й захаваньне дударскай музыкі на Беларусі», дуду пачалі вывучаць ў [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт культуры і мастацтваў|Беларускім дзяржаўным унівэрсытэце культуры і мастацтваў]], расьце колькасьць майстроў і музыкаў, якія прысьвячаюць сваю дзейнасьць гэтаму інструмэнту.<ref name="dudar"/> З 2017 года ў Глыбокім адбываецца міжнародны фэст дударскіх рэгіёнаў «Дударскі Рэй<ref>https://nashaniva.by/?c=ar&i=187478{{Недаступная спасылка|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>». Дагэтуль прайшлі чатыры фэсты, тры ў традыцыйнай форме і адзін у фармаце анлайн. У фэсце прымалі ўдзел вядомыя беларускія дудары і майстры, а таксама госці з Польшчы, Славакіі, Чэхіі, Шатландыі, Партугаліі, Белгіі, Латвіі, Харватыі і Македоніі. === Музычныя гурты === * [[Aqua Profunda]] * Ceilidh Ceol * [[Cornu Copia]] * [[Dzivasil]] * [[ESSA]] * [[Galiarda]] * [[Litvintroll]] * [[Osimira]] * [[RR]] * [[Terra Vagantica]] * [[Testamentum Terrae]] * [[Tylos Labanoro]] * [[Ветах (гурт)|Ветах]] * [[Зьніч]] * [[Кашлаты Вох]] * [[Келіх Кола]] * [[Кудмень]] * [[Ліцьвінскі хмель]] * [[Молат (гурт)|Молат]] * [[Рада]] * [[Рарог]] * [[Расалія]] * [[СтараЛітва]] * [[Стары Ольса]] * [[Яварына]] === Майстры === * [[Алесь Жура]] * [[Валер Зінкевіч]] * [[Тодар Кашкурэвіч]] * [[Віктар Кульпін]] * [[Алесь Лось]] * [[Цімафей Палунін]] * [[Юрась Панкевіч]] * [[Уладзімер Пузыня]] * [[Мар'ян Скрамблевіч]] * [[Аляксандар Сурба]] * [[Дзяніс Сухі]] * [[Сяргей Чубрык]] == Кнігі прысвечаныя дударскай традыцыі ў Беларусі == У Глыбоцкай цэнтральнай бібліятэцы створаная сталая экспазіцыя «Дуда мая ты спеўная<ref>http://cbs.okglub.by/dudarski-rej/1550-duda-na-staronkakh-knig-navinki-knizhnaj-vystavy-duda-maya-ty-spe-naya{{Недаступная спасылка|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>», прысвечаная беларускай дудзе. У калекцыю ўваходзяць кнігі, альбомы і мастацкія творы прысвечаныя тэме беларускай дуды і іншым дударскім традыцыям Еўропы. Калекцыя і экспазіцыя запачаткаваня ў 2017 годзе. Адкрыццё адбылося падчас першага фэсту дударскіх рэгіёнаў «Дударскі рэй». Пералік кніг і іншых выданняў, якія даследуюць традыцыю беларускай дуды: Мікалай Якаўлевіч Нікіфароўскі «Дудар і музыка», 1892, Расія. Альманах [http://kamunikat.org/dudar.html Dudar]{{Недаступная спасылка|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Аляксандр Сурба «Беларуская дуда ў кантэксце ўсходнееўрапейскай традыцыі: тыпалогія, канструкцыйныя і дэкаратыўныя асаблівасці», 2019, Мінск. == Дударства й творчасьць == [[Файл:Беларускі дудар.jpg|значак|"Беларускі дудар". Майстар Алесь Шаціла. Бронза, камень. 2022 г.]] Беларускай дудзе прысьвечаны шэраг мастацкіх твораў. Беларускія мастакі, пісьменьнікі, разьбяры, і іншыя майстры бачылі ў дудзе моцны мастацкі вобраз. Постаць беларускага дудара сустракаецца практычна ва ўсіх відах прыкладнога мастацтва: маляваныя дываны, саломка, разьба па дрэву, і многія іншыя. Найстарэйшымі прыкладамі выкарыстаньня вобразу дудара зьяўляюцца працы мастака Міхася Філіповіча, з 1930-ых гадоў. * мастак [[Міхась Філіповіч|М. Філіповіч]] — карціна ''Дудар'' * паэт Аляксандар Дайлідовіч — псэўданім [[Алесь Дудар]] * зборнік [[Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|В. Дунін-Марцінкевіча]] — ''Дудар беларускі'' == Глядзіце таксама == * [[Дуда]] * [[Дударскі клюб]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://community.livejournal.com/dudarstva Беларуская дударская суполка/«Усё пра дуды й дудароў тутэйшых»] * [https://web.archive.org/web/20160804175842/http://dudar.info/ Дударскі фэст] * [https://www.facebook.com/DudarskiRej Суполка «Дударская Глыбоччына»] * [http://www.youtube.com/watch?v=gGE_1_F4LNs Алесь Лось — «Хутар Дудара»] * [https://web.archive.org/web/20100303114534/http://kryuja.org/publikacyji/temy/dudarstva.html Артыкулы пра дударства на KRYŬJA.org] * [http://www.youtube.com/view_play_list?p=39EA98188F3BAA3D Беларускія дуды й дудары на YouTube] * [http://www.belduda.com Старонка Майстра Юрася Панкевіча] [[Катэгорыя:Музыка]] [[Катэгорыя:Дуда]] [[Катэгорыя:Традыцыйная культура]] 8vxp8r6jblu7eh5t6ptr5tswkju0nfs 0 79882 2672261 2633404 2026-06-03T23:56:47Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672261 wikitext text/x-wiki {{Асоба}} '''Зоя Коўш''' (па мужу ''Кратовіч''; 16 красавіка 1911, [[Люблін]] — 17 кастрычніка 1994, [[Вільня]]) — беларуская грамадзка-палітычная дзяячка. == Біяграфія == Паходзіла зь сям’і беларускага сьвятара [[Аляксандар Коўш|Аляксандра Каўша]]. Сястра беларускага дзеяча ў замежжы, сьвятара [[Сьвятаслаў Коўш|Сьвятаслава Каўша]]. Скончыла ў 1929 годзе [[Віленская беларуская гімназія|Віленскую беларускую гімназію]], [[Віленскі ўнівэрсытэт]] (праўніцтва). Брала ўдзел у беларускім грамадзкім жыцьці ў Вільні ў [[1930-я|1930]]—[[1940-я|1940-х]] гадох. Уваходзіла ў [[Беларускі студэнцкі саюз]]. Улетку 1944 году выехала ў [[Нямеччына|Нямеччыну]], жыла ў [[Бэрлін]]е. У 1947 годзе была арыштаваная савецкімі органамі бясьпекі, асуджана на 10 гадоў лягероў. З савецкіх канцлягераў вярнулася ў другой палове 1950 году, жыла ў [[Вільня|Вільні]] на вуліцы Летняй. Па вайне там зьбіраліся беларускія вяртанцы з [[ГУЛАГ]]у. Вырошчвала і прадавала кветкі. У пачатку [[1960-я|1960-х]] гадоў выйшла замуж за былога палітвязьня Кратовіча. Пахаваная ў Вільні на [[Ліпаўскія могілкі (Вільня)|Ліпаўскіх могілках]]. У кастрычніку 1995 году адбылося адкрыцьцё помніка з паніхідай<ref>[[Хведар Нюнька]]. [https://web.archive.org/web/20070706025645/http://kamunikat.fontel.net/www/knizki/litaratura/niunka/uspaminy/01.htm Мае ўспаміны]. — Вільня: Выдавецтва Jusida, 2000</ref>. Пасьля сьмерці сп. Зоі дом быў прададзены і ў 2008 годзе зьнішчаны. == Публікацыі == * [https://web.archive.org/web/20250820133726/https://kamunikat.org/nasha-niva-belaruskaya-gazeta-4-1991 ''«Fräulein… ад беларускага камітэту»''] // Наша Ніва. 1991. № 4. Стр. 2, 14-15. (Успаміны часаў нямецкай акупацыі Вільні) * [https://web.archive.org/web/20250820133716/https://kamunikat.org/nasha-niva-belaruskaya-gazeta-10-1993 ''Дзесяць месяцаў у адзіночнай камэры Менскай турмы''] // Наша Ніва. 1993. № 10. С. 6-7. * [https://archive.org/details/bv-13-el-1994-01-28_202503/BV_13_EL_1994_01_28.jpg ''Успамін вучаніцы''] // Беларус Віленшчыны № 13 (дадатак да Эхо Литвы № 19, 28 студзеня 1994. — С. 4. Пра Антона Луцкевіча.) * [https://archive.org/details/bv-13-el-1994-01-28_202503/BV_34_EL_1994_06_24.jpg ''Роздумы з юбілею гімназіі''] // Беларус Віленшчыны № 34 (дадатак да Эхо Литвы № 123, 24 чэрвеня 1994. — С. 4.) * [https://pawet.net/library/history/bel_history/_memoirs/015c/%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D1%88_%D0%B7%D0%BE%D1%8F._%D1%83%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%8B.html ''Успаміны''] // [[Спадчына (часопіс)|Спадчына]] № 6-1995. С. 223—267. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * [https://web.archive.org/web/20090915214757/http://nn.by/index.php?c=ar&i=21603 У Вільні зьнесьлі дом Зоі Каўшанкі] // [[Наша Ніва]] 18 лістапада 2008 * [https://web.archive.org/web/20160305013128/http://www.marakou.by/by/davedniki/represavanyya-litaratary/tom-iii-kniga-i/index_19954.html КОЎШ (КРАТОВІЧ) Зоя Аляксандраўна] // {{Літаратура/Даведнік Маракова|РЛ|3|1|РЛ1-3|РЛ1-3}} * [https://web.archive.org/web/20160305020838/http://www.marakou.by/by/davedniki/represavanyya-litaratary/tom-iii-kniga-ii-dadatak/index_27899.html КОЎШ Зоя Аляксандраўна] // {{Літаратура/Даведнік Маракова|РЛ|3|2|РЛ1-3|РЛ1-3}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://archive.org/details/vopis-archivu-vilenskaha-bielaruskaha-muzeju-2023/page/22/mode/1up Вопіс архіва Зоі Коўш у Віленскім Беларускім Музеі імя Івана Луцкевіча] * [https://archive.org/search?query=%D0%BA%D0%BE%D1%9E%D1%88 Адлічбаваныя матэрыялы архіву Зоі Коўш у Віленскім Беларускім Музэі імя Івана Луцкевіча] {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Коўш, Зоя}} [[Катэгорыя:Беларускія грамадзкія дзеячы і дзяячкі]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Віленскай беларускай гімназіі]] [[Катэгорыя:Сябры Беларускага студэнцкага саюзу]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў СССР]] i0vjy6ntvelctffctehxr9ftimkb9pm 0 81074 2672259 2621645 2026-06-03T23:45:25Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672259 wikitext text/x-wiki {{Картка зь Вікізьвестак}} '''Зносіны''' — хада перадачы [[інфармацыя|зьвестак]] ад адной істоты да іншай. Зьяўляюцца знакаваапасродкаванымі ўзаемінамі між прынамсі двума дзейнікамі, якія падзяляюць набор знакаў і правілы іх распазнаньня. Вызначаюцца «вусным, пісьмовым або іншым знакавым паведамленьнем або абменам думкамі, меркаваньнямі або іншымі зьвесткамі». Суправаджаюцца складаньнем, накіраваньнем і паведамленьнем зьвестак адпраўніком атрымальніку праз выкарыстаньне адпаведнага сродку. Пасьля распазнаньня пасланьня атрымальнік устанаўлівае з адпраўніком зваротную сувязь. Усе іх праявы вымагаюць наяўнасьці адпраўніка, пасланьня й будучага атрымальніка. Аднак для іх ажыцьцяўленьня не патрабуецца прысутнасьць атрымальніка ў часе сувязі або ўсьведамленьне ім намера адпраўніка перадаць паведамленьне. Усе ўдзельнікі мусяць мець агульнае поле ўзаемадзеяньня. Вуснымі сродкамі ёсьць прамова, [[песьня]] й адценьне голасу. Калямоўнымі — рух цела, дакрананьне, зрокавы кантакт, [[малюнак]], пісьмо й [[музыка]]. Парамоўным тыпам зьяўляецца нясловавая моўная камунікацыя, да якой адносяцца інтанацыі, паўзы, тэмп маўленьня й розныя вакалізацыі, як то бурчэньне, сіпеньне, сьмех і гэтак далей<ref>[https://web.archive.org/web/20200326205520/http://kamunikat.org/download.php?item=2890-2.html&pubref=2890 ''«Мэдыі і камунікацыя. Уводзіны - Віды камунікацыі»'']. Беларуская інтэрнэт-бібліятэка.</ref>. Камунікацыя паміж людзьмі зьяўляецца ўнікальнай праз шырокае выкарыстаньне абстрактнай мовы. Разьвіцьцё цывілізацыі цесна зьвязана з прагрэсам у галіне [[тэлекамунікацыя]]ў. == Галіны == [[Файл:Communication shannon-weaver2.svg|міні|270пкс|Зносіны паводле {{Артыкул у іншым разьдзеле|Узор Шэнана-Ўівэра|ўзору Шэнана-Ўівэра|en|Shannon–Weaver model}}]] === Бізнэс === Дзелавыя зносіны выкарыстоўваюцца для самых розных відаў дзейнасьці, уключаючы, але не абмяжоўваючыся імі, як то, стратэгічнае плянаваньне, сувязь са СМІ, сувязь з грамадзкасьцю (да якіх можна аднесьці выкарыстаньне сацыяльных мэдыя, тэле- або радыёвяшчаньня, пісьмовай сувязі й іншых), кіраваньне брэндам, кіраваньне рэпутацыяй, адносіны з кліентамі, а таксама сувязь з супрацоўнікамі. Кампаніі з абмежаванымі рэсурсамі могуць выкарыстоўваць некалькі такіх відаў дзейнасьці, у той час як буйныя арганізацыі могуць выкарыстоўваць увесь даступны спэктар камунікацыяў. Паколькі складана разьвіць такі шырокі спэктар навыкаў, спэцыялісты па камунікацыях часта спэцыялізуюцца на адной або дзьвюх з гэтых абласьцей, але звычайна маюць, па меншай меры, веданьне пра большасьць зь іх. На сёньняшні дзень самымі важнымі спэцыялістамі, якія валодаюць камунікацыямі, зьяўляюцца выдатная здольнасьць да напісаньня тэкстаў, добрыя навыкі ў працы зь людзьмі й здольнасьць думаць крытычна й стратэгічна. === Палітыка === Зносіны ёсьць адным з найбольш актуальных інструмэнтаў палітычных стратэгіяў. Да ліку такіх стратэгіяў адносяцца выкарыстаньня перакананьня й [[Прапаганда|прапаганды]]. === Сям’я === Сямейныя зносіны шырока зьвязаны з інтымнай сувязьзю й даверлівымі адносінамі<ref>Turner, L.H., & West, R.L. (2013). «''Perspectives on family communication»''. Boston: McGraw-Hill.</ref>. Асноўнай мэтай сямейных зносінаў ёсьць разуменьне ўзаемадзеяньня сям’і й заканамернасьцяў паводзінаў чальцоў сям’і пры розных абставінах. Адкрытая й сумленная камунікацыя стварае атмасфэру, якая дазваляе чальцам сям’і выяўляць свае адрозьненьні, а таксама любоў і захапленьне адзін адным. Гэта таксама дапамагае зразумець пачуцьці адзін аднаго. У дасьледаваньнях сямейных зносінаў разглядаюцца такія тэмы, як правілы, усталяваныя ўнутры сям’і, сямейныя ролі ці сямейная дыялектыка, а таксама, як гэтыя фактары могуць паўплываць на зносіны паміж чальцамі сям’і. Дасьледчыкі распрацоўваюць тэорыі для разуменьня паводзінаў пры сямейных зносінах. [[Дасьледаваньне]] сямейнай камунікацыі таксама глыбока ўпіраецца ў пэўныя пэрыяды сямейнага жыцьця, як то шлюб, бацькоўства або развод і тое, як зносіны разьвіваюцца ў гэтых сытуацыях. Для чальцоў сям’і важна разумець зносіны як даверлівы спосаб, які вядзе да стварэньня шчасьлівай сям’і. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20210225132308/http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=2890 Мэдыі і камунікацыя]. Kamunikat.org. [[Катэгорыя:Мовазнаўства]] [[Катэгорыя:Сувязь]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]] jmvb0s63emk1idv0a295nujscg1cpfe 0 84019 2672239 2616465 2026-06-03T19:40:29Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672239 wikitext text/x-wiki {{Сьвятая |імя сьвятой = Жанна д’Арк |нарадзілася = прыкладна [[1412]]<br />[[Дамрэмі]], [[Бар (герцагства)|герцагства Бар]], [[Францыя]] |памерла = {{Памерла|30|5|1431}} (19 гадоў)<br />[[Руан]], [[Францыя]] |шануецца = [[Каталіцкая Царква]]<br />Англіканскае таварыства |услаўленая = |кананізаваная = 16 траўня 1920, у [[Базыліка Сьвятога Пятра|Базыліцы Сьвятога Пятра]] папам рымскім [[Бэнэдыкт XV (папа рымскі)|Бэнэдыктам XV]] |беатыфікаваная = 18 красавіка 1909, у [[Катэдра Парыскай Божай Маці|Катэдры Парыскай Божай Маці]] папам рымскім [[Піюс X (папа рымскі)|Піюсам X]] |у ліку = |галоўная сьвятыня = |патрон = Францыі; пакутнікаў; ваеннапалонных; байцоў; людзей, абсьмеяных за сваю пабожнасьць; узьнікаў; жаўнераў. |атрыбуты = |дэкананізаваная = |працы = |падзьвіжніцтва = }} '''Жанна д’Арк''' ці '''Арлеанская дзева''' ({{мова-fr|Jeanne d’Arc}}<ref>Яе імя пісалася па-рознаму ўсутыч да сяр. XIX ст. Гл. Р. Пэрну. М.-В. Клэн. Жанна д’Арк: с. 220—221. Сама яна пісала сваё імя як «Jehanne» (гл. [http://www.stjoan-center.com/Album/part47.html www.stjoan-center.com/Album/, часткі 47] і [http://www.stjoan-center.com/Album/part49.html 49]; пра гэта ж паведамляецца і ў Пэрну, і Клэн).</ref>, вымаўляецца /[[Міжнародны фанэтычны альфабэт|ʒan daʁk]]/; прыкладна 1412 — 30 траўня 1431) — нацыянальная [[герой|гераіня]] [[Францыя|Францыі]] і [[Каталіцтва|каталіцкая]] [[сьвяты|сьвятая]]. Будучы паводле паходжаньня сялянскай дзяўчынай з усходняй Францыі, яна прывяла францускую армію да некалькіх істотных перамогаў падчас [[Стогадовая вайна|Стогадовай вайны]] і была ўскосна адказная за каранацыю [[Карл VII (кароль Францыі)|Карла VII]]. Трапіўшы ў палон да [[Бургундзкае каралеўства|бургундцаў]], была прададзеная ангельцам, асуджаная царкоўным судом і спаленая на вогнішчы ў дзевятнаццацігадовым веку як гератычка<ref name=ref3>Andrew Ward (2005) Joan of Arc at the Internet Movie Database</ref>. Дваццаць пяць гадоў пасьля, па ініцыятыве Карла VII, папа рымскі [[Калікст III (папа рымскі)|Калікст III]] пераглядзеў вырашэньне царкоўнага суду, палічыў яе невінаватай і абвясьціў яе пакутніцай<ref name=ref3/>. Яна была [[Бэатыфікацыя|бэатыфікаваная]] ў 1909 годзе і [[кананізацыя|кананізаваная]] ў 1920 годзе. Жанна д’Арк разам са сьв. Дыянісіям, Марцінам Турскім, сьв. Людовікам IX ёсьць адной зь [[сьвяты заступнік|сьвятых заступнікаў]] Францыі. Жанна сьцьвярджала, што яна бачыла ўяўленьні ад Бога, якія загадвалі ёй вызваліць яе радзіму ад ангельскага панаваньня ў [[Стогадовая вайна|Стогадовай вайне]]. Некаранаваны кароль Карл VII паслаў яе ўдзельнічаць у [[Аблога Арлеана|аблозе Арлеана]] ў якасьці вайсковага падмацаваньня. Навіна аб тым, што войска будзе ўзначальваць пасланьніца Бога, выклікала надзвычайны маральны ўздым у згубіўшых надзею начальнікаў і жаўнераў. За дзевяць дзён пасьля яе зьяўленьня аблога была спыненая. Яшчэ некалькі імклівых перамогаў прывялі да каранацыі Карла VII у [[Рэймс]]е і ўрэгуляваньня пытаньня спадчыннасьці францускага трона. Жанна д’Арк засталася значнай фігурай у заходняй культуры. Ад часоў [[Напалеон I Банапарт|Напалеона]] і пагэтуль францускія палітыкі незалежна ад сваёй накіраванасьці ўслаўлялі яе памяць. Буйныя пісьменьнікі і кампазытары, які прысьвячалі ёй свае творы, уключаюць [[Ўільям Шэксьпір|Ўільяма Шэксьпіра]] (''Henry VI, Part 1''), [[Вальтэр]]а (''La Pucelle d'Orléans''), [[Фрыдрых Шылер|Фрыдрыха Шылера]] (''Die Jungfrau von Orléans''), [[Джузэпэ Вэрдзі]] (''Giovanna d'Arco''), [[Пётар Чайкоўскі|Чайкоўскага]] (''Орлеанская дева''), [[Марк Твэн|Марка Твэна]] (''Personal Recollections of Joan of Arc''), [[Жан Ануй|Жана Ануя]] (''L'Alouette''), [[Бэртальд Брэхт|Бэртальда Брэхта]] (''Die heilige Johanna der Schlachthöfe''), [[Джордж Бэрнард Шоў|Джорджа Бэрнарда Шоў]] (''Saint Joan'') і [[Маскўэл Андэрсан|Максўэла Андэрсана]] (''Joan of Lorraine''). == Біяграфія == === Раньняе жыцьцё === [[Файл:Contemporaine afb jeanne d arc.png|значак|зьлева|Самая раньняя захаваная выява Жанны д’Арк{{Зноска|PernoudClin|1986|Pernoud & Clin|240—241}}. Малюнак Клемана дэ Факембэрга траўня 1429 году.]] Жанна нарадзілася ў сям’і Жака д’Арка й Ізабель Рамі ў вёсцы [[Дамрэмі-ля-Пусэль|Дамрэмі]], якая знаходзілася тады ў герцагстве [[Бар (герцагства)|Бар]], пазьней вёска была аднесена да правінцыі [[Лятарынгія]] й перайменавана ў Дамрэмі-ля-Пусэль<ref>[https://web.archive.org/web/20141114161015/http://www.fordham.edu/halsall/basis/joanofarc-trial.html «Condemnation trial»], fordham.edu, p. 37.</ref>. Бацькам Жанны належала каля 20 га зямлі, а ейны бацька акрамя [[сельская гаспадарка|сельскагаспадарчай працы]] займаў нязначную вясковую пасаду, быў зборшчыкам падаткаў і ачольваў мясцовую варту. Яны жылі ў ізаляванай вобласьці на ўсходзе Францыі, якая засталася лаяльнай да францускай кароны нягледзячы на тое, што мястэчка было акружана [[Бургундыя|бургундзкімі землямі]]. Некалькі мясцовых набегаў адбываліся падчас ейнага дзяцінства, а аднойчы ейную вёску спалілі. На судовым працэсе Жанна сказала ёй было каля 19 гадоў, што значыць, што яна нарадзілася каля 1412 году. Пазьней яна заявіла, што яна мела сваё першае бачаньне каля 1424 году ўва ўзросьце 12 гадоў, калі яна была адна ў поле й убачыла фігуры, у якіх вызначыла [[сьвяты Міхаіл|сьвятога Міхаіла]], [[сьвятая Кацярына|сьвятую Кацярыну]] й [[сьвятая Маргарыта|сьвятую Маргарыту]], якія сказалі ёй, каб яна выгнала [[ангельцы|ангельцаў]] і прывезла дафіна ў [[Рэймс]] для каранацыі. Яна сказала, што яна плакала, калі яны сышлі, бо яны былі так прыгожыя<ref>[https://web.archive.org/web/20141114161015/http://www.fordham.edu/halsall/basis/joanofarc-trial.html «Condemnation trial»], fordham.edu, pp. 58–59.</ref>. У веку 16 гадоў, яна папрасіла сваяка, Дзюрана Лясуа, каб ён прывёз яе ў [[Вакулёр]], дзе яна зьвярнулася да начальніка гарнізона, графа [[Рабэр дэ Бадрыкур|Рабэра дэ Бадрыкура]], дзеля дазволу наведаць каралеўскі францускі двор у [[Шынон]]е. Саркастычны адмоўны адказ Бадрыкура не перашкодзіў ёй<ref>DeVries, Kelly (1999). «Joan of Arc: A Military Leader». Gloucestershire: Sutton Publishing. — С. 37—40. — ISBN 0-7509-1805-5. OCLC 42957383.</ref>. Яна вярнулася ў студзені наступнага года й атрымала падтрымку з боку двух уплывовых мужчынаў: [[Жан дэ Мэц|Жана дэ Мэца]] й [[Бэртран дэ Пуляжы|Бэртрана дэ Пуляжы]]<ref>[http://www.stjoan-center.com/Trials/null04.html «Nullification trial testimony of Jean de Metz»]. stjoan-center.com</ref>. Дзякуючы іхняй падтрымцы яна атрымала другую нараду, на якой яна зрабіла выбітнае прадказаньне пра разварот у вайне каля [[Арлеан]]а<ref>[http://www.authorama.com/book/jeanne-d-arc.html «Oliphant»], authorama.com, ch. 2. </ref>. === Шынон === [[Файл:KarlVII.jpg|значак|Выява Карла VII.]] Карл VII сустрэў Жанну ўпершыню пры каралеўскім двары ў [[Шынон]]е ў канцы лютага ці пачатку сакавіка 1429 году{{Зноска|Vale|1974|Vale|46}}{{Зноска|PernoudClin|1986|Pernoud & Clin|22}}, калі ёй было сямнаццаць гадоў{{Зноска|Taylor|2009|Taylor|29}}{{Зноска|Warner|1981|Warner|4}}, а яму дваццаць шэсьць{{Зноска|Gies|1981|Gies|40}}. Яна сказала яму, што прыйшла зьняць аблогу з [[Арлеан]]у і паспрыяць ягонаму падарожжу ў [[Рэймс]] на каранаваньне{{Зноска|Castor|2015|Castor|91}}{{Зноска|Gies|1981|Gies|50}}{{Зноска|Lowell|1896|Lowell|57}}. У іх была прыватная размова, якая зрабіла моцнае ўражаньне на Карла. [[Жан Паскерэль]], спавядальнік Жанны, пазьней засьведчыў, што Жанна сказала яму, што здолела запэўніць дафіна, што ён быў сынам Карла VI і законным каралём{{Зноска|DeVries|1999|DeVries|48}}{{Зноска|Gies|1981|Gies|51}}. Карлу і ягонай радзе спатрэбіліся дадатковыя пацьверджаньні{{Зноска|Gies|1981|Gies|53}}. Жанну выправілі ў [[Пуат’е]], каб яе абсьледавала рада тэолягаў, якія заявілі, што яна добры чалавек і добрая каталічка{{Зноска|Castor|2015|Castor|96}}{{Зноска|Gies|1981|Gies|53}}. Яны не пастанавілі аб крыніцы натхненьня Жанны, але пагадзіліся, што ейная адпраўка ў Арлеан можа быць карыснай для караля{{Зноска|DeVries|1999|DeVries|50}}{{Зноска|Richey|2003|Richey|34}} і можа даць пацьверджаньне, ці мела ейнае натхненьне боскі характар{{Зноска|Barker|2009|Barker|108}}{{Зноска|Vale|1974|Vale|56}}. Затым Жаан выправілася ў [[Тур (горад)|Тур]] дзеля фізычнага агляду жанчынамі пад кіраўніцтвам сьвякрухі Карла [[Ялянда Арагонская|Ялянды Арагонскай]], якая пацьвердзіла ейную цнатлівасьць{{Зноска|Gies|1981|Gies|54}}{{Зноска|Lucie-Smith|1976|Lucie-Smith|76}}. Гэта мусіла высьветліць, ці сапраўды яна магла быць прадказанай нявіньніцай-выратавальніцай Францыі{{Зноска|Barker|2009|Barker|107}}{{Зноска|Gies|1981|Gies|55}}, каб пацьвердзіць чысьціню ейнай адданасьці{{Зноска|Barker|2009|Barker|107}}{{Зноска|PernoudClin|1986|Pernoud & Clin|31}} і пераканацца, што яна не была павязаная з д’яблам{{Зноска|Michelet|1855|Michelet|55}}{{Зноска|Sackville-West|1936|Sackville-West|138}}. Дафін, супакоены вынікамі гэтых праверак, замовіў для яе рыцарскія дасьпехі. Яна распрацавала свой уласны сьцяг, а ейны меч быў асьвечаны на алтары ў царкве Сэн-Катрын-дэ-Ф’ербуа{{Зноска|DeVries|1999|DeVries|50—51}}{{Зноска|Gies|1981|Gies|59—60}}{{Зноска|PernoudClin|1986|Pernoud & Clin|36—37}}. Прыкладна ў гэты час яна пачала называць сябе Жанна дзева, падкрэсьліваючы сваю цнатлівасьць на знак сваёй місіі{{Зноска|PernoudClin|1986|Pernoud & Clin|220}}. Да прыбыцьця Жанны ў Шынон стратэгічная сытуацыя з Арманьякам была дрэннай, але не безнадзейнай{{Зноска|Warner|1981|Warner|54}}{{Зноска|Vale|1974|Vale|55}}. Сілы Арманьяка былі гатовыя трываць працяглую аблогу Арлеану{{Зноска|Gies|1981|Gies|43—44}}, тым болей, што [[бургундцы]] зьняліся з аблогі праз рознагалосьсі з ангельцамі{{Зноска|Barker|2009|Barker|108}}, якія ў сваю чаргу думалі наконт вартасьці працягу трыманьня аблогі{{Зноска|Vale|1974|Vale|55}}. Тым ня менш, пасьля амаль стагодзьдзя вайны арманьякі былі моцна дэмаралізаваныя{{Зноска|DeVries|1999|DeVries|29}}. Як толькі Жанна далучылася да справы дафіна, ейная асоба пачала падымаць іхны дух{{Зноска|Richey|2003|Richey|39}}, натхняючы на адданасьць і надзею на боскую дапамогу{{Зноска|Harrison|2014|Harrison|103—104}}{{Зноска|PernoudClin|1986|Pernoud & Clin|31}}. Ейная вера ў боскае паходжаньне сваёй місіі ператварыла даўні ангельска-францускі канфлікт за спадчыну ў рэлігійную вайну{{Зноска|Vale|1974|Vale|55}}. Перад пачаткам падарожжа ў Арлеан Жанна надыктавала ліст герцагу Бэдфардзкаму, у якім папярэдзіла яго, што яна пасланая Богам, каб выгнаць яго з Францыі{{Зноска|Lucie-Smith|1976|Lucie-Smith|78—79}}{{Зноска|PernoudClin|1986|Pernoud & Clin|34—35}}{{Зноска|Richey|2003|Richey|34—35}}. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Кніга |аўтар = Barker, Juliet |частка = |загаловак = Conquest: The English Kingdom of France, 1417–1450 |арыгінал = |спасылка = https://archive.org/details/conquestenglishk0000bark |выданьне = |месца = |выдавецтва = Little, Brown |год = 2009 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 9781408702468 |ref = Barker }} * {{Кніга |аўтар = Castor, Helen |частка = |загаловак = Joan of Arc: A History |арыгінал = |спасылка = https://archive.org/details/joanofarchistory0000cast_n6r7 |выданьне = |месца = |выдавецтва = Harper |год = 2015 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 9780062384393 |ref = Castor }} * {{Кніга |аўтар = DeVries, Kelly |частка = |загаловак = Joan of Arc: A Military Leader |арыгінал = |спасылка = https://archive.org/details/isbn_9780750918053 |выданьне = |месца = |выдавецтва = Sutton Publishing |год = 1999 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 9780750918053 |ref = DeVries }} * {{Кніга |аўтар = Gies, Frances |частка = |загаловак = Joan of Arc: The Legend and the Reality |арыгінал = |спасылка = https://archive.org/details/joanofarclegendr0000gies |выданьне = |месца = |выдавецтва = Harper & Row |год = 1981 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 0690019424 |ref = Gies }} * {{Кніга |аўтар = Harrison, Kathryn |частка = |загаловак = Joan of Arc: A Life Transfigured |арыгінал = |спасылка = https://archive.org/details/joanofarclifetra0000harr/ |выданьне = |месца = |выдавецтва = Doubleday |год = 2014 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 9780385531207 |ref = Harrison }} * {{Кніга |аўтар = Lowell, Francis Cabot |частка = |загаловак = Joan of Arc |арыгінал = |спасылка = https://archive.org/details/joanofarc00loweiala |выданьне = |месца = |выдавецтва = Houghton Mifflin Co |год = 1896 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = |ref = Lowell }} * {{Кніга |аўтар = Lucie-Smith, Edward |частка = |загаловак = Joan of Arc |арыгінал = |спасылка = https://archive.org/details/joanofarc0000luci |выданьне = |месца = |выдавецтва = Allen Lane |год = 1976 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 0713908572 |ref = Lucie-Smith }} * {{Кніга |аўтар = Michelet, Jules |частка = |загаловак = Joan of Arc, the Maid of Orleans. From Mitchelet’s History of France |арыгінал = |спасылка = https://archive.org/details/joanofarcmaidofo00mich |адказны = Пераклад Ketcham, Henry |выданьне = |месца = |выдавецтва = A. L. Burt |год = 1900 [1855] |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 0713908572 |ref = Michelet }} * {{Кніга |аўтар = Pernoud, Régine; Clin, Marie-Véronique |частка = |загаловак = Joan of Arc: Her Story |арыгінал = |спасылка = https://archive.org/details/joanofarcherstor00pern/ |адказны = Пад рэд. Wheeler, Bonnie; пераклад du Quesnay Adams, Jeremy |выданьне = |месца = |выдавецтва = St. Martin’s Press |год = 1999 [1986] |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 9780312214425 |ref = PernoudClin }} * {{Кніга |аўтар = Richey, Stephen W. |частка = |загаловак = Joan of Arc: The Warrior Saint |арыгінал = |спасылка = https://archive.org/details/joanofarcwarrior0000rich |выданьне = |месца = |выдавецтва = Praeger |год = 2003 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 9780275981037 |ref = Richey }} * {{Кніга |аўтар = Sackville-West, Victoria |частка = |загаловак = Saint Joan of Arc |арыгінал = |спасылка = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Cobden-Sanderson |год = 1936 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 0713908572 |ref = Sackville-West }} * {{Кніга |аўтар = Taylor, Larissa |частка = |загаловак = The Virgin Warrior: The Life and Death of Joan of Arc |арыгінал = |спасылка = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Yale University Press |год = 2009 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 9780300161298 |ref = Taylor }} * {{Кніга |аўтар = Vale, M. G. A. |частка = |загаловак = Charles VII |арыгінал = |спасылка = https://archive.org/details/charlesvii0000vale/ |выданьне = |месца = |выдавецтва = Eyre Methuen |год = 1974 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 0413280802 |ref = Vale }} * {{Кніга |аўтар = Warner, Marina |частка = |загаловак = Joan of Arc: The Image of Female Heroism |арыгінал = |спасылка = https://archive.org/details/joanofarcimageof0000warn |выданьне = |месца = |выдавецтва = Knopf |год = 1981 |том = |старонкі = |старонак = |isbn = 9780394411453 |ref = Warner }} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.unavoce.ru/library/Jehanne/index.html Праект «Сьвятая Жанна»] бібліятэкі «Una Fides» * [http://www.jeanne-darc.dk/ Сайт, прысьвечаны Жанне д’Арк] * [https://web.archive.org/web/20090115101315/http://www.stejeannedarc.net/histoire_wallon/histoire_wallon.php Жанна д’Арк]. Матэрыял гісторыка Анры Валёна * [https://web.archive.org/web/20110905231536/http://xenophongroup.com/montjoie/orleans.htm Аблога Арлеану] * [http://www.maidofheaven.com/ Праект «Maid of heaven»] * [http://www.catholic.org/saints/saint.php?saint_id=295 Каталіцкія сьвятыя] * [https://web.archive.org/web/20060409144335/http://perso.wanadoo.fr/musee.jeannedarc/indexanglais.htm Сайт музэю Жанны д’Арк] у Руане * [http://archive.joan-of-arc.org/ Архіўныя дакумэнты, зьвязаныя зь дзейнасьцю сьвятой] * [https://web.archive.org/web/20180828225811/http://www.medailles-jeannedarc.fr/ Мэдальёны, прысьвечаныя Жанне д’Арк] {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Д’Арк, Жанна}} [[Катэгорыя:Жанна д’Арк| ]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1412 годзе]] [[Катэгорыя:Сьвятыя Францыі]] [[Катэгорыя:Каталіцкія сьвятыя]] [[Катэгорыя:Англіканскія сьвятыя]] [[Катэгорыя:Удзельнікі Стогадовай вайны]] [[Катэгорыя:Памерлі ў Руане]] [[Катэгорыя:Спаленыя на вогнішчы]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]] f4mofmowzl3dm9owitvyodbkay04o0w 0 86976 2672222 2087750 2026-06-03T19:02:08Z Ліцьвін 847 стыль 2672222 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Ігрушка |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Ігрушкі |Трансьлітараваная назва = Ihruška |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Крупскі раён|Крупскі]] |Сельсавет = [[Ігрушкаўскі сельсавет|Ігрушкаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 330 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 24 |Шырата сэкундаў = 3 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 3 |Даўгата сэкундаў = 3 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Ігру́шка'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 229</ref> — [[вёска]], цэнтар [[Ігрушкаўскі сельсавет|Ігрушкаўскага сельсавету]] ў [[Крупскі раён|Крупскім раёне]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. == Этымалёгія == Назва паходзіць ад [[груша|грушы]], ля якое, паводле паданьня, тры браты — Ціт, Макар і Сяргей — заснавалі паселішча<ref name="zvyazda">Цацка ў Ігрушцы «[[Звязда]]» №164 (26772), 24 жніўня 2010</ref>. == Гісторыя == У 1653 годзе згадваецца ў інвэнтары як вёска Грушка ў складзе маёнтка Крупка (інакш — Сангушкаў)<ref>НГАБ, ф. 1875, воп. 1, спр. 1, с. 267</ref>. == Насельніцтва == * 1999 год — 430 чалавек * 2010 год — 330 чалавек == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Ігрушкаўскі сельсавет}} {{Крупскі раён}} [[Катэгорыя:Ігрушкаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Крупскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] r47xnxj0mherqs4ot05c88gh4xz4e2q 0 88924 2672260 2631007 2026-06-03T23:54:38Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672260 wikitext text/x-wiki {{Пісьменьніца |Імя = Зоська Верас |Лацінка = Zośka Vieras |Партрэт = Зоська Верас. 1914.jpg |Памер = |Апісаньне = |Імя пры нараджэньні = Людвіка Антонаўна Сівіцкая-Войцік |Псэўданімы = ''Зоська Верас''; ''А. Войцікава''; ''Мама''; ''Мірко''; ''Л. Савіцкая''; ''Шара Пташка'' |Род дзейнасьці = [[празаік]], [[паэт]]ка, [[перакладчык|перакладніца]] |Гады актыўнасьці = |Напрамак = |Жанр = |Дэбют = |Значныя творы = |ВікіКрыніца = |Палічка = http://knihi.com/Zoska_Vieras/ |Сайт = }} '''Зо́ська Ве́рас''', сапр. '''''Людвіка Антонаўна Сівіцкая-Войцік''''' (30 верасьня 1892, пас. [[Мяджыбаж]], цяпер [[Летычаўскі раён]], [[Хмяльніцкая вобласьць]], [[Украіна]] — 8 кастрычніка 1991, [[Вільня]]; псэўданімы: ''Зоська Верас''; ''А. Войцікава''; ''Мама''; ''Мірко''; ''Л. Савіцкая''; ''Шара Пташка'') — беларуская пісьменьніца й грамадзкая дзяячка. Адна з пачынальніц беларускага адраджэнцкага руху, пад псэўданімам ''Мірко'' друкавалася ў 1911 годзе ў «[[Наша Ніва|Нашай Ніве]]»<ref name=RS /><ref>[https://web.archive.org/web/20160404203714/http://slovo.ws/bio/bel/03/0019.html Зоська Верас, біяграфія]</ref>, актыўная ўдзельніца падзеяў беларускай гісторыі часоў [[Беларуская Народная Рэспубліка|БНР]]<ref>[http://www.svaboda.org/content/article/24727961.html Валянціна Аксак//«Радыё Свабода»: 120-годзьдзе Зоські Верас амаль не заўважылі ]</ref>. Аўтарка і складальніца «Беларуска-польска-расейска-лацінскага батанічнага слоўніка» (1924), брашуры «Гісторыя ўжываньня зёлак у лячэньні» (1934), кнігі вершаў і апавяданьняў для дзяцей «Каласкі» (1985), перакладаў п’есаў на [[Беларуская мова|беларускую мову]], выданьняў сваіх успамінаў і іншага. == Сям’я == [[Файл:Zos'ka Veras.jpg|значак|зьлева|Зоська Верас у сцэнічным касьцюме. 1913 год]] Нарадзілася ў сям’і вайскоўца Антона Сівіцкага й Эміліі Садоўскай, якія паходзілі з Гарадзеншчыны<ref name="ГВ">[https://web.archive.org/web/20160304181819/http://zbsb.org/lib/index.php?id=187&option=com_alblib&view=article Галіна Войцік. ЗОСЬКА ВЕРАС. СЭРЫЯ «ПАРТРЭТЫ ВІЛЕНЧУКОЎ»]</ref> ў 1892 годзе. Як і ў шмат якіх шляхецкіх сем’ях, дома размаўлялі па-польску<ref name="ГВ"/><ref name="ЗВ">[https://web.archive.org/web/20120302115056/http://kuferak.iatp.by/text01.htm Зоська Верас. З АЎТАБІЯГРАФІІ]</ref>. Гісторык [[Генадзь Каханоўскі]] зацікавіўся постацьцю прадзеда Людвікі Сівіцкай Ігната Кулакоўскага, які яшчэ ў 1834 годзе ў лісьце на імя расейскага міністра асьветы пісаў пра неабходнасьць даць беларускаму народу адукацыю «''с учётом национальной самобытности здешних людей''». Праўнучка захавала дыплём аб выбраньні дасьледчыка беларускіх старажытнасьцяў і пэдагога Ігната Кулакоўскага сябрам Навуковага таварыства ў [[Данія|Даніі]]. Ён меў гонар таксама быць сябрам навуковых таварыстваў у [[Вільня|Вільні]], [[Варшава|Варшаве]], [[Пецярбург]]у<ref name="ГВ"/>. Дзед Людвікі па матчынай лініі Людвік Садоўскі быў знатным пчаляром і садаводам, ён вучыўся ў Варшаве ў К. Лявіцкага, імем якога названая канструкцыя рамачнага вульля, прапанаваная Лявіцкім у 1882 годзе.<ref>[https://web.archive.org/web/20110930235635/http://v-zzz.ru/kms_prodlog+show+ids-367.html Улей Левицкого — немного в историю] {{ref-ru}}</ref> Людвік добра ведаў беларускую мову й карыстаўся ёю ў размовах зь сялянамі<ref name="ГВ"/>. Бацька Людвікі, Антон Міхайлавіч Сівіцкі, быў родам з [[Горадня|Горадні]], скончыў Гарадзенскую мужчынскую гімназію<ref name="СВ">[https://web.archive.org/web/20110212170553/http://harodnia.com/sl044.php Сівіцкая-Войцік Людвіка Антонаўна]</ref>, называў сябе [[Ліцьвіны|ліцьвінам]]<ref name="ЗВ"/>, ён шмат чытаў, любіў паэзію, ягонымі ўлюбёнымі паэтамі былі [[Адам Міцкевіч]] і [[Уладзіслаў Сыракомля|Ўладзіслаў Сыракомля]]<ref name="ЗВ"/>. == Біяграфія == [[Файл:Fabian Shantyr.jpg|міні|250пкс|[[Фабіян Шантыр]]]] [[Файл:Пасведчанне сябра Рады БНР, выдадзенае Людвіцы Сівіцкай (Зосьцы Верас)..jpg|значак|Пасьведчаньне сябра Рады БНР на імя Людвікі Сівіцкай]] Пачатковую адукацыю, у тым ліку й музычную, атрымала ад бацькоў<ref name="ЗВ"/><ref name="СГП">[http://ggau.by/nowosti/staraya-grodzenskaya-patryjotka-zoska-veras.html Старая Гродзенская патрыётка Зоська Верас!]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, а ў 1904 паступіла ў прыватную гандлёвую вучэльню Л. Валадкевіч у [[Кіеў|Кіеве]]. У 1905 жыла ў [[Луцак|Луцку на Валыні]]. Пасьля сьмерці бацькі ў 1908 пераехала разам з маці ў радавы маёнтак Альхоўнікі (па іншых крыніцах — маёнтак Крыштапарова) [[Сакульскі павет|Сакольскага павету]]. Скончыла прыватную жаночую гімназію Кацярыны Баркоўскай, якая месьцілася ў камяніцы Стэфана Баторыя ў [[Горадня|Горадні]] (1912), 10-месячныя садоўніцка-агародніцка-пчалярскія курсы<ref name="СГП"/> й 6-тыднёвыя ваенныя санітарныя курсы ў [[Варшава|Варшаве]] (1914). 3 1915 у [[Менск]]у. Працавала сакратаркай у [[Менскі аддзел Беларускага таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны|Менскім аддзеле Беларускага таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны]], [[Беларускі нацыянальны камітэт (Менск)|Беларускім нацыянальным камітэце]], у [[Цэнтральная рада беларускіх арганізацыяў (1917)|Цэнтральнай радзе беларускіх арганізацыяў]], [[Беларуская сацыялістычная грамада|Беларускай сацыялістычнай грамадзе]]. У тым жа годзе пазнаёмілася з [[Фабіян Шантыр|Фабіянам Шантырам]], які быў на 5 гадоў старэйшым за яе<ref name="ФФ">[https://nn.by/?c=ar&i=99928 Фабіян! Фабіян!..]</ref>. У іх завязаліся рамантычныя адносіны. Фабіян жыў у [[Бабруйск]]у, але часта наведваўся ў [[Менск]]. Ён удзельнічаў у рабоце клюбу «[[Беларуская хатка (Менск)|Беларуская хатка]]» ў 1916—1917 і быў актыўна залучаны ў грамадзкім жыцьці. Зоська таксама наведвала яго ў Бабруйску, нават пасьля арышту Фабіяна, які адбыўся ў 1918 годзе, у выніку чаго Шантыр апынуўся ў [[Бабруйская крэпасьць|Бабруйскай турме]]. У сваіх лістах і ўспамінах З. Верас называе Ф. Шантыра мужам, але расьпісацца ім ня склалася<ref name="ФФ"/>. У лісьце да [[Ванда Лявіцкая|Ванды Лявіцкай]] Зоська ўскладае віну за гэта на [[Рамуальд Зямкевіч|Рамуальда Зямкевіча]], які, па яе словах, узьвёў паклёп на яе ў вачах Шантыра<ref name="ФФ"/>. У канцы 1918 году З. Верас пакідае Менск з прычыны хваробы маці й вяртаецца ў маёнтак дзеда — Альхоўнікі<ref name="ФФ"/>. У 1919 годзе ў Зоські Верас нарадзіўся сын Антон, ягоны бацька [[Фабіян Шантыр]] быў расстраляны ў 1920 г<ref name="ГВ"/>. Жывучы ў Альхоўніках, Людвіка Антонаўна пісала вершы, прысьвечаныя найчасьцей малому сыночку. У 1922 годзе Людвікін дзед памёр, і маёнтак давялося прадаць<ref name="СГП"/>. У 1923 годзе ў лясным масіве на Панарскіх узгорках пад Вільняй разам з Антонам Войцікам пабудавалі прасторную хатку з галінак дрэваў, абмазаных глінай так, як гэта рабілася ва Ўкраіне<ref name="СГП"/> У 1926 годзе Зоська Верас выйшла замуж за [[Антон Войцік|Антона Войціка]], маладыя павянчаліся ў віленскім [[Касьцёл Сьвятога Міколы (Вільня)|Касьцёле Сьвятога Міколы]]<ref>[https://web.archive.org/web/20150203010058/http://www.poiskturov.by/cgi-bin/newspaper.cgi?t=text&date=20050203&id=389&f=a Обретение Вильни] {{ref-ru}}</ref>. У гэтым шлюбе 1 ліпеня 1927<ref>[http://nn.by/?c=ar&i=10801 Памерла Галіна Войцік]</ref> нарадзілася дачка [[Галіна Войцік]], па мужы Луцкевіч. У 1924—1929 гг. працавала адміністратаркай рэдакцыі газэтаў Беларускай сялянска-рабочай грамады, у 1927—1931 гг. — рэдактарка дзіцячага часопіса «[[Заранка]]», пісала для яго апавяданьні, а ў 1934—1935 гг. — дзіцячага часопіса «[[Пралескі (1934)|Пралескі]]», у 1928—1939 гг. — старшыня Беларускага каапэратыўнага таварыства «Пчала», адначасова (1934—1938) — рэдактарка пчалярскага часопіса [[Беларуская борць (1934)|«Беларуская борць»]] (Вільня). У 1946 годзе Антона Шантыра арыштавалі і асудзілі. Ні маці, ні сястра ня ведалі, дзе знаходзіцца Антон й што зь ім<ref>[http://ipcentr.org/news/bol_vospominanij/2009-09-15-467 Боль воспоминаний]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}}</ref>. Пасьля таго, як у 1944 годзе была закрытая [[Віленская беларуская гімназія]], у 1945 годзе ліквідаваны [[Беларускі музэй імя Івана Луцкевіча]], а ў 1948 годзе раптоўна памёр муж, у жыцьці пісьменьніцы наступіў цяжкі пэрыяд, які пазьней яна звала «''летаргічным сном''». У 1956 годзе Антон нечакана вярнуўся дамоў са сталінскіх лягераў, цяжка хворы<ref>Д. Бічэль. [http://media.catholic.by/nv/n34/art21.htm Сустрэчы з Зоськай Верас]</ref>: 10 гадоў ён быў пазбаўлены права ліставацца з маці<ref name="ГВ"/>. Толькі ў 1961 годзе Зоська Верас была «адкрытая» [[Арсень Ліс|Арсенем Лісам]], які зьбіраў у віленскіх архівах матэрыял для сваёй дысэртацыі, пасьля гэтага яе пачалі наведваць пісьменьнікі, навукоўцы, журналісты, студэнты. У канцы 1980-х вакол Зоські Верас гуртавалася беларуская інтэлігенцыя Вільні. Чалец СП СССР (з 1982). Памерла ў 1991 г., пахаваная на Панарскіх могілках побач з магіламі маці, мужа й сына<ref name="ГВ"/>. == Грамадзкая дзейнасьць == [[Файл:Zapiska-bogdan.jpg|міні|Запіска [[Максім Багдановіч|Максіма Багдановіча]] Зосьцы Верас, напісаная падчас гульні моладзі на вечарыне г. [[Менск]]. 1917 г.]] [[Файл:Зямкевіч, Леўчык, Верас.jpg|250пкс|міні|[[Гальяш Леўчык]], Зоська Верас, [[Рамуальд Зямкевіч]]]] Удзельніца [[Гарадзенскі гурток беларускай моладзі|Гарадзенскага гуртку беларускай моладзі]] (1909—1913), дзе працавала бібліятэкаркай і сакратаркай<ref name="СГП"/>. Падчас удзелу ў гуртку грала ў пастаноўцы п’есы «Па рэвізіі» ў лютым 1910 году Пантурчыху, а ў «Модным шляхцюку» ў лютым 1911 году — Ганку. Паказ апошняй прайшоў на кватэры ў Верас<ref name="СВ"/>. Удзельнічала ў выданьні альманаха «Колас беларускай нівы» (Горадня, 1913). Кантактавала з газэтай «[[Наша Ніва]]», віленскімі выдавецтвамі, перапісвалася з [[Іван Луцкевіч|Іванам Луцкевічам]], [[Вацлаў Ластоўскі|Вацлавам Ластоўскім]], [[Аляксандар Уласаў|Аляксандрам Уласавым]]. У час [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] разам з маці, Эміліяй Сівіцкай, эвакуявалася ў [[Менск]]. Супрацоўнічала зь «[[Беларуская хатка (Менск)|Беларускай хаткай]]», дзе пазнаёмілася зь [[Ядвігін Ш.|Ядвігіным Ш.]] і яго дачкой [[Ванда Лявіцкая|Вандай Лявіцкай]], а таксама з [[Аркадзь Смоліч|Аркадзем Смолічам]] і [[Уладзіслаў Галубок|Уладзіславам Галубком]], пасябравала з [[Максім Багдановіч|Максімам Багдановічам]]. У 1916—1917 працавала ў Менскім аддзеле [[Беларускае таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны|Беларускага таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны]]. У 1917 годзе Зоська Верас удзельнічае ва [[Першы Усебеларускі зьезд|Ўсебеларускім кангрэсе]]. У 1918 годзе Людвіка Сівіцкая — сябра [[Рада БНР|Рады БНР]]<ref>[https://www.facebook.com/radabnr/posts/10153029722276157 Пасьведчаньне раднай БНР Людвікі Сівіцкай]</ref>. З 1923 годзе жыла ў [[Вільня|Вільні]]. Апекавала беларускіх палітычных вязьняў, якія сядзелі ў віленскай турме «[[Лукіская турма|Лукішкі]]». Вынесла з «Лукішак» вершы [[Міхась Машара|Міхася Машары]] й выдала за свой кошт яго першы зборнік «Малюнкі» (1928)<ref>[https://web.archive.org/web/20150923173636/http://www.arlou.org/tvory/Imiony-Svabody.pdf Імёны свабоды]</ref>. Друкуе свае творы ў часопісах «Шлях моладзі», «Студэнцкая думка», дзе выступае разам з [[Натальля Арсеньнева|Натальляй Арсеньневай]]. Верас вяла перапіску й сябравала са шматлікімі беларускімі грамадзкімі дзеячамі ды літаратурнымі асобамі<ref name=RS>[http://www.svaboda.org/content/article/24352037.html Міхась Скобла//«Радыё свабода»:Партызанка Зоська Верас]</ref>: [[Віталь Скалабан|Віталем Скалабанам]], [[Янка Саламевіч|Янкам Саламевічам]], [[Данута Бічэль-Загнетава|Данутай Бічэль-Загнетавай]], [[Зыгмунт Абрамовіч|Зыгмунтам Абрамовічам]], [[Ларыса Геніюш|Ларысай Геніюш]], [[Вольга Іпатава|Вольгай Іпатавай]], [[Сяргей Панізьнік|Сяргеем Панізьнікам]], [[Уладзімер Содаль|Уладзімерам Содалем]] і г. д. У «Лясной хатцы» бывалі пісьменьнікі [[Уладзімер Караткевіч|Ўладзімер Караткевіч]], [[Яраслаў Пархута]], [[Рыгор Барадулін]], [[Ларыса Геніюш]], [[Данута Бічэль-Загнетава]], [[Алесь Бачыла]], мастакі [[Аляксей Марачкін]], В. Маркавец, [[Яўген Кулік]], [[Мікола Цэлеш]], [[Вячаслаў Целеш]], А. Цыркуноў, вучоныя-літаратуразнаўцы [[Адам Мальдзіс]], [[Янка Саламевіч]], [[Генадзь Кісялёў]], [[Віталь Скалабан]]<ref name="ГВ"/>. [[Рыгор Барадулін]] падкрэсьліў непаддзельную цікавасьць З. Верас да грамадзкага жыцьця на працягу амаль цэлага стагодзьдзя такімі радкамі<ref name="РББ">[http://www.rv-blr.com/vershu/view/74413 Бяседа]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>: {{Цытата|Да часу маючы інтэрас,<br/> Не зачыняючы дзьвярэй,<br/> Гаворыць зь векам<br/> Зоська Верас,<br/> Як з братам,<br/> Што крыху старэй.}} У 1988 годзе Зоська Верас разам зь зяцем [[Лявон Луцкевіч|Лявонам]], сынам [[Антон Луцкевіч|Антона Луцкевіча]] ўтварылі спачатку клюб «[[Сябрына (Вільня)|Сябрына]]», а 4 лютага 1989 году было заснаванае Таварыства беларускай культуры ў Летуве<ref>[http://www.gazetaby.com/index.php?sn_nid=26947&sn_cat=35 Мы стаім ніжэй за цыганоў]</ref>. == Творчасьць == [[Файл:Z. Veras.jpg|міні|200пкс|зьлева|Зоська Верас]] Дэбютавала ў 1907 (часопіс «Падснежник», [[Кіеў]]). На беларускай мове выступіла з «абразкамі» пад псэўданімам '''Мірко'''<ref name="БС">т. 5. Биографический справочник. Мн: Издательство «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. 29 с.</ref> ў 1911 (газэта «Наша Ніва»). У час эвакуацыі ў [[Менск]]у Зоська Верас піша вершы, лірычныя абразкі. Аўтар «Беларуска-польска-расейска-лацінскага батанічнага слоўніку» (Вільня, 1924; арыгінал захоўваецца ў [[Нью-Ёрк]]у), брашуры «Гісторыя ўжываньня зёлак у лячэньні» (1934), кнігі вершаў і апавяданьняў для дзяцей «Каласкі» (1985). Напісала ўспаміны пра [[Максім Багдановіч|Максіма Багдановіча]] («Пяць месяцаў у Менску»)<ref>[https://web.archive.org/web/20150205111503/http://bagdanovich.by/by/zoska_veras Пяць месяцаў у Мінску]</ref>, У. Галубка, Ядвігіна Ш. і інш. Для дзіцячага тэатру з [[Украінская мова|украінскай мовы]] пераклала п’есы Р. Завадовіча «Князь Марцыпан» (Вільня, 1929), Ю. Ігарава «Сірата» (Вільня, 1929), з расейскай — «Лясныя хаткі» [[Віталь Біянка|Віталя Біянкі]] (Вільня, 1931). == Батанічная й пчалярская дзейнасьць == З. Верас была рэдкім чалавекам, які зь беларусканавуковымі мэтамі займаўся батанікай<ref name="ГВ"/>. У сваёй аўтабіяграфіі яна адзначала, што зацікаўленьне батанікай зьявілася яшчэ ў гімназіі<ref name="ЗВ"/>. Пасьля курсаў «Агародніцтва, садоўніцтва й пчалярства», якія Людвіка скончыла да 1 ліпеня 1914 году, яна атрымала пасьведчаньне «аб’яздовага інструктара»<ref name="СГП"/>. Практыку адбывала ў свайго дзеда, заўзятага садоўніка й пчаляра. Яшчэ ў 1912—1913 гадах яна пачала складаць «Батанічны зельнік», ставячы на першае месца назовы расьлінаў у беларускай мове. На радзіме дзеда яна працягвала далей запісваць назовы расьлінаў<ref name="СГП"/>. Падчас працы сакратаркай у «Камітэце Таварыства дапамогі ахвярам вайны», ёй было даручана арганізаваць вырошчваньне капусты ня так ужо й блізка ад Менску. Яна разьлічыла колькасьць неабходнай расады, насеньня, угнаеньняў, але, калі выехала на месца, аказалася, што глеба там гліністая, вады блізка няма й капуста там ня вырасьце. На гэтым «Капусныя праекты Аляксандра Уласава», як яна іх называла, былі згорнутыя. З. Верас чытала лекцыі на 45-дзённых курсах агародніцтва й пчалярства для бежанцаў з дазволу Міністэрства Земляробства. У 1918 годзе вярнулася ў Альхоўнікі, дзе пражыла пяць гадоў. Там яна працавала над батанічным слоўнікам, а сумесна з украінскім аграномам Міхалам Бароўскім над кніжкай «Медадайныя расьліны»<ref name="СГП"/>. Вакол хаткі З. Верас у Вільні рос багаты батанічны сад, які меў багацейшую калекцыю расьлінаў, сабраных Людвікай Антонаўнай<ref name="СГП"/>, там жа была й аранжарэя зь цяпліцай. Там расьлі ўнікальныя гатункі кветак, дрэваў, папараці, кітайскія, японскія, галяндзкія ружы, цытрыны, лаўр, арэхі. Кветкамі займалася Галіна — дачка гаспадыні, а ў цяпліцы працаваў Яраслаў, сын Галіны, і [[Лявон Луцкевіч|Лявон]], яе муж<ref>[https://web.archive.org/web/20130619045410/http://www.dziejaslou.by/inter/dzeja/dzeja.nsf/htmlpage/kup30?OpenDocument Мікола Купава. Мая Вільня]</ref>. У 1924 годзе выдала «Беларуска-польска-расейска-лацінскі батанічны слоўнік». У слоўнік увайшлі 302 расьліны, якія мелі 424 беларускія назвы. Гэта быў першы беларускі слоўнік такога тыпу<ref name="ГВ"/><ref name="СГП"/>. У 1927 годзе падрыхтавала кнігу «Мядовыя расьліны», у якой ёсьць беларуска-польска-маскоўска-ўкраінска-лацінскі слоўнік мядовых расьлінаў, дэталёвыя апісаньні кожнае расьліны.<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак = Патрэбная кніжка. | спасылка = https://knihi.com/none/Studenckaja_dumka_pdf.zip.html#1925-001.nlb.pdf_1 | мова = | выданьне =[[Студэнцкая думка (Вільня)|Студэнцкая думка]]| тып =часопіс | год = 1925 | том = | нумар = 1 (2) | старонкі = 42 }}</ref> З 1928 году займае пасаду старшыні Беларускага каапэратыўнага таварыства «Пчала». У 1935 годзе таварыства «Пчала» арганізуе завочныя курсы па зборы медадайна-лекарскіх і лекарскіх зёлак. Гэтыя курсы апрацоўвала ўдваіх са студэнтам-мэдыкам [[Вітаўт Тумаш|Вітаўтам Тумашам]]<ref name="ГВ"/><ref name="СГП"/>. Яшчэ для «Заранкі», а пасьля й для «Пралесак», пісьменьніца пісала навуковапапулярныя артыкулы на тэму прыроды<ref name="ГВ"/>. Рэдактарка-выдаўца часопіса [[Беларуская борць (1934)|«Беларуская борць»]] (1934—1938). Свае артыкулы па сельскай гаспадарцы, пчалярству й агародніцтву друкавала таксама ў газэтах «[[Беларуская Ніва (1925)|Беларуская ніва]]» й «[[Народная справа]]», а парады на гэтыя тэмы ў Віленскіх беларускіх адрыўных календарах, якія яна выдавала з 1926 да 1939 году<ref name="ГВ"/><ref name="СГП"/>. Маючы вялікі аўтарытэт у асяродзьдзі мастакоў, яна запрашала іх да сябе ў сад замаляваць расьліны ў розныя пэрыяды вэгетацыі, зьбірала, сушыла зёлкі, расфасоўвала ў шкляныя баначкі. Так яна параіла стварыць залу народнай мэдыцыны ў [[Гудзевічы|Гудзевічах]]<ref>[http://nashaziamlia.org/2011/04/30/4245/ ГУДЗЕВІЦКІ ЛІТАРАТУРНА-КРАЯЗНАЎЧЫ МУЗЕЙ]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20120630222545/http://vgr.by/home/zdorovje/8062-news-prostuda-predki Як лячылі прастуду нашы продкі]</ref> і сама рабіла экспанаты для аддзелу зёлкавых расьлінаў Гудзевіцкага школьнага музэю. Адначасова стварала рэцэпты зёлкавых збораў. Яе сябра па Гарадзенскім гуртку з Амэрыкі даслаў кнігу пра лекавыя расьліны, і ў свае 98 гадоў яна начамі рабіла пераклад гэтай кнігі на беларускую мову<ref name="СГП"/>. [[Уладзімер Караткевіч]], зьвяртаючыся да З. Верас у перапісцы, называў яе «паважаны наш батанічны бог»<ref>[http://86.57.250.232/index.php?id=606909 Ліст У. Караткевіча да беларускай пісьменніцы Зоські Верас. 6 жніўня 1980 г.]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Унук З. Верас, Вячаслаў Войцік, стаў батанікам і прыродазнаўцам<ref>[http://pawet.net/ns/2005/29/%E2%84%96_29_%28715%29.html Pawet № 29 (715)]</ref>. == Ушанаваньне памяці == Зосьцы Верас прысьвяцілі вершы [[Віктар Шніп]]<ref>[https://web.archive.org/web/20150203230250/http://rv-blr.com/vershu/view/51703 Баляда Зоські Верас]</ref>, [[Рыгор Барадулін]]<ref name="РББ"/><ref>[http://bogdanovich149.narod.ru/V_lit.htm Р. Барадулін. Вяртанне Максіма]</ref>, [[Сяргей Панізьнік]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120302121916/http://kuferak.iatp.by/text26.htm Сяргей Панізнік. Зоська Верас]</ref> [[Людміла Рублеўская]]<ref>[https://web.archive.org/web/20150203230531/http://rv-blr.com/vershu/view/61083 ЗОСЬКА ВЕРАС]</ref>, яна ж сумесна з гісторыкам Віталём Скалабанам напісала паэму «Людвіка і Фабіян», прысьвечаную каханьню Людвікі й [[Фабіян Шантыр|Фабіяна Шантыра]]<ref>[http://pda.sb.by/post/55313/fontsize/8/ Советская Белоруссия № 52 (23443). Вторник, 23 марта 2010 года]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[http://www.golas.by/print.php?id=1178270341&archive=1179313526 Ад архіўнага дакумента — да мастацкага твора]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Зосьцы Верас прысьвечаны фільм, зьняты на «Беларусьфільме»<ref>[https://web.archive.org/web/20110825231745/http://nn.by/index.php?c=ar&i=39169 На «Беларусьфільме» здымаюць стужку пра Зоську Верас]</ref>. Галіна Войцік напісала кнігу «Зоська Верас», якая выйшла ў 2002 годзе<ref>[https://web.archive.org/web/20160305015147/http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=2083 Зоська Верас]</ref>. [[Ларыса Геніюш]] пісала: {{Цытата|Вільня, Вільня, наша Мекка, вера,<br/> Каліноўскага святая кроў.<br/> Там жыве, бы ў казцы, Зоська Верас<br/> ля высокіх віленскіх муроў…}} Партрэт З. Верас напісаў [[Анатоль Крывенка]] й адліў [[Мікалай Несьцярэўскі]]<ref>[http://spadchyna.net/index.php?option=com_content&view=article&id=49&Itemid=95 ВЕРАС Зоська]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20150204000508/http://spadchyna.net/index.php?option=com_content&view=article&id=600:2009-05-17-16-58-23&catid=30:2009-04-23-19-14-38&Itemid=500 Зоська Верас]</ref>. [[Іван Пратасеня]] напісаў карціну «Максім Багдановіч і Зоська Верас у Мінску. 1916 год». [[Эксьлібрыс]] для З. Верас стварыў [[Вячаслаў Целеш|Вячка Целеш]]<ref>[https://web.archive.org/web/20150204122111/http://volkovysk.by/history/lyustradzyon-na-syonnya-67.html Вячка (Вячаслаў) Міхайлавіч ЦЕЛЕШ]</ref><ref>[http://kuferak.iatp.by/imgbg/b04.jpg Экслібрыс З. Верас]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. У 2013 годзе ў кніжнай сэрыі «Гарадзенская Бібліятэка» выйшла кніга «Зоська Верас. Я помню ўсё». У кнізе надрукаваны ўспаміны Зоські Верас, яе прыватная карэспандэнцыя, фатаздымкі. Упершыню апублікаваныя 367 лістоў, датаваныя 1967—1989 гадамі. Лісты і ўспаміны сабраў, апрацаваў і ўклаў [[Міхась Скобла]].<ref>[http://nn.by/?c=ar&i=106859 «Я помню ўсё». Выйшла кніга творчай спадчыны Зоські Верас]</ref> == Бібліяграфія == * Каласкі: Вершы, апавяданні. Мн., 1985. * ["Заранка"] // Полымя. 1968. № 4. * Пяць месяцаў у Мінску // Шлях паэта. Мн., 1975. * Гісторыя беларускага адрыўнога календара // Ніва (Беласток). 1976. 26 снеж. * Мой дадатак // Ядвігін Ш. Выбр. творы. Мн., 1976. * Гальяш Леўчык // Леўчык Г. Доля і хлеб. Мн., 1980. * Справа дзён, даўно мінулых: Да 60-годдзя трупы У.Галубка // Тэатр. Мінск. 1980. № 6. * Гродзенскі гурток беларускай моладзі // Беларускі каляндар 1981. Беласток, 1981. * Старое Гродна // Краю мой — Нёман: Гродзеншчына літаратурная. Мн., 1986. * Лісты Зоські Верас да Апалёніі Савёнак / Падр. да друку й камэнт. Н. Гардзіенкі // Запісы = Zapisy. — 2004. — Кн. 27. — С. 251—257. * {{Артыкул| аўтар = Зоська Верас. | загаловак = «Дасьпела душа мая ў цярпеньні...» Вершы і імпрэсіі. | спасылка = https://kamunikat.org/usie_czasopisy.html?pubid=41629 | мова = | выданьне =[[Наша Вера]] | тып =часопіс | год = 2012 | том = | нумар = 3 (61) | старонкі = 46, 47 }} * {{Кніга|аўтар =Зоська Верас.|частка = |загаловак =Я помню ўсё. Успаміны, лісты. |арыгінал = |спасылка =https://knihi.com/Michas_Skobla/Zoska_Vieras_Ja_pomniu_usio.html#1 |адказны =Укладальнік [[Міхась Скобла]] |выданьне = |месца =[[Гародня]]; [[Уроцлаў|Wrocław]] |выдавецтва = |год =2013 |том = |старонкі =|старонак =476 |сэрыя = Гарадзенская бібліятэка|isbn = 978-83-7893-104-1|наклад = }} === Крытыка, рэцэнзіі === * {{Артыкул| аўтар = J. N. | загаловак = 25-ciliećcie hramadzkaj pracy Hramadzianki Ludviki Vojcikavaj. (1909—1934). | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/mab_nlb_Vilnia/Slach_moladzi.pdf.zip/1934-012.nlb.pdf| мова = be| выданьне =[[Шлях моладзі (1929)|Шлях моладзі]] | тып =часопіс | год = 1934, лістапад| том = | нумар = 12 (71)| старонкі = 9—10 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} == Фільмаграфія == * {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 15 лютага 2019| url = https://www.youtube.com/watch?v=Wnuyez1b_mo&t=629s| копія = | дата копіі = | загаловак = «Зоська Верас. 1892-1991»| фармат = | назва праекту = Дакумэнтальны фільм| выдавец = Беларускія Пісьменьнікі | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} == Крыніцы й заўвагі == {{Крыніцы|1=2}} == Літаратура == * {{Літаратура/БП|2|Верас Зоська}} * {{Літаратура/Беларускія пісьменьнікі (1917—1990)|Верас Зоська}} * {{Артыкул| аўтар = [[Данута Бічэль]]. | загаловак = Сустрэчы з Зоськай Верас. | спасылка = https://media.catholic.by/nv/n34/art21.htm | мова = | выданьне = [[Наша вера]] | тып =часопіс | год = 2005 | том = | нумар = 4 (34)| старонкі = }} * {{Кніга|аўтар = [[Леакадзія Мілаш]].|частка = «Агеньчык, які не затухае»: (да 110-годдзя з дня нараджэння Зоські Верас)|загаловак = Кантакты і дыялогі № 10-12|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Вільня|выдавецтва = |год = 2002|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |тыраж = }} * {{Кніга|аўтар = [[Галіна Войцік]].|частка = |загаловак = Зоська Верас|арыгінал = |спасылка = http://kamunikat.org/2083.html|адказны = |выданьне = |месца = Вільня|выдавецтва = |год = 2002|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = «Партрэты Віленчукоў»|isbn = 9955-427-03-5|тыраж = }} * Лойка А. Зоська Верас // Лойка А. Гісторыя беларускай літаратуры: Дакастр. перыяд. 2 выд. Мн., 1989. Ч. 2; * Пархута Я. Крыніца ёсць у родным краі… Мн., 1992. * Пяткевіч А. М. Верас З. // Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. Т. 2.—Мн.: Бел. Энцыклапедыя, 1993. * Саламевіч І. Верас Зоська // БЭ ў 18 т. Т. 3. Мн., 1997. * {{Артыкул| аўтар =[[Міхась Скобла|Скобла, Міхась]]. | загаловак = Шарая пташка панарскага лесу. | спасылка = https://kamunikat.org/usie_czasopisy.html?pubid=41629 | мова = | выданьне =[[Наша Вера]] | тып =часопіс | год = 2012 | том = | нумар = 3 (61) | старонкі = 43—45 }} * Ягоўдзік Ул. Ластаўка з лясной хаткі // ЛіМ. 2001. 11 мая. * {{Артыкул| аўтар =[[Маргарыта Яфімава]]. | загаловак =«Баюся жыці без ідэалу...» : зборнік «Каласкі» Зоські Верас. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Роднае слова (часопіс)|Роднае слова]]| тып =штомесячны навуковы і метадычны часопіс | год =2008 | том = | нумар =2 (242) | старонкі =23―25}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Спасылка|загаловак = Документальная история. Зоська Верас |url = http://news.tut.by/tv/228424.html}} * [http://kamunikat.org/2083.html Войцік Г. Зоська Верас]{{Недаступная спасылка|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (сэрыя «Партрэты Віленчукоў»). Вільня, 2002. {{ISBN|9955-427-03-5}} * [https://web.archive.org/web/20130316224954/http://vershy.ru/category/zoska-veras Вершы З. Верас] * [https://web.archive.org/web/20160305160938/http://zbsb.org/lib/index.php?id=648&option=com_alblib&view=article ЛІСТЫ ЗОСЬКІ ВЕРАС ДА АПАЛЁНІІ САВЁНАК] * [https://web.archive.org/web/20090407020200/http://nn.by/2002/12/12.htm Зоська Верас: Я помню ўсё] * [http://fotki.yandex.ru/users/projectgender/view/182719/?page=0 Фатаграфія Верас] * [http://www.svaboda.org/content/transcript/760126.html Галіна Войцік: «Ня ведаю, што будзе з архівамі Зоські Верас»] {{Пісьменьнікі і паэты Беларусі}} {{Добры артыкул}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Верас, Зоська}} [[Катэгорыя:Беларускія літаратаркі]] [[Катэгорыя:Сябры Рады БНР]] [[Катэгорыя:Удзельнікі Першага ўсебеларускага кангрэсу]] [[Катэгорыя:Літаратары, вядомыя пад псэўданімамі]] mhf3x4px8jty0pidiv849zuepcnamdy 0 89217 2672257 2212279 2026-06-03T23:26:03Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672257 wikitext text/x-wiki {{Арганізацыя |назва = Згуртаваньне беларускіх скаўтаў на чужыне |выява = |рамка выявы = |памер выявы = |альтэрнатыўны тэкст выявы = |подпіс выявы = |мапа = |памер мапы = |альтэрнатыўны тэкст мапы = |подпіс мапы = |мапа 2 = |абрэвіятура = ЗБСЧ |дэвіз = Напагатове! |папярэднік = |наступнік = |дата ўтварэньня = {{Дата пачатку|15|11|1945}} |дата спыненьня існаваньня = 1951 |тып = Беларуская [[Скаўтынг|скаўцкая]] арганізацыя ў эміграцыі |юрыдычны статус = Асацыяцыя |мэта = Выхаваньне духоўна й фізычна разьвітай нацыянальнасьвядомай моладзі |штабкватэра = Міхэльздорф, Чыкага |месцазнаходжаньне = [[Нямеччына]], [[ЗША]] |каардынаты = |дзейнічае ў рэгіёнах = [[Англія]], [[Аўстралія]], [[Аўстрыя]], [[Аргентына]], [[Бэльгія]], [[Бразылія]], [[ЗША]], [[Канада]], [[Нямеччына]], [[Францыя]] |сяброўства = |афіцыйныя мовы = беларуская і мова краіны, дзе дзейнічалі |генэральны сакратар = |пасада кіраўніка = |імя кіраўніка = |пасада кіраўніка 2 = |імя кіраўніка 2 = |пасада кіраўніка 3 = |імя кіраўніка 3 = |пасада кіраўніка 4 = |імя кіраўніка 4 = |асноўныя асобы = [[Ян Станкевіч]], [[Вацлаў Пануцэвіч]], [[Вітаўт Кіпель]], [[Зора Кіпель|Зора Савёнак]], [[Юрка Сянькоўскі]] |кіроўны орган = Сусьветнае Бюро [[Сусьветная Арганізацыя Скаўцкага Руху|САСР]]. |матчыная кампанія = |зьвязаныя кампаніі = |бюджэт = |колькасьць супрацоўнікаў = 512 сяброў і сябровак зарганізаваных у 5 штандараў (15 лістапада 1948) |колькасьць валянтэраў = |сайт = |заўвагі = |колішняя назва = }} '''Згуртаваньне беларускіх скаўтаў на чужыне''' — [[скаўцкі рух|скаўцкая]] арганізацыя, у якую ўваходзілі дзеці і беларуская [[моладзь]], што знаходзіліся ў эміграцыі ў [[Другая сусьветная вайна|пасьляваенныя]] гады па-за межамі Беларусі. Арганізацыя зарганізавалася ў [[Нямеччына|нямецкім]] горадзе [[Рэгенсбург]], у лягеры для бежанцаў, 15 лістапада 1945 году<ref>[https://web.archive.org/web/20090917055714/http://kamunikat.org/download.php?item=11140-1.pdf&pubref=11140 kamunikat.org]</ref>. Арганізацыя зь цягам часу пашыралася і мела свае аддзяленьні, апроч [[Нямеччына|Нямеччыны]], у [[Англія|Англіі]], [[Аўстралія|Аўстраліі]], [[Аўстрыя|Аўстрыі]], [[Аргентына|Аргентыне]], [[Бэльгія|Бэльгіі]], [[Бразылія|Бразыліі]], [[ЗША]], [[Канада|Канадзе]], [[Францыя|Францыі]]. Структура арганізацыі: першасная арганізацыя — ''дружына'' (каля 7 чалавек); 4 дружыны ўтвараюць ''зьвяз''; некалькі зьвязаў у адной мясцовасьці ўтвараюць ''сьцяг'' (''штандар''). «Згуртаваньне беларускіх скаўтаў на чужыне» дзейнічала да 1951 году. == Рэгенсбург. Першы Зьвяз беларускіх скаўтаў. «Згуртаваньне беларускіх скаўтаў на чужыне» == У пасьляваенныя гады ў Заходняй [[Нямеччына|Нямеччыне]] зьяўляюцца мільёны эмігрантаў — адных немцы прывезьлі на працы ў Нямеччыну, іншыя беглі ад савецкага камуністычнага рэжыму, шмат было былых вайскоўцаў-палонных. Беларускім асяродкам робіцца горад [[Рэгенсбург]]<ref>[https://web.archive.org/web/20100810193704/http://arche.bymedia.net/2004-3/kipel304.htm Вітаўт Кіпель. «Полацак у фармаваньні беларускага нацыянальнага сьветагляду»]</ref> — невялікі нямецкі горад у [[Баварыя|Баварыі]], колькасьцю 50—70 тысячаў жыхароў. Летам 1945 году ў Рэгенсбургу паўстаў [[Беларускі нацыянальны камітэт (Нямеччына)|Беларускі нацыянальны камітэт]], вакол яго пачалі гуртавацца беларусы, прыяжджаючы з блізкіх і далёкіх мясцовасьцяў. Пасьля рэпатрыяцыі на тэрыторыі Заходняй Эўропы засталося каля мільёна эмігрантаў розных нацыянальнасьцяў, што не жадалі ці ня мелі магчымасьці вярнуцца на радзіму. Гэтыя людзі атрымоўвалі статус перамешчаных асобаў, або ''Displaced Persons'' (Ды-Пі) і на пэўны тэрмін сяліліся ў лягерох, якія апекаваліся ЮНРРА (Адміністрацыя Аб’яднаных Нацыяў па дапамозе й рэабілітацыі — UNRRA — ''United Nations Relief and Rehabilitation Administration''). У 1947 годзе яе зьмяніла Міжнародная арганізацыя па справах уцекачоў (''International Refugees Organization'' — ''IRO''), якая актыўна занялася расьсяленьнем эмігрантаў на сталае жыхарства па розных краінах. Лягеры Ды-Пі часьцей зарганізоўваліся паводле нацыянальнай прыкметы, са сваёй унутранай адміністрацыяй. Насельнікі такіх лягероў жылі ў былых казармах, бараках пры фабрыках ці заводах альбо ў спэцыяльна адведзеных будынках (часам у дамах пустых вёсак). Гэтыя лягеры мелі сваю ўласную адміністрацыю, паліцыю, тут дзейнічалі школы, садкі, шпіталі, прафэсійныя курсы, дазвалялася грамадзкая дзейнасьць. Беларускі Нацыянальны Камітэт у Рэгенсбургу падаваў лік не зажадалых вяртацца ў СССР — 75—100 тыс. чалавек<ref>[https://web.archive.org/web/20120412211242/http://bk.baj.by/lekcyji/historyja/hardzijenka-bd_01.htm АЛЕГ ГАРДЗІЕНКА. БЕЛАРУСКАЯ ДЫЯСПАРА: НЯМЕЧЧЫНА І ЗША/2. Эміграцыя 1944 г.]</ref>. Лягер у Рэгенсбурзе называўся цалкам — ДП Гангофэрзідлюнгрэгенсбург. У Рэгенсбурзкім лягеры 15 лістапада 1945 году зарганізоўваецца новая чыста беларуская скаўцкая арганізацыя «[[Згуртаваньне Беларускіх Скаўтаў на Чужыне]]». Беларускі ДП лягер у Рэгенсбургу арганізаваўся ўвосень 1945 году ў прыгарадзе [[Гангофэр]]. Пачаткова беларуская група налічвала 390 чалавек, ды зь цягам часу павялічвалася. Да лістапада 1945 году камандантам быў [[Ян Станкевіч|Янка Станкевіч]], той самы, што кіраваў беларускім скаўтынгам у Заходняй Беларусі (пасьля Янка Станкевіч выкладаў у Першай Беларускай Гімназіі гісторыю Беларусі). [[Файл:Скаўт ЗБСЧ.jpg|міні|200пкс|Скаўт ЗБСЧ]] 10 сьнежня 1945 году ў Рэгенсбургу, у ДП-лягеры, Беларускім нацыянальным камітэтам была адчыненая '''Першая беларуская гімназія''' (імя [[Янка Купала|Янкі Купалы]]) на чужыне; дыр. [[Аляксандар Орса]]<ref>[https://web.archive.org/web/20110609032056/http://kamunikat.fontel.net/www/knizki/historia/pankou/chronika/02.htm Мікола Панькоў, Хроніка беларускага жыцьця на чужыне (1945—1984)/1945 год/Сьнежань/10]</ref>. Усе вучні гімназіі належалі да «Згуртаваньня беларускіх скаўтаў на чужыне». На пачатку 1946 году Рэгенсбурскі сьцяг скаўтаў пачаў выдаваць скаўцкі часопіс «[[Зважай (часопіс, 1946)|Зважай]]». У перадавым артыкуле першага нумару часопісу было напісана: <blockquote> «У горадзе Рэгенсбургу (Баварыя) у чэрвені 1945 году быў адчынены Беларускі нацыянальны камітэт (БНК), які стаўся цэнтрам арганізацыйнага жыцьця беларускай эміграцыі ў Амэрыканскай акупацыйнай зоне Нямеччыны. Увосені 1945 году ў Рэгенсбургу быў ужо Беларускі ДП-лягер, а ў ім было даволі шмат моладзі. Вось жа 15 кастрычніка 1945 году яна заснавала '''Першы зьвяз беларускіх скаўтаў''' імя [[Кастусь Каліноўскі|Кастуся Каліноўскага]]. Спачатку Зьвяз быў даволі слабай адзінкай. Працаваць было вельмі цяжка, не было падрыхтаваных кіраўнікоў, амаль ніхто ня ведаў гісторыі паўстаньня скаўтаў, іхных мэтаў, у той час як іншыя нацыянальнасьці мелі добра падрыхтаваныя кадры. Але моладзі не давалі супакою думкі: чаму ж гэта тут беларусы павінны быць на апошнім месцы? Упорыстай працай скаўты імкнуліся заняць належнае месца сярод скаўтаў іншых нацыянальнасьцяў. І моладзь працавала. Атрымалі пакой, які агульнымі сіламі ўпарадкавалі й зрабілі сьвятліцу. Упрыгожылі яе партрэтамі беларускіх пісьменьнікаў і дзеячоў: Янкі Купалы, Якуба Коласа, Францішка Багушэвіча і нацыянальнага героя — Кастуся Каліноўскага, здабылі й патрэбную літаратуру. Кожны новы дзень прыносіў у працы скаўтаў новыя дасягненьні. Да скаўцкае працы далучылася й моладзь Беларускай гімназіі. Усе працавалі дружна, каб здабыць права насіць тое імя, якое прысвоіў сабе Зьвяз — імя каліноўцаў. Штодзень у сьвятліцы адбываліся зборкі скаўтаў па дружынах. На зборках чыталіся лекцыі-гутаркі па тэмы выхаваньні, мэты й заданьні скаўтаў і на тэмы актуальныя нацыянальнага характару. У дзень вялікага нацыянальнага сьвята 25 сакавіка 1946 году беларускія скаўты ў Рэгенсбургу складалі забавязаньне на службу свайму народу. Яшчэ ад раньня сярод моладзі быў узьняты настрой. Скаўты ўпрыгожвалі залю, дзе павінна была адбыцца ўрачыстасьць; дружыновыя правяралі скаўтаў сваіх дружынаў. Калёнаю зьявіліся на месца прысягі. Зьвяз моладзі перад сьцягам выглядаў як добра падрыхтаваная адзінка. А 2-й гадзіне папоўдні спачатку малодшыя, потым старэйшыя пачалі складаць прысягу. (Словы прысягі: „На мой гонар прысягаю, што паводле маёй найлепшай волі і стараньняў буду верны Богу й Бацькаўшчыне, буду дапамагаць кажнаму чалавеку ува ўсякім часе, буду паслухмяны Скаўцкаму праву й свайму Кіраўніцтву“, — А. В.). Пасьля прысягі кажны юнак і кажная юначка цалавалі свой сьцяг. Нас віталі скаўты іншых нацыянальнасьцяў: украінцы, летувісы, расейцы й латышы. Кіраўнік нашых скаўтаў выказаў ім падзяку за іхнае спрыяньне, выказанае на першых кроках нашае працы. У тры гадзіны дня пачаўся канцэрт скаўцкае самадзейнасьці. Скаўцкі хор выканаў некалькі беларускіх песьняў. Пасьля хору скаўты ў нацыянальных вопратках пратанцавалі беларускія нацыянальныя танцы — „Лявоніху“ й „Крыжачка“. На канчатак праграмы была пастаўлена п’еса „Чароўнае зельле“. Стройнаю калёнаю, зь песьнямі, высока трымаючы сьцяг, рушылі скаўты зь месца прыняцьця прысягі да свае сьвятліцы. Так закончыўся гэты дзень, які глыбока й надоўга застанецца ў памяці кажнага скаўта»<ref>[https://web.archive.org/web/20080925031711/http://lib.zbsb.org/node/129 Алесь Вініцкі. «МАТЭРЫЯЛЫ ДА ГІСТОРЫІ БЕЛАРУСКАЙ ЭМІГРАЦЫІ Ў НЯМЕЧЧЫНЕ Ў 1939—1951 гадох.»: Беларускія ДП-лягеры і культурна-асьветныя ўстановы ў іх у 1945—1950 гг./Нямеччына, Рэгенсбург/Беларускі скаўтынг]</ref>. </blockquote> [[Файл:Founders of Belarusian Scouting-in-Exile, Regensburg, spring 1946.jpg|зьлева|міні|300пкс|Пачынальнікі беларускага скаўтынгу на Захадзе, у тым ліку чатырох сяброў будучай Дванаццаткі (Алесь Бута, Леанід Карась, [[Янка Жучка]] й [[Павал Урбан|Паўлюк Урбан]]). Рэгенсбург, вясна 1946 г.]] Непасрэднае дачыненьне да пачаткаў беларускага скаўтынгу ў амэрыканскай акупацыйнай зоне ў Рэгенсбургу мелі Сьцяпан Кірылік, Аляксандар Бута й [[Вітаўт Кіпель]]. Скаўты '''I зьвязу''' атрымалі ад лягернай адміністрацыі асобнае памяшканьне. Калі адкрылася гімназія, у скаўтынг уліліся ўсе яе вучні. Напачатку дзейнасьць скаўтаў пачыналася з азнаямленьня з мэтадамі й мэтамі руху. Ўсё давалася цяжка, бо справа гэтая была амаль новая — мала хто памятаў пачаткі беларускага скаўтынгу ў [[Віленская беларуская гімназія|Віленскай Беларускай Гімназіі]]. Настаўнікі так сама спрыялі гэтай форме актыўнасьці моладзі, якая дапаўняла праграму нацыянальнага патрыятычнага выхаваньня ў Гімназіі. Шмат вечарынаў й сьвяткаваньняў праходзілі з удзелам скаўтаў. 25 сакавіка 1946 году ў вялікай спартовай залі селішча Гангофэр адбылася скаўцкая прысяга — якая сталася фактычна падзеяй і з гімназійнай хронкі, бо прысягу на вернасьць «Богу й Бацькаўшчыне» давалі ўсе ейныя вучні. Урачыстая прысяга была дана пад [[Бел-чырвона-белы сьцяг|бел-чырвона-белым сьцягам]]. Гэты сьцяг падараваў япіскап Апанас, сьцяг быў перад прысягаю высьвячаны ў царкве. Прысяга, прайшоўшая ў надзвычай узьнёслым настроі, адбылася ў прысутнасьці скаўтаў з украінскага, расейскага й латыска-летувіскага лягероў. Рэгенсбурскі Скаўцкі Сьцяг меў свае аддзелы і ў іншых гарадох Нямеччыны: [[Аўгсбург]]у, [[Фюсэн]]е, [[Тырсгайм]]е і [[Эльвангэн]]е. Ён стаўся найбольш моцнай скаўцкай адзінкай у Амэрыканскай акупацыйнай зоне Нямеччыны. На міжнародных зьлётах скаўтаў прысутнічалі й беларускія скаўты. 6—8 ліпеня 1946 году кіраўнікі й старэйшыя скаўты й скаўткі Рэгенсбурскага Сьцягу вялікай колькасьцю прынялі ўдзел у Першым зьлёце беларускіх скаўтаў усёй Заходняй Нямеччыны ў Ватэнштэце. Яны актыўна ўдзельнічалі ў нарадах зьлёту, а пазьней і сваімі скаўцкімі паказамі ля вогнішча. Беларускі лягер ДП Рэгенсбург 26 ліпеня 1946 году быў вывезены ў [[Міхэльсдорф]]. Разам з усімі і ўсім пераехала й Беларуская гімназія. У 1948 годзе, на трэція ўгодкі заснаваньня першых беларускіх скаўцкіх адзінак у Нямеччыне (15 лістапада), ЗБСЧ налічвала 512 сяброў і сябровак зарганізаваных у 5 штандараў у ангельскай, амэрыканскай і францускай зонах Нямеччыны. Апроч таго існавалі аддзелы ў [[Аўстрыя|Аўстрыі]] й [[Ангельшчына|Ангельшчыне]]. За тры гады было выдана: 6 скаўцкіх часопісаў (10 тыс. экзэмпляраў), 15 кніжачак скаўцкае літаратуры, 25 кніжачак нацыянальнае літаратуры, каляндар на 1948 г., шмат паштовак, скаўцкіх і нацыянальных значкоў<ref>[https://web.archive.org/web/20110920195007/http://kamunikat.fontel.net/www/knizki/historia/dvanaccatka/16.htm Скаўцкая хроніка з часапісу «Наперад!»/Трэція ўгодкі ЗБСЧ]</ref>. == Міхэльсдорф == Пасьля пераезду ў [[Міхэльсдорф]] скаўцкі рух набывае шырокі размах. Адсюль скаўтмайстры разьяджаліся па іншых лягерох, дзе былі выдзяленыя беларускія групы, і засноўвалі скаўцкія адзінкі: дружыны, зьвязы й сьцягі. У 1947 годзе ўсе скаўцкія адзінкі ў амэрыканскай зоне аб’ядналіся ў штандар (сьцяг) «Баварыя». Кіраўніком штандару (штандаровым) быў [[Аляксандар Бута]]. Да сьціслага кіраўніцтва штандару належалі скаўтмайстры [[Уладзімер Цьвірка]], [[Вітаўт Кіпель]], [[Васіль Шчэцька]], [[Янка Запруднік]] і [[Янка Жучка]]. Кіраўніком скаўтаў у Міхэльсдорфе быў [[Вітаўт Кіпель]]. [[Файл:IIзьлёт ЗБСЧ.png|міні|300пкс|Мэдаль II зьезду ЗБСЧ]] 8—10 жніўня 1947 году адбыўся '''II зьезд ЗБСЧ'''. 28 верасьня 1947 году 5 дзявочых скаўцкіх дружынаў у Міхэльсдорфе вылучыліся ў самастойны 2-гі сьцяг. Кіраўніцамі дзявочага сьцягу былі [[Зора Кіпель|Зора Савёнак]], Натальля (Туся) Куліковіч і Тамара Карповіч. Ва ўсёй Нямеччыне гэта ўжо быў дванаццаты беларускі скаўцкі сьцяг. Увосень 1948 году «Згуртаваньне беларускіх скаўтаў на чужыне» налічвала 512 сябраў<ref>«Скаўцкая інфармацыйная служба». №14, 01.11.1948 г.</ref>. Арганізацыйна беларускі скаўтынг утваралі 5 штандараў: «Баварыя», «Гарц», «Франконія», «Швабія» й «Гэсія». У Міхэльсдорфе скаўты зарганізалі выдавецкую суполку «Крыніца» — выдавалі неабходныя для школы падручнікі й дапаможнікі<ref>[https://web.archive.org/web/20100826113930/http://lib.zbsb.org/node/542 Беларуская нацыянальная школа на эміграцыі]</ref>. Галоўным у выдавецтве быў Алесь Марговіч. Суполка «Крыніца» выдала знакамітыя скаўцкія выданьні: «Скаўцкі спадарожнік» і «Рэгулямін Скаўцкіх спраўнасьцяў» (1947). З пачаткам 1947 году міхэльсдорфскія скаўты пачалі выдаваць свой часопіс «Напагатове!». У Міхэльсдорфе было праведзена некалькі курсаў па падрыхтоўцы скаўцкіх кіраўнікоў. == ЗБСЧ — ЗКСЧ == У ангельскай зоне акупацыі Нямеччыны, за 10 км ад [[Браўншвайг]]у, [[Ніжняя Саксонія]], каля вёскі Ватэнштэт у ліпені 1945 году разьмясьціўся беларускі ДП лягер АБЦатэнштат. На пачатку 1948 году ў ім было 716 беларусаў-эмігрантаў з [[БССР]]. У лягеры выходзілі скаўцкія пэрыядычныя выданьні: «Скаўцкая інфармацыйная служба» (9 нумароў), «Скаўцкі Бюлетэнь» (11 нумароў), «Скаўт» (8 нумароў). 15 лістапада 1945 году ў лягеры была адкрыта гімназія імя [[Максім Багдановіч|Максіма Багдановіча]], якая працавала да ліквідацыі лягеру ў лютым 1950 году. Першым дырэктарам гэтай гімназіі стаў [[Вацлаў Пануцэвіч]], які ў ёй жа выкладаў лацінскую мову, а яго жонка — прыродазнаўства. У гімназіі ён жа кіраваў скаўтамі, а скаўткамі — Валянціна й [[Раіса Жук-Грышкевіч|Раіса Жукоўскія]] (пасьля шлюбу — Пашкевіч і Жук-Грышкевіч). Вацлаў Пануцэвіч імкнуўся зьмяніць у назове арганізацыі ЗБСЧ «беларускія» на «крывіцкія»{{Заўвага|Ідэя такой зьмены наогул народжана сярод прыхільнікаў [[Рада БНР|Рады БНР]]. Галоўныя ініцыятары — [[Ян Станкевіч|Янка Станкевіч]] і [[Антон Адамовіч]], якія лічылі, што назва «Крывія» й «крывіцкі» спыніць атаясамленьне беларусаў з расейцамі, апроч іншага, пэўным чынам засьцеражэ ад прымусовай рэпатрыяцыі ў [[СССР]]. Дарэчы, Першая беларуская гімназія ў Рэгенсбургу, паседжаньнем пэдагагічнай Рады 26 сьнежня 1945 году была перайменавана, як ''Крывіцкая (беларуская) гімназія ў Рэгенсбургу'', чым, між іншым, засталіся незадаволенымі бацькі вучняў, начале з Бацькоўскім камітэтам. Але празь нейкі час лінгвістычная праблема перарасла ў палітычную. «Крывічамі» сталі называць прыхільнікаў адноўленай пад кіраўніцтвам Міколы Абрамчыка Рады БНР, «беларусамі» (або таксама «зарубежнікамі») — прыхільнікаў БЦР}} (''Згуртаваньне крывіцкіх скаўтаў на чужыне''), хаця па сутнасьці, гэта была адна арганізацыя — «Згуртаваньне беларускіх скаўтаў на чужыне». Хутчэй, гэта было альтэрнатыўная назва ЗБСЧ, якая афіцыйна так і не была зацьверджана, тым ня менш, ужывалася падчас кіраўніцтва ЗБСЧ Пануцэвіча. Кропка ў гэтай блытаніне была пастаўлена толькі ў сакавіку 1949 году на '''III зьлёце беларускіх скаўтаў на чужыне''', калі быў абраны новы кіраўнік, назва «Згуртаваньне беларускіх скаўтаў на чужыне» была пакінута нязьменнай. Тым ня менш, 10 сакавіка 1945 году выйшаў № 1 часопісу Згуртаваньня крывіцкіх скаўтаў на чужыне (ЗКСЧ) «Скаўт»; рэд. В. Пануцэвіч<ref>[https://web.archive.org/web/20110609032056/http://kamunikat.fontel.net/www/knizki/historia/pankou/chronika/02.htm Мікола Панькоў, Хроніка беларускага жыцьця на чужыне (1945—1984)/1946 год/сакавік/10]</ref>. 1—2 чэрвеня 1946 году — зьлёт беларускіх скаўтаў (зьвязы «Зялёны дуб» і «Сёстры вогнішча») у Госьляры (Ангельская зона акупацыі Нямеччыны); кіраўнікі: Вацлаў Пануцэвіч, Валянціна Жукоўская. У 1946 годзе В. Пануцэвіч прыняў удзел у выданьні часопісаў «Шляхам жыцьця» і «Напагатове». У Флёнбургу В. Пануцэвіч выдае дапаможнікі для скаўцкай работы: «Скаўцкая кніжка», «Праца ў зьвязе». Скаўты мелі добрую арганізацыю і гуртавалі вакол сябе значную частку беларускай моладзі ў эміграцыі. У красавіку 1946 году Вацлаў Пануцэвіч узначаліў «Згуртаваньне крывіцкіх скаўтаў на чужыне» (ЗКСЧ), якое ў лютым 1950 году аб’ядноўвала маладых беларусаў з [[Англія|Англіі]], [[Аўстралія|Аўстраліі]], [[Аргентына|Аргентыны]], [[Бэльгія|Бэльгіі]], [[ЗША]], [[Бразылія|Бразыліі]], [[Канада|Канады]], [[Нямеччына|Нямеччыны]] і [[Францыя|Францыі]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120316051334/http://kuferak.iatp.by/text04.htm ВАЦЛАЎ ПАНУЦЭВІЧ У БЕЛАРУСІ АМАЛЬ НЕВЯДОМЫ]</ref>. 6-8 ліпеня 1946 году адбыўся '''I зьлёт крывіцкіх скаўтаў у Заходняй Нямеччыне''' (кір. Вацлаў Пануцэвіч) з прысутнасьцю япіскапа Філафея (Нарко), у Ватэнштэце. 20 кастрычніка 1946 году выйшаў № 1 органу Галоўнага кіраўніцтва ЗКСЧ у Ватэнштэце «Скаўцкая інфармацыйная служба»; рэд. Вацлаў Пануцэвіч. 30 верасьня 1946 году закладзены Студэнцкі зьвяз крывіцкіх скаўтаў у [[Мюнхэн]]е<ref>[https://web.archive.org/web/20110609032056/http://kamunikat.fontel.net/www/knizki/historia/pankou/chronika/02.htm Мікола Панькоў. Хроніка беларускага жыцьця на чужыне (1945—1984)/1946 год/Вепасень/26]</ref>. 21 траўня 1947 году — арганізацыя Студэнцкага скаўцкага зьвязу ЗКСЧ у [[Марбург]]у. 9 сакавіка 1949 году ў лягеры Шляйсгайм, каля [[Мюнхэн]]у, адбыўся '''III зьлёт Беларускіх Скаўтаў на Чужыне'''. Галоўны кіраўнік Беларускіх Скаўтаў на Чужыне Вацлаў Пануцэвіч імкнуўся ўжо афіцыйна зьмяніць у назове арганізацыі «беларускія» на «крывіцкія». Каб палагодзіць гэтую справу, ад штандару «Баварыя» (амэрыканская зона) і ад штандару «Гарц» (ангельская зона) былі высланыя лісты з запрашэньнем да брытанскага палкоўніка П. Монэ, прадстаўніка Галоўнай сусьветнай скаўцкай кватэры, які меў так сама сваё жытло ў [[Мюнхэн]]е й апекаваўся ДП-скаўтамі ў Заходняй Нямеччыне. Палкоўнік даў сваю згоду прысутнічаць на зьлёце. Зьлёт адкрыў Вацлаў Пануцэвіч; айцец Мікалай Лапіцкі (духоўны апякун беларускага скаўтынгу) прачытаў малітву. Ён жа быў абраны заступнікам старшыні зьлёту. У першы ж дзень былі выслуханы справаздачы зь месцаў пражываньня беларускіх скаўтаў. Амаль ад усіх іх была просьба — не рабіць аніякіх зьменаў у назове арганізацыі. На другі дзень палкоўнік Монэ, папрасіўшы прабачэньня за занятасьць, даручыў айцу Лапіцкаму весьці далей зьлёт. Пасьля дыскусій была вынесена пастанова зьлёту: «''Не рабіць жадных зьменаў у назове арганізацыі''». На галоўнага кіраўніка Беларускіх Скаўтаў на Чужыне быў выбраны скаўтмайстар [[Юрка Сянькоўскі]]. Айцец Лапіцкі прывітаў Сенькоўскага і пажадаў яму плённай працы на пасадзе галоўнага кіраўніка. Новавыбранага кіраўніка віталі таксама: прафэсар [[Яўхім Кіпель]], генэрал [[Францішак Кушаль]], Уладзімер Сенька й другія шаноўныя госьці зьлёту<ref>[https://web.archive.org/web/20100811004358/http://www.zbsb.org/lib/index.php?option=com_alblib&view=article&id=364 Аляксандар Адзінец. «ПАВАЕННАЯ ЭМІГРАЦЫЯ: СКРЫЖАВАНЬНІ ЛЁСАЎ: ЗБОРНІК УСПАМІНАЎ»/ БЫЎ І ЗАСТАЮСЯ ПРЫХІЛЬНІКАМ БЦР]</ref>. У 1949 годзе Вацлаў Пануцэвіч пераехаў у [[ЗША]], у [[Чыкага]], дзе зарганізаваў у 1951 годзе скаўцкую дружыну «Пагоня», а пасьля — «Арлы»<ref>[https://web.archive.org/web/20120316051334/http://kuferak.iatp.by/text04.htm Андрэй Вашкевіч. «ВАЦЛАЎ ПАНУЦЭВІЧ У БЕЛАРУСІ АМАЛЬ НЕВЯДОМЫ»]</ref>. == Іншыя беларускія скаўцкія зьвязы ў Нямеччыне == У траўні 1947 г. у вёсцы Віндышбэргэрдорф (знаходзіцца за 4 км на паўночны ўсход ад [[Кам]]у) былі паселены беларусы (каля 500), якіх разьсялілі ў 14 бараках, пабудаваных тут у часе вайны для работнікаў. Самы вялікі барак быў прызначаны для дзіцячага садку, пачатковае школы й скаўцкае сьвятліцы. Пачатковая школа была адкрыта 15 жніўня: у ёй было 4 клясы з 56 вучнямі. Пры школе заснаваўся зьвязь беларускіх скаўтаў (45 сяброў). Кіраўніком скаўтаў быў у 1947 г. [[Янка Запруднік]], потым Міхась Белямук, а апекуном — айцец Асіпчык. 25 сакавіка 1948 г. адбылося ўрачыстае злажэньне прысягі й уручэньне сьцягу скаўтам 6-га Сьцягу ў Віндышбэргэрдорфе. 25 красавіка 1948 г. на міжнацыянальных спаборніцтвах у Рэгенсбурзе 6-ы Сьцяг атрымаў дыплём за першае месца ў пабудове шатру. 23 сакавіка 1948 г. адбылося заснаваньне скаўцкай дружыны ў лягеры Зэедорф каля [[Брэмэн]]у (Брытанская акупацыйная зона). У траўні 1948 г. студэнт мэдыцыны [[Вітаўт Кіпель]] назначаны заступнікам штандаровага й арганізацыйным рэфэрэнтам штандару «Швабія» (француская акупацыйная зона Нямеччыны). 28 чэрвеня група скаўтаў пад кіраўніцтвам В. Кіпеля выйшла ў скаўцкі паход церазь Нямеччыну (маршрут Кам — Бэрхтэсгадэн, каля 450 км). Па дарозе да іх далучыліся скаўты з [[Остэргофэн]]у<ref>[https://web.archive.org/web/20110920195007/http://kamunikat.fontel.net/www/knizki/historia/dvanaccatka/16.htm Скаўцкая хроніка з часапісу «Наперад!»]</ref>. Былі так сама скаўты пры гімназіі ў лягеры Розэнгайм. Кіраваў спартовым гуртком скаўцкае моладзі І. Муха, а скаўтамі — Я. Раковіч. Яны шмат вымагалі ад моладзі, але і розэнгаймскія беларускія скаўты часта перамагалі ў спаборніцтвах скаўтаў іншых нацыянальнасьцяў. == Скаўцкі сьцяг у Францускай зоне Аўстрыі == Колькасьць беларусаў, якая знаходзілася ў ДП-лягеры Куфштайн у францускай зоне [[Аўстрыя|Аўстрыі]], налічвала каля 300 асобаў. У верасьні 1948 году зарганізаваўся скаўцкі сьцяг. На першай зборцы было 18 скаўтаў і скаўтак. Сьцяг складалі: 1 дружына старэйшых скаўтаў, 1 дружына юначак і 1 грамада ваўчанятаў. Арганізатарам і апякуном Сьцягу зьяўляўся сп. Міхась Гуз. == Скаўцкія зьвязы ў іншых краінах == У канцы 1940-х — пачатку 1950-х гг. у [[Францыя|Францыі]] зьяўляецца зьвяз (атрад) беларускіх скаўтаў, старшыня якога — М. Наўмовіч<ref>[http://belsoch.exe.by/lib/books/php/diasporayak40.php?n_cat=1&n_kniga=142 Спроба аб’яднання беларускай эміграцыі ў Францыі ў канцы 1940-х — пачатку 1950-х гг.]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. У 1950 году ў горадзе [[Мэльбурн]]е ([[Аўстралія]]) зарганізаваны беларускі скаўцкі зьвяз «Усяслаў Чарадзей»<ref>[https://web.archive.org/web/20110925091127/http://kamunikat.fontel.net/www/knizki/historia/hardzijenka/australia/06.htm Асноўныя моманты гісторыі беларусаў у Аўстраліі]</ref>. У 1954 годзе ў [[Сыднэй|Сыднэі]] існавалі скаўты пад кіраўніцтвам Уладзімера Пацко<ref>[https://web.archive.org/web/20090820042614/http://baj.by/belkalehium/lekcyji/historyja/hardzijenka-n_03.htm Лекцыя 3. Беларусы ў Аўстраліі: галоўныя асяродкі/3. Беларуская грамада ў Сыднэі]</ref>. == Завяршэньне дзейнасьці ЗБСЧ == Апошнім годам актыўнай дзейнасьці «Згуртаваньне беларускіх скаўтаў на чужыне» стаў 1951 год. На той час Галоўная кватэра ЗБСЧ месьцілася ў [[Чыкага]], і яшчэ ў ліпені выдаваўся «Rada Kruhu» — часопіс Галоўнай кватэры Беларускіх скаўтаў на чужыне<ref>[https://web.archive.org/web/20160305191717/http://kamunikat.fontel.net/www/knizki/mova/barszczeuskaja/38.htm Характарыстыка беларускіх газэтаў і часопісаў на чужыне/Б. Характарыстыка цытаваных газэтаў і часопісаў]</ref>. Беларусы за мяжой паступова і плаўна ўжыліся ды ўліліся ў грамадзкае жыцьцё тых краінаў, дзе пражывалі. Таксама й скаўты сталі часткай замежнага скаўцкага руху. Так, [[Вітаўт Кіпель]] скончыў вышэйшыя курсы інтэрнацыянальнага скаўтынгу, быў выкладчыкам на гэтых курсах, арганізаваў скаўцкія лягеры, некалькі гадоў кіраваў адной з найстарэйшых амэрыканскіх скаўцкіх адзінак (Troop 161, Tamarack Council, засн. 1910). Ён меў некалькі амэрыканскіх і інтэрнацыянальных скаўцкіх узнагародаў<ref>[https://web.archive.org/web/20070913140314/http://kamunikat.fontel.net/www/knizki/historia/maksimiuk/himnazija_daviednik.htm Камунікат. «Біяграфічныя даведкі пра настаўнікаў і вучняў Беларускай гімназіі імя Янкі Купалы ў Нямеччыне»: Кіпель Вітаўт]</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Гісторыя скаўтынгу на Беларусі]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Кніга|аўтар =[[Янка Запруднік]] |частка =У віхры вайны — зь Беларусі на Захад |загаловак =Дванаццатка |арыгінал = |спасылка =http://kamunikat.fontel.net/pdf/dvanaccatka.pdf |адказны = |выданьне = |месца =Нью-Ёрк |выдавецтва =Беларускі Інстытут Навукі й Мастацтва|год = 2002|том = |старонкі =30—49|старонак = 490|сэрыя = |isbn = |наклад =1500}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20110920195007/http://kamunikat.fontel.net/www/knizki/historia/dvanaccatka/16.htm Скаўцкая хроніка з часапісу «Наперад!»] * [https://web.archive.org/web/20100915215803/http://zbsb.org/lib/index.php?option=com_alblib&view=article&id=129#68 Матэрыялы да гісторыі беларускай эміграцыі ў Нямеччыне Ў 1939—1951 гадох] * [https://web.archive.org/web/20190716172011/http://kamunikat.org/halounaja.html?pubid=154 Максімюк Ян. «Беларуская Гімназія імя Янкі Купалы ў Заходняй Нямеччыне (1945—1950)»] [[Катэгорыя:Моладзевыя арганізацыі]] [[Катэгорыя:Скаўцкі рух]] [[Катэгорыя:Арганізацыі беларускай дыяспары]] [[Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1945 годзе]] [[Катэгорыя:Зьніклі ў 1951 годзе]] [[Катэгорыя:Лістапад 1945 году]] [[Катэгорыя:1945 год у Нямеччыне]] 9u78djfw8vql53vq424e1yrbktvemid 0 93976 2672250 2201973 2026-06-03T20:55:39Z ~2026-33106-39 98067 Актуалізацыя. 2672250 wikitext text/x-wiki '''«Праваабаронцы за свабодныя выбары»''' — грамадзкая кампанія ў [[Беларусь|Беларусі]] ў пэрыяд падрыхтоўкі і правядзеньня выбараў у мясцовыя [[Савет дэпутатаў|Саветы дэпутатаў]], [[Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь|Нацыянальны сход]] і [[Прэзыдэнт Рэспублікі Беларусь|прэзыдэнта]] у 2008 — 2010 гадах. == Кампаніі == * [[Парлямэнцкія выбары ў Беларусі 2008 году|Выбары ў Нацыянальны сход 2008 г.]] * Выбары ў мясцовыя Саветы дэпутатаў 2010 г. * [[Прэзыдэнцкія выбары ў Беларусі 2010 году|Выбары прэзыдэнта 2010 г.]] == Дзейнасьць == Удзельнікі кампаніі ажыцьцяўлялі доўгатэрміновае і кароткатэрміновае назіраньне за падрыхтоўкай і правядзеньнем выбараў. Доўгатэрміновыя назіральнікі, як правіла, накіроўваліся ў [[ЦВК РБ|Цэнтральную камісію па выбарах і правядзеньні рэспубліканскіх рэфэрэндумаў]] і ў тэрытарыяльныя выбарчыя камісіі (абласныя, гарадзкія, раённыя, раёнаў у гарадох). Кароткатэрміновыя назіральнікі накіроўваліся ва ўчастковыя выбарчыя камісіі на выбарчыя ўчасткі, якія былі абраны для назіраньня. Яны вялі назіраньне ад дня пачатку датэрміновага галасаваньня да падліку галасоў. Тэрыторыі і выбарчыя ўчасткі абіраліся для назіраньня па ўсіх абласьцёх краіны і г. Менску. Колькасьць назіральнікаў у пэрыяд прэзыдэнцкіх выбараў 2010 г., паводле заявы арганізатараў, складала 80 доўгатэрміновых і каля 600 кароткатэрміновых. 2soa2eyjno0p4rlji7b0rjrto9dtvpv 0 98786 2672206 2663659 2026-06-03T13:59:28Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672206 wikitext text/x-wiki {{Газэта |назва = Дзяньніца: Вестка Беларускаго нацыянальнаго камісарыяту |выява = Dziannica № 2 (46) 1919.jpg |тып = штотыднёвая |фармат = 32 см × 45 см; з № 34 (15 кастрычніка 1918 г.) 35 см × 51 см |уладальнік = Орган [[Беларускі нацыянальны камісарыят|Беларускага Нацыянальнага камісарыята]] |выдавец = Веснік [[Беларускі нацыянальны камісарыят|Беларускага Нацыянальнага камісарыята]] і Маскоўскай Беларускай секцыі РКП(б) |рэдактар = |заснаваная = 1 сакавіка 1918 |зачыненая = 24 лютага 1919 |палітыка = грамадзка-палітычная й літаратурная |мова = [[Беларуская мова|беларуская]] |штаб-кватэра = [[Санкт-Пецярбург|Петраград]], Іванаўская вул., 14; [[Масква]], Цьвярская, Маманоўск пер., д. 12 |наклад = 2500 — 6000 |ISSN = |сайт = }} «'''Дзяньніца'''» ― беларуская [[газэта]], заснаваная [[Зьміцер Жылуновіч|Зьмітром Жылуновічам]] у [[Пецярбург]]у ў 1916 року. Адноўленая ў 1918 року, стала першай [[РСФСР|савецкай]] газэтай на [[Беларуская мова|беларускай мове]]. == Мінуўшчына == {{Асноўны артыкул|Дзяньніца (1916)}} [[Дзяньніца (1916)|Дзянніца]] ўпершыню паўстала ў [[Петраград]]зе ў 1916 року, дзе існавала беларуская суполка ўцекачоў з акупаванай [[Кайзэраўская Нямеччына|кайзэраўскай Нямеччынай]] тэрыторыі Беларусі. Выдавалася на ўласныя сродкі [[Зьміцер Жылуновіч|Зьмітра Жылуновіча]]. Выходзіла з кастрычніка па сьнежань 1916.<ref>{{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Газеты Беларусі, 1776—1975: Рэтрасп. бібліягр. паказ.|арыгінал = |спасылка =https://bukvica.org/w/images/a/a7/Gazety_Belarusi_1776-1975.pdf|адказны =Склад. Л. М. Няхайчык і інш.; Навук. рэд. [[Віталь Скалабан|В. У. Скалабан]]|выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Нацыянальная кніжная палата Беларусі]] |год =2003|том = |старонкі =34 (№ 303)|старонак =322|сэрыя = |isbn =985-6020-28-X|наклад =700}}</ref><ref>{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 21 лістапада 2010|url = http://www.library.by/portalus/modules/belarus/show_archives.php?subaction=showfull&id=1290345142&archive=1290362895&start_from=&ucat=8&|загаловак = Беларускі нацыянальны рух у нады Першай Сусветнай вайны|фармат = |назва праекту = Гісторыя Беларусі|выдавец = Беларуская лічбавая бібліятэка|дата = 5 сакавіка 2011 |мова = |камэнтар =}}</ref>. Выхад аднавіўся<ref>{{Спасылка | аўтар = Віталь Скалабан| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.library.cjes.ru/online/?a=con&b_id=655&c_id=7785| загаловак = Пасля «Нашай Нівы»| фармат = | назва праекту = Бібліятэка Цэнтру экстрэмальнай журналістыкі| выдавец = Медиа Эксперт №3, 2004| дата = 5 сакавіка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref> з 1 сакавіка 1918 як друкаваны орган [[Белнацкам]]у. З 6-га нумару 6 красавіка 1918 па 24 лютага 1919 выходзіла ў [[Масква|Маскве]]. З № 40 выходзіла як весьнік Белнацкаму і {{Артыкул у іншым разьдзеле|Беларускія сэкцыі РКП(б)|маскоўскай беларускай сэкцыі РКП(б)|ru|Белорусские секции РКП(б)}}. Агулам выйшла 49 нумароў: 1918 год №№ 1—44; 1919 год №№ 1—5.<ref>{{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Газеты Беларусі, 1776—1975: Рэтрасп. бібліягр. паказ.|арыгінал = |спасылка =https://bukvica.org/w/images/a/a7/Gazety_Belarusi_1776-1975.pdf|адказны =Склад. Л. М. Няхайчык і інш.; Навук. рэд. [[Віталь Скалабан|В. У. Скалабан]]|выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Нацыянальная кніжная палата Беларусі]] |год =2003|том = |старонкі =34 (№№ 302)|старонак =322|сэрыя = |isbn =985-6020-28-X|наклад =700}}</ref> Рэдактарамі былі [[Зьміцер Жылуновіч]], [[Янка Нёманскі]], [[Павал Каравайчык]]. == Зьмест == Зьмяшчала артыкулы на агульнапалітычную, эканамічную і нацыянальную тэматыку, беларускія літаратурныя творы. Асьвятляла дзейнасьць Белнацкаму, беларускіх арганізацыяў у Расеі, жыцьцё беларускіх уцекачоў, заклікала да змаганьня за вызваленьне акупаванай [[Кайзэраўская Нямеччына|Нямеччынай]] тэрыторыі Беларусі. У 1-м нумары апублікаваная «Дэклярацыя правоў працоўнага і эксплюатаванага народу». У № 8 артыкул «Беларусь як частка Савецкай Фэдэратыўнай Рэспублікі». Друкаваўся тэкст [[Утварэньне БССР#Абвяшчэньне БССР. «Маніхвэст»|Маніфэсту Часовага рабоча-сялянскага ўраду Беларусі пра абвяшчэньне БССР]], пастанова Прэзыдыюма {{Артыкул у іншым разьдзеле|Усерасейскі цэнтральны выканаўчы камітэт|УЦВК|ru|ВЦИК}} пра прызнаньне незалежнасьці БССР, першыя пастановы беларускага савецкага ўраду і 1-га Ўсебеларускага зьезду Саветаў. На старонках газэты з мастацкімі і публіцыстычнымі творамі друкаваліся [[Якуб Колас]], [[Цішка Гартны]], [[Канстанцыя Буйло]], [[Альбэрт Паўловіч]], [[Фабіян Шантыр]]<ref>{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.gants-region.info/index/dzjannica/0-816| загаловак = «Дзянніца»| фармат = | назва праекту = | выдавец = Ганцавіцкі краязнаўча-інфармацыйны партал| дата = 4 сакавіка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref>, [[Максім Гарэцкі]], [[Аляксей Гурло]], [[Ігнат Дварчанін]]<ref>{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.gants-region.info/index/dzjannica/0-817| загаловак = «Дзянніца»| фармат = | назва праекту = | выдавец = Ганцавіцкі краязнаўча-інфармацыйны партал| дата = 4 сакавіка 2011 | мова = | камэнтар = }}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Кніга|аўтар = [[Сьцяпан Александровіч]].|частка = |загаловак = Гісторыя і сучаснасць: Літ.-крыт.арт. (Першая беларуская савецкая.)|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = [[Менск]]|выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Беларусь]]|год = 1968|том = |старонкі = |старонак = 255|сэрыя = |isbn = |наклад = 4000}} * Говін, С. В. «Дзянніца». {{Літаратура/БелЭн|6}} — С. 142 * Натальля Калесьнік. «Дзянніца». {{Літаратура/ЭГБ|3}} — С. 237. * {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Перыядычны друк Беларускай ССР. Вып. 2. Газеты (1917—1959 гг.): (папярэдні спіс) |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = [[Менск]] |выдавецтва = Рэдакцыйна-выдавецкі аддзел Кніжнай палаты БССР пры Дзяржаўнай бібліятэцы БССР|год = 1960|том = |старонкі = |старонак = 116|сэрыя = |isbn = |наклад = 50}} * {{Кніга|аўтар = Бугаев, Евгений Иосифович.|частка = |загаловак = Возникновение большевистских организаций и образование Компартии Белоруссии.|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = [[Масква|Москва]] |выдавецтва = Госполитиздат|год = 1959|том = |старонкі = |старонак = 270|сэрыя = |isbn = |наклад = 10000}} * {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Газеты СССР 1917—1960. Том 1 Газеты Москвы, Ленинграда и столиц союзных республик.|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = [[Масква|М]] |выдавецтва = «Книга»|год = 1970|том = 1|старонкі = 21 (№ 101)|старонак = 278|сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Кніга|аўтар = Зерницкий М. С.|частка = |загаловак = Белорусская советская печать в годы иностранной военной интервенции и гражданской войны (1918—1920 гг.)|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = [[Менск|Мн.]]|выдавецтва = [[Вышэйшая школа|Высшая школа]] |год = 1963|том = |старонкі = |старонак = 123|сэрыя = |isbn = |наклад = 700}} * {{Кніга|аўтар = [[Вадзім Круталевіч|Круталевич В. А.]].|частка = |загаловак = Рождение Белорусской Советской Республики (на пути к провозглашению республики. Октябрь 1917 — декабрь 1918 г.)|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = [[Менск|Мн.]]|выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Навука і тэхніка]] |год = 1975|том = |старонкі = 305—312|старонак = 336|сэрыя = |isbn = |наклад = 5000}} * {{артыкул|аўтар = [[Віталь Скалабан]].| частка = |загаловак = Издательская деятельность Белорусского национального комисариата (1918—1919 гг.)|арыгінал = |спасылка = |адказны = рэдактары: [[Міхаіл Стрыжонак|Стрижонок, Михаил]], [[Георгі Галенчанка|Голенченко, Георгий]], [[Лідзія Збралевіч|Збралевич, Лидия]], [[Адам Мальдзіс|Мальдис, Адам]], [[Уладзімер Мархель|Мархель, Владимир]]|выданьне= История книги, книжного дела и библиографии в Белоруссии|тып = зборнік навуковых артыкулаў|месца = [[Менск]]|выдавецтва = [[Цэнтральная навуковая бібліятэка імя Якуба Коласа]]|год = 1986|выпуск = |том = |нумар = | старонкі = 26—48|isbn = }} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20220326041854/https://e-catalog.nlb.by/vufind/Record/BY-NLB-br0000776556 «Дзяньніца» у фондзе Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі] * «Дзянніца» ― беларуская газэта ў [http://kamunikat.org/dziannica.html Кнігазборы: KAMUNIKAT]{{Недаступная спасылка|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [[Аўген Калубовіч|А. Калубовіч]] — [http://www.belhistory.com/be/bssr-fathers.php «Айцы» БССР і іхны лёс]{{Недаступная спасылка|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://law.edu.ru/doc/document.asp?docID=1128473 У. І. Ленін і ўтварэньне Беларускай ССР]{{Недаступная спасылка|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}} {{Беларускія пэрыядычныя выданьні}} [[Катэгорыя:Беларускія газэты]] [[Катэгорыя:Сацыялістычная прэса]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1916 годзе]] [[Катэгорыя:Зьніклі ў 1919 годзе]] 5u4epq25bj5suzu97mvjq5mh2pqkveg 0 113580 2672255 2588958 2026-06-03T23:10:57Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672255 wikitext text/x-wiki {{Часопіс |назва = Зважай |выява = [[Файл:Flag of Belarus (1918, 1991–1995).svg|200пкс]] |тэматыка = грамадзкія падзеі беларусаў у Канадзе, гісторыя |пэрыядычнасьць = раз на тры месяцы |мова = [[Беларуская мова|беларуская]] |адрас = м. [[Таронта]] |рэдактар = [[Кастусь Акула]] |заснавальнік = [[Аб'яднаньне Беларускіх Вэтэранаў|Аб’яднаньнем Беларускіх Вэтэранаў]] |выдавец = [[Кастусь Акула]] |краіна = {{Сьцяг Канады}}[[Канада]] |дата заснаваньня = 1974 |дата закрыцьця = 1998 |аб’ём = 1 стар. |фармат = А4 |камплектацыя = |наклад = невядомы |ISSN = |сайт = }} '''«Зважай»''' — беларускі штоквартальны часопіс, заснаваны ў 1974 годзе ў [[Таронта]] [[Аб'яднаньне Беларускіх Вэтэранаў|Аб’яднаньнем Беларускіх Вэтэранаў]], існаваў да 1998 году<ref>[https://web.archive.org/web/20241214002551/https://kamunikat.org/zvazaj Зважай] на [[Камунікат]]</ref>. Выдаваўся на [[Беларуская мова|беларускае мове]] і на [[Ангельская мова|ангельскае мове]]. Часопіс называў сябе «часапіс беларускіх вэтэранаў»<ref>{{Артыкул | аўтар = [[Кастусь Акула]] | загаловак = Як варвары руйнавалі Полацак | арыгінал = | спасылка = https://lib.memo.ru/book/26892 | мова = [[Беларуская мова|беларуская]] | адказны = [[Кастусь Акула]] | аўтар выданьня = [[Кастусь Акула]] | выданьне = Зважай | тып = часопіс | месца = м. [[Таронта]] | выдавецтва = | год = 1989 | выпуск = | том = | нумар = 3 (55) | старонкі = 1 | isbn = | issn = 5172 | архіўная спасылка = | недасяжны = }}</ref>. Рэдактар — [[Кастусь Акула]]. Друкаваў матэрыялы па беларускай гісторыі і пытаньнях вайсковае гісторыі Беларусі, мэмуары, літаратурныя творы. Асьвятляў падзеі на Беларусі і эмігранцкае жыцьцё. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20211026013831/http://kamunikat.org/Zvazaj.html?pubid=17561 «Зважай» на Камунікаце] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1974 годзе]] [[Катэгорыя:Беларускія часопісы]] [[Катэгорыя:Беларусы ў Канадзе]] [[Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове]] [[Катэгорыя:Зьніклі ў 1998 годзе]] e9frtr2bkqj23lqkbtfrv0f62ob4e6s 0 126908 2672281 1962454 2026-06-04T09:59:10Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672281 wikitext text/x-wiki «'''Краты'''» — рукапісны [[часопіс]], заснаваны ў канцы 1933 году [[Максім Танк|Максімам Танкам]] і пазьней выдаваны зьняволенымі [[Лукіская турма|Лукіскай турмы]]. Усяго выйшла шэсьць нумароў. Выдаваньнем часопіса ў 1934 займаліся арганізатары Літаратурнага фронту сялянскіх і рабочых пісьменьнікаў [[Валянцін Таўлай]], [[Піліп Пестрак]], П. Радзюк. Адзін зь першых яго чытачоў так ахарактарызаваў выданьне: {{Цытата|Часопіс быў вельмі прыгожа выдадзены і як на турэмныя ўмовы нават раскошны: з выдатнай па сваёй кампазыцыі вокладкай.}} == Літаратура == * Калеснік, Ул. А. [https://web.archive.org/web/20090407004312/http://kamunikat.org/download.php?item=11218-1.pdf&pubref=11218 Максім Танк : Нарыс жыцця і творчасці] / Ул. А. Калеснік. — Мінск : Мастацкая літаратура, 1981. — 189 с. {{Беларускія пэрыядычныя выданьні}} [[Катэгорыя:Беларускія часопісы]] [[Катэгорыя:Максім Танк]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1933 годзе]] [[Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове]] [[Катэгорыя:Зьніклі ў 1934 годзе]] [[Катэгорыя:Часопісы Заходняй Беларусі]] kk4c8afm7xc7kk9wdm8ldx83f0307wc 0 136864 2672227 2522562 2026-06-03T19:16:31Z SergeiSEE 38150 дапаўненьне Вонкавыя спасылкі 2672227 wikitext text/x-wiki {{Часопіс |назва = «Маладосьць» |выява = |тэматыка = [[Літаратура|літаратурна]]-[[Мастацтва|мастацкі]] і [[Грамадзтва|грамадзка]]-[[Палітыка|палітычны]] |пэрыядычнасьць = 1/[[Месяц (каляндар)|месяц]] |мова = [[Беларуская мова|беларуская]] |адрас = юрыдычны: [[Вуліца|вул.]] [[Багдан Хмяльніцкі|Б. Хмяльніцкага]], 10а, [[Менск]], [[Паштовы індэкс|220013]]; <br/>[[Белпошта|паштовы]]: [[Праспэкт Незалежнасьці (Менск)|прасп. Незалежнасьці]], 39, Менск, 220005 <br/>[[Тэлефон|тэл.]] [[Тэлефонны код|+375]] [[Тэлефонны плян нумарацыі Беларусі|17]] 2848524, 2844188, 2882072 |рэдактар = В. С. Рацэвіч |заснавальнік = [[Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь]], грамадзкае аб'яднаньне «[[Саюз пісьменьнікаў Беларусі]]», рэдакцыйна-выдавецкая ўстанова «Выдавецкі дом «[[Звязда]]» |выдавец = РУП „Мастацкая літаратура“ |краіна = [[Беларусь]] |дата заснаваньня = красавік {{Дата пачатку||4|1953|1}} |аб’ём = 112 с. |камплектацыя = |наклад = 1324 (кастрычнік 2016) |ISSN = 0131-2308 |сайт = http://zviazda.by/be/edition/maladosc }} '''«Маладо́сьць»''' ({{мова-наркамаўка|Маладосць|скарочана}}) — [[Беларусь|беларускі]] штомесячны грамадзка-палітычны і літаратурна-мастацкі [[часопіс]]. Арыентаваны ў асноўным на дарослую моладзь. Сярод літаратурна-мастацкіх і грамадзка-палітычных часопісаў, якія [[Выдавецкая справа|выдаюцца]] ў [[Рэспубліка Беларусь|Рэспубліцы Беларусь]] для розных узроставых груп чытачоў, стаіць паміж часопісамі «[[Бярозка (часопіс)|Бярозка]]» (для [[Дзіця|дзяцей]] сярэдняга і старэйшага школьнага ўзросту) і «[[Полымя (часопіс)|Полымя]]». Распаўсюджваецца праз падпіску [[пошта]]й і продаж у «Белсаюздруку». Падпісныя індэксы на «[[Белпошта|Белпошце]]»: індывідуальны — 74957, індывідуальны ільготны для настаўнікаў — 00592, [[Юрыдычная асоба|ведамасны]] — 749572, ведамасны ільготны для ўстаноў [[Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь|Міністэрства культуры]] і [[Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь]] — 00731. == Гісторыя == З 1988 году да пачатку 2000-х і з 2013 году выдаецца «[[Бібліятэка часопіса «Маладосьць»]]» (12 [[Кніга|кніг]] у год), дзе былі надрукаваныя першыя кнігі шэрагу беларускіх пісьменьнікаў. У 2002—2012 гадох часопіс уваходзіў у склад рэдакцыйна-выдавецкай установы «[[Літаратура і мастацтва]]». Цяпер у складзе выдавецкага дома «Звязда». == Зьмест публікацый == Друкуе творы [[Беларуская літаратура|беларускіх пісьменнікаў]] (раманы, аповесьці, апавяданьні, паэмы, вершы), публіцыстычныя і [[Літаратуразнаўства|літаратуразнаўчыя]] артыкулы, [[Рэцэнзія|рэцэнзіі]], матэрыялы на навуковыя і грамадзка-палітычныя тэмы. Існуюць сталыя рубрыкі «Паэзія», «Проза», «Пераклады», «Крытыка». Зьявіліся новыя часткі: «Вяртаньне», «Cathedra», «Гістфакт». У 1970—1980-я гады ў «Маладосьці» былі каляровыя ўкладкі, прысьвечаныя беларускаму жывапісу. == Галоўныя рэдактары == * [[Аляксей Кулакоўскі]] (1953—1958) * [[Пімен Панчанка]] (1958—1966) * [[Алесь Асіпенка]] (1966—1972) * [[Генадзь Бураўкін]] (1972—1978) * [[Васіль Зуёнак]] (1978—1982) * [[Анатоль Грачанікаў]] (1982—1991) * [[Генрых Далідовіч]] (1991—2002) * [[Раіса Баравікова]] (2002—2011) * [[Тацяна Сівец]] (2011) * [[Сьвятлана Воцінава]] (2012—2021)<ref>{{cite web| author =| date =2021-02-02| url = https://news.tut.by/culture/717240.html| title = Уволена главный редактор журнала «Маладосць» |publisher =TUT.BY| accessdate = 2021-02-04}}</ref> * Вольга Рацэвіч (з 2021 г.) == Аўтары == У часопісе друкаваліся пісьменьнікі [[Якуб Колас]], [[Пятрусь Броўка]], [[Аркадзь Куляшоў]], [[Янка Маўр]], [[Іван Мележ]], [[Іван Шамякін]], [[Васіль Быкаў]], [[Уладзімер Караткевіч]], [[Максім Лужанін]], [[Іван Чыгрынаў]], [[Алесь Адамовіч]], [[Янка Брыль]] і [[Васіль Вітка]]. Працавалі ў часопісу Янка Брыль, [[Уладзімер Дамашэвіч]], [[Янка Сіпакоў]], [[Леанід Дайнека]], [[Вячаслаў Адамчык]], [[Мікола Гіль]], [[Міхась Стральцоў]], [[Мікола Аўрамчык]], [[Алесь Жук]], [[Казімер Камейша]], [[Уладзімер Саламаха]], [[Віктар Гардзей]] і [[Алесь Бадак]]. З 1988 па 1992 год у часопісе былі надрукаваны: «Старажытная Беларусь: Полацкі і Новагародскі пэрыяды» [[Мікола Ермаловіч|Міколы Ермаловіча]], «Споведзь» [[Ларыса Геніюш|Ларысы Геніюш]], «Дзёньнік» [[Язэп Драздовіч|Язэпа Драздовіча]] і вершы [[Масей Сяднёў|Масея Сяднёва]]. З сучасных — [[Раіса Баравікова]], [[Алег Грушэцкі]], [[Алесь Карлюкевіч]], [[Рагнед Малахоўскі]], [[Алесь Марціновіч]], [[Дзяніс Марціновіч]], [[Алена Масла]], [[Людміла Рублеўская]], [[Віктар Шніп]] і шэраг іншых. == Глядзіце таксама == * «[[Вясёлка (часопіс)|Вясёлка]]» * «[[Бярозка (часопіс)|Бярозка]]» * «[[Полымя (часопіс)|Полымя]]» == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Літаратура/БелЭн|9}} * {{кніга|аўтар = Лугоўскі, А. І. |частка =«Маладосць» |загаловак =Слоўнік студэнта-філолага па методыцы выкладання беларускай літаратуры |спасылка = http://elib.bspu.by/bitstream/doc/999/1/%D0%A1%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D1%96%D0%BA%20%D1%81%D1%82%D1%83%D0%B4%D1%8D%D0%BD%D1%82%D0%B0-%D1%84%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B0.pdf|адказны = |месца =Мінск|выдавецтва =[[Беларускі дзяржаўны пэдагагічны ўнівэрсытэт імя Максіма Танка|БДПУ]] |год =2005 |старонкі =59 |старонак =106 |isbn =978-985-501-667-1 |тыраж = }} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20120928030752/http://kamunikat.org/maladosc.html Маладосьць] // kamunikat.org. * {{Спасылка | аўтар = Вядучы [[Навум Гальпяровіч]]. Дырэктар выдавецтва [[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|«Мастацкая літаратура»]] [[Алесь Бадак]] і галоўны рэдактар часопіса «Маладосьць» [[Вольга Рацэвіч]].| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 13 траўня 2026| url = https://www.youtube.com/watch?v=9AlWqFXvYwg | копія = | дата копіі = | загаловак = «Маладосць» у «Культуры» | фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1953 годзе]] [[Катэгорыя:Беларускія інтэрнэт-СМІ]] [[Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове]] [[Катэгорыя:Беларускія літаратурныя часопісы]] [[Катэгорыя:Часопісы БССР]] 8hif3hz0kzak4v4rh5mk1gc9yc1e3ee 0 140808 2672198 2656129 2026-06-03T13:52:14Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672198 wikitext text/x-wiki {{пра|народны памінальны [[абрад]]|Дзяды|пра паэму [[Адам Міцкевіч|Адама Міцкевіча]]}} {{Літаратурны твор | Назва = Дзяды | Назва-арыгінал = Dziady | Выява = Adam Mickiewicz - Dziady część I, II i IV p063.png | Памер = | Подпіс выявы = | Жанр = цыкль рамантычных паэмаў | Аўтар = [[Адам Міцкевіч]] | Мова арыгіналу = польская | Напісаны = | Публікацыя = 1822 | Асобнае выданьне = | Выдавецтва = | Пераклад = | Электронная вэрсія = https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/dziady/ | ВікіКрыніца-тэкст = :pl:s:Dziady (Mickiewicz) }} '''«Дзяды́»''' — нізка [[Рамантызм|рамантычных]] [[драма]]ў [[Адам Міцкевіч|Адама Міцкевіча]], публікаваны ў 1822—1860 роках. Складаецца з чатырох частак: * «[[Дзяды (частка II)]]» — 1822 * «[[Дзяды (частка IV)]]» — 1822 * «[[Дзяды (частка III)]]» — 1832 * «[[Дзяды (частка I)]]» — 1860, няскончаная Апроч драмаў, у склад II часткі ўваходзіць верш «Вупыр», пачаткова публікаваны асобна. Часткі зьвязаныя між сабою абрадам [[Дзяды|дзядоў]] — дакладна апісаным у II частцы, згаданы Густавам у IV частцы і паказаным у IX сцэне III часткі. У творы зьмешчаныя пэўныя [[Аўтабіяграфія|аўтабіяграфічныя]] зьвесткі, ідэі рамантызму, зьвязанага з народавольніцкай барацьбой польскага народу пад [[Забраны край|расейскім падзелам]]. Паэму «Дзяды» Адам Міцкевіч пачаў пісаць яшчэ ў 1820 годзе. Пісалася паэма не паводле плянаванага парадку, часта прысутнічала дзіўная кампазыцыя твору<ref>Jacek Lukasiewicz. Mickevičius. Vilnius: Baltos lankos, 1998. ISBN 9986-861-71-3.</ref>. У II томе ''«Паэзыі»'', які выйшаў ў 1823 г. у віленскай друкарні Юзэфа Завадзкага Адам Міцкевіч указаў, як арганізаваць пасьлядоўнасьць твораў. Спачатку ў кнігу ўвайшла паэма «[[Гражына (паэма)|Гражына]]», за ёй — «Гістарычныя запіскі», кн. г.зн. аўтарскія камэнтарыі да згаданай паэмы, пасьля камэнтарыяў быў зьмешчаны тытульны ліст «Дзядоў», выкладзены ўступ, напісана проза й, нарэшце, — ІІ і ІV часткі «Дзядоў». Трэцяя частка паэмы «Дзяды» зьявілася ледзь праз дзесяцігодзьдзе, у 1832 годзе, апублікаваная ў Дрэздэне. І частка паэмы, якая засталася незавершанай, была надрукавана ўжо пасьля сьмерці паэта ў 1860 г. На працягу ўсяго жыцьця Адам Міцкевіч неаднаразова плянаваў вярнуцца да напісаньня «Дзядоў». Пра гэта ён узгадваў у лістах да сяброў. У лісьце да [[Юльян Урсын Нямцэвіч|Юльяна Нямцэвіча]] пісаў:{{Цытата|«Я вельмі ўзрушаны, што вы адгадалі мэту й плян маёй паэмы: сапраўды, я вырашыў ахапіць у ім усю гісторыю ганеньняў і пакутаў нашай Бацькаўшчыны». Віленскія сцэны — толькі прэлюдыя да турмаў Пецярбурга, да катаргі й сыбірскай ссылкі<ref>Iš lenkų kalbos vertė Justinas Marcinkevičius. Adomas Mickevičius. Vėlinės. Vilnius: Vaga, 1976.</ref>.}} [[Файл:DZIADY Adam Mickiewicz – Gustaw Dzieci znacie piosnkę....jpg|значак|справа|Сцэна зь «Дзядоў» на паштоўцы 1919]] == Структура == Часткі зьвязаныя між сабою абрадам [[Дзяды|дзядоў]] — дакладна апісаным у ІІ частцы, згаданы Густавам у ІV частцы й паказаным у ІX сцэне ІІІ часткі. У творы зьмешчаны пэўныя аўтабіяграфічныя зьвесткі, ідэі рамантызму, зьвязанага з народавольніцкай барацьбой пад [[Заходні край|расейскім падзелам]]. У ІІ частцы апісваецца абрад дзядоў, падчас якога перад яго ўдзельнікамі зьяўляюцца духі памерлых, якія просіць дапамогі ў жывых. Па словах Міцкевіча, у народных забабонах прасочваецца «маральная ідэя, вобразна выяўленая простым людам». Апрача драм, у склад ІІ часткі ўваходзіць верш «Упыр», пачаткова публікаваны асобна. Частка ІV — гісторыя Густава, які скончыў жыцьцё самагубствам з-за каханьня. ІV частка стала мастацкім адлюстраваньнем няшчаснага каханьня паэта да яго «рамантычнай музы» — [[Марыля Верашчака|Марылі Верашчакі]]. У ІІІ частцы Дзядоў Міцкевіч зьвярнуўся да іншых падзеяў пэрыяду маладосьці — да арышту й турэмнага зьняволеньня па справе [[Таварыства філяматаў|філяматаў]] у 1824 годзе. Сам паэт «зашыфраваны» тут пад імем Конрада. == Сюжэт == [[Файл: Adam Mickiewicz - Dziady część I, II i IV p047.png|значак|225px|справа|Ілюстрацыя да паэмы «Дзяды»]] [[Файл: Adam Mickiewicz - Dziady część I, II i IV p024.png|значак|225px|справа|Абрад [[Дзяды]]]] [[Файл: Adam Mickiewicz - Dziady część I, II i IV p053.png|значак|225px|справа|Абрад [[Дзяды]]]] [[Файл: Adam Mickiewicz - Dziady część I, II i IV p008.png|значак|225px|справа|Ілюстрацыя да паэмы «Дзяды»]] [[Файл: Adam Mickiewicz - Dziady część I, II i IV p035.png|значак|225px|справа|Ілюстрацыя да паэмы «Дзяды»]] [[Файл: Adam Mickiewicz - Dziady część I, II i IV p097.png|значак|225px|справа|Ілюстрацыя да паэмы «Дзяды»]] [[Файл: Adam Mickiewicz - Dziady część I, II i IV p073.png|значак|225px|справа|Ілюстрацыя да паэмы «Дзяды»]] [[Файл: Adam Mickiewicz - Dziady część I, II i IV p119.png|значак|225px|справа|Ілюстрацыя да паэмы «Дзяды»]] [[Файл: Adam Mickiewicz - Dziady część I, II i IV p026.png|значак|225px|справа|Ілюстрацыя да паэмы «Дзяды»]] [[Файл: Adam Mickiewicz - Dziady część I, II i IV p031.png|значак|225px|справа|Ілюстрацыя да паэмы «Дзяды»]] [[Файл: Adam Mickiewicz - Dziady część I, II i IV p083.png|значак|225px|справа|Ілюстрацыя да паэмы «Дзяды»]] [[Файл: Adam Mickiewicz - Dziady część I, II i IV p088.png|значак|225px|справа|Ілюстрацыя да паэмы «Дзяды»]] [[Файл: Adam Mickiewicz - Dziady część I, II i IV p103.png|значак|225px|справа|Ілюстрацыя да паэмы «Дзяды»]] [[Файл: Adam Mickiewicz - Dziady część I, II i IV p125.png|значак|225px|справа|Ілюстрацыя да паэмы «Дзяды»]] [[Файл: Adam Mickiewicz - Dziady część I, II i IV p131.png|значак|225px|справа|Ілюстрацыя да паэмы «Дзяды»]] [[Файл: Adam Mickiewicz - Dziady część I, II i IV p142.png|значак|225px|справа|Ілюстрацыя да паэмы «Дзяды»]] === ''Здань'' === Усёй драме папярэднічае верш «Здань ці Вупыр». Гэта гісторыя пра прывіда, які кожны год зьяўляецца сярод вяскоўцаў. У частцы ІІ ён зьяўляецца прывідам закаханага, які скончыў жыцьцё самагубствам з-за няшчаснага каханьня. Грудзь ў яго разарваная й скрываўленая, і ён не рэагуе на словы гусьляра. Ён сочыць толькі за былой каханай. У ІV частцы мы можам атаясамліваць Прывід з Густавам — пустэльнікам. Ён прыходзіць да сьвятара па параду, але яго зьяўленьне выклікае трывогу ў доме. Ніхто ня ведае, хто ён на самай справе. Ніхто ня можа вызначыць, жывы ён ці мёртвы. Ён коліць сябе кінжалам у грудзі, але не гіне, а зьнікае пры загадкавых абставінах. Ён называе сябе «мёртвым, але толькі для сьвету». Прывід пакутуе, бо пры жыцьці зьдзейсьніў жудаснае злачынства. Ён пазбавіў сябе жыцьця. Цяпер кожны год ён пакідае магілу, знаходзіць сваю нявесту й зноў зьдзяйсьняе тое самае злачынства. Чаму ён гэта робіць? Напэўна, каб існаваць у памяці каханай. Таксама ў пазьнейшай ІІІ частцы Дзядоў зьявіцца постаць прывіда. Спачатку пра гэта згадае сам Конрад падчас Маленькай імправізацыі, а потым мы ўбачым яго ў апошняй сцэне гэтай часткі. === ''Дзяды'' II частка === Другая частка Дзядоў пачынаецца дэвізам, які ўяўляе сабой цытату з твору [[Ўільям Шэксьпір|Ўільяма Шэксьпіру]]: ''«Ёсьць цуды на небе й на зямлі, якія вашым філёзафам і не сьніліся»''. Яно дакладна адлюстроўвае настрой усяго твору. Драма будзе напоўнена таямніцай і жудаснасьцю. У творы будзе мова пра рэчы, якія немагчыма растлумачыць рацыянальным мысьленьнем. Пад покрывам цемры ў могілкавай капліцы зьбіраюцца жыхары бліжэйшых вёсак. Яны будуць праводзіць старадаўні абрад Дзяды. Іх узначальвае Гусьляр. Ён ведае таемныя загаворы, якія дазваляюць кантактаваць з душамі памерлых. Спачатку выклікаюць духаў з самымі лёгкімі грахамі. Тыя, каму ня трэба шмат, каб выратавацца. На заклік Гусьляра прылятаюць два анёлы. Гэта душы дзяцей, якія ніколі ў жыцьці не зьведалі смутку й клопатаў. Цяпер яны ня могуць патрапіць у рай, таму што: ''«Той, хто ніколі не зьведаў горычы, не зьведае слодыч на нябёсах»''. Таму яны просяць два зярняткі гарчыцы, каб яны замянілі зямныя пакуты й адкрылі шлях дзецям у рай. Калі атрымліваюць падарунак — яны ляцяць. Набліжаецца поўнач, і Гусьляр вырашае выклікаць духаў, абцяжараных самымі цяжкімі грахамі. Па яго загаду зьяўляецца прывід злога пана. Ён памёр тры гады таму, але не трапіў у рай. Ён павінен пакутаваць на зямлі. Тут ён церпіць страшныя пакуты, бо суправаджаючыя яго хор начных птушак не дае яму ні здаволіць голад, ні здаволіць смагу. Гэта таму, што пан пры жыцьці паводзіў сябе надзвычай жорстка. Ён нікому не дапамог і шматлікім прычыніў пакуты. Цяпер іх душы ператварыліся ў птушак і мучаюць пана. Няма паратунку для прывіда: ''«…хто ніколі ня быў чалавекам, / Таму чалавек ня можа дапамагчы яму»''. Тым ня менш, па загаду Гусьляра, пакідае капліцы й сыходзіць. У самым канцы Гусляр выклікае пасярэдніх ці прамежкавых духаў. Тыя, чыю віну яшчэ можна загладзіць, хоць і не адразу. Зося адгукаецца на такі заклік у могілкавай капліцы. Яна была пастушка, і хоць усе халасьцякі былі закаханыя ў яе, яна заставалася бясчуллай да іх увагі. За гэта яна павінна танчыць паміж зямлёй і небам, Яна ня можа спусьціцца да жывых і не ўзьляцець у неба. Яна перасьцерагае жывых: «Той, хто ні разу не крануўся зямлі, ня можа апынуцца ў раі». Гусьляр паказвае, што яна будзе блукаць так яшчэ два гады, але потым трапіць у рай, пасьля гэтага запэўненьня дух Зосі адлятае. Абрады вось-вось скончацца, але нечакана зьяўляецца іншы дух. Гэта прывід з акрываўленым сэрцам. Яго не выклікаў Гусьляр. Ён не адказвае на яго пытаньні й не рэагуе на яго словы, накіраваныя на тое, каб прагнаць яго. Ён сыходзіць толькі тады, калі людзі адводзяць пастушку, на якую глядзеў прывід. Усе сабраныя выходзяць перад капліцай. На гэтым сканчваецца частка ІІ. Важнейшымі словамі ў гэтай частцы драмы зьяўляюцца словы, сказаныя асобнымі прывідамі. Іх папярэджаньні тычацца таго, чаго людзям варта пазьбягаць. Яны выразна паказваюць на тое, што людзі павінны жыць у гармоніі з сабой і іншымі людзьмі. Ні ў якім разе нельга выкарыстоўваць іншых альбо прычыняць пакуты іншым. === ''Дзяды'' IV частка === Дзеяньне гэтай часткі Дзядоў таксама адбываецца ў Задушную ноч. Дзеяньні адбываюцца ў памяшканьні ксяндза, які пасьля абеду моліцца зь дзецьмі. Раптам яго наведвае таямнічы госьць. Густаў уваходзіць у дом ксяндза. Выглядае вельмі дрэнна. Дзеці яго баяцца, таму што ён падобны на прывіда. Густаў тлумачыць, што ён памёр, але толькі для сьвету. Ён пустэльнік. — пасьля гэтых тлумачэньняў Густаў пачынае размову са сьвятаром. Па сутнасьці, гэта больш падобна на маналёг героя. Толькі часам яго прамову перапыняе ксёндз. Знаходжаньне Густава ў доме ксяндза доўжыцца тры гадзіны. Кожная з гэтых гадзін мае крыху іншы характар. У кожнай зь іх Густаў разглядае іншую важную праблему. Першую з гэтых гадзін можна назваць гадзінай каханьня, другую — адчаю, трэцюю — перасьцярогі. '''''Гадзіна каханьня'''''. Таямнічы прыбылец распавядае пра сваё няшчаснае каханьне. У юнацтве ён давяраў расказам выдатных сэнтымэнталістаў і верыў у адзінае сапраўднае каханьне. Ён усё жыцьцё шукаў яе, а знайшоўшы жанчыну свайго жыцьця, нягледзячы на каханьне, якое яна нібыта адчувала да няшчаснага Густава, яна выйшла замуж за іншага. У момант яе здрады Густаў памірае для сьвету й становіцца пустэльнікам. Наступныя разважаньні пустэльніка тычацца сутнасьці сьмерці. Ён пералічвае некалькі яго відаў. Першы — гэта фізычная сьмерць, другі — здранцьвеньне, у якое ставіць нас перажываньне трагедыі няшчаснага каханьня. Гэты від сьмерці вельмі жорсткі. Гіне ня толькі адрынуты мужчына, але й яго каханая. Бо каханьне забівае, яно забівае ўласную душу. І, нарэшце, трэці тып сьмерці. Гэта вечная сьмерць — гэта значыць без шанцаў на збаўленьне. Ксёндз спрабуе супакоіць госьця. Ён рае яму зьмірыцца зь лёсам і рацыянальна паглядзець на сваё месца. Словы ксяндза ўзмацняюць нарастаючае паўстаньне ў Густаве. Пачынаецца чарговая гадзіна. '''''Гадзіна роспачы'''''. Таямнічы прыбылец паказвае, хто ён. Ён раскрывае сваё паходжаньне. Ён распавядае пра родны дом. Гэтыя словы тлумачаць ксяндзу, адкуль ён ведае Густава. Ён пазнае ў ім свайго былога вучня. Ён шчасьлівы магчымасьці зноў паразмаўляць зь ім. На жаль, Густаў ужо не падобны на былога вучня ксяндза. Гады самоты вельмі зьмянілі яго. Ён ня верыць у ідэалы, якія спрабаваў прышчапіць яму ксёндз. Наадварот. Ён абвінавачвае гаспадара дому ў тым, што ён дазволіў яму паверыць у іх сілу. Густаў ужо ня веруць у Божую справядлівасьць. Ён выступае са сваім маналёгам, у якім выкладае свае погляды на веру й каханьне. Гэтая заява вельмі бурная. Густаў лёгка ўпадае з крайнасьці ў крайнасьць: ад каханьня да нянавісьці; ад гора й расчараваньня да бунту й гневу. Выразам апошняй горычы Густава зьяўляецца яго жэст самагубства. Густаў дастае кінжал і ўтыкае яго сабе ў грудзі. Але ён не памірае. Сваімі паводзінамі ён даказвае сьвятару, што ня ўсё можна растлумачыць розумам і верай у Бога. '''''Гадзіна папярэджаньня'''''. Пасьля паўторнага самагубства эмоцыі Густава прыходзяць у норму. Ён усё яшчэ размаўляе з ксяндзом, які ня можа зразумець, сьведкам чаго стаў. Густаў паказвае, што Сьвята Дзядоў надзвычай неабходнае й ня варта ставіць пад сумнеў яго каштоўнасьць. Пустэльнік яшчэ раз гаворыць пра сілу каханьня й, як прывід з другой часткі «Дзядоў», перасьцерагае: «Хто хоць раз у жыцьці быў на нябёсах, той пасьля сьмерці наўпрост у рай не трапіць». — пасьля гэтых словаў таямнічы госьць зьнікае. === ''Дзяды'' III частка === Трэцяя частка «Дзядоў» была напісана адразу пасьля разгрому [[Паўстаньне 1830-1831 гадоў|Лістападаўскага паўстаньня]] ў 1832 годзе. Адам Міцкевіч хацеў папрасіць прабачэньня ў народа за тое, што не прымаў актыўнага ўдзелу ў баях. Па нявысьветленых дагэтуль прычынах яму ўдалося дабрацца толькі да [[Вялікая Польшча|Вялікай Польшчы]], адкуль ён разам з хваляй эмігрантаў уцёк у [[Парыж]]. Па дарозе ён спыніўся ў [[Дрэздэн]]е й тут стварыў трэцюю частку свайго вялікага драматычнага твору. У гэтай частцы узгадваюцца падзеі, зьвязаныя з судом над [[Таварыства філярэтаў|Філярэтамі]], які адбываўся ў Вільні. Ён успамінае пакуты сваіх калегаў. У ёй гаворыцца пра абставіны іх зьняволеньня й асуджэньня. Ім ён прысьвячае сваю працу. '''''Прадмова'''''. Трэцяя частка Дзядоў пачынаецца з Прадмовы. Гэта тлумачэньне, адрасаванае чытачам самім аўтарам. Міцкевіч распавядае пра абставіны, якія падштурхнулі яго да напісаньня гэтага твора. Гаворыцца аб жорсткасьці расейскіх уладаў і неабходнасьці супрацьстаяньня ім. Ён таксама ўводзіць аўтабіяграфічную лінію, пішучы, што пакуль толькі аднаму зь вязьняў удалося зьбегчы з Расеі, куды яны былі дэпартаваныя пасьля суду. Упершыню ён параўноўвае Польшчу з Хрыстом, які памірае на крыжы. '''''Пралёг'''''. Пачынаецца са словаў Анёла-ахоўніка, які пільнуе сьпячага вязьня. Ён кажа, што гэты чалавек зь дзяцінства паўставаў супраць сьвітаньня. Унутры яго нарастала паўстаньне, якое нават анёл не мог заглушыць. Затым за душу вязьня змагаюцца добрыя й злыя духі. Яны змагаюцца за вязьня, пакуль той не прачынаецца й не вырашае прайсьці ўнутраную трансфармацыю. Ён піша на сьцяне вугалем словы, якія пацьвярджаюць адначасовую сьмерць Густава й нараджэньне Конрада. Густаў, рамантычны каханы зь першых частак Дзядоў, мусіць сысьці. Яго барацьба за ўласнае шчасьце й разважаньні аб няшчасным каханьні ўжо не маюць прынцыповага значэньня. Цяпер адзінае, што будзе мець значэньне, гэта барацьба за дабро нацыі. Таму павінен нарадзіцца новы герой. Ён бярэ сымбалічнае імя Конрад — яно ў чытачоў Міцкевіча, безумоўна, асацыявалася з Конрадам Валенродам, чалавекам, які ахвяраваў уласным шчасьцем дзеля агульнага дабра. '''''Турэмная сцэна'''''. Напярэдадні Калядаў іншыя 9 зьняволеных зьбіраюцца ў пакоі Конрада. У асноўным гэта маладыя людзі, асуджаныя за дзейнасьць у гуртах філяматаў і філярэтаў. Яны расказваюць пра жудасны перасьлед з боку расейскіх уладаў. Гавораць пра бязьлітаснасьць і жорсткасьць расейцаў. Яны расказваюць адзін аднаму пра сцэны, сьведкамі якіх былі, напрыклад, дэпартацыя іншых зьняволеных у глыб Расеі. Зь іх размоваў можна зрабіць выснову, як пакутаваў польскі народ ад бязьлітаснага захопніка. Для забавы адзін зь вязьняў пачынае песьнь з прыпевам: Езус Марыя. Адгукаецца Конрад, які дагэтуль маўчаў. Ён не дазваляе сьпевы імёнаў сьвятых. Конрад прызнае, што ён ня ведае, куды падзелася яго вера, але ён ніколі не дазволіць зьдзекавацца з Марыі. Яго словы падтрымлівае Капраль, які распавядае пра тое, як абарона сьвятога імя Марыі выратавала яму жыцьцё. '''''Маленькая імправізацыя'''''. Раптам Конрад пачынае сваю песьнь. Ужо ў першых словах яна заахвочвае да помсты: ''«Помста, помста, помста ворагу. З Богам і нават насуперак Богу»''. Затым ён параўноўвае сябе з арлом, які, як прарок, лунае над сьветам і бачыць мінулае і будучыню Польшчы. На жаль, ён ня можа бачыць усё, таму што ягоннае поле зроку закрыта вялізным крумкачом. Арол пачынае з ім бойку, але спачатку прайграе, слабее і падае. У тую ж хвіліну ахоўнікі ў турме мяняюцца, і сябры Конрада мусяць разыходзіцца па камэрах. Конрад спрабуе спыніць іх, кажучы, што ён скончыць сваю песьню, але ніхто яго больш не слухае. Усе баяцца быць схопленымі. '''''Вялікая імправізацыя'''''. Конрад, адзін у камэры, пачынае свой вялікі маналёг. Спачатку ён задаецца пытаньнем аб месцы мастака ў сучасным сьвеце. Ён задаецца пытаньнем, для каго яму ствараць песьні, калі іх і так ніхто не разумее. Нарэшце ён аб’яўляе, што будзе сьпяваць іх Богу. Бо гэта песьні, вартыя вышэйшага. Потым справа ідзе яшчэ далей. Ён сьцьвярджае, што паэт — гэта штосьці падобнае да Бога. Як і ён, ён стварае штосьці вялікае. Конрад паказвае, што адчувае сябе абраным, унікальным, чалавекам вышэйшым за сярэдняга. Таму ён гатовы змагацца з самім Богам. Ён адчувае сябе чымсьці падобным да Прамэтэя. І ён хоча змагацца за шчасьце нацыі, рызыкуючы пры гэтым жыцьцём. Ён прымае індывідуальныя пакуты, каб выратаваць сваю нацыю. Конрад бярэцца за гэтую барацьбу, бо лічыць, што Бог стварыў сьвет няправільна. Больш за тое, ім кіруе не любоў, а толькі мудрасьць. Такі чалавек, як Конрад, паводле яго самога, лепш кіраваў бы чалавецтвам. Ён просіць Бога аб «кіраваньні душамі». Калі Бог не адказвае, паўстаньне Конрада ўзмацняецца. Ён усё больш люта пачынае выступаць супраць Бога. У гэты момант адбываецца чарговая спрэчка паміж добрымі й злымі духамі аб душы Конрада. Апошнія ўжо блізкія да сваёй мэты. На шчасьце, Конрад страчвае прытомнасьць, перш чым вымавіць апошняе блюзьнерства. Крычыць Богу: «Ты не гаспадар сьвету, але…» — і валіцца. Апошняе слова: «цар» за яго прамаўляе сатана. Толькі гэта ратуе Конрада ад вечнага праклёну. '''''Экзарцызмы'''''. Ксёндз Пётар прыходзіць у кельлю Конрада й ратуе яго. '''''Бачаньне Евы'''''. Набожная дзяўчына моліцца за зьняволенага расейцамі юнака. Яна кладзецца спаць і бачыць у сьне Дзеву Марыю, якая бярэ вянок, ахвяруе яго Хрысту, які абсыпае Еву кветкамі. '''''Бачаньне Ксяндза Пятра'''''. Адна з самых важных сцэн ва ўсёй драме. Тут выразна праяўляецца паняцьце, якое называецца мэсіянствам, паводле якога польскі народ павінен пакутаваць і памерці, як Ісус на крыжы, каб збавіць сьвет і ўваскрэснуць яшчэ мацнейшым. Ксёндз Пётар бачыць крыжовы шлях Хрыста й параўноўвае яго з вобразам прыгнечанай Польшчы. У яго бачаньні паўстае таямнічы выратавальнік нацыі, імя якога загадкавае: сорак чатыры. '''''Сон сэнатара'''''. Перш чым забраць душу Навасільцова ў пекла, чэрці вырашаюць памучыць сваю ахвяру. Яны пасылаюць яму сон, у якім ён спачатку зьяўляецца царскім фаварытам, але хутка губляе яго ласку й перастае быць паважаным іншымі. '''''Варшаўскі салён'''''. Сцэна выразна паказвае, якім бачыў польскае грамадзтва Міцкевіч. Яно выразна падзелены на некалькі груп. Патрыёты, безумоўна, першыя зь іх. Людзей, нераўнадушных да лёсу сваёй Радзімы. Сярод іх зьняволеныя зь першай сцэны й людзі, якія стаяць ля дзьвярэй у гасьцінай. Іх таксама цікавіць лёс краіны. Група, якая сядзіць за сталом, паводзіць сябе па-іншаму. Іх зусім не хвалюе лёс Польшчы. Для іх важныя імпрэзы й уборы. Яны не адчуваюць сувязі з Польшчай. Яны шкадуюць, што Навасільцава няма ў Варшаве, бо, на іх думку, ён адзіны, хто можа ладзіць сапраўдныя імпрэзы. Найбольш польскі народ характарызуюць словы Пятра Высоцкага: {{Верш|Наша нацыя, як лава, Зь верху халодная й цьвёрдая, сухая й плюгавая, Але ўнутранага агня сто гадоў не пагасіш; Пляваць на шкарлупіньне — сыйдзем у глыбіні. {{арыгінал|pl|Nasz naród jak lawa, Z wierzchu zimna i twarda, sucha i plugawa, Lecz wewnętrznego ognia sto lat nie wyziębi; Plwajmy na tę skorupę i zstąpmy do głębi.}}}} '''''Баль у сэнатара'''''. Сэнатар размаўляе з горшымі з палякаў — з тымі, хто здраджвае сваім суайчыньнікам дзеля ўласнай выгады. Сярод іх Пэлікан і Доктар. Яны размаўляюць з сэнатарам пра Ралісона, маладога зьняволенага, які быў зьбіты на допыце, але да гэтага часу нічога не раскрыў. Яны думаюць, што зь ім рабіць. Уваходзіць толькі маці згаданага вязьня. У яго з сабой лісты ад княгіні. Дзякуючы гэтаму сэнатар вырашае прыняць яго. Ён робіць выгляд, што нічога пра гэта ня ведаў, і абяцае заняцца яе справай. Аднак, як толькі жанчына зачыняе дзьверы, сэнатар, па радзе сваіх падручных, загадвае прыбраць нязручнага вязьня. Размову чуе ксёндз Пётар, які прыйшоў з маці вязьня. Ксяндза дапытваюць і зьневажаюць. Замест гэтага ён прадказвае катам хуткую сьмерць. Выкананьне прароцтва не прымусіць сябе чакаць. Пакуль сэнатар весяліцца з гасьцямі на балі, маланка трапляе ў доктара й забівае яго. Раней у пакой урываецца разгубленая пані Ралісон. Яна толькі што даведалася пра сьмерць сына. Ксёндз супакойвае яе, кажучы, што яе дзіця, хоць і цяжка параненае, усё яшчэ жывое. Са згоды жахлівага сэнатара ксёндз выводзіць жанчыну й ідзе да вязьня. Па дарозе ён сустракае Конрада. Ён аддае ксяндзу пярсьцёнак у ахвяру. Затое ксёндз Пётар раскрывае яму ягонны лёс. Яму трэба будзе адправіцца ў далёкую краіну й там чакаць чалавека, які першы прывітае яго ў імя Бога. '''''Сцэна на могілках'''''. Дзея зноў перамяшчаецца на могілкі. Тут маладая жанчына з Гусляром чакае пачатку абраду Дзядоў. Гэта нагадвае ёй стары прывід, які калісьці перасьледваў яе. Аднак душа не зьяўляецца. Гусьляр мяркуе, што, магчыма, гэта быў не прывід, а душа яшчэ жывога чалавека. Ён таксама мяркуе, што, можа, ён не зьяўляецца таму, што зьмяніў веру бацькоў альбо імя. У канцы жанчына й Гусьляр заўважаюць кібіткі, якія вязуць палонных у Сыбір. Конрад сярод іх. Жанчына пазнае ў ім свайго былога каханага. '''''Ustęp'''''. Усю частку падсумоўвае г. зв. ''ustęp'', гэта значыць верш, які складаецца з шасьці частак. У ёй апісваецца падарожжа Міцкевіча ў Расею й яго першыя ўражаньні пасьля наведваньня гэтай краіны. Успамінае нават сваіх сяброў, якія, хоць і былі расейцамі, але змагаліся супраць цара і загінулі ў паўстаньні дзекабрыстаў. === ''Дзяды'' I частка === Дзяўчына, будучая каханка, аддае сябе марам. У прыродзе дзейнічае прынцып [[плоць|плоцевы]], які разумеецца як каханьне й гармонія. Такім чынам, і сярод людзей, калі дзьве істоты наканаваны адна адной, паводле агульначалавечага закону яны павінны сустрэцца. На сьвята Дзядоў ідзе працэсыя людзей. Гусьляр кіруе працэсыяй, паўтараючы словы «Усюды цёмна, усюды глуха», а Хор гэтыя словы паўтарае. Юнакі просяць дзяўчыну, тоесную з Карусяй з «[[Рамантычнасьць (баляда)|Рамантычнасьці]]», каб яна дарэмна не аплаквала памерлага каханага: {{Верш|«У правай руцэ цёмны крыжык сьцiскае, Ён месца паглядам на небе шукае, Цяпер на iмшы маладою ўдавiцай Прасi за яго i жывых памалiцца.» {{арыгінал|pl|«On zimny krzyżyk w prawicy trzyma, A miejsca w niebie szuka oczyma, Dla niego na mszę daj, młoda wdowo, A dla nas żywych piękne daj słowo.»}}}} Старца жа просяць, каб ён не аплакваў сваіх блізкіх: {{Верш|«Ня ўсё тваё шчасьце туга захiлiла, Знаёмцаў ня ўсiх паглынула магiла, Ты шчасьце ад сэрцаў пазыч веснавых, Памерлых шукай памiж юных, жывых.» {{арыгінал|pl|«Nie całe twoje szczęście jest w grobie, Nie tam są wszyscy znajomi tobie. Weź trochę szczęścia od nas szczęśliwych, Szukaj umarłych pośród nas żywych.»}}}} У чарговы раз Гусляр заклікае прыйсьці на Дзяды ўсіх, «хто ў роспачы, / Хто успамінае й хто зычыць», «са сьвету мудрых». Дзіця, якое не памятае маці, памерлай пры яго нараджэньні, просіць Старца вярнуцца дадому. Але з горыччу разьвітваецца з унукам («Божа! (…) Блаславі ўнука — хай памрэ маладым!») і ідзе на абрад. «Зачараваны юнак» распавядае дзіўную гісторыю пра рыцара, які добраахвотна падпарадкаваўся заклёну, пераўтварыўся ў камень. Моладзевы хор нагадвае пра законы, якія кіруюць сьветам; Для яго «страчанымі» зьяўляюцца ўсе тыя, хто «ў маладыя гады» — бязьдзейнічаў, — ізаляваўся ад навакольля, — не мог нацешыцца маладосьцю. Да групы далучаюцца Стралец («Песьня Стральца») і Густаў — у пошуках каханьня {{Верш|«Ах, дзе знайсьцi цябе — людзей я кiну — дзе ты! Ах, будзь са мною, я адмоўлюся ад сьвету!» {{арыгінал|pl|«Ach, gdzie cię szukać — od ludzi ucieknę, Ach, bądź ty ze mną, świata się wyrzeknę!»}}}} Чорны паляўнічы (вобраз нячыстай сілы) кпіць з адкрыцьцяў Густава. Уся справа заканчваецца дыялёгам паміж Густавам і Стральцом. == Апісаньне частак == === ''Дзяды'' II частка === II частка ''Дзядоў'', храналягічна першая, паўстала ў 1820—1821 гадах<ref>Alina Witkowska, Ryszard Przybylski: Romantyzm. Warszawa: 1999, s. 252.</ref>, у віленска-ковенскім пэрыядзе жыцьця Адама Міцкевіча (уласна адтуль паходзіць акрэсьленьне ''Віленска-ковеньскія Дзяды''). Упершшыню была апублікавана ў II томе ''Паэзыі''. Твору папярэднічае [[баляда|балядны]] верш ''{{Артыкул у іншым разьдзеле|Здань (верш)|Вупыр|pl|Upiór (wiersz)}}'' ({{мова-pl|Upiór}}) (''Здань'' у перакладзе [[Серж Мінскевіч|Сержа Мінскевіча]]). Падзеі адбываюцца ў {{Артыкул у іншым разьдзеле|Задушкі|Дзень Задушны|pl|Zaduszki}} (уначы) у капліцы, дзе сабралася група людзей з бліжэйшай вёскі. Праходзіць абрад [[Дзяды|Дзядоў]], які праводзіць {{Артыкул у іншым разьдзеле|Волхв|Гусьляр|pl|Wołchw}}. Сабраныя адна за адной заклікаюць душы з таго сьвету, жадаючы палегчыць іх пакуты. На іх заклік прыходзяць ''тры віды духаў'': ''лёгкія'', ''цяжкія'' і ''пасярэднія''<ref name="ReferenceA">Repetytorium z języka polskiego. Kraków: 1996, s. 67.</ref>. Калі абрад падыходзіць да канца, нечакана зьяўляецца чарговы дух, які не рэагуе на заклікі і праклёны Гусьляра і рэшты сабраных. Той дух рухаецца ў бок адной з сялянак і ўказвае на сваё зраненае сэрца. Вяскоўцы выправаджваюць сялянку, але прывід накіроўваецца за імі<ref name="ReferenceA" />. Зьяўленьне таго духу ў пэўны спосаб тлумачыць верш ''Вупыр'' дададзены да Дзядоў праз Міцкевіча. Галоўны герой гэтага твора — постаць з неакрэсленым экзыстэнцыяльным статусам — не жыве, але й не памёр канчаткова, гэта дух, асуджаны за грэх (самагубства) да пакараньня паўтарэньня сваіх пакут у сьвеце кожны год. Гэтыя пакуты зьвязаны зь няшчасным каханьнем і жыцьцём сярод людзей, якія гэтага не разумеюць<ref name="ReferenceA" />. === ''Дзяды'' IV частка === [[Файл:Archiwalia_Dziady1901.jpg|значак|справа|Андрэй Мілеўскі ў ролі Густава-Конрада ў пастаноўцы Станіслава Высьпянскага (Гарадзкі тэатар у Кракаве, прэм’ера 31 кастрычніка 1901 году)]] [[Файл:Wilno - w bazylianskiej celi.JPG|значак|справа|Памятная дошка на будынку месца зьняволеньня Адама Міцкевіча ў [[Віленскі Траецкі манастыр|Траецкім манастыры ў Вільні]]]] [[Файл:Kuna-Mickiewicz.JPG|значак|справа|Фрагмент нерэалізаванага помніка Адаму Міцкевічу аўтарства {{Артыкул у іншым разьдзеле|Гэнрык Куна|Гэнрыка Куны|pl|Henryk Kuna}}, прадстаўляючы сцэну зь Дзядоў]] Гэтая частка ''Дзядоў'', храналягічна другая, паўстала ў 1821—1822 гадах і была апублікавана ў II томе ''Паэзыі''<ref name="dwa-pięć-pięć">Alina Witkowska, Przybylski: Romantyzm. Warszawa: 1999, s. 255.</ref>. Wraz z częścią II jest nazywana ''Dziadami wileńsko-kowieńskimi''. Гэта паэма аб тэме каханьня, у якой галоўным героям зьяўляецца нешчасьлівы каханак — Дзеяньне твора адбываецца ў Задушны дзень паміж дзевятай гадзінай вечару й поўначчу, а месца дзеяньня — дом сьвятара, які ў мінулым быў настаўнікам галоўнага героя. Асоба Густава была выкшталтавана праз чытаньне ''{{Артыкул у іншым разьдзеле|Новая Элаіза|Новай Элаізы|fr|Julie ou la Nouvelle Héloïse}}'' [[Жан-Жак Русо|Жан-Жака Русо]] і ''[[Пакуты маладога Вэртэра|Пакутаў маладога Вэртэра]]'' [[Ёган Вольфганг фон Гётэ|Ёгана Гётэ]]<ref name="dwa-pięć-pięć" />. Гэтыя творы зрабілі яго індывідуалістам і нават штурхалі да самагубства. Каханка галоўнага героя акрэсьлена, як ''звышчалавечая дзяўчына'', бо была ўзьнёслая й асьвечаная. Яна для яго прызначэньне і амаль падарунак звышнатуральны. Аднак ад моманту яе шлюбу з багатай і утытуляванай асобай для Густава распачынаецца ''гадзіна роспачы''<ref name="dwa-pięć-sześć">Alina Witkowska, Ryszard Przybylski: Romantyzm. Warszawa: 1999, s. 256.</ref>, перапоўненая эгзальтацыяй, пакутамі каханьня й рэўнасці. Гэтыя пакуты былі ўвасоблены дастаткова сучаснай, як на тыя часы, мовай<ref name="dwa-pięć-sześć" />. Гэтая частка вывучаецца ў тым ліку дасьледнікамі псыхалёгіі<ref name="dwa-pięć-sześć" />. Ксёндз, слухач гісторыі Густава, разглядаецца ім як увасабленнье {{Артыкул у іншым разьдзеле|Рацыяналізм (сьветапогляд|рацыяналізму|pl|Racjonalizm światopoglądowy}}, {{Артыкул у іншым разьдзеле|Здаровы розум|здаровага розуму|pl|Rozsądek}} і [[канфармізм]]у<ref name="dwa-pięć-sześć" />; можа карыстацца толькі максымамі, выказываньнямі ў характары папулярных прымавак, np. ''Пан Бог дае, Пан Бог бярэ!'', ''па смутках вясельле''<ref name="dwa-pięć-sześć" />. У сваю чаргу, няшчасны закаханы ўвасабляе рамантычны [[спірытуалізм]]. === ''Дзяды'' III частка === Трэцяя і апошняя завершаная частка драмы была напісана вясной 1832 году<ref name="dwa-siedem-sześć">Alina Witkowska, Ryszard Przybylski: Romantyzm. Warszawa: 1999, s. 276.</ref> і была названа ''Дрэздэнскімі Дзядамі'' (было зьвязана з жыцьцём у той пэрыяд [[Адам Міцкевіч|Міцкевіча]] ў [[Дрэздэн]]е). Тэкст быў упершыню апублікаваны ў 1832 годзе як IV том ''Паэзыі'' (у зборным выданьні) і праз год асобным выданьнем<ref name="dwa-siedem-sześć" />. Дасьледнікамі гэтая частка ''Дзядоў'' лічыцца шэдэўрам польскай [[рамантычная паэма|паэмы рамантычнай]]<ref>Alina Witkowska, Ryszard Przybylski: Romantyzm. Warszawa: 1999, s. 277.</ref>, між іншым, дзякуючы спалучэньню ў адным творы палітычна-гістарычнай з мэтафізычнай праблематыкай. Характэрнымі асаблівасьцямі гэтай драмы зьяўляюцца яе перарывістасьць, фрагмэнтарнасьць і {{Артыкул у іншым разьдзеле|Адкрытая кампазыцыя|адкрытая, свабодная кампазыцыя|pl|kompozycja otwarta}}. Ніводная са шматлікіх лініяў сюжэту не завершаная, лёсы герояў застаюцца нерасказанымі (за выключэньнем Доктара, якога забівае маланка)<ref name="dwa-siedem-dziewięć">Alina Witkowska, Ryszard Przybylski: Romantyzm. Warszawa: 1999, s. 279.</ref>. Да цэлага цыклю адносіцца IX сцэна (абрад ''Дзядоў''). Міцкевіч шукаў новую форму драмы, адрозную ад канструкцыі твораў [[Ўільям Шэксьпір|Шэксьпіра]], [[Пэдра Кальдэрон дэ ля Барка|Кальдэрона]], [[Ёган Вольфганг фон Гётэ|Гётэ]] ці [[Фрыдрых Шылер|Шылера]]<ref name="dwa-siedem-dziewięć" />. Ён з энтузіязмам вітаў з’яўленне драмаў Дзітмэра і Кавэ пад назвай ''Les soirées de Neuilly, esquisse dramatiques et historiques'' (1827)<ref name="dwa-siedem-dziewięć" />, у якіх бачыў наватарства. Гістарычны плян твору падзелены на дзьве часткі: яўную (афіцыйнае вымярэньне рэчаіснасьці) і схаваную ([[мартыралёг]], змовы й нацыянальна-вызваленчае змаганьне)<ref>Alina Witkowska, Ryszard Przybylski: Romantyzm. Warszawa: 1999, s. 280.</ref>. У частцы яўнай (''Вясковы дом пад Львовам'', ''Варшаўскі салён'', ''Пан Сэнатар'') паэт стаецца бязьлітасным аналітыкам і крытычным аглядальнікам прадстаўленай у творы групы людзей. Тую групу паэт падзяляе на «левы» й «правы» бок. У схаванай частцы аўтар зьмясціў сваю дрэздэнскую канцэпцыю мартыралягічнай гісторыі Польшчы<ref>Alina Witkowska, Ryszard Przybylski: Romantyzm. Warszawa: 1999, s. 281.</ref>. Адной з асаблівасьцяў, характэрнай для гэтай часткі Дзядоў, зьяўляецца прысутнасьць [[Польскае мэсіянства|мэсіянства]], заключаецца ў выкарыстаньні паралелі паміж пакутамі Ісуса й ахвярай палякаў, пазбаўленых уласнай дзяржаўнасьці й перасьледаваных. Паводле Міцкевіча, гэтая ахвяра павінна мець унівэрсальны характар, бо зьяўляецца паўторам адкупленьня Хрыста<ref>Alina Witkowska, Ryszard Przybylski: Romantyzm. Warszawa: 1999, s. 282.</ref>. Выразьнікам такога стаўленьня ў творы зьяўляецца Кс. Пётар, які валодае здольнасьцю прадказваць будучыню («празорца»). Яго прагнозы аптымістычныя, хоць іх зьмест вельмі недакладны (напрыклад лічба 44)<ref>Alina Witkowska, Ryszard Przybylski: Romantyzm. Warszawa: 1999, s. 283—284.</ref>; было зроблена шмат розных спроб інтэрпрэтаваць гэтыя візыі<ref>Jerzy A. Kowalski, op. cit.</ref>. Супрацьлегласць Кс. Пятра у творы — Конрад, які характарызуецца [[індывідуалізм]]ам, усьведамленьнем уласнаснай вынятковасьці, і нават гонару перарастаючага ў пыху<ref>Alina Witkowska, Ryszard Przybylski: Romantyzm. Warszawa: 1999, s. 284.</ref>. Крыніца такога стаўленьня ляжыць у веры, што ён зьяўляецца вялікім паэтам, дзякуючы чаму ён валодае выключнай сілай (''Я адчуваю бесьсьмяротнасьць, бесьсьмяротнасьць ствараю, / Што больш вялiкага зрабiць ты можаш — Божа?'', сцэна II, верш 54-55)<ref name="dwa-osiem-sześć">Alina Witkowska, Ryszard Przybylski: Romantyzm. Warszawa: 1999, s. 286.</ref>. Валодае здольнасьць да адчуваньня болю за ўсю польскаю нацыю. У ''{{Артыкул у іншым разьдзеле|Вялікая імправізацыя|Вялікай імправізацыі|pl|Wielka improwizacja}}'' паўстае супраць Бога, жадаючы ад Яго ўлады на сьветам, каб лепей усё наладзіць у сьвеце. Такім чынам ён абвінавачвае Бога ва ўсім зле, а да такіх гвалтоўных патрабаваньняў Конрада штурхае пачуцьцё пакут уласнага народу. (''Я й айчына — гэта адзінае. / Iмя маё Мiльён — бо за мiльёны / Кахаю й цярплю пакуты'', верш. 259—261). Ён патрабуе ад Творцы поўнага кантролю над людзьмі, таму мара аб шчасьці й міры на Зямлі мае рысы [[тыран]]іі<ref>Alina Witkowska, Ryszard Przybylski: Romantyzm. Warszawa: 1999, s. 285.</ref>. Аднак Конрад у творы выразна не асуджаецца<ref name="dwa-osiem-sześć" />. === ''Дзяды'' I частка === Першая частка ''Дзядоў'' не была завершана і не апублікавана пры жыцьці паэта. Верагодна, твор быў напісаны ў пачатку 1821 году<ref name="dwa-pięć-trzy">Alina Witkowska, Ryszard Przybylski: Romantyzm. Warszawa: 1999, s. 253.</ref>. Аўтарскі загаловак гучаў наступным чынам: ''Дзяды. Відовішча'' ({{мова-pl|Dziady. Widowisko}})<ref name="dwa-pięć-trzy" />. Упершыню была надрукаваны ў зборніку найбольш важных твораў Міцкевіча, выдадзеным у Парыжы ў 1860 годзе. Зьмяшчае збор не звязаных паміж сабой сцэн. Першая частка ''Дзядоў'' некаторымі трактавана, як пачатак цыклю, а іншыя лічаць гэтую частку заканчэньнем. У творы зьяўляецца, падобна як у II частцы: постаць Гусьляра, апісаньне магільнага абраду і Хоры юнакоў і моладзі. Некаторыя даследнікі лічаць Хоры літаратурным увасабленьнем [[Таварыства філяматаў|філяматаў]], з якімі Міцкевіч пры напісаньні твору вёў філязафічна-сьветапоглядную спрэчку<ref>Alina Witkowska, Ryszard Przybylski: Romantyzm. Warszawa: 1999, s. 254.</ref>. Гісторыкі літаратуры не могуць адказаць на пытаньне, чаму аўтар ані не скончыў гэтую частку ''Дзядоў'', ані не зьнішчыў [[рукапіс]]. Некаторыя дасьледнікі сьцьвярджаюць, што гэты твор уяўляе сабой завершанае цэлае, якое складаецца з асобных фрагмэнтаў<ref>Alina Witkowska, Ryszard Przybylski: Romantyzm. Warszawa: 1999, s. 254—255.</ref>. == Дзеючыя асобы й іх гістарычныя прататыпы == * [[Густаў (Дзяды)|Густаў/Конрад]] — паэт, чалавек выключнай чуласьці й багатага ўнутранага сьвету, якога знайма таксама пад імем Густаў, таксама Конрад. Ён адчувае існаваньне мэтафізычнага сьвету й хоча спазнаць яго. Гэты пэрсанаж нясе рысы байранічнага героя: мяцежны, незалежны, валодае пачуцьцём перавагі й вынятковасьці, мяцежны, аддае перавагу памерці, чымсьці каму-небудзь скарыцца. Яго асаблівасьцю зьяўляецца таксама [[Прамэтэй|прамэтэеўскі]] бунт супраць пануючых у сьвеце ўкладам. У імя любові да сваёй нацыі ён гатовы пайсьці нават супраць Бога, парываецца да блюзьнерства й блізкі да асуджэньня<ref>[https://www.bryk.pl/lektury/adam-mickiewicz/dziady-cz-iii.charakterystyka-bohaterow Dziady cz. III Charakterystyka bohaterów]</ref>. Пад постацьцю Густава-Конрада зашыфраваны ўласна асоба [[Адам Міцкевіч|паэта]]. * [[Ксёдз Пётар (Дзяды)|Ксёндз Пётар]] — [[Бэрнардыны|бэрнардынец]], сьмелы, патрыёт, наведвае вязьняў, падымае ім настрой, суцяшае. Ён дапамагае Конраду падняцца з падзеньня, настолькі шляхетны, што бярэ на сябе грэх яго блюзьнерства й такім чынам «прыносіць спакой у дом пыхі». * [[Гусьляр (Дзяды)|Гусьляр]] — народны мудрэц, праваднік у абрадзе Дзяды; — адзін з жыхароў вёскі, які ў гэты асаблівы дзень становіцца прадстаўніком усёй супольнасьці й ад яе імя размаўляе з душамі ў чыстцы й спрабуе ім дапамагчы. * [[Тамаш (Дзяды)|Тамаш]] — кіраўнік філямацкай моладзі, удзельнік сходу ў Конрада. Мяркуе, што яны павінны быць асуджаныя, незалежна ад іх невінаватасьці, ён прапануе, каб некалькі зь іх ахвяравалі сабой добраахвотна й узялі на сябе меркаваную віну, такім чынам ратуючы астатніх. Ён адчувае адказнасьць за сваіх калегаў, таму што быў кіраўніком таварыства. Ён таксама расказвае пра свае перажываньні падчас галадоўкі. Пад постацьцю Тамаша зашыфраваны [[Тамаш Зан]]. * [[Жэгота (Дзяды)|Жэгота]] — эпізадычны герой; вязень у базыльянскім кляштары. Ён распавядае пра атмасфэру страху, якая пануе ў [[Літва|Літве]], і абставіны свайго арышту. Бо, як і ўсе, адчувае сябе невінаватым і спадзяецца на хуткае вызваленьне. Сябры яго дыскрэдытуюць. Жадаючы падняць настрой калегам, ён расказвае байку Гарэцкаму пра зерне веры й свабоды, якое нельга закапаць, бо яно прарастае з новай сілай. Пад постацьцю Жэготы зашыфраваны [[Ігнат Дамейка]]. * [[Фэлікс (Дзяды)|Фэлікс]] — эпізадычны герой; вязень у базыльянскім кляштары. Цэніцца за жарты, часта вельмі горкія. Пад постацьцю Фэлікса зашыфраваны [[Фэлікс Кулакоўскі]]. * [[Юстын Поль]] — эпізадычны герой; прадстаўнік моладзі з надзвычай антыімпэрскімі настроямі; гарачая галава, няўважлівы, калегі павінны астуджаць яго энтузыязм. Постаць твору Міцкевіча прадстаўлена пад рэальным імем. * {{Артыкул у іншым разьдзеле|Пётар Яцэк Высоцкі|Пётар Высоцкі|pl|Piotr Wysocki (wojskowy)}} — рэальная гістарыяная постаць удзельнік імпрэзы ў варшаўскім салёне. Ён прамаўляе знакаміты сказ, ацэньваючы польскі народ як шматслойнаю лаву. * [[Сэнатар (Дзяды)|Сэнатар]] — увасабленьне зла. Жорсткі, бязьлітасны, крывадушны, ён з пагардай ставіцца нават да лісьліўцаў і даносчыкаў, хоць і карыстаецца іх паслугамі. Яго не кранае выгляд маці, якая пакутуе ад болю. Зь іншага боку, гэты чалавек хоча, каб яго лічылі вытанчаным і культурным, ён гаворыць па-француску, ветлівы ў адносінах да дам, а наведвальнікі салёнаў цэняць яго як сьвецкага чалавека. Пад сэнатарам уяўляецца гістарычная асоба [[Мікалай Навасільцаў|Мікалая Навасільцава]], кіраўніка сьледчага працэсу над філяматамі. == ''Дзяды'' ў культуры == Аўстрыйскі філёзаф, пісьменьнік і паэт [[Зігфрыд Ліпінэр]] на заказ польскага арыстакрата графа [[Караль Лянцкаронскі|Караля Лянцкаронскага]] пераклаў на нямецкую мову «Дзяды», пераклад быў апублікаваны ў [[Лейпцыг]]у ў 1887 г. пад назвай ''Todtenfeіer'' (сучасным правапісам — ''Totenfeier'') (Дзень мёртвых, пахавальная цырымонія). Кампазытар [[Густаў Малер]] «чакаў» гэтага тэксту<ref>Mieczysław Tomaszewski — tekst w książeczce do płyty «muzyka i Mickiewicz in music», Engram, 1998, DDD/ADD, EG 443601.</ref>. У якасьці загалоўку твору, які ён пачаў складаць, выкарыстаў назву ''Totenfeіer''. У сьвядомасьці кампазытара гэта была [[сымфанічная паэма]]. Пасьля сьмерці [[Ганс фон Бюлаў|Ганса фон Бюлава]] Малер зьмяніў канцэпцыю твору, і так паўстала ''[[Другая сымфонія Густава Малера|Другая сымфонія c-moll «Уваскрасеньне»]]''<ref>Chylińska Teresa, Haraschin Stanisław, Schaeffer Bogusław — Przewodnik koncertowy, PWM, Kraków, 1991, s. 554; Golianek Ryszard Daniel — Przewodnik po muzyce Mahlera, Akademia Muzyczna im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi, Łódź 2012, s. 27-31.</ref>. ''«Totenfeіer»'' цяпер стаў першай часткай «Другой сымфоніі». Малер выразна адзьдзяліў першую частку сымфоніі ад астатніх частак, патрабуючы «прынамсі пяціхвіліннага перапынку» ў партытуры<ref>Chylińska Teresa, Haraschin Stanisław, Schaeffer Bogusław — Przewodnik koncertowy, PWM, Kraków, 1991, s. 555.</ref >. Фрагмэнт з «Дзядоў» Адама Міцкевіча таксама зьявіўся ў кампутарнай гульні «[[Вядзьмар 3|Вядзьмар 3: Дзікае паляваньне]]» фірмы [[CD Projekt|CD Projekt Red]] у пабочным квэсьце пад назвай «Дзяды»<ref>[https://wiedzmin.fandom.com/wiki/Dziady Dziady]</ref>. == Беларускія пераклады == Паэма перакладзеная на беларускую мову [[Серж Мінскевіч|Сержам Мінскевічам]] (1999) і [[Кастусь Цьвірка|Кастусём Цьвіркам]] (2001). * Дзяды (у двух тамах). Адам Міцкевіч. Мовы: беларуская, польская. Перакладнік [[Серж Мінскевіч]]. Менск, 1999. ISBN: 985-6530-07-5 — ''Першы поўны пераклад паэмы на беларускую мову, зроблены ў 1994—1998 гадах і прымеркаваны да 200-годзьдзя Адама Міцкевіча.<ref>[https://www.livelib.ru/book/1000603103-dzyady-u-dvuh-tamah-adam-mitskevich Дзяды (у двух тамах). Адам Міцкевіч] // livelib.ru</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Кніга |аўтар = Alina Witkowska, Ryszard Przybylski. |частка = |загаловак = Romantyzm |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Warszawa |выдавецтва = Wydawnictwo Naukowe PWN |год = 1999 |том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = 83-01-12108-4 |наклад = }} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20130120185035/http://mickiewicz.kulturalna.com/s-55.html Тэкст п’есы ў арыгінале] * [https://web.archive.org/web/20160306023329/http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=12490 Беларускі пераклад] * [https://polona.pl/item/355137/4/ ''Dziady'' część II i IV] oraz [https://polona.pl/item/354563/7/ ''Дзяды'' частка III] у зборах бібліятэкі [https://polona.pl/ Polona.pl] * [https://culture.pl/pl/superartykul/bialoruskie-dziady-mickiewicza-czyli-historia-po-drugiej-stronie-lustra Białoruskie Dziady Mickiewicza, czyli historia po drugiej stronie lustra]. culture.pl * [https://culture.pl/pl/dzielo/adam-mickiewicz-dziady Adam Mickiewicz Dziady]. culture.pl * [http://culture.pl/pl/artykul/piec-razy-dziady-po-co-nam-dzis-mickiewicz Pięć razy «Dziady». Po co nam dziś Mickiewicz?]. culture.pl * [http://culture.pl/pl/artykul/inscenizacje-dziadow-adama-mickiewicza Inscenizacje «Dziadów» Adama Mickiewicza]. culture.pl * [https://www.bryk.pl/wypracowania/jezyk-polski/streszczenia-i-plany-wydarzen/17504-dziady-streszczenie.html Кароткі зьмест Дзядоў на польскай мове] {{Дзяды Адама Міцкевіча}} {{Адам Міцкевіч}} [[Катэгорыя:Творчасьць Адама Міцкевіча]] [[Катэгорыя:П’есы XIX стагодзьдзя]] [[Катэгорыя:Літаратурныя творы, перакладзеныя на беларускую мову]] [[Катэгорыя:Няскончаныя творы мастацкай літаратуры]] 3943h9trobwc7evw6hh8pt6um77ncw2 0 150011 2672273 2469553 2026-06-04T05:55:53Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672273 wikitext text/x-wiki {{Пісьменьнік |Імя = Кастусь Жмінько |Арыгінал імя = |Партрэт = |Памер = |Апісаньне = |Імя пры нараджэньні = |Псэўданімы = |Грамадзянства = {{Сьцягафікацыя|БССР}} → {{Сьцягафікацыя|Беларусь}} |Род дзейнасьці = [[паэт]], [[мастак]] |Гады актыўнасьці = |Напрамак = |Жанр = |Мова = беларуская |Дэбют = |Значныя творы = |Прэміі = |Узнагароды = |Подпіс = |Апісаньне подпісу = |ВікіКрыніца = |ВікіКрыніца пераклады на беларускую = |Палічка = |Камунікат = |Сайт = }} '''Касту́сь (Канстанці́н Хве́даравіч) Жмінько́''' (17 лютага 1941, вёска [[Пугачова]], цяпер у [[Берасьце|Берасьці]] — 13 красавіка 2015, [[Берасьце]]<ref>{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = |url = http://kamunikat.org/Zminko_Kastus.html|загаловак = Кастусь Жмінько|фармат = |назва праекту = [[Камунікат.орг]]|выдавец = |дата доступу = 16 красавіка 2015|мова = |камэнтар = }}</ref>) — беларускі [[паэт]], [[мастак]]. == Жыцьцяпіс == Нарадзіўся 17 лютага 1941 году ў в. [[Пугачова]] [[Берасьцейскі раён|Берасьцейскага раёну]] [[Берасьцейская вобласьць|Берасьцейскай вобласьці]] (цяпер у межах [[Берасьце|Берасьця]]) у рабоча-сялянскай сям’і. Скончыў сярэднюю школу № 4 м [[Берасьце|Берасьця]]. Працаваў на будоўлях электрамантажнікам. Служыў электрыкам-падводнікам у [[ВМФ СССР]]. Пасьля службы працаваў мастаком кінатэатраў гораду, мытнікам. Навучаўся на факультэце мовы і літаратуры [[Берасьцейскі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Берасьцейскага пэдагагічнага інстытуту імя А. С. Пушкіна]], які скончыў у 1967 годзе. Накіраваны на службу ў праваахоўныя органы. У лістападзе 1994 году выйшаў на пэнсію ў званьні палкоўніка з пасады начальніка аддзела абласное ўправы ўнутраных справаў. Сябра [[Саюз беларускіх пісьменьнікаў|Саюзу беларускіх пісьменьнікаў]] з 2008 году. Памёр 13 красавіка 2015 году ў [[Берасьце|Берасьці]]<ref name="pamer">[https://budzma.by/news/razvitalnyya-slovy-pamyor-pismyennik-kastus-zhminko.html Развітальныя словы. Памёр пісьменнік Кастусь Жмінько]</ref>. == Творчасьць == Паасобныя творы друкаваліся ў пэрыёдыцы з 1970-х, а таксама ў калектыўных зборніках «Берасцейскія карані» (1993), «Дзядзінец» (1999, зборнік паэзіі Берасьцейшчыны), «Верш на Свабоду» (2002), «3 прыродаю зліўшыся душою» (2002), «Белавежская пушча ў духоўнай і культурнай спадчыне беларусаў» (2003). Аўтар кніг паэзіі «Між вамі…» (1999), «Кастусь казаў» (2008), «Наканаваны неспакой» (2008). Маляваў таксама пэйзажы. == Узнагароды == Узнагароджаны ганаровымі граматамі, шэрагам мэдалёў, імя занесена ў «Кнігу гонару» МУС БССР<ref name="pamer"/>. Ляўрэат літаратурнай [[Мядовая прэмія|Мядовай прэміі]] (2008) за зборнікі паэзіі «Кастусь казаў» і «Наканаваны неспакой». == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20140810205416/http://kamunikat.org/Zminko_Kastus.html Жыцьцяпіс і творы] на [[Камунікат.орг|Камунікаце]] * [https://web.archive.org/web/20210415112111/http://bvn.by/news/kultura/kastus-kaza-/ 17 лютага споўніцца 80 год з дня нараджэння брэсцкага паэта Кастуся Жмінько] {{Мядовая прэмія}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Жмінько, Кастусь Хведаравіч}} [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія мастакі]] [[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі]] [[Катэгорыя:Сябры Саюзу беларускіх пісьменьнікаў]] 2z7p8bkfy84h5jmsyq41lzvvlz4ou4t 0 163816 2672252 2449154 2026-06-03T21:53:03Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672252 wikitext text/x-wiki {{Прэмія |назва = «Залатая Літара» |выява = |апісаньне выявы = |колер = |апісаньне = |арганізатар = [[Міністэрства інфармацыі Беларусі]] |вядучы = |дата = 2 чэрвеня 2023 |месца = [[Берасьце]] |краіна = Беларусь |узнагарода = [[статуэтка]] |год = 2005 |год2 = 2023 |уладальнік = [[Беларускае тэлеграфнае агенцтва]] ([[Натальля Козіч]]) |сайт = [http://mininform.gov.by/by/meropriyatiya/tvorchyya-konkursy/goladli/o-konkurse-zolotaya-litera/ mininform.gov.by] |сеткі = |працягласьць = |рэйтынг = |папярэдняя = |наступная = }} «'''Залатая Літара'''»<ref>[http://blr.belta.by/all_news/society/i_14012.html Заяўкі на ўдзел у конкурсе друкаваных СМІ «Залатая Літара» прымаюцца да 10 красавіка]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> — штогадовы нацыянальны конкурс [[Сродак масавай інфармацыі|сродкаў масавай інфармацыі]] Беларусі, заснаваны ў 2005 годзе [[Міністэрства інфармацыі Беларусі|Міністэрствам інфармацыі Беларусі]]. Прэміяй конкурсу адзначаюцца найлепшыя працы грамадзка-палітычнай, эканамічнай, спартовай і культурнай тэматыкі, а таксама рэпартэры, фотакарэспандэнты і блогеры<ref>{{Спасылка|аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі =23 красавіка 2014| url =http://www.ctv.by/novosti-minska-i-minskoy-oblasti/nazvany-imena-pobediteley-nacionalnogo-konkursa-zolotaya-litera | загаловак = Названы имена победителей Национального конкурса «Золотая литера»| фармат = | назва праекту = | выдавец =[[Сталічнае тэлебачаньне|СТБ]] | дата = 13 сакавіка 2015| мова = ru| камэнтар = }}</ref>. Узнагароды праходзяць па больш чым 20 намінацыях, падзеленых на групы: для рэспубліканскіх, абласных друкаваных СМІ і інфармацыйных агенцтваў; раённых, гарадзкіх і шматтыражных друкаваных СМІ, а таксама асобна ў агульных і пэрсанальных намінацыях. Журы таксама вызначае ўладальнікаў Гран-пры за найлепшы творчы праект году раённых, гарадзкіх, шматтыражных друкаваных СМІ і рэспубліканскіх друкаваных СМІ, інфармацыйных агенцтваў адпаведна. У сярэднім на журналісцкае спаборніцтва штогод прыходзіць каля 250 заявак<ref>{{Спасылка|аўтар = |прозьвішча = |імя = |аўтарlink = |суаўтары = |дата публікацыі = 21 сакавіка 2013|url = http://naviny.by/rubrics/society/2013/03/21/ic_news_116_413212/ |загаловак = В Беларуси стартовал конкурс печатных СМИ «Золотая Литера-2012» |фармат = |назва праекту = |выдавец = [[БелаПАН]] |дата = 13 сакавіка 2015 |мова = ru |камэнтар =}}</ref>. == Мінуўшчына == У 2005 годзе адбыўся 1ы-ы Нацыянальны конкурс «Залатая Літара». 3 студзеня 2007 году [[Міністэрства інфармацыі Беларусі|міністар інфармацыі Беларусі]] [[Уладзімер Русакевіч|Ўладзімер Русакевіч]] падпісаў Пастанову № 1 «Аб зацьверджаньні Інструкцыі аб парадку правядзеньня Нацыянальнага конкурсу друкаваных [[Сродак масавай інфармацыі|сродкаў масавай інфармацыі]] "Залатая Літара"». Паводле 10-га артыкула Інструкцыі, матэрыялы мелі падаваць на конкурс да [[15 красавіка]] за папярэдні гадавы пэрыяд. У 12-м артыкуле прадугледжвалася, што журы вызначала пераможцаў да [[25 красавіка]]. Паводле 14-га артыкула, узнагароджаньне мелі ладзіць штогод на Міжнароднай выставе «СМІ ў Беларусі» напярэдадні Дня друку [[5 траўня]]. Згодна з 11-м артыкулам вынікі падводзілі па 24-х намінацыях: * 5 для агульнакраёвых [[газэта]]ў — «Найлепшая грамадзка-палітычная газэта», «Найлепшая газэта для [[Дзіця|дзяцей]] і [[Моладзь|моладзі]]», «Найлепшая галіновая газэта», «Найлепшая газэта для адпачынку, [[спорт]]у і [[Турызм у Беларусі|турызму]]» і «Найлепшая [[Рэкляма|рэклямная]] газэта»; * 5 для агульнакраёвых [[часопіс]]аў — «Найлепшы грамадзка-палітычны, літаратурна-мастацкі часопіс», «Найлепшы дзіцяча-юнацкі часопіс», «Найлепшы навуковы, навукова-папулярны часопіс», «Найлепшы спэцыялізаваны часопіс» і «Найлепшы часопіс для адпачынку, спорту і турызму»; * 4 для мясцовых газэтаў — «Найлепшая [[Вобласьці Беларусі|абласная]] газэта», «Найлепшая [[Раёны Беларусі|раённая]] газэта», «Найлепшая [[Гарады Беларусі|гарадзкая]] газэта» і «Найлепшая шматнакладная газэта»; * «Найлепшае [[інфармацыйнае агенцтва]]»; * 4 асабістых — «Найлепшы [[рэпартэр]]», «Найлепшы [[аглядальнік]]», «Найлепшы фота[[карэспандэнт]]» і «Найлепшы афармляльнік-[[дызайн]]эр»; * «Найлепшы творчы праект году»; * 4 адмысловых — «[[Паліграфія]]», «Распаўсюднік друку», «Партнэрства» і «Дэбют»<ref>{{Навіна|аўтар=[[Уладзімер Русакевіч]]|загаловак=Пастанова Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь ад 3 студзеня 2007 г. № 1 «Аб зацьверджаньні Інструкцыі аб парадку правядзеньня Нацыянальнага конкурсу друкаваных сродкаў масавай інфармацыі "Залатая Літара"»|спасылка=https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2007-45/2007-45(018-047).pdf&oldDocPage=29|выдавец=[[Нацыянальны прававы партал Беларусі]]|мова=ru|дата публікацыі=26 лютага 2007|дата доступу=23 кастрычніка 2023}}</ref>. 9 верасьня 2020 году міністар інфармацыі [[Ігар Луцкі]] падпісаў Пастанову № 5 «Аб Нацыянальным конкурсе "Залатая Літара"». Згодна з 13-м артыкулам аб правядзеньні конкурсу мелі абвяшчаць за 30 дзён да пачатку на сайце Мінінфармацыі Беларусі. Паводле 11-га артыкула, заяўкі і матэрыялы падаваліся на конкурс за 20 дзён да яго пачатку. У 9-м артыкуле дапускалася падача да 10 матэрыялаў ад кожнага ўдзельніка<ref>{{Навіна|аўтар=[[Ігар Луцкі]]|загаловак=Пастанова Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь ад 9 верасьня 2020 г. № 5 «Аб Нацыянальным конкурсе "Залатая Літара"»|спасылка=https://pravo.by/document/?guid=12551&p0=W22035863|выдавец=Нацыянальны прававы партал Беларусі|мова=ru|дата публікацыі=22 верасьня 2020|дата доступу=23 кастрычніка 2023}}</ref>. === Галоўная ўзнагарода === Галоўную ўзнагароду конкурсу «Залатая Літара» ўручалі ў намінацыі «Найлепшы творчы праект году рэспубліканскіх друкаваных [[СМІ]], інфармацыйных агенцтваў». У 2014 годзе яе атрымала беларускамоўная газэта «[[Зьвязда]]» за спэцвыпуск «[[Пляцдарм (спэцвыпуск)|Пляцдарм]]» пра войска і вайскоўцаў пры садзейнічаньні [[Міністэрства абароны Беларусі]]<ref>{{Артыкул|аўтар=Сяргей Расолька.|загаловак=Гран-пры «Залатой Літары» — у «Зьвязды»|спасылка=https://zviazda.by/be/news/20140423/1398284520-gran-pry-zalatoy-licery-u-zvyazdy|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=24 красавіка 2014|нумар=[https://zviazda.by/be/number/76-27686 76(27686)]|старонкі=[https://zviazda.by/sites/default/files/pdf/2014/04/24kras-1.indd_1.pdf 1]|issn=1990-763x}}</ref>. У 2017 годзе галоўную ўзнагароду атрымала газэта «[[Рэспубліка (газэта)|Рэспубліка]]» за пошукава-патрыятычны праект «[[Каардынаты памяці]]: [[Шталяг-352]] раскрывае свае тайны»<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Гран-пры ХІІІ Нацыянальнага конкурсу друкаваных СМІ «Залатая Літара» ўдастоены праект газэты «Рэспубліка»|спасылка=https://blr.belta.by/society/view/gran-pry-hiii-natsyjanalnaga-konkursu-drukavanyh-smi-zalataja-litara-udastoeny-praekt-gazety-respublika-58020-2017/|выдавец=[[БелТА]]|дата публікацыі=6 траўня 2017|дата доступу=23 кастрычніка 2023}}</ref>. У 2021 годзе на Дзень друку [[БелТА]] атрымала галоўную ўзнагарду за мультымэдыйны праект «[[З гонарам у сэрцы]]», які распачалі ў чэрвені 2020 году пра галіновыя дасягненьні<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Гран-пры конкурсу «Залатая Літара» атрымала БелТА за праект «З гонарам у сэрцы»|спасылка=https://www.belarus.by/by/press-center/press-release/gran-pry-konkursu-zalataja-ltara-atrymala-belta-za-praekt-z-gonaram-u-sertsy_i_0000129332.html|выдавец=[[Belarus.by]]|дата публікацыі=5 траўня 2021|дата доступу=23 кастрычніка 2023}}</ref>. У 2023 годзе ў [[Берасьце|Берасьці]] [[Беларускае тэлеграфнае агенцтва]] атрымала галоўную ўзнагароду ў выглядзе статуэткі «Залатая Літара» за творчы праект «[[За пячаткаю памяці]]», які стварыла начальніца аддзелу спэцпраектаў [[Натальля Козіч]]<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Інфармагенцтва БелТА стала ўладальнікам Гран-пры конкурсу «Залатая Літара»|спасылка=https://blr.belta.by/society/view/infarmagentstva-belta-stala-uladalnikam-gran-pry-konkursu-zalataja-litara-128717-2023/|выдавец=[[Беларускае тэлеграфнае агенцтва]]|дата публікацыі=2 чэрвеня 2023|дата доступу=23 кастрычніка 2023}}</ref>. {| class="wikitable sortable" |- bgcolor="#6699CC" | '''<span style="color:White;">Год</span>''' || '''<span style="color:White;">Праект</span>''' || '''<span style="color:White;">СМІ</span>''' || '''<span style="color:White;">Аўтар</span>''' |- | bgcolor="#eeeeee"| 2023 || «[[За пячаткаю памяці]]» || [[Беларускае тэлеграфнае агенцтва]] || [[Натальля Козіч]] |- | bgcolor="#eeeeee"| 2022 || || || |- | bgcolor="#eeeeee"| 2021 || Мультымэдыйны праект «[[З гонарам у сэрцы]]» || [[БелТА]] || |- | bgcolor="#eeeeee"| 2020 || || || |- | bgcolor="#eeeeee"| 2019 || || Газэта «[[Зьвязда]]» || |- | bgcolor="#eeeeee"| 2018 || «[[Менск і менчукі]]» (да 950-годзьдзя горада) || БелТА || |- | bgcolor="#eeeeee"| 2017 || Пошукава-патрыятычны праект «[[Каардынаты памяці]]: [[Шталяг-352]] раскрывае свае тайны» || Газэта «[[Рэспубліка (газэта)|Рэспубліка]]» || |- | bgcolor="#eeeeee"| 2016 || «[[Яны бралі Бэрлін]]» || Газэта «Рэспубліка» || [[Васіль Мацьвееў]] |- | bgcolor="#eeeeee"| 2015 || || || |- | bgcolor="#eeeeee"| 2014 || Спэцвыпуск «[[Пляцдарм (спэцвыпуск)|Пляцдарм]]» || Газэта «[[Зьвязда]]» || |- | bgcolor="#eeeeee"| 2013 || || || |- | bgcolor="#eeeeee"| 2012 || || || |- | bgcolor="#eeeeee"| 2011 || || || |- | bgcolor="#eeeeee"| 2010 || || || |- | bgcolor="#eeeeee"| 2009 || || || |- | bgcolor="#eeeeee"| 2008 || || || |- | bgcolor="#eeeeee"| 2007 || || || |- | bgcolor="#eeeeee"| 2006 || || || |- | bgcolor="#eeeeee"| 2005 || || || |} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://mininform.gov.by/by/meropriyatiya/tvorchyya-konkursy/goladli/o-konkurse-zolotaya-litera/ Нацыянальны конкурс «Залатая Літара»]{{Недаступная спасылка|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // [[Міністэрства інфармацыі Беларусі]], 2023 г. [[Катэгорыя:Прэміі Беларусі]] [[Катэгорыя:Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь]] 9x8by9g19y4ih5elrgsxxmy2fyhk8yk 0 177457 2672254 2665029 2026-06-03T22:50:08Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672254 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Заходні фронт}} {{Узброены канфлікт |Назва = Заходні фронт |Частка = [[Першая сусьветная вайна]] |Выява = The British Army on the Western Front, 1914-1918 Q4649.jpg |Подпіс да выявы = Акопы на заходнім фронце |Дата = 3 жніўня 1914 — 11 лістапада 1918 |Месца = Бэльгія і паўночная Францыя |Прычына = |Вынік = Перамога [[Антанта|саюзьнікаў]] |Тэрытарыяльныя зьмены = |Супернік1 = {{Сьцягафікацыя|Бэльгія}}<br />{{Сьцяг|Вялікабрытанія}} [[Вялікабрытанія]] і [[Брытанская імпэрыя|залежныя тэрыторыі]]:<br /> * {{Сьцягафікацыя|Аўстралія}}<ref>{{Спасылка|url=http://www.awm.gov.au/atwar/ww1.htm|title=First World War 1914—1918|publisher=Australian War Memorial|accessdate=6 снежня|2006|archiveurl=http://www.webcitation.org/652AQmWcL|archivedate=2012-01-28}}</ref> * {{Сьцяг|Індыя|імпэрыя}} [[Брытанская Індыя|Індыя]]<ref>{{Кніга|author=Gordon Corrigan.|title=Sepoys in the Trenches: The Indian Corps on the Western Front 1914–15|publisher=Spellmount Ltd.|year=1999|id=1-86227-354-5}}</ref> * {{Сьцяг|Канада|1868}} [[Канада]]<ref>{{Спасылка|url=http://www.vac-acc.gc.ca/general/sub.cfm?source=history/firstwar/vimy|title=Canada in the First World War and the Road to Vimy Ridge|publisher=Veteran Affairs Canada|datepublished=1992|accessdate=6 декабря 2006|lang=en|archiveurl=http://www.webcitation.org/60wCCIuaa|archivedate=2011-08-14}}</ref> * {{Сьцягафікацыя|Новая Зэляндыя}}<ref>{{Спасылка|url=http://www.nzhistory.net.nz/node/1216|title=New Zealand and the First World War — Overview|publisher=New Zealand's History Online|accessdate=26 января 2007|archiveurl=http://www.webcitation.org/652ARw77z|archivedate=2012-01-28}}</ref> * {{Сьцяг Дамініёну Ньюфаўндлэнд}} {{Артыкул у іншым разьдзеле|Каралеўскі полк Ньюфаўндлэнду||en|The Royal Newfoundland Regiment}} * {{Сьцяг ПАС (1912—1928)}}<ref>{{Спасылка|author=Uys I. S.|url=http://rapidttp.com/milhist/vol072iu.html|title=The South Africans at Delville Wood|publisher=The South African Military History Society|accessdate=26 января 2007}}</ref> {{Сьцягафікацыя|Францыя}} і [[Калёніі Францыі|залежныя тэрыторыі]]<br /> {{Сьцягафікацыя|Каралеўства Італія}}<br /> {{Сьцяг Расеі}} [[Расейская імпэрыя]] (з 1916):<br /> * [[Экспэдыцыйны корпус Расейскай арміі ў Францыі]] {{Сьцягафікацыя|Партугалія}}<ref>{{Спасылка|author=Hugo Rodrigues.|url=http://www.first-world-war.org/portu.htm|title=Portugal in World War I|publisher=The First World War|accessdate=26 студзеня 2007|deadlink=404|archiveurl=http://web.archive.org/20070929071941/www.first-world-war.org/portu.htm|archivedate=2007-09-29}}</ref> (з 1916)<br /> [[Файл:US flag 48 stars.svg|border|20px]] [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]] (з 1917)<br /> {{Сьцяг Бразыліі}} [[Бразылія]] (з 1917) |Супернік2 = {{Сьцягафікацыя|Нямеччына|імпэрыя}}<br /> {{Сьцягафікацыя|Аўстра-Вугоршчына}}<ref>{{Спасылка|url = http://www.greatwardifferent.com/Great_War/Austria_Hungary/Austria_Hungary_00.htm | title = Austria-Hungary Goes to War | publisher = The Great War in a Different Light | accessdate = 3 January 2009 }}</ref><br /> |Супернік3 = |Супернік4 = |Камандуючыя1 = Да 26 сакавіка 1918 году не было адзінага камандаваньня, з 3 красавіка — маршал [[Фэрдынанд Фош]] |Камандуючыя2 = {{Сьцягафікацыя|Нямеччына|імпэрыя}} [[Гэльмут фон Мольтке (малодшы)|Гэльмут фон Мольтке]] †<br />→ [[Эрых фон Фалькенгайн]] → [[Паўль фон Гіндэнбург]] і [[Эрых Людэндорф]] → Паўль фон Гіндэнбург і [[Вільгэльм Гронэр]] |Камандуючыя3 = |Камандуючыя4 = |Сілы1 = '''3&nbsp;592&nbsp;242''' салдат (18 ліпеня — 7 жніўня1918)<ref>Der Weltkrieg 1914 bis 1918, т.14, с.544</ref><ref>[http://militera.lib.ru/science/strokov_aa/app.html Контрнаступление Антанты на Западном фронте в 1918 г. (издание французского генерального штаба)]. М., 1936, с. 24, 26, 29—31</ref>: * 1&nbsp;675&nbsp;481 французаў, * 1&nbsp;166&nbsp;395 ангельцаў, * 131&nbsp;978 бэльгійцаў * 618&nbsp;388 амэрыканцаў * 11&nbsp;481 лёгкіх гармат * 8323 цяжкія гарматы |Сілы2 = '''3&nbsp;273&nbsp;000''' салдат (ліпень 1918)<ref>[http://militera.lib.ru/science/strokov_aa/app.html Контрнаступление Антанты на Западном фронте в 1918 г. (издание французского генерального штаба)]. М., 1936, с. 32</ref>: * 10&nbsp;800 лёгкіх гармат * 7300 цяжкіх гармат |Сілы3 = |Сілы4 = |Страты1 = '''~7 000 000'''<br />Зь іх:<br />{{Сьцягафікацыя|Францыя}} '''3 936 700'''<ref>Official History of the Australian Army Medical Services, 1914–1918 Volume III – Special Problems and Services (1st edition, 1943) P. 870.</ref><br /> * 1 325 000 забітыя * 2 300 000 параненыя * 311 700 палоныя/зьніклыя {{Сьцягафікацыя|Вялікабрытанія}} '''2 700 000'''<ref name="ReferenceA">[[Уінстан Чэрчыль|Чэрчыль]] (1923–1931). The World Crisis (Odhams 1938 ed.). London: Thornton Butterworth, P. 558.</ref><br /> * 684 000 забітыя * 2 074 000 параненыя і палонныя {{Сьцягафікацыя|ЗША}} '''325 018'''<ref>[https://fas.org/sgp/crs/natsec/RL32492.pdf Congressional Research Service, American War and Military Operations Casualties:Lists and Statistics]</ref><br /> * 116 516 забітыя * 204 002 параненыя * 4500 палоныя/зьніклыя {{Сьцягафікацыя|Бэльгія}} '''90 000'''<ref>Annuaire statistique de la Belgique et du Congo Belge 1915–1919. Bruxelles. 1922, p.100</ref><ref>Statistics of the Military Effort of the British Empire During the Great War 1914–1920, The War Office, P. 352–357.</ref> * 40 367 забітыя * ~40 000 параненыя * ~10 000 палонныя {{Сьцягафікацыя|Партугалія}} '''22 118'''<ref>Statistics of the Military Effort of the British Empire During the Great War 1914–1920, The War Office, P. 352–357</ref> * 1689 забітыя * 13 751 параненыя/хворыя * 6678 палоныя/зьніклыя {{Сьцягафікацыя|Каралеўства Італія}} '''14 874'''<ref>Ministero della Difes: L’Esercito italiano nella Grande Guerra (1915-1918), vol. VII: Le operazioni fuori del territorio nazionale, t. 2°: Soldati d’Italia in terra di Francia, Rome 1951, n. 2, p. 218</ref> (толькі ў 1918) * 4500 забітыя * 7000 параненыя * 3500 палоныя/зьніклыя |Страты2 = '''~ 5 400 000'''<ref>Military Casualties-World War-Estimated," Statistics Branch, GS, War Department, 25 February 1924; cited in World War I: People, Politics, and Power, published by Britannica Educational Publishing (2010), P. 219</ref><br />Зь іх:<br />{{Сьцягафікацыя|Нямеччына|імпэрыя}} '''5 383 000'''<br /> * 1 493 400 забітыя<ref name="ReferenceA">[[Уінстан Чэрчыль|Чэрчыль]] (1923–1931). The World Crisis (Odhams 1938 ed.). London: Thornton Butterworth, P. 558.</ref> * 3 115 000 параненыя * 775 000 палонныя {{Сьцягафікацыя|Аўстра-Вугоршчына}} '''17 500+''' (толькі за чэрвень-лістапад 1918)<ref>Statistics of the Military Effort of the British Empire During the Great War 1914–1920, The War Office, P. 356-357.</ref><br /> * 2500 забітыя * 10 000 параненыя * 5000 палонныя |Страты3 = |Страты4 = |Агульныя страты = |Дадаткі = }} '''Захо́дні фронт''' — адзін з [[тэатар ваенных дзеяньняў|тэатраў ваенных дзеяньняў]] [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] (1914—1918). Гэты фронт ахопліваў тэрыторыю [[Бэльгія|Бэльгіі]], [[Люксэмбург]]у, [[Эльзас-Лятарынгія|Эльзасу, Лятарынгіі]], райнскія правінцыі [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччыны]], а таксама паўночны ўсход [[Трэцяя француская рэспубліка|Францыі]]. Працягласьць фронту ад ракі [[Шэльда|Шэльды]] да [[Швайцарыя|швайцарскай]] граніцы складала 480 кілямэтраў, у глыбіню — 500 кілямэтраў, ад [[Райн]]у да [[Кале]]. Заходняя частка тэатру ваенных дзеяньняў уяўляла сабою [[раўніна|раўніну]] з разгалінаванай дарожнай сеткай, зручную для дзеяньняў буйных вайсковых аб’яднаньняў; усходняя частка пераважна горная ([[Ардэны]], [[Аргонскі лес|Аргоны]], [[Вагезы]]) абмяжоўвала свабоду манэўру войскаў. Асаблівасьцю Заходняга фронту было яго прамысловае значэньне (вугальныя капальні, жалезная руда, разьвітая апрацоўчая прамысловасьць). Пасьля пачатку вайны ў 1914 годзе [[Нямецкая імпэрская армія|нямецкая армія]] пачала ўварваньне ў Бэльгію і [[Люксэмбург]], пасьля працягнула наступ на [[Францыя|Францыю]], імкнучыся захапіць важныя прамысловыя рэгіёны краіны. У [[Бітва на Марне (1914)|Марнскай бітве]] нямецкія войскі пацярпелі паразу, пасьля чаго абодва бакі ўмацаваліся на дасягнутых рубяжах, сфармаваўшы [[пазыцыйная вайна|пазыцыйны фронт]] ад узьбярэжжа [[Паўночнае мора|Паўночнага мора]] да француска-швайцарскай граніцы. У 1915—1917 гадах было праведзена некалькі наступальных апэрацыяў. У баявых дзеяньнях выкарыстоўвалася цяжкая [[артылерыя]] і [[пяхота]]. Аднак сыстэмы палявых умацаваньняў, прымяненьне [[кулямёт]]аў, калючага дроту і артылерыі прыводзіла да сур’ёзных страт, і для наступаючага, і для абараняючагася бакоў. У выніку не адбывалася значных зьменаў лініі фронту. У сваіх спробах прарваць лінію фронту абодва бакі ўжывалі новыя ваенныя тэхналёгіі: [[Хімічная зброя|атрутныя газы]], [[самалёт]]ы, [[танк]]і. Нягледзячы на пазыцыйны характар баёў, Заходні фронт меў найважнейшае значэньне для заканчэньня вайны. Вырашальнае наступленьне саюзьнікаў увосень 1918 году прывяло да паразы нямецкай арміі і заканчэньня Першай сусьветнай вайны. == Пляны бакоў і разгортваньне войскаў == На 250-кілямэтровым адцінку француска-нямецкай граніцы знаходзілася сыстэма францускіх крэпасьцяў, якія мелі вялікае стратэгічнае значэньне. Галоўнымі апорнымі пунктамі гэтай сыстэмы былі магутныя крэпасьці [[Вэрдэн]], [[Туль]], [[Эпіналь]] і [[Бэльфор]]. На захад ад гэтай лініі знаходзілася яшчэ адна паласа ўмацаваньняў, у раёне [[Дыжон]]у, [[Рэймс]]у, [[Лян (Францыя)|Ляну]]. Умацаваны лягэр знаходзіўся ў [[Парыж]]ы. Таксама былі яшчэ крэпасьці на шляху ад Парыжу да бэльгійскай граніцы, але яны былі састарэлымі і ня мелі вялікай стратэгічнай значнасьці.<ref name = "Заянчкоўскі">Заянчкоўскі А. М .: Першая сусьветная вайна</ref> Да францускіх умацаваньняў на француска-нямецкай граніцы нямецкае камандаваньне ставілася вельмі сур’ёзна, яшчэ ў 1905 годзе, [[Альфрэд фон Шліфэн|Шліфэн]] пісаў: {{Цытата|Францыю варта разглядаць як вялікую крэпасьць. У вонкавым поясе ўмацаваньняў участак Бэльфор — Вэрдэн амаль непрыступны…|Альфрэд фон Шліфэн|з кнігі Аляксандра Строкава [http://militera.lib.ru/science/strokov_aa/03.html Вооруженные силы и военное искусство в первой мировой войне]}} Таксама вялікае стратэгічнае значэньне мелі бэльгійскія крэпасьці: [[Льеж]], [[Намюр]], [[Антвэрпэн]]. На тэрыторыі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]] знаходзіліся крэпасьці: [[Мэц]], [[Страсбург]], [[Кёльн]], [[Майнц]], [[Кобленц]] і іншыя. Але абароннага значэньня гэтыя крэпасьці ня мелі, паколькі зь першых жа дзён вайны, нямецкае камандаваньне плянавала ўварваньне на тэрыторыю праціўніка.<ref name = "bse-1914-18">Першая сусветная вайна 1914—1918. ВСЭ, 3-е выд.</ref> З пачаткам мабілізацыі бакі пачалі перакідку войскаў у раёны разгортваньня. Нямецкае камандаваньне разгарнула супраць Францыі 7 арміяў і 4 кавалерыйскія корпусы, да 5000 гарматаў, агулам [[Баявы расклад Нямецкай Імпэрскай Арміі ў 1914 годзе#Заходні фронт|групоўка]] нямецкага войска налічвала 1 600 000 чалавек. Нямецкае камандаваньне плянавала нанесьці сакрушальны ўдар па [[Францыя|Францыі]] праз тэрыторыю [[Бэльгія|Бэльгіі]]. Аднак нягледзячы на тое, што ўся асноўная ўвага нямецкага камандаваньня была прыцягнутая да ўварваньня ў Бэльгію, немцы прымалі ўсе захады для таго, каб ня даць францускай арміі, што наступала ў Эльзас-Лятарынгіі, захапіць гэты рэгіён.<ref name = "Заянчкоўскі"/> Нямецкім войскам супрацьстаялі францускія, бэльгійскія і брытанскія войскі. Француская армія была разгорнутая ў складзе пяці арміяў і аднаго кавалерыйскага корпусу, пры 4000 гарматах. Колькасьць францускіх войскаў складала 1 300 000 чалавек. У сувязі з наступленьнем немцаў праз тэрыторыю Бэльгіі на Парыж, францускаму камандаваньню давялося адмовіцца ад складзенага перад вайной «пляну № 17», які прадугледжваў захоп [[Эльзас-Лятарынгія|Эльзасу і Лятарынгіі]]. У сувязі з гэтым канчатковыя раёны разьмяшчэньня францускіх войскаў і іх склад у канцы жніўня значна розьніліся ад плянаваных мабілізацыйным «[[Плян XVII|плянам № 17]]».<ref name = "bse-1914">Пагранічная бітва 1914. ВСЭ, 3-е выд.</ref> Бэльгійская армія была разгорнутая ў складзе шасьці пяхотных і адной кавалерыйскай дывізіяў, пры 312 гарматах. Колькасьць бэльгійскіх войскаў склала 117 тысячаў чалавек. Брытанскія войскі высадзіліся ў францускіх партах у складзе двух пяхотных карпусоў і адной кавалерыйскай дывізіі. Толькі да 20 жніўня ангельскія войскі колькасьцю 87 тысячаў чалавек, пры 328 гарматах, засяродзіліся ў раёне [[Мабёж]]у, Лё-Като. Варта адзначыць, што ў саюзных войскаў не было адзінага камандаваньня, што самым адмоўным чынам адбівалася на дзеяньнях войскаў [[Антанта|Антанты]]<ref name = "br_wwi">World War I. Encyclopædia Britannica from Encyclopædia Britannica 2007 Ultimate Reference Suite (2007).</ref>. Да канца разгортваньня сілы бакоў колькасна былі прыкладна роўныя (1 600 000 нямецкіх салдат супраць 1 562 000 салдат саюзьнікаў). Аднак стратэгічная ініцыятыва была на баку немцаў. Іх разгорнутыя войскі прадстаўлялі амаль замкнёную сканцэнтраваную сілу. Войскі жа саюзьнікаў былі няўдала разьмешчаны. Лінія фронту францускіх войскаў выгіналася ад Вэрдэну на паўночны захад уздоўж француска-бэльгійскай граніцы і абрывалася ў Ірсану. У раёне Мабёжу разгортваліся брытанскія войскі, бэльгійская армія мела свой уласны раён разгортваньня.<ref name = "bse-1914-18"/> === Суадносіны сіл перад пачаткам вайны === Для рэалізацыі [[Плян Шліфэна|пляну Шліфэна]] па хуткім разгроме Францыі Нямеччына засяродзіла на граніцы з Францыяй, Бэльгіяй і Люксэмбургам значныя ваенныя сілы: былі разгорнутыя сем арміяў ([[1-я армія (Нямецкая імпэрыя)|1-я]] — [[7-я армія (Нямецкая імпэрыя)|7-я]], 86 пяхотных і 10 кавалерыйскіх дывізіяў, да 5 тысячаў гармат) колькасьцю каля 1 мільёну 600 тысячаў чалавек пад камандаваньнем імпэратара [[Вільгельм II|Вільгельма II]]. {| class="toccolours" border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="margin: 0px auto;" |- |colspan=12 style="background:#C7C7C7"|<div style='text-align: center;'>'''Кіраўнічы склад [[Нямецкая імпэрская армія|Нямецкай імпэрскай арміі]] на Заходнім фронце на пачатку вайны'''</div> |- |[[Файл:Bundesarchiv Bild 146-2004-0096, Kaiser Wilhelm II..jpg|цэнтар|100пкс]] |[[Файл:Helmuth Johannes Ludwig von Moltke 1914.jpg|цэнтар|100пкс]] |[[Файл:Alexander von Kluck.jpg|цэнтар|100пкс]] |[[Файл:Karl von Bülow (ca. 1916).jpg|цэнтар|100пкс]] |[[Файл:Max von Hausen (1846-1922).jpg|цэнтар|100пкс]] |[[Файл:Herzog Albrecht Portrait.jpg|цэнтар|100пкс]] |[[Файл:Kronprinz Wilhelm 1. Leib-Husarenregiment.jpg|цэнтар|100пкс]] |[[Файл:Rupprecht von Bayern.jpg|цэнтар|100пкс]] |[[Файл:Josias von Heeringen - Project Gutenberg eText 18334.jpg|цэнтар|100пкс]] |- |<div style='text-align: center;'><small>[[Вярхоўны галоўнакамандуючы]]<br />[[кайзэр]]<br />[[Вільгельм II]]</small></div> |<div style='text-align: center;'><small>[[Генэральны штаб Нямеччыны|Начальнік Генэральнага штабу]]<br />[[генэрал-палкоўнік]]<br />[[Гэльмут фон Мольтке (малодшы)|Гэльмут фон Мольтке]]</small></div> |<div style='text-align: center;'><small>[[1-я армія (Нямецкая імпэрыя)|Камандуючы 1-й арміяй]]<br />[[генэрал-палкоўнік]]<br />[[Аляксандар фон Клюк]]</small></div> |<div style='text-align: center;'><small>[[2-я армія (Нямецкая імпэрыя)|Камандуючы 2-й арміяй]]<br />[[генэрал-палкоўнік]]<br />[[Карл фон Бюлаў]]</small></div> |<div style='text-align: center;'><small>[[3-я армія (Нямецкая імпэрыя)|Камандуючы 3-й арміяй]]<br />[[генэрал-палкоўнік]]<br />[[Макс фон Гаўзэн]]</small></div> |<div style='text-align: center;'><small>[[4-я армія (Нямецкая імпэрыя)|Камандуючы 4-й арміяй]]<br />[[генэрал-палкоўнік]]<br />[[Альбрэхт Вюртэмбэрскі]]</small></div> |<div style='text-align: center;'><small>[[5-я армія (Нямецкая імпэрыя)|Камандуючы 5-й арміяй]]<br />[[генэрал-маёр]]<br />[[Вільгельм (Кронпрынц Нямеччыны)|Вільгельм, Кронпрынц Нямеччыны]]</small></div> |<div style='text-align: center;'><small>[[6-я армія (Нямецкая імпэрыя)|Камандуючы 6-й арміяй]]<br />[[генэрал-палкоўнік]]<br />[[Рупрэхт Баварскі]]</small></div> |<div style='text-align: center;'><small>[[7-я армія (Нямецкая імпэрыя)|Камандуючы 7-й арміяй]]<br />[[генэрал-палкоўнік]]<br />[[Ёзас фон Гэерынг]]</small></div> |} Арміі саюзьнікаў: * Францускія сілы налічвалі пяць арміяў ([[1-я армія (Францыя)|1-я]] — [[5-я армія (Францыя)|5-я]], 76 пяхотных і 10 кавалерыйскіх дывізіяў, больш за 4 тысячы гармат) колькасьцю каля 1 мільёну 730 тысячаў чалавек пад камандаваньнем генэрала [[Жазэф Жофр|Жазэфа Жофра]]; {| class="toccolours" border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" style="margin: 0px auto;" |- |colspan=12 style="background:#C7C7C7"|<div style='text-align: center;'>'''Кіраўнічы склад [[Узброеныя сілы Францыі|францускай арміі]] на Заходнім фронце на пачатку вайны'''</div> |- |[[Файл:Joseph Joffre.jpg|цэнтар|100пкс]] |[[Файл:Augustin Dubail.jpg|цэнтар|100пкс]] |[[Файл:Édouard de Castelnau.jpg|цэнтар|100пкс]] |[[Файл:Pierre RUffey.jpg|цэнтар|100пкс]] |[[Файл:LPDF 16 8 de Langle de Cary.jpg|цэнтар|100пкс]] |[[Файл:Charles Lanrezac.gif|цэнтар|100пкс]] |[[Файл:Albert d'Amade.jpg|цэнтар|100пкс]] |- |<div style='text-align: center;'><small>[[Галоўнакамандуючы]] францускай арміі<br />[[генэралісімус]]<br />[[Жазэф Жофр]]</small></div> |<div style='text-align: center;'><small>[[1-я армія (Францыя)|Камандуючы 1-ай арміі]]<br />[[армейскі генэрал]]<br />[[Агюст Дзюбай]]</small></div> |<div style='text-align: center;'><small>[[2-я армія (Францыя)|Камандуючы 2-ой арміі]]<br />[[дывізіённы генэрал]]<br />[[Эдуар дэ Кастэльно]]</small></div> |<div style='text-align: center;'><small>[[3-я армія (Францыя)|Камандуючы 3-яй арміі]]<br />[[дывізіённы генэрал]]<br />[[П’ер Руфэ]]</small></div> |<div style='text-align: center;'><small>[[4-я армія (Францыя)|Камандуючы 4-ай арміі]]<br />[[дывізіённы генэрал]]<br />[[Фэрнан Лянгль дэ Кары]]</small></div> |<div style='text-align: center;'><small>[[5-я армія (Францыя)|Камандуючы 5-ай арміі]]<br />[[дывізіённы генэрал]]<br />[[Шарль Лянрэзак]]</small></div> |<div style='text-align: center;'><small>Камандуючы групай генэрала д’Амада<br />[[дывізіённы генэрал]]<br />[[Альбэр д’Амад]]</small></div> |} * Бэльгійская армія (шэсьць пяхотных і адна кавалерыйская дывізія, 312 гарматаў) колькасьцю 117 тыс. чалавек пад камандаваньнем караля [[Альбэрт I (кароль Бэльгіі)|Альбэрта I]]; * Брытанская экспэдыцыйная армія (4 пяхотных і 1,5 кавалерыйскіх дывізіі, 328 гарматаў) колькасьцю 87 тысячаў чалавек пад камандаваньнем фэльдмаршала [[Джон Фрэнч|Джона Фрэнча]].<ref name = "bse-1914-18"/> == 1914 год: уварваньне Нямеччыны ў Бэльгію і Францыю == [[Файл:Western front 1914 RU.gif|міні|300пкс|Мапа баявых дзеяньняў у 1914 годзе]] У жніўні 1914 году пачалася рэалізацыя скарэктаванага пляну Шліфэна, які прадугледжваў хуткую атаку на Францыю праз тэрыторыю Бэльгіі, абыход францускай арміі з поўначы і акружэньне яе каля граніцы зь Нямеччынай. 2 жніўня без супраціву быў акупаваны Люксэмбург. 4 жніўня нямецкія войскі на чале генэралаў [[Аляксандар фон Клюк|Аляксандра фон Клюка]] і [[Карл фон Бюлаў|Карла фон Бюлаў]] уварваліся ў Бэльгію, якая адхіліла патрабаваньне прапусьціць праз сваю тэрыторыю немцаў. [[Штурм Льежу|Аблога Льежу]] 5—16 жніўня была першай бітвай на тэрыторыі Бэльгіі. [[Льеж]] прыкрываў пераправы праз раку [[Маас]], таму для далейшага наступу немцам трэба было абавязкова захапіць горад. Льеж быў добра ўмацаваны і лічыўся непрыступнай крэпасьцю. Аднак, нямецкія войскі ўжо 6 жніўня захапілі сам горад і блякавалі крапасныя форты. 12 жніўня немцы падвезьлі асадную артылерыю і да 13—14 жніўня галоўныя форты Льежу былі ўзятыя, і праз горад рушылі асноўныя сілы нямецкіх войскаў углыб Бэльгіі, 16 жніўня быў узяты апошні форт. 20 жніўня [[1-я армія (Нямецкая імпэрыя)|1-я нямецкая армія]] ўвайшла ў [[Брусэль]], а [[2-я армія (Нямецкая імпэрыя)|2-я армія]] падышла да крэпасьці [[Намюр]] і, блякаваўшы яе некалькімі дывізіямі, рушыла далей, да француска-бэльгійскай граніцы. Аблога Намюру працягвалася да 23 жніўня<ref>Griess, 22—24, 25—26.</ref>. Даваенны францускі «[[Плян XVII]]» прадугледжваў захоп [[Эльзас]]у і [[Лятарынгія|Лятарынгіі]]. 7 жніўня пачаўся наступ [[1-я армія (Францыя)|1-й]] і [[2-я армія (Францыя)|2-й арміяў]] на [[Саарбург]] ў Лятарынгіі і [[Мюлюз]] у Эльзасе. Французы ўварваліся на тэрыторыю Нямеччыны. Аднак немцы хутка падцягнулі падмацаваньні і выбілі французаў назад. === Пагранічная бітва === {{Асноўны артыкул|Пагранічная бітва (1914)}} Пасьля захопу Бэльгіі і Люксэмбургу нямецкія арміі (1-я, 2-я, [[3-я армія (Нямецкая імпэрыя)|3-я]]) 20 жніўня выйшлі на паўночную граніцу Францыі, дзе натыкнуліся на францускую [[5-я армія (Францыя)|5-ю армію]] і некалькі брытанскіх дывізіяў. 21—25 жніўня адбылася Пагранічная бітва — сэрыя бітваў, галоўнымі зь якіх былі [[Ардэнская апэрацыя (1914)|Ардэнская]] (22—25 жніўня), [[Бітва пры Шарлеруа|Самбра-Мааская]] (21—25 жніўня) апэрацыі, [[Бітва пры Монсе|бітва каля Монсу]] (23—25 жніўня). Пагранічная бітва была адной з найбуйнейшых бітваў Першай сусьветнай вайны, у якой з абодвух бакоў удзельнічала больш за 2 мільёны чалавек.<ref name = "bse-1914"/><ref name = "br_wwi"/> У Ардэнскай апэрацыі 3-я і 4-я францускія арміі былі разьбітыя 5-й і 4-й нямецкімі арміямі, у Самбра-Мааскай апэрацыі і ў апэрацыі ля Монсу брытанцы і 5-я француская армія пацярпелі паразу ад [[1-я армія (Нямецкая імпэрыя)|1-й]], [[2-я армія (Нямецкая імпэрыя)|2-й]] і [[3-я армія (Нямецкая імпэрыя)|3-й]] нямецкіх арміяў. 20—22 жніўня 1-я і 2-я францускія арміі, якія пачалі 14 жніўня наступ у Лятарынгіі, былі разьбітыя [[6-я армія (Нямецкая імпэрыя)|6-й]] і [[7-я армія (Нямецкая імпэрыя)|7-й]] нямецкімі арміямі. Нямецкія войскі працягвалі наступ на [[Парыж]], атрымліваючы перамогі ў [[Бітва пры Лё-Като|Лё-Като]] (26 жніўня), Нэлю і Пруяру (28—29 жніўня), [[Бітва пры Сэн-Кантэне (1914)|Сэн-Кантэне]] і Гіза (29—30 жніўня), да 5 верасьня выйшлі да ракі [[Марна (рака)|Марны]]. Тым часам, французы сфармавалі [[6-я армія (Францыя)|6-ю]] і [[9-я армія (Францыя)|9-ю]] арміі, узмацніўшы свае войскі на гэтым кірунку, а немцы ў жніўні вымушаны былі перакінуць два корпусы ва [[Усходняя Прусія|Ўсходнюю Прусію]] супраць дзьвюх расейскіх арміяў, якая ўварвалася туды. === Бітва на Марне === {{Асноўны артыкул|Бітва на Марне (1914)}} [[Файл:German infantry 1914 HD-SN-99-02296.JPEG|міні|250пкс|Нямецкая пяхота на маршы 7 жніўня 1914 году]] 5—12 верасьня адбылася буйная [[Бітва на Марне (1914)|бітва на Марне]]. Да гэтага моманту саюзьнікі стварылі колькасную перавагу над праціўнікам (56 пяхотных і 10 кавалерыйскіх дывізіяў супраць 44 пяхотных і 7 кавалерыйскіх дывізіяў, агульная колькасьць войскаў каля 2 млн чалавек). 5 верасьня пачаліся баі ў раёне ракі [[Урк]], а раніцай 6 верасьня 6-я француская армія перайшла ў наступ з заходняга флянгу [[1-я армія (Нямецкая імпэрыя)|1-й нямецкай арміі]]. Для адбіцьця атакі немцы перакінулі 1-ю армію з Марны на раку Урк з мэтаю затрымаць францускае войска. У выніку між 1 ды 2 нямецкімі арміямі паўстаў разрыў у які ўклініліся 5-я француская і брытанская арміі. 7—8 верасьня сюды на 600 [[таксі]] прыехала падмацаваньне з Парыжу (першы выпадак выкарыстаньня аўтамабіляў для перакідваньня войскаў)<ref>Marne, First Battle of the. Encyclopædia Britannica from Encyclopædia Britannica 2007 Ultimate Reference Suite (2007).</ref>. Узьнікла пагроза акружэньня 2-й нямецкай арміі. 10 верасьня пачаўся адыход нямецкіх войскаў на поўнач да ракі [[Эна]], якую яны перайшлі 12 верасьня і, умацаваўшыся на ёй, спынілі контрнаступ саюзьнікаў да 16 верасьня. === «Бег да мора» === {{Асноўны артыкул|Бег да мора}} [[Файл:French bayonet charge.jpg|міні|200пкс|[[Штык]]авая атака французаў]] Утварыўся пазыцыйны фронт ад швайцарскай граніцы да ракі [[Уаза|Ўаза]], аднак на захадзе заставалася свабоднай тэрыторыя да [[Паўночнае мора|Паўночнага мора]]. 16 верасьня пачаліся тры апэрацыі ангельска-францускіх і нямецкіх войскаў, якія атрымалі назву «Бег да мора»: 16—28 верасьня спроба 2-й францускай арміі паміж рэкамі Ўаза і [[Сома (рака)|Сома]]; 29 верасьня — 9 кастрычніка спроба 10-й францускай арміі на рацэ [[Скарп]]; 10—15 кастрычніка спроба брытанскай арміі на рацэ [[Лее|Ліс]]<ref>Бег да мора. ВСЭ, 3-е выд.</ref>. У ходзе апэрацыяў абодва бакі спрабавалі абыйсьці флянгі праціўніка, але пасьля ўпартых баёў пераходзілі да абароны. 20 кастрычніка — 15 лістапада нямецкія [[4-я армія (Нямецкая імпэрыя)|4-я]] і [[6-я армія (Нямецкая імпэрыя)|6-я]] арміі праводзілі наступальную апэрацыю ў [[Фляндрыя|Фляндрыі]] супраць ангельскай і бэльгійскай арміяў ([[Фляндрская бітва]]). Войскі [[Бітва на Ізэры|нанесьлі ўдары]] ў раёне гораду [[Іпр]]у і ракі [[Ізэр (рака)|Ізэр]]. Апэрацыя пры Іпры была няўдалай, 22—24 кастрычніка немцы фарсіравалі Ізэр, але па камандзе бэльгійскага камандаваньня былі адчыненыя шлюзы на рацэ, і да 31 кастрычніка быў затоплены 12-кілямэтровы раён каля вусьця ракі. 30 кастрычніка пачаўся новы нямецкі наступ у раёне Іпру, які быў спынены саюзьнікамі 3 лістапада. Баі ў Фляндрыі скончыліся 15 лістапада, завяршыўшы манэўраны пэрыяд на Заходнім фронце. У канцы сьнежня адбылося [[Каляднае замірэньне]]. Вынікам кампаніі 1914 году на Заходнім фронце стаў правал нямецкага пляну па хуткім разгроме Францыі. == 1915 год: пазыцыйная вайна == [[Файл:Western front 1915-16.jpg|міні|250пкс|Мапа баявых дзеяньняў 1915—1916 гадоў]] У 1915 годзе абодва бакі на Заходнім фронце перайшлі да стратэгічнай абароны, буйнамаштабных бітваў не вялося. Да пачатку 1915 году ангельска-бэльгійскія войскі знаходзіліся ў вобласьці [[Артуа]], часткова на тэрыторыі Бэльгіі, асноўныя францускія сілы былі сканцэнтраваны ў вобласьці [[Шампань-Ардэны|Шампань]]. Немцы займалі частку тэрыторыі Францыі, прасунуўшыся ўглыб краіны да гораду [[Нуаён]] (''Нуаёнскі выступ''). Згодна з плянам Жофра, ангельска-францускія войскі павінны былі арганізаваць атаку з абодвух флянгаў нямецкай групоўкі і акружыць яе.<ref>Fuller, 165.</ref> У лютым — сакавіку французы арганізавалі атаку ў [[Шампань-Ардэны|Шампані]], але прасунуліся толькі на 460 мэтраў, страціўшы 50 тысячаў чалавек.<ref name = "br_wwi"/> 10 сакавіка пачаўся наступ брытанскіх сіл (чатыры дывізіі) у Артуа на вёску Нёў-Шапэль ([[Бітва пры Нёў-Шапэль]]). Пасьля 35-хвіліннай артпадрыхтоўкі пачалося хуткае прасоўваньне войскаў саюзьнікаў, якія праз 4 гадзіны захапілі Нёў-Шапель. Аднак з-за праблем з забесьпячэньнем і сувязьзю разьвіцьцё атакі замарудзілася, і немцы здолелі арганізаваць контраатаку. 13 сакавіка наступленьне было спынена, брытанцам удалося прасунуцца толькі на два кілямэтры. 5—14 красавіка францускія войскі праводзілі апэрацыю ў раёне [[Сэн-Міёль|Сэн-Міёлю]]. === Газавая атака === {{Асноўны артыкул|Атрутныя газы ў Першай сусьветнай вайне}} 22—25 красавіка адбылася другая [[Другая бітва пры Іпры|бітва пры Іпры]], падчас якой нямецкая [[4-я армія (Нямецкая імпэрыя)|4-я]] армія пачала контратаку на Іпрскі выступ і заняла яго большую частку. 22 красавіка, у першы дзень апэрацыі, пасьля двухдзённай артпадрыхтоўкі, немцы ўпершыню буйнамаштабна ўжылі [[хімічная зброя|хімічную зброю]] ([[хлёр]]). У выніку газавай атакі на працягу некалькіх хвілін загінулі каля 6 тысячаў чалавек. Праз два дні была арганізавана другая газавая атака, але эфэктыўнасьць яе была нізкай з прычыны контразахадаў войскаў [[Антанта|Антанты]]. === Паветраныя баі === {{Асноўны артыкул|Авіяцыя ў Першай сусьветнай вайне}} [[Файл:Fokker M5K-MG E5-15.jpg|міні|Самалёт Fokker M.5K/MG «E.5/15», які першым у гісторыі 1 ліпеня 1915 году пад кіраўніцтвам лейтэнанта [[Курт Вінтгэнс|Курта Вінтгэнса]] ажыцьцявіў пасьпяховую паветраную атаку.]] На пачатку вайны [[авіяцыя]] ўжывалася для паветранай выведкі, пасьля самалёты сталі выкарыстоўвацца для ваенных мэтаў. 8 верасьня 1914 году расейскі лётчык [[Пётар Несьцераў]] першы ў сьвеце зьбіў самалёт праціўніка, выкарыстоўваючы таран, але пры гэтым сам загінуў. 1 красавіка 1915 году францускі пілёт [[Ралян Гарос]] выкарыстаў для паветранай атакі кулямёт, разьмешчаны за вядучым прапэлерам. 18 красавіка Гарос быў зьбіты, а яго самалёт быў захоплены і перададзены нідэрляндзкаму інжынэру [[Антоні Фокер]]у. Ён значна ўдасканаліў канструкцыю, першым ужыўшы на практыцы сынхранізатар, які дазваляў страляць з кулямёту праз дыск прапэлера, калі яго лопасьці не знаходзіліся на лініі агню.<ref>Фокер Антоні Герман Герард. ВСЭ, 3-е выд.</ref> Распрацоўка была выкарыстаная ў [[зьнішчальнік]]у [[Fokker EI]] — першым хуткасным аднамесным зьнішчальніку з эфэктыўным узбраеньнем. Першая сусьветная вайна дала штуршок да разьвіцьця авіяцыі: абодва бакі пачалі распрацоўку новых рухавікоў, авіяцыйных канструкцыяў і матэрыялаў. Сталі папулярныя [[Лётчык-ас|лётчыкі-асы]], хоць большасьць самалётаў была зьбіта не зьнішчальнікамі, а сіламі [[Супрацьпаветраная абарона|СПА]]. Вытворчасьць самалётаў расла высокімі тэмпамі: калі напачатку вайны Ангельшчына і Францыя мелі 186 самалётаў, Нямеччына і Аўстра-Вугоршчына — 297, то напрыканцы вайны бакі мелі, адпаведна, 5079 і 3352 самалётаў (у 27 і ў 11 разоў больш)<ref name = "bse-1914-18"/>. У Першую сусьветную, немцы ўпершыню пачалі рэалізоўваць канцэпцыю далёкіх бамбардзіровак супраць стратэгічнага тылу праціўніка, выкарыстоўваючы для гэтага [[дырыжабль|дырыжаблі]] канструкцыі [[Цэпэлін]]а і Шутэ-Лянца. Валодаючы значна большай далёкасьцю палёту і грузападымальнасьцю, чым тагачасныя аэрапляны (і практычна супастаўныя ім па хуткасьці), дырыжаблі дазвалялі Нямеччыне ажыцьцявіць першыя ў гісторыі стратэгічныя бамбардзіроўкі тылоў Францыі, Вялікабрытаніі і ў меншай ступені — Расеі. Хоць ад гэтага і была малая матэрыяльная шкода, бамбардзіроўкі выклікалі перабоі ў працы фабрык і заводаў (з-за паветраных алярмаў), якія палохалі насельніцтва і прымушалі краіны Антанты адцягваць з фронту салдат, зэніткі і зьнішчальнікі для арганізацыі супрацьпаветранай абароны. === Далейшыя ваенныя дзеяньні === [[Файл:Capture of Carency aftermath 1915 1.jpg|значак|Руіны [[Карэнсі]] пасьля ўзяцьця французамі]] [[Файл:Маскировка позиции пулемёта.jpg|значак|зьлева|Маскіроўка пазыцыі кулямёту, 1915 год]] [[Файл:Anthony wilding, dunkirk, april 1915.jpg|значак|Брытанскі бронеаўтамабіль у [[Дункерк]]у, 1915 год]] Апошняй атакай саюзьнікаў вясной 1915 году была [[Другая бітва пры Артуа|бітва ў Артуа]] з мэтай захопу грады Вімі. Француская 10-я армія пасьля шасьцідзённага абстрэлу пачала наступ 9 траўня і прасунулася на 5 км. Аднак войскі адступілі пасьля прымяненьня немцамі артылерыі. Да 15 траўня наступ быў спынены. У верасьні саюзьнікі пачалі вялікі наступ ([[Трэцяя бітва пры Артуа]]): францускія войскі рушылі на Шампань, а брытанскія на Лёс. Французы на працягу лета вялі падрыхтоўку да будучага наступу. 22 верасьня пачаўся артабстрэл аб’ектаў, знаходжаньне якіх было вызначана з дапамогай [[Аэрафотаздымка|аэрафотаздымкі]]. Галоўны наступ пачаўся 25 верасьня і разьвіваўся пасьпяхова, нягледзячы на наяўнасьць загарод з дроту і кулямётных пунктаў. Аднак немцы, прадбачачы гэтую атаку, узмацнілі лініі абароны і змаглі адбіць атакі, якія працягваліся да лістападу. 25 верасьня брытанскія войскі пачалі наступ на Лёс для падтрымкі атакі ў Шампані. Наступу папярэднічала 4-дзённая артпадрыхтоўка, быў выкарыстаны хлёр. Для атакі былі задзейнічаны два карпусы, яшчэ два выконвалі дывэрсійныя заданьні ў Іпры. Падчас атакі брытанцы панесьлі цяжкія страты, асабліва ад кулямётаў. Захапіўшы абмежаваную тэрыторыю, яны адступілі. 13 кастрычніка наступ аднавіўся. У сьнежні 1915 замест Джона Фрэнча камандуючым брытанскімі экспэдыцыйнымі войскамі стаў генэрал [[Дуглас Гэйг]]. == 1916 год: абяскроўліваньне войскаў == Згодна з плянам начальніка Генштабу [[Эрых фон Фалькенгайн|Эрыха фон Фалькенгайна]], асноўныя ваенныя дзеяньні ў 1916 годзе Нямеччына павінна была весьці з Францыяй, прымусіўшы яе капітуляваць<ref>Lyons, 141.</ref>. Былі прыняты дзьве стратэгіі. Першая прадугледжвала [[Неабмежаваная падводная вайна|неабмежаванае выкарыстаньне падводнага флёту]] для перакрыцьця замежных паставак. Мэтай другой стратэгіі было нанясеньне кропкавага ўдару па сухапутных войсках праціўніка замест буйнамаштабнага прарыву фронту. Для нанясеньня максымальных стратаў плянавалася арганізаваць напад на важныя стратэгічныя пазыцыі. Мэтай галоўнага ўдару быў абраны [[Вэрдэн]]скі выступ, які зьяўляўся апорай францускага фронту, што знаходзіўся недалёка ад граніцы зь Нямеччынай і пагражаў нямецкім камунікацыям. Апэрацыя плянавалася з разьлікам на тое, што французы з пачуцьця патрыятызму будуць абараняць горад да апошняга салдата<ref name = "br_wwi"/>. === Бітва пры Вэрдэне === {{Асноўны артыкул|Вэрдэнская апэрацыя}} Для правядзеньня апэрацыі Нямеччына на 15-кілямэтровым участку фронту засяродзіла супраць 2 францускіх дывізіяў 6,5 сваіх дывізіяў. Апэрацыя пачалася 21 лютага. У ходзе наступу французы да 25 лютага страцілі амаль усе свае фарты вэрдэнскіх умацаваньняў, аднак прарыву фронту не адбылося. [[Нарачанская апэрацыя]] расейскіх войскаў на [[Усходні фронт (Першая сусьветная вайна)|Ўсходнім фронце]] палегчыла становішча францускіх войскаў. Для забесьпячэньня войскаў была арганізавана «сьвятая дарога» Бар-лё-Д’юк — Вэрдэн. З сакавіка галоўны ўдар немцаў быў перанесены на левы бераг ракі, але да траўня яны прасунуліся толькі на 6—7 км. Контраатака францускіх сіл у траўні была беспасьпяховай. Дзеяньні расейскіх войскаў на ўсходзе і ажыцьцяўленьне саюзьнікамі [[Бітва на Соме|апэрацыі]] на рацэ [[Сома (рака)|Соме]] дазволілі францускім войскам у кастрычніку пачаць наступ, і напрыканцы сьнежня становішча ў асноўным было адноўлена. Абодва бакі панесьлі ў бітве пры Вэрдэне страты прыкладна па 300 тысячаў чалавек, плян нямецкага камандаваньня на прарыў францускага фронту ня быў рэалізаваны. === Бітва на Соме === {{Асноўны артыкул|Бітва на Соме}} Увясну 1916 году вялікія страты францускіх войскаў пачалі выклікаць у саюзьнікаў заклапочанасьць, у сувязі з гэтым першапачатковы плян апэрацыі на [[Сома (рака)|Соме]] быў зьменены: галоўную ролю ў апэрацыі павінны былі выканаць ангельскія войскі. Апэрацыя павінна была дапамагчы францускім і расейскім войскам. 1 ліпеня, пасьля тыднёвай артылерыйскай падрыхтоўкі, брытанскія дывізіі ў [[Пікардыя|Пікардыі]] пачалі наступ на добра ўмацаваныя пазыцыі немцаў. Наступ падтрымліваўся пяцьцю францускімі дывізіямі з правага флянгу. Францускія войскі дзейнічалі пасьпяхова, але брытанская артылерыя не была досыць эфэктыўнай. У першы дзень наступу ангельцы панесьлі самыя вялікія страты ў гісторыі брытанскай арміі (57 тысячаў чалавек, зь іх 21,5 тысяча забітых і тых, хто зьнік бязь вестак)<ref>Griess, 71-72.</ref><ref name = "br_sfb">Somme, First Battle of the. Encyclopædia Britannica from Encyclopædia Britannica 2007 Ultimate Reference Suite (2007).</ref><ref>Камэнтарыі А. Коліна да кнігі: Цім Рыплі. Штыкі — да бою! Штык на палях бітваў XX стагодзьдзя. — М .: Эксма, 2006. — С.353.</ref>. Прааналізаваўшы паветраныя баі над Вэрдэнам, саюзьнікі ў баях на Соме пачалі прытрымлівацца новай тактыкі, мэтай якой было поўная перавага ў паветры над праціўнікам. Неба над Сомай было ачышчана ад нямецкай авіяцыі, а посьпех саюзьнікаў выклікаў рэарганізацыю нямецкай авіяцыі, і абодва бакі сталі выкарыстоўваць вялікія падразьдзяленьні [[ВПС]] замест індывідуальных дзеяньняў пілётаў<ref>Campbell, 42.</ref>. [[Файл:British infantry Morval 25 September 1916.jpg|міні|200пкс|Наступ брытанскай пяхоты каля [[Жаншы]]]] Бітва працягвалася ў ліпені — жніўні зь некаторым посьпехам для брытанцаў, нягледзячы на нямецкія ўмацаваньні лініі абароны. Да жніўня брытанскае камандаваньне вырашыла перайсьці ад тактыкі прарыву фронту да сэрыі апэрацыяў, якія праводзяцца невялікімі воінскімі падразьдзяленьнямі для выпростваньня лініі фронту, што было неабходна для падрыхтоўкі да масіраванай артпадрыхтоўкі. 15 верасьня брытанцамі ўпершыню былі ўжытыя ў баях [[танк]]і. Саюзьнікі плянавалі атаку з удзелам 13 брытанскіх дывізіяў і чатырох францускіх карпусоў. Пры падтрымцы танкаў пяхота прасунулася толькі на 3—4 кілямэтры з прычыны нізкай эфэктыўнасьці і ненадзейнасьці машын. У кастрычніку — лістападзе адбылася апошняя фаза апэрацыі, падчас якой саюзьнікі авалодалі абмежаванай тэрыторыяй цаной вялікіх стратаў. З-за распачатых дажджоў 13 лістапада наступ быў спынены. Вынікам бітвы стала прасоўваньне саюзных войскаў на 8 кілямэтраў пры стратах 615 тысячаў чалавек, немцы страцілі каля 650 тысячаў чалавек<ref name = "br_sfb"/> (паводле іншых зьвестак 792 тысячы і 538 тысячаў<ref>Сома (рака ў Францыі). ВСЭ, 3-е выд.</ref> адпаведна — дакладныя лічбы невядомыя). Асноўная мэта апэрацыі так і не была дасягнутая. <gallery widths="170px" heights="165" class="center" caption="Тэхніка і ўзбраеньне саюзьнікаў падчас бітвы на Соме"> British Mark I male tank Somme 25 September 1916 large.jpg|Брытанскі танк [[Mark I]] «самец» пад нумарам C-15, 25 верасьня 1916. Q 045379Nieuport17.jpg|Шырокараспаўсюджаны паміж саюзных войскаў аднамесны выведнік Nieuport 17 C1, 1916 Баня-автомобиль русской армии, подаренная французам. Нива №23-1916.jpg|[[Лазьня]]-аўтамабіль францускай арміі, 1916 Minerva Armored Car 1914 Model.jpg|Бэльгійскі [[бронеаўтамабіль]] Мінэрва, 1916 60PounderBatteryContalmaison.jpg|Фота брытанскай батарэі 60-фунтавых гармат Mk I напярэдадні бітвы на Соме, 1916. </gallery> === Лінія Гіндэнбурга === {{Асноўны артыкул|Лінія Гіндэнбурга}} У жніўні 1916 году начальнікам Генштабу замест Эрыха фон Фалькенгайна стаў [[Паўль фон Гіндэнбург]]; [[Эрых Людэндорф]] стаў першым [[генэрал-кватэрмайстар]]ам Генштабу (намесьнікам начальніка). Новае ваеннае кіраўніцтва неўзабаве ўсьвядоміла, што наступальныя магчымасьці нямецкай арміі ў бітвах пры Вэрдэне і на Соме былі вычарпаныя. Было вырашана на Заходнім фронце перайсьці ў 1917 годзе да стратэгічнай абароны. Падчас бітвы на Соме і зімой немцы абсталявалі абарончыя пазыцыі за лініяй фронту ад [[Арас]]у да [[Суасон]]у, названыя «''лініяй Гіндэнбурга''». Яна дазволіла скараціць даўжыню фронту, вызваліўшы частку войска для правядзеньня іншых апэрацыяў. == 1917 год: пераход наступальнай ініцыятывы да саюзьнікаў == [[Файл:Western Front 1917.jpg|міні|250пкс|Мапа кампаніі 1917 году]] У сьнежні 1916 галоўнакамандуючым францускіх арміяў замест Жазэфа Жофра стаў [[Рабэр Нівэль]], які распрацаваў новы плян наступу на Нуаёнскі выступ. Ангельскі прэм’ер-міністар [[Лойд Джордж]] падтрымаў Нівэля, даручыўшы яму камандаваць брытанскімі войскамі ў сумеснай апэрацыі.<ref name = "br_niv">Nivelle, Robert-Georges. Encyclopædia Britannica from Encyclopædia Britannica 2007 Ultimate Reference Suite (2007).</ref> Пра пляны Нівэля стала вядома нямецкаму камандаваньню, якое вырашыла апярэдзіць плянаваную атаку, і з 23 лютага да 17 сакавіка адбывалася адступленьне нямецкіх войскаў на загадзя падрыхтаваную і добра ўмацаваную «лінію Гіндэнбурга». === «Неабмежаваная падводная вайна» === {{Асноўны артыкул|Вайна на моры (Першая сусьветная вайна)}} Яшчэ ў 1915 годзе Нямеччынай была пачата «неабмежаваная падводная вайна», але пасьля патапленьня параходаў «[[Люзітанія (лайнэр)|Люзітанія]]» і «Арабіка» паўстала небясьпека ўступленьня ў вайну [[ЗША]], і падводную вайну сталі весьці толькі супраць ваенных караблёў. У 1917 годзе паводле плянаў нямецкага камандаваньня сухапутныя войскі павінны былі перайсьці да абароны, а на моры было вырашана зноў пачаць «неабмежаваную вайну» (абвешчаная 1 лютага). Яе мэтай была эканамічная блякада Вялікабрытаніі і, як вынік, яе выхад з вайны на працягу паўгоду, у той час як войскі ЗША маглі адыграць істотную ролю на Заходнім фронце толькі праз год. 16—18 сакавіка 1917 году нямецкія падводныя лодкі патапілі тры амэрыканскія гандлёвыя судны. Прэзыдэнт ЗША [[Томас Ўудра Ўілсан]], падтрыманы грамадзкай думкай, абвясьціў 6 красавіка Нямеччыне вайну<ref name = "br_wwi"/>. Да сярэдзіны 1917 году дзеяньні нямецкіх падводных лодак нанесьлі сур’ёзную эканамічную шкоду Вялікабрытаніі, але арганізацыя сыстэмы супрацьлодкавай абароны зьнізіла страты гандлёвага флёту, і «неабмежаваная вайна» не прынесла жаданага выніку<ref>Griess, 144-5.</ref>. === Наступ Нівэля === {{Асноўны артыкул|Наступ Нівэля}} Да красавіка саюзьнікі засяродзілі значныя ваенныя рэсурсы для правядзеньня наступальнай апэрацыі: 110 дывізіяў, больш за 11 тысячаў гарматаў, 200 танкаў, каля 1 тысячы самалётаў.<ref name = "bse_niv">Нівэля наступ 1917. ВСЭ, 3-е выд.</ref> Агульная колькасьць войскаў саюзьнікаў на Заходнім фронце складала каля 3 900 000 чалавек супраць 2 500 000 немцаў.<ref name = "br_wwi"/> Нягледзячы на адыход немцаў за «лінію Гіндэнбурга» ў красавіку пачаўся шырокамаштабны наступ саюзьнікаў паводле пляну Нівэля. 9 красавіка перайшлі ў наступ брытанскія войскі [[Бітва пры Арасе (1917)|ў раёне Арасу]], 12 красавіка — у Сэн-Кантэна, 16 красавіка — францускія войскі ў раёне [[Рэймс]]у, наступленьне працягнулася да канца красавіка — пачатку траўня. Пасьля захопу дзьвюх лініяў абароны наступ быў спынены, страты саюзьнікаў склалі больш за 200 тысячаў чалавек<ref name = "bse_niv"/>, зь якіх 120 тысячаў<ref name = "br_niv" /> — у францускіх войсках. Няўдалы наступ падарваў маральны дух францускіх войскаў, у якіх пачаліся [[Мяцеж|мяцяжы]], якія ахапілі 54 дывізіі, 20 тысячаў чалавек [[Дэзэртырства|дэзэртыравалі]]<ref>Lyons, 243.</ref> Пазьней салдаты паслухаліся да заклікаў пра патрыятызм і пачуцьцё грамадзянскага абавязку ды вярнуліся на абарончыя пазыцыі, але ісьці ў атаку адмаўляліся.<ref>Marshall, 292.</ref>. У самой Францыі ўзьнялася хваля грамадзкага абурэньня, і 15 траўня Нівэля на пасадзе галоўнакамандуючага зьмяніў [[Анры Філіп Пэтэн]]. Узімку 1916—1917 гадоў тактыка Нямеччыны па вядзеньні паветраных баёў значна зьмянілася, была адкрыта трэніровачная школа ў [[Валянсьен]]е, у войскі паступілі новыя мадэлі самалётаў. Вынікам стала перавага Нямеччыны над саюзьнікамі ў паветраных баях, асабліва над дрэнна навучанымі брытанцамі, якія выкарыстоўвалі састарэлыя самалёты. Падчас паветранага бою над Арасам брытанцы за месяц, які ўвайшоў у гісторыю як «[[Крывавы красавік]]» ({{мова-en|«Bloody April»}}), страцілі 245 самалётаў і 316 лётчыкаў, немцы — 66 самалётаў і 114 лётчыкаў.<ref>Campbell, 71.</ref> === Далейшыя баявыя дзеяньні === 7 чэрвеня пачаўся наступ брытанскіх войскаў у раёне [[Мэсінская бітва|Мэсіну]], на поўдзень ад Іпру, дзеля вяртаньня тэрыторыі, страчанай падчас першай бітвы пры Іпры ў 1914 годзе. З 1915 году інжынэры пракапалі пад пазыцыямі праціўніка тунэлі і заклалі ў 21 шахту 455 тон [[аманіт]]у<ref>Wolff, Leon In Flanders Fields, Passchendaele 1917</ref>. Праз 4 дні артпадрыхтоўкі былі ўзарваны 19 шахт, страты немцаў склалі 10 тысячаў чалавек забітымі. Хаця спачатку наступ замарудзіўся з-за цяжкапраходнай мясцовасьці, але да 14 чэрвеня апэрацыя завяршылася перамогай саюзьнікаў. 12 ліпеня немцы ўпершыню ўжылі ў раёне Іпру новую хімічную зброю — гарчычны газ, які атрымаў назву [[іпрыт]]. Пасьля іпрыт шырока ўжываўся як нямецкімі, так і саюзнымі войскамі. З 25 чэрвеня ў Францыю пачалі прыбываць першыя воінскія падразьдзяленьні з ЗША, фармуючы [[амэрыканскі экспэдыцыйны корпус]]. Аднак іх уплыў на ваенныя дзеяньні ў 1917 годзе — пачатку 1918 году быў нязначным з-за малой колькасьці войскаў (у сакавіку 1918 году ў Францыі знаходзіліся ўсяго 85 тысячаў амэрыканскіх салдатаў, але ўжо да верасьня іх колькасьць дасягнула 1 200 000 чалавек).<ref name = "br_wwi"/> 31 ліпеня — 6 лістапада ў раёне Іпру саюзьнікамі праводзілася апэрацыя ([[Бітва пры Пашэндэйле|Трэцяя бітва пры Іпры]]), першапачатковай мэтай якой быў прарыў празь нямецкі фронт да баз падводных лодак на бэльгійскім узьбярэжжы. Пазьней мэтай стала заняцьце вышынь вакол Іпру для атрыманьня перавагі над нямецкай артылерыяй. 30 кастрычніка цаною 16-тысячных страт саюзьнікамі была захоплена вёска Пасхэндале. Наступ ускладняла цяжкапраходная мясцовасьць. Абодва бакі панесьлі значныя страты (саюзьнікі — 448 тысячаў, немцы — 260 тысячаў), бітва стала яшчэ адным прыкладам бессэнсоўных ахвяр пры нязначнасьці дасягнутых вынікаў. === Бітва пры Камбрэ === {{Асноўны артыкул|Бітва пры Камбрэ (1917)}} [[Файл:400mm Artillery Shell, France.jpg|міні|170пкс|Снарад францускай цяжкай гарматы калібру 400 мм]] 20 лістапада брытанскія войскі пачалі першую ў гісторыі масіраваную атаку з выкарыстаньнем танкавых падразьдзяленьняў. У атацы ўдзельнічалі 324 танкі<ref name = "br_wwi"/>. Сьпераду на карпусе машын былі прымацаваныя [[фашына|фашыны]] для пераадоленьня нямецкіх акопаў і 4-мэтровых [[супрацьтанкавы роў|супрацьтанкавых равоў]]. Раптоўнасьць (адсутнасьць артпадрыхтоўкі) і перавага ў сілах і сродках прывялі да хуткага разьвіцьця атакі, брытанцы за 6 гадзін прарвалі абарону і прасунуліся на такую ж адлегласьць, на якую войскі ў апэрацыі на Іпры прасунуліся за 4 месяцы. Пры гэтым страты склалі толькі 4 тысячаў чалавек.<ref>Marshall, 317.</ref> Аднак у выніку імклівай атакі пяхота адстала, а танкі прасунуліся далёка наперад, нясучы сур’ёзныя страты. 30 лістапада 2-я нямецкая армія ажыцьцявіла раптоўную контраатаку, адкінуўшы сілы саюзьнікаў на першапачатковыя межы. Нягледзячы на адбіцьцё атакі, танкі даказалі сваю эфэктыўнасьць у баі, а сама бітва паклала пачатак шырокаму прымяненьню танкаў і разьвіцьцю супрацьтанкавай абароны. Хаця саюзьнікі не дамагліся прарыву фронту, вынікам кампаніі 1917 году стаў крах плянаў немцаў па дасягненьні перамогі шляхам «неабмежаванай падводнай вайны» і пераход іх да стратэгічнай абароны. Наступальнай ініцыятывай завалодалі войскі саюзьнікаў. == 1918 год: параза Нямеччыны == [[Файл:Western front 1918 allied.jpg|міні|250пкс|Мапа кампаніі 1918 году]] Пасьля падпісаньня 3 сакавіка 1918 году [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага замірэньня]] з Савецкай Расеяй і выхаду яе з вайны на Ўсходнім фронце вызвалілася 44 дывізіі, якія былі перакінутыя на Заходні фронт. Атрымаўшы перавагу на Заходнім фронце ў сілах і сродках (колькасьць дывізіяў павялічылася з 146 да 192 супраць 173 дывізіяў саюзьнікаў, а колькасьць нямецкіх войскаў павялічылася на 570 тысячаў чалавек<ref name = "br_wwi"/>), нямецкае камандаваньне вырашыла перайсьці ў наступ з мэтай разгрому арміі [[Антанта|Антанты]] да таго, як ЗША змаглі б павялічыць сваю прысутнасьць у Эўропе. Згодна з плянам [[Эрых Людэндорф|Людэндорфу]] нямецкія войскі павінны былі пачаць наступленьне ў раёне гораду [[Ам’ен]]у і адрэзаць брытанскія войскі ад францускіх, адціснуўшы іх да ўзьбярэжжа [[Паўночнае мора|Паўночнага мора]]. === Нямецкі наступ === {{Асноўны артыкул|Вясновы наступ (1918)}} Першы нямецкі наступ пачаўся 21 сакавіка. Перавага ў сілах (62 дывізіі, 6824 гарматы і каля 1000 самалётаў супраць 32 дывізіяў, каля 3000 гармат і каля 500 самалётаў у ангельцаў) дазволіла немцам прасунуцца на 60 кілямэтраў за першыя 8 дзён баёў. У адказ саюзьнікі ўвялі ў бой рэзэрвы і да 4 красавіка адкінулі нямецкія войскі, якія страцілі 230 тысячаў чалавек.<ref name = "bse-1914-18"/> 14 красавіка [[Фэрдынанд Фош]] быў прызначаны вярхоўным галоўнакамандуючым саюзнымі войскамі, што дазволіла лепш каардынаваць дзеяньні брытанскіх і францускіх арміяў. Немцы таксама праводзілі [[Бітва на Лісе|наступу ў раёне ракі Ліс]] (9 красавіка — 1 траўня), ракі Эна (27 траўня — 13 чэрвеня), паміж [[Мандыд’е]] і Нуаёнам (9—13 чэрвеня). Кожны раз, першапачаткова пасьпяховае разьвіцьцё атак нямецкіх войскаў, скончвалася правалам: прасунуўшыся на некалькі дзясяткаў кілямэтраў, яны не маглі пераадолець абарону саюзьнікаў. 15 ліпеня на рацэ Марна пачаўся апошні вялікі наступ нямецкіх войскаў ([[Бітва на Марне (1918)]]). Войскі [[1-я армія (Нямецкая імпэрыя)|1-й]] і [[3-я армія (Нямецкая імпэрыя)|3-й]] арміяў фарсіравалі раку, але змаглі прасунуцца толькі на 6 кілямэтраў. Адначасова войскі [[7-я армія (Нямецкая імпэрыя)|7-й арміі]] няўдала атакавалі 6-ю францускую армію ў Рэймсу. 17 ліпеня саюзныя войскі спынілі прасоўваньне нямецкіх арміяў, і 18 ліпеня перайшлі ў контранаступ, адкінуўшы немцаў да 4 жніўня на першапачатковыя пазыцыі. === Контрнаступ саюзьнікаў === {{Асноўны артыкул|Стодзённы наступ}} [[Файл:Belgian machinegunner in 1918 guarding trench.jpg|міні|зьлева|200пкс|Бэльгійскі кулямётчык на лініі фронту ў 1918 годзе]] 8—13 жніўня саюзьнікі сіламі 4-й брытанскай, 1-й і 3-й францускай арміяў правялі [[Ам’енская апэрацыя (1918)|Ам’енскую апэрацыю]], падчас якой быў ліквідаваны Ам’енскі выступ, заняты [[2-я армія (Нямецкая імпэрыя)|2-й]] і [[18-я армія (Нямецкая імпэрыя)|18-й]] нямецкімі арміямі. Апэрацыя пачалася раптоўна, без артпадрыхтоўкі; пры падтрымцы артылерыі пяхота і танкі саюзьнікаў прасунуліся за першы дзень наступу на 11 км. Людэндорф назваў 8 жніўня «чорным днём нямецкай арміі».<ref>Griess, 155—156.</ref> За наступныя пяць дзён апэрацыі лінія фронту была адсунутая яшчэ на 8—9 кілямэтраў. 12—15 верасьня амэрыканскія войскі пасьпяхова правялі першую буйную апэрацыю — [[Сэн-Міёльская апэрацыя|атаку на Сэн-Міёльскі выступ]]. Улетку 1918 году ў Эўропу штомесяц прыбывала па 300 тысячаў амэрыканскіх салдатаў. Да верасьня іх колькасьць дасягнула 1 200 000 чалавек, а да канца вайны — 2,1 мільёну, што дазволіла ліквідаваць перавагу Нямеччыны ў жывой сіле. 26 верасьня, валодаючы перавагай перад немцаміі (202 дывізіі супраць 187<ref name = "bse-1914-18"/>), саюзьнікі пачалі агульны [[Мёз-Аргонскі наступ]] па ўсім фронце ад Вэрдэну да Паўночнага мора. Змучаныя чатырохгадовай вайной нямецкія войскі пачалі здавацца ў палон. У кастрычніку Людэндорфа зьмяніў на пасадзе [[Вільгельм Гронэр]]. У выніку наступу лінія фронту да лістапада была адсунутая ўглыб да 80 кілямэтраў, да мяжы з Бэльгіяй, на поўначы — да лініі [[Гент]] — [[Монс]]. У лістападзе ў Нямеччыне адбылася [[Лістападаўская рэвалюцыя]], да ўлады прыйшоў новы ўрад [[Савет народных упаўнаважаных]], які 11 лістапада, празь дзень пасьля свайго абраньня, заключыў [[Першае камп’енскае перамір’е|Камп’енскае перамір’е]], якое прадугледжвала неадкладнае спыненьне ваенных дзеяньняў, вывад нямецкіх войскаў з акупаваных тэрыторыяў, стварэньне на правым беразе [[Райн]]у дэмілітарызаванай зоны. Вайна на Заходнім фронце скончылася. == Вынікі кампаніяў на Заходнім фронце == {{Асноўны артыкул|Наступствы Першай сусьветнай вайны}} {| class="standard" style="float:right; margin-left:1em;" |+ ''Параўнальныя страты (забітых, параненых, палонных) у<br />асноўных бітвах'' !Бітва||Год ||Саюзьнікі ||Нямеччына |- |[[Бітва на Марне (1914)|Бітва на Марне]] |align="center"| 1914 ||align="right"| 263 000 ||align="right"| 250 000 |- |[[Вэрдэнская апэрацыя]] |align="center"| 1916 ||align="right"| 714 033 ||align="right"| 426 519 |- |[[Бітва на Соме]] |align="center"| 1916 ||align="right"| 623 907 ||align="right"| 465 000 |- |[[Наступленьне Нівэля]] |align="center"| 1917 ||align="right"| 345 183 ||align="right"| 163 000 |- |[[Вясновае наступленьне (1918)|Вясновае наступленьне]] |align="center"| 1918 ||align="right"| 850 000 ||align="right"| 688 000 |} Перамога саюзьнікаў над Нямеччынай на Заходнім фронце абумовіла галоўную ролю Вялікабрытаніі, Францыі і ЗША ў выпрацоўцы ўмоваў мірных пагадненьняў на [[Парыская мірная канфэрэнцыя|Парыскай мірнай канфэрэнцыі]]. 28 чэрвеня 1919 году была падпісаная [[Вэрсальская дамова]]. Паводле ўмоваў дамовы Нямеччына пазбавілася часткі сваёй тэрыторыі, усіх сваіх калёніяў, колькасьць яе сухапутнай арміі была абмежаваная 100 тысячамі чалавек, большая частка флёту перадавалася пераможцам, Нямеччына абавязвалася пакрыць страты краінаў Антанты, панесеныя ў выніку ваенных дзеяньняў. Вэрсальская дамова склала аснову [[Вэрсальска-Вашынгтонская сыстэма|Вэрсальска-Вашынгтонскай сыстэмы]]. == У мастацкай літаратуры == Ваенным падзеям, лёсам салдат і афіцэраў прысьвечаны творы [[Эрых Марыя Рэмарк|Рэмарка]] («[[На Заходнім фронце нічога новага]]»), [[Эрнст Юнгер|Юнгера]] («У стальных навальніцах»), [[Рычард Олдынгтан|Олдынгтана]] (кніга вершаў «Вобразы вайны»), [[Анры Барбюс|Барбюса]] («Агонь») і іншых. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * Мировая война в цифрах. — М.: Военгиз, 1934. — 128 с — 15 000 экз. * ''Эрлихман В. В.'' Потери народонаселения в XX веке. — М.: Русская панорама, 2004. — 176 с — (Весь мир). — 1500 экз. — {{ISBN|5-93165-107-1}}. * Всемирная история: в 24-х тт. Т. 19. Первая мировая война/Бадан А. Н., Войнич И. Е., Волчек Н. М. и др. — Мн.: Литература, 1997. * Мировые войны XX века: в 4 кн. / Ин-т всеобщей истории. — М.: Наука, 2002. :* Кн. 1: Первая мировая война: ист. очерк :* Кн. 2: Первая мировая война: док. и материалы * ''Уткин А. И.'' [http://militera.lib.ru/h/utkin2/index.html Первая мировая война]. — М.: Алгоритм, 2001. — 592 с — 5000 экз. — {{ISBN|5-926-50039-7}}. * ''Шацилло В. К.'' [https://books.google.by/books?id=yRjf8BHsegsC&pg=PA418&dq=isbn:5224033128&ei=hTKiSpTiBY_-ygSyxNSMCA&hl=ru&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Первая мировая война. 1914—1918. Факты. Документы.] — М.: ОЛМА-ПРЕСС, 2003. — 480 с — 5000 экз. — {{ISBN|5-224-03312-8}}. * Такман Б. Жнівеньскія пушкі * ''АЛЕКСАНДР НИКОЛАЕВИЧ ДЕ-ЛАЗАРИ.'' [https://web.archive.org/web/20080517115717/http://supotnitskiy.ru/book/book5.htm ХИМИЧЕСКОЕ ОРУЖИЕ НА ФРОНТАХ МИРОВОЙ ВОЙНЫ 1914—1918 гг.] * Марнская бітва 1914. [[Вялікая савецкая энцыклапедыя|ВСЭ]], 3-е выд. * Фландрская бітва 1914. ВСЭ, 3-е выд. * Вердэнская аперацыя 1916. ВСЭ, 3-е выд. * Камбрэ. ВСЭ, 3-е выд. * Ам’енская аперацыя 1918. ВСЭ, 3-е выд. * Версальскі мірны дагавор 1919. ВСЭ, 3-е выд. * Verdun, Battle of. Encyclopædia Britannica from Encyclopædia Britannica 2007 Ultimate Reference Suite (2007). * Hindenburg Line. Encyclopædia Britannica from Encyclopædia Britannica 2007 Ultimate Reference Suite (2007). * Marne, Second Battle of the. Encyclopædia Britannica from Encyclopædia Britannica 2007 Ultimate Reference Suite (2007). == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20170916163315/http://www.firstgreatwar.ru/srazheniya/ Бітвы Першай сусьветнай вайны]{{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20150816033349/http://firstwar.info/battles/ Бітвы Першай сусьветнай вайны]{{ref-ru}} * [Http://www.grwar.ru/library/RusInNivelBattle/RN_01.html Руская армія ў Вялікай вайне: Рускія войскі ў «Бойне Нівеля». Красавік 1917]{{ref-ru}} ; Матэрыялы на сайце Хронасу: * [Http://www.hrono.info/sobyt/1900sob/1914marna.html Марнская бітва (1914)]{{ref-ru}} * [Http://www.hrono.info/sobyt/1900sob/1914beg.html Бег да мора]{{ref-ru}} * [Http://www.hrono.info/sobyt/1900sob/1914flandr.html Фляндрская бітва (1914)]{{ref-ru}} * [Http://www.hrono.info/sobyt/1900sob/1916verden.html Вэрдэнская апэрацыя]{{ref-ru}} * [Http://www.hrono.info/sobyt/1900sob/1916somma.html Бітва на Соме]{{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20071018162548/http://hronos.km.ru/sobyt/1900sob/1917nivel.html Нівеля апэрацыя]{{ref-ru}} * [Http://www.hrono.info/sobyt/1900sob/1917kambre.html Бітва пад Камбрэ]{{ref-ru}} * [Http://www.hrono.info/sobyt/1900sob/1918pikardia.html Сакавіцкі наступ у Пікардыі]{{ref-ru}} * [Http://www.hrono.info/sobyt/1900sob/1918flandr.html Фляндрская бітва (1918)]{{ref-ru}} * [Http://www.hrono.info/sobyt/1900sob/1918marna.html Марнская бітва (1918)]{{ref-ru}} {{Абраны артыкул}} [[Катэгорыя:Заходні фронт Першай сусьветнай вайны| ]] [[Катэгорыя:Кампаніі і тэатры ваенных дзеяньняў Першай сусьветнай вайны]] [[Катэгорыя:Бітвы Аўстра-Вугоршчыны]] [[Катэгорыя:Бітвы Нямеччыны]] [[Катэгорыя:Бітвы Партугаліі]] [[Катэгорыя:Бітвы Вялікабрытаніі]] [[Катэгорыя:Бітвы ЗША]] [[Катэгорыя:Бітвы Францыі]] [[Катэгорыя:Бітвы Бэльгіі]] [[Катэгорыя:Бітвы Расейскай імпэрыі]] [[Катэгорыя:Аўстра-Вугоршчына ў Першай сусьветнай вайне]] [[Катэгорыя:Нямеччына ў Першай сусьветнай вайне]] [[Катэгорыя:Расейская імпэрыя ў Першай сусьветнай вайне]] [[Катэгорыя:Вялікабрытанія ў Першай сусьветнай вайне]] [[Катэгорыя:Францыя ў Першай сусьветнай вайне]] [[Катэгорыя:ЗША ў Першай сусьветнай вайне]] [[Катэгорыя:Партугалія ў Першай сусьветнай вайне]] pu9z8vbt36kyxl1l2nuhntqz460rzmm 0 177932 2672268 2639174 2026-06-04T02:11:22Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672268 wikitext text/x-wiki {{Часопіс |назва = Калосьсе |выява = |тэматыка = літаратурна-навуковы часапіс |пэрыядычнасьць = раз у тры месяцы |мова = [[Беларуская мова|беларуская]] |адрас = [[Вільня]], Завальная 1-3 |рэдактар = [[Янка Шутовіч]] |заснавальнік = |выдавец = [[Беларускі інстытут гаспадаркі і культуры]] |краіна = |дата заснаваньня = 1935 |аб'ём = 70 старонак |камплектацыя = |наклад = |ISSN = |сайт = }} «'''Калосьсе'''» — беларускі літаратурна-навуковы часапіс. Выдаваўся з 1935 да 1939 году ў [[Вільня|Вільні]] на [[Беларуская мова|беларускай мове]] раз у тры месяцы. Выдавец: [[Беларускі інстытут гаспадаркі і культуры]]. Рэдактар: [[Янка Шутовіч]]. Рэдакцыйная калегія: [[Мікалай Шкялёнак]], [[Адам Станкевіч]], [[Станіслаў Станкевіч (палітык)|Станіслаў Станкевіч]], [[Мар’ян Пецюкевіч]]. Супрацоўнікі «Калосься»: [[Вячаслаў Багдановіч]], А. Бужанскі (сапр. [[Аўген Бартуль]]), Анатоль Бярозка (сапр. [[Мацьвей Смаршчок]]), [[Станіслаў Грынкевіч]], [[Алесь Дубровіч]] (сапр. Аляксей Рэдзька), [[Хведар Ільяшэвіч]], [[Анатоль Іверс]], [[С. Каліна]], [[Адольф Клімовіч]], [[Я. Крыга]], [[Міхась Машара]], [[Мар’ян Пецюкевіч]], [[Сяргей Сахараў]], Кс. [[Адам Станкевіч]], [[Ян Станкевіч]], Паўлюк Сірата (сапр. [[Валянцін Таўлай]]), [[Пётра Сергіевіч]], [[Максім Танк]], [[Сяргей Хмара]] (сапр. Сіняк), Андрэй Чэмер (сапр. [[Аляксей Анішчык]]), [[Ул. Чэмер]], [[Мікалай Шкялёнак]], [[Рыгор Шырма]]. == Крытыка, рэцэнзіі == * {{Артыкул| аўтар = [[Антон Луцкевіч|A. Ł.]] | загаловак = «Kałośsie» za tszy kwartały. | спасылка = https://elibrary.mab.lt/bitstreams/23cfd7de-8763-456a-8a11-6a1aa03153ff/download | мова = pl | выданьне = [[Przegląd Wileński]] | тып = часопіс | год = 1935 | том = | нумар = 22—23 | старонкі = 12—15 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = [[Антон Луцкевіч|A. Ł.]] | загаловак = Bibliografia. «Kałośsie», zeszyt IV, r. 1935. | спасылка = https://elibrary.mab.lt/bitstreams/9350b15d-0870-49db-bae0-e39f285803bb/download | мова = pl | выданьне = [[Przegląd Wileński]] | тып = часопіс | год = 1936 | том = | нумар = 1—2 | старонкі = 10—11 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} == Літаратура == * [[Уладзімер Калесьнік|У. А. Калесьнік]]. «Калосьсе» // {{Літаратура/БелЭн|7}}. — С. 481. * [[Уладзімер Калесьнік|У. А. Калесьнік]]. «Калосьсе» // {{Літаратура/ЭГБ|4}} — С. 34—35. == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20230221210935/https://digital.nlb.by/items/show/2781 «Калосьсе» (1935)] у [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі|Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі]] * [https://web.archive.org/web/20230221210940/https://digital.nlb.by/items/show/4369 «Калосьсе» (1936)] у [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі|Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі]] * [https://web.archive.org/web/20230221210936/https://digital.nlb.by/items/show/2825 «Калосьсе» (1937)] у [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі|Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі]] * [https://web.archive.org/web/20230221210938/https://digital.nlb.by/items/show/2827 «Калосьсе» (1938)] у [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі|Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі]] * [https://web.archive.org/web/20230221210934/https://digital.nlb.by/items/show/2833 «Калосьсе» (1939)] у [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі|Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі]] * «Калосьсе» (1935—1939) // [http://elibrary.mab.lt/handle/1/2399 Бібліятэка Акадэміі навук Летувы імя Ўрублеўскіх] ({{Мова-lt|Lietuvos mokslų akademijos Vrublevskių biblioteka (LMAVB). Žygimantų g. 1, LT-01102 Vilnius}}) * Калосьсе (Вільня) (1935—1939) // [https://web.archive.org/web/20161028160537/http://kamunikat.org/kalosse.html Камунікат (Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка)] {{Беларускія пэрыядычныя выданьні}} [[Катэгорыя:Беларускія часопісы]] [[Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1935 годзе]] [[Катэгорыя:Часопісы Заходняй Беларусі]] [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)]] llqu6nh09fqm9lcmktuwtrapm8sjt67 0 188153 2672282 2387183 2026-06-04T10:24:31Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672282 wikitext text/x-wiki [[Файл:Cross (PSF).png|300пкс|значак|Тыпы хрысьціянскіх крыжоў: грэцкі, мальтыйскі, андрэеўскі, лацінскі, патрыяршы і папскі]] '''Крыж''' — [[геамэтрычная фігура]], якая складаецца зь дзьвюх перакрэсьленых [[Простая|лініяў]] або [[прастакутнік]]аў. Адзін з найбольш старажытных і пашыраных унівэрсальных сымбаляў, адзін з галоўных [[Хрысьціянства|хрысьціянскіх]] сакральных сымбаляў. Зь першабытных часоў лічыўся ахоўным, рэлігійным сымбалям у многіх культурах сьвету. Быў абавязковым атрыбутам багоў у старажытнай [[Скандынавія|Скандынавіі]], [[Асырыя|Асырыі]], [[Індыя|Індыі]], [[Пэрсія|Пэрсіі]]. З IV ст. афіцыйна шануецца ў хрысьціянстве. == Асноўныя тыпы == === Анкх === [[Файл:Ankh.svg|значак|50пкс]] [[Старажытны Эгіпет|Старажытнаэгіпецкі]] крыж — найбольш значны сымбаль у старажытных эгіпцян, вядомы як круксансата, або «ансатэ». У ім злучаюцца крыж як сымбаль жыцьця і круг як сымбаль вечнасьці. Разам яны ўвасабляюць неўміручасьць. Таксама крыж сымбалізаваў аб’яднаньне жаночага і мужчынскага бостваў, [[Асырыс]]а і [[Ісыда|Ісыды]], зьвяз зямнога і нябеснага. У [[ерогліф|ерагліфічным]] пісьменстве гэты знак меў значэньне «жыцьцё». Раньнія хрысьціяне [[Эгіпет|Эгіпту]], [[копты]], выкарыстоўвалі гэты сымбаль дзеля пазначэньня замагільнага жыцьця. У канцы 1960-х гадоў «Анх» быў папулярным сымбалем міру і праўды (рух [[Гіпі]]). === Кельцкі === [[Файл:Celtic_cross.svg|значак|50пкс]] Кельцкі крыж — сымбаль кельцкага хрысьціянства. Часам завецца крыжам Ёны або круглым крыжам. Круг сымбалізуе як сонца, так і вечнасьць. Гэты крыж зьявіўся ў [[Ірляндыя|Ірляндыі]] яшчэ да XVII ст. Існуе здагадка пра яго паходжаньне ад «Хі-Ро» (гл. [[Крыж Канстантына]]), што абумовіла яго шырокае выкарыстаньне як сымбаля [[Хрыстос|Хрыста]]. === Лацінскі === [[Файл:Latin Cross.svg|значак|50пкс]] Лацінскім (''Crux immissa'', ''Crux capitata'') называюць крыж, у якога гарызантальная лінія падзяляецца вэртыкальнай напалову, пры гэтым гарызантальная лінія мусіць разьмяшчацца вышэй за сярэдзіну вэртыкальнай лініі. Як правіла, ён асацыюецца з укрыжаваньнем Хрыста, дзякуючы чаму зьяўляецца найбольш пашыраным хрысьціянскім рэлігійным сымбалем ў заходнім сьвеце. === Грэцкі === [[Файл:Latin_Cross_with_Equal_Arms.svg|значак|50пкс]] Грэцкім (таксама ''Crux quadrata'') называюць крыж простай формы з канцамі роўнай даўжыні. Ён ужываўся з дагістарычных часоў у разнастайных значэньнях — як сымбаль бога сонца, бога дажджу, элемэнтаў, зь якіх утвараецца сьвет: паветра, зямлі, агню і вады. У часы раньняга хрысьціянства грэцкі крыж сымбалізаваў Хрыста. На нацыянальным [[сьцяг Грэцыі|сьцягу Грэцыі]] гэты крыж, белы на сінім, упершыню зьявіўся ў 1820 годзе як сымбаль змаганьня супраць туркаў-мусульманаў. Белы «грэцкі крыж» на чырвоным зьявіўся на вайсковым сьцягу [[Швіц (Швайцарыя)|Швіц]] ў 1291 годзе. Хоць у [[Швайцарыя|Швайцарыі]] яго малюнак на сьцягу сустракаўся з 1339 году, гэты «знак Сьвятога крыжа» («Жэнэўскі крыж») афіцыйна прынялі як нацыянальны толькі ў 1848 годзе. Паводле прафэсара [[Міхась Раманюк|Міхася Раманюка]], найбольш пашыраная форма хрысьціянскіх крыжоў у Беларусі — 4-канцовыя<ref>[http://media.catholic.by/nv/n15/art13.htm Унікальная манаграфія] // [[Наша Вера]], № 1(15), 2001.</ref>. Увогуле, беларускі філёзаф і тэоляг [[Ірына Дубянецкая]] паказвае на тое, што самі па сабе крыжы не бываюць канфэсійнымі, яны — адзнака мясцовай традыцыі. Крыжы беларускай традыцыі ўмоўна называюць «сонцакрыжы», яны ўвасабляюць Сонца-Хрыста, новае сьвітаньне, новую Праўду, якая асьвятляе сьвет. Яны ня маюць фіксаванай формы, але маюць канцэпцыю: апроч чатырох асноўных промняў ёсьць цэнтральны квадрат ці круг, а таксама прамежкавыя промні, якія часам могуць быць у выглядзе зьмеек<ref name="dubianieckaja">Бурштын Я. [https://web.archive.org/web/20180710195551/https://cet.eurobelarus.info/ru/news/2016/07/16/ryna-dubyanetskaya-dzyakuyuchy-namagannyam-rpts-pachynae.html Ірына Дубянецкая: Дзякуючы намаганням РПЦ пачынае мяняцца культурны ландшафт Беларусі (Фота і відэа)] // Служба інфармацыі «ЕўраБеларусі», 16 ліпеня 2016 г.</ref>. <gallery widths=150 heights=150> Hłusk, Bohajaŭlenskaja. Глуск, Богаяўленская (D. Strukov, 1864-67).jpg|Крыж з [[Глуск]]ай царквы Kapatkievičy, Pakroŭskaja. Капаткевічы, Пакроўская (D. Strukov, 1864-67).jpg|Крыж з [[Капаткевічы|Капаткевіцкай]] царквы Mazyr, Sabornaja. Мазыр, Саборная (D. Strukov, 1864-67).jpg|Крыж з [[Мазыр]]скай царквы Велямічы. Ільінская царква са званіцай (11).jpg|[[Русіфікацыя Беларусі|Выкінуты на сьмецьце]] крыж з [[Царква Сьвятога Ільлі Прарока (Велямічы)|царквы]] ў [[Велямічы|Велямічах]], заменены на [[Васьміканцовы крыж|маскоўскі]] </gallery> === Патрыяршы === [[Файл:Patriarchal or Archbishop Cross.svg|50пкс|значак]] Патрыяршым, або [[Лятарынгія|Лятарынскім]], называюць крыж зь дзьвюма або трыма гарызантальнымі лініямі. Часам называецца падвоеным крыжом, пад якім разумеюць два грэцкія крыжы, спалучаныя разам. Дзьве гарызантальныя лініі разьмяшчаюцца ў верхняй частцы крыжа, прычым верхняя карацейшая за ніжнюю. Трэцяя гарызантальная лінія (калі яна ёсьць) таксама кароткая, разьмяшчаецца ў ніжняй частцы крыжа. Клясычны патрыяршы крыж мае шэсьць канцоў-промняў, што сымбалізуе створаны [[Бог]]ам за шэсьць дзён [[Сусьвет]]. Выкарыстоўваецца ў якасьці сымбаля, як заходняга, так і ўсходняга хрысьціянства. Быў вельмі пашыраным у [[Бізантыя|Бізантыі]] ў X ст. Падобная форма крыжа ніколі не была пераважнай на землях [[Усходнія славяне|усходніх славянаў]] і найчасьцей сустракалася на [[беларусы|беларускай]] [[этнічная тэрыторыя|этнічнай тэрыторыі]]<ref>[[Уладзімер Арлоў (гісторык)|Арлоў У.]] Жыватворны сімвал Бацькаўшчыны / Рэд. [[Георгі Штыхаў|Г. Штыхаў]] — Менск: «Асар», 1998. С. 132.</ref>. Найбольш вядомым крыжам такога тыпу зьяўляецца [[Крыж Эўфрасіньні Полацкай]], нацыянальная сьвятыня [[беларусы|беларусаў]]. Гэты крыж разьмяшчаецца на гербе «[[Пагоня]]». <gallery widths=150 heights=150> Kryž Eŭfrasińni Połackaj. Крыж Эўфрасіньні Полацкай (1890).jpg|[[Крыж Эўфрасіньні Полацкай]] Bieraściejski kryž. Берасьцейскі крыж (1885).jpg|Старажытны крыж з [[Царква Сьвятога Мікалая (Берасьце)|царквы Сьвятога Мікалая]] ў [[Берасьце|Берасьці]] Łazkovicki kryž. Лазковіцкі крыж (1874).jpg|Старажытны крыж з [[Царква Сьвятога Мікалая (Вільня)|царквы Сьвятога Мікалая]] ў [[Вільня|Вільні]] Druja, Barysaŭ kamień. Друя, Барысаў камень (1896).jpg|[[Барысаў камень]] у [[Друя|Друі]] </gallery> === Васьміканцовы === {{Асноўны артыкул|Васьміканцовы крыж}} {{Падвойная выява|справа|Васьміканцовы крыж (гарызантальны).svg|47|Васьміканцовы крыж (дыяганальны).svg|47}} ''Васьміканцовы крыж'' — [[Хрысьціянства|хрысьціянскі]] сымбаль у форме [[Лятарынскі крыж|лятарынскага крыжа]] з кароткай папярочкай унізе, гарызантальнай або дыяганальнай<ref name="ric">{{Літаратура/Рэлігія і царква на Беларусі|к}} С. [https://orda.of.by/.lib/ricnb/168 168].</ref><ref name="ekb">{{Літаратура/ЭКБ|4к}} С. 593.</ref>. Узьнік у часы [[Бізантыйская імпэрыя|Бізантыйскай імпэрыі]], да [[Вялікая схізма|падзелу хрысьціянаў]] на [[Каталіцтва|каталікоў]] і [[Праваслаўе|праваслаўных]]. Нахіл ніжняй папярочкі зьявіўся ня згодна з кананічнымі пастановамі<ref name="bonkovska248">Боньковська С. Церковна металева пластика // Історія декоративного мистецтва України: У 5 т. / НАН України, ІМФЕ ім. М.Т. Рильського; наук. ред. Т. Кара-Васильєва. Т. 3: Мистецтво XIX століття. — Київ, 2009. С. 248.</ref>, а ў выніку творчага пошуку царкоўных мастакоў дзеля наданьня ўмоўнага аб’ёму плоскай выяве ў выяўленчым мастацтве<ref name="marcenko">Марченко Д. [http://pravlife.org/content/vizantiyskie-kresty-mnogoobrazie-form Византийские кресты: многообразие форм] // Правосланая жизнь, 11 апреля 2016 г.</ref> і падкрэсьленьня адметнасьці ніжняй папярочкі ў структуры [[Гальгота|Гальгоцкага]] крыжа<ref name="bonkovska247">Боньковська С. Церковна металева пластика // Історія декоративного мистецтва України: У 5 т. / НАН України, ІМФЕ ім. М.Т. Рильського; наук. ред. Т. Кара-Васильєва. Т. 3: Мистецтво XIX століття. — Київ, 2009. С. 247.</ref>. Як адна з адзнак [[Бізантыя|бізантыйскай]] царкоўнай традыцыі часам завецца ''[[Бізантыйскі крыж (неадназначнасьць)|бізантыйскім крыжам]]''<ref name="marcenko"/><ref name="becker">Becker U. The Continuum Encyclopedia of Symbols. — New York London, 2000. P. [https://books.google.by/books?id=00kybj_-nBIC&pg=PA71&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false 71].</ref><ref name="chwalkowski">Chwalkowski F. Symbols in Arts, Religion and Culture: The Soul of Nature. — Cambridge Cholars Publishing, 2016. P. [https://books.google.by/books?id=W-22DQAAQBAJ&pg=PA112&dq=russian+orthodox+cross&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjYurukvKXYAhXDCpoKHZJCAuIQ6AEIPTAE#v=onepage&q&f=false 112]</ref>. [[Файл:Clasm Chludov.jpg|100пкс|міні|Мініятура, каля 850 г.]] Ад часоў кананічнай ізаляцыі [[Расейская праваслаўная царква|Маскоўскай царквы]] і зьяўленьня канцэпцыі «[[Трэці Рым|Трэцяга Рыму]]», згодна зь якой Масква абвяшчалася адзінай сапраўднай спадкаемніцай [[Канстантынопаль|Канстантынопалю]] («Другога [[Рым]]у»), улады [[Маскоўская дзяржава|Маскоўскай дзяржавы]] з палітычнымі мэтамі ўзялі сабе варыянт васьміканцовага крыжа з касой ніжняй папярочкай<ref>[[Вадзім Шчарбакоўскі|Щербаківський В.]] Рецензія: «Українське мистецтво» // Українська Думка. Ч. 8 (309), 19 лютого 1953 г.</ref>. Маскоўскія багасловы прыдумалі абгрунтаваньне нахілу ніжняй папярочкі<ref name="jaremenko">[[:uk:Яременко Василь Васильович|Яременко В.]] Золоте Слово: Хрестоматія літератури України-Русі епохи Середньовіччя IX—XV століть. Книга перша. — Київ: Аконіт, 2002. С. [https://ic.pics.livejournal.com/mrul/23843397/16854/16854_800.jpg 485]</ref> і абвясьцілі гэты варыянт васьміканцовага крыжа «сапраўдным ''праваслаўным крыжам''»<ref name="bonkovska245">Боньковська С. Церковна металева пластика // Історія декоративного мистецтва України: У 5 т. / НАН України, ІМФЕ ім. М.Т. Рильського; наук. ред. Т. Кара-Васильєва. Т. 3: Мистецтво XIX століття. — Київ, 2009. С. 245.</ref> ({{мова-ru|«истинно православный крест»|скарочана}}), а іншыя традыцыйныя хрысьціянскія крыжы — не праваслаўнымі<ref name="bielamuk">[[Міхась Белямук|Белямук М.]]. [http://baocinfo.blogspot.com.by/2010/10/blog-post_26.html Пабудова першае беларускае праваслаўнае царквы на эміграцыі], [[Беларуская аўтакефальная праваслаўная царква]], 26 кастрычніка 2010.</ref>. У 1551 годзе з ініцыятывы маскоўскага гаспадара [[Іван Жахлівы|Івана IV Тырана]]<ref>Русский крест: символика православного надглавного креста. — М., 2006. С. 149.</ref> ўкосны васьміканцовы крыж упершыню ў гісторыі пачаў ставіцца на купалы маскоўскіх цэркваў<ref name="bielamuk"/><ref name="Kozak">Козак М. [http://elartu.tntu.edu.ua/bitstream/lib/25230/2/MSNK_2018v2_Kozak_M_M-Forms_of_the_ukrainian_106-108.pdf Форми українського хреста] // Збірник тез Міжнародної студентської науково-технічної конференції «Природничі та гуманітарні науки. Актуальні питання», 26—27 квітня 2018 року. Том 2. — Т.: ТНТУ, 2018. С. 107.</ref> (раней ён, як і васьміканцовы крыж з роўнай ніжняй папярочкай, ужываўся толькі ў сакральным выяўленчым і дэкаратыўна-прыкладным мастацтве). Таксама з гэтага часу ўкосны васьміканцовы крыж пачаў выкарыстоўвацца на маскоўскай дзяржаўнай і вайсковай сымболіцы<ref>Shpakovsky V., Nicolle D. Armies of Ivan the Terrible: Russian Troops 1505—1700. — Osprey Publishing, 2006. P. 23.</ref>. У 2-й палове XIX ст. ён насаджаўся ўладамі Расейскай імпэрыі ў рэчышчы палітыкі [[Русіфікацыя Беларусі|русіфікацыі Беларусі]]<ref name="milas">Мілаш Я. [http://media.catholic.by/nv/n65/art20.htm Традыцыі ўшанавання крыжа беларусамі ў канцы XIX ст.] // [[Наша Вера]]. № 3 (65), 2013 г.</ref><ref name="sachuta">[[Яўген Сахута|Сахута Я.]] Беларускае народнае кавальства. — {{Менск (Мінск)}}: Беларусь, 2015. С. 110.</ref> і [[Русіфікацыя Ўкраіны|Ўкраіны]]<ref name="bonkovska245"/>. Да канца XX ст. укосны васьміканцовы крыж стаў сымбалем [[Расейская праваслаўная царква|Расейскай праваслаўнай царквы]]<ref name="gundyaev">[[Кірыла (Патрыярх Маскоўскі)|Святейший Патриарх Московский и всея Руси Кирилл]]. Воздвижение Честного и Животворящего Креста Господня // [https://web.archive.org/web/20180422062922/http://tihvinskaya-noginsk.ru/DswMedia/2017_41.pdf Тихвинский листок №41, 27 Сентября 2017.]</ref><ref name="fescyn">Фещин А. Довірся Хресту // Християнский голос. — 2002. — [http://xa.yimg.com/kq/groups/4340288/189425338/name/2012_.18.+_____________+_____.+2854.._.18.(1).pdf № 18 (2854)]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. С. 232.</ref><ref name="liungman">Liungman C. G. Symbols — Encyclopedia of Western Signs and Ideograms. Ionfox AB. — HME Publishing, 2004. P. [https://books.google.by/books?id=06ALKxX225IC&pg=PA140&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false 140].</ref> і адметнасьцю культурнага ляндшафту [[Расея|Расеі]]<ref name="dubianieckaja"/><ref name="baranouski">[[Ігар Бараноўскі|Бараноўскі І.]] [https://web.archive.org/web/20180815225239/http://carkva-gazeta.by/index.php?num=557&year=2015 Грэка-католікі Берасьцейшчыны усталявалі крыж у Курапатах] // [[Царква (газэта)|Царква]]. 12 лістапада 2015 г.</ref><ref>[[Леў Гарошка|Гарошка Л.]] Баўгарскі ўдзел у пашырэньні хрысьціянства між усходніх славянаў // Божым Шляхам. [http://kamunikat.org/usie_czasopisy.html?pubid=13944 № 1—6 (76—81)]{{Недаступная спасылка|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, 1957. С. 27.</ref><ref name="martas">[[Апанас (Мартас)|Архиепископ Афанасий (Мартос)]]. [https://web.archive.org/web/20180501060741/http://www.wco.ru/biblio/books/martos1/H4-T.htm Восьмиконечный русский крест] // [http://www.fatheralexander.org/booklets/russian/sermons_archbishop_athanasios.htm Миссионерский Листок. №144]. — Свято-Троицкая Православная Миссия, 2003.</ref>. Гэта прывяло да таго, што варыянт васьміканцовага крыжа з касой ніжняй папярочкай стаў называцца ''маскоўскім''<ref name="jaremenko"/><ref name="bielamuk"/><ref name="sachuta"/><ref name="fescyn"/><ref name="scerbakivskyj">Щербаківський В. Чи трираменний хрест із скісним підніжком — національний хрест України? // Визвольний шлях. Ч. 11 (62), листопад 1952. С. 33—34.</ref><ref>Пекарська Л., Федорова Л. [http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?C21COM=2&I21DBN=EJRN&P21DBN=EJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/kraeznavstvo_2016_3-4_23.pdf «Хто ми? Чиї ми діти? Хто були наші предки?» (до 140-річчя від дня народження і 60-річчя від дня смерті Вадима Щербаківського)] // Краєзнавство. № 3—4, 2016. С. 232.</ref><ref>[[:uk:Кущинський Антін Андрійович|Кущинський А.]] Традиційні форми хреста // Українське козацтво. №. 50, 1978. С. 54.</ref><ref>Календар «Просвіти» на 2001 рік. — Ужгород, 2001. С. 23.</ref><ref name="hnidec">Гнідець Р. [https://web.archive.org/web/20180614171451/https://www.saintjosaphat.org/statti/article/sv-khrest-iogo-forma-ta-riznovidi-v-ukrajini/ Св. Хрест, його форма та різновиди в Україні] // Греко-Католицька Традиція. №9 (193), вересень 2013 р.</ref><ref name="sydorenko">Сидоренко В. Забуті сторінки історії // Катедральні Дзвони. [https://web.archive.org/web/20180221222449/http://www.stvolodymyr.ca/cathedralbells/bells2018/KBells22-05.pdf № 22, 5 листопада 2017]. С. 9.</ref><ref name="Kozak"/><ref>Вільчинський О. [https://web.archive.org/web/20200815051315/http://catholicnews.org.ua/divni-reakciyi-moskovskogo-i-ne-zovsim-moskovskogo-pravoslavya-na-obrannya-novogo-papi Дивні реакції московського і не зовсім московського православ'я на обрання нового папи], Католицький Оглядач, 25 березня 2013 р.</ref><ref>Лев В. [http://www.patriyarkhat.org.ua/statti-zhurnalu/nova-pratsya-o-yuliana-katriya-chsvv/ Нова праця о. Юліана Катрія, ЧСВВ] // Патріярхат. №6 (234), 1990.</ref> (''расейскім''<ref name="liungman"/><ref>Сянкевіч В. [https://web.archive.org/web/20220326123121/http://kamunikat.org/k_etnahrafija.html?pubid=44559 Родная літаратура: 1 клас агульнаадукацыйнага ліцэя]. — Беласток, 2013. С. 196.</ref><ref>Thomas R. M. Manitou and God: North-American Indian religions and Christian culture. — Greenwood Publishing Group, 2007. P. [https://books.google.by/books?id=fJgqr-FJhCgC&pg=PA121&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false 121]—122.</ref><ref>Koch R. The Book of Signs. — New York, 2000. P. [https://books.google.by/books?id=dsuuKUag8EkC&printsec=frontcover&pg=PA17&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj3nKelxaXYAhWmPZoKHRp6D984KBDoAQg9MAU#v=onepage&q&f=false 17]</ref><ref>Benker S. Liturgische Geräte, Kreuze und Reliquiare der christlichen Kirchen / Objets liturgiques, croix et reliquaires des eglises chretiennes. — Walter de Gruyter, 2011. S. [https://books.google.by/books?id=9wzEDQsGLrQC&pg=PA68&dq=%22croix+russe%22+orthodoxe&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjerpzJmdjbAhWjQpoKHbSXAlQQ6AEIMTAB#v=onepage&q&f=false 68].</ref><ref>[https://snl.no/kors Kors], [[:en:Store norske leksikon|Store norske leksikon]]</ref><ref>[https://www.ne.se/uppslagsverk/encyklopedi/l%C3%A5ng/ryskt-kors ryskt kors], [[:en:Nationalencyklopedin|Nationalencyklopedin]]</ref>) ''крыжам'' і атаясамлівацца з расейскай рэлігійнай экспансіяй<ref name="bonkovska248"/>. Існуе таксама шасьціканцовы ўкосны [[расейскі крыж]]. У [[Юнікод]]зе сымбаль, адпаведны ўкоснаму васьміканцоваму крыжу (☦, U+2626), пазначаецца як «Праваслаўны крыж» ({{мова-en|Orthodox cross|скарочана}}<ref name="ю">{{Навіна|аўтар=|загаловак=Знак Юнікод «Праваслаўны крыж» (U+2626)|спасылка=http://www.fileformat.info/info/unicode/char/2626/index.htm|выдавец=FileFormat.info|мова=en|дата публікацыі=2017|дата доступу=20 лютага 2018}}</ref>). Аналягічная эмблема ў [[Міністэрства па справах вэтэранаў ЗША|Міністэрстве па справах вэтэранаў]] [[ЗША]] называецца «Расейскі праваслаўны крыж» ({{мова-en|Russian Orthodox cross|скарочана}}<ref>[https://web.archive.org/web/20180222043834/http://www.pumphreyfuneralhome.com/files/5914/4709/4535/application-for-government-headstone_1.pdf Available Emblems of Belief for Placement on Government Headstones and Markers], [[Вярхоўны Суд ЗША]]</ref>). <gallery widths=150 heights=150> Coat_of_Arms_of_Russia_1577.png|Герб зь пячаці [[Іван Жахлівы|Івана IV Тырана]], 1577 г. Russia03.gif|Герб зь пячаці [[Фёдар I Іванавіч|Фёдара Іванавіча]], 1589 г. Meyerberg carsky gerb.jpg|Герб [[Аляксей Міхайлавіч|Аляксея Міхайлавіча]] ў час [[Вайна Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў|Патопу]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], 1661—1662 гг 01 130 Book illustrations of Historical description of the clothes and weapons of Russian troops.jpg|Вайсковы сьцяг [[Маскоўская дзяржава|Маскоўскай дзяржавы]], 1696—1699 гг. </gallery> === Расейскі === {{Асноўны артыкул|Расейскі крыж}} [[Файл:Russian_cross.png|50пкс|значак]] ''Расейскі крыж'' — шасьціканцовы крыж з кароткай дыяганальнай папярочкай унізе. Адметнасьць [[Расейская праваслаўная царква|Расейскай праваслаўнай царквы]] і культурнага ляндшафту [[Расея|Расеі]]<ref name="dubianieckaja"/><ref name="baranouski"/>. У беларускіх энцыкляпэдычных крыніцах апісваецца як ''расейскі праваслаўны крыж''<ref name="be">[[Эдвард Зайкоўскі|Зайкоўскі Э.]] Крыж // {{Літаратура/БелЭн|8к}} С. 501.</ref>. Аднак беларускі філёзаф і тэоляг [[Ірына Дубянецкая]] паказвае на тое, што самі па сабе крыжы не бываюць канфэсійнымі, яны — адзнака мясцовай традыцыі<ref name="dubianieckaja"/>. У расейскамоўных крыніцах звычайна апісваецца як расейскі крыж ({{мова-ru|русский крест|скарочана}}), часам — шасьціканцовы праваслаўны крыж ({{мова-ru|шестиконечный православный крест<ref name="rk">Русский крест: символика православного надглавного креста. — Москва, 2006. С. 133.</ref><ref>Плужников В. И. Термины российского архитектурного наследия: Словарь-глоссарий / В. И. Плужников. — М.: Искусство, 1995. С. 137.</ref>|скарочана}}). Назву «[[праваслаўны крыж]]» Ірына Дубянецкая тлумачыць сьвядомых зьмяшэньнем «праваслаўнага» і «расейскага» дзеля падмены паняцьцяў<ref name="dubianieckaja"/>. Такім жа чынам у пачатку XX ст. улады Расейскай імпэрыі называлі ўсё расейскае славянскім, каб потым усё славянскае назваць расейскім<ref name="dubianieckaja"/>. Паходжаньне ўкоснага шасьціканцовага крыжа няпэўнае<ref name="rk"/>. У XIX ст. улады [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]] шырока выкарыстоўвалі расейскі крыж у геральдыцы: яго адлюстравалі на гербах Арэнбурскай, Тыфліскай, Херсонскай і Эрыванскай губэрняў. У 1843 годзе расейскія ўлады распрацавалі новыя гербы местаў колішняга [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] з адлюстраваньнем [[Пагоня|Пагоні]] ў ніжняй частцы гербавай тарчы (пад [[Герб Расеі|расейскім двухгаловым арлом]]), пры гэтым на шчыце вершніка замест традыцыйнага [[патрыяршы крыж|патрыяршага]] разьмясьцілі расейскі крыж. У 2-й палове XIX ст. расейскія ўлады прасоўвалі расейскі крыж (разам з укосным варыянтам [[васьміканцовы крыж|васьміканцовага]]) у рэчышчы палітыкі [[русіфікацыя Беларусі]]: згодна з пастановай [[Найсьвяцейшы ўрадавы сынод|урадавага сыноду]] Расейскай імпэрыі новыя прыдарожныя крыжы ў Беларусі мусілі быць укоснымі васьміканцовымі або шасьціканцовымі і іх можна было ставіць толькі з дазволу расейскіх уладаў паводле адмысловых правілаў<ref name="milas"/>. <gallery widths=150 heights=150> Оренбургская губерния изд.Сукачова.jpg|Герб Арэнбурскай губэрні Тифлисская губерния изд.Сукачова.jpg|Герб Тыфліскай губэрні Эриванская губерния изд.Сукачова.JPG|Герб Эрыванскай губэрні Coat of Arms of Kherson Governorate.png|Герб Хэрсонскай губэрні </gallery> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Хрысьціянскія крыжы}} [[Катэгорыя:Геамэтрыя]] [[Катэгорыя:Хрысьціянства]] [[Катэгорыя:Крыжы]] bn3yvt8ham9vi6npxcuv89olc7trxoj 0 193044 2672243 2665027 2026-06-03T19:55:45Z SergeiSEE 38150 дапаўненьне спасылка 2672243 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Машкова}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Машкова |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Машкова |Трансьлітараваная назва = Maškova |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Віцебская вобласьць|Віцебская]] |Раён = [[Аршанскі раён|Аршанскі]] |Сельсавет = [[Пішчалаўскі сельсавет|Пішчалаўскі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 14 |Год падліку колькасьці = 2010 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 34 |Шырата сэкундаў = 1 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 16 |Даўгата сэкундаў = 22 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьлева |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Машко́ва'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Віцебская вобласьць}} С. 78</ref> — [[вёска]] ў [[Аршанскі раён|Аршанскім раёне]] [[Віцебская вобласьць|Віцебскай вобласьці]]. Знаходзіцца за 11 км на паўночны захад ад [[Ворша|Воршы]], за 1,5 км ад чыгуначнай станцыі Машкова і за 2 км на поўнач ад аўтамагістралі [[Берасьце]] — [[Смаленск]] ({{Код дарогі|Аўтамагістраль М1 (Беларусь)|М1|red|white|-}}). Машкова ўваходзіць у склад [[Пішчалаўскі сельсавет|Пішчалаўскага сельсавету]]. == Гісторыя == Першае ўпамінаньне 1442 год — уласьнікі С. Гамшэй і Л. Роскі.<ref>{{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Вялікі гістарычны атлас Беларусі. У 3 тамах.|арыгінал = |спасылка = |адказны =[[Вячаслаў Насевіч|Насевіч В.Л.]] (гал. рэд.) |выданьне = |месца =[[Менск]] |выдавецтва =[[Белкартаграфія]] |год =2009 |том =1 |старонкі =110(Д-3), 222 |старонак =244 |сэрыя = |isbn =978-985-508-060-3 |наклад =3600 }}</ref> Згадваецца ў 1643 годзе як вёска ў [[Аршанскі павет|Аршанскім павеце]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]<ref>НГАБ у Менску, ф. 1775, воп. 1, спр. 1, с. 419</ref>. У XIX і пачатку XX стагодзьдзяў цэнтар воласьці [[Аршанскі павет (Расейская імпэрыя)|Аршанскага павету]], уласнасьць Васілеўскіх. У 1910 годзе сяляне валодалі 103 [[Дзесяціна (мера плошчы)|дзесяцінамі]] зямлі, царкве належала 53 [[Дзесяціна (мера плошчы)|дзесяціны]] зямлі; хутару Машкова, уласьнік — сьвятар Машкоўскай царквы, належала 40 [[Дзесяціна (мера плошчы)|дзесяцін]] зямлі; маёнтку Машкова, уласьніца — Н. Казлоўская, належала 298 [[Дзесяціна (мера плошчы)|дзесяцін]] зямлі; маёнтку Машкова, уласьнік — І. Мянжынскі, належала 180 [[Дзесяціна (мера плошчы)|дзесяцін]] зямлі.<ref name="список">{{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Списокъ населенныхъ местъ Могилевской губерніи.|арыгінал = |спасылка = |адказны =Г. Пожаровъ |выданьне = |месца =[[Магілёў|Могилевъ губ. ]] |выдавецтва = Изданіе Могилевскаго Губернскаго Статистическаго Комитета |год =1910 |том = |старонкі =128 (№№ 1—5); 129 (№№ 7, 9—16, 70—72, 75, 76, 78—80, 85); 130 (№№ 92, 104, 109, 112, 114—116, 118, 119, 127, 129, 130); 131 (№№ 150, 152, 153, 154, 187)|старонак =CXXV, 250|сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref> З 1867 году дзейнічала земская народная вучэльня. У пачатку ХХ стагодзьдзя настаўнік — Сяргей Ідаловіч.<ref name="Пам">{{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Памятная книжка Могилёвской губернии на 1909 год.|арыгінал = |спасылка = |адказны =Г. Пожаровъ |выданьне = |месца =[[Магілёў|Могилевъ губ. ]] |выдавецтва = Изданіе Могилевскаго Губернскаго Статистическаго Комитета |год =1909 |том = |старонкі =206, 217 |старонак =375, XL, 88, 63|сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref> Машкова — цэнтар сельсавету ў 1924—1961 гадах. == Насельніцтва == * XXI стагодзьдзе: 2010 год — 14 чалавек * XX стагодзьдзе: 1910 год — 50 мужчын і 49 жанчын, 12 двароў<ref name="список"/>; 1923 год — 165 чалавек; 1998 год — 36 чалавек, 30 двароў; 1999 год — 50 чалавек * XIX стагодзьдзе: 1886 год — 77 чалавек, 8 двароў, школа;<ref>{{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Волости и важнѣйшія селенія европейской Россіи. |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Санкт-Пецярбург |СанктПетербургъ]]|выдавецтва =Центральный статистическій комитетъ|год =1886 |том =Выпуск V. Габерніи Литовской и Бѣлоруской областей. |старонкі =168 № 364|старонак =260 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref> == Інфраструктура == Сярэдняя школа. == Славутасьці == * Сьвята-Пакроўская царква (канец XIX стагодзьдзя). У пачатку XX стагодзьдзя — сьвятар Васіль Піневіч.<ref name="Пам"/> Цяпер знаходзіцца ў паўразбураным стане. ** К царкве былі прыпісаны ў 1910 годзе — сяло: Машкова, ; вёскі: [[Арлоўшчына (Віцебская вобласьць)|Арлоўшчына]], [[Асінаўка (Аршанскі раён)|Асінаўка]], [[Багрынава (Аршанскі раён)|Багрынава]], [[Васькаўшчына(Аршанскі раён)|Васькаўшчына]], [[Дрыбіна]], [[Дубовае]], [[Жыляева]], [[Залеглае]], [[Камары (Аршанскі раён)|Камары]], [[Кашына (Аршанскі раён)|Кашына]], [[Корава]], [[Крынічнае (Аршанскі раён)|Крынічнае]], Малае Корава, [[Нямірава]], [[Падгайшчына]], [[Пузырова]], [[Слабада (Пішчалаўскі сельсавет)|Слабада]], [[Стар (Аршанскі раён)|Стар]], [[Сьцяпанавічы (Аршанскі раён)|Сьцяпанавічы]], [[Туравічы (Віцебская вобласьць)|Туравічы]], [[Хлусава (Пішчалаўскі сельсавет)|Хлусава]], [[Чаркасова (Аршанскі раён)|Чаркасова]], [[Чыкаўшчына (Аршанскі раён)|Чыкоўшчына]]; маёнткі: Машкова (уласьніца — Н. Казлоўская), Машкова (уласьнік — І. Мянжынскі); фальваркі: Адамава (уласьнік — Федаровіч), Васькаўшчына (уласьнік — В. Някрасава), Гараны (уласьнік — І. Васілеўская), Дуля (уласьнік — Я. Дамброўскі), Дуля (уласьнік — І. Жэнеўскі), Жыляева (уласьнік — А. Мацулевіч), Камары (уласьнік — І. Вайніловіч), Корава (уласьнік — В. Герасімаў), Корава (уласьнік — І. Вайніловіч), Курчукова (уласьнік — А. Кузьмічскі), Машкова-Ліпкі (уласьнік — Я. Тамашэўскі); засьценкі: Загайскі (уласьнік — сялянскае т-ва), Лісічына (уласьнік — сялянскае т-ва), Скрабаўшчына (уласьнік — сяляне Т. Латышаў і Станкевіч), Шчамілаўка (уласьнік — сялянскае т-ва); хутары: Машкова (уласьнік — Машкоўская царква), Халхоўшчына (уласьнік — А. Кузьмінскі). * Вайсковыя могілкі часоў [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]]. Каля школы пахаваны 25 вайскоўцаў. У 1956 годзе пастаўлены абэліск. == Страчаная спадчына == * Сьвята-Ільлінская царква. Да 1839 году [[парафія]] [[Беларуская грэка-каталіцкая царква|Беларускай грэка-каталіцкай царквы]]. Сьвятар: Язэп Шэлепінскі.<ref>{{артыкул|аўтар =[[Аляксандр Семянтоўскі-Курыла | А. М. Сементовскій ]], [[Васіль Лужынскі |Архіепіскопъ Полотскій и Витебскій Василій ]] | частка = |загаловак =Списокъ церквей, монастырей и духовенства, бывшей греко-унитской Бѣлорусской епархіи, за 1839 годъ.|арыгінал = |спасылка =|адказны =[[Аляксандр Семянтоўскі-Курыла | А. М. Сементовскій ]]|выданьне=Памятная книжка Витебской губернии на 1867 год.|тып=даведнік|месца=[[Санкт-Пецярбург |Санктъ-Петербург]] |выдавецтва=Издана Витебскимъ губернскимъ статистическимъ комитетомъ |год=1867 |выпуск=|том=|нумар= | старонкі=131 |isbn=}}</ref><ref>{{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =Списки населенных мест Могилевской губ. по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]|арыгінал =РГИА. Ф. 1290. Оп.4. Д. 80 |спасылка =http://www.prlib.ru/Lib/pages/item.aspx?itemid=34660 |адказны = |выданьне = |месца =[[Санкт-Пецярбург |Ленинград]]|выдавецтва =Фонд Центрального статистического комитета МВД.|год =1857|том = |старонкі =378 |старонак =613 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. == Асобы == * [[Мікалай Крукоўскі (філёзаф)|Мікалай Крукоўскі]] (26.11.1923 — 30.09.2013) — беларускі [[філёзаф]], культуроляг == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * Машкова. // {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|10-1}} С. 152, 153. * Машкова. // {{Літаратура/Памяць/Ворша і Аршанскі раён|1}} С. 509. {{слупок-2}} * {{артыкул|аўтар =| частка = |загаловак =Машкова, Пішчалаўскі сельсавет (№ 286)|арыгінал = |спасылка =http://orda.of.by/.lib/spik/vit/110|адказны =Рэдкал.: [[Станіслаў Марцэлеў|С. В. Марцэлеў]] (гал. рэд.) і інш.|выданьне=[[Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі]]|тып=энцыкляпэдыя|месца=[[Менск]]|выдавецтва=Беларуская энцыклапедыя |год=1985|выпуск=|том=Віцебская вобласьць|нумар= | старонкі=110 |isbn=}} * {{Кніга|аўтар =[[Аляксандар Шынкевіч|Шынкевіч, Аляксандар]].|частка = |загаловак =Аршанская даўніна. |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =Мінск |выдавецтва =Полымя |год =1992 |том = |старонкі = 82—84 |старонак =144 |сэрыя = |isbn = |наклад =3500 }} {{слупок-канец}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://radzima.org/be/miesca/mashkova.html Машкова] на [[Radzima.org]] {{Пішчалаўскі сельсавет}} {{Аршанскі раён}} [[Катэгорыя:Пішчалаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Аршанскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XV стагодзьдзі]] 87j1le07onrorl7bfa30w5t4y1pn9f9 0 211433 2672217 2313707 2026-06-03T17:06:19Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672217 wikitext text/x-wiki {{Музыка}} '''Дункан Дэ Моар''' ({{мова-nl|Duncan De Moor}}), псэўданім '''Дункан Лоўрэнс''' ({{мова-en|Duncan Laurence}}; {{Нарадзіўся|11|4|1994}}, Спэйкэнісе, [[Нідэрлянды]]) — нідэрляндзкі поп-сьпявак, пераможца конкурсу песьні «Эўрабачаньне-2019», які адбыўся ў [[Тэль-Авіў|Тэль-Авіве]], [[Ізраіль]]<ref>{{Cite web|url=https://eurovision.tv/story/duncan-laurence-netherlands-2019|title=Duncan Laurence will represent The Netherlands this year|last=Groot|first=Evert|date=21 January 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://evrovidenie2019.org/dunkan-lourens-niderlandy/|title=Дункан Лоуренс - представитель Нидерландов}}</ref> зь песьняй «Arcade».<ref>{{Cite web|url=https://eurovoix.com/2019/03/06/the-netherlands-duncan-laurence-to-sing-arcade-in-tel-aviv/|title=The Netherlands: Duncan Laurence To Sing “Arcade” In Tel Aviv}}</ref> == Жыцьцяпіс == У 2012 годзе выйграў гарадзкі конкурс талентаў у [[Брыле]]. Праз год заснаваў уласную групу ''The Slick and Suited'', зь якой распачаў сваю музычную кар’еру ў Рок-акадэміі ў [[Тылбург]]у і выступіў у 2013 годзе на фэсьце ''Eurosonic Noorderslag'' у [[Гронінген (горад)|Гронінгене]]. Граў у калектывах Акадэміі, скончыў яе ў 2017 годзе. Ён удзельнічаў у пятым сэзоне «Голасу Галяндыі» пад кіраўніцтвам Ільзэ Дэ-Лангі<ref>{{Cite web|url=https://escunited.com/netherlands-duncan-laurence-on-his-way-to-tel-aviv/|title=Netherlands: Duncan Laurence on his way to Tel-Aviv!|last=Popescu|first=David|date=21 January 2019}}</ref>. Разам з Джыхадам Рамуні ў 2018 годзе напісаў песьню «Closer» для альбома карэйскага гурту TVXQ «New Chapter #1: The Chance of Love»<ref>{{Cite web|url=https://www.nu.nl/songfestival/5696852/duncan-laurence-naar-songfestival-wie-is-de-24-jarige-zanger.html|title=Duncan Laurence naar Songfestival: Wie is de 24-jarige zanger?|last=Koeleman|first=Danja|date=21 January 2019}}</ref>. У 2019 годзе прадстаўляў Нідэрлянды на конкурсе «[[Эўрабачаньне-2019]]» у [[Тэль-Авіў|Тэль-Авіве]] ([[Ізраіль]]) зь песьняй «Arcade». У выніку перамог у шоў, атрымаўшы 492 балы (231 бал ад журы і 261 бал ад гледачоў). == Асабовае жыцьцё == У сваім акаўнце [[Instagram]] у кастрычніку 2018 году адзначыў [[камінг-аўт]] як [[Бісэксуальнасць|бісэксуал]]<ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/BpPKG_lit5i/|title=𝕯𝖚𝖓𝖈𝖆𝖓 𝕷𝖆𝖚𝖗𝖊𝖓𝖈𝖊 в Instagram: «“Some say love...” A phrase of a great song by Bette Midler. To me love has no limits and especially not in gender. A couple of years ago I…»|publisher=Instagram|lang=ru|accessdate=2019-05-19}}</ref>. На прэс-канфэрэнцыі незадоўга да фіналу «Эўрабачаньня» Лоўрэнс пацьвердзіў сваю арыентацыю: «я больш, чым проста мастак, я чалавек, я жывая істота, я бісэксуал, я музыка, я змагаюся за ідэі. І я ганаруся, што ў мяне ёсьць шанец паказаць, кім я ёсьць»<ref>{{Cite web|url=https://www.gaytimes.co.uk/community/122298/dutch-eurovision-contestant-duncan-laurence-comes-out-as-bisexual/|title=Dutch Eurovision contestant Duncan Laurence comes out as bisexual|publisher=Gay Times|lang=en-GB|accessdate=2019-05-19}}</ref>. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20190715191555/https://duncanlaurence.nl/ Афіцыйная бачына] {{Пераможцы конкурсу песьні Эўрабачаньне}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Лоўрэнс, Дункан}} [[Катэгорыя:Пераможцы конкурсу песьні Эўрабачаньне]] [[Катэгорыя:Нідэрляндзкія музыкі]] t5hooymcbnq665fbqf0gt136110czn5 0 232686 2672283 2340157 2026-06-04T10:25:18Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672283 wikitext text/x-wiki {{Узнагарода|Назва=Крыж Заслугі БКА|Краіна={{Сьцяг БНР}} [[Беларуская Народная Рэспубліка]]|Статус=не ўручаецца|Падставы ўзнагароджаньня=служэньне ў [[Беларуская краёвая абарона|БКА]]|Тып=[[мэдаль]]|Каму ўручаецца=[[беларусы|беларусам]]-прыхільнікам [[Беларуская цэнтральная рада|БЦР]]|Каляровая схема=зялёная|Дата заснаваньня=10 кастрычніка 1976 году|Выява=}} '''Крыж Заслугі БКА''' — вайсковая ўзнагарода зацьверджаная Прэзыдэнтам [[Беларуская цэнтральная рада|БЦР]] [[Радаслаў Астроўскі|Радаславым Астроўскім]] для жаўнераў [[Беларуская краёвая абарона|Беларускае краёвае абароны]]. == Мінуўшчына == 10 кастрычніка (паводле Мазырэца 10-14 кастрычніка) 1976 году [[Радаслаў Астроўскі]] (за тыдзень да сваёй сьмерці) зацьвердзіў тры ўзнагароды [[Беларуская краёвая абарона|БКА]]. Другой зь іх, паводле парадку пераліку, быў Крыж Заслугі БКА. Усе тыя ўзнагароды выкарыстоўваліся для ганараваньня беларусаў з шэрагу прыхільнікаў [[Беларуская цэнтральная рада|Беларускае Цэнтральнае Рады]] на эміграцыі. Разам з тымі мэдалямі выдаваліся дыплёмы. == Апісаньне == Крыж меў зялёную стужку, у ягоным цэнтры выява [[Пагоня|Пагоні]], а на канцах літары [[Беларуская краёвая абарона|БКА]] і год 1944 (год заснаваньня БКА). На адваротным баку замест Пагоні ў цэнтры надпіс [[Беларуская цэнтральная рада|БЦР]]. Вырабляўся крыж з бронзы. == Цікавосткі == * Былі таксама праекты залатых, срэбраных і жалезных крыжоў заслугі * Асобнік Крыжа Заслугі БКА захоўваецца ў [[Беларускі інстытут навукі і мастацтва (выдавецтва)|Беларускім інстытуце навукі і мастацтва]]. == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20220627221653/http://kamunikat.org/bek/medali_i_znaczki_artikul.html Значкі, жэтоны, мэдалі] * [http://pawet.net/library/history/bel_history/_rwar/1992u/%D0%9C%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D1%80%D1%8D%D1%86_%D0%A6._%D0%A3%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96.html Мазырэц Ц. Узнагароды Беларусі] {{Узнагароды БНР}} [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1976 годзе]] [[Катэгорыя:1976 год у ЗША]] [[Катэгорыя:Узнагароды Беларускай цэнтральнай рады]] [[Катэгорыя:Беларусы ў ЗША]] 2nvik917sv4w0oixtnsjpclmy40rgv9 0 237700 2672251 2176518 2026-06-03T21:10:56Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672251 wikitext text/x-wiki {{Літаратурны твор |Назва = За волю |Аўтар = [[Кастусь Акула]] |Публікацыя = 1991 год |Мова арыгіналу = [[беларуская мова]] |ISBN = 0-9690869-7-0 |Электронная вэрсія = https://knihi.com/Kastus_Akula/Za_volu.html |Колькасьць старонак = 172 |Выдавецтва = [[Пагоня (выдавецтва)|Пагоня]] |Жанр = [[раман]] }} '''«За во́лю»''' — [[Беларуская дыяспара|эмігранцкі]] [[раман]] [[Кастусь Акула|Кастуся Акулы]], прысьвечаны тэме [[Беларуская дыяспара|беларускай эміграцыі]] й перасьледу яе [[Камітэт дзяржаўнай бясьпекі|савецкімі спэцслужбамі]]. Раман быў выдадзены ў [[Таронта]] зь фінансавай дапамогай [[Беларускае Харытатыўнае Таварыства ў Лёндане|Беларускага Харытатыўнага Таварыства ў Лёндане]]. Кастусь Акула перасылаў гэты твор у Беларусь разам зь іншымі сваімі кнігамі<ref>{{Артыкул|загаловак=90-Я ЎГОДКІ АД ДНЯ НАРАДЖЭНЬНЯ КАСТУСЯ АКУЛЫ|год=March 6, 2016|аўтар=[[Алесь Кот]]|месца=[[Канада]]|спасылка=http://www.skaryna.org.uk/kastus-akula/|выданьне=[[Беларуская бібліятэка і музэй імя Францішка Скарыны|Беларуская бібліятэка ў Лёндане]]}}</ref>. Раман напісаны [[Беларускі клясычны правапіс|клясычным правапісам беларускай мовы]]. У творы сустракаецца [[Асыміляцыя (лінгвістыка)|асыміляцыя]] [[н]] паводле мяккасьці («''на эканамічным фроньце''», «''для экспаньсіі''»), нехарактэрная літаратурнай [[Беларуская мова|беларускай мове]]. == Крыніцы == <references /> == Вонкавыя спасылкі == * [https://knihi.com/Kastus_Akula/Za_volu.html Кастусь Акула. За волю (knihi.com)] * [https://web.archive.org/web/20210819151445/http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=3999 Акула Кастусь, За волю - Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка Kamunikat.org] {{Накід:Беларусь}} [[Катэгорыя:Творы Кастуся Акулы]] [[Катэгорыя:Кнігі 1991 году]] [[Катэгорыя:Кнігі пра беларускую эміграцыю]] [[Катэгорыя:Кнігі беларускай эміграцыі]] [[Катэгорыя:Раманы 1991 году]] [[Катэгорыя:Беларускія раманы]] [[Катэгорыя:Творы на беларускай мове]] [[Катэгорыя:Беларусы ў Канадзе]] euxa5ssnk4h2yrtax8othjmqo2h8dl8 0 238073 2672248 2620852 2026-06-03T20:42:36Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672248 wikitext text/x-wiki {{Літаратурны твор | Назва = Жыды | Жанр = [[верш]] | Аўтар = [[Янка Купала]] | Мова арыгіналу = беларуская | Публікацыя = 1919 }} '''«Жыды́»''' ― верш [[Янка Купала|Янкі Купалы]], напісаны ў 1919 годзе й надрукаваны ў беларускай штодзённай грамадзка-палітычнай і літаратурнай газэце «[[Беларусь (газэта)|Беларусь]]». [[Файл:К.Кукевич._Букинист.JPG|значак|[[К. Кукевіч]], Букініст]] == Гісторыя == У 1918 годзе [[Янка Купала]] жыў у [[Смаленск]]у, зь ліпеня працуючы агентам па забесьпячэньні прадуктамі [[Заходняя вобласьць|Заходняе вобласьці]]. Быў слухачом факультэту гісторыі мастацтваў Смаленскага адьдзяленьня [[Санкт-Пецярбурскі археалягічны інстытут|Пецярбурскага археалягічнага інстытуту]]. 21 студзеня 1919 году пераехаў у [[Менск]]. Да таго часу, на тэрыторыі [[Беларусь|Беларусі]] была абвешчаная [[Беларуская Народная Рэспубліка]], найвышэйшым органам кіраваньня якое сталі [[Рада Беларускай Народнай Рэспублікі|Рада БНР]] і [[Народны сакратарыят БНР|Народны сакратарыят]], куды ўваходзілі прадстаўнікі ня толькі беларускіх ([[Беларуская сацыялістычная грамада]], беларускія [[эсэры]]) і агульнарасейскіх (эсэры, [[Меншавікі|меньшавікі]]), але й дзьвюх [[Габрэі ў Беларусі|габрэйскіх]] партыяў: [[Бунд]]а й [[Паалей Цыон|Паалей Цыёну]]. У 1916 і 1917 гадох Янка Купала не напісаў ніводнага вершу. Але, мабыць, падзеі на [[Беларусь|Радзіме]] заахвоцілі яго да стварэньня ў 1919 годзе сэрыі артыкулаў. У артыкуле «''Незалежная дзяржава й яе народы''» (лістапад 1919) Купала пісаў: <blockquote>''«У нашым краю шмат жыве [[Палякі ў Беларусі|палякаў]], [[Расейцы ў Беларусі|расейцаў]], [[Жыды ў Беларусі|жыдоў]], [[Ліпкі (этнаграфічная група)|татараў]]… Лепшыя з гэтых людзей даўно ўжо прыйшлі да перакананьня, што свабодны [[Беларусы|беларус]] у сваёй незалежнай дзяржаве будзе куды прыхільней адносіцца да іх, чымся беларус, падняволены чужынцам… У вольнай, незалежнай Беларускай дзяржаве не павінна быць „ні эліна, ні [[Юдаізм|юдзея]]“».''</blockquote>Непрыманьне расейскіх ураднікаў і польскіх абшарнікаў, як прыгнятальнікаў беларускага народу, лейтматывам праходзіць у раньніх творах Купалы: <blockquote>''«Раз абселі Беларуса Маскалі ды Ляхі і давай яму сваяцтва тыкаці з-пад пахі»'' («Сваякі», 1914)</blockquote><blockquote>''«Я мець ад кагосьці і штосьці прывык: ад рускага чына — нагайку і штык, ад польскага пана — прыгон і бізун»'' («Я мець ад кагосьці…», 1914)</blockquote>У больш позьнім вершы, прысьвечаным 10-годьдзю [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]], Купала пісаў пра «годы няволі»: <blockquote>''«Вораг польскі і рускі шчыра множыў курганы, — не было Беларусі, толькі быў "Край забраны"»'' («Летапіснае», 1928)</blockquote>[[Зянон Пяткевіч]] у зьмешчанай на польскай газэце «[[Prawda]]» рэцэнзіі на паэму «[[Адвечная песьня]]» пісаў, што [[Беларуская літаратура|беларускае літаратуры]] няма й што Купала — «''інтэлігент, які пераапранаецца ў пастуховую скуру''» Пасьля рэзкага водгуку ў «[[Наша Ніва (неадназначнасьць)|Нашай ніве]]» на рэцэнзію З. Пяткевіча, апошні даслаў у рэдакцыю «Нашай нівы» ліст, у якім (на беларускай мове!) пісаў, што яго няслушна зразумелі: «''Калі я сказаў, што няма яшчэ [[Беларуская літаратура|беларускае літаратуры]], то значыць, што няма яе мінуўшчыны, але я веру ў будучыню жывога народу. Беларуская літаратура яшчэ творыцца, расьце зь гэтага народу''». Сярод твораў Янкі Купалы гэтага пэрыяду вылучаецца верш «Жыды», апублікаваны 7 кастрычніка 1919 году ў газэце «Беларусь». Наступная публікацыя была ажыцьцёўленая праз 70 гадоў у часопісе «[[Нёман (1945)|Нёман]]» зь прадмовай [[Алесь Бяляцкі|Алеся Бяляцкага]], без 4-7 радкоў. Трэцяя публікацыя, цалкам, у зборы твораў Янкі Купалы 1997 году. Янка Купала ўключаў гэты верш у свой зборнік «[[Спадчына (зборнік)|Спадчына]]» (1922), але ў выніку ён ня быў апублікаваны там зь невядомай прычыны. Купала ўжо ўскосна гайдаўся габрэйскае тэмы: у 1911 годзе ён, разам зь іншымі дзяячамі, у асноўным пецярбурскае й маскоўскае інтэлігенцыі, падпісаў ініцыяваны [[Уладзімер Караленка|У. Г. Караленкай]] ліст «''К российской общественности''» супраць [[Справа Бэйліса|Справы Бэйліса]]. Купалу зьвязвала цеснае сяброўства зь беларуска-габрэйскім пісьменьнікам [[Зьмітрок Бядуля|Зьмітраком Бядуляй (Самуілам Плаўнікам)]], выдаўшым у 1918 годзе кніжку «''Жыды на Беларусі''», дзе, у прыватнасьці, гаварылася: <blockquote>''«У пэрыядзе амерцьвення беларускаго нацыянальнаго асьведамлення, жыды, як і самі Беларусы, хоць добра ведалі беларускую мову, але глядзелі на яе як на „мужыцкую“, і, русіфікуючыся самі, нісьвядома служылі русіфікатарскай ідэі Вялікаросіі. Але гэта быў той багаты кляс, каторы атрымаў сваю навуку ў расійскіх школах, а што тычыцца простых местачковых жыхароў, то апрача роднай мовы яны ведаюць толькі беларускую. Ад самага пачатку беларускага адраджэння, амаль ні побач з першымі піанэрамі беларускага руху пайшлі, хоць і ў малым ліку, і жыды, выйшоўшыя з вёскі; хаця шырэйшыя інтэлігентныя масы жыдоўства, асабліва ў местах, ні могуць яшчэ пазбыцца сукцэсаў расійскага тут уладання і ўсё яшчэ служаць праваднікамі русіфікацыі».''</blockquote>Раней да габрэйскае тэмы зьвяртаўся [[Францішак Багушэвіч]] (верш «Падарожныя жыды»), [[Алесь Гарун]] (верш «[https://knihi.com/Ales_Harun/Judam.html Юдам]»), пазьней [[Рыгор Барадулін]] («Толькі б яўрэі былі!.. кніга павагі і сяброўства» (Мн., Кнігазбор, 2011). == Ідэя і вобразнасьць вершу == Успрымаючы ў 1919 годзе расейскіх шавіністаў і польскіх нацыяналістаў як супраціўнікаў стварэньня беларускае дзяржавы, Купала шукае хаўрусьнікаў у барацьбе зь імі, і знаходзіць іх у габрэях. Свае думкі з гэтай нагоды ён і выказаў у вершы «Жыды». Жыды! — гаворыць Купала, ― хоць вас усё й паліваюць брудам, я вам веру. Вы такія ж нявольнікі на беларускае зямлі, як і мы. Далей у Купалы зьяўляецца дзіўны відарыс: «зьдзек», асьвячоны абразом, закручвае габрэяў у пятлю. Незразумела, што меў на ўвазе Купала ― [[праваслаўе]] ці ўвогуле [[Рэлігія|рэлігію]]? Толькі з новай Беларусьсю, паводле Купалы, магчымае жыцьцё жыдоў ― «''сьцяг ваш і нашая паходня будуць жыць''». Купала тлумачыць перасьлед габрэяў: «''Таго ж [[Ісус Хрыстос|Хрыста]] прыбілі вы ды крыжу, бо ён вам вораг для Бацькаўшчыны быў''». Па Купалу, габрэі ўсюды сталі адшчапенцамі, і толькі беларуская зямля іх прыняла. [[Масква]] й [[Варшава]] нацкоўвалі на іх чэрнь, а Беларусь стала габрэйскім дзецям нянькай. Аднак жа, габрэі сталі забываць, хто іх прытуліў, і сталі цягнуцца да моцных сьвету гэтага. Далей, у вершы зусім ужо дзіўнае. Габрэі чакаюць Мэсію, яго чакаюць па Купале й беларусы, ― ён прыйдзе, і беларусы пойдуць разам з жыдамі, як тады! «Тады» ― гэта, мабыць, 1917 год. Пара, жыды, гаспадары ўсяго сьвету, заплаціць Беларусі за яе дабро, ― заключае Купала. На думку беларускага гісторыка прафэсара [[Захар Шыбека|Захара Шыбекі]], які жыве ў [[Ізраіль|Ізраілі]], Янка Купала «''хацеў бачыць у габрэях вялікую сілу і рэзэрв у справе нацыянальнага будаўніцтва… і быў вельмі засмучаны нязьдзейсьненым зьвязам габрэяў і беларусаў. Нацыянальны праект беларусаў ня стаў прывабным ня толькі для габрэяў, але й для беларусаў. І ў гэтым віна й бяда саміх беларускіх лідэраў і ўсяго беларускага народу. У габрэйскіх лідэраў, сапраўды, была асьцярога, што стварэньне на руінах [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]] незалежных дзяржаваў прывядзе да расьсячэньня габрэйскага народу. Таму яны аддавалі перавагу адзінай Расеі, але дэмакратычнай, з шырокай культурнай аўтаноміяй для народаў гэтае краіны''». == Памяць == У 1982 годзе, паводле рашэньня [[Арганізацыя Аб’яднаных Нацыяў па пытаньнях адукацыі, навукі і культуры|ЮНЭСКО]], у сьвеце адзначалася 100-годьдзе Янкі Купалы. Ізраільскае мястэчка [[Ашдод]] вырашыла назваць яго імем адну з плошчаў. Аднак, некаторыя сябры мясцовага савету выказаліся супраць, прыводзячы ў доказ гэты, на іхнюю думку, супярэчлівы верш Купалы. Але плошчу назвалі, і ў 2015 годзе на ёй адкрылі й помнік «''беларускаму песьняру''». Сьвятар [[Майсей Гітлін]] натхняўся вершамі Купалы, працуючы над першым ў гісторыі перакладам [[Стары Запавет|Старога Запавету]] на [[Беларуская мова|беларускую мову]]. == Літаратура == * ''Сташкевіч М. С.'' «Беларусь» // ''Энцыклапедыя Літаратура і мастацтва''. — Мн.: БелЭн, 1984. — Т. 1. — С. 413 * Белорусская Народная Республика // ''Белорусская ССР. Краткая энциклопедия''. — Мн.: БелЭн, 1979. — Т. 1. — С. 67 == Вонкавыя спасылкі == * ''Алесь Смалянчук.'' [https://web.archive.org/web/20160615054305/http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=2127 Паміж краёвасцю і нацыянальнай ідэяй. Польскі рух на беларускіх і літоўскіх землях.] — Гродна: Беларускае гістарычнае таварыства, 2001. — С. 272. — 332 с — [[:be:Адмысловае:BookSources/9854173451|ISBN 985-417-345-1]] * ''Евгений Мороз.'' [http://www.narodknigi.ru/journals/77/delo_beylisa_v_yuridicheskoy_perspektive_opyt_bespristrastnogo_analiza/ Дело Бейлиса в юридической перспективе. Народ Книги в мире книг] (сьнежань 2008) * ''Змітрок Бядуля.'' [https://web.archive.org/web/20170410051127/http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=23711 Жыды на Беларусі]. — Менск: Друкарня Я. Д. Грынблята, 1918. — С. 23-24. — 32 с. * ''Владимир Лившиц.'' [http://club.berkovich-zametki.com/?p=8237 Так был ли Янка Купала антисемитом?] // ''Роман-газета «Мастерская»''. — Тель-Авив: 2013 * Вольф Рубинчик. [https://web.archive.org/web/20210604094052/https://souz.co.il/clubs/read.html?article=1966&Club_ID=1 Янка Купала и евреи] // Еврейский камертон, 2001, 19 июля * Л. Иванова. [https://web.archive.org/web/20161114191101/http://www.sb.by/kultura/article/ballada-o-sile-dukha.html Баллада о силе духа] // Беларусь сегодня, 2016, 21 января * Анатоль Трафімчык. [https://web.archive.org/web/20200317212226/http://dziejaslou.by/old/www.dziejaslou.by/inter/dzeja/dzeja.nsf/htmlpage/traf5702ec.html?OpenDocument «Раз абсеклі Беларуса Маскалі ды Ляхі…» Падзел Беларусі 1921 г. у паэтычным асэнсаванні Янкі Купалы // Дзеяслоў. №57]. * [https://web.archive.org/web/20170809130828/http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2461/232328-1910-38.pdf?sequence=150&isAllowed=y Наша Ніва, 1910, № 38.] * [https://web.archive.org/web/20170809130914/http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2461/232328-1910-46.pdf?sequence=157&isAllowed=y Наша Ніва, 1910, № 46] {{Янка Купала}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Творы 1919 году]] [[Катэгорыя:Беларускія жыды]] [[Катэгорыя:Беларускія вершы]] 5xhuwfhj6874rwiuusbsnwfchnl8qfr 0 238276 2672280 2193440 2026-06-04T08:34:31Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672280 wikitext text/x-wiki {{Літаратурны твор |Назва = Код адсутнасьці |Выява = Код адсутнасьці.png |Памер = |Подпіс выявы = Вокладка кнігі ў 2007 годзе |Жанр = |Аўтар = [[Валянцін Акудовіч]] |Мова арыгіналу = беларуская |Напісаны = |Публікацыя = 2007 |Папярэдні твор = |Электронная вэрсія = https://kamunikat.org/halounaja.html?pubid=12370 }} '''«Код адсутнасьці. Асновы беларускай мэнтальнасьці»''' — кніга беларускага філёзафа [[Валянцін Акудовіч|Валянціна Акудовіча]], выдадзеная ў 2007 годзе. Кніга паўстала з цыклю лекцыяў у [[Беларускі калегіюм|Беларускім Калегіюме]] аб беларускай мэнтальнасьці. Кніга была перакладзена на расейскую і нямецкія мовы. == Праблема == Пасьля віхураў 20 стагодзьдзя, напрыканцы Беларусь стала незалежнай. Аднак усе мары і надзеі беларускага адраджэньня пачатку дзевяностых гадоў мінулага стагодзьдзя апынуліся марнымі аўтар прапануе свае адказы на пытаньне чаму так сталася. Чаму дэмакратычныя і незалежніцкія памкненьні не былі ўспрынятыя большасьцю беларускага грамадзтва? Чаму зьнішчаецца мова і культура беларусаў — на гэтыя ды іншыя пытаньне адказ знойдзеце ў гэтым выданьні. Аўтар у пачатках паўстаньня беларускай нацыі шукае тыя ключавыя моманты, што паўплывалі на фармаваньне беларускай мэнтальнасьці ў сучасным выглядзе. Аўтарскія адказы на пытаньні беларускай мэнтальнасьці не прэтэндуюць на ісьціну апошняй інстанцыі, але даюць глебу да разважаньняў і дыскусіі наконт беларускай нацыі. == Зьмест == *'''І. АСНОВЫ БЕЛАРУСКАЙ МЭНТАЛЬНАСЬЦІ''' *Зачын # Гістарычнае і нацыянальнае # Рэлігійнае і нацыянальнае # Уласна нацыянальнае # Рэфлексія з нагоды # Праблема ўласных межаў # Межы айчыны і мовы # Расейская імпэрыя — калыска беларускай нацыі # Паўстаньне аўтсайдэраў # Пакліканьне прасторы # Дзяржава і нацыя # Другая сусьветная вайна # Урбанізацыя # Рэванш нацыяналізму # Расея і мы # Францішак Багушэвіч і Адам Міцкевіч # Мы і Расея # Гісторыя эмацыйнага # Воля да ўлады # Ідэя Адраджэньня # Мова (Знак бяды) # Героі адсутнасьці # Беларусь як прастора сакральнага # Вялікая здрада # Ідэалёгія і тэхналёгія # Наастачу * '''ІІ. ДАДАТАК''' * Гульня ў віртуальную дзяржаву ** Прэамбула ** Ёхан Хёйзінга і мроі пра віртуальную дзяржаву ** Этычны імпэратыў на скразьняках прагматыкі ** Жыцьцё і сьмерць у дыскеце з Айчынай ** Доўгая, вельмі доўгая паўза * Асоба і гісторыя * Улада і мова * '''ІІІ. ЛІРЫЧНЫ (МЭТАФІЗЫЧНЫ) ЭПІЛЁГ''' == Узнагароды == У 2007 годзе за гэтую кнігу Акудовіч атрымаў літаратурную прэмію «[[Гліняны Вялес]]»<ref>{{cite web |author=Акудовіч Валянцін |url=https://store.arche.by/item/1633 |title=Вялесаўская лекцыя |lang=be |website= |publisher=[[ARCHE Пачатак]] |date=2007 |accessdate=2020-08-14}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://kamunikat.org/halounaja.html?pubid=12370 Код Адсутнасьці]{{Недаступная спасылка|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} на kamunikat.org [[Катэгорыя:Кнігі 2007 году]] [[Катэгорыя:Беларускія творы]] gz7w83dv1r8xsvoyjoj9ahtde71qfei 0 239033 2672249 2208323 2026-06-03T20:49:30Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672249 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні}} {{Часопіс |назва = «Жырандоля» |выява = |тэматыка = літаратурны альманах Берасьцейскага абласнога аддзяленьня [[Саюз беларускіх пісьменьнікаў|СБП]] |пэрыядычнасьць = раз на год |мова = [[Беларуская мова|беларуская]] |адрас = [[Берасьце]] |рэдактар = Лявон Валасюк |заснавальнік = Берасьцейскага абласнога аддзяленьня [[Саюз беларускіх пісьменьнікаў|СБП]] |выдавец = Берасьцейскага абласнога аддзяленьня [[Саюз беларускіх пісьменьнікаў|СБП]] |краіна = [[Беларусь]] |дата заснаваньня = 2008 |аб'ём = |камплектацыя = |наклад = |ISSN = |сайт = }} '''«Жырандо́ля»''' — літаратурны альманах Берасьцейскага абласнога аддзяленьня [[Саюз беларускіх пісьменьнікаў|Саюзу беларускіх пісьменьнікаў]]. Выдаецца з 2008 году. Рэдактар выданьня — пісьменьнік [[Лявон Валасюк]]. Арганізатарам, укладальнікам і рэдактарам альманаху была [[Ніна Мацяш]]. Дзякуючы яе арганізатарскім здольнасьцям такое выданьне стала магчымым. Пасьля сьмерці пісьменьніцы давяршаць яе работу над другім нумарам пачаў [[Алесь Паплаўскі]]. Да 2020 году выйшла 10 нумароў альманаху. У альманаху друкуюцца як літаратары Берасьцейшчыны, так і пераклады, і пісьменьнікі блізкага замежжа. == Цікавыя факты == „Жырандоля“ — першы зь пяці літаратурных штогадовікаў, створаных сябрамі ГА «[[Саюз беларускіх пісьменьнікаў]]», каб ажывіць літаратурнае жыцьцё ў рэгіёнах Беларусі. Цяпер у Магілёве выходзіць альманах «[[Брама (альманах)|Брама]]», у Віцебску ― «[[Ратуша (альманах)|Ратуша]]», у Горадні ― «[[Новы замак (альманах)|Новы замак]]», у Гомлі ― «[[Палац (альманах)|Палац]]»<ref>[https://budzma.by/news/zhyrandolya-pyershy-z-pyaci-ablasnykh-almanakhaw.html «Жырандоля» – першы з пяці абласных альманахаў], [[Будзьма беларусамі!]], 24-03-2015 </ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20210128042443/https://kamunikat.org/zhyrandola.html Электронныя нумары] на kamunikat.org [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 2008 годзе]] [[Катэгорыя:Беларускія літаратурныя часопісы]] [[Катэгорыя:Часопісы на беларускай мове]] [[Катэгорыя:Беларускія альманахі]] [[Катэгорыя:Саюз беларускіх пісьменьнікаў]] [[Катэгорыя:Культура Берасьця]] qxt05li1omdvonrxk7uor89cpzb2a53 0 263298 2672229 2671930 2026-06-03T19:21:46Z ~2026-32937-80 98064 /* Паходжаньне */ 2672229 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Эйґерд |лацінка = Ejgierd / Ejhierd |арыгінал = Eygerd |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Эйка|Eich]] + [[Герда|Gerd]] |варыянт = Эйгард, Эйгірд, Эгерд, Айгірд |вытворныя = [[Ягірд]] |зьвязаныя = }} '''Эйгерд''' (''Эйгард'', ''Э́йгірд'', ''Эгерд'', ''Айгірд'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Эйгерд, Эйгард або Айгард (Eygerðr, Eygerd<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=%22Eygerd%22&dq=%22Eygerd%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi42bj71uSFAxUO8gIHHaHMC0M4HhDoAXoECAgQAg S. 393].</ref>, Eigardus{{Заўвага|''Eigardus de Numburg'' (1385 год)}}<ref>Quellen und Forschungen aus dem Gebiete der Geschichte. Vol. 25. — Paderborn: Historiches Institut in Rom. Görresgesellschaft, 1940. [https://books.google.by/books?newbks=1&newbks_redir=0&redir_esc=y&hl=ru&id=4-5biGfaMywC&dq=Eigardus+de+Numburg&focus=searchwithinvolume&q=Eigardus+1385 P. 67].</ref>, Eygardus{{Заўвага|''domnus Eygardus, professus Templi Mariae'' (1500—1535 гады)}}<ref>The chartae of the Carthusian General Chapter. 35. (1689—1772). — Institut für Anglistik und Amerikanistik, Universität Salzburg, 2002. [https://books.google.by/books?id=lbclAQAAIAAJ&q=Eygardus+273&dq=Eygardus+273&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjv4fvT5O39AhUI_qQKHVs5DpwQ6AF6BAgJEAI P. 273].</ref>, Eigaard<ref>Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gIEfAAAAYAAJ&q=Eigaard#v=snippet&q=Eigaard&f=false P. 118].</ref>, Aigardus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 27.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Ey-+%22Ger%C3%B0r%22#v=snippet&q=Ey-%20%22Ger%C3%B0r%22&f=false S. 24, 37].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Эйка|-эйх- (-эй-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Эйгінт]], [[Эйман]], [[Эймант|Эймунт]]; германскія імёны Eigint, Eimann, Eymunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] agi 'лязо, булат, меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>, а аснова [[Герда|-гард- (-герд-, -герт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Альгерд (імя)|Альгерд]], [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]], [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]]; германскія імёны Algardus, Mundgerd, Teutgerdis) — ад гоцкага gairdan 'падпяразваць' (пераноснае 'ахоўваць'), garda 'агароджа' (пераноснае 'ахова, бясьпека')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Эйгерд азначае «лязо аховы»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 26.</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Эйгерд (Ejgerd, Ejgierd) і Эйгерт (Ejgierdt)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 107.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''terram quondam desertam dictam Eygerdzyszki'' (1510 год)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 217.</ref>; ''бояре ковеньские… Мартина Айкгирдовича'' (15 студзеня 1524 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 98—99.</ref>; ''Янъ Екгирдовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 159.</ref>; ''Миколаи Еикгирдовичъ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 198.</ref>; ''Яронимъ Ейкгирдовичъ… Янъ Гришковичъ Ейкгирдовичъ… Стась Ейкгирдовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%95%D0%B9%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%95%D0%B9%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 598].</ref>, ''Родъ Ейкгирдовичовъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%95%D0%B9%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%95%D0%B9%D0%BA%D0%B3%D0%B8%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 737].</ref> (1567 год); ''земяном повету ковенского… з роду Еикгирдовичов з Ворлова Юр’ю Петровичу, Павлу Якубовичу, Петру Павловичу, Юр’ю Яновичу, Матею а Павлу Яновичомъ, Андрею Юшкевичу, Янушу, Якубу Юшкевичу, Баню Миковичу, Мартину Павловичу, Шимку Петрашковичу'' (15 верасьня 1568 году)<ref>Jablonskis K. Archyvinės smulkmenos // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 416.</ref>; ''Maciey Eygordowycz'' (1570 год)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 179.</ref>; ''famatus Lucas Eggierth'' (1581 год)<ref>Ragauskaitė A. Kauno miestiečių pavardžių formavimasis XVI—XVIII amžiuje // Acta linguistica Lithuanica. T. 45, 2001. P. 136.</ref>; ''pana Mikolaia Hrehoriewicza Eygirda'' (24 верасьня 1585 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 249.</ref>; ''Reinholdus Eggardt, Caunensis Littvanus'' (1598 год)<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Eggardt#v=snippet&q=Eggardt&f=false S. 142].</ref>; ''Dorotą Eggertowną'' (XVI ст.)<ref>Ragauskaitė A. Kauno miestiečių pavardžių formavimasis XVI—XVIII amžiuje // Acta linguistica Lithuanica. T. 45, 2001. P. 137.</ref>; ''Reinholdus Eggert, Lithuanus'' (1610 год)<ref>Die Matrikel der Universität Altdorf. — Würzburg, 1912. S. 109.</ref>; ''Mikolay Eygierd'' (1617 год)<ref> Ragauskaitė A. Seniausios Lietuvoje 1599—1621 metų Joniškio krikšto metrikų knygos joniškiečių moterų asmenvardžiai lietuvių istorinės antroponimijos kontekste // Acta linguistica Lithuanica. T. 73, 2015. P. 62.</ref><ref>Ragauskaitė A. Joniškiečių vyrų asmenvardžių darybos tendencijos seniausioje Lietuvoje 1599—1621 m. Joniškio krikšto metrikų knygoje // Acta linguistica Lithuanica. T. 80, 2019. P. 186.</ref>; ''Jan Mikołajewicz Eigird'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 113.</ref>; ''Jan Eygert'' (8 лістапада 1632 году)<ref>Acta interregni post mortem serenissimi & gloriosissimi olim Sigismundi Tertii, regis Poloniae. — Cracoviae, 1633. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=6jRNAAAAcAAJ&q=Eygert#v=snippet&q=Eygert&f=false S. 34].</ref>; ''Cristoph. ab Eÿgerd'' (1655 год)<ref>[https://purl.pt/1411 Cartografia digitalizada de Eygerd, Cristoph von], Biblioteca Nacional de Portugal</ref>; ''Michał Eigierd'' ([[Кейданская унія|20 кастрычніка 1655 году]])<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 319.</ref>; ''Jej Mci Pani Giertruda Łodziańska Eygirdowa na miejscu P. Stanisława Eygierda'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 115.</ref>; ''Elisabet Eggiertowna'' (XVII ст.)<ref>Ragauskaitė A. Kauno miestiečių pavardžių formavimasis XVI—XVIII amžiuje // Acta linguistica Lithuanica. T. 45, 2001. P. 130.</ref>; ''Matrhias Petrus Eygierd'' (1726 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 142.</ref>; ''y Jakuba Egierta… Jakubem Egiertem'' (28 траўня 1729 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 10. — Вильна, 1879. С. 450.</ref>; ''Eygierdance'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Michał Eygierd'' (1764 год)<ref>Volumina legum: przedruk zbioru praw staraniem XX. Pijarow w Warszawie, od roku 1732 do 1782, wydanego. T. 7. — Petersburg, 1860. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-D9NAAAAcAAJ&q=Eygierd#v=snippet&q=Eygierd&f=false S. 62].</ref>; ''Kazimierz Eygiert'' (7 лістапада 1765 году)<ref>Malewski Cz. [https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/ahulnaie/03/Malewski_Czesslaw._Popis_szlachty_lidzkiej_z_1765_roku.html Popis szlachty lidzkiej z 1765 roku] // Rocznik Stowarzyszenia Naukowców Polaków Litwy. 2005. S. 168—183.</ref>; ''Parafia [[Ракаў|Rakowska]]… JP. Eygierd'' (1775 год)<ref>Падымныя рэестры Менскага ваяводства. Менскі павет, 1775. — {{Менск (Мінск)}}, 2014. С. 97.</ref>; ''Kasper Eygiert x, Maciej Eygiert x'' (21 жніўня 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 341.</ref>; ''Piotr Eygiert… Kazimierz Eygiert… Kazimierz Eygiert'' (5 лютага 1781 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 343.</ref>; ''pustosz Ejgerdyszki'' (1782—1783 гады)<ref>Breslaujos dekanato vizitacija 1782—1783 m. Fontes Historiae Lituaniae, vol. VII. — Vilnius, 2008. P. 96.</ref>; ''Mateusz Eygiert x, Kazimierz Eygiert x, Jerzy Eygiert x, Maciej Eygiert x''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 460.</ref>, ''Michał Eygiert''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 461, 466.</ref> (9 лютага 1791 году); ''Ignacy Eygirtt'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=D&exac=1&search_lastname=Eygirtt&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=D&rpp1=&ordertable= Czadosy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Joachim Eygerd'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Eygerd&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Ejgerd'' (1898 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Ejgerd&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Giedrojcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marija z Sieniewiczów Ejgirdowa'' (29 сакавіка 1902 году)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 160.</ref>. == Носьбіты == * Ян Эгердавіч — [[вількі]]йскі баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Крыштоф Эйгерд — артылерыйскі капітан, які склаў плян [[Рэчыцкі замак|Рэчыцкага замка]] * Ян Эйгерд — [[электар]] караля польскага і вялікага князя літоўскага [[Уладзіслаў Ваза|Ўладзіслава Вазы]] ад [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]] [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]]<ref>Dunin Borkowski J., Dunin Wąsowicz M. Elektorowie królów Władysława IV, Michała Korybuta, Stanisława Leszczyńskiego i spis stronników Augusta III // Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 1 (1908—1909). — Lwów, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Pq0EAAAAIAAJ&q=Eygert#v=snippet&q=Eygert&f=false S. 50].</ref> * Міхал Эйгерд — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], стольнік [[Рэчыца|рэчыцкі]] ў 1689—1701 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 8. Ziemia brzeska i województwo brzeskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2020. S. 349.</ref> * Антоні Эгерд — шляхціч [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230806220846/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/929-popis-shlyakhty-minskogo-voevodstva-1765-g Попис шляхты Минского воеводства 1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 24 сьнежня 2017 г.</ref> * Восіп Усьцінавіч Эйгард — мешчанін з ваколіцаў [[Кейданы|Кейданаў]], які меў у валоданьні зямлю на 1882 год<ref>Алфавитный список землевладельцев Ковенской губернии. — Ковна, 1882. С. 358.</ref> Эгерды (Egerdt, Eggert, Egerd) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref name="Malewski-2016-478">Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 478.</ref>. [[Эйгерды (род)|Эйгерды]] (Ejgierd, Ejgird<ref name="Malewski-2016-478"/>) гербу [[Абданк]] зьменены — літоўскі шляхецкі род. Эйгерты, Эгерды, Эгерты, Адынцы-Эйгірды, Чычыны-Эйгірды, Шокалі-Эйгірды<ref>[http://www.nobility.by/families/e/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Э], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>, Эйгірды-Залескія<ref>[http://www.nobility.by/families/z/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на З], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>, Эйгірды-Пятровічы<ref>[http://www.nobility.by/families/p/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на П], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> — літоўскія шляхецкія роды. [[Альгерд (імя)|Ольгерды]]-Эйгерды (Olgierd-Ejgierd) гербу [[Пагоня|Пагоня Літоўская]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 9. — Warszawa, 1937. S. 153.</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся маёнтак Каронава або Эйгердзішкі каля [[Кейданы|Кейданаў]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 365.</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Эйгерды]], на [[Упіцкі павет|гістарычнай Упіччыне]] — [[Эйгердышкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Эйка|Эйх]] * [[Герда|Герд]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай эй}} {{Імёны з асновай ґард}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 1uhgi2r1v38m89sveslz8bj2afzfxek 0 263863 2672219 2671931 2026-06-03T18:56:36Z ~2026-32937-80 98064 /* Паходжаньне */ 2672219 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Буйвід |лацінка = Bujvid |арыгінал = |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Бой (імя)|Boje]] + [[Від (імя)|Wid]] |варыянт = Бойвід, Бойвіт, Бувід, Бейвід, Бевід, Пуйвід, Пойвід |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Буйвід''' (''Бувід''), '''Бойвід''' (''Бойвіт''), '''Бейвід''' (''Бевід'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} [[Бой (імя)|Бой]] (Boje) і [[Від (імя)|Від]] (Wid) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CklczPR-UuAC&q=Boje#v=snippet&q=Boje&f=false S. 14].</ref><ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Wido+Wid#v=snippet&q=Wido%20Wid&f=false S. 1563].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бой (імя)|бой- (буй-, бэй-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Буйка]], [[Боер]], [[Бумонт]]; германскія імёны Buyke, Bojer, Bumund) зьнітоўваецца з [[Швэдзкая мова|швэдзкім]] boja 'ланцуг, кайданы'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref>, а аснова [[Від (імя)|-від-]] (імёны ліцьвінаў [[Відзімонт (імя)|Відмунд]], [[Мільвід|Мельвід]], [[Тарвід|Торвід]]; германскія імёны Widmund, Melvid, Torvid) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wida 'повязь, злучэньне, моцнасьць' або ад гоцкага і германскага widus 'дрэва'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Такім парадкам, імя Буйвід азначае «ланцуг моцы»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 20.</ref>. Адзначалася германскае імя Бувід (Bovidh<ref>Lundgren M. F. Personnamn från medeltiden // Svenska landsmål och svenskt folkliv. Hft. 45, 1892. S. 35.</ref>, Bovid<ref>Kjöllerström P. A. Svensk namnbok. Dopnamn, ättenamn, ortnamn. — Ulricehamn, 1895. S. 20.</ref>). Паводле францускага лінгвіста-[[Германістыка|германіста]] [[Раймонд Шмітляйн|Раймонда Шмітляйна]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў, імя Буйвід утварылася ад складаньня германскіх імёнаў Beud і Wido<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 19.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Roiwide, houptman czu [[Кернаў|Kernow]]''<ref>Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert. Bd. 1. — Marburg, 1970. [https://books.google.by/books?id=ansTAQAAMAAJ&q=Roiwide+Kernow&dq=Roiwide+Kernow&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiK897Y-f78AhUjhv0HHUShAR4Q6AF6BAgHEAI S. 12].</ref>, ''Boywid, capitaneus in Kerna''<ref>Liv-, Esth- und Curländisches Urkundenbuch nebst Regesten / Hrsg. von F. G. von Bunge. Bd. 4. — Reval, 1859. [https://books.google.by/books?id=S4VTAAAAcAAJ&pg=RA1-PA227&dq=Boywid+kerna&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwitmdbt-f78AhXR_rsIHQU3DCEQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=Boywid%20kerna&f=false S. 227].</ref> ([[Салінскі мір|23 красавіка 1398 году]]); ''Борису [[Гінтаўт (імя)|Кинътовтовичу]]… Буивиду, Борисову брату'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''Bvyvid'' (''Buywid''; паміж 8 і 13 сакавіка 1462 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 274.</ref>; ''[[Гінівіл (імя)|Gynywilo]] Bvywidowycz'' (''Gynywil Buywidowicz''<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 320.</ref>; 30 чэрвеня 1471 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 320.</ref>; ''Bwywyd [[Шадзібор|Schedyborowycz]]'' (15 траўня 1489 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 196.</ref>; ''Buiwid'' (10 ліпеня 1490 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 430.</ref>; ''Станко Ожакович Буивид'' (1 сакавіка 1491 году)<ref>[http://starbel.by/dok/d192.htm Грамота Анны, вдовы дорогичинского судьи Немиры Римовидовича, о продаже имения Миколаю Радзивилловичу (1491)]{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Fontes historiae Magni Ducatus Lithuaniae</ref>; ''купил в бояр [[Ашмяны|ошменских]]… землицу Буивидовщину'' (25 чэрвеня 1499 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6-1к}} P. 227.</ref>; ''на бояръ господарьскихъ на Янушка а на Григорья Буйвидовичовъ'' (5 чэрвеня 1510 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 47—48].</ref>; ''бояринъ господарьский Станько Буйвидовичь'' (14 лістапада 1519 году)<ref>Литовская метрика. Т. 1. — СПб., 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=egA5AQAAMAAJ&q=%22%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8C%D0%BA%D0%BE+%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%22#v=snippet&q=%22%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8C%D0%BA%D0%BE%20%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8C%22&f=false С. 1363].</ref>; ''nobiles… Georgius Buywydowycz'' (6 сьнежня 1522 году)<ref>Rowell S. C. Acta primae visitationis diocesis vilnensis anno domini 1522 peractae. Vilniaus Kapitulos Archyvo Liber IIb atkūrimas. — Vilnius, 2015. P. 151.</ref>; ''Нарушъ Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 69.</ref>, ''Янушко Буивидовичъ… Григореи Буивидовичъ… Юреи Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 71.</ref>, ''Юреи Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 74.</ref>, ''Юри Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 78.</ref>, ''Павелъ Буивидовичъ… Воитъко Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 89.</ref>, ''Лаврин Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 158.</ref>, ''Юшко Буивидовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref> (1528 год); ''села Бевидовичовъ… село Бойвидишки'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%91%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 64, 117].</ref>; ''Размүсъ Павъловичъ Бувидовича'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 261.</ref>; ''Павелъ Буйвидъ съ повету Городенского''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D1%8A+%D0%93%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D1%8A%20%D0%93%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE&f=false С. 446].</ref>, ''з ыменья своего з Бейвиды''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D1%8B#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D1%8B&f=false С. 547].</ref>, ''Родъ Буйвидовъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 722].</ref>, ''за затя своего Станислава Буйвидовича''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D1%83%D0%B9%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 776].</ref> (1567 год); ''Michaelis Buywid capitanei rositensis'' (1590 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Michaelis+Buywid#v=snippet&q=Michaelis%20Buywid&f=false С. 122].</ref>; ''per Michaelem Boevid capitaneum Rositensem… Boevid… Boewid'' (1599 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Boevid#v=snippet&q=Boevid&f=false С. 101—102].</ref>; ''Joannes Buiwidowicz'' (1600 год)<ref>Trypućko J. Polonica vetera Upsaliensia: catalogue des imprimés polonais ou concernant la Pologne des XVe, XVIe, XVIIe et XVIIIe siècles conservés à la Bibliothèque de l’université royale d’Upsala. — Uppsala, 1958. [https://books.google.by/books?id=1yxAAAAAIAAJ&q=%22Joannes+Buiwidowicz%22&dq=%22Joannes+Buiwidowicz%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi5xt_nk66EAxUq_7sIHVq2CEMQ6AF6BAgHEAI P. 58].</ref>; ''Christophorus Buywidowicz'' (1604 год)<ref>Trypućko J. Polonica vetera Upsaliensia: catalogue des imprimés polonais ou concernant la Pologne des XVe, XVIe, XVIIe et XVIIIe siècles conservés à la Bibliothèque de l’université royale d’Upsala. — Uppsala, 1958. P. 165.</ref>; ''Władysław Buywid — skarbnik Miński'' (23 красавіка 1690 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 13. — Вильна, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=EOQDAAAAYAAJ&q=Buywid#v=snippet&q=Buywid&f=false С. 379].</ref>; ''Ród Baywidów'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 142.</ref>; ''Petri Buywid'' (1711 год)<ref>Гурская Ю. Многоязычие в Великом княжестве Литовском в зеркале древних фамилий // Acta Baltico-Slavica. Nr. 37 (2013). С. 5.</ref>; ''Alexius Buywidowicz'' (4 чэрвеня 1728 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 1: A—C. — Roma, 1985. P. 193.</ref>; ''Beywidzie… Boywidy… Buywidziszki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jan Buiwid'' (24 кастрычніка 1765 году)<ref>Рыбчонак С. Попіс шляхты Аршанскага павета 30 верасня 1765 г. // Герольд Litherland. № 20, 2014. С. 111.</ref>; ''Jan Pojwidowicz'' (1782—1784 гады)<ref>Pabaisko dekanato vizitacija 1782—1784 m.: atlikta Vilniaus vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio parėdymu. — Vilnius, 2010. P. 317.</ref>; ''Michał Boywid'' (9 лютага 1791 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 462.</ref>; ''Julian Pójwidowicz''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Pojwidowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szyrwinty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jan Bojwit''<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Bojwit&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Antolepty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> (1798 год); ''Magdalena Bojwid'' (1828 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bojwid&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michal Bujwid'' (1879 год)<ref>Сакалоўская А. Кальварыя. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. С. 43.</ref>. == Носьбіты == * Буйвід ({{†}} па 1398) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], староста [[кернаў]]скі; пачынальнік роду [[Буйвіды (род)|Буйвідаў]] * Буйвід [[Гінтаўт (імя)|Гінтаўтавіч]] — літоўскі баярын, які ўпамінаецца разам з братам Барысам у 1449 годзе * Станіслаў Янавіч Буйвідовіч — [[вількі]]йскі [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1592 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 16.</ref> * Ян Буйвід — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, скарбнік [[Смаленскі павет|смаленскі]] ў 1793 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy. T. 4. Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2003. S. 182.</ref> * Сямён Буйвідовіч (1892—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Халопенічы|Халопенічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> Буйвіды — [[парафія]]не [[Архікатэдральны касьцёл Імя Найсьвяцейшай Панны Марыі (Менск)|Катэдральнага касьцёла]] ў [[Менск]]у на 1851—1857 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232341/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/469-minskij-kafedralnyj-kostel-spisok-prikhozhan-1851-1857 Минский кафедральный костел. Список прихожан 1851—1857], Архіў гісторыка Анішчанкі, 29 студзеня 2016 г.</ref>. Буйвідовічы (Bujwidowicz) — прыгонныя з ваколіцаў [[Ганусішкі|Ганусішкаў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 247, 426.</ref>. Бойвіды (Bojwid), Буйвіды (Bujwid) гербу [[Даленга (герб)|Даленга]] і Буйвідовічы (Bujwidowicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 236, 242.</ref>. Буйвіды гербу [[Сьлепаўрон (герб)|Сьлепаўрон]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 2. — Менск, 2007. С. 384.</ref>. Буйвід (Bujwid) і Буйвідовіч (Bujwidowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. Бойвіт (''Boywitt'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 337.</ref>. На 1909 год існаваў [[фальварак]] Буйвідаўшчына ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 21.</ref>. На [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] існуе вёска [[Буйвіды]]. == Глядзіце таксама == * [[Бой (імя)|Бой]] * [[Від (імя)|Від]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай бой}} {{Імёны з асновай від}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] gvn7eh0tr6ktfyxr6hf6g76mbqmwhib 0 265285 2672237 2593061 2026-06-03T19:39:27Z ~2026-32937-80 98064 /* Паходжаньне */ 2672237 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґотліб |лацінка = Gotlib / Hotlib |арыгінал = Gottlieb |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гуда (імя)|Got]] + [[Люб|Leubo]] <br> Got + Laybo |варыянт = Годліб |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Готліб''' (''Годліб'') — мужчынскае імя, якое супастаўляецца з [[Усходнеславянскія мовы|усходнеславянскім]] імём [[Глеб]]<ref name="Uscinovic-2011">{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 73.</ref>, і вытворнае ад яго прозьвшіча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Готліб — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня, якое мае дзьве вэрсіі этымалёгіі (у залежнасьці ад арыгінальнага напісаньня): * Готлейф або Готэлейб, пазьней Готліб (Guðleifr<ref>[https://starling.rinet.ru/cgi-bin/response.cgi?root=%2Fusr%2Flocal%2Fshare%2Fstarling%2Fmorpho&morpho=0&basename=morpho%5Cvasmer%5Cvasmer&first=1&off=&text_word=%D0%B3%D0%BB%D0%B5%D0%B1&method_word=substring&ww_word=on&ic_word=on&text_general=&method_general=substring&ic_general=on&text_origin=&method_origin=substring&ic_origin=on&text_trubachev=&method_trubachev=substring&ic_trubachev=on&text_editorial=&method_editorial=substring&ic_editorial=on&text_pages=&method_pages=substring&ic_pages=on&text_any=&method_any=substring&sort=word&ic_any=on Глеб] // Фасмер М. Этимологический словарь русского языка: В 4 т.: Пер. с нем. = Russisches etymologisches Wörterbuch. Т. 1. — М., 2004.</ref>, Goteleib<ref>Seibicke W. Historisches Deutsches Vornamenbuch. Bd. 1. — de Gruyter, 1996.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Goteleib Goteleib], Nordic Names</ref>, Gottlieb<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gottlieb#v=snippet&q=Gottlieb&f=false S. 682].</ref>), якое складаецца з [[Двухасноўнае імя|асноваў]] [[Гуда (імя)|-гуд- (-год-, -гут-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Готарт]], [[Гудман]], [[Саўгут]]; германскія імёны Gotard, Gudman, Savegot), якая паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] guþs 'Бог', gôþs 'добры, старанны, пабожны' або *guts '[[Готы|гот]]'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 134.</ref>, і -леб- (-лейб-, -лейф-) (імя ліцьвінаў [[Улеб]]; германскае імя Uleifr), якая паходзіць ад гоцкага laiba 'заставацца'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 156.</ref>, [[Стараскандынаўская мова|стараісьляндзкага]] leifr 'нашчадак'<ref>Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Leifr Leifr], Nordic Names</ref>. * Годэляф або Гудэліў, пазьней Готліб (Godeliaf, Gudeliv<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Godeliaf%2C+Gudeliv#v=snippet&q=Godeliaf%2C%20Gudeliv&f=false S. 683].</ref>, Gottlieb<ref>Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/Gottlieb Gottlieb], Nordic Names</ref>), якое складаецца з асноваў -гуд- (-год-, -гут-) і [[Люб|-люб-]] (імёны ліцьвінаў [[Любейка]], [[Любень]], [[Любарт (імя)|Любарт]]; германскія імёны Liubbecha, Luben, Lubert), якая паходзіць ад гоцкага liufs<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 158.</ref>, германскага leuba, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] liub 'лю́бы, каханы, мілы, прыемны'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 159.</ref>. Такім парадкам, імя Готліб азначае «той, каго любіць Бог» і адпавядае грэцкаму імю Theophilos<ref>Hanks P. Dictionary of American Family Names. Vol. 1. — Oxford University Press, 2003. [https://books.google.by/books?id=FJoDDAAAQBAJ&pg=RA1-PA70&dq=Gottlieb+name+gott&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjA2IeY19j9AhWJLOwKHSXzCNYQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=Gottlieb%20name%20gott&f=false P. 70].</ref>. У другім выдадку адзначаецца адпаведнасьць з [[Гоцкая мова|гоцкім]] імём Гудылюб (Gudilub)<ref>Wrede F. Über die Sprache der Wandalen: ein Beitrag zur germanischen Namen- und Dialektforschung. — Strassburg — London, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D_DUAAAAMAAJ&q=Gudilub+Liebe#v=snippet&q=Gudilub%20Liebe&f=false S. 143].</ref>. Жаночае імя — Гудэліва (Gudeliva)<ref>Lehmann W. P. A Gothic Etymological Dictionary. — Leiden, 1986. [https://books.google.by/books?id=39UUAAAAIAAJ&pg=PA162&dq=Gottlieb+Gudeliva&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjon52f2dj9AhXH0qQKHXAFBxMQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=Gottlieb%20Gudeliva&f=false S. 162].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Godlib [[Сармонт|Żermunt]]'' (1783 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=%C5%BBermunt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jerzy Godlib'' (1796 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Godlib&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Гудэліва]] ({{†}} па 536) — жонка караля [[Остготы|остготаў]] [[Тэадагад|Тэадагада]] * [[Фрыдрых Готліб Клёпштак]] (1724—1803) — адзін з найважнейшых нямецкіх паэтаў * [[Юган Готліб Ган]] (1745—1818) — швэдзкі хімік і мінэроляг * [[Готліб Даймлер]] (1834—1900) — інжэнэр і прамысловы дызайнэр, піянэр у распрацоўцы і выкарыстаньні рухавікоў унутранага згараньня і аўтамабіляў Готлібы (Gotlib) гербу [[Габданк (герб)|Габданк]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 274.</ref> — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Uruski S. Rodzina, herbarz szlachty polskiej. T. 4. — Warszawa, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=NwQMAQAAMAAJ&q=GOTLIB+litewski#v=snippet&q=GOTLIB%20litewski&f=false S. 321].</ref>. На памежжы былога [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]] і [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Готлібішкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Гуда (імя)|Гуда]] * [[Люб]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з фармантам гуд}} {{Імёны з фармантам леб}} {{Імёны з фармантам люб}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 8esggc9zuast5g9syxi39wlwmfjpwza 0 265795 2672201 2671837 2026-06-03T13:55:50Z -2026-3288l-36 98062 2672201 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Войшнар |лацінка = Vojšnar |арыгінал = Wießner |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Віс|Weise]] + Noro <br> [[Войша|Woysch]] + [[Нор (імя)|Noro]] |варыянт = Вайснар, Вейшнар, Вэйшнэр, Вайшнар, Вашнар |вытворныя = [[Віснар]] |зьвязаныя = [[Нарывойша]] }} '''Войшнар''' (''Вайснар'', ''Вейшнар'', ''Вэйшнэр'', ''Вайшнар'', ''Вашнар'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Вайснэр (Wießner<ref>Deutscher Familiennamenatlas. Bd. 4. — Berlin; Boston, 2013. S. 872—873.</ref>, Weisner) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://www.google.by/books/edition/Deutsche_Namenkunde/FgYREAAAQBAJ?hl=ru&gbpv=1&dq=namenkunde+weis+ner+wiso&pg=PA522&printsec=frontcover S. 522].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Войша|-войш- (-вайш-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Войшка]], [[Вайшыла]], [[Вайсар]]; германскія імёны Weiske, Weisel, Weiser) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] waiþs 'паляваньне', гоцкага waiþja 'паляўнічы'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> або ад асновы [[Віс|-віс- (-віз-, -веш-)]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 101, 102.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 167.</ref> (пазьнейшай -вайс-<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. [https://books.google.by/books?id=FgHcPgx1QIYC&pg=PA522&dq=weise+wis+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjHpMKN_52EAxVv9gIHHYS6Db0Q6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=weise%20wis%20namenkunde&f=false S. 522].</ref>), а аснова [[Нор (імя)|-нар- (-нор-)]] (імёны ліцьвінаў [[Нарэла]], [[Нарвід]], [[Нарымонт (імя)|Нарымунт]]; германскія імёны Narelo, Norvid, Normunt) — ад гоцкага nasjan 'захоўваць, ратаваць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] -neri 'уратаваньне, утрыманьне'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 187.</ref>. Такім парадкам, імя Войшнар азначае «захаваны на паляваньні»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 21.</ref> (тое ж, што і імя [[Нарывойша]]). У [[Памор’е|Памор’і]] адзначалася прозьвішча Weissner<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=WEISSNER&ofb=glowitz&modus=&lang=de WEISSNER], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Вайснар: ''Waysnar'' (1340 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Waysnar+1340#v=snippet&q=Waysnar%201340&f=false S. 114].</ref>. У ваколіцах [[Русь (мястэчка)|Русі]] (Прусія) адзначаліся прозьвішчы Waischnor<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=WAISCHNOR&ofb=russ&modus=&lang=de WAISCHNOR], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> і Weischner<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=WEISCHNER&ofb=russ&modus=&lang=de WEISCHNER], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Апроч таго, у Прусіі бытавала прозьвішча Weissner (Weisner)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=WEISSNER&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de WEISSNER], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=WEISNER&ofb=eichhorn&modus=&lang=de WEISNER], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, у ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] — Weischner<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=WEISCHNER&ofb=memelland&modus=&lang=de WEISCHNER], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Woysnar Werkolowycz''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 52.</ref>, ''cum Woysnar Wylkolewicz''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 54.</ref>, ''Voyssnar Vircoleuicz''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 57.</ref>, ''Woyssnar Wylkolewicz''<ref>{{Літаратура/Акты уніі Польшчы зь Літвой (1932)|к}} S. 70.</ref> ([[Гарадзельская унія|2 кастрычніка 1413 году]]); ''Воишнару у Волковыску след а три чоловеки''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 51.</ref>, ''Михаило Воишнаровичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 53.</ref> (1440—1492 гады); ''Мишку Воишнаровичу шестнадцать чоловека… Мишку Воишнаровичу два чоловеки'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 60.</ref>; ''ego nobilis Mathias Woysznarowicz'' (1486 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 416.</ref>; ''ego Johannes nobilis Wosthnarowicz'' (4 верасьня 1487 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 418.</ref>; ''ego nobilis Joannes Woschnarowycz'' (1489 год)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 428.</ref>; ''Адам Войшнарович''<ref>Памятники истории Восточной Европы: Источники XV—XVII вв. Т. 6. Радзивилловские акты из собрания Российской национальной библиотеки: Первая половина XVI в. — Москва — Варшава, 2002. С. 48.</ref>, ''Янко Воишнарович… Римъко Воишнаревичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 165.</ref> (1528 год); ''Воишнар Миколаевич… Воишнар Семашкович… Воишнар Юревич'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 31, 124, 200, 305, 320.</ref>; ''Janko Wisnarow.'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Wisnarow#v=snippet&q=Wisnarow&f=false С. 540].</ref>; ''Skomroch Woisnarowicz'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 396.</ref>; ''село Войшнаровичи… села Войшнаровичовъ'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D1%88%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D1%88%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 37, 53].</ref>; ''Шыманъ Воишнаръ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 174.</ref>; ''Симонъ Войшнаръ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-wI5AQAAMAAJ&q=%D0%A1%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%8A+%D0%92%D0%BE%D0%B9%D1%88%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A1%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%8A%20%D0%92%D0%BE%D0%B9%D1%88%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8A&f=false С. 581].</ref>, ''з ыменья Войснарского''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D1%81%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D1%81%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE&f=false С. 688].</ref> (1567 год); ''Simon Wosnarus, Lithuanus'' (1568 год)<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Wosnarus#v=snippet&q=Wosnarus&f=false S. 43].</ref>; ''на име на Алекшею Войшнаровичу'' (16 траўня 1585 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 26. — Вильна, 1899. С. 152.</ref>; ''Геліяшу Войшнару сказаное, яко на потомку небожчика Симона Войшнара'' (25 верасьня 1594 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OF0jAQAAMAAJ&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D1%88%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D1%88%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0&f=false С. 507].</ref>; ''паномъ Гелияшомъ и паномъ Дадибокгомъ Войшнарами… небощыка пана Адама Войшнара'' (5 лютага 1631 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. С. 320.</ref>; ''Dadzibog Woysznar'' (3 сьнежня 1635 году)<ref>Радаман А., Галубовіч В., Вілімас Д. Земскія ўраднікі Менскага ваяводства ў другой палове XVI — першай палове XVII стст. // Commentarii polocenses historici = Полацкія гістарычныя запіскі. Т. 3 (2006). С. 68.</ref>; ''Adam Woisnar (Woisznar)'' (27 кастрычніка 1643 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 5: S—Z. — Roma, 1990. P. 334.</ref>; ''sioła… Wojsznarowicze… w [[Слонімскі павет|pow. slonimskim]] leżące'' (25 студзеня 1656 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 21.</ref>; ''po zdrajcach Frycku Hannusie Wojszniarze'' (30 верасьня 1657 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|131к}} S. 34.</ref>; ''Casimirus Joannes Woysznarowicz'' (8 траўня 1661 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 10. — Вильна, 1879. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=d7DfE_y52FIC&q=Woysznarowicz#v=snippet&q=Woysznarowicz&f=false С. 277].</ref>; ''Christoph Weisner'' (1667 год)<ref>[https://www.online-ofb.de/famreport.php?ofb=russ&ID=I130426&lang=de Christoph WEISNER], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>; ''bywszey Kasperowney [[Лямбэрт|Lampartowiczowey]], a teraznieyszey Janowey Woysznarowiczowey'' (9 лістапада 1672 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 9. — Вильна, 1878. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=nIztLLG_SBsC&q=Woysznarowiczowey#v=snippet&q=Woysznarowiczowey&f=false С. 233].</ref>; ''jejmp. Barbary Woysznarowiczówny Chełchowskiej''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo połockie 1667 i 1690 r. — Warszawa, 2018. S. 100.</ref>, ''Domek Tomasza Wejsznera jeden''<ref>Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo wileńskie 1690 r. — Warszawa, 1989. S. 56.</ref> (1690 год); ''Weyszner'' (1692 год)<ref>Sinkevičiūtė D., Račickaja V. Lietuvių dvikamienių vardų kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 16, 2014. P. 303.</ref>; ''Weyszner'' (1694—1697 гады)<ref>Maciejauskiene V. Lietuviu pavardziu susidarymas, XIII—XVIII a. — Vilnius, 1991. P. 239.</ref>; ''Jan Woysnarowicz'' (5 ліпеня 1697 году)<ref>Grala T. Stronnictwo saskie na Litwie w pierwszym okresie panowania Augusta II. — Poznań, 2017. S. 463.</ref>; ''Wosznaryszki… Woysnarowszczyzna'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jozef Wasznor'' (1784 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. С. 529.</ref>; ''Urszula Wajsznor'' (1819 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Wajsznor&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Tawroginy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Mikołaj Wasznar'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=1&search_lastname=Wasznar&search_lastname2=&from_date=&to_date= Białohruda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Michalina Wasznarowicz'' (1838 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=1&search_lastname=Wasznarowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Holszany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Joannes Wejsznar'' (1922 год)<ref>Catalogus Ecclesiarum et Cleri Dioecesis Vilnensis pro Anno Domini 1922. — Vilnae, 1922. P. 122.</ref>; ''Julian Wojszner'' (XX ст.)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/zdjecie/147484/wojszner-waldemar-gt-wojszner-julian-i-janina-gt-kiriczenko-olga-gt-kosygin-inocenty-nikolajewicz Cmentarze — Litwa > Wilno-Rakanciszki (wileńskie) > Wojszner Waldemar &gt; Wojszner Julian i Janina &gt; Kiriczenko Olga &gt; Kosygin Inocenty Nikołajewicz], Genealogia Polaków — portal genealogiczny</ref>. == Носьбіты == * Войшнар ({{†}} па 1413) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які на [[Гарадзельская унія|Гарадзельскай уніі]] атрымаў герб [[Марскі Кот (герб)|Морскі Кот]] * Адам Войшнаравіч — [[менск]]і баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Янка і Рымка Войшнаравічы — [[Каршова|каршоўскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Войшнар Мікалаевіч, Войшнар Сямашкавіч і Войшнар Юр’евіч — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох * Сымон (Шыман) Войшнар — [[Ашмяны|ашмянскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісах войска ВКЛ 1565 і 1567 гадоў * Ян Якубавіч Вайшнаровіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1590 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 143.</ref> * Даджбог Войшнар (Dadzibog Wilkołowicz Woysznar) — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], скарбнік [[менск]]і ў 1635 годзе, [[электар]] караля польскага і вялікага князя літоўскага [[Уладзіслаў Ваза|Ўладзіслава Вазы]] ад [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]]<ref name="Borkowski-1910-">Dunin Borkowski J., Dunin Wąsowicz M. Elektorowie królów Władysława IV, Michała Korybuta, Stanisława Leszczyńskiego i spis stronników Augusta III // Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 1 (1908—1909). — Lwów, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Pq0EAAAAIAAJ&q=Woysznar#v=snippet&q=Woysznar&f=false S. 259].</ref> * Філон Войшнар (Philon Woysznar) — электар Уладзіслава Вазы ад Менскага ваяводзтва<ref name="Borkowski-1910-"/> * Фрыцак [[Ганус (імя)|Ганус]] Войшнар — [[уладыславаў]]скі мешчанін, які ўпамінаецца ў 1657 годзе Вайснаровіч (Wojsnorowicz), Войшнар (Wojsznar) і Вайшнаровіч (Wojsznarowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У 1589 годзе ўпамінаўся маёнтак Войшнаравічы ва [[Упіцкі павет|Ўпіцкім павеце]]<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 8. ― Вильна, 1912. С. 125.</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуюць вёскі [[Вялікія Вайшнарышкі]] і [[Малыя Вайшнарышкі]]. На [[Менскі павет|гістарычнай Меншчыне]] існуе вёска [[Ашнарава (Менская вобласьць)|Ашнарава]] == Глядзіце таксама == * [[Войша]] * [[Нор (імя)|Нор]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} {{Імёны з асновай войш}} {{Імёны з асновай нар}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] j3wkvb5w3psdsiaxe4drmlktq7i4g99 0 266905 2672200 2672085 2026-06-03T13:54:12Z -2026-3288l-36 98062 2672200 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґербут |лацінка = Gierbut / Hierbut |арыгінал = Gerboth <br> Gerbodo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гера (мужчынскае імя)|Gero]] + [[Бота|Boto]] <br> Gero + [[Бода|Bodo]] |варыянт = Гірбуд, Гербудзь, Гірбут, Гарбут, Гарбот, Кербут, Кірбут |вытворныя = [[Карыбут (імя)|Карыбут]] |зьвязаныя = [[Бутгер]] }} '''Гербут''' (''Гірбут'', ''Гарбут'', ''Гарбот'', ''Кербут'', ''Кірбут''), '''Гірбуд''' (''Гербудзь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гербота або Кербота, пазьнейшае Гербат або Гарбут (Gerboto, Kerboto, Gerboth, Garbutt<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Garbutt#v=snippet&q=Garbutt&f=false P. 203].</ref>), Гербода (Gerbodo) і Ботгер або Бутгер (Botgerus, Butger<ref>Arkiv för nordisk filologi. Vol. 94, 1979. [https://books.google.by/books?id=EiVKAAAAYAAJ&q=%22botgerus%22&dq=%22botgerus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiTr5-WicmBAxX33gIHHWtfBwUQ6AF6BAgEEAI S. 157].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gerbodo%2C+Gerboto%2C+Kerboto%2C+Gerboth#v=snippet&q=Gerbodo%2C%20Gerboto%2C%20Kerboto%2C%20Gerboth&f=false S. 577].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гера (мужчынскае імя)|-гер- (-гар-, -гір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Геральд|Гералт]], [[Гервід]], [[Германт|Гермонт]]; германскія імёны Gerolt, Gervida, Geromont) паходзіць ад [[Стараскандынаўская мова|стараісьляндзкага]] geirr, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] gēr 'дзіда'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 98.</ref>, а аснова [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) — ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref> або ад асновы [[Бода|-буд- (-бод-)]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Гарбот (Гарбут): ''Garbot'' (1353 год)<ref name="Trautmann-1925-28">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Garbot+Garbute#v=snippet&q=Garbot%20Garbute&f=false S. 28].</ref>, ''Garbute'' (1398 год)<ref name="Trautmann-1925-28"/>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Garbote'' (1299 год)<ref>Dukavičienė I. XIII amžiaus prūsų asmenvardžiai prūsų registre // Acta linguistica Lithuanica. T. 72, 2015. P. 236.</ref>; ''Kirbut'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 26.</ref>; ''которымъ жо людямъ имена суть: <…> Грицъ а Шудилъ Кгербутовичи'' (28 ліпеня 1530 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 221.</ref>; ''именемъ матки своее кнегини Анъдреевое Збаражъское, кнегини Ганъны Геръбутовны'' (28 траўня 1558 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 106.</ref>; ''Adam Kirbut'' (21 жніўня 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 325.</ref>; ''wieś Cynejki… Stanisław Gierbutowicz'' (1782 год)<ref>Vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m. — Vilnius, 2001. P. 260.</ref>; ''Adam Kirbut''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 460.</ref>, ''Adam Girbud''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 463.</ref>, ''Adam Girbut''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 466.</ref>, ''Jan Kirbutt''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 483.</ref> (9 лютага 1791 году); ''Kazimierz Garbutowicz'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=8709&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=800&searchtable=&rpp2=50 Kietowiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Gierbutt'' (1816 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=2795&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=550&rpp2=50 Kielmy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Gierbudź'' (1846 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Gierbud%C5%BA&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Zofia Kirbuttowa'' (1913 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/zdjecie/2663/kirbuttowa-zofia Cmentarze — Litwa > Kulwa. Kulva Litwa > Kirbuttowa Zofia], Genealogia Polaków — portal genealogiczny</ref>; ''Waldemar Garbotowicz'' (1998 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/zdjecie/147408/garbotowicz-waldemar Cmentarze — Litwa > Wilno-Rakanciszki (wileńskie) > Garbotowicz Waldemar], Genealogia Polaków — portal genealogiczny</ref>. == Носьбіты == * Якуб Кірбутавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1538 годзе<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%AF%D0%BA%D1%83%D0%B1%22&dq=%22%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%AF%D0%BA%D1%83%D0%B1%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjLyICwwtWCAxWCtKQKHZ9CB6UQ6AF6BAgHEAI P. 209].</ref> * Іван Кірбут — жыхар маёнтку [[Цімкавічы|Цімкавічаў]], які ўпамінаецца ў 1670 годзе<ref>Инвентари магнатских владений Белоруссии XVII―XVIII вв.: Владение Тимковичи. — Минск, 1982. С. 48.</ref> * Васіль і Лаўрын Кірбуты — жыхары маёнтку Цімкавічаў, якія ўпамінаецца ў 1691 годзе<ref>Инвентари магнатских владений Белоруссии XVII―XVIII вв.: Владение Тимковичи. — Минск, 1982. С. 80.</ref> * Андрэй, Кандрат, Сямён і Фёдар Кірбуты — жыхары маёнтку Цімкавічаў, якія ўпамінаецца ў 1713 годзе<ref name="IMVB-1982-119">Инвентари магнатских владений Белоруссии XVII―XVIII вв.: Владение Тимковичи. — Минск, 1982. С. 119.</ref> * Лаўрын Кірбут — [[Войт|войт]] вёскі [[Доўгае (Капыльскі раён)|Доўгага]] маёнтку Цімкавічаў, які ўпамінаецца ў 1713 годзе<ref name="IMVB-1982-119"/> * Адам Гірбут (Гірбуд) — [[Ліцьвіны|літоўскі шляхціч]] з [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]] [[Троцкае ваяводзтва|Троцкага ваяводзтва]] * Гербутовічава — сялянка з ваколіцаў [[Жосьлі|Жосьляў]], якая ўпамінаецца ў 1826 годзе<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 3. — Вильнюс, 1959. С. 67.</ref> У гістарычных пісьмовых крыніцах [[Этнічная тэрыторыя беларусаў|беларускага арэалу]] адзначалася імя Кербут (''Керрбут'')<ref>Гурская Ю. Древние фамилии в онимических системах славянских и балтийских языков // Respectus Philologicus. Т. 21 (26), 2012. P. 145.</ref>. Гербуты<ref>[http://www.nobility.by/families/h/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Г], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Кірбуты<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Kirbut) гербу [[Корвін]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. S. 289.</ref> — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Гірбуты<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 195.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Гера]] * [[Бота]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай ґер}} {{Імёны з асновай бут}} {{Імёны з асновай буд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] o46wwv8gszi0gulswpsu4cs2alquhj7 0 267148 2672246 2671822 2026-06-03T20:07:37Z ~2026-32937-80 98064 2672246 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґунтэр |лацінка = Guntar / Huntar |арыгінал = Gunter |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гунт|Gunth]] + [[Гір|Heri]] |варыянт = Гунтар, Гундар, Кунтэр, Гонтар, Кунтар, Контэр, Контар, Кундэр, Кондар |вытворныя = |зьвязаныя = Harigundis }} '''Гунтэр''' (''Кунтэр'', ''Контэр''), '''Гунтар''' (''Гонтар'', ''Кунтар'', ''Контар''), '''Гундар''' (''Кундэр'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гунтэр, Гунтар, Гундар, Гонтар, Кундэр або Контар, пазьней Контэр або Кунтэр (Gunter, Guntar, Gundar, Gontar, Cunhere, Contari<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Contari#v=snippet&q=Contari&f=false S. 263].</ref>, Konter, Kunter<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Kunter#v=snippet&q=Kunter&f=false S. 34].</ref>) і Гарыгунда (Harigundis) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gunter%2C+Guntar%2C+Gontar%2C+Konter#v=snippet&q=Gunter%2C%20Guntar%2C%20Gontar%2C%20Konter&f=false S. 702, 771].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гунт|-гунд- (-гунт-, -кунт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вігунт]], [[Вірконт]], [[Гаўгонт]]; германскія імёны Wigunt, Werecundus, Gavigunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gunþs 'бойка, бітва', а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Бэрнар|Бернар]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Bernar, Kinder) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Gunter і Kunter (Kuntor)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 84, 152.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Гунтар (Гунтэр): ''Guntar'' (1299 год)<ref name="Trautmann-1925-37">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Guntar#v=snippet&q=Guntar&f=false S. 37].</ref>, ''Gunther'' (1357 год)<ref name="Trautmann-1925-37"/>. У 1622 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Jacobus Günter, Salfeldensis Borussus'', у 1632 годзе — ''Johannes Guntherus, Risenburgensis Borussus'', у 1635 годзе — ''Johannes Guntherus, Risenburgensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=G%C3%BCnter#v=snippet&q=G%C3%BCnter&f=false S. 263, 336, 360].</ref>. Апроч таго, у Прусіі бытавала прозьвішча Kunter (Kunther)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=KUNTER&ofb=eichhorn&modus=&lang=de KUNTER (Ortsfamilienbuch Eichhorn)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=KUNTHER&ofb=stockheim&modus=&lang=de KUNTHER (Ortsfamilienbuch Stockheim)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, у тым ліку ў ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]]<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=KUNTER&ofb=memelland&modus=&lang=de KUNTER (Ortsfamilienbuch Memelland)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Mikołaj Gunterowicz'' (21 чэрвеня 1421 году)<ref>Codex diplomaticus Majoris Poloniae. T. 5. — Posnaniae, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1tUDAAAAYAAJ&q=gunterowicz#v=snippet&q=gunterowicz&f=false S. 319].</ref>; ''на Кунторувую пана Воитеха Михаиловича… Кунтеревую'' (6 жніўня 1566 году)<ref>Raganu teismai Lietuvoje. — Vilnius, 1987. P. 77.</ref>; ''Dzietkowskie szioło… [[Кунат|Kunat]] Guntarowicz z bratem Petruliem'' (13 кастрычніка 1591 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=kuQDAAAAYAAJ&q=Guntarowicz#v=snippet&q=Guntarowicz&f=false С. 404].</ref>; ''огородник… Адам Контер з сыном Лукашом, з жоною [[Ядвіга|Едвигою]]… Контеровых дочок три первжои жоны — [[Гендрута|Кгендрута]], Барбара а Ягнешка Адамовны Контеровны'' (4 сакавіка 1596 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 406—407.</ref>; ''Iacobus Kunter'' (5 чэрвеня 1653 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 3: I—M. — Roma, 1988. P. 93.</ref>; ''Simon Kantar'' (16 верасьня 1708 году)<ref>Kaminskas-Krinčius A. Seniausiosios išlikusios originalios 1705—1726 m. Stakliškių bažnyčios krikšto metrikų knygos fragmento (1705—1710) publikacija. Bibliotheca Lituana. T. 2 (2012). P. 471.</ref>; ''Kazimierz Kondar'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kondar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różanka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kunderowna'' (1816 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Daugieliszki_chrzciny_1815_26.pdf Spis rodziców i dzieci urodzonych w parafii Daugieliszki w latach 1815—26]</ref>; ''Anna Gundar'' (1824 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gundar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Murowana Oszmianka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Гунтэр Рэгенсбурскі]] ({{†}} 940) — біскуп [[Рэгенсбург]]у * [[Гунтэр фон Мэрзэбург]] ({{†}} 982) — маркграф [[Мэрзэбург]]у * Мікалай Гунтэровіч — [[познань]]скі лаўнік, які ўпамінаецца ў 1421 годзе * Павал, Зьміцер і Сямён Контары — жыхары вёскі Зарэчча (каля [[Засульле|Засульля]]), якія ўпамінаюцца ў 1772 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230804204623/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1293-zasule-inventar-1772-g Засулье инвентарь 1772 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 8 студзеня 2019 г.</ref> * Восім Гонтар — уладальнік зямлі ў Гарадзенскай губэрні на 1890 год<ref>Список землевладений в Гродненской губернии. — Гродна, 1890. С. 278.</ref> * Даніла Гундар (1885—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Слонім]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Фёдар Кундзер (1886—?) — беларус з ваколіцаў [[Багушэўск]]у, пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Адам Гундэр (1904—?) — беларус з ваколіцаў [[Баранавічы|Баранавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Архангельской обл.»</ref> Контары — [[Уніяцкая царква ў Рэчы Паспалітай|уніяты]] [[Дзікушкі|Дзікускай]] парафіі<ref>[[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Парафіяне Лідскай, Дзікушкай, Маламажэйкаўскай і Жыжмянскай грэка-каталіцкіх цэркваў у 1829 г. // Лідскі Летапісец. № 3 (75), 2016. С. 26—40.</ref>. Кантаровічы — [[парафія]]не касьцёла ў [[Наваградак|Наваградку]] на 1850 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231533/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/546-novogrudok-1850-spisok-prikhozhan-kostela Новогрудок 1850 список прихожан костела], Архіў гісторыка Анішчанкі, 20 лютага 2016 г.</ref>. Кантаровічы (Kantorowicz) — прыгонныя зь вёсак [[Пацунішкі|Пацунішкаў]] і [[Генюшкі|Генюшкаў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 175, 309.</ref>. Гюнтэры фон Гайдэльзгайм (Günter von Geidelsgeim) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 86.</ref>. Кундэрэвічы (Kunderewicz) гербу [[Лебедзь (герб)|Лебедзь]] і Кунтэры (Kunter) гербу [[Ляліва]] — шляхецкія роды [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 287.</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся маёнтак Контэраўка (''Контеровка'') і сяло Кунтараўка або Астроўне ў [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 359, 383.</ref>. На 1904 год існавала вёска Новае Петрапольле або Кондзерычава ў Рослаўскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 359.</ref>. На 1909 год існаваў [[фальварак]] Контрава ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 90.</ref>. На [[Рэчыцкі павет|гістарычнай Рэчыччыне]] існуе вёска [[Кунтараўка]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — [[Кантароўка]]. У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] каля каля [[Інстэрбург]]у існавала вёска Кундэрн (Kundern)<ref>Палмайтис Л. Предложение по научной русификации исконных наименований перешедшей в состав России северной части бывшей Восточной Пруссии. — Европейский институт рассеянных этнических меньшинств, 2003. С. 16.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Гунт]] * [[Гір|Геры]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай гунд}} {{Імёны з асновай гер}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] hkog9tjbaoakmyhtv1hlrxojyfbomc8 0 268898 2672230 2670882 2026-06-03T19:30:17Z ~2026-32937-80 98064 2672230 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Грода |лацінка = Hroda |арыгінал = Hrodo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Грот, Род, Руд, Рут, Гродзь, Родзь, Роць, Руць |вытворныя = |зьвязаныя = [[Рудзейка]], [[Рудзіла]], [[Родэлін]], [[Родзень]], [[Рудаш]], [[Рудаўт]], [[Гродвіл]], [[Гродгаўд (імя)|Рогаўт]], [[Гродгар (імя)|Рудкір]], [[Рудэр]], [[Родаман]], [[Градзімонт]] <br> [[Герод]], [[Эйруд]], [[Яруд]] }} '''Грода''' (''Гродзь''), '''Грот''', '''Род''' (''Родзь'', ''Роць''), '''Руд''' (''Рут'', ''Руць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Грода, Рода, Руда або Рута (Hrodo, Roda, Ruodo, Ruta) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodo%2C+Roda%2C+Ruodo#v=snippet&q=Hrodo%2C%20Roda%2C%20Ruodo&f=false S. 886—887].</ref>. Іменная аснова -грод- (-род-, -руд-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hroþ 'слава, перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -руд- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''rùdas'' 'руды'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=rudas&id=23073350000 rùdas], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Рудзейка|Рудзейка (Родзейка, Рудзека, Родзіка, Рудзік)]], [[Рудзіла|Рудзіла (Рудзель, Родзель, Рудаль)]], [[Родэлін]], [[Родзень|Родзень (Рудзень)]], [[Рудаш]], [[Рудаўт|Рудаўт (Рудалт)]], [[Гродвіл|Гродвіл (Родвіл)]], [[Гродгаўд (імя)|Рогаўт]], [[Гродгар (імя)|Рутгер (Рудкір, Рукір)]], [[Рудэр]], [[Градзімонт|Градзімонт (Радмонт)]], [[Герод]], [[Эйруд]], [[Яруд]]. Адзначаліся германскія імёны Ruadicho (Rodicho, Hruodicho, Rudek), Rudila (Rudela, Hrodilo, Ruadalo), Rothelin (Hrodelin), Roden (Rudin, Hrodin), Rudusch, Rudolt (Rudelt, Hrotold), Hrodwil (Rudwill), Rogaudus (Hrodgaud, Rotgaud), Rutger (Rudker, Rucker), Ruder (Hroadhar), Hrodmunt (Rodmundus), Gaerod, Eirodus (Eichrodus), Arodus (Aruth). Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Rode, Rudel (Rudil), Rudelin, Rudbert (Rubert, Robert, Rupert), Rudgierz (Rudeger, Rudiger, Rodeger, Rodger, Roger), Roder (Rother, Ruther, Ruter, Rodir, Rutir), Roland (Rolant, Ruland, Rulant), Rodeman (Rudman), Rudołt (Rotald<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 502.</ref>)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 210.</ref>. Сярод «[[Русіны|рускага роду]]» (руска-бізантыйская ўмова 911 году) бытавалі германскія імёны Рулав (Hroleif, «слава» + «нашчадак»), Руальд (Ruald, «слава» + «валадар») і Руар (Ruar, «слава» + «кап’ё»)<ref>Ларионов В. Е. Этимологический и исторический анализ имен древнерусских послов князей Олега и Игоря // Проблемы социальных и гуманитарных наук. Выпуск. № 2 (23), 2020. С. 152.</ref>. У Чэхіі гістарычна бытавалі германскія імёны Rodvin, Rudolt<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 37.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Rudde'' (1440 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Rudde+1440#v=snippet&q=Rudde%201440&f=false S. 84].</ref>, ''Rodele''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Rudela<ref name="Fo-1900-887">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodilo%2C+Rudila%2C+Rudela%2C+Ruadalo#v=snippet&q=Hrodilo%2C%20Rudila%2C%20Rudela%2C%20Ruadalo&f=false S. 887].</ref> (Rodilo<ref>Nègre E. Toponymie générale de la France. Vol. 2. — Genève, 1991. [https://books.google.by/books?id=jbpVLN1tRNoC&pg=PA796&dq=germ+%22Rodilo%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjU8OGptbCCAxWuS_EDHa-BBCIQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=germ%20%22Rodilo%22&f=false P. 796].</ref>)}} (1364 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 704.</ref>, ''Robuth'' / ''Robutte''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Robodo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 136.</ref>}} (1387, 1399 і 1400 гады), ''Rodewille''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Robuth+Robutte#v=snippet&q=Robuth%20Robutte&f=false S. 83].</ref>. У 1622 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Hieronymus Rode, Regiomontanus Borussus'', у 1625 годзе — ''Hieronymus Rhode, Regiomontanus Borussus'', у 1631 годзе — ''Albertus Rode, Goldappensis Borussus'', у 1650 годзе — ''Christophorus Rhodemannus{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Rodemann<ref name="Fo-1900-911">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodemann#v=snippet&q=Rodemann&f=false S. 911].</ref>}}, Prusso-Regiomontanus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Rode#v=snippet&q=Rode&f=false S. 259, 288, 331, 515].</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Рудат (Rudat)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 276.</ref>{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Ruodhat (Rodhad)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ruodhat+Rodhad#v=snippet&q=Ruodhat%20Rodhad&f=false S. 905].</ref>}}. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у Маркове три чоловеки: Родевичи два''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 25.</ref>, ''восемъ чоловековъ, на имя: Родя''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 33.</ref>, ''Родеви две селци пустые''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 45.</ref>, ''Родеви дворец, што Жикгимонтъ дал был ему, а шесть чоловеков у [[Васілішкі|Василишъках]] близко его… Банку Пушеннику его село, што Род держалъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 51.</ref> (1440—1492 гады); ''item qatuor homines per nos ipsi io et prefato rectori eiusdem donatos, videlicet… Rodus'' (23 красавіка 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 217.</ref>; ''бискуповы люди, товрокгняне… Руть'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>; ''[[Даўгерд (імя)|Dawgyrd]] et Olyechno Rodzewicz'' (29 траўня 1479 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 368.</ref>; ''[[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|Дорогичане]]: <…> Кгроту 8 копъ з мыта в [[Берасьце|Берести]]'' (17 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 64.</ref>; ''Rodz Mychalowicz'' (7 чэрвеня 1492 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 443.</ref>; ''чоловека и зъ землею на имя Станька Родевича, а землю Медъкгинову на сеи стороне Немъна въ Кгровжокеме'' (6 жніўня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 76.</ref>; ''Joannis Groth'' (6 сьнежня 1497 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 523.</ref>; ''ducalis maiestas nobis honorabilem Joannem Groth'' (8 чэрвеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 533.</ref>; ''князь Янъ Кгротъ плебан сволскии'' (27 сакавіка 1499 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 539.</ref>; ''Стецъ Рудевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 97.</ref>, ''Петръ Родевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 98.</ref>, ''Петръ Рудевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 161.</ref>, ''Янъ Родевичъ… Шимко Родевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref> (1528 год); ''бояръ господарыни королевое ее милости [[Абольцы|оболецъкихъ]]… Марътина Ротевичъ'' (6 чэрвеня 1532 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 89.</ref>; ''Якуб Кгрот'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 41.</ref>; ''плебану посвольскому, князю Яну Кгроту'' (22 лютага 1537 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 165.</ref>; ''люди волости кгекгужинскои… Род Романович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 16.</ref>; ''Narko a Piecziuk Rodziewiczi… [[Гасьціла|Hosczilo]] a Stasz Rodziewici… Bohdziei, Pawel a Pieczieiko Rodziewici… Jewlass Rodziewicz… Juchno Rodziewicz… Szczepan Rodziewic… Stasz Rodziewicz… Mikolay Rodziewicz… [[Матэла|Mothel]] Rodziewic… Mikolay Rudziewic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Rodziewici#v=snippet&q=Rodziewici&f=false С. 6, 85, 243, 249, 302, 327, 410, 501].</ref>; ''Onthon Rudzicz… Hapon Rudzicz… Marczin Rodziewicz… Misko Chomicz z Rudem'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 384, 395, 400.</ref>; ''Янъ Кгротъ… Бартошъ Кгрод'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 322.</ref>; ''село Воробьи… Родъ а Гринъ Степановичи'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D1%8A&f=false С. 248].</ref>; ''Jas Grodziewicz'' (14 ліпеня 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Grodziewicz#v=snippet&q=Grodziewicz&f=false С. 113].</ref>; ''съ п. Яномъ Кгротомъ, судьею земскимъ [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дорогицкимъ]]'' (29 сакавіка 1580 году)<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 10. ― Вильна, 1913. С. 28.</ref>; ''Жданъ Рудичъ… Есюкъ Рудевичъ… Янъ Руда'' (23 кастрычніка 1597 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 612—614.</ref>; ''Юрей Петровичъ Рудевичъ'' (30 траўня 1598 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 621.</ref>; ''Каленій Рудовичъ'' (15 студзеня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 625—626].</ref>; ''Adam Rodziewicz… Jurko Rodziewicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Rodziewicz#v=snippet&q=Rodziewicz&f=false С. 59, 61].</ref>; ''Xdz Jan Rudowicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 406.</ref>; ''Piotr Rudowicż'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_26.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 26 — 30.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''pater Casimirus Rodziewicz, pater conventus [[Пінск|Pinscensis]]… pater Mathias Rodziewicz, Olsanis'' (1708 год)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 108.</ref>; ''Vincentius Rodziewicz obiit [[Горадня|Grodnae]]'' (27 студзеня 1742 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 130.</ref>; ''Adolf Rutowicz'' (1853 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=2236&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1050&rpp2=50 Bogusławiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Рудан, Родан (адзначалася старажытнае германскае імя Roduna, Rotanna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 139.</ref>, пазьнейшае Rodan<ref>Barbé J.-M. Tous les prenoms. — Paris, 1994. P. 419.</ref>): ''Helena Rudanowicz'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=&search_lastname=Rudanowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Troki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Dymitr Rodan'' (1863 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Rodan&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mosarz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Роташт: ''Ротоштъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>; * Рудавін (адзначалася старажытнае германскае імя Rudewin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodowin%2C+Rudewin#v=snippet&q=Rodowin%2C%20Rudewin&f=false S. 198].</ref>): на [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] існуе вёска [[Рудавін]]; * Рудгайла (адзначалася старажытнае германскае імя Rodigallus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 136.</ref>): ''Tadeusz Rudgaylowicz'' (1796 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 181.</ref>; * Руткін (адзначалася старажытнае германскае імя Rutechin<ref name="Fo-1900-887"/>): ''Marianna Rutkin'' (1817 год)<ref>https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=&search_lastname=Rutkin&search_lastname2=&from_date=&to_date= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Рудамін, Родамін, Рудмін (адзначалася старажытнае германскае імя [[Родаман|Rodemann]]<ref name="Fo-1900-911"/>): ''Andream Rudomin'' (1527 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 215.</ref>, ''тот Онопрей Алекъсеевичъ Рудоминич'' (24 лістапада 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 124.</ref>, ''Antoni Rodomin'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Іоаннъ Рудминъ'' (1897 год)<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A&f=false С. 159].</ref>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Рудмін (Rudmin)<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 440.</ref>; * Сварут: ''люди наши у в Острынском повете… а Сенюту Сворутевича… а Дешка Сворутевича'' (25 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 176.</ref>}}. == Носьбіты == * Род (Родзь) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад вялікіх князёў [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] і [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Пётар Родзевіч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Ян і Шымка Родзевічы — [[Крожы|крожаўскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Лаўрын Гродзь — баярын [[Радунь|Радунскага]] староства, які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш]], [https://pawet.net/genealogy/003/01/%D1%96%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%83%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D1%8F%D0%B2%D0%BF_%D1%8E%D0%B7%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D1%96_%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B_%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%86%D0%B5%D1%8F%D1%9E_%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87%D0%B0%D1%9E.html Інвентар Радунскага староства ЯВП Юзафа і Анны з Пацеяў Тышкевічаў], [[Pawet.net]], 4 жніўня 2017 г.</ref> * Сымон Гродзь — жыхар [[Плюсы|Плюскага]] староства, які ўпамінаецца ў 1789 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230805194309/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1162-plyusy-starostvo-inventar-1789-g Плюсы староство инвентарь 1789 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 28 кастрычніка 2018 г.</ref> * Юлія Гродзь (1889—?) — [[беларусы|беларуска]] зь [[Вільня|Вільні]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], нига памяти Красноярского края</ref> * Андрэй Радзевіч (1894—?) — беларус з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Іван Рудзь (1902—?) — беларус з ваколіцаў [[Радашкавічы|Радашкавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Антор Родзіч (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Пінск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Давыд Рудзіч (1907—?) — беларус з ваколіцаў [[Берасьце|Берасьця]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Міхал Рута (1908—1938) — беларус з [[Асьвея|Асьвеі]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Яўгеньня Крыстына Рутовіч (1913—?) — беларуска з [[Шаўлі|Шаўляў]], якая пацярпела ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Станіслаў Радовіч (1923—?) — беларус з [[Паставы|Паставаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Соф’я Рудовіч (1921—?) — беларуска з ваколіцаў [[Менск]]у, якая пацярпела ад уладай СССР<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 506.</ref> Радзевічы (Rodziewicz) — прыгонныя з засьценку [[Старадуб’е|Старадуб’я]] (каля [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]), вёсак [[Бялкоўшчына|Бялкоўшчыны]] ([[Ашмянскі павет]]), [[Пештавяны|Пештавянаў]], [[Вердакеме|Вердакемя]] і [[Агрыпішкі|Агрыпішкаў]] ([[Троцкі павет]]), ваколіцаў [[Ганусішкі|Ганусішкаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 51, 57, 327, 329, 396, 398, 426.</ref>. Роды (Rodo), Родзі (Rodź), Радзевічы-Білевічы (Rodziewicz-Bilewicz) і Радзевічы (Rodziewicz, Rodzewicz) гербаў [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]], [[Лук (герб)|Лук]], [[Падкова (герб)|Падкова]], [[Рудніца (герб)|Рудніца]] і [[Тарнава]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 745—746.</ref>. Ратовічы (Rotowicz) — літоўскі шляхецкі род зь Віленскага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 752.</ref>. Роды (Rod) і Радзевічы (Rodziewicz) гербу Ястрабец — літоўскія шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 391.</ref>. Рудовічы (Rudowicz) гербаў [[Агеньчык]] і [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 306.</ref>. Рудзевічы (Rudziewicz) гербу [[Тарнава]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 307.</ref>. Радовіч (Rodowicz), Радзевіч (Rodzewicz, Rodziewicz), Родзіч (Rodzicz), Рудовіч (Rudowicz), Рудзевіч (Rudzewicz, Rudziewicz) і Рутовіч (Rutowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Рудэўшчына]], на [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] — [[Родзішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Рудаў]]. Назву [[Родзевічы]] маюць вёскі на гістарычных Ашмяншчыне, [[Лідзкі павет|Лідчыне]] і [[Менскі павет|Меншчыне]], назву [[Рудзевічы]] — на гістарычных Ашмяншчыне, Ваўкавышчыне і Меншчыне, назву [[Родзеўшчына]] — на гістарычных [[Браслаўскі павет|Браслаўшчыне]] і Ашмяншчыне, назву [[Рудзеўшчына]] — на гістарычных Ашмяншчыне і Меншчыне, назву [[Рудзішкі (неадназначнасьць)|Рудзішкі]] — на гістарычных Ашмяншчыне і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай грод}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] q88664j0niu7d7pvf2lnqh4jsalg7e8 2672233 2672230 2026-06-03T19:32:09Z ~2026-32937-80 98064 2672233 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Грода |лацінка = Hroda |арыгінал = Hrodo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Грот, Род, Руд, Рут, Гродзь, Родзь, Роць, Руць |вытворныя = |зьвязаныя = [[Рудзейка]], [[Рудзіла]], [[Родэлін]], [[Родзень]], [[Рудаш]], [[Рудаўт]], [[Гродвіл]], [[Гродгаўд (імя)|Рогаўт]], [[Гродгар (імя)|Рудкір]], [[Рудэр]], [[Родаман]], [[Градзімонт]] <br> [[Герод]], [[Эйруд]], [[Яруд]] }} '''Грода''' (''Гродзь''), '''Грот''', '''Род''' (''Родзь'', ''Роць''), '''Руд''' (''Рут'', ''Руць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Грода, Рода, Руда або Рута (Hrodo, Roda, Ruodo, Ruta) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodo%2C+Roda%2C+Ruodo#v=snippet&q=Hrodo%2C%20Roda%2C%20Ruodo&f=false S. 886—887].</ref>. Іменная аснова -грод- (-род-, -руд-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hroþ 'слава, перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -руд- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''rùdas'' 'руды'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref> (фіксуецца ў слоўніку [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]]<ref>[http://www.lkz.lt/?zodis=rudas&id=23073350000 rùdas], Lietuvių kalbos žodynas</ref>)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Рудзейка|Рудзейка (Родзейка, Рудзека, Родзіка, Рудзік)]], [[Рудзіла|Рудзіла (Рудзель, Родзель, Рудаль)]], [[Родэлін]], [[Родзень|Родзень (Рудзень)]], [[Рудаш]], [[Рудаўт|Рудаўт (Рудалт)]], [[Гродвіл|Гродвіл (Родвіл)]], [[Гродгаўд (імя)|Рогаўт]], [[Гродгар (імя)|Рутгер (Рудкір, Рукір)]], [[Рудэр]], [[Градзімонт|Градзімонт (Радмонт)]], [[Герод]], [[Эйруд]], [[Яруд]]. Адзначаліся германскія імёны Ruadicho (Rodicho, Hruodicho, Rudek), Rudila (Rudela, Hrodilo, Ruadalo), Rothelin (Hrodelin), Roden (Rudin, Hrodin), Rudusch, Rudolt (Rudelt, Hrotold), Hrodwil (Rudwill), Rogaudus (Hrodgaud, Rotgaud), Rutger (Rudker, Rucker), Ruder (Hroadhar), Hrodmunt (Rodmundus), Gaerod, Eirodus (Eichrodus), Arodus (Aruth). Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Rode, Rudel (Rudil), Rudelin, Rudbert (Rubert, Robert, Rupert), Rudgierz (Rudeger, Rudiger, Rodeger, Rodger, Roger), Roder (Rother, Ruther, Ruter, Rodir, Rutir), Roland (Rolant, Ruland, Rulant), Rodeman (Rudman), Rudołt (Rotald<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 502.</ref>)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 210.</ref>. Сярод «[[Русіны|рускага роду]]» (руска-бізантыйская ўмова 911 году) бытавалі германскія імёны Рулав (Hroleif, «слава» + «нашчадак»), Руальд (Ruald, «слава» + «валадар») і Руар (Ruar, «слава» + «кап’ё»)<ref>Ларионов В. Е. Этимологический и исторический анализ имен древнерусских послов князей Олега и Игоря // Проблемы социальных и гуманитарных наук. Выпуск. № 2 (23), 2020. С. 152.</ref>. У Чэхіі гістарычна бытавалі германскія імёны Rodvin, Rudolt<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 37.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Rudde'' (1440 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Rudde+1440#v=snippet&q=Rudde%201440&f=false S. 84].</ref>, ''Rodele''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Rudela<ref name="Fo-1900-887">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodilo%2C+Rudila%2C+Rudela%2C+Ruadalo#v=snippet&q=Hrodilo%2C%20Rudila%2C%20Rudela%2C%20Ruadalo&f=false S. 887].</ref> (Rodilo<ref>Nègre E. Toponymie générale de la France. Vol. 2. — Genève, 1991. [https://books.google.by/books?id=jbpVLN1tRNoC&pg=PA796&dq=germ+%22Rodilo%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjU8OGptbCCAxWuS_EDHa-BBCIQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=germ%20%22Rodilo%22&f=false P. 796].</ref>)}} (1364 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. S. 704.</ref>, ''Robuth'' / ''Robutte''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Robodo<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 136.</ref>}} (1387, 1399 і 1400 гады), ''Rodewille''<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Robuth+Robutte#v=snippet&q=Robuth%20Robutte&f=false S. 83].</ref>. У 1622 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Hieronymus Rode, Regiomontanus Borussus'', у 1625 годзе — ''Hieronymus Rhode, Regiomontanus Borussus'', у 1631 годзе — ''Albertus Rode, Goldappensis Borussus'', у 1650 годзе — ''Christophorus Rhodemannus{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Rodemann<ref name="Fo-1900-911">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodemann#v=snippet&q=Rodemann&f=false S. 911].</ref>}}, Prusso-Regiomontanus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Rode#v=snippet&q=Rode&f=false S. 259, 288, 331, 515].</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Рудат (Rudat)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 276.</ref>{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Ruodhat (Rodhad)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ruodhat+Rodhad#v=snippet&q=Ruodhat%20Rodhad&f=false S. 905].</ref>}}. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''у Маркове три чоловеки: Родевичи два''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 25.</ref>, ''восемъ чоловековъ, на имя: Родя''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 33.</ref>, ''Родеви две селци пустые''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 45.</ref>, ''Родеви дворец, што Жикгимонтъ дал был ему, а шесть чоловеков у [[Васілішкі|Василишъках]] близко его… Банку Пушеннику его село, што Род держалъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 51.</ref> (1440—1492 гады); ''item qatuor homines per nos ipsi io et prefato rectori eiusdem donatos, videlicet… Rodus'' (23 красавіка 1449 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 217.</ref>; ''бискуповы люди, товрокгняне… Руть'' (1469—1477 гады)<ref>Ivoška D., Ryčkov A. Brėžiant Vyžuonų ribą: šiaurės rytų Lietuvos XV a. asmenvardžiai ir (ne)pamirštas) kelias // Acta Linguistica Lithuanica. XCI, 2024. P. 37.</ref>; ''[[Даўгерд (імя)|Dawgyrd]] et Olyechno Rodzewicz'' (29 траўня 1479 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 368.</ref>; ''[[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|Дорогичане]]: <…> Кгроту 8 копъ з мыта в [[Берасьце|Берести]]'' (17 сакавіка 1488 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|4к}} P. 64.</ref>; ''Rodz Mychalowicz'' (7 чэрвеня 1492 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 443.</ref>; ''чоловека и зъ землею на имя Станька Родевича, а землю Медъкгинову на сеи стороне Немъна въ Кгровжокеме'' (6 жніўня 1493 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 76.</ref>; ''Joannis Groth'' (6 сьнежня 1497 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 523.</ref>; ''ducalis maiestas nobis honorabilem Joannem Groth'' (8 чэрвеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 533.</ref>; ''князь Янъ Кгротъ плебан сволскии'' (27 сакавіка 1499 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-2к}} S. 539.</ref>; ''Стецъ Рудевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 97.</ref>, ''Петръ Родевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 98.</ref>, ''Петръ Рудевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 161.</ref>, ''Янъ Родевичъ… Шимко Родевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 170.</ref> (1528 год); ''бояръ господарыни королевое ее милости [[Абольцы|оболецъкихъ]]… Марътина Ротевичъ'' (6 чэрвеня 1532 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 89.</ref>; ''Якуб Кгрот'' (1533—1535 гады)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 41.</ref>; ''плебану посвольскому, князю Яну Кгроту'' (22 лютага 1537 году)<ref>Pergamentų katalogas. — Vilnius, 1980. P. 165.</ref>; ''люди волости кгекгужинскои… Род Романович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 16.</ref>; ''Narko a Piecziuk Rodziewiczi… [[Гасьціла|Hosczilo]] a Stasz Rodziewici… Bohdziei, Pawel a Pieczieiko Rodziewici… Jewlass Rodziewicz… Juchno Rodziewicz… Szczepan Rodziewic… Stasz Rodziewicz… Mikolay Rodziewicz… [[Матэла|Mothel]] Rodziewic… Mikolay Rudziewic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Rodziewici#v=snippet&q=Rodziewici&f=false С. 6, 85, 243, 249, 302, 327, 410, 501].</ref>; ''Onthon Rudzicz… Hapon Rudzicz… Marczin Rodziewicz… Misko Chomicz z Rudem'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 384, 395, 400.</ref>; ''Янъ Кгротъ… Бартошъ Кгрод'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 322.</ref>; ''село Воробьи… Родъ а Гринъ Степановичи'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Mu8ZAAAAYAAJ&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%B4%D1%8A&f=false С. 248].</ref>; ''Jas Grodziewicz'' (14 ліпеня 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Grodziewicz#v=snippet&q=Grodziewicz&f=false С. 113].</ref>; ''съ п. Яномъ Кгротомъ, судьею земскимъ [[Дарагічын (Падляскае ваяводзтва)|дорогицкимъ]]'' (29 сакавіка 1580 году)<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 10. ― Вильна, 1913. С. 28.</ref>; ''Жданъ Рудичъ… Есюкъ Рудевичъ… Янъ Руда'' (23 кастрычніка 1597 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 612—614.</ref>; ''Юрей Петровичъ Рудевичъ'' (30 траўня 1598 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 621.</ref>; ''Каленій Рудовичъ'' (15 студзеня 1599 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 625—626].</ref>; ''Adam Rodziewicz… Jurko Rodziewicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Rodziewicz#v=snippet&q=Rodziewicz&f=false С. 59, 61].</ref>; ''Xdz Jan Rudowicz'' (1675—1677 гады)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacija 1675—1677 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. X, 2011. P. 406.</ref>; ''Piotr Rudowicż'' (1687 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/110_26.html «Inwentarz Rużanski. 1687». Аркушы 26 — 30.], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 207.</ref>; ''pater Casimirus Rodziewicz, pater conventus [[Пінск|Pinscensis]]… pater Mathias Rodziewicz, Olsanis'' (1708 год)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 108.</ref>; ''Vincentius Rodziewicz obiit [[Горадня|Grodnae]]'' (27 студзеня 1742 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 130.</ref>; ''Adolf Rutowicz'' (1853 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=2236&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=1050&rpp2=50 Bogusławiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Рудан, Родан (адзначалася старажытнае германскае імя Roduna, Rotanna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 139.</ref>, пазьнейшае Rodan<ref>Barbé J.-M. Tous les prenoms. — Paris, 1994. P. 419.</ref>): ''Helena Rudanowicz'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=A&exac=&search_lastname=Rudanowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date= Troki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Dymitr Rodan'' (1863 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Rodan&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mosarz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Роташт: ''Ротоштъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>; * Рудавін (адзначалася старажытнае германскае імя Rudewin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rodowin%2C+Rudewin#v=snippet&q=Rodowin%2C%20Rudewin&f=false S. 198].</ref>): на [[Пінскі павет|гістарычнай Піншчыне]] існуе вёска [[Рудавін]]; * Рудгайла (адзначалася старажытнае германскае імя Rodigallus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 136.</ref>): ''Tadeusz Rudgaylowicz'' (1796 год)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 181.</ref>; * Руткін (адзначалася старажытнае германскае імя Rutechin<ref name="Fo-1900-887"/>): ''Marianna Rutkin'' (1817 год)<ref>https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=&search_lastname=Rutkin&search_lastname2=&from_date=&to_date= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Рудамін, Родамін, Рудмін (адзначалася старажытнае германскае імя [[Родаман|Rodemann]]<ref name="Fo-1900-911"/>): ''Andream Rudomin'' (1527 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 215.</ref>, ''тот Онопрей Алекъсеевичъ Рудоминич'' (24 лістапада 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 124.</ref>, ''Magdalena Rodomin'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Traszkuny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Antoni Rodomin'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Іоаннъ Рудминъ'' (1897 год)<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A&f=false С. 159].</ref>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Рудмін (Rudmin)<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 440.</ref>, Іван Рудаміна (1897—?) — [[беларусы|беларус]] з [[Койданаў|Койданава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B0_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1897) Рудаміна Іван Іванавіч (1897)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>; * Сварут: ''люди наши у в Острынском повете… а Сенюту Сворутевича… а Дешка Сворутевича'' (25 студзеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 176.</ref>}}. == Носьбіты == * Род (Родзь) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьні ад вялікіх князёў [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] і [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Пётар Родзевіч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Ян і Шымка Родзевічы — [[Крожы|крожаўскія]] баяры, якія ўпамінаюцца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Лаўрын Гродзь — баярын [[Радунь|Радунскага]] староства, які ўпамінаецца ў 1765 годзе<ref>[[Леанід Лаўрэш]], [https://pawet.net/genealogy/003/01/%D1%96%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%83%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D1%8F%D0%B2%D0%BF_%D1%8E%D0%B7%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D1%96_%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B_%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%86%D0%B5%D1%8F%D1%9E_%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87%D0%B0%D1%9E.html Інвентар Радунскага староства ЯВП Юзафа і Анны з Пацеяў Тышкевічаў], [[Pawet.net]], 4 жніўня 2017 г.</ref> * Сымон Гродзь — жыхар [[Плюсы|Плюскага]] староства, які ўпамінаецца ў 1789 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230805194309/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1162-plyusy-starostvo-inventar-1789-g Плюсы староство инвентарь 1789 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 28 кастрычніка 2018 г.</ref> * Юлія Гродзь (1889—?) — [[беларусы|беларуска]] зь [[Вільня|Вільні]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], нига памяти Красноярского края</ref> * Андрэй Радзевіч (1894—?) — беларус з ваколіцаў [[Ліда|Ліды]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Іван Рудзь (1902—?) — беларус з ваколіцаў [[Радашкавічы|Радашкавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Антор Родзіч (1905—?) — беларус з ваколіцаў [[Пінск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Давыд Рудзіч (1907—?) — беларус з ваколіцаў [[Берасьце|Берасьця]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Міхал Рута (1908—1938) — беларус з [[Асьвея|Асьвеі]], забіты ўладамі СССР<ref name="Memaryjal"/> * Яўгеньня Крыстына Рутовіч (1913—?) — беларуска з [[Шаўлі|Шаўляў]], якая пацярпела ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Станіслаў Радовіч (1923—?) — беларус з [[Паставы|Паставаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref name="Memaryjal"/> * Соф’я Рудовіч (1921—?) — беларуска з ваколіцаў [[Менск]]у, якая пацярпела ад уладай СССР<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 506.</ref> Радзевічы (Rodziewicz) — прыгонныя з засьценку [[Старадуб’е|Старадуб’я]] (каля [[Сьвір (мястэчка)|Сьвіру]]), вёсак [[Бялкоўшчына|Бялкоўшчыны]] ([[Ашмянскі павет]]), [[Пештавяны|Пештавянаў]], [[Вердакеме|Вердакемя]] і [[Агрыпішкі|Агрыпішкаў]] ([[Троцкі павет]]), ваколіцаў [[Ганусішкі|Ганусішкаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 51, 57, 327, 329, 396, 398, 426.</ref>. Роды (Rodo), Родзі (Rodź), Радзевічы-Білевічы (Rodziewicz-Bilewicz) і Радзевічы (Rodziewicz, Rodzewicz) гербаў [[Ястрабец (герб)|Ястрабец]], [[Лук (герб)|Лук]], [[Падкова (герб)|Падкова]], [[Рудніца (герб)|Рудніца]] і [[Тарнава]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 745—746.</ref>. Ратовічы (Rotowicz) — літоўскі шляхецкі род зь Віленскага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 752.</ref>. Роды (Rod) і Радзевічы (Rodziewicz) гербу Ястрабец — літоўскія шляхецкія роды з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 391.</ref>. Рудовічы (Rudowicz) гербаў [[Агеньчык]] і [[Любіч (герб)|Любіч]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 306.</ref>. Рудзевічы (Rudziewicz) гербу [[Тарнава]] — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 307.</ref>. Радовіч (Rodowicz), Радзевіч (Rodzewicz, Rodziewicz), Родзіч (Rodzicz), Рудовіч (Rudowicz), Рудзевіч (Rudzewicz, Rudziewicz) і Рутовіч (Rutowicz) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Рудэўшчына]], на [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] — [[Родзішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Рудаў]]. Назву [[Родзевічы]] маюць вёскі на гістарычных Ашмяншчыне, [[Лідзкі павет|Лідчыне]] і [[Менскі павет|Меншчыне]], назву [[Рудзевічы]] — на гістарычных Ашмяншчыне, Ваўкавышчыне і Меншчыне, назву [[Родзеўшчына]] — на гістарычных [[Браслаўскі павет|Браслаўшчыне]] і Ашмяншчыне, назву [[Рудзеўшчына]] — на гістарычных Ашмяншчыне і Меншчыне, назву [[Рудзішкі (неадназначнасьць)|Рудзішкі]] — на гістарычных Ашмяншчыне і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай грод}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] t21n8my0w29bse7xymz3n6ause8ahkn 0 270096 2672224 2671967 2026-06-03T19:05:56Z ~2026-32937-80 98064 2672224 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Зыґел |лацінка = Zygieł / Zyhieł |арыгінал = Sigel |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Зіга (імя)|Sigo]] + [[Гайла (імя)|Gelo]] <br> Sigo + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Зыгель, Зэгала, Жыгала, Жыгель, Сігель, Сігайла, Шыгала, Шыгель, Жыгайла, Сегель |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Зыгел''' (''Зыгель''), '''Зэгала''', '''Сігель''' (''Сігайла''), '''Жыгала''' (''Жыгель'', ''Жыгайла'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сігела або Сігала, пазьней Зыгель або Зэгель (Sigelo, Sigala, Sigel, Segel<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Segel#v=snippet&q=Segel&f=false S. 55].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sigelo%2C+Sigala#v=snippet&q=Sigelo%2C%20Sigala&f=false S. 1318].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Зіга (імя)|сіг- (зыг-, зег-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Зігібут]], [[Зыгер]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Sigibot, Siger, Sigimunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] sigus 'перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны ліцьвінаў [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Siegel<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SIEGEL&ofb=memelland&modus=&lang=de SIEGEL], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Сігель (Sigiel)<ref>Uzdila A. Kiek mūsų kalbos išlikę lenkų pavardėse // Terra Jatwezenorum. 2017—2018. P. 56.</ref> і Жыгела (Żygieło)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 382.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Sygele'' (1 траўня 1291 году)<ref>Chartularium Lithuaniae res gestas magni ducis Gedeminne illustrans. — Vilnius, 2003. P. XXXI.</ref>; ''Жигаля'' (2-я пал. XV ст.)<ref name="Zalizniak-2004-682">Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 682, 739.</ref>; ''служебника… Зыкля… тотъ Зыгкель'' (11 жніўня 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 227.</ref>; ''подданыхъ короля его милости Томаша Зигеля'' (5 лістапада 1551 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 24. — Вильна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=--UDAAAAYAAJ&q=%D0%97%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8F#v=snippet&q=%D0%97%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8F&f=false С. 128].</ref>; ''Maciey Zegało'' (1554 год)<ref>Karalius L. 1554 metų Balninkų dvaro valakų matavimo registras // Istorijos šaltinių tyrimai. T. 5, 2014. P. 249.</ref>; ''sioło Mithkuny… Sthefan Zagiel z synmi thrzema Sthanisławem, Urbanem a Grygolem'' (28 жніўня 1598 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 502.</ref>; ''Szegielowa wdowa'' (30 чэрвеня 1652 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Szegielowa#v=snippet&q=Szegielowa&f=false С. 346].</ref>; ''Żygielowicz... Zygiełowycz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 224.</ref>; ''Anton Zegal'' (23 сакавіка 1698 году)<ref>Lietuvos inventoriai XVII a. — Vilnius, 1962. P. 424.</ref>; ''u Kazimierza Żegiela'' (6 студзеня 1700 году)<ref>Łapiński Ł., Wilczewski W. F. «Komput katolików» parafii żołudzkiej z 1700 roku // Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. Nr. 115, 2021. S. 267.</ref>; ''Zygieliewicz'' (1720 год)<ref>Sinkevičiūtė D. Lietuvių dvikamienių vardų trumpinių kilmės asmenvardžiai ir jų kamienų užrašymo ypatybės Vilniaus naujųjų miestiečių ir laiduotojų 1661—1795 metų sąraše // Archivum Lithuanicum. T. 18, 2016. P. 233.</ref>; ''Katarzyna Sigiel'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sigiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Bartłomiej Szygiell'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Szygiell&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Joanna Siegel'' (1826 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Siegel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''[[Войдат (імя)|Wojdat]] Sigajllo'' (XIX ст.)<ref>Jencius-Butautas V.[https://paveldas1.rssing.com/chan-26444749/all_p9.html Kunigaikščių portretų galerija Alovės dvare] // Voruta. Nr. 5 (835), 2017. P. 5—14.</ref>; ''Stefan Żygało'' (1840 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=%C5%BByga%C5%82o&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lipniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Żygajło'' (1878 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=%C5%BBygaj%C5%82o%20&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Nieciecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antoni Żygałło'' (1942 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/artykul/22171/cmentarz-rossa-stara-litwa-spis/strona-2 Cmentarz Rossa Stara. Litwa. Spis], Fundacja Odtworzeniowa Dziedzictwa Narodowego</ref>. == Носьбіты == * Жыгаля — жыхар [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгараду]], які ўпамінаецца ў XV стагодзьдзі<ref name="Zalizniak-2004-682"/> * Якуб Мікалаевіч Зыгел — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1583 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%97%D1%8B%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B0#v=snippet&q=%D0%97%D1%8B%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B0&f=false С. 104].</ref> * Войцех Жыгелёвіч (''Wojciech Żygielowicz'') — жыхар [[Вільня|Вільні]], які ўпамінаецца ў 1631 годзе<ref>Frejlich K. Pod przysądem horodnictwa wileńskiego. O jurydyce i jej mieszkańcach w XVII wieku. — Toruń, 2022. S. 193.</ref> * Ян Зыгелевіч (''Jan Zygielewicz'') — жыхар Вільні, які ўпамінаецца ў 1649 годзе<ref>Frejlich K. Pod przysądem horodnictwa wileńskiego. O jurydyce i jej mieszkańcach w XVII wieku. — Toruń, 2022. S. 159.</ref> * Андрэй Жыгала — жыхар вёскі [[Новае Сяло|Новага Сяла]] ([[Менскае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1777 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230806123518/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/988-budevichi-inventar-1777-g-v-minskom-voevodstve Будевичи инвентарь 1777 г. в Минском воеводстве], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лютага 2018 г.</ref> * Андрэй, Марыя і Фядора Жыгалы — жыхары вёскі Адамаўкі (каля [[Будзенічы|Будзенічаў]], Менскае ваяводзтва), якія ўпамінаюцца ў 1779 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230805194012/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1178-budenichi-inventar-1779-g Буденичи инвентарь 1779 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 31 кастрычніка 2018 г.</ref> * Міхал Шыгала (1894—1938) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Наваградак|Наваградку]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D1%8B%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%9C%D1%96%D1%85%D0%B0%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%86%D1%96%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1894) Шыгала Міхаіл Канстанцінавіч (1894)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Міхал Жыгайла (1896—?) — беларус з ваколіцаў [[Ашмяны|Ашмянаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index7.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> Жыгелевічы (Żygielewicz, Żygilewicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 381.</ref>. На [[Вількамірскі павет|гістарычнай Вількаміршчыне]] існуе вёска [[Жыгелішкі]], на [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] — [[Жыгалы]]. == Глядзіце таксама == * [[Зіга (імя)|Зіга]] * [[Гайла (імя)|Гайла]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай сіг}} {{Імёны з асновай гайл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] aonoazlvrufvhae5knypgigvldckqr5 0 270556 2672226 2672185 2026-06-03T19:12:36Z ~2026-32937-80 98064 /* Параўнальная табліца з германскімі адпаведнікамі */ 2672226 wikitext text/x-wiki '''Імёны старажытных ліцьвінаў''' (''літвінаў'', ''ліцьвіноў'') — засьведчаныя ў пісьмовых крыніцах [[Асабовае імя|асабовыя імёны]] тытульнага [[народ]]у [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] — [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]]. == Германскія імёны == === Паходжаньне === [[Файл:Žygimont Kiejstutavič. Жыгімонт Кейстутавіч (1434, 1897).jpg|значак|Маестатная пячаць [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] з [[Гатычнае пісьмо|гатычным]] надпісам на [[Лацінская мова|лаціне]]: + s(igillum) + maiestatis + incliti + principis + d(omi)ni + '''sigismu(n)di''' + dei gracia + magni ducis lithwanie + russe''<ref>Gumowski M. Pieczecie Ksiazat Litewskich // Ateneum Wilenskie. Z. 3—4, 1930. S. 725.</ref>]] Даўнюю традыцыю атаясамліваньня мясцовых [[Беларуская мова|літоўскіх (беларускіх)]] формаў зь іх [[Германскія мовы|германскімі]] адпаведнікамі засьведчыла напісаньне імя [[Жыгімонт Люксэмбурскі|Жыгімонта Люксэмбурскага]] ў выкананым на загад [[Сьпіс польскіх манархаў|караля]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Казімер Ягелончык|Казімера Ягайлавіча]] кірылічным надпісе ў Сьвятакрыскай капліцы [[Вавэль|Кракаўскага каралеўскага замка]] (1471 год): «''…з пакаленьня Цэсарскага продка пранайясьнейшага '''[[Жыгімонт]]а''' Пана земь Ракускай, Чэскай, і Вугорскай''»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 213.</ref><ref>Дашкевич Н. П. Заметки по истории Литовско-Русского государства. — Киев, 1885. С. 108.</ref>{{Заўвага|Таксама паводле [[Хроніка літоўская і жамойцкая|Хронікі літоўскай і жамойцкай]], «''за прозьбаю кроля [[Сьвятая Рымская імпэрыя|рымскага]] Жыгімонта''»<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 81.</ref>}}. Тым часам яшчэ вялікі князь [[Жыгімонт Кейстутавіч]] (1365—1440) ва ўласных [[Лацінская мова|лацінамоўных]] дакумэнтах азначаў сябе германскім імём [[Жыгімонт|Sigismundus]]<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 144, 153, 164.</ref>. Гэтае ж імя пасьлядоўна ўжывалі ў лацінамоўных дакумэнтах вялікія князі з дынастыі [[Ягайлавічы|Ягайлавічаў]] — [[Жыгімонт Стары]] і [[Жыгімонт Аўгуст]]. [[Файл:Vitaŭt Vialiki. Вітаўт Вялікі (XVIII).jpg|значак|Партрэт вялікага князя [[Вітаўт]]а ({{мова-la|Vitoldus|скарочана}}) зь [[Берасьце|Берасьця]]]] На тоеснасьць імя [[Вітаўт (імя)|Вітаўт]] з германскім імём ''Witold'' (''Witolt''), вядомым за шмат гадоў да зьяўленьня літоўскага вялікага князя, а таксама на сьведчаньне атаясамліваньня гэтых імёнаў — адпаведную германскаму імю [[Лацінская мова|лацінізацыю]] імя Вітаўта (''Witoldus'') — зьвяртае ўвагу польскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Юзэф Рэчэк||d|Q104416045}}. Ён жа зазначае, што германскія імёны на ''-old'' (або ''-аld'') бытавалі ў Польшчы яшчэ ў XIII—XIV стагодзьдзях<ref>Acta Baltico-Slavica. Nr. 8. — Warszawa, 1973. S. 211.</ref>. Тым часам сярод паноў [[Малдаўскае княства|Малдаўскага княства]] пашырылася імя ''Витолтъ'' (цалкам адпаведнае германскаму ''Witolt''), якое прыйшло ў Малдову не зь Вялікага Княства Літоўскага. Прытым гэтая форма імя ў малдаўскім пісьменстве адзначаецца раней за яе зьяўленьне ва ўкраінскім пісьмовых крыніцах<ref>Юркенас Ю. О появлении сочетания al вместо дифтонга au в литовских древних личных именах // Kalbotyra. Vol. XV, 1967. С. 55.</ref>. Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» зьвяртае ўвагу на тое, што прускі храніст [[Віганд Марбурскі]] пісаў пра герцага Альгерда з [[Гогенштайн (Турынгія)|Гогенштайну]]{{Заўвага|{{мова-la|«Algardus comes de Hoensteyn»|скарочана}}<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OsvtAAAAIAAJ&q=Algardus#v=snippet&q=Algardus&f=false S. 645].</ref>}}, тым часам пра аднаго з каралёў [[Ангельшчына|Ангельшчыны]] Альгерда{{Заўвага|''Allegart''}} VIII стагодзьдзя пісаў аўтар хронікі Ўсходняй [[Фрызія|Фрызіі]]<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 47.</ref>. Спэцыяліст у галіне [[Анамастыка|анамастыкі]] {{Артыкул у іншым разьдзеле|Аляксандра Суперанская||ru|Суперанская, Александра Васильевна}} тлумачыць імя [[Альгерд (імя)|Альгерд]] з германскіх моваў<ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 168.</ref>, такое ж тлумачэньне даецца ў беларускім «Слоўніку асабовых уласных імёнаў», выдадзеным у 2011 годзе<ref>{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 22.</ref>. Павал Урбан таксама зьвяртае ўвагу на тое, што аўтар хронікі Ўсходняй Фрызіі пад 1422 годам упамінае Любарта з [[Шмаленбург]]у{{Заўвага|''Lubbert tho Schmalenbrugge''<ref>Veteris aevi analecta, seu vetera monumenta. T. 4. — Hagae-Comitum, 1738. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hAc0N4Of65EC&q=Lubbert+tho+Schmalenbrugge#v=snippet&q=Lubbert%20tho%20Schmalenbrugge&f=false P. 214].</ref>}}, а пад 1417 годам — іншага Любарта зь [[Мюнстэр (Вэстфалія)|Мюнстэру]]. Апроч таго, па 1328 годзе магістар Любарт Бол дзеіў у адной зь філіяў [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэну]], што месьцілася ў месьце [[Утрэхт (горад)|Утрэхце]] ([[Нідэрлянды]]). Германскае паходжаньне імя [[Любарт (імя)|Любарт (''Lubart'', ''Lubard'', ''Lubert'')]] сьцьвяржаецца ў этымалягічным слоўніку старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзеным [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 159.</ref>. Тое, што ліцьвіны былі «''аднаго народу''» з [[Готы|готамі]] і [[Гепіды|гепідамі]], «''на што імёны іх князёў і каралёў ясна паказваюць''», адзначаў [[Мацей Стрыйкоўскі]] ў сваёй [[Хроніка польская, літоўская, жамойцкая і ўсёй Русі|Хроніцы польскай, літоўскай, жамойцкай і ўсёй Русі]]. Ён падаваў [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскія]] імёны і імёны ліцьвінаў у іх германскіх формах (''[[Альгімонт|Algimunt]]'', ''[[Германт|Germunt]]'', ''[[Рамант|Romunt]]'', ''[[Нарымонт (імя)|Narimunt]]'', ''[[Даўмонт (імя)|Dowmunt]]'', ''[[Скірмант|Skirmunt]]''), у тым ліку літоўскае імя ''Rodiswid'' і гепідзкае ''Rodiswida''{{Заўвага|Апроч таго, Мацей Стрыкоўскія падаваў такія вядомыя за яго часам імёны ліцьвінаў, як ''Videswid'' (адзначалася старажытнае германскае імя ''Wytsuit''<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Wytsuit#v=snippet&q=%40Wytsuit&f=false S. 1573].</ref>), ''Moriwid'' (адзначалася германскае імя ''Marvid''<ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 181.</ref>), ''Gyligin'' (адзначалася германскае імя ''Giligin''<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 7. — Uppsala, 1981. S. 228.</ref>), ''Aligin'' (адзначалася старажытнае германскае імя ''Alikin''<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Alikin#v=snippet&q=Alikin&f=false S. 80].</ref>)}}<ref>Kronika polska, litewska, żmódzka i wszystkiej Rusi Maciejá Stryjkowskiego. T. 1. — Warszawa, 1846. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=vUghAQAAMAAJ&q=co+i+imiona+i+nazwiska+ich+xi%C4%85%C5%BC%C4%85t+i+kr%C3%B3l%C3%B3w+ja%C5%9Bnie+ukazuj%C4%85+#v=snippet&q=co%20i%20imiona%20i%20nazwiska%20ich%20xi%C4%85%C5%BC%C4%85t%20i%20kr%C3%B3l%C3%B3w%20ja%C5%9Bnie%20ukazuj%C4%85&f=false S. 47].</ref>. На тоеснасьць імёнаў ліцьвінаў зь імёнамі [[Германцы|германцаў]] ([[герулы|герулаў]] і [[Лянгабарды|лянгабардаў]]) таксама зьвяртаў увагу [[Альбэрт Каяловіч]] у выдадзенай у 1650 годзе лацінамоўнай «Гісторыі Літвы»{{Заўвага|{{мова-la|«Quis enim Zivibundum, Algimundum, Narimundum audiens, non facile cogitet Herulum quempiam aut Longobardum nominari? Haec porro nomina Litvaniae principum sunt»|скарочана}}<ref>Historiae Litvanae. — Dantisci, 1650. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FVsVAAAAQAAJ&q=Herulum+Longobardum+nominari#v=snippet&q=Herulum%20Longobardum%20nominari&f=false P. 7].</ref>}}. У гэтай жа працы ён упамінае [[Сьвінтарог (імя)|Сьвінтарога]] «''in campo Swintoroha''», у імі якога ўжывае неўласьцівае для [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] [[Г|фрыкатыўнае ''г (h)'']], а іншыя імёны ліцьвінаў пасьлядоўна падае ў іх германскіх формах — [[Альгерд (імя)|''Olgerdus'']], [[Вітаўт (імя)|''Vitoldus'']], [[Гаштольд (імя)|''Gastoldus'']], [[Рымант|''Rimundus'']], [[Германт|''Germundus'']], ''Sigismundus'' і г. д. На вялікае падабенства імёнаў ліцьвінаў зь імёнамі германцаў (готаў) таксама зьвяртаў увагу {{Артыкул у іншым разьдзеле|Эварыст Андрэй Курапатніцкі||pl|Ewaryst Andrzej Kuropatnicki}} ў выдадзеным у 1789 годзе гербоўніку [[Карона Каралеўства Польскага|Каралеўства Польскага]] і Вялікага Княства Літоўскага{{Заўвага|{{мова-pl|«…bo wiadomo, że Gottowie z Gettami jeden narod, a dla viekszego dowodu jedneż prawie imiona Gottskie i Litewskie przytaczam Narymund, Doumund, Algimund, Pisimond, Germond, te są stare tey prowincyi nazwiska Gottskim podobne: Torysmond, Trasimond, Hunimond, Zygmont, i moc innych»|скарочана}}<ref>Wiadomość o kleynocie szlacheckim oraz herbach domów szlacheckich w Koronie Polskiey i Wielkim Ziestwie Litewskim. — Warszawa, 1789. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=PV5mAAAAMAAJ&q=nazwi%C5%BFka+Gott%C5%BFkim+podobne#v=snippet&q=nazwi%C5%BFka%20Gott%C5%BFkim%20podobne&f=false S. 30].</ref>}}. [[Гоцкая мова|Гоцкае]] паходжаньне імёнаў ліцьвінаў сьцьвярджаў прафэсар [[Тарту|Дэрпцкага]] ўнівэрсытэту {{Артыкул у іншым разьдзеле|Канстантын Грэвінк||ru|Гревингк, Константин Иванович}} з спасылкай на нямецкага лінгвіста {{Артыкул у іншым разьдзеле|Леа Маер|Леа Маера|de|Leo Meyer (Sprachforscher)}}<ref> Über heidnische Gräber Russisch Litauens und einiger benachbarter Gegenden, insbesondere Lettlands und Weissrusslands / von C. Grewingk. — Dorpat, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HDdQF4Sj-moC&q=meyer%20Gothischen#v=snippet&q=meyer%20Gothischen&f=false S. 91—93]</ref>. На германскі характар імёнаў ліцьвінаў і меркаванае германскае паходжаньне валадароў Літвы (падобна [[Нарманская тэорыя|валадарам Русі]]) зьвяртаў увагу дацкі гісторык {{Артыкул у іншым разьдзеле|Фрэдэрык Шырн||da|Frederik Schiern}}{{Заўвага|{{мова-da|«Hos de gamle litauiske Fyrster og Stormænd træffer man Navne som Gastold, Gedigold, Ringold, Rumbold, Witold, Dovmund, Narimund, Olgimund, Rimund, Skirmund, Skomund, Widimund, og maaskee kan det antages, at de herskende Slægter i Litauen havde været af germansk Oprindelse, som jo de varægiske Slægter, der grundede deres Herredømme i Rusland, vides at have stammet fra Skandinavien»|скарочана}}}}<ref>Schiern F. Nyere historiske Studier. — Kjøbenhavn, 1879. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ySQob1hXWuwC&q=Skirmund#v=snippet&q=Skirmund&f=false S. 356].</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне шэрагу літоўскіх шляхецкіх прозьвішчаў (у тым ліку на [[Жамойць|Жамойці]]) сьцьвярджалася ў артыкулах «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год){{Заўвага|{{мова-pl|«[[Эйсімонт|Ejsmont]], [[Даўмонт (імя)|Dowmunt]], [[Манігерд|Mongird]], [[Нарвід|Norwid]], [[Мастаўт|Misztolt]], [[Даўконт|Dowkont]], [[Мільвід|Milwid]], [[Контаўт (імя)|Kontowt]], [[Даўгерд (імя)|Dowgird]], [[Гінтаўт|Gintowt]], [[Мільмонт|Milimont]], są to nazwiska skandynawskie»|скарочана}}<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>}} і «Літва» [[Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў|Геаграфічнага слоўніка Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў]] (1884 год){{Заўвага|{{мова-pl|«Ślady najazdu skandynawskiego pozostały do dziś na Żmudzi w podaniach i nazwie skandynawskiego brzmienia szlacheckich rodzin, np. Misztolt, Dowgird, Norwid, Dowkont i t. p.»|скарочана}}<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|5к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/330 S. 330].</ref>}}{{Заўвага|Апроч таго, у ліцьвінаў бытавалі германскія імёны, якія раней адзначаліся ў [[Русіны|рускіх князёў і баяраў]]: [[Алег|Ольг (Алег)]], [[Аскольд (імя)|Яскольд (Аскольд)]], [[Ясмант|Ясмант (Асмунд)]], [[Уладзімер|Валадзімер]], [[Валадар|Валтар (Валадар)]], [[Гедзень]], [[Глеб]], [[Дзір]], [[Івар]], [[Ігар]], [[Лют]], [[Улеб]], [[Якун]] ды іншыя. Увогуле, яшчэ ў 1865 годзе датычна вялікіх князёў літоўскіх (Ягайлы і Вітаўта) адзначаўся неўласьцівы жамойтам «''касмапалітычны характар [[Нарманская тэорыя|нарманскіх]] князёў — прыбылых у Літву''»<ref>Соколов Н. И. Святая Жмудь // Вестник Западной России. Т. 2, 1865. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9aAZAAAAYAAJ&q=%40%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%D1%8A&f=false С. 226].</ref>}}. Высунутыя ў рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] тлумачэньні імёнаў ліцьвінаў зь летувіскай мовы цьвёрда адпрэчваў народжаны на [[Віленскае ваяводзтва|Віленшчыне]] лінвіст [[Уладзіслаў Юргевіч]] (1818—1898), які азначыў іх як «''кур’ёзныя''»<ref>Юргевич В. Опыт объяснения имён литовских князей // Чтения в императорском обществе истории и древностей российских. Кн. 3. — М., 1883. С. 28.</ref>. Для народжанага на [[Берасьцейскі павет|Берасьцейшчыне]] гісторыка [[Юзэф Эдвард Пузына|Юзэфа Эдварда Пузыны]] (1878—1949), які паходзіў з старажытнага княскага роду [[Пузыны|Пузынаў]], не выклікала сумневаў германскае (паўночнагерманскае) паходжаньне цэлага шэрагу імёнаў ліцьвінаў. Ён жа крытыкаваў прыпісваньне тым імёнам [[Балтыйскія мовы|балтыйскага]] паходжаньня{{Заўвага|{{мова-pl|«Dla mnie nie ulega wątpliwości, że cały szereg imion litewskich został prawie żywcem przejęty z języków skandynawskich. Do takich imion zaliczam w pierwszym rzędzie następująae: Olgierd <nowiki>=</nowiki> Algard, Lingweni <nowiki>=</nowiki> Langewin, Witold ~ Witowt <nowiki>=</nowiki> Withoud, Wojszwil <nowiki>=</nowiki> Wajswiltis <nowiki>=</nowiki> Wissewalde <nowiki>=</nowiki> Wsiewołod, wreszcie, nasz Budiwid <nowiki>=</nowiki> Putuwer <nowiki>=</nowiki> Butywidas <nowiki>=</nowiki> Budwietis <nowiki>=</nowiki> Botwid. <…> Nadto uważam za pochodne z języków skandynawskich imiona kończące się na wil względnie wiłaś, jak Dawiłas, Gintwiłas, Gerdwiłas, Radziwiłas etc. lub na mont (mantas) jak Narymont, Jamont, Skomont, Dowmont etc. Te ostatnie wydają mi się kształtowane według germańskiego wzoru jak Edmund, Egmont, Zygmunt. Przypisywanie tym imionom pochodzenia rdzennie bałtyckiego wydaje mi się bezcelowem naciąganiem rzeczywistości»|скарочана}}<ref>Puzyna J. Sukcesorowie Trojdena // Ateneum Wileńskie. Z. 1, 1938. S. 14—15.</ref>}}. Тое, што імёны літоўскіх князёў і баяраў мелі паўночнагерманскае, а не жамойцкае паходжаньне, адзначаў народжаны і выхаваны на [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] дзяржаўны дзяяч [[Сярэдняя Літва|Сярэдняй Літвы]] генэрал [[Люцыян Жалігоўскі]]<ref>Żeligowski L. Zapomniane prawdy. — Londyn, 1943. S. 23—25.</ref>. Францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]] (1904—1974), які ў 1934—1938 гадох выкладаў ва [[Унівэрсытэт Вітаўта Вялікага|ўнівэрсытэце Вітаўта Вялікага]] ў [[Коўна|Коўне]], у сваім дакладзе<ref>Notes de toponymie lituanienne, dans Actes et Mémoires du premier Congrès International de Toponymie et d’ Anthroponymie. — Paris, 1938. P. 221.</ref> на Першым Міжнародным кангрэсе тапанімікі і антрапанімікі ў Парыжы (1938 год) зазначыў, што «''нават сёньня амаль усе літоўскія шляхецкія імёны маюць гоцкае паходжаньне''»{{Заўвага|{{мова-fr|«Aujourd’hui encore, la presque totalité des noms de noblesse lituaniens sont d’origine gotique»|скарочана}}}}<ref>Schmittlein R. Voies et impasses de la toponymie lituanienne // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1958. P. 126.</ref>. На падставе ўласных шматгадовых дасьледаваньнях ён прыйшоў да высновы, што многія літоўскія ўласныя імёны альбо будуюцца паводле германскіх, альбо ёсьць запазычанымі з германскіх<ref>Юркенас Ю. Проблема отражения так называемых «древнеевропейских» элементов в антропонимии // Kalbotyra. № 33 (2), 1981. С. 28.</ref>. У 1948 годзе Раймонд Шмітляйн падкрэсьліваў, што [[Гіпотэза|гіпатэтычныя]] [[Балтыйскія мовы|балтыйскія]] этымалёгіі, якія з канца XIX стагодзьдзя распрацоўвалі пэўныя аўтары (у тым ліку [[Казімер Буга]] і [[Райнгольд Траўтман]]) ня маюць ніякай навуковай вартасьці{{Заўвага|{{мова-fr|«Tout ce qui a été dit depuis cinquante ans à ce sujet par Bezzenberger, Gerullis, Trautmann, Būga et Salys est absolument dénué de valeur»|скарочана}}}}<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>. Пераканаўчасьць пададзенай Раймондам Шмітляйнам аргумэнтацыі наконт літоўскіх імёнаў з [[Двухасноўнае імя|асновай]] ''-монт-'' ([[Жыгімонт]] ды іншыя) засьведчыў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. Па працяглым маўчаньні зь летувіскага боку<ref>Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 97—98.</ref>, у 1966 годзе на старонках летувіскага савецкага часопісу «Baltistica» зьявілася рэцэнзія летувіскага савецкага тапаніміста [[Аляксандрас Ванагас|Аляксандраса Ванагаса]]<ref>Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 97—102.</ref> з рэзкай крытыкай гэтых высноваў і наступнай заявай: «''што да повязі літоўскай антрапаніміі з германскай, то трэба падкрэсьліць складанасьць гэтага пытаньня''». Аднак прытым Ванагас мусіў быў прызнаць, што «''падабенства паміж некаторымі найбольш старажытнымі літоўскімі і германскімі антрапонімамі сапраўды існуе''»<ref>Юркенас Ю. Проблема отражения так называемых «древнеевропейских» элементов в антропонимии // Kalbotyra. № 33 (2), 1981. С. 28—29.</ref>. У 1989 годзе навуковая супольнасьць Летувы фактычна прызнала, што сэнс складаных імёнаў сярэднявечнай літоўскай шляхты цяжка патлумачыць з пункту гледжаньня летувіскай мовы<ref>Литва. Краткая энциклопедия. — Вильнюс, 1989. С. 121.</ref>{{Заўвага|У адпаведным выданьні (энцыкляпэдыя «Литва») гэта тлумачылася тым, што г.зв. «старажытныя летувіскія» двухасноўныя імёны (у адрозьнасьць ад аналягічных [[Славянскія мовы|славянскіх]]) нібы гістарычна страцілі сваю [[сэмантыка|сэмантыку]], тым часам летувіская мова (якую параўноўваюць з [[санскрыт]]ам і [[Старажытнагрэцкая мова|старажытнагрэцкай мовай]]) лічыцца адной з найбольш архаічных моваў, бо яна ў найбольшай ступені захавала асаблівасьці [[праіндаэўрапейская мова|праіндаэўрапейскай мовы]]<ref>[[Уладзімер Сьвяжынскі|Свяжынскі У.]] Літоўская мова // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 208.</ref>}}. Летувіскі эміграцыйны лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}} у сваёй манаграфіі, выдадзенай у 2003 годзе, спасылаецца на дасьледаваньні Раймонда Шмітляйна і прызнае наяўнасьць вялікай колькасьці падобных адзінак у старажытнай літоўскай («''балтыйскай''») і германскай антрапаніміі, а таксама зазначае: «''мабыць, падабенства пералічаных адзінак у большасьці выпадкаў ня ёсьць толькі фармальным''» і што «''выпадковае падабенства вялікай колькасьці адзінак такой даўжыні ўяўляецца малаімаверным''»<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38, 132, 164.</ref>{{Заўвага|Ёзас Юркенас тлумачыць гэта альбо вынікам агульнага параджальнага працэсу, альбо вынікам узаемнага ўплыву «балтыйскіх» і германскіх антрапанімічных радоў<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 108.</ref>. Аднак ён не падае хоць-якіх гістарычных сьведчаньняў або іншых аргумэнтаў на карысьць гіпатэтычнага ўплыву «старажытных балтаў» на старажытных германцаў}} ([[Гаўдземунда (імя)|Гаўдземунда]] — ''Gaudemund'', [[Вільгейда]] — ''Williheid'', [[Скірмант|Скірмунт]] — ''Sciremunt'', [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]] — ''Teutgerdis'', [[Таўтвід]] — ''Teutwidis'', [[Румбольд]] — ''Rumbold'', [[Германт]] — ''Germont'', [[Валімонт]] — ''Walmont'', [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]] — ''Mundgerd'', [[Монтвіл|Мунтвіл]] — ''Muntwil'', [[Талімонт (імя)|Талімунт]] — ''Talamund'', [[Эйсімонт|Эйсмунт]] — ''Eismund'', [[Саргоўд]] — ''Saregaud'', [[Відзігайла]] — ''Widigail'', [[Бірыбольд]] — ''Beribald'', [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]] — ''Visigerd'', [[Вільгерд]] — ''Vilgerd'', [[Керстэн|Керстын]] — ''Kerstin'', [[Гендрута]] — ''Genedrudis'', [[Мантывін|Монтвін]] — ''Mondawin'', [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]] — ''Widimunt'', [[Вілімонт]] — ''Willimunt'', [[Гаштольд (імя)|Гаштольд]] — ''Gastold'', [[Нартаўт|Нарталт]] — ''Nartolt'', [[Бартаўт|Барталт]] — ''Bartolt'' ды іншыя). Тое, што вялікая колькасьць германскіх адпаведнікаў не дазваляе лічыць такія супаданьні выпадковасьцю, Юркенас адзначыў яшчэ ў 1976 годзе<ref>Юркенас Ю. Балтийские антропоосновы LIAUB-, DAG-, GUD- // Повідомлення Української ономастичної комісії. Вип. 15. — Київ: Наукова думка, 1976. [https://books.google.by/books?id=HYM-AQAAIAAJ&q=%22+%D0%982+)+%D1%81%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D0%B5%D1%82+%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B8+%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0+%22&dq=%22+%D0%982+)+%D1%81%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D0%B5%D1%82+%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B8+%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0+%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjHv4aks6OGAxX06wIHHWurCu0Q6AF6BAgHEAI С. 8].</ref>. Спэцыяліст у галіне анамастыкі [[Ігар Капылоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што навуковая супольнасьць не прымае летувіскіх этымалёгіяў імёнаў ліцьвінаў<ref>Капылоў І. [http://csl.bas-net.by/press-nan/2012/08/08_yagaily.pdf Ягайлы] // [[Звязда]]. 8 жніўня 2012 г.</ref><ref>Капылоў І. [https://web.archive.org/web/20230122131427/https://news.arche.by/by/page/science/historya-navuka/8054 Гедзіміны] // [[Звязда]]. № 85, 8 мая 2012. С. 4.</ref><ref>Капылоў І. Радзівілы // [[Звязда]]. № 47 (27162), 13 сакавіка 2012 г.</ref>. Лінгвіст і літаратуразнаўца-[[Мэдыявістыка|мэдыявіст]] [[Аляксандар Бразгуноў]] разглядае літоўскі анамастыкон як славянска-заходнебалтыйскую рэцэпцыю германска-[[Кельцкія мовы|кельцкага]]{{Заўвага|Пра падабенства вялікай колькасьці кельцкіх і германскіх складаных антрапонімаў пісаў яшчэ нямецкі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ганс Краэ||en|Hans Krahe}}<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 36.</ref>}} іменаслова. Ён зьвяртае ўвагу на тое, што гіпотэзу пра летувіскі генэзіс імёнаў літоўскіх князёў і баяраў трэба адкінуць як навукова непраўдападобную з наступных прычынаў<ref>Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 210.</ref>: * Нерэпрэзэнтатыўнасьць лексычнага фонду летувіскай мовы для вытлумачэньня падобных імёнаў{{Заўвага|Напрыклад, імя [[Гедзімін (імя)|Гедзімін]] нібы мусіць тлумачыцца ад летувіскіх словаў «журыцца» і «думка», імя [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]] — ад «шмат» і «душыцца», імя [[Любарт (імя)|Любарт]] — ад «спыняць» і «лаяць», імя [[Гедыгольд|Гедыгоўд]] — ад «журыцца» і «лавіць», імя [[Скіргайла (імя)|Скіргайла]] — ад «вылучаць» і «шкадаваць»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.</ref>. Дасьледнік Уладзімер Ягораў зьвяртае ўвагу на тое, што дзеля тлумачэньня зь летувіскай мовы імёнаў з [[Двухасноўнае імя|асновамі]] ''-віт-'' і ''-від-'' ([[Вітаўт (імя)|Вітаўт]], [[Віцень (імя)|Віцень]], [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]], [[Будзівід (імя)|Будзівід]] і г. д.) летувіскія аўтары ўжываюць форму дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу (''išvydo''), тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] (''išvysti'' — убачыць) і аснове цяперашняга часу (''išvyst-'') гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня ''vyd-''<ref>Егоров В. Б. [http://inbelhist.org/litva-versus-belarus-vzglyad-so-storony/ Литва versus Беларусь? Взгляд со стороны] // Великий миф маленькой Летувы: сборник статей / [[Анатоль Тарас|А. Е. Тарас]]. — IBIK, 2016.</ref>. Дасьледнік [[Іван Ласкоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што ў [[Балтыйскія мовы|балтыйскіх мовах]] азначэньне заўсёды мусіць стаяць перад азначаным словам, таму пры тлумачэньні імёнаў з другой асновай ''-таўт-'' (Вітаўт, [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]], [[Гаштольд (імя)|Гастаўт]], [[Гетаўт (імя)|Гетаўт]], [[Контаўт (імя)|Контаўт]] і г. д.) зь летувіскай мовы азначанае слова мае быць ''tauta'' — «народ», якое ні пры якіх азначэньнях ня можа быць імем чалавека, таму гэтыя імёны для летувісаў — чужыя<ref name="Laskou-1993">[[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15.</ref>}} (прытым абсалютная большасьць словаў, запісаных у сучасным [[Вялікі слоўнік летувіскай мовы|Вялікім слоўніку летувіскай мовы]], нідзе не фіксуецца да XIX стагодзьдзя{{Заўвага|Напрыклад, слова ''mantà'' з асноўным значэньнем 'рухомая маёмасьць', ад якога ў рэчышчы палітыкі летувізацыі спрабуюць выводзіць германскую іменную аснову [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]], упершыню зьяўляецца толькі ў слоўніку 1894 году ў форме ''monta''<ref>Skardžius P. Lit. zweistämmige Personennamen mit mant- und mantà „bewegliche Habe“ // Zeitschrift für Slavische Philologie. Bd. 29, Nr. 1, 1960. S. 148.</ref>, тым часам адзіны выдадзены ў Вялікім Княстве Літоўскім летувіскі слоўнік [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]] не фіксуе летувіскіх словаў ''gailas'' (зь нібы застарэлым значэньнем 'моцны', якое спрабуюць зьвязваць з асновай [[Гайла (імя)|-гайл-]]), ''gedauti'' ([[Геда|-гед-]]), ''girdė́ti'' ([[Герда|-герд-]]), ''mintis'' ([[Мін|-мін-]]), ''tauta'' ([[Тэўда (імя)|-тэўт-]])}}<ref>Виргиниюс Мисюнас, [https://geraldika.ru/article/32700?fbclid=IwAR28m-i_KnAC_5VGdQo4pIQez1zx3I6BcS0mFsqLfZBX7VunHv0VXpquyZM Витис: возникновение литовского названия Погони], geraldika.ru, 2.10.2012 г.</ref>) * Перадача ў летувіскай мове націскнога ''о'' праз ''а''{{Заўвага|Як паказвае Іван Ласкоў, у беларускай мове (з улікам уласьцівага ёй [[Аканьне|аканьня]]) не магла адбывацца замена націскнога «а» на «о», то бок пры запісе «на слых» замена «Мант» на «Монт» была немагчымай. Адпаведна, летувіскія формы «Жыгімантас», «Нарымантас» і падобныя не маглі быць першаснымі<ref name="Laskou-1993"/>}} * Брак у двух[[Аснова слова|асноўных]] летувіскіх словах злучальных галосных{{Заўвага|Імёны [[Гедзімін (імя)|Гедз-і-мін]], [[Альгімонт|Альг-і-монт]], [[Карыбут (імя)|Кар-ы-бут]], [[Карыгайла (імя)|Кар-ы-гайла]], [[Мантыгайла (імя)|Мант-ы-гайла]], [[Радзівіл (імя)|Радз-і-віл]], [[Таўцівіл (імя)|Таўц-і-віл]] ды іншыя маюць неўласьцівыя для летувіскай мовы злучальныя галосныя<ref name="Laskou-1993"/>}} * Перакручваньне генэтычных асноваў імёнаў у летувіскай перадачы{{Заўвага|Напрыклад, імя [[Ягайла (імя)|Ягайла]] перарабляецца ў Ёгаля, каб патлумачыць яго ад [[Летувіская мова|лет.]] joti 'ехаць конна' і galia 'моц', імя [[Явойша]] — у Ёвайша, каб патлумачыць ад «ехаць конна» і «гасьцінны» і г. д.<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.</ref>}} Увогуле, сучасныя беларускія мовазнаўцы адзначаюць слушнасьць меркаваньня пра германска-кельцкае паходжаньне імёнаў ліцьвінаў<ref>Мезенка Г. Віцебшчына ва ўласных іменах: мінулае і сучаснасць. — Віцебск, 2006. С. 14.</ref>. Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што ўсе імёны сярэднявечнай літоўскай шляхты натуральна тлумачацца з [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскіх моваў]] і многія зь іх маюць поўныя адпаведнікі сярод усходнегерманскіх імёнаў. Сярод германскіх рысаў імёнаў ліцьвінаў ён адзначае захаваньне спалучэньняў ''-ск-'' і ''-св-'' (Скірмунт, [[Свалегед (імя)|Свальгед]]), уласьцівае для германскіх моваў і неўласьцівае для ўсходнебалтыйскіх, наяўнасьць дыфтонгу ''-эй-'' ([[Эйвільд]], [[Эймант]]), якога няма ў летувіскай мове, а таксама ўласьцівыя для германскіх імёнаў канчаткі ''-ен'' ([[Гердзень (імя)|Гердзень]], [[Тройдзень (імя)|Тройдзень]], [[Віцень (імя)|Віцень]]), ''-уд/-ут'' ([[Гердут (імя)|Гердуд]], [[Кейстут (імя)|Кейстут]], [[Яўнут (імя)|Яўнут]]) і ''-іла'', ''-ула'' ([[Вайдзіла (імя)|Вайдыла]], [[Віршыла|Віршула]]), якіх няма ў балтыйскіх імёнах<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. На карысьць унутранага ўсходнегерманскага ([[Готы|гоцкага]]) уплыву ў [[Літва|Літве]] і яго ўзьдзеяньня на ўрадавым узроўні сьведчыць наяўнасьць вялікай колькасьці рэліктаў усходнегерманскай мовы ва ўрадавай лексыцы Вялікага Княства Літоўскага (сок, дзякла, скарб, скарга, шкода, харугва, скрыня, грунт, копа, бонда, рум ды іншае) — як і германізмаў у базавай лексыцы беларускай мовы (буда, дах, рада, дзякуй, боты, гмах, кошт, струмень, гвалт, варта, мусіць, трапіць, рахаваць ды іншае)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 29—31.</ref>. Як падсумоўвае Алёхна Дайліда, ''«[[Летувізацыя|„Балтыйская“ тэорыя]] не пацьверджана нічым наогул (у тым ліку і імёнамі). Балтыйская тэорыя не адлюстроўвае ніякіх гістарычных рэаліяў, яна была проста снасткай палітычнага змаганьня [[Езуіты|езуітаў]] проці літоўскай [[Рэфармацыя ў Рэчы Паспалітай|Рэфармацыі]] і палітычнай моцы [[Вялікае Княства Літоўскае|Літоўскага гаспадарства]]. Разам з разбуральнай праграмай [[Контрарэфармацыя|Контрарэфармацыі]], распачатай па выбуху эвангеліцкага адраджэньня ў Літве, езуіты распачалі таксама [[Летувізацыя|цэлую ідэалягічную праграму перакручваньня гісторыі Літвы]]: заміж сапраўднай гісторыі [[Славянскія мовы|славянізацыі]] германскае шляхты Літвы (выкладзенай у літоўскіх летапісах і добра вядомай езуітам) езуіцкая тэорыя мусіла апавядаць пра паходжаньне літоўскае шляхты і створанага ёй гаспадарства ад мясцовых паўдзікіх балтыйскіх плямёнаў, што рабіла адзіным „цывілізацыйным“ чыньнікам гісторыі Літвы выняткова [[Каталіцкая Царква|Каталіцкую Царкву]] (з той жа мэтай езуіцкая прапаганда пачала пашыраць гратэскныя, чыста фантастычныя плёткі пра „балтыйскае [[паганства]]“ Літвы, якое нібы было галоўнай рэлігіяй ВКЛ да Крэўскай уніі). Калі за часоў ВКЛ гэтая тэорыя мела выгляд маргінальных калянавуковых практыкаваньняў, не прынятых літоўскай шляхтай, то па [[Падзелы Рэчы Паспалітай|падзелах Рэчы Паспалітай]] гэтая езуіцкая прапагандысцкая схема сталася ў XIX стагодзьдзі адзінай „навуковай“ вэрсіяй гісторыі Літвы»''<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 5, 16, 27—28, 61, 201.</ref>. === Параўнальная табліца з германскімі адпаведнікамі === {{Аўтанумарацыя табліцы | {{ {| cellspacing="1" cellpadding="10" style="width: 100%; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;" |- bgcolor={{Колер|ВКЛ}} align="center" ! № !! Імя !! Тоеснае імя (зь перастаноўкай [[Двухасноўнае імя|асноваў]]) !! Германскі адпаведнік !! Германскі адпаведнік тоеснага імя{{Заўвага|Адпаведнікі зь перастаноўкай іменных асноваў прызнае летувіскі эміграцыйны лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 108.</ref>}} |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аба]]'''{{Заўвага|'''Вылучаным''' пазначаюцца імёны, якія маюць поўныя германскія адпаведнікі}} | — | ''Abo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абека|Абека (Абака)]]'''{{Заўвага|У дужках даюцца характэрныя варыяцыі імя паводле напісаньня ў гістарычных крыніцах}} | — | ''Abbeco'' (''Abbaco'') <br> Abo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абель]]''' | — | ''Abel'' (''Abilo'') <br> Abo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абор|Абор (Абар, Абэр, Абер)]]''' | | ''Abar'' (''Abor''{{Заўвага|name="Польшча"|Азначалася ў Польшчы, дзе германскія імёны бытавалі ўжо ў XIII ст.}}, Aber) <br> Abo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абуд|Абуд (Абод, Абут, Ябут)]]'''{{Заўвага|У інвэнтарах ВКЛ таксама азначаюцца наступныя чаргаваньні: Адам / Ядам (Адамава / Ядамава, Адамовіч / Ядамовіч)<ref>A. Vardų ir pavadinimų rodyklė // Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 1.</ref>, Андрэй / Яндрэй, Анікей / Янікей<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 387, 391, 425, 436.</ref>}} | | ''Abbud'' (''Abbod'', ''Abbott'') <br> Abo + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абрат]]''' | | ''Abrada'' <br> Abo + Rado (Rato) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агі|Агі (Ака, Ека, Яга, Яка)]]''' | — | ''Agi'' (''Egi'', ''Jag''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агіла|Агела (Агіль, Ягіл)]]''' | — | ''Agelo'' (''Agilus'', ''Egilo'') <br> Agi (Egi) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аген|Аген (Агін, Ягін, Якін)]]''' | — | ''Agenus'' (''Agin'', ''Egen'', ''Ekino'') <br> Agi (Egi) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Якш|Якш (Агша)]]''' | — | ''Якша''{{Заўвага|Азначалася ў [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]]}} <br> Agi (Egi) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Якбут]]''' | | ''Acbuto'' (''Acbod'') <br> Agi (Egi) + Boto (Buto) <br> Agi (Egi) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягвін|Ягвін (Яквін)]]''' | | ''Agwin'' (''Acwin'', ''Ecuin'') <br> Agi (Egi) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягайла (імя)|Ягайла (Ягейла, Ягела, Якейла, Агела, Агайла, Акайла, Ягіл)]]''' | | ''Aggalo'' (''Egelo'', ''Agela'', ''Eggel'', ''Egila'') <br> Agi (Jag) + Gailo (Gelo) <br> Agi (Jag) + -l- <br> ''Jogello'' (''Iagellus'', ''Jogallus'') <br> Jo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягінт|Ягінт (Агінт, Эгінт, Егінт, Ягент)]]''' | | ''Aginto'' (''Egind'') <br> Agi (Egi) + Gento (Gendo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягірд|Ягірд (Эгерд, Агірд, Эгірд, Егерт)]]''' | | ''Ægirdh'' (''Eggerd'', ''Agard'', ''Egert'', ''Aaggaard'') <br> Agi (Jag) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягоўд|Ягоўд (Ягалд, Ягольт, Аколд)]]''' | | ''Agold'' (''Egold'', ''Egolt'', ''Agoult'') <br> Agi (Egi) + Waldo <br> Agi (Egi) + Goldo <br> ''Ágautr'' <br> Agi (Egi) + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягуці|Ягуці (Ягуць, Акут, Якуці, Якуць)]]''' | | ''Águti'' (''Akuti'') <br> Agi (Jag) + Gudo (Guta) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Акунд|Акунд (Якунт, Яконт)]]''' | | ''Agundia'' (''Jaconta'') <br> Agi (Jag) + Gunth (Cund) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агар (імя)|Агар (Ягер)]] | | ''Agar'' (''Egiheri'') <br> Agi + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Акман|Акман (Якіман, Экман, Ягеман)]]''' | | ''Ackmann'' (''Akemann'', ''Eckmann'', ''Egiman'') <br> Agi (Egi) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягмін|Ягмін (Ягімін, Акмін, Якмін)]]''' | | ''Agminus'' (''Egiminus'', ''Jagmyn''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Jakmyn''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Agi (Egi) + Minno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агімонт|Агімонт (Агамонт)]]''' | | ''Agimunt'' (''Agamont'', ''Agamundus'', ''Egmont'') <br> Agi + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ала (мужчынскае імя)|Ала (Ела)]]''' | — | ''Alo'' (''Allo'', ''Elo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алейка|Алейка (Алека)]]''' | — | ''Allecke'' (''Alico'') <br> Alo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аліта (імя)|Аліта (Алета, Алата)]]''' | — | ''Alitta'' (''Alathe'') <br> Alo + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аліш|Аліш (Альш, Гальш)]]''' | — | ''Allisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Alsch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Halsch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Alo + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альбэрт|Альбэрт (Альберт, Аўбарт)]]''' | | ''Albert'' (''Albart'', ''Aubert') <br> Alo + Bert <br> Athal + Bert | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альбут|Альбут (Альбот, Яльбут)]]''' | | ''Albot'' (''Elbot'', ''Albóðr'', ''Albutt'') <br> Alo + Boto (Buto) <br> Athal + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альвін]]''' | | ''Alwin'' (''Alwini'') <br> Alo + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альвіс]]''' | | ''Alvis'' (''Alois'') <br> Alo + Wis | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгерд (імя)|Альгерд (Альгерт, Альгард, Алігард, Альгарт, Гэльгерд, Гольгерт, Ольгерд, Альгірд)]]''' | | ''Algerd'' (''Algeard'', ''Algerðr'', ''Algert'', ''Algardus'', ''Algart'', ''Olgard'', ''Hallgerðr'', ''Halgardus'', ''Algiert'') <br> Alo + Gerd (Gardo) <br> Helgi (Alko) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алгет|Алгет (Альгет, Элгет)]]''' | | ''Alget'' (''Aalgidis'') <br> Alo + Gedo (Geto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алігут|Алігут (Алгуць, Аўгут, Аўгуць)]]''' | | ''Algut'' (''Alugod'') <br> Alo + Gudo (Guta) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альман|Альман (Алеман, Эльман)]]''' | | ''Alman'' (''Alemann'', ''Ellmann'') <br> Alo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альмін]]''' | | ''Almin'' (''Almen'') <br> Alo + Minno (Menno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яльмуд]]''' | | ''Alamud'' (''Almudis'') <br> Alo + Mot (Muta) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аламунт|Аламунт (Альмонт, Эльмонт, Ялмонт)]]''' | | ''Alamunt'' (''Almunt'', ''Almond'', ''Elmund'') <br> Alo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Олда|Олда (Ольда, Голда, Оўда, Аўда)]]''' | — | ''Aldo'' (''Olda'', ''Holt''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Audo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Алдыка|Алдыка (Олдыка, Аўдзіка, Галдык, Гольдзіка)]]''' | — | ''Aldiko'' <br> Aldo + -k- <br> ''Audeca'' <br> Audo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Альдона|Альдона (Алдунь)]]''' | — | ''Aldona'' (''Aldun'', ''Aldonis'') <br> Aldo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аўтаўт]]''' | | ''Altolt'' (''Aldaud'') <br> Aldo + Waldo (Walt) <br> ''Autald'' <br> Audo (Auto) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яўтар|Яўтар (Алтар, Гаўтар)]]''' | | ''Althar'' (''Alterius'', ''Autier'') <br> Aldo (Holt) + Heri (Hari) <br> ''Authar'' (''Hauthar'', ''Hautar'') <br> Audo (Auto) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алег|Алько (Алек, Алех, Ольг, Эльг, Аўг)]]''' | — | ''Helgi'' (''Alko'', ''Alacho'', ''Elgo'', ''Algo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вольга|Вольга (Олюшка, Олюхна)]]''' | — | ''Hélga'' (''Helca'', ''Helcha'', ''Alga''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Holga''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгін|Альгін (Элькін, Аўгін, Яўгін, Вольгін)]]''' | — | ''Heligin'' (''Alkin'') <br> Helgi (Algo) + -n-<br> ''Augino'' <br> Augo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгіш]]''' | — | ''Halgasch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Halgas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Helgi (Algo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Альгмін|Альгмін (Альхімен, Алькмін, Алігімін)]] | [[Мінялк]] | Helgi (Algo) + Minno <br> ''Alechmannus'' (''Alkeman'') <br> Helgi (Alko) + Mann | Minno + Helgi (Alko) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгімонт|Альгімонт (Альгімунд, Альгімунт, Алькімонт, Аўгімонт, Аўгімунд, Аўгімунт)]]''' | | ''Algemundus'' (''Alkemund'', ''Alhmunt'', ''Alchemont'') <br> Helgi (Algo) + Mund (Munt) <br> ''Augemundus'' (''Augemundr'') <br> Augo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Амал|Амал (Амэла, Амаль, Амуль, Аміль, Яміль)]]''' | — | ''Amal'' (''Amelo'', ''Amul'', ''Amil'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яр (імя)|Яр (Ар)]]''' | — | ''Aro'' (''Ahr'') <br> Aro + Mann | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярыла (імя)|Ярыла (Арэла, Арэль, Ярала, Эрэла)]]''' | — | ''Arila'' <br> Aro + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярун|Ярун (Арун, Аруна)]]''' | — | ''Arun'' (''Eruni'', ''Aruna'') <br> Aro + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярунд|Ярунд (Яранд, Аранд, Арант)]]''' | — | ''Jarund'' (''Arant'', ''Jarant'') <br> Aro + -nd- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арбут|Арбут (Арбуд)]]''' | | ''Árbót'' (''Arbod'') <br> Aro + Boto (Buto) <br> Aro + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арвід|Арвід (Ярвід, Арвіт)]]''' | | ''Arvid'' (''Arwit'') <br> Aro + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арвіст|Арвіст (Гервіст)]]''' | | ''Ariovist'' (''Arwist'', ''Arwesth'') <br> Aro + West (Viste) <br> Heri (Hari) + West (Viste) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арыгольд|Арыгольд (Арыгалд, Яргалт)]]''' | | ''Aregaudus'' <br> Aro + Gaudo <br> ''Hargold'' <br> Heri (Hari) + Goldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арман|Арман (Арыман, Ярман, Ярыман, Яроман)]]''' | | ''Arman'' (''Ariman'') <br> Aro + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Армін (імя)|Ярмін (Армін, Ярэмін, Ярамін)]]''' | | ''Armin'' (''Arimin'') <br> Aro + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярмуць|Ярмут (Ярмуць, Армуць)]]''' | | ''Armuth'' <br> Aro + Mot (Muto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярмунд|Ярмунд (Армант, Ярмонт)]]''' | | ''Armund'' (''Armunt'', ''Eremunt'') <br> Aro + Mund | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яруд|Яруд (Арод, Арут, Ярут)]]''' | | ''Arodus'' (''Aruth'') <br> Aro + Hrodo (Ruodo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярна|Ярна (Арн, Аран, Яран, Арнь, Ярань)]]''' | — | ''Arno'' (''Arn'', ''Aran'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арнольд|Арнольд (Ярнольт)]]''' | | ''Arnold'' (''Arnolt'', ''Ernold'') <br> Aro (Arno) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арнат (імя)|Арнат (Ярнат, Эрнат)]]''' | | ''Arnad'' (''Arnato'') <br> Aro (Arno) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Арбш]]''' | — | ''Erbsch'' (''Erbisch'') <br> Arbo (Erbo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярг]]''' | — | ''Argo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аргела|Аргела (Аргель, Яргель, Аргуль, Аргла, Яргла)]]''' | — | ''Argelo'' (''Argila'') <br> Argo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ашка|Ашка (Яска, Еска, Еш)]]''' | — | ''Asco'' (''Asc'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яскіль|Яскіль (Яскель, Яскал, Ашкела)]]''' | — | ''Ascila'' (''Eskil'', ''Eskel'', ''Ascalo'') <br> Asco + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аскольд (імя)|Аскольд (Яскольд, Яскольт, Яскулд, Яскулт, Яшчолд)]]''' | | ''Askold'' (''Ascolt'', ''Aschhold'') <br> Asco + Waldo (Walt) <br> ''Höskuldr'' <br> Hatho + Sculd | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Азьвін|Азьвін (Ясьвін)]]''' | | ''Asvin'' (''Assuin'', ''Aschwin'') <br> Asco + Wino <br> Asi + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аскера|Аскера (Аскер, Ашкер)]]''' | | ''Ascher'' (''Ascar'') <br> Asco + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Есьман|Есьман (Ясьман, Яшман, Ешман, Эсьман, Эсман)]]''' | | ''Eschmann'' (''Esmann'', ''Ascman'', ''Asman'') <br> Asco + Mann <br> Asi + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ясмант|Ясмант (Асмонт, Ашмонт, Есмунт, Ясмонт, Есьмант, Яшмант, Эсмунт)]]''' | | ''Asmunt'' (''Ascmund'', ''Eschmunt'') <br> Asco + Mund (Munt) <br> ''Osmond'' <br> Asi + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ас (імя)|Ас (Азь)]]''' | — | ''Asi'' (''Aso'', ''Osi'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Азела|Азела (Ясіла, Ясель, Эзель)]]''' | — | ''Aselo'' (''Esilo'') <br> Asi + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асен|Асен (Асін, Ясін, Ашын)]]''' | — | ''Asin'' (''Asen'') <br> Asi + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Азбут|Азбут (Язбут)]]''' | | ''Ásboð'' <br> Asi + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясвад]]''' | | ''Asuad'' <br> Asi + Wado | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясоўд]]''' | | ''Asold'' <br> Asi + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясьвід|Ясьвід (Ашвід)]]''' | | ''Asvid'' (''Esvid'', ''Ásviðr'') <br> Asi + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Ясьвіл|Ясьвіл (Асьвіл, Ашвіла)]] | | Asi + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясьвільт]]''' | | ''Asvild'' <br> Asi + Wilto (Wildo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Азгайла]]''' | | ''Easgel'' (''Esgel'') <br> Asi + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яскаўт|Яскаўт (Язкаўт)]]''' | | ''Askaut'' (''Ásgautr'', ''Oskautr'') <br> Asi + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эзгірд]]''' | | ''Esgerd'' (''Asgird'', ''Asgart'', ''Osgerd'') <br> Asi (Osi) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эзгін|Эзгін (Ашкін, Ажгін)]]''' | | ''Eskin'' <br> Asi + -kin <br> Asi + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Осман|Асман (Осман, Ашман, Ясман)]]''' | | ''Osman'' (''Asman'') <br> Asi (Osi) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асьміна (імя)|Асьміна (Ашміна, Ашмена, Ясьмін, Яшмін, Эсьмін)]]''' | | ''Osminna'' <br> Asi (Osi) + Minno (Menno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асмот|Асмот (Ашмот, Ясмут)]]''' | | ''Asmot'' (''Asmuot'') <br> Asi + Mot | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асінар (імя)|Ашнар]]''' | | ''Asnar'' (''Asinar'') <br> Asi + Noro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яст|Яст (Асьць, Яшт)]]''' | — | ''Ast'' (''Osta'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Асьцейка|Асьцейка (Асьцека, Осьцік, Ясьцейка)]]''' | — | ''Oustecha'' (''Ostike'') <br> Ast (Osta) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Асьціла|Асьціла (Остэль)]]''' | — | ''Aostilo'' (''Ostell'') <br> Ast (Osta) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яштальд|Яштальд (Асталт, Яшталт, Яштаўт)]]''' | | ''Astald'' (''Ostald'', ''Astout'', ''Austaldus'') <br> Ast (Osta) + Waldo <br> Ast (Osta) + Teudo <br> Asi (Osi) + Teudo | ''Teudasia'' <br> Teudo + Asi |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Астар|Астар (Астэр, Ясьцер)]]''' | | ''Austerius'' (''Oster'', ''Astar''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Aster''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ast (Osta) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Астрат]]''' | | ''Ostrat'' (''Ostrad'', ''Austrad'') <br> Ast (Osta) + Rado (Rato) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бабіла|Бабіла (Бабіль, Бабела, Бабель)]]''' | — | ''Babilo'' (''Babel'') <br> Babo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бат (імя)|Бат (Бад, Бадзь)]]''' | — | ''Bado'' (''Bato'', ''Bath'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Баціка|Баціка (Бадыка, Батка)]]''' | — | ''Badiko'' (''Battke'', ''Paticho'') <br> Bado (Bato) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бадзіла|Бадзіла (Батыла, Батэла, Батуль)]]''' | — | ''Badila'' (''Bathel'') <br> Bado (Bato) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Батаўт]]''' | | ''Bathelt'' (''Badald'', ''Badaut'') <br> Bado (Bato) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бадвіла|Батвіла (Батвіл)]]''' | | ''Badvil'' (''Baduila'') <br> Bado (Bato) + Wilo | ''Willibad'' <br> Wilo + Bado |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Батвін]]''' | | ''Batwin'' (''Badvin'') <br> Bado (Bato) + Wino | ''Winibad'' <br> Wino + Bado |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Батар|Батар (Батэр, Бадар)]]''' | | ''Bathari'' (''Bater'', ''Bader'') <br> Bado (Bato) + Heri (Hari) | ''Heribad'' <br> Heri + Bado |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Больд|Больд (Больт, Бальт, Болт, Баўд, Боўд)]]''' | — | ''Bald'' (''Boldt'', ''Bolte'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Балдыка|Балдыка (Бальдыка, Бальцік, Больцік, Болдык)]]''' | — | ''Baldiko'' (''Baldicke'', ''Baltichus'') <br> Bald (Bolte) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Больцель|Больцель (Баўдзель, Балціла)]]''' | — | ''Baldilo'' <br> Bald (Bolte) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальцін|Бальцін (Бальтын, Балтэн)]]''' | — | ''Baltin'' (''Balden'') <br> Bald (Bolte) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Больдун|Больдун (Болтун, Бальцюн)]]''' | — | ''Baldun'' <br> Bald (Bolte) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Болташ]]''' | — | ''Boltsch'' <br> Bald (Bolte) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальдвін]]''' | | ''Baldwin'' <br> Bald + Wino | ''Winibald'' <br> Wino + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Больдаг]]''' | | ''Baldag'' <br> Bald (Bolte) + Dago | ''Dacbold'' <br> Dago + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальтэр|Бальтэр (Болдэр, Балтр)]]''' | | ''Balterus'' (''Bolder'', ''Baldheri'') <br> Bald + Heri | ''Eribald'' (''Haribald'') <br> Heri + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальтарт|Бальтарт (Балторт)]]''' | | ''Baltardus'' (''Balthart'') <br> Bald + Hardt (Hart) | ''Artbald'' (''Hartbald'') <br> Hardt (Hart) + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Балтман|Балтман (Бальман, Больман)]]''' | | ''Baldman'' (''Balman'', ''Bollmann'') <br> Bald + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Баўдамір]]''' | | ''Baldomer'' <br> Bald + Mero (Miro) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Болтрык|Болтрык (Бальтрык, Бальдрых, Боўтрык)]]''' | [[Рыбалт]] | ''Boldericus'' (''Baldrich'', ''Baldric'') <br> Bald (Boldt) + Rick | ''Ribald'' <br> Rick (Rih) + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Балтрым|Балтрым (Баўтрым)]] | | Bald + Rim | ''Rimbald'' (''Rimbold'') <br> Rim + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Балтрун|Балтрун (Бальтрун, Баўтрун)]]''' | | ''Baltrun'' (''Baldrun'') <br> Bald + Runo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальтрут|Бальтрут (Балтрот)]]''' | | ''Baltrudis'' <br> Bald + Trudo (Trut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бар (імя)|Бар]]''' | — | ''Baro'' (''Paro'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барэйка|Барэйка (Барака, Барэка, Барык, Парэйка, Парык)]]''' | — | ''Bareke'' (''Barocho'', ''Baricke'') <br> Baro + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барыла|Барыла (Барэль, Парыла)]]''' | — | ''Barilo'' (''Barrell'', ''Parrell'') <br> Baro + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барут (імя)|Барут (Баруць, Парут)]]''' | — | ''Baruthus'' (''Baruth''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Baro + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвід|Барвід (Парвід)]]''' | | ''Barvid'' (''Barwidus'') <br> Baro + Wido | ''Widbor''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Widebor''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Wido + Baro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвік]]''' | | ''Barwic'' (''Barwig'') <br> Baro + Wigo (Wic) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвін|Барвін (Борвін, Парвін)]]''' | [[Вінбор]] | ''Barwin''{{Заўвага|[[Старэйшая рыфмаваная хроніка]] пра «''Барвіна з земляў [[Вэнэды|вэнэдаў]]''» — [[Генрых Борвін I|Генрыха Борвіна I]]}} <br> Baro + Wino | ''Wimber'' <br> Wino + Bеro <br> Wino + Baro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвойн]]''' | | ''Barwein'' (''Berwein'') <br> Baro + Wino (Weine) <br> Baro + Uuenna (Wona) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Баргайла|Баргайла (Баргаль, Баргель)]]''' | | ''Bargel''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Baro + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барконт]]''' | | ''Pargunt'' (''Bercunt'') <br> Baro (Paro) + Gunth (Cund) <br> Biro (Bero) + Gunth (Cund) | ''Gundabari'' <br> Gunth (Cund) + Baro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Парман]]''' | | ''Parmann'' (''Barmann'') <br> Baro (Paro) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Барда|Барда (Барта)]]''' | — | ''Bardo'' (''Barto'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бардзіла|Бардзіла (Бартэль)]]''' | — | ''Bardilo'' (''Bartel'') <br> Bardo (Barto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Барцін|Барцін (Бардзін)]]''' | — | ''Bardinus'' (''Barten''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Bardo (Barto) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бартаўт|Бартаўт (Барталт, Бартальт, Бартальд, Партаўт)]]''' | | ''Bartolt'' (''Bartout'', ''Bartold'') <br> Bardo (Barto) + Waldo (Walt) <br> Bert + Waldo (Walt) <br> Bardo + Teudo (Taut) | ''Teutbard'' <br> Teudo (Teuth) + Bard |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бень|Бень (Бін, Бінь)]]''' | — | ''Beno'' (''Ben'', ''Bino'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінейка|Бінейка (Бенека, Беніка)]]''' | — | ''Binnecke'' (''Beneko'', ''Bennico'') <br> Beno (Bino) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінель|Бінель (Бэнэль)]]''' | — | ''Benilo'' <br> Beno (Bino) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Беняш|Беняш (Бенеш, Бенюш)]]''' | — | ''Bensch'' (''Byenyasch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Benesch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Benas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Beno + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінгель]]''' | | ''Bengel'' <br> Beno + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бенат]]''' | | ''Bennato'' (''Bennat'') <br> Beno + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінэрт]]''' | | ''Benert'' (''Benehard'') <br> Beno (Bino) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бімунт]]''' | | ''Bemund'' <br> Beno (Bino) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бера|Бера (Біра)]]''' | — | ''Bero'' (''Biro'', ''Pero'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірэйка|Бірэйка (Бэрэйка, Бярэйка, Берыка, Бірык, Бірка, Берка, Пірыка, Пірка)]]''' | — | ''Birico'' (''Berico'', ''Bereke'', ''Birke'', ''Piricho'', ''Pircho'') <br> Bero (Biro) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірыла|Бірыла (Бярыла, Бярэла, Бірэла, Берыль, Бірыль, Біруль, Берла)]]''' | — | ''Berila'' (''Berela'', ''Berul'') <br> Bero (Biro) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірын (імя)|Берэн (Бірын, Бірэн)]]''' | — | ''Beren'' (''Birin'') <br> Bero (Biro) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірута (імя)|Бірута (Бірот, Бярута, Бірут, Біруць, Бэрот, Берут, Пірут, Перут)]]''' | — | ''Bierotte'' <br> Bero (Biro) + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірыбольд]]''' | | ''Beribald'' <br> Bero (Biro) + Bald (Boldt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрвольд|Бэрвольд (Бэрвальд, Бэрвэльт)]]''' | | ''Berwoldus'' (''Beroald'') <br> Bero + Wald | ''Waldpero'' <br> Wald + Biro (Bero) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрвід|Бэрвід (Бірвід)]]''' | | ''Berwid'' <br> Bero + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Пэрвайн|Пэрвайн (Пэрвэйн, Пярвойнь)]]''' | | ''Perwein'' <br> Bero (Pero) + Wino (Weine) <br> Bero (Pero) + Uuenna | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Беркін|Беркін (Беркен, Бергін, Пергін)]]''' | | ''Berekin'' (''Beregen'', ''Perkin'') <br> Bero + -kin <br> Bero + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірат|Бірат (Берэт, Бірэта, Перат)]]''' | | ''Beradt'' (''Bereth'', ''Perret'') <br> Bero (Biro) + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэргарт (імя)|Бэргарт]]''' | | ''Berhard'' <br> Bero + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Перман|Перман (Бэрман, Бірман, Пэрман, Парман, Бермень)]]''' | | ''Perman'' (''Berman'', ''Parmann'', ''Pirrmann'') <br> Bero (Pero) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрымунд (імя)|Перамонт (Парымонт)]]''' | | ''Peremunt'' (''Bermondus'') <br> Bero (Pero) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ператрут]]''' | | ''Perethrud'' (''Beretrudis'') <br> Bero (Pero) + Trudo (Trut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Берн|Берн (Бэрн, Бернь, Бірн)]]''' | — | ''Bern'' (''Pirn'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірнейка|Бірнейка (Бернейка, Бернека, Бэрніка)]]''' | — | ''Birnico'' (''Bernico'', ''Bernecke'') <br> Bern (Pirn) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бярнут]]''' | — | ''Barnut''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Bern + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бернуш|Бернуш (Бернаш)]]''' | — | ''Bernasch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Bernisch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Bern + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрнат|Бэрнат (Бэрнад, Бернат, Барнат, Бернят, Парнат)]]''' | | ''Bernad'' (''Bernat'', ''Pernat'') <br> Bern + Joto <br> Bern + Hatho (Adi) <br> ''Bernard'' <br> Bern + Hardt | ''Hathubern'' <br> Hatho + Bern |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрнар|Бэрнар (Бернар, Барнар, Пернар)]]''' | | ''Bernar'' (''Bernhari'', ''Pernhari'') <br> Bern + Heri (Hari) | ''Erbern'' <br> Heri + Bern |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрнард|Бэрнард (Бярнард)]]''' | | ''Bernard'' (''Bernhard'') <br> Bern + Hardt | ''Hartbern'' <br> Hardt + Bern |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бергела|Бергела (Бергель, Бэргайла, Пергайла)]]''' | | ''Bergel'' (''Bieregel'') <br> Berga + Gailo (Gelo) <br> Bero + Gailo (Gelo) <br> Berga + -l- | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрт|Берт (Берць, Перць)]]''' | — | ''Bert'' (''Perht'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэртыка]]''' | — | ''Bertike'' (''Berteka'') <br> Bert + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бертэль|Бертэль (Бэртэль, Перцель, Пірціль)]]''' | — | ''Bertel'' (''Pertilo'', ''Pirthilo'') <br> Bert + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэртун]]''' | — | ''Berhtuni'' (''Perhtun'') <br> Bert + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Берташ|Берташ (Бертыш, Бірташ)]]''' | — | ''Bertsch'' <br> Bert + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэртальд|Бэртальд (Бэртаўт, Біртаўт)]]''' | | ''Bertold'' (''Bertolt'', ''Bertaut'', ''Birtoldus'') <br> Bert + Waldo (Walt) <br> Bert + Teudo (Taut) | ''Woltbert'' <br> Waldo (Walt) + Bert <br> ''Teutbert'' <br> Teudo (Taut) + Bert |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біе (імя)|Біе]]''' | — | ''Bie'' (''Biho'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Бівойна|Бівойна (Бівайн, Бівэйн)]] | | ''Bivinus'' <br> Bie + Wino (Weine) <br> Bie + Uuenna (Wona) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біят|Біят (Біён, Біюць)]]''' | | ''Byatt'' (''Bietto'') <br> Bie + Joto (Juto) <br> Bie + Hatho | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Біла (імя)|Біла (Біль)]]''' | — | ''Bilo'' (''Biel'', ''Pillo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Біліка|Біліка (Білейка)]]''' | — | ''Biliko'' <br> Bilo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Білін]]''' | — | ''Bilin'' <br> Bilo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Більвін|Більвін (Пільвін)]]''' | | ''Biliwin'' (''Pilwine'') <br> Bilo (Pillo) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Біляр|Біляр (Піляр)]]''' | | ''Biller'' (''Piller'', ''Bilihar'') <br> Bilo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Більман|Більман (Біліман, Пілеман, Білмен)]]''' | | ''Billmann'' (''Biliman'', ''Pielemann'') <br> Bilo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Білімін|Білімін (Більмін)]] | | Bilo + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Білят|Білят (Пілят, Білат)]]''' | | ''Bilaeth'' (''Pillat'') <br> Bilo (Pillo) + Joto <br> Bilo (Pillo) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біць|Біць (Біт, Бець)]]''' | — | ''Bitto'' (''Beto'', ''Bedo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біцейка|Біцейка (Бецейка, Бэтэйка, Біцік)]]''' | — | ''Beteke'' (''Bettika'') <br> Bitto (Beto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біцель|Біцель (Бітэла, Бедэль)]]''' | — | ''Bitel'' (''Betilo'', ''Bedilo'') <br> Bitto (Beto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біцін|Біцін (Біцен)]]''' | — | ''Bitinus'' (''Bettin'') <br> Bitto (Beto) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бітаўт|Бітаўт (Біталт)]]''' | | ''Bitold'' (''Betald'', ''Bidaut'', ''Bitaut'') <br> Bitto (Beto) + Waldo (Walt) <br> Bitto (Beto) + Teudo (Taut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бітар|Бітар (Бэтэр)]]''' | | ''Betharius'' <br> Bitto (Beto) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бруна]]''' | — | ''Bruno'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Брунейка]]''' | — | ''Brunico'' (''Brunicho'') <br> Bruno + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бубела|Бубела (Бубель)]]''' | — | ''Bubilo'' (''Bobel'') <br> Bubo (Bobo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бода|Буд (Буда, Бода, Будзь, Бодзь)]]''' | — | ''Bodo'' (''Budo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзейка|Будзейка (Будзіка, Байдзейка)]]''' | — | ''Buddeke'' (''Bodico'', ''Bodeca'') <br> Bodo (Budo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзіла|Будзіла (Будэль, Бодзель)]]''' | — | ''Budilo'' (''Bodilo'', ''Budel'', ''Bodel'') <br> Bodo (Budo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзін|Будзін (Бодзен, Будэн, Бодзень, Будзень)]]''' | — | ''Budin'' (''Boden'', ''Budden'') <br> Bodo (Budo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будыш|Будыш (Бодыш)]]''' | — | ''Bodusz''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Bodo (Budo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзівід (імя)|Будзівід (Будвід, Будзьвіт)]]''' | | ''Bodwidus'' <br> Bodo (Budo) + Wido | ''Widbod'' <br> Wid + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзівіл|Будзівіл (Будавіл, Будвіл, Будзьвіл)]]''' | | ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo | ''Willibodo'' <br> Wilo + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будгін|Будгін (Будкін, Бутгін, Буткін, Боткін)]]''' | | ''Budgen'' (''Budekin'', ''Bodkin'', ''Botgen'') <br> Bodo (Budo) + -kin <br> Bodo (Budo) + Ginno | ''Genobod'' <br> Ginno (Genno) + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Будзікід (імя)|Будзікід (Будгед)]] | [[Гедбуд]] | Bodo (Budo) + Geda (Giddo) | Geda + Bodo (Budo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будар|Будар (Будэр, Бодар, Будр)]]''' | | ''Buder'' (''Boder'') <br> Bodo (Budo) + Heri (Hari) | ''Eribodo'' <br> Heri + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будрых|Будрых (Будрык)]]''' | | ''Buddrich'' (''Budrick'') <br> Bodo (Budo) + Rick (Rih) | ''Richbodo'' (''Ricbodo'') <br> Rick (Rih) + Bodo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бота|Бут (Бута, Буць, Бот, Боць)]]''' | — | ''Boto'' (''Buto'', ''Poto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Буцейка|Буцейка (Боцейка, Боцік, Бутыка, Бутка)]]''' | — | ''Butecke'' (''Butecho'', ''Botic'', ''Buttke'') <br> Boto (Buto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Буціла|Буціла (Буцель, Боціла, Боцель)]]''' | — | ''Butila'' (''Butel'', ''Botilo'') <br> Boto (Buto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Буцень|Буцень (Бутэн, Боцін, Боцінь)]]''' | — | ''Buten'' (''Botin'') <br> Boto (Buto) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Боч|Боч (Буч, Бутш)]]''' | — | ''Botsch'' <br> Boto + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутаўт (імя)|Бутаўт (Буталт, Буталд, Бутальд, Ботаўт, Ботальт, Бутэлць)]]''' | [[Вальбут]] <br> [[Тэўтабод (імя)|Таўбут]] | ''Butaldus'' (''Botaldus'', ''Boutaut'', ''Butaud'', ''Butaut'') <br> Boto (Buto) + Waldo (Walt) <br> Boto (Buto) + Teudo (Taut) | ''Waldbott'' <br> Waldo + Boto (Buto) <br> ''Teubod'' <br> Teudo (Taut) + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутвід|Бутвід (Ботвід)]]''' | [[Відбут]] | ''Butvid'' (''Botwid'') <br> Boto (Buto) + Wido | ''Wiboto'' <br> Wido + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутавіт|Бутавіт (Буцівіт, Ботвіт)]]''' | | ''Botwith'' <br> Boto (Buto) + Wito | ''Witbot'' <br> Wito + Boto |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутвіл|Бутвіл (Ботвіл)]]''' | [[Вільбут]] | ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo <br> Boto (Buto) + Wilo | ''Willebut'' (''Wilbot'') <br> Wilo + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутвін|Бутвін (Ботвін, Ботвінь, Буцьвін, Бацьвін)]]''' | | ''Butwin'' (''Botwin'') <br> Boto (Buto) + Wino (Wini) <br> Bodo (Budo) + Wino | ''Uinebod'' <br> Wino + Bodo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутгель]]''' | [[Галбута]] | ''Baudugailus'' (''Baudigilus'') <br> Bodo (Budo) + Gailo (Gelo) <br> Boto (Buto) + Gailo (Gelo) | ''Galbot'' <br> Gailo (Galo) + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутгер]]''' | [[Гербут]] | ''Butger'' (''Botgerus'', ''Bodeger'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero | ''Gerboth'' (''Gerbodo'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутар|Бутар (Бутэр)]]''' | [[Гарбут]] | ''Butter'' <br> Boto (Buto) + Heri (Hari) | ''Harboth'' <br> Heri (Hari) + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутэрт]]''' | | ''Bottart'' (''Boutard'') <br> Boto (Buto) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутман]]''' | | ''Buthmann'' (''Bothmann'') <br> Boto (Buto) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутмін|Бутмін (Буцьмін)]]''' | [[Мінбут]] | ''Butmen'' <br> Boto (Buto) + Minno <br> ''Budmyn'' <br> Bodo (Budo) + Minno | ''Menbodo'' <br> Minno (Menno) + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутнар|Бутнар (Бутэнэр)]]''' | [[Нарбут (імя)|Нарбут]] | ''Botner''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Buthneri''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Boto (Buto) + Noro (Nero) | ''Narbot'' (''Norpoth'', ''Nierbota''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Norpod'') <br> Noro + Boto (Buto) <br> Noro + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ботрам|Ботрам (Бутрам)]]''' | | ''Bothram'' <br> Boto (Buto) + Ramo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутырык (імя)|Бутрык (Бутрыка, Путрык)]]''' | | ''Butariks'' (''Buttericus'', ''Botric'', ''Poterich'') <br> Boto (Buto) + Rick | ''Richboto'' <br> Rick (Rih) + Boto |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутрым|Бутрым (Будрым, Ботрым, Путрым)]]''' | [[Рымбут]] | ''Bauderrim'' <br> Bodo (Budo) + Rim <br> Boto (Buto) + Rim | ''Rimbotus'' (''Rembod'') <br> Rim + Boto (Buto) <br> Rim + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ботэй]]''' | [[Эйбут]] | ''Bótey'' <br> Boto (Buto) + Eicho (Eich) | Eicho (Eich) + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Пацейка|Пацейка (Пуцейка, Пуціка, Падзейка)]]''' | — | ''Potico'' (''Putico'') <br> Boto (Poto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Пуціла|Пуціла (Путэль, Поцель)]]''' | — | ''Putilo'' (''Potilo'', ''Potel'') <br> Boto (Poto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бой (імя)|Буй]]''' | — | ''Boio'' (''Búi'', ''Beie'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Буйка|Буйка (Бойка, Бейка)]]''' | — | ''Buyke'' (''Boiko'', ''Beiko'') <br> Boio (Beie) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Буйвід|Буйвід (Бойвід, Бувід, Бевід)]] | | Boio (Búi) + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Боер|Боер (Бэер)]]''' | | ''Bojer'' (''Boyer'', ''Beieri'') <br> Boio (Beie) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бумонт]]''' | | ''Bumund'' (''Boymund'', ''Boemonda'') <br> Boio (Búi) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бейнь|Бейна (Бейнь, Байнь)]]''' | — | ''Beino'' (''Beyn'', ''Bainus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бэйнар|Бэйнар (Бэйнэр, Бейнар, Байнар, Бойнар)]]''' | | ''Beinher'' (''Bainarius'') <br> Beyn + Heri (Hari) <br> Boio (Beio) + Noro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бэйнарт|Бэйнарт (Бэйнэрт, Бойнарт, Бойнерт)]]''' | | ''Beynart'' (''Beinert'') <br> Beyn + Hardt <br> Boio (Beio) + *Nard | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бранта]]''' | — | ''Branto'' (''Brando'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бунь|Бунь (Бонь)]]''' | — | ''Buno'' (''Bono'', ''Bun'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бунейка|Бунейка (Буніка, Боніка)]]''' | — | ''Bunico'' (''Bonica'') <br> Buno (Bono) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бунар|Бунар (Бонар, Бунэр, Бонэр)]]''' | | ''Buner'' (''Bonarius'') <br> Buno (Bono) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бурэйка]]''' | — | ''Buricho'' (''Buricke'') <br> Buro + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бурга|Бурга (Борг)]]''' | — | ''Burga'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бургела|Бургела (Бургель, Пургель)]]''' | | ''Burgela'' (''Burgel'', ''Burgala'') <br> Burga + Gailo (Gelo) | ''Gelburg'' <br> Gailo (Gelo) + Burga |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бука (імя)|Бука (Буга, Бук, Бок)]]''' | — | ''Bugo'' (''Bucco'', ''Bock'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Букель|Букель (Бугіль, Букола)]]''' | — | ''Bukilo'' (''Bucilo'') <br> Bugo (Bucco) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бугень|Бугень (Буген, Бугін, Букін, Букень, Бокін)]]''' | — | ''Bugen'' (''Bugin'', ''Bukin'') <br> Bugo (Bucco) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бугайла|Бугайла (Бугель)]]''' | | ''Bugellus'' <br> Bugo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бугар|Бугар (Богар, Багар, Букар)]]''' | | ''Buger'' (''Boger'') <br> Bugo (Bock) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Буш|Буш (Бош, Бус, Бусь)]]''' | — | ''Boos'' (''Busch'', ''Boso'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бушка|Бушка (Буска, Боська, Бусека, Бушэйка, Бусейка, Бозейка, Босіка)]]''' | — | ''Buske'' (''Buseke'', ''Buschke'', ''Bosico'') <br> Boos (Boso) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бушыла|Бушыла (Бусіл, Бузель)]]''' | — | ''Busilo'' (''Büschel'', ''Busel'') <br> Boos + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бусінь|Бусінь (Бузэн)]]''' | — | ''Buosin'' <br> Boos + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бушман|Бушман (Бусман)]]''' | | ''Bussman'' <br> Boos (Busch) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вэгер|Вэгер (Вакар, Вегер)]]''' | | ''Weger'' (''Wacaro'', ''Wagher'') <br> Wago (Wego) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войда|Войда (Вайда, Вад, Вэйда)]]''' | — | ''Waido'' (''Weido'', ''Waddo'', ''Woydo''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайдзіка|Вайдзіка (Вадэйка, Вайдзейка)]]''' | — | ''Vadiko'' <br> Waido (Waddo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайдзіла (імя)|Вайдыла (Вайдэль, Вэйдэль, Вайдэла, Вадыла, Вайтыль, Вадзела)]]''' | — | ''Wadila'' (''Weidel'', ''Wadelo'', ''Watilo'', ''Wadel'', ''Woydilo''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waido (Waddo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайдзень|Вайдзень (Войдзін)]]''' | — | ''Waddin'' <br> Waido (Waddo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войдаўт]]''' | | ''Weidelt'' <br> Waido (Weido) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вэйдэр|Вэйдэр (Вайдар)]]''' | | ''Weidher'' <br> Waido (Weido) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вейдман|Вейдман (Вейдэман, Вайдман)]]''' | | ''Weidman'' (''Weideman'') <br> Waido (Weido) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войдат (імя)|Войдат (Водат, Вайдзята)]]''' | | ''Woydath''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Waido + Joto <br> Waido + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валь]]''' | — | ''Wal'' (''Walo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валейка|Валейка (Валіка)]]''' | — | ''Waleicho'' (''Walica'') <br> Wal + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валіла]]''' | — | ''Walilo'' <br> Wal + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валін (імя)|Валін]]''' | — | ''Walin'' <br> Wal + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валант|Валант (Валянт)]]''' | — | ''Waland'' <br> Wal + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валат]]''' | — | ''Wallath'' <br> Wal + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вальгун]]''' | | ''Walagoni'' (''Walahun'', ''Walegundis'') <br> Wal + Gunth (Gondo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальда (імя)|Вальд (Валда, Вольд, Волад)]]''' | — | ''Waldo'' (''Walt'', ''Woldt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальцейка|Вальцейка (Вальдзейка, Волдзік, Уладзейка, Валодка, Вайлодка)]]''' | — | ''Waltiko'' (''Waldecke'', ''Waldiko'', ''Woldeke'') <br> Waldo (Walt) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальдэн|Вальдэн (Вальцін)]]''' | — | ''Valdenus'' (''Waltino'', ''Waldin'') <br> Waldo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Валтун|Валтун (Вяльтун, Вольдан, Вальдан)]]''' | — | ''Waltun'' (''Woldan''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waldo (Walt) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальбут|Вальбут (Вяльбот, Вольбат, Валібут)]]''' | [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]] | ''Walbot'' (''Waldbott'') <br> Waldo (Walt) + Boto (Buto) <br> Wal (Walo) + Boto (Buto) | ''Butaldus'' (''Botaldus'') <br> Boto (Buto) + Waldo (Walt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Волдат]]''' | [[Ятаўт]] | ''Waldad'' (''Valtat'', ''Walthad'') <br> Waldo (Walt) + Hatho (Had) | ''Atald'' (''Adalt'', ''Hathald'') <br> Hatho (Had) + Waldo (Walt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Валадар|Валадар (Валтар, Вальтар)]]''' | | ''Walder'' (''Waltar'', ''Waldhar'') <br> Waldo (Walt) + Heri (Hari) | ''Erivald'' <br> Heri + Waldo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Уладзімер|Валадзімер (Уладзімер, Валдымэр, Вальдымэр, Валдымір)]]''' | | ''Waldmer'' (''Valdemar'', ''Woldimar'') <br> Waldo + Mero (Maro) | ''Meruald'' <br> Mero + Waldo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Валімонт|Валімонт (Вальмунт, Вальмунд)]]''' | [[Монтаўт]] | ''Walmont'' (''Walmunt'', ''Waltmunt'') <br> Waldo (Walt) + Mund (Munt) <br> ''Walamunt'' <br> Wal (Walo) + Mund (Munt) | ''Montaldus'' (''Mundoald'') <br> Mund (Munt) + Waldo (Walt) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Варда|Варда (Ворда, Верда)]]''' | — | ''Wardo'' (''Warto'', ''Werdo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Варна (імя)|Варна]]''' | — | ''Warno'' (''Warin'', ''Werno'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Варнела]]''' | — | ''Warinela'' <br> Warno (Warin) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вярнат]]''' | | ''Warnad'' <br> Warno (Werno) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ваз|Ваз (Вас, Вазь, Вязь, Вяж)]]''' | — | ''Waso'' (''Weso'', ''Woso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Васбут|Васбут (Вазбут, Вязбут)]]''' | | ''Wospot'' <br> Waso (Woso) + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вазгайла|Вазгайла (Вазгал, Васкайла, Вазгела, Вязгайла, Вяжгайла, Вайжгел)]]''' | | ''Vosgal''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Waso (Woso) + Gailo (Galo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вазгір]]''' | | ''Wasger'' <br> Waso + Gero (Giro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вазгерд]]''' | | ''Wassgaard'' <br> Waso + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Важгін|Важгін (Васікін, Вашкін, Вашкен, Вазгін)]]''' | | ''Wesikin'' <br> Waso (Weso) + Ginno <br> Waso (Weso) + -kin | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Васмунт|Васмунт (Васмонт)]]''' | | ''Wassmundt'' (''Wasmundus''') <br> Waso + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вірт|Вірт (Вэрд)]]''' | — | ''Werta'' (''Wirt'', ''Werdo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Верцейка|Верцейка (Верцека, Вірцейка)]]''' | — | ''Verdico'' (''Wirdika'') <br> Werta (Werdo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Верцель|Верцель (Вірціла, Вірцель, Вірдзель)]]''' | — | ''Wertel'' (''Wirtele'', ''Wirdilo'') <br> Werta (Werdo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вірцень|Вірцень (Вэртэн)]]''' | — | ''Wirtin'' (''Werdin'') <br> Werta (Werdo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вівіла (імя)|Вівіла]]''' | — | ''Vivilo'' <br> Vivo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вік (імя)|Вік (Віг)]]''' | — | ''Wigo'' (''Wic'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігіла|Вігіла (Вікула, Вігла, Вігель)]]''' | — | ''Wigilo'' (''Wigulo'', ''Wikeli'', ''Wiegel'') <br> Wigo (Wic) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віганд|Віганд (Вігант)]]''' | — | ''Wigand'' (''Wigant'') <br> Wigo + -nd- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вікша]]''' | — | ''Vycxza''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Wigo (Wic) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігайла (імя)|Вігайла (Вігела, Вігал)]]''' | [[Гельвіх]] | ''Wigelo'' (''Wigal'') <br> Wigo + Gailo (Gelo) | ''Geilwihc'' (''Keilwic'') <br> Gailo (Gelo) + Wigo (Wic) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігерд|Вігерд (Вігірд)]]''' | | ''Wigerd'' (''Wicgard'') <br> Wigo + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігінт|Вігінт (Вігент)]]''' | | ''Wigent'' <br> Wigo + Gento | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігунт|Вігунт (Вігунд, Вікунд, Вігонт, Віконт)]]''' | | ''Wigunt'' (''Wicgunt'', ''Wikund'') <br> Wigo (Wic) + Gunth (Cund) | ''Guntwic'' <br> Gunth + Wigo (Wic) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігер|Вігер (Вікар)]]''' | | ''Wiger'' (''Vikar'') <br> Wigo (Wic) + Heri (Hari) | ''Ervig'' <br> Heri + Wigo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігмант|Вігмант (Вімунт, Вімант, Вімунць, Вегімонт)]]''' | [[Мандывік]] | ''Wigmont'' (''Wihmunt'', ''Wimund'', ''Vimont'', ''Wegemund'') <br> Wigo (Wic) + Mund (Munt) | ''Mundivicus'' <br> Mund + Wigo (Wic) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вікерат]]''' | | ''Wicrat'' (''Wigerat'') <br> Wigo (Wic) + Rado (Rato) | ''Ratwig'' <br> Rado (Rato) + Wigo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Від (імя)|Від (Віда)]]''' | — | ''Wido'' (''Wid'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзейка|Відзейка (Відыка, Ведзейка, Ведзік)]]''' | — | ''Wideke'' (''Wiedicke'', ''Wedeke'', ''Wiedek'') <br> Wido + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відыла (імя)|Відул]]''' | — | ''Widulo'' (''Widilo'') <br> Wido + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відын (імя)|Відзень (Відзін)]]''' | — | ''Widin'' <br> Wido + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відун|Відун (Відзюн)]]''' | — | ''Widun'' (''Widuni'') <br> Wido + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відут|Відут (Відута)]]''' | — | ''Widut'' <br> Wido + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відбут|Відбут (Вібут)]]''' | [[Бутвід]] | ''Widbod'' (''Wiboto'') <br> Wido + Bodo <br> Wido + Boto (Buto) | ''Botwid'' <br> Boto (Buto) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відаўт]]''' | | ''Widalt'' <br> Wido + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзігайла]]''' | [[Гальвід]] | ''Widigelus'' (''Widigail'') <br> Wido + Gailo (Gelo) | ''Gelvidis'' <br> Gailo (Gelo) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відугер|Відугер (Відгер, Відугір)]]''' | [[Гервід]] | ''Wideger'' (''Widger'') <br> Wido + Gero (Giro) | ''Gerwid'' <br> Gero + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзегірд|Відзегірд (Віцігерд)]]''' | [[Гірдзівід]] | ''Widgerd'' (''Vuitcardus'')) <br> Wido + Gerd (Gardo) | ''Gyrdvid'' <br> Gerd (Gyrd) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзігін|Відзігін (Відукін, Ведзікен)]]''' | [[Гінвід]] | ''Widikin'' (''Widukin'', ''Wedigen'') <br> Wido + -kin <br> Wido + Ginno (Genno) | Ginno + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відэр|Відэр (Вэдэр, Відар)]]''' | | ''Wider'' (''Weder'', ''Víðarr'', ''Wiedher'') <br> Wido + Heri | ''Ervid'' <br> Heri + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відарт]]''' | [[Артавід]] | ''Vidart'' <br> Wido + Hardt (Hart) | ''Hartvid'' <br> Hardt (Ardo) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відукінд (імя)|Відгінт]]''' | | ''Widikint'' (''Wedigint'') <br> Wido + Kindo <br> Wido + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзіман]]''' | [[Манівід]] | ''Widiman'' <br> Wido + Mann | ''Manvidus'' <br> Mann + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Відзімін (імя)|Відзімін]] | [[Мінвід]] | Wido + Minno | ''Minuit'' <br> Minno + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзімонт (імя)|Відзімонт (Відзімунд, Відмунд, Відмунт)]]''' | [[Мантывід (імя)|Мантывід]] | ''Widimunt'' (''Widmund'', ''Widimond'') <br> Wido + Mund (Munt) | Mund (Munt) + Wido |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віт|Віт (Віта)]]''' | — | ''Wito'' (''Witt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віцейка|Віцейка (Вітэк, Вітка)]]''' | — | ''Witicha'' (''Witteke'', ''Wittke'') <br> Wito + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віціла|Віціла (Вітэль, Вітуль)]]''' | — | ''Witila'' (''Witelo'', ''Witulo'') <br> Wito + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віцень (імя)|Віцень (Вітэн, Вітын)]]''' | — | ''Wittenus'' (''Witin'') <br> Wito + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітаўт (імя)|Вітаўт (Віталт, Вітаўд, Вітальд)]]''' | | ''Witolt'' (''Vitaut'', ''Witold'') <br> Wito + Waldo (Walt) <br> Wito + Teudo (Taut) | ''Teudwit'' <br> Teudo + Wito |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітвін]]''' | | ''Witwin'' <br> Wito + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітукін|Вітукін (Віткін)]]''' | | ''Wituchin'' (''Witikinus'') <br> Wito + -kin <br> Wito + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітар|Вітар (Вітэр)]]''' | | ''Witar'' (''Witer'', ''Withari'') <br> Wito + Heri (Hari) | ''Hariwit'' <br> Heri (Hari) + Wito |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітарт|Вітарт (Вітард, Вітэрт, Віторт)]]''' | | ''Witart'' (''Witard'') <br> Wito + Hardt (Hart) <br> ''Witrud'' <br> Wito + Trudo (Trut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вікінт (імя)|Вікінт]]''' | | ''Wikind'' (''Witikint'') <br> Wito + Kindo <br> Wigo (Wic) + Kindo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітмонт]]''' | | ''Witmund'' <br> Wito + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE " align="left" | 1 | '''[[Віцэр]]''' | | ''Wicer'' (''Wizhere'') <br> Wizo + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вела]]''' | — | ''Welo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велейка|Велейка (Велека, Веліка)]]''' | — | ''Weleka'' (''Weliko'') <br> Welo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велянт]]''' | — | ''Welant'' (''Weland'') <br> Welo + -nd- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велют|Велют (Велут, Велюць)]]''' | — | ''Welut'' <br> Welo + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вяльмонт|Вяльмонт (Велімунт)]]''' | | ''Welamunt'' <br> Welo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велерат]]''' | | ''Welarat'' <br> Welo + Rado (Rato) <br> ''Wilrad'' <br> Wilo + Rado (Rato) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віла|Віла (Віль)]]''' | — | ''Wilo'' (''Wili'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілейка (імя)|Вілейка (Вілека, Вілік, Вілек)]]''' | — | ''Wilico'' (''Willeke'', ''Willeca'', ''Willicho'') <br> Wilo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілян]]''' | — | ''Willana'' (''Willan'') <br> Wilo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілень|Вілень (Вілін)]]''' | — | ''Wilennus'' (''Willin'') <br> Wilo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілун|Вілун (Вілюн)]]''' | — | ''Wilun'' <br> Wilo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілянт]]''' | — | ''Wilant'' (''Willand'') <br> Wilo + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віляш|Віляш (Вілюш)]]''' | — | ''Willusch'' (''Vileša''{{Заўвага|name="Чэхія"}}, ''Willusius''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Wilasz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Wilo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільбут]]''' | [[Бутвіл]] | ''Willebut'' <br> Wilo + Boto (Buto) | ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo <br> Boto (Buto) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Вілгайла (імя)|Вілгайла (Вілігайла, Вілгал, Вільгела)]] | | ''Wilgils'' <br> Wilo + Gilo (< Gisel) <br> Wilo + Gailo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгейда|Вільгейда (Вілейт)]]''' | | ''Williheid'' (''Wilhaidis'', ''Williheit'', ''Willet'') <br> Wilo + Heido (Haido) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгерд|Вільгерд (Вільгард, Вільгерт)]]''' | [[Гердвіл]] | ''Vilgerd'' (''Wilgeard'', ''Vilgard'', ''Wilgert'') <br> Wilo + Gerd (Gardo) | Gerd + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгет]]''' | [[Гедзівіл]] | ''Wilgyth'' (''Wilgat'') <br> Wilo + Geda (Giddo) | Geda (Giddo) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгод|Вільгод (Вількот)]]''' | [[Гудвіл]] | ''Willegod'' (''Wilgotus'', ''Willigut'') <br> Wilo + Gudo (Godo) | ''Góðvili'' <br> Gudo (Godo) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгельм|Вілім (Вілем, Вілям, Вільгельм)]]''' | | ''Willem'' (''Wilhelm'') <br> Wilo + Helmo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віляўд|Віляўд (Вілгалд, Вілеўд)]]''' | | ''Wiliaud'' (''Wilgaut'') <br> Wilo + Gaud <br> ''Villald'' <br> Wilo + Waldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вількін|Вількін (Вількен)]]''' | [[Гінівіл (імя)|Гінівіл]] | ''Wilkin'' (''Wilken'', ''Willegin'') <br> Wilo + -kin <br> Wilo + Ginno | Ginno + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віліман|Віліман (Вілман, Вільман)]]''' | [[Манвіл]] | ''Wiliman'' (''Wilman'') <br> Wilo + Mann | Mann + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілімонт|Вілімонт (Вільмунт, Вільмонт)]]''' | [[Монтвіл]] | ''Wilmunt'' (''Villemont'', ''Wilmont'') <br> Wilo + Mund (Munt) | ''Muntwil'' <br> Mund (Munt) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілят|Вілят (Віляд)]]''' | [[Ятвіл]] | ''Wiliatus'' (''Williad'') <br> Wilo + Joto <br> Wilo + Hatho (Adi) | ''Attavill'' <br> Hatho (Adi) + Wilo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вільда|Вільта (Вільда, Вільць, Вільдзь)]]''' | — | ''Wilto'' (''Wildo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вільцейка|Вільцейка (Вільдзік)]]''' | — | ''Wildike'' <br> Wilto (Wildo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вілдзен|Вілдзен (Вілцен)]]''' | — | ''Vilden'' <br> Wilto (Wildo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вілтаўт|Вілтаўт (Вілталт)]]''' | [[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл]] | ''Wiltolt'' <br> Wilto + Waldo (Walt) <br> ''Wilithuta'' <br> Wilo + Teudo (Teuth) | ''Waldowildis'' <br> Waldo + Wilto (Wildo) <br> ''Theudowills'' <br> Teudo (Taut) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віна (імя)|Віна]]''' | — | ''Wino'' (''Weine'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінка|Вінка (Вініка)]]''' | — | ''Winke'' (''Winika'', ''Winicho'') <br> Wino + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінела|Вінела (Вінель)]]''' | — | ''Winela'' (''Winilo'') <br> Wino + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віняш|Віняш (Вінаш)]]''' | — | ''Winsch'' (''Wiensch'') <br> Wino + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінбор|Вінбор (Вінабер, Вімбар, Вімбэр)]]''' | [[Борвін|Борвін (Барвін)]] | ''Wimber'' <br> Wino + Baro <br> Wino + Bero | ''Barwin'' <br> Baro + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінаўд|Вінаўд (Вінальд, Віняўт)]]''' | | ''Winoldus'' (''Wineuald'', ''Winolt'', ''Winoud'') <br> Wino + Waldo <br> ''Winiaud'' <br> Wino + Gaud | ''Waldwin'' <br> Waldo + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінгер|Вінгер (Вінгір)]]''' | [[Гервін]] | ''Winger'' <br> Wino + Gero | ''Gerwin'' <br> Gero (Kero) + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінгіль]]''' | | ''Winigilo'' <br> Wino + Gilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінгольт]]''' | | ''Vingautr'' (''Winigaud'') <br> Wino + Gaudo (Gaut) <br> ''Wingolt'' <br> Wino + Goldo | ''Gautvin'' <br> Gaudo (Gaut) + Wino <br> ''Goldwine'' <br> Goldo + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінар|Вінар (Вінер)]]''' | | ''Winear'' (''Wiener'') <br> Wino + Heri (Hari) | ''Harwin'' <br> Heri (Hari) + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінарт]]''' | [[Эртвін]] | ''Winard'' (''Winhart'') <br> Wino + Hardt (Hart) | ''Hertwin'' <br> Hardt (Hart) + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінмот]]''' | | ''Winimod'' <br> Wino + Mot (Moda) | ''Motwin'' <br> Mot + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінстаўт]]''' | | ''Winstalt'' <br> Wino + Stalto | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вінда (імя)|Вінда (Віндзь, Вінць, Вэнт)]]''' | — | ''Windo'' (''Wind'', ''Wint'', ''Went'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віндзейка|Віндзейка (Віндык)]]''' | — | ''Wendecke'' (''Wendico'') <br> Windo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вінтыла|Вінтыла (Вентыла, Віндул)]]''' | — | ''Wintila'' (''Wentilo'', ''Windilo'') <br> Windo (Wint) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вінтаўт]]''' | [[Таўтвін]] | ''Wintold'' <br> Windo + Waldo (Walt) <br> Wino + Teudo (Taut) | ''Teutwin'' <br> Teudo (Taut) + Wino |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віндэр|Віндэр (Вінтэр, Вінтар)]]''' | | ''Winder'' (''Windhere'', ''Winter'') <br> Windo + Heri | ''Hariovind'' <br> Heri (Hari) + Windo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вера (мужчынскае імя)|Вера (Вара)]]''' | | ''Wero'' (''Varo'') | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вярэйка|Вярэйка (Верыка, Варыка)]]''' | | ''Wericho'' (''Werica'', ''Waraco'') <br> Wero (Varo) + -k- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірла|Вірла (Вэрела)]]''' | | ''Werle'' (''Warrell'') <br> Wero + -l- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірбольт]]''' | | ''Werbold'' (''Virboldus'') <br> Wero + Bald (Boldt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вербут|Вербут (Вербат, Вэрбут, Варбут, Вірбут)]]''' | | ''Werboto'' (''Warboto'') <br> Wero (Varo) + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віргаўд]]''' | | ''Vergaut'' (''Werigoz''{{Заўвага|name="goz"}}) <br> Wero + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вергель|Вергель (Варгель, Вэргель, Віргель)]]''' | | ''Wargel'' <br> Wero (Varo) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Варгіра]]''' | | ''Warger'' <br> Wero (Varo) + Gero (Giro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віргірд]]''' | | ''Wergerd'' (''Wirgardus'') <br> Wero + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вергут|Вергут (Варгуць, Веркут)]]''' | | ''Vergot'' <br> Wero + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірконт|Вірконт (Вярконт, Варакунць)]]''' | | ''Wercund'' (''Wergund'', ''Warigundis'') <br> Wero (Varo) + Gunth (Cund) | ''Gunthivera'' <br> Gunth + Wero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірмонт|Вірмонт (Вярмонт, Вэрэмунд)]]''' | | ''Vermunt'' (''Virmundis'', ''Veremund'') <br> Wero + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Верза|Верза (Вэрза, Верша)]]''' | — | ''Werzo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віршыла|Віршыла (Вяршыла, Верзэль, Вершэль, Вэрсэль, Вэрсула)]]''' | — | ''Werzel'' <br> Werzo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Вірсімунд]] | | Werzo + Mund | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віс|Віс (Вісь, Віж)]]''' | — | ''Wis'' (''Wiso'', ''Weise'', ''Waiso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вішэка|Вішэка (Віска, Вішка, Вішэйка, Віжэйк, Вешка, Вяшэйка)]]''' | — | ''Wiseko'' (''Wischke'') <br> Wis + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Візіла (імя)|Вішэла (Вісель, Вісул, Віжэль, Весіла, Везела)]]''' | — | ''Wisilo'' (''Wizilo'', ''Wisel'', ''Wisulo'') <br> Wis + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісень|Вісень (Віжын, Вішын, Вішнь)]]''' | — | ''Wisen'' (''Wisin'') <br> Wis + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісун]]''' | — | ''Wisun'' <br> Wis + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вішынт|Вішынт (Высант)]]''' | — | ''Wisint'' (''Wisant'') <br> Wis + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісбар|Вісбар (Вісебар, Візбар, Віжбар, Вежбар)]]''' | | ''Wisbar'' <br> Wis + Baro | ''Barwis'' <br> Baro + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісівальд|Вісівальд (Вісевалод)]]''' | | ''Wiswald'' (''Wisewould'') <br> Wis + Waldo | ''Walvis'' <br> Waldo (Walt) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісьвіда|Вісьвіда (Вішвід, Вісавід)]]''' | | ''Wisvida'' (''Wiswith'') <br> Wis + Wido | ''Widuis'' <br> Wido + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісьвіл|Вісьвіл (Весьвіл, Вішвіл)]]''' | | ''Uesuili'' <br> Wis + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Вісгайла|Вісгайла (Вісагайла, Візгайла, Візгела, Віжгайла)]] | | Wis + Gailo | ''Gelvisa'' (''Galoisus'') <br> Gailo (Gelo) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігаўд|Вісігаўд (Візгаўд, Візгаўт, Візгольд, Візкоўд)]]''' | | ''Wisogoz''{{Заўвага|name="goz"|У гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход gaud у goz (coz)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 609.</ref>}} <br> Wis + Gaud <br> ''Wisigold'' <br> Wis + Goldo | ''Gauduis'' <br> Gaud + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігер|Вісігер (Вісгер, Візгер, Віскер, Віскар, Вішкер, Візгір)]]''' | | ''Wisger'' (''Uuisager'', ''Wiscar'', ''Weisker'') <br> Wis + Gero (Kero) | ''Gervisa'' <br> Gero + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігерд (імя)|Вісігерд (Візгерд, Візгард, Візгерт, Вышгерд, Вісігірд, Візгірд, Вышгірт)]]''' | | ''Visigerd'' (''Wisgeard'', ''Wisigard'') <br> Wis + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігін|Вісігін (Вісакін, Візкін, Вісеген, Візгін)]]''' | [[Гінівойша]] | ''Visekin'' (''Wissegen'', ''Wiseken'') <br> Wis + -kin <br> Wis + Ginno | ''Genuis'' <br> Ginno (Genno) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Візгінт|Візгінт (Вісагінт, Высагінт, Віскінт)]] | | Wis + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісконт]]''' | | ''Wisgonda'' (''Wisagund'') <br> Wis + Gunth (Cund) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісад|Вісад (Вішад)]]''' | | ''Wisad'' (''Wisod'') <br> Wis + Hatho (Adi) <br> Wis + Schat (Sado) | ''Aduisus'' (''Hadvisa'') <br> Hatho (Adi) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісман|Вісман (Вішман)]]''' | | ''Wisman'' <br> Wis + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Вісьміл]] | | Wis + Milo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісімонт|Вісімонт (Вісімунт, Вісмунт, Візмунт, Вішмунт, Віжмонт, Вішмонт)]]''' | | ''Wisemund'' (''Wizmunt'') <br> Wis + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вішымут|Вішымут (Вісімот)]]''' | | ''Vismuot'' (''Wismoda'') <br> Wis + Mot (Muto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віснар|Віснар (Візнэр, Вішнар, Вішнэр, Вішанар)]]''' | | ''Visnar'' (''Wisner'', ''Wisener'') <br> Wis + Noro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віст|Віст (Вест, Вешт)]]''' | — | ''West'' (''Viste'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вістэла]]''' | — | ''Wistila'' <br> West (Viste) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віштэнь|Віштэнь (Вайштэнь)]]''' | — | ''Wisten'' <br> West (Viste) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вештар|Вештар (Вэстэр, Вестр, Вістар, Віштар, Вэйштар)]]''' | | ''Vestarr'' (''Wistarius'') <br> West (Viste) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вештарт|Вештарт (Віштарт, Вістарт, Вестэрт, Вештард, Віштард, Вейстарт, Вейштарт, Войштарт)]]''' | | ''Westhard'' (''Guistardus'') <br> West (Viste) + Hardt (Hart) <br> ''Wistrud'' <br> Wis + Trudo (Trut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войша]]''' | — | ''Waiso'' (''Voysch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woyscha''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Weise'' (''Wiso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войшка|Войшка (Вайска, Вейшэка, Вейсейка)]]''' | — | ''Weiske'' <br> Weise + -k- <br> | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вайшыла|Вайшыла (Войшэль, Вэйшэль)]]''' | — | ''Weisel'' <br> Wiso (Waiso) + -l- <br> ''Woschel'' <br> Waiso (Voysch) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшын|Войшын (Войсін)]] | — | ''Vussin'' <br> Waiso (Voysch) + -n- <br> ''Wisin'' <br> Weise (Wiso) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшывід|Войшывід (Войшвід, Вэйшвід, Вайшвіта)]] | | ''Wisvida'' (''Wiswith'') <br> Weise (Wiso) + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшвіл (імя)|Войшвіл (Вошвіл, Вашвіла, Весьвіл)]] | | ''Uesuili'' <br> Weise (Wiso) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вайсар]]''' | | ''Weiser'' <br> Weise (Wiso) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войсят]]''' | | ''Woyssath''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Woyschat''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waiso (Voysch) + Hatho (Adi) <br> ''Wisad'' <br> Weise (Wiso) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшымунд|Войшымунд (Вайсмонт, Вэйсмант)]] | | ''Wasmundus'' <br> Waiso + Mund <br> ''Wisemund'' <br> Weise (Wiso) + Mund | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войшнар|Войшнар (Вайснар, Вейшнар, Вэйшнэр, Вайшнар, Вашнар)]]''' | [[Нарывойша]] | ''Wießner'' <br> Weise (Wiso) + Noro | Noro + Voysch |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшалк (імя)|Войшалк (Вышалк)]] | | Waiso (Voysch) + Scalc (Schelck) <br> Weise (Wiso) + Helgi (Algo) | ''Alguis'' <br> Helgi (Algo) + Wiso |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войштаўт|Войштаўт (Вештаўт, Выштальд, Вішталд, Вішталт)]] | | ''Westwalt'' <br> West + Waldo (Walt) <br> Waiso (Voysch) + Teudo (Taut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Война]]''' | — | ''Uuenna'' (''Wona'', ''Woyna''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Wino'' (''Weine'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайнейка|Вайнейка (Ванейка, Ваніка, Вайнэка)]]''' | — | ''Vunnico'' (''Wonnecke'') <br> Uuenna (Wona) + -k- <br> ''Weinecke'' <br> Wino (Weine) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайніла|Вайніла (Вайналь)]]''' | — | ''Weinel'' <br> Wino (Weine) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войніш|Войніш (Войнюш)]]''' | — | ''Weinisch'' <br> Wino (Weine) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войнар|Войнар (Вонар, Вайнэр, Вэйнэр, Вэйнар)]]''' | | ''Wunar'' (''Wuyner''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woyner''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woynar''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Uuenna (Wona) + Heri (Hari) <br> ''Weiner'' <br> Wino (Weine) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войнат|Войнат (Войнад, Войнят)]]''' | | ''Voinot'' (''Wonat'') <br> Uuenna (Wona) + Joto <br> Uuenna (Wona) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Воланг]]''' | | ''Wolank'' <br> Wolo + Lango (Lancho) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вольман]]''' | | ''Wolman'' (''Wolaman'') <br> Wolo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гавейка]]''' | — | ''Gauke'' <br> Gawo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гавіла|Гавіла (Гавуль)]]''' | — | ''Gavilo'' (''Gaul'') <br> Gawo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гавень|Гавень (Гавін)]]''' | — | ''Gawin'' <br> Gawo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаўвід]]''' | | ''Gauwida'' <br> Gawo + Wido | ''Widagauwo'' <br> Wido + Gawo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаўгонт|Гаўгонт (Галігунт, Галігонт, Галгонт, Галконт, Гяўгунт)]]''' | | ''Gavigunt'' <br> Gawo + Gunth (Gondo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайла (імя)|Гайл (Гайль, Гейль, Гель)]]''' | — | ''Gailo'' (''Geilo'', ''Galo'', ''Gelo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелейка|Гелейка (Галейка, Гелека, Галека, Гайліка, Галка)]]''' | — | ''Geleko'' (''Galleke'', ''Geilke'', ''Galke'') <br> Gailo (Gelo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейлін|Гейлін (Гайлін, Галін, Галень)]]''' | — | ''Gailin'' (''Geilin'', ''Galinno'') <br> Gailo (Galo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайлун|Гайлун (Гелун, Гелон)]]''' | — | ''Gelunus'' (''Galun'', ''Geluni'') <br> Gailo (Gelo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Галбута|Галбута (Гельбат, Гелбут, Келбут)]]''' | [[Бутгель]] | ''Galbot'' <br> Gailo (Galo) + Boto (Buto) | ''Baudugailus'' (''Baudigilus'') <br> Bodo (Budo) + Gailo (Gelo) <br> Boto (Buto) + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелёлд|Гелёлд (Гелальд)]]''' | | ''Geloldus'' (''Gelald'', ''Geilolt'', ''Kelolt'') <br> Gailo (Gelo) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальвід]]''' | [[Відзігайла]] | ''Gelvidis'' <br> Gailo (Gelo) + Wido | ''Widigelus'' (''Widigail'') <br> Wido + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальвін|Гальвін (Гайльвін, Гельвін)]]''' | | ''Galvin'' (''Geilawina'', ''Gelwina'') <br> Gailo (Galo) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальвірд]]''' | | ''Geilwird'' <br> Gailo (Galo) + Werta (Werdo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гельвіх|Гельвіх (Кельвік)]]''' | [[Вігайла (імя)|Вігайла]] | ''Geilwich'' (''Kelwihc'') <br> Gailo (Gelo) + Wigo | ''Wigelo'' <br> Wigo + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайлігін|Гайлігін (Келікін)]]''' | | ''Gelikin'' <br> Gailo (Gelo) + Ginno <br> Gailo (Gelo) + -kin | ''Gingel'' <br> Ginno + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелігуд|Гелігуд (Гелгод, Гелгуд, Гелгут)]]''' | [[Гудзігал]] | ''Gelgod'' <br> Gailo (Gelo) + Guda (Godo) | ''Godegel'' <br> Guda (Godo) + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Галінт]]''' | | ''Galind'' (''Geilindis'') <br> Gailo (Galo) + Linto (Lindis) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайліман|Гайліман (Галеман, Гельман, Кельман)]]''' | [[Мангайла]] | ''Gailamanns'' (''Galiman'', ''Gelman'', ''Kalmannus'') <br> Gailo (Gelo) + Mann | ''Manigel'' <br> Mann + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайлімін|Гайлімін (Гальмін, Гельмін)]]''' | [[Мінігайла (імя)|Мінігайла]] | ''Geleminus'' (''Galmin'', ''Gaillemin'') <br> Gailo (Gelo) + Minno | ''Minigelus'' <br> Minno + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Галімонт|Галімонт (Галімунт)]]''' | [[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла]] | ''Galmund'' (''Geilmundus'', ''Gelmund'') <br> Gailo (Gelo) + Mund (Munt) | ''Montigel'' <br> Mund (Munt) + Gailo (Gelo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гала (імя)|Гала]]''' | — | ''Halo'' (''Helli'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Галека]]''' | — | ''Haleke'' (''Halika'') <br> Halo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Галень|Галень (Гален)]]''' | — | ''Hallen'' <br> Halo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Галабут|Галабут (Галабуд)]]''' | | ''Halboth'' (''Heliboto'') <br> Halo (Helli) + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гельман|Гельман (Гельмэн)]]''' | | ''Hallmann'' <br> Halo (Helli) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гальмонт]]''' | | ''Hallmund'' (''Helmunt'') <br> Halo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ганус (імя)|Ганус (Гануш)]]''' | — | ''Hanus'' (''Johannes'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаст|Гаст (Гест, Каст, Гасьць, Гашт, Гесьць, Кест, Гейст)]]''' | — | ''Gast'' (''Gest'', ''Cast'', ''Keast'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гасьцейка|Гасьцейка (Госьцік)]]''' | — | ''Gasticho'' (''Casticho'') <br> Gast (Cast) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гасьціла|Гастыла (Гастэла, Гастэль, Касьціла, Кастэль)]]''' | — | ''Gastila'' (''Gastel'', ''Kestilo'', ''Kastel'') <br> Gast + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кесьцень|Кесьцень (Касьцін, Гасьцін, Гаштын)]]''' | — | ''Kesten'' (''Castinus'', ''Gastin'') <br> Gast (Gest) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Кейстут (імя)|Кестут (Гестут, Кістут, Кейстут)]] | — | Gast (Keast) + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Каштарт|Каштарт (Гастарт)]]''' | | ''Kastert'' (''Gastart'') <br> Gast (Cast) + Hardt (Hart) | ''Hartigast'' <br> Hardt (Hart) + Gast |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кестарт|Кестарт (Гестарт, Гештарт, Кестэрт, Гейштарт)]]''' | | ''Gesterd'' (''Gisteard'') <br> Gast (Gest) + Hardt (Hart) <br> ''Gistrudis'' <br> Geso (Giso) + Trudo (Trut) | ''Thrudgis'' <br> Trudo (Trut) + Geso (Giso) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гестар|Гестар (Гестэра, Гештар, Гештэр, Гейштэр, Гейштар, Кестэр, Кейстар)]]''' | | ''Gester'' (''Gaster'', ''Caster'') <br> Gast (Gest) + Heri (Hari) | ''Herigast'' <br> Heri + Gast |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаштольд (імя)|Гастаўд (Гашталт, Гаштольд, Каштаўт, Кашталт)]]''' | | ''Gastald'' (''Castald'', ''Gastaud'', ''Gastaut'') <br> Gast (Cast) + Waldo (Walt) <br> Gast (Cast) + Teudo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гестаўт|Гестаўт (Гесталт, Гішталт, Гештаўт, Кешталт, Кестаўт, Кістаўт, Гестаўд, Гештаўд, Гіштаўт, Гейстаўт, Кейстаўт)]]''' | | ''Gistald'' (''Gestold''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gast (Gest) + Waldo (Walt) <br> Geso (Giso) + Teudo (Taut) | ''Teutgis'' <br> Teudo (Teuth) + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўд|Гаўт (Гаўда, Гаўдзь, Галд, Галдзь)]]''' | — | ''Gaudo'' (''Gauto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдык|Гаўдык (Галдык, Гальдык, Калдык)]]''' | — | ''Gaudeck'' (''Gaudich'') <br> Gaudo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдзіла|Гаўдзіла (Гаўдэль, Гаўдзіль, Гальдзель)]]''' | — | ''Gaudila'' (''Gaudela'') <br> Gaudo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдзін|Гаўдзін (Голдзін)]]''' | — | ''Gaudin'' <br> Gaudo + -n-<br> ''Goldine'' <br> Goldo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдэш|Гаўдэш (Гольташ)]]''' | — | ''Gautsch'' <br> Gaudo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўтоўт]]''' | | ''Gautald'' (''Gaudald'') <br> Gaudo (Gauto) + Waldo (Walt) | ''Waltgaud'' <br> Waldo (Walt) + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўтвід]]''' | | ''Gautwidus'' (''Gautvidr'') <br> Gaudo (Gauto) + Wido | ''Widegaud'' <br> Wido + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гоўдвік]]''' | | ''Goldwig'' <br> Gaudo + Wigo (Wic) <br> Goldo + Wigo (Wic) | ''Wihgoz''{{Заўвага|name="goz"}} <br> Wigo + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўтэр|Гаўтэр (Гоўтэр)]]''' | | ''Gauter'' <br> Gaudo + Heri | ''Herigaudis'' <br> Heri + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдземунда (імя)|Гаўдземунда (Гаўдмонт, Каўдмонт)]]''' | | ''Gaudemund'' <br> Gaudo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдэрых|Галтрык]]''' | | ''Gautrik'' (''Gautrikr'', ''Gaudericus'') <br> Gaudo (Gauto) + Rick <br> ''Goldric'' <br> Goldo + Rick | ''Richcoz''{{Заўвага|name="goz"}} <br> Rick (Rih) + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гаўдрым]] | [[Рымгальд]] | Gaudo + Rim | ''Rimigaud'' <br> Rim + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдрут|Гаўдрут (Каўтруд)]]''' | | ''Gautrude'' <br> Gaudo + Trudo (Drutus) | ''Trutgaudus'' <br> Trudo + Gaudo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Геда|Геда (Гет, Гіда, Гада)]]''' | — | ''Geda'' (''Geto'', ''Giddo'', ''Gaddo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзейка|Гедзейка (Гадзейка, Гедыка, Гедык, Гадыка)]]''' | — | ''Gedicke'' (''Gädecke'', ''Gedeco''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Geda (Gaddo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзель|Гедзель (Гадыла, Гідзель, Кіцела, Гаціла, Гатэль)]]''' | — | ''Gedel'' (''Gadilo'', ''Gitila'', ''Ketil'', ''Gattilo'', ''Gattel'', ''Catilo'') <br> Geda (Geto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзень|Гедзень (Гедэн, Гадзін, Гедзін, Гецень, Гіцень)]]''' | — | ''Gedenus'' (''Gadinus'', ''Giddinus'', ''Getina'') <br> Geda (Giddo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедбуд|Гедбуд (Гедбод, Гедбут, Кедбут)]] | [[Будзікід (імя)|Будзікід]] | Geda + Bodo (Budo) | Bodo (Budo) + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гадаальд|Гідульт (Гідаўд, Гедаўд)]]''' | | ''Gidoldus'' (''Gedoaldus'') <br> Geda (Giddo) + Waldo (Walt) | ''Wealdgyth'' <br> Waldo + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гетаўт (імя)|Гетаўт (Геталт, Геталд, Гетальд, Гітаўт, Кетаўт, Гатаўт)]]''' | | ''Getoldus'' (''Ketold'', ''Cataudo'') <br> Geda (Geto) + Waldo (Walt) <br> Geda (Geto) + Teudo (Taut) | ''Theotgit'' <br> Teudo (Teuth) + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедзівід|Гедзівід (Кедзівід, Гетвід)]] | | Geda + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедзівіл|Гедзівіл (Гедвіл, Гетвіл, Гідвіл, Гадвіл, Кедвіл)]] | [[Вільгет]] | Geda (Giddo) + Wilo | ''Wilgyth'' <br> Wilo + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедвін]]''' | | ''Gedovin'' <br> Geda + Wino | ''Wynngeat'' <br> Wino + Geda |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гітэр|Гітэр (Гедэр, Гадэр, Гатар, Гедр, Гідр, Кецер, Кадэр)]]''' | | ''Getær'' (''Gader'', ''Gatharius'', ''Gidhari'') <br> Geda (Giddo) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гітарт|Гітарт (Гедарт, Гетарт, Кітарт)]]''' | | ''Gidheard'' (''Gạddert'') <br> Geda (Giddo) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедыгольд|Гедыгоўд (Гедыгольд, Кедкаўд, Кедкольд)]] | | Geda + Gaudo <br> Geda + Goldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедгонт|Гедгонт (Гедконт, Кітконт)]]''' | | ''Gadagunti'' <br> Geda (Gaddo) + Gunth (Kunth) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзіман]]''' | | ''Gidman'' (''Gettman'') <br> Geda (Giddo) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзімін (імя)|Гедзімін (Гідзімін, Гідамін, Гідмін, Кедзімен, Кедмін, Кідмін)]]''' | | ''Giddeminus'' <br> Geda (Giddo) + Minno | ''Mengede''{{Заўвага|{{Артыкул у іншым разьдзеле|Мэнгдэны|Менгеды (пазьней Мэнгдэны)|de|Mengden (Adelsgeschlecht)}} — [[Нямеччына|нямецкі]], пазьней [[Інфлянты|інфлянцкі]] шляхецкі род, які паходзіць з [[Вэстфалія|Вэстфаліі]]}} <br> Minno (Menno) + Geda |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедмонт|Гедмонт (Кадзімонт, Гемонт)]]''' | | ''Gadamundus'' (''Gjetmund'', ''Gemundus'') <br> Geda (Gaddo) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гадарых|Гедрык]]''' | | ''Gedrich'' (''Gadric'') <br> Geda (Gaddo) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гадзь|Гадзь (Ед, Едзь, Яд, Ядзь)]]''' | — | ''Hatho'' (''Had'', ''Hedo'', ''Adi'', ''Edo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Адзейка|Адзейка (Адзіка, Гадыка, Ядзейка, Ядзека, Ядык, Гадэйка)]]''' | — | ''Adecho'' (''Adika'', ''Chadico'', ''Edica'') <br> Hatho (Adi) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаціла|Гаціла (Гадзіла, Адзель)]]''' | — | ''Hetilo'' (''Hadala'', ''Adela'') <br> Hatho (Adi) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ацень|Ацень (Едзін, Атэн)]]''' | — | ''Atten'' (''Edin'', ''Atin'') <br> Hatho (Adi) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятаўт|Ятаўт (Атаўт, Гатаўт, Яталт, Яталд, Ятальд, Ядаўт, Ядальд)]]''' | [[Волдат]] | ''Atald'' (''Hathald'', ''Adalt'', ''Hadaud'') <br> Hatho (Had) + Waldo (Walt) | ''Waldad'' (''Walthad'') <br> Waldo (Walt) + Hatho (Had) <br> ''Teuthad'' <br> Teudo (Teuth) + Hatho (Had) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятвід|Ятвід (Адвід, Едзівід, Гетвід)]]''' | | ''Atvid'' (''Adhuid'', ''Hadewidis'') <br> Hatho (Edo) + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядвіга|Ядвіга (Ядовіг)]]''' | | ''Hadwig'' (''Hedwig'') <br> Hatho (Hedo) + Wigo | ''Wichad'' <br> Wigo (Wic) + Hatho (Hedo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятвіл|Ятвіл (Ядвіл, Ядвіла, Едзівіл, Гадвіл)]]''' | [[Вілят]] | ''Attavill'' (''Adovila'') <br> Hatho (Adi) + Wilo | ''Wiliatus'' (''Williad'') <br> Wilo + Hatho (Adi) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядгаўд]]''' | | ''Hadegaud'' (''Adegaudus'') <br> Hatho (Adi) + Gaudo | ''Gauthaus''{{Заўвага|У гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход had у haus)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=gauthaus#v=snippet&q=gauthaus&f=false S. 617, 789].</ref>}} <br> Gaudo (Gaut) + Hatho |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядгін]]''' | [[Гінят]] | ''Hettgen'' (''Hedicken'') <br> Hatho (Adi) + Ginno (Genno) | ''Genat'' (''Gennat'', ''Kynath'') <br> Ginno (Genno) + Hatho (Adi) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядаг|Ядаг (Адаўг, Адаўк, Ядаўг, Ядаўк, Ядалг)]]''' | | ''Adago'' (''Adaco'') <br> Hatho (Adi) + Dago <br> Hatho (Adi) + Daugo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядат|Ядат (Ядзят)]]''' | | ''Adat'' (''Adhad'') <br> Hatho (Adi) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гадар|Гадар (Ядар, Атар)]]''' | | ''Hader'' (''Adar'', ''Hathari'') <br> Hatho (Had) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Атарт|Атарт (Етарт, Едэрт)]]''' | | ''Atard'' (''Adahart'') <br> Hatho (Adi) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гатман|Гатман (Адаман, Атман, Адамэн)]]''' | | ''Hadoman'' (''Adiman'', ''Athiman'') <br> Hatho (Adi) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятмонт|Ятмонт (Адамонт, Этмант)]]''' | | ''Etmunt'' (''Jatmund'', ''Adimondus'') <br> Hatho (Adi) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Атрант]]''' | | ''Aderando'' <br> Hatho (Adi) + Rando (Ranto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гейман]]''' | | ''Heyman'' (''Hayman'') <br> Haimo (Heimo) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Геймант|Геймант (Гаймунт)]]''' | | ''Haimund'' <br> Haimo (Heimo) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Генрых|Генрык]]''' | | ''Henric'' (''Heimirich'') <br> Haimo (Heimo) + Rick (Rih) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Індрых|Індрых (Індрык, Гендрык)]]''' | | ''Hindrich'' (''Heinrich'') <br> Haimo (Heimo) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайд|Гайд (Гайда, Гейда, Гайдзь, Гайць, Кейда, Кейт)]]''' | — | ''Gaidus'' (''Gaido'', ''Geide'', ''Geith'', ''Keith'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайдэль|Гайдэль (Гейтыла)]]''' | — | ''Gaidel'' (''Geitel'') <br> Gaidus (Geith) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейдзен|Гейдзен (Гайдзен, Гайдэн, Гайцен)]]''' | — | ''Gaidene'' (''Gaidinus'') <br> Gaidus (Geith) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейдар|Гейдар (Гайдар)]]''' | | ''Gaidheri'' (''Geiter'') <br> Gaidus (Geith) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейтарт|Гейтарт (Гайторт)]]''' | | ''Gaiterda'' <br> Gaidus (Geith) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайдэман]]''' | | ''Geidemann'' <br> Gaidus + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гайда (імя)|Гайда (Гейда)]]''' | — | ''Heido'' (''Haido'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гайдэла|Гайдэла (Гайдэль)]]''' | — | ''Heidilo'' (''Heidel'') <br> Heido (Haido) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтвід]]''' | | ''Heidvid'' <br> Heido + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтгін|Эйтгін (Эйтыгін, Эйдыгін)]]''' | | ''Heitgin'' (''Heydekinus'') <br> Heido + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гейдмант|Гейдмант (Гейтмант, Эйдмант, Эйтмант)]]''' | | ''Heidmundus'' <br> Heido + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйдрыг|Эйдрыг (Эйдрык)]]''' | | ''Eidrich'' (''Heitrig'', ''Heidericus'') <br> Heido + Rick | ''Rihheid'' <br> Rick (Rih) + Heido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геза (імя)|Гез (Гіза, Гіжа, Гесь, Кезь, Кейза)]]''' | — | ''Geso'' (''Giso'', ''Keso'', ''Geiso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геска|Гесека (Геска, Гізік, Кізік, Кейзік)]]''' | — | ''Giesecke'' (''Geske'', ''Kiessig'') <br> Geso (Giso) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гізель|Гезела (Гізель, Кізіла, Кезела, Кізель)]]''' | — | ''Gesela'' (''Giesel'', ''Kisila'', ''Kisela'', ''Kiesel'') <br> Geso (Keso) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гізбэрт|Гізбэрт (Гізэбэрт, Гіжбэрт, Гісбарт)]]''' | | ''Gisbert'' (''Gisebert'') <br> Geso (Giso) + Bert | ''Berdegis'' <br> Bert + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Кезгайла|Кезгайла (Гезгайла)]] | | Geso (Keso) + Gailo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гішвід]]''' | | ''Gisoidis'' <br> Geso (Giso) + Wido | ''Widugis'' <br> Wido + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гесьмін|Гесьмін (Кесьмін, Кісьмен)]] | | Geso (Keso) + Minno (Menno) <br> ''Gezman'' <br> Geso (Keso) + Mann | ''Minegis'' <br> Minno + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гезімунд (імя)|Гесмонт (Гісімунт, Гізымант, Гіжымант, Гейсімонт, Гейсмонт)]]''' | | ''Gesimund'' (''Gesmondo'', ''Gisimund'', ''Gismondus'') <br> Geso (Giso) + Mund (Munt) | ''Mundegis'' <br> Mund + Geso (Giso) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гес]]''' | — | ''Haso'' (''Hesa'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гасьмір]]''' | | ''Hasmar'' (''Hessemer'') <br> Haso (Hesa) + Mero (Maro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелда|Гелда (Гілда, Гелдзь, Гільдзь)]]''' | — | ''Geldo'' (''Gildo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальтаўт|Гальтоўт (Гелдаўд, Гальтаўт, Гельтульд)]]''' | | ''Geltolt'' (''Galdualdus'') <br> Geldo + Waldo (Walt) | ''Waldgelt'' <br> Waldo + Geldo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ільць]]''' | — | ''Hilto'' (''Ildia'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гільцін|Гільцін (Ільдзін)]]''' | — | ''Hiltin'' (''Ildin'') <br> Hilto (Ildia) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ілбуць|Ілбуць (Ілбудзь, Ільбуць)]]''' | | ''Ilbuth'' (''Ilbodus'', ''Hiltiboto'') <br> Hilto + Boto (Buto) | ''Buothilt'' <br> Boto (Buto) + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ілгут]]''' | | ''Illgut'' (''Hiltgudis'') <br> Hilto + Gudo (Guta) | ''Guthildis'' <br> Gudo (Guta) + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гільтэр]]''' | | ''Hilder'' <br> Hilto + Heri | ''Erhilt'' <br> Heri + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гельтман|Гельтман (Гільман, Ільман)]]''' | | ''Heltmann'' (''Hillmann'', ''Ilmann'') <br> Hilto + Mann | ''Manehildis'' <br> Mann + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гіка]]''' | — | ''Hico'' (''Hiko'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гікель]]''' | — | ''Hiccila'' <br> Hico (Hiko) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінгіла|Гінгіла (Гінгела, Гінгала)]]''' | — | ''Gingel'' (''Gengel'') <br> Geng + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гента (імя)|Гінт (Гент, Генда)]]''' | — | ''Gento'' (''Gendo'', ''Gentt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінцейка|Гінцейка (Гендэк, Гендзік, Гіндзіка)]]''' | — | ''Gendecke'' (''Gentke'') <br> Gento (Gendo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гентыла|Гентыла (Гендзела, Гіндзель, Гінтыла, Гінтэль)]]''' | — | ''Gentile'' (''Gendele'', ''Gindel'', ''Gentel'') <br> Gento (Gendo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінцін|Гінцін (Гендзін, Гінцень, Кінцен)]]''' | — | ''Genten'' (''Gendinus'') <br> Gento + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінтш]]''' | — | ''Gentsch'' <br> Gento + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінтаўт|Гінтаўт (Гінталт, Гінталд, Гентаўт, Кентаўт, Гантаўт, Кантаўт, Кінтаўт)]]''' | [[Таўцігін]] | ''Gentaltus'' (''Kentuald'', ''Gandualdus'', ''Candoaldo'') <br> Gento + Waldo (Walt) <br> Ginno (Genno) + Teudo (Taut) | ''Theudekin'' (''Deutgen'') <br> Teudo + Ginno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінтэр|Гінтэр (Гентар, Гандар, Гінтар, Кентар)]]''' | | ''Genter'' (''Genther'', ''Gander'') <br> Gento + Heri (Hari) | ''Erigand'' <br> Heri + Gento (Gando) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кінтарт]]''' | | ''Genthardus'' (''Gentert'') <br> Gento + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гендырых (імя)|Гендрык (Гендрых, Гандрык)]]''' | | ''Gendricus'' (''Gendrich'', ''Gandaricus'') <br> Gento (Gendo) + Rick | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гера|Гера (Кер, Гіра)]]''' | — | ''Gero'' (''Kero'', ''Giro'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герэйка|Герэйка (Герыка, Герка, Гірэйка, Кірэйка, Кірык)]]''' | — | ''Gerico'' (''Gerecke'', ''Kericho'', ''Kiereck'') <br> Gero (Kero) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герыла|Герыла (Керыла, Керэль, Герла, Герэль, Геруль, Гірэла)]]''' | — | ''Gerilo'' (''Kerilo'', ''Kerelo'', ''Gerlo'') <br> Gero (Kero) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герын|Герын (Гірын)]]''' | — | ''Gerin'' (''Girin'') <br> Gero (Giro) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Керун|Керун (Герун, Герон)]]''' | — | ''Keruni'' (''Gerun'', ''Geron'') <br> Gero (Kero) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герута (імя)|Геруць (Геруд, Гаруць, Гіруць, Керут)]]''' | — | ''Geruthus'' (''Gerutha'') <br> Gero (Giro) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Керш|Керш (Герш, Гірш, Геруш, Кірш)]]''' | — | ''Kiersch'' (''Giersch'', ''Gierasch'') <br> Gero (Kero) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гербут|Гербут (Гірбут, Гарбут, Кербут, Кірбут, Гірбуд, Гербудзь)]]''' | [[Бутгер]] | ''Gerboth'' (''Kerboto'', ''Gerbodo'', ''Garbutt'') <br> Gero (Kero) + Bodo (Budo) <br> Gero (Kero) + Boto (Buto) | ''Butger'' (''Botgerus'', ''Bodeger'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервала]]''' | | ''Gerwala'' <br> Gero + Wal (Walo) | ''Walager'' <br> Wal (Walo) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геральд|Геральт (Геральд)]]''' | | ''Gerald'' <br> Gero + Waldo (Walt) | ''Waldger'' <br> Waldo + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервід]]''' | [[Відугер]] | ''Gerwid'' (''Gervidh'') <br> Gero + Wido | ''Wideger'' (''Widger'') <br> Wido + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кірвік]]''' | | ''Kerwic'' (''Gerwic'') <br> Gero (Kero) + Wigo (Wic) | ''Wicger'' <br> Wigo (Wic) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервіла|Гервіла (Гірвіл, Гервел)]]''' | | ''Gerwilo'' (''Garwilus'') <br> Gero (Giro) + Wilo | ''Vilgar'' <br> Wilo + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервін|Гервін (Кервін, Гервен)]]''' | [[Вінгер]] | ''Gerwin'' (''Kerwin'', ''Girwin'', ''Gerwen'') <br> Gero (Kero) + Wino | ''Winger'' <br> Wido + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервойна]]''' | | ''Geruuni'' <br> Gero + Uuenna (Wona) | ''Vunniger'' <br> Uuenna (Wona) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гергард|Гіргарт]]''' | | ''Gerhard'' (''Girart'') <br> Gero (Giro) + Hardt (Hart) | ''Hartger'' <br> Hardt + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гер’ят|Гер’ят (Герат, Кір’ят)]]''' | | ''Gerath'' (''Gerjet'') <br> Gero + Hatho (Adi) <br> Gero + Joto | ''Hatger'' <br> Hatho + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герод|Герод (Гірод)]]''' | [[Гродгар (імя)|Рутгер]] | ''Gaerod'' (''Girod'') <br> Gero + Hrodo (Roda) <br> Gero + Hatho | ''Rutger'' <br> Hrodo (Ruodo) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геркін|Геркін (Гіргін, Кіркін)]]''' | | ''Gerken'' (''Gerkinus'', ''Gergin'') <br> Gero (Kero) + -kin <br> Gero (Kero) + Ginno (Genno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Герконт|Герконт (Гіргонт, Гіркунт, Гірконт, Кірконт, Гірканд)]] | | Gero (Kero) + Gunth (Cund) | ''Cundker'' (''Gunngeir'') <br> Gunth (Cund) + Gero (Kero) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Керман (імя)|Керман (Герман)]]''' | | ''Kerman'' (''German'') <br> Gero (Kero) + Mann | ''Manger'' <br> Gero + Mann |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гермін|Гермін (Гірмін)]]''' | [[Мінгер]] | ''Germinus'' <br> Gero (Giro) + Minno | ''Minger'' <br> Minno (Menno) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Германт|Германт (Гермунд, Гермунт, Гірмунт, Гармонт, Кірмонт)]]''' | | ''Germont'' (''Germund'', ''Germunt'', ''Girmunt'', ''Garimund'', ''Kermunt'') <br> Gero (Giro) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Керстэн|Керстэн (Керстын, Карштэн, Герштан)]]''' | [[Стангір]] | ''Kersten'' (''Kerstin'', ''Karsten'', ''Girstano''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gero (Kero) + Steina (Sten) | ''Staniger'' (''Stanker'') <br> Steina (Stean) + Gero (Giro) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Герстолт|Герстолт (Гірстолт, Герштаўт, Гірстоўт, Керстаўт)]] | | Gero (Giro) + Stalto | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гертруда|Гертруда (Гердруда)]]''' | | ''Gertrud'' (''Gerdrud'', ''Girtrudis'') <br> Gero + Trudo | ''Thrudger'' <br> Trudo + Gero |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гір|Гір (Гіра, Гары)]]''' | — | ''Heri'' (''Hiro'', ''Hari'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гірык]]''' | — | ''Hierica'' <br> Heri (Hiro) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гарыла (імя)|Гарыла (Герала, Гірыла)]]''' | — | ''Harilo'' (''Herilo'') <br> Heri (Hari) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гарын|Гарын (Гірын)]]''' | — | ''Herin'' <br> Heri (Hari) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гарыш|Гарыш (Гіраш)]]''' | — | ''Harisch'' (''Heresch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Heri (Hari) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гарбут|Гарбут (Гарбот, Гербут, Ербут)]]''' | [[Бутар]] | ''Harboth'' (''Herbothe'') <br> Heri (Hari) + Boto (Buto) | ''Butter'' <br> Boto (Buto) + Heri (Hari) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гербэрт]]''' | | ''Herbert'' <br> Heri + Bert | ''Berther'' <br> Bert + Heri |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ірвіл]]''' | | ''Irvil'' (''Iruil'') <br> Heri (Hiro) + Wilo | ''Wileri'' <br> Wilo + Heri |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Герман (імя)|Герман (Гірман, Гарман, Гермен)]]''' | [[Манар]] | ''Hermann'' (''Hirimann'', ''Harimann'') <br> Heri (Hiro) + Mann | ''Manarius'' (''Manahari'') <br> Mann + Heri (Hari) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ермін|Ермін (Герамін)]]''' | | ''Ermin'' (''Hermina'') <br> Heri + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ермант|Ермант (Германт, Эрмант)]]''' | | ''Eremund'' (''Herimont'') <br> Heri + Mund (Munt) | ''Munter'' <br> Mund (Mutn) + Heri |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ерандзь]]''' | [[Рандар]] | ''Herrand'' <br> Heri (Hari) + Rando (Ranto) <br> Heri (Hari) + -nd- | ''Randhere'' (''Ranthar'') <br> Rando + Heri (Hari) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герда|Герд (Гард, Гірд, Гердзь, Гардзь, Герт)]]''' | — | ''Gerd'' (''Geard'', ''Gardo'', ''Gyrd'', ''Gert'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердзейка|Гердзейка (Гардзейка, Гірдзейка, Гертык)]]''' | — | ''Gerdeka'' (''Gardeke'', ''Gertke'') <br> Gerd + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердзіла|Гердзіла (Гардзела, Гердзяла, Гардзель, Гердзель, Гірдыла)]]''' | — | ''Gardila'' (''Gerdele'', ''Gertil'') <br> Gerd (Gardo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердзень (імя)|Гердзень (Гірдзен, Гардзінь, Гердзін)]]''' | — | ''Gerden''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Girden''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Garden'', ''Gardin'', ''Gerdin'') <br> Gerd (Gert) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердун|Гердун (Гердзюн, Гірдзюн)]]''' | — | ''Gerdun'' (''Gartuni'') <br> Gerd (Gardo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердут (імя)|Гердут (Кердут, Гердуць, Кердуць)]]''' | — | ''Kerdut'' <br> Gerd + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гертаўт|Гертаўт (Гортаўт, Гіртаўт, Кіртаўт)]]''' | | ''Gertoldus'' (''Kartold'') <br> Gerd (Gardo) + Waldo (Walt) | ''Waldigardis'' <br> Waldo + Gerd (Gardo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гірдзівід|Гірдзівід (Гірдвід, Кірдвід)]]''' | | ''Gyrdvid'' (''Gertwidus'') <br> Gerd (Gyrd) + Wido | ''Widgerd'' <br> Wido + Gerd |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гердвіл|Гердвіл (Гертвіл, Гірдзівіл, Кірдвіл)]] | [[Вільгерд]] | Gerd + Wilo | ''Wilgeard'' (''Vilgard'') <br> Wilo + Gerd (Gardo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гердвойна|Гердвойна (Гірдвойна)]] | | ''Geardwine'' <br> Gerd + Wino (Weine) <br> Gerd + Uuenna (Wona) | ''Weingard'' <br> Wino (Weine) + Gerd (Gardo) <br> ''Vunnegart'' <br> Uuenna (Wona) + Gerd (Gardo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гірдзімонт|Гірдзімонт (Кірдзімонт)]]''' | [[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд]] | ''Gardmund'' (''Gertmund'') <br> Gerd (Gardo) + Mund (Munt) | ''Mundgerd'' <br> Mund + Gerd |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гардзь|Гардзь (Гарт, Арда)]]''' | — | ''Hardt'' (''Hart'', ''Ardo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гардэль|Гардэль (Гертэль, Эртэль)]]''' | — | ''Hardell'' (''Hertilo'', ''Ertel'') <br> Hardt (Hart) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гардзіна (імя)|Гардзіна (Гардына)]]''' | — | ''Hardin'' (''Herden'') <br> Hardt + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Артавід]]''' | [[Відарт]] | ''Hartvid'' <br> Hardt (Ardo) + Wido | ''Vidart'' <br> Wido + Hardt (Hart) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эртвін]]''' | [[Вінарт]] | ''Hertwin'' (''Artwin'') <br> Hardt (Ardo) + Wino | ''Winhart'' <br> Wino + Hardt |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гартман|Гартман (Гертман, Эртман, Эрдман)]]''' | | ''Hartman'' (''Hertman'', ''Ertman'', ''Erdmann'') <br> Hardt + Mann | ''Manhardt'' <br> Mann + Hardt |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гіба|Гіба (Геба, Кеба, Гейба)]]''' | — | ''Gibo'' (''Gebo'', ''Kebo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кібейка|Кібейка (Гебейка, Гібік)]]''' | — | ''Kibicho'' (''Gebecke'', ''Gibico'') <br> Gibo (Kebo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кібель|Кібель (Гібэль, Гебель)]]''' | — | ''Kiebel'' (''Giebel'', ''Gebel'') <br> Gibo (Kebo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гібін|Гібін (Гебіна, Гебэн, Гібінь, Гібен, Кебень)]]''' | — | ''Gibin'' (''Gebino'', ''Gebeno'', ''Kebene'') <br> Gibo (Gebo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кібар|Кібар (Гібар, Кібір)]]''' | | ''Kiber'' (''Kebehere'', ''Gibahari'') <br> Gibo (Kebo) + Heri (Hiro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кібарт|Кібарт (Кібэрт, Гібарт)]]''' | | ''Kibart'' (''Kibbert'', ''Gibert'') <br> Gibo (Kebo) + Bert <br> Gibo (Kebo) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гіў]]''' | — | ''Givo'' (''Gevo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гівейка]]''' | — | ''Givika'' (''Geuica'') <br> Givo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гівін|Гівін (Гівень)]]''' | — | ''Givin'' <br> Givo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гевалт|Гевалт (Гевалд, Гівалт)]]''' | | ''Gevald'' (''Givald'') <br> Givo (Gevo) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геверт|Геверт (Гівэрт, Ківэрт)]]''' | | ''Gewert'' <br> Givo (Gevo) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гіль (імя)|Гіль (Кіл)]]''' | — | ''Gilo'' (''Gill'', ''Kil'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гілейка|Гілейка (Гілік, Кілейка)]]''' | — | ''Gilleke'' <br> Gilo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гілін|Гілін (Гілінь, Гілень)]]''' | — | ''Gillin'' (''Gillen'', ''Killin'') <br> Gilo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кілбар]]''' | | ''Kilber'' (''Gilberia'') <br> Gilo (Kil) + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гілбут]]''' | | ''Gilbody'' <br> Gilo + Boto (Buto) <br> Gilo + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кільман]]''' | | ''Killman'' (''Gillman'') <br> Gilo (Kil) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гілімонт|Гілімонт (Гільмонт)]]''' | | ''Gilmondus'' (''Gilmont'', ''Gilimund'') <br> Gilo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гін|Гін (Гена, Кін, Кена, Кен, Гінь, Гень, Кінь)]]''' | — | ''Ginno'' (''Genno'', ''Gimmo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінейка|Гінейка (Гінка, Гінек, Генейка, Кінейка)]]''' | — | ''Gineke'' (''Genke'', ''Genike'') <br> Ginno (Genno) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Генела|Генела (Генель, Гінела, Гінель, Генуль, Кінель)]]''' | — | ''Genilo'' (''Genellus'', ''Ginolo'') <br> Ginno (Genno) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Генут|Генут (Генюта)]]''' | — | ''Genut'' (''Geniut'') <br> Ginno (Genno) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кінюш|Кінюш (Генюш, Кінш, Гінюш)]]''' | — | ''Kinosz''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Gennisch'') <br> Ginno (Genno) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кімбар|Кімбар (Кімбэр, Гімбар, Гімбэр)]]''' | | ''Gimber'' (''Cimber'') <br> Ginno + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кімбарт|Кімбарт (Кімбэрт, Генбарт)]]''' | | ''Gimbert'' <br> Ginno (Genno) + Bert <br> ''Kinbardus'' <br> Ginno (Genno) + Bardo (Barto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінібут|Гінібут (Генбут, Гінбут, Кінбут, Гембут, Гімбут)]]''' | | ''Genobod'' (''Genbaud'') <br> Ginno + Bodo (Budo) <br> Gino + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінеўт]]''' | | ''Ginaldus'' (''Genald'', ''Genaud'') <br> Ginno (Genno) + Waldo (Walt) | ''Waldgina'' <br> Waldo + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гімольт]]''' | | ''Gemoldus'' (''Gimoldus''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ginno (Gimmo) + Waldo (Walt) <br> Gemo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гінвід]] | [[Відзігін]] | Ginno + Wido | ''Widikin'' (''Wedigen'') <br> Wido + -kin <br> Wido + Ginno (Genno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гінівіл (імя)|Гінівіл (Кінвіл)]] | [[Вількін]] | Ginno + Wilo | ''Willikin'' (''Willegin'') <br> Wilo + -kin <br> Wilo + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінвін|Гінвін (Кінвін)]]''' | | ''Genuinus'' (''Kinewin'') <br> Ginno (Genno) + Wino | ''Winneken'' <br> Wino + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Генавэфа|Генавіфа (Генавэва)]]''' | | ''Genovefa'' <br> Ginno (Genno) + Vivo (*Weif) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гінівойша]] | [[Вісігін]] | ''Genuis'' <br> Ginno (Genno) + Weise (Wiso) <br> Ginno + Waiso (Voysch) | ''Visekin'' <br> Wiso + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінят|Гінят (Генат, Гінат, Кінат, Кінят)]]''' | [[Ядгін]] | ''Genat'' (''Gennat'', ''Kynath'') <br> Ginno (Genno) + Hatho (Adi) <br> ''Genniod'' <br> Ginno (Genno) + Audo (Oto) | ''Hettgen'' (''Hedicken'') <br> Hatho (Adi) + Ginno (Genno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кінэр|Кінэр (Кінер, Кінар)]]''' | | ''Kiener'' (''Ginerius'', ''Gener'') <br> Ginno (Genno) + Heri | ''Herekin'' <br> Heri + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кінэрт|Кінэрт (Кенарт, Генэрт)]]''' | | ''Kinnert'' (''Ginart'', ''Genard'') <br> Ginno (Genno) + Hardt (Hart) | ''Hartgen'' <br> Hardt (Hart) + Ginno (Genno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кінконт|Генконт (Кінконт)]]''' | | ''Gengundis'' (''Genegondis'') <br> Ginno (Genno) + Gunth (Cund) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гіман|Гіман (Кіман, Геман, Кеман)]]''' | | ''Gimiman'' (''Kinman'') <br> Ginno (Gimmo) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кімін|Кімін (Гімін)]]''' | | ''Gimmin'' <br> Ginno (Gimmo) + Minno <br> Ginno (Gimmo) + -n- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кімант|Кімант (Гімант, Кімунд, Кімунт)]]''' | | ''Kymund'' (''Ginmund'', ''Kinmonth'') <br> Ginno + Mund (Munt) <br> Gemo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінет]]''' | | ''Genet'' (''Gennett'', ''Ginetta'') <br> Ginno (Genno) + Nieth | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гендрута|Гендрута (Гендруда, Гентруда, Гентрута, Кендрута)]]''' | | ''Genedrudis'' (''Gintrudis'') <br> Ginno (Genno) + Trudo (Trut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гога|Гога (Гок)]]''' | — | ''Gogo'' (''Goki'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гогель|Гогель (Гугель, Кугель)]]''' | — | ''Goggilo'' (''Kugelo'') <br> Gogo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Грода|Грот (Гродзь, Род, Руд, Родзь)]]''' | — | ''Hrodo'' (''Roda'', ''Ruodo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудзейка|Рудзейка (Родзейка, Рудзека, Родзіка, Рудзік)]]''' | — | ''Ruadicho'' (''Rodicho'', ''Hruodicho'', ''Rudek'') <br> Hrodo (Ruodo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудзіла|Рудзіла (Рудзель, Родзель, Рудаль)]]''' | — | ''Rudila'' (''Rudela'', ''Hrodilo'', ''Ruadalo'') <br> Hrodo (Ruodo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Родэлін]]''' | — | ''Rothelin'' (''Hrodelin'') <br> Hrodo (Roda) + lin | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Родзень|Родзень (Рудзін, Рудзень, Рутэн)]]''' | — | ''Roden'' (''Rudin'', ''Ruethen'', ''Hrodin'') <br> Hrodo (Roda) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудаш|Рудаш (Рудзеш, Рудзіш)]]''' | — | ''Rudusch'' (''Rudeš''{{Заўвага||name="Чэхія"}}, ''Rudiš''{{Заўвага||name="Чэхія"}}, ''Rutsch'') <br> Hrodo (Ruodo) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудаўт|Рудаўт (Рудалт, Ротаўт)]]''' | | ''Rudolt'' (''Roudaut'', ''Rotaldus'', ''Rotaudus'', ''Hrotold'') <br> Hrodo (Ruodo) + Waldo (Walt) <br> Hrodo (Ruodo) + Teudo (Taut) | ''Theotrod'' <br> Teudo (Teuth) + Hrodo (Roda) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гродвіл|Гродвіл (Родвіл, Рудзівіл)]]''' | | ''Hrodwil'' (''Rudwill'') <br> Hrodo (Ruodo) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гродгаўд (імя)|Рогаўд (Рогаўт)]]''' | | ''Rogaudus'' (''Hrodgaud'', ''Rotgaud'') <br> Hrodo (Roda) + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гродгар (імя)|Рутгер (Рудкір, Рукір)]]''' | [[Герод]] | ''Rutger'' (''Rudker'', ''Rucker'') <br> Hrodo (Ruodo) + Gero (Kero) | ''Gaerod'' (''Girod'') <br> Gero + Hrodo (Roda) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудэр|Рудэр (Рутэр)]]''' | | ''Ruder'' (''Hroadhar'', ''Grotchar'') <br> Hrodo (Ruodo) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Родаман|Родаман (Рудаман, Рудман, Рудамань)]]''' | | ''Rodoman'' (''Roudman'', ''Hrodman'') <br> Hrodo (Roda) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Градзімонт|Градзімонт (Радмонт)]]''' | | ''Hrodmunt'' (''Rodmundus'', ''Rodomonte'') <br> Hrodo (Roda) + Mund (Munt) <br> ''Grodmundus'' | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гуда (імя)|Гут (Гуд, Гудзь, Гот, Года, Годзь)]]''' | — | ''Gudo'' (''Guta'', ''Got'', ''Godo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзейка|Гудзейка (Гудзіка, Гудзека, Гадзейка, Годыка, Гатыка, Кудзейка)]]''' | — | ''Gudecke'' (''Gudike'', ''Godeko'', ''Godica'', ''Gutthica'', ''Kudicke'') <br> Gudo (Guta) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзіла|Гудзіла (Гадзіла, Годэль, Гутэль)]]''' | — | ''Gudila'' (''Godila'', ''Godel'', ''Güttel'') <br> Gudo (Guta) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудан|Гудан (Годун, Гудон)]]''' | — | ''Godan'' (''Godun'') <br> Gudo (Godo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзін|Гудзін (Гудзень, Годын, Гоцін, Гуцін)]]''' | — | ''Gudin'' (''Godenus'', ''Godin'', ''Gutin'') <br> Gudo (Guta) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Готаўт|Готаўт (Готалт, Гутаўт, Гутальт, Годаўт)]]''' | | ''Gotolt'' (''Gotaldus'', ''Godaut'') <br> Gudo (Godo) + Waldo (Walt) <br> Gudo (Godo) + Tuedo (Taut) | ''Waltgudis'' <br> Waldo (Walt) + Gudo <br> ''Theudeguto'' (''Theudigota'') <br> Teudo + Gudo (Guta) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Годвайн]]''' | | ''Gottwein'' (''Gutwein'') <br> Gudo (Godo) + Wino (Weine) <br> Gudo (Godo) + Uuenna (Wona) | ''Wunigodo'' <br> Uuenna (Wona) + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудвіл|Гудвіл (Гудзьвіл, Годвіль, Гадвіла)]]''' | [[Вільгод]] | ''Góðvili'' (''Goedwil'', ''Goteswillo'') <br> Gudo (Godo) + Wilo | ''Willegod'' (''Willigut'') <br> Wilo + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гутвін|Гутвін (Годвін)]]''' | | ''Gutvinus'' (''Guduin'', ''Godoinus'') <br> Gudo (Guta) + Wino | ''Wingot'' <br> Wino + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзігал]]''' | [[Гелігуд]] | ''Godegel'' <br> Guda (Godo) + Gailo (Gelo) | ''Gelgod'' <br> Gailo (Gelo) + Guda (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гутгер]]''' | | ''Gutgerius'' (''Cuotker'') <br> Gudo (Guta) + Gero (Kero) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзігерд|Гудзігерд (Гудгерд, Годгерд)]]''' | | ''Gudegerdus'' (''Godegardus'', ''Gudhgärdh'') <br> Gudo (Godo) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Готгін]]''' | | ''Göttgen'' (''Gotichin'', ''Godekin'') <br> Gudo (Guta) + -kin <br> Gudo (Guta) + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гутар|Гутар (Гутэр, Гудар, Гудэр, Готэр, Гудр, Кудэр, Кутар)]]''' | | ''Guter'' (''Guder'', ''Guther'', ''Gutthar'', ''Gotter'', ''Kuder'', ''Kutter'') <br> Gudo (Guta) + Heri (Hari) | ''Herrguth'' <br> Heri + Gudo (Guta) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Готарт|Готарт (Готард)]]''' | | ''Gotard'' (''Gottert'', ''Godhard'') <br> Gudo (Godo) + Hardt (Hart) <br> ''Gotrudis'' <br> Gudo (Godo) + Trudo (Trut) | ''Hardgot'' <br> Hardt (Hart) + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Глеб]]''' | | ''Goteleib'' (''Gudleifr'', ''Gottlieb'') <br> Gudo (Godo) + Leifi (Laybo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Готліб|Готліб (Годліб)]]''' | | ''Gottlieb'' (''Goteleib'') <br> Gudo (Godo) + Leifi (Laybo) <br> ''Gottlieb'' (''Gudilub'', ''Gudeliva'') <br> Gudo (Got) + Lubo (Libo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудман|Гудман (Гутман, Годман)]]''' | [[Мангуд]] | ''Gudman'' (''Guotman'', ''Godman'') <br> Gudo (Godo) + Mann | ''Mangod'' <br> Mann + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудымін|Гудымін (Гудмін)]]''' | [[Мінгуд]] | ''Goudemen'' (''Gudmen'') <br> Gudo + Minno (Menno) | ''Mengodus'' <br> Minno (Menno) + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудмунд|Готмант]]''' | | ''Gutmunt'' (''Godmont'', ''Gotmundus'') <br> Gudo (Got) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Косман]]''' | | ''Cosman'' (''Gossmann'') <br> Guso (Goza) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гошмант]]''' | | ''Gosmundus'' (''Gusimund'') <br> Guso (Goza) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гунт|Гунд (Гунда, Гунта, Кунда, Гонда, Конда, Конт, Конць, Кондзь)]]''' | — | ''Gunth'' (''Gundo'', ''Gondo'', ''Cund'', ''Kunth'', ''Contus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Канцейка|Канцейка (Кандыка, Кундзік, Кунцік)]]''' | — | ''Cunthicho'' (''Cundicho'') <br> Gunth (Kunth) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантэль|Кантэль (Гундзіла, Гунтуль)]]''' | — | ''Kuntilo'' (''Gundila'', ''Guntulo'', ''Gontella'') <br> Gunth (Kunth) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контын|Контын (Кондзін, Кундзін, Гондын, Гунтын, Гундзін)]]''' | — | ''Cundin'' (''Contina'', ''Guntin'', ''Gundin'') <br> Gunth (Kunth) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контун]]''' | — | ''Cunduni'' (''Gunduni'') <br> Gunth (Kunth) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контуш|Контуш (Кунтыш, Кунтуш)]]''' | — | ''Cundisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Gondish'') <br> Gunth (Kunth) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контаўт (імя)|Контаўт (Гонтаўт, Конталт, Кунтаўт, Кунталт)]]''' | | ''Contaldus'' (''Gontald'', ''Gontaut'') <br> Gunth (Cund) + Waldo (Walt) <br> Gunth (Cund) + Teudo (Taut) <br> Cono + Teudo (Taut) | ''Waldegundis'' <br> Waldo + Gunth <br> ''Teutgundis'' <br> Teudo (Teuth) + Gunth |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кандбут]]''' | | ''Gundbuth'' (''Gundboto'') <br> Gunth (Kunth) + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контвід]]''' | | ''Gunduidis'' <br> Gunth (Kunth) + Wido | ''Widegundis'' <br> Wido + Gunth |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантыгерд]]''' | | ''Cundigart'' (''Guntegardis'') <br> Gunth (Kunth) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гунтэр|Гунтар (Гундар, Гонтар, Кунтэр, Контэр, Контар)]]''' | | ''Guntar'' (''Gundar'', ''Gontar'', ''Kunter'', ''Konter'', ''Contari'') <br> Gunth (Kunth) + Heri (Hari) | ''Harigundis'' <br> Heri (Hari) + Gunth (Gundo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантмін|Кантмін (Гонтмін)]]''' | | ''Cundomenus'' <br> Gunth (Kunth) + Minno (Menno) | ''Menegundia'' <br> Minno (Menno) + Gunth |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гумонт]]''' | | ''Gummund'' (''Guntamund'', ''Cummunt'') <br> Gunth + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кандрат|Кандрат (Кундрат, Контрад, Контрат)]]''' | | ''Conttrat'' (''Kundrat'', ''Gundarat'') <br> Gunth (Kunth) + Rado (Rato) | ''Ratcunda'' <br> Rado (Rato) + Gunth (Kunth) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гундэрык (імя)|Кондрыка (Кандрыка)]]''' | [[Рыконт]] | ''Condricus'' (''Gunderic'') <br> Gunth (Kunth) + Rick <br> ''Candericus'' (''Gandaricus'') <br> Gento (Gando) + Rick | ''Rihcund'' <br> Rick (Rih) + Gunth (Kunth) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантрым]]''' | [[Рымконт]] | ''Gondarim'' <br> Gunth (Kunth) + Rim | ''Rimigundus'' <br> Rim + Gunth (Gundo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантрыт]]''' | | ''Guntarith'' <br> Gunth (Kunth) + Rido | ''Riidgunt'' <br> Rido + Gunth |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гундыслаў]]''' | | ''Gundisalv'' <br> Gunth (Gundo) + Aluo <br> Gunth (Gundo) + Salvo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дабейка]]''' | — | ''Dabicho'' <br> Dabo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дабела|Дабела (Дабіль, Дабель)]]''' | — | ''Dabila'' <br> Dabo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дань|Дань (Дан)]]''' | — | ''Dano'' (''Denno'', ''Dann'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Данейка|Данейка (Даніка, Дэнэка, Дэнейка)]]''' | — | ''Danica'' (''Denecke'') <br> Dano (Denno) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Данюш|Данюш (Даніш)]]''' | — | ''Danisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Danis''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Dano + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзенгель|Дзенгель (Дзінгель, Дзінгайла, Дангель, Дангела)]]''' | | ''Dengel'' (''Dingela'') <br> Dano (Denno) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Данар|Данар (Данэр, Дэнэр)]]''' | | ''Danhari'' (''Danner'', ''Denner'') <br> Dano + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Доўнарт]]''' | | ''Dannert'' (''Dännart'') <br> Dano + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Данкель]]''' | — | ''Danckel'' (''Danchilo'') <br> Danco + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дамуль|Дамуль (Дамель)]]''' | — | ''Damulo'' (''Damilo'') <br> Dammo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўга|Даўга (Дава, Доўг, Доўк)]]''' | — | ''Daugo'' (''Davo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давейка|Давейка (Давіка)]]''' | — | ''Davico'' <br> Daugo (Davo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгіла|Даўгіла (Дагіла, Догель)]]''' | — | ''Dagila'' (''Dahilo'', ''Degel'') <br> Daugo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўбор|Даўбор (Даўбар, Даўбэр, Даўбір, Доўбэр, Дабар, Даўпар)]]''' | | ''Dauber'' (''Deuber'', ''Daber'') <br> Daugo (Davo) + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўбарт|Даўбарт (Даберт, Дэбэрт)]]''' | | ''Daubert'' <br> Daugo (Davo) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давіл|Давіл (Тавіл)]]''' | | ''Davila'' (''Dauwila'', ''Tauili'') <br> Daugo (Davo) + Wilo <br> Daugo (Davo) + -l- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давірд|Давірд (Тавірд)]]''' | | ''Daverdt'' <br> Daugo (Davo) + Werta (Werdo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давінь]]''' | | ''Dawin'' (''Dauwin'') <br> Daugo (Davo) + Wino <br> Daugo (Davo) + -n- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давойна|Давойна (Дэвойна, Давойн, Давэйна, Давэйн)]]''' | | ''Dewein'' <br> Daugo (Davo) + Wino (Weine) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгайла|Даўгайла (Дагала)]]''' | | ''Dagalo'' (''Dægel'') <br> Daugo (Davo) + Gailo (Galo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгер|Даўгер (Даўер)]]''' | | ''Dauharjis'' (''Dauer'', ''Daherr'') <br> Daugo (Davo) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгерд (імя)|Даўгерд (Даўгард, Даўгірд, Дагірд)]]''' | | ''Daugaard'' <br> Daugo (Davo) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгод|Даўгод (Дагут, Даўгот, Даўгут)]]''' | | ''Dagott'' <br> Daugo (Davo) + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгоўд|Даўгоўд (Доўгаўд, Даўгольд)]]''' | | ''Dagaud'' <br> Daugo (Davo) + Gaudo <br> Daugo (Davo) + Goldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгін|Даўгін (Даўкен, Даўген, Далгін)]]''' | | ''Dagin'' (''Dawkin'') <br> Daugo (Davo) + Ginno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Даўгінт|Даўгінт (Даўкінт, Даўгінд)]] | | Daugo (Davo) + Gento (Gendo) <br> Daugo (Davo) + Kindo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўконт|Даўконт (Даўгонт, Даўкант, Дэкант, Даўкунт)]]''' | | ''Dagant'' (''Dachant'') <br> Daugo (Davo) + Gunth (Kunth) <br> Dago + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Даўлюд|Даўлюд (Даўлід)]] | | Daugo (Davo) + Luido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўмен|Даўмен (Даўман, Даўмін, Доўман)]]''' | [[Міндоўг (імя)|Міндаў]] | ''Dauman'' (''Daman'') <br> Daugo (Davo) + Mann <br> Daugo (Davo) + Minno (Menno) | ''Mindach'' <br> Minno + Daugo (Davo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўмонт (імя)|Даўмонт (Даўмонд, Даўмунд, Даўмунт, Дамунт, Дамонт, Домунд)]]''' | | ''Damondus'' (''Damundus'') <br> Daugo (Davo) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Доўнар (імя)|Доўнар (Доўнэр, Дохнар)]]''' | | ''Douwner''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Daugo (Davo) + Noro (Nero) <br> ''Dæghnar'' <br> Dago + Noro (Nero) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]] | | Daugo (Davo) + Spranco | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўят (імя)|Даўят (Даўют, Тавят)]]''' | | ''Dowyatt'' (''Daviato'') <br> Daugo (Davo) + Joto (Juto) <br> Daugo (Davo) + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дака (імя)|Дака (Дага)]]''' | — | ''Dago'' (''Dacco'', ''Taggo'', ''Daia'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дагейка|Дагейка (Дакейка)]]''' | — | ''Dageke'' (''Dagiko'') <br> Dago (Dacco) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дакіла|Дакіла (Дакель)]]''' | — | ''Dacilo'' (''Dacilus'', ''Dagilo'') <br> Dago (Dacco) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дайль]]''' | — | ''Daila'' <br> Dago (Daia) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дакінь|Дакінь (Дэген, Тагін)]]''' | — | ''Dacinus'' (''Daginus'', ''Taginus'') <br> Dago (Taggo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дакварда]]''' | | ''Dagward'' <br> Dago (Dacco) + Wardo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дагела|Дагела (Дагель, Дагайль)]]''' | | ''Dagela'' <br> Dago + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дэймонт|Дэймонт (Даймонт)]]''' | | ''Deimund'' (''Daymont'') <br> Dago (Daia) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дэйна]]''' | — | ''Deina'' (''Dagena'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дайнар|Дайнар (Дайнэр, Дэйнар, Дэйнэр)]]''' | | ''Deiner'' (''Degenher'') <br> Deina (Dagena) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дыдэла|Дыдэла (Дэдэла)]]''' | — | ''Dedela'' (''Dedila'') <br> Dedo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дорг (імя)|Дорг (Драга, Драка)]]''' | — | ''Drogo'' (''Drago'', ''Draco'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Даргіла|Даргіла (Драгіл, Драгул, Даргель)]]''' | — | ''Drogila'' (''Drogulus'') <br> Drogo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Доргень|Доргень (Доргін)]]''' | — | ''Drogen'' (''Drogin'') <br> Drogo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Даргвойн|Даргвойн (Даргвайн)]] | | ''Dragwin'' <br> Drogo (Drago) + Wino (Weine) <br> Drogo + Uuenna (Wona) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Драгат|Драгат (Даргаць)]]''' | | ''Drogat'' <br> Drogo + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзір|Дзір (Дыра, Тыр)]]''' | — | ''Diehr'' (''Dioro'', ''Tier'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзярэйка|Дзярэйка (Дзерык, Дэрэк, Церэйка, Цірык)]]''' | — | ''Diericke'' <br> Diehr + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тырэль|Тырэль (Цірыль, Тырыла)]]''' | — | ''Tyrell'' <br> Diehr (Tier) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тырун|Тырун (Цірун)]]''' | — | ''Teoruni'' <br> Diehr (Tier) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тырыш|Тырыш (Дэрэш, Дэрш)]]''' | — | ''Thiersch'' (''Dirisch'', ''Dirsche'') <br> Diehr (Tier) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дырбут|Дырбут (Дзербут, Цірбут)]]''' | | ''Direbode'' <br> Diehr + Boto (Buto) <br> Diehr + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тырольдзь]]''' | | ''Tirold'' (''Deorwald'') <br> Diehr (Tier) + Waldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дэрвін|Дэрвін (Дзеравін, Дырвін, Дэрвінь, Дарвінь)]]''' | | ''Derwin'' (''Direwine'', ''Deorwine'') <br> Diehr + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзірман|Дзірман (Дырымен, Дзерман, Цірман, Дзірамін)]]''' | | ''Dierman'' (''Deormann'', ''Direman'', ''Derman'', ''Tiermann'') <br> Diehr + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзірмант|Дзірмант (Дырманд, Дзірмунт, Дырмунт, Дзермант, Цірмонт)]]''' | | ''Dyrmond'' (''Diermunt'', ''Deormund'', ''Tiermunt'') <br> Diehr (Dioro) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзерамер|Дзерамер (Дэрамэр)]]''' | | ''Diormerus'' (''Deormar'', ''Teormar'') <br> Diehr (Dioro) + Mero | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дырмот]]''' | | ''Dyrmodh'' (''Deormod'') <br> Diehr (Dioro) + Mot (Moda) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Дзірсун]] | | Diehr + Suno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дуніла]]''' | — | ''Dunila'' <br> Duno + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дывіла]]''' | — | ''Divilo'' <br> Deiwe + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Іва]]''' | — | ''Ivo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ібут]]''' | | ''Ibodus'' <br> Ivo + Boto (Buto) <br> Ivo + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Івар]]''' | | ''Ivar'' <br> Ivo + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ідзель]]''' | — | ''Idela'' (''Idilo'') <br> Ido + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Інга|Інка]]''' | — | ''Ingo'' (''Incho'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Інгіль]]''' | — | ''Ingilo'' <br> Ingo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Імбар|Імбар (Імбэр)]]''' | | ''Imbor'' (''Imber'', ''Ingeborg'', ''Ingeburg'') <br> Ingo (Incho) + Burga | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ігар]]''' | | ''Inchar'' <br> Ingo (Incho) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Інгела|Інгела (Інгель)]]''' | | ''Ingeila'' (''Ingel'') <br> Ingo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйса]]''' | — | ''Iso'' (''Heyse'', ''Eyse'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ізбут|Ізбут (Есбут, Эйсбут)]]''' | | ''Isbodus'' <br> Iso + Bodo (Budo) <br> Iso + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ісавін]]''' | | ''Isovin'' <br> Iso + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ісад]]''' | | ''Isada'' <br> Iso + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ішман|Ішман (Ізман, Ісаман)]]''' | | ''Issmann'' (''Isaman'') <br> Iso + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйсман|Эйсман (Айсман, Эйсыман)]]''' | | ''Eismann'' (''Eisemann'') <br> Iso (Eisen) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ізмунт|Ізмунт (Ісмант, Ішмант)]]''' | | ''Ismund'' (''Isimund'', ''Isemund'') <br> Iso + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйсімонт|Эйсімонт (Эйсмант, Эйсмунт, Эйсмунд, Айсмант)]]''' | | ''Eismund'' (''Eisenmund'') <br> Iso (Eisen) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кагель]]''' | — | ''Cagel'' (''Kagel'', ''Cagilo'') <br> Caco (Kage) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Каз|Каз (Казь, Гась)]]''' | — | ''Cazo'' (''Kas'', ''Gazo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Казека|Казека (Казейка, Казіка)]]''' | — | ''Kaseke'' <br> Cazo (Kas) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Казіль|Казіль (Казела, Гасель)]]''' | — | ''Cazilo'' <br> Cazo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Казімер|Казімер (Казмар, Казьмер, Казімір)]]''' | | ''Gazmar'' (''Gasmarus'') <br> Cazo (Gazo) + Mero (Maro) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кор|Кор (Кара, Кар)]]''' | — | ''Caro'' (''Kárr'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карэйка (імя)|Карэйка (Карэка)]]''' | — | ''Kareke'' <br> Caro + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карыла|Карыла (Карэла)]]''' | — | ''Karila'' <br> Caro + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карыбут (імя)|Карыбут (Карыбот, Корбут, Карбот, Корбат, Карабут)]]''' | | ''Coributh''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Karbot''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Korbot''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Caro + Boto (Buto) <br> ''Karibaudis'' <br> Caro + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карвіна (імя)|Карвіна (Карвін, Корвін)]]''' | | ''Caruin'' <br> Caro + Wino | ''Vinicar'' <br> Wino + Caro |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карыгайла (імя)|Карыгайла]]''' | | ''Kargil'' <br> Caro + Gilo <br> ''Corgal''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Caro + Gailo (Galo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Каргоўд|Каргоўд (Каргоўт)]]''' | | ''Caragolt'' <br> Caro + Goldo <br> Caro + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Караман (імя)|Караман (Карман)]]''' | | ''Karaman'' (''Caroman'', ''Carman'') <br> Caro + Mann | ''Manakari'' <br> Mann + Caro |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кармін (імя)|Кармін]]''' | | ''Carmin'' (''Karmin'') <br> Caro + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карымонт|Карымонт (Карымунт, Кармонт)]]''' | | ''Caromond'' (''Karmunt'', ''Kárimundr'') <br> Caro + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карыят (імя)|Карыят]]''' | | ''Cariatto'' <br> Caro + Joto <br> Caro + Hatho (Adi) | ''Jutcar'' <br> Joto (Juto) + Caro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кароль (імя)|Кароль (Карэль, Караль)]]''' | — | ''Carolus'' (''Carellus'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кінда]]''' | — | ''Kindo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кінціла|Кінціла (Кіндзель)]]''' | — | ''Kintilo'' (''Kindel'') <br> Kindo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Кінцібут]] | | Kindo + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Кінцівіл]] | | Kindo + Wilo | ''Willekind'' <br> Wilo + Kindo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кіндэр]]''' | | ''Kinder'' (''Kinter'') <br> Kindo + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кляўз|Кляўз (Кляўзь, Кляўс, Кляўш)]]''' | — | ''Klaus'' (''Nikolaus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Кляўзгайла]] | | Klaus + Gailo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кома (імя)|Кома]]''' | — | ''Como'' (''Gumo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Куміла|Куміла (Гумель, Комель, Кумель)]]''' | — | ''Comela'' (''Gumila'') <br> Como (Gumo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Камонт|Камонт (Комант)]]''' | | ''Comont'' <br> Como + Mund (Munt) <br> ''Camund'' <br> Camo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кона|Кона (Куна, Кун)]]''' | — | ''Cono'' (''Cuno'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кунейка|Кунейка (Кунік, Канейка, Коніка)]]''' | — | ''Kuniko'' (''Chunico'', ''Kunecke'', ''Konneke'') <br> Cono (Cuno) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Куніла|Куніла (Кунела)]]''' | — | ''Chunulo'' (''Künel'') <br> Cono (Cuno) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кунаш|Кунаш (Конаш)]]''' | — | ''Kühnsch'' (''Kunosch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Konosz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Cono (Cuno) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Конвід]] | | Cono + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Канвіл|Канвіл (Кунвіл)]]''' | | ''Convilus'' (''Convilius''){{Заўвага|Імя Convilius можа быць супольным для [[кельты|кельтаў]] і [[германцы|германцаў]] — як і імя [[Радзівіл (імя)|Ratwilius]]<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>}} <br> Cono (Cuno) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Канігайла|Канігайла (Кунгель, Кунігель, Конгіл, Конкайл)]]''' | | ''Congallus'' (''Cungelus'', ''Kunigil'', ''Kunigel'') <br> Cono (Cuno) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Конгенд]] | | Cono + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Конгер]]''' | | ''Kunger'' <br> Cono (Cuno) + Gero | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кангерд|Кангерд (Конгірд)]]''' | | ''Cunigard'' <br> Cono (Cuno) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кунат|Кунат (Конат)]]''' | | ''Kunat'' <br> Cono + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Конер]]''' | | ''Koner'' (''Cunari'') <br> Cono (Cuno) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Конарт|Конарт (Конерт, Кунэрт)]]''' | | ''Konert'' (''Kunert'', ''Conard'') <br> Cono (Cuno) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Конрад|Конрад (Конрат, Кунрад, Кунрат)]]''' | | ''Konrad'' (''Conrat'', ''Cunrad'', ''Cunrat'') <br> Cono (Cuno) + Rado | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кондрут]]''' | | ''Cundrud'' <br> Cono (Cuno) + Trudo (Drutus) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Левік|Левік (Лявейка, Леўка)]]''' | — | ''Leuico'' (''Leweke'') <br> Leuo + -k- |— |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Левальд|Левальд (Левальт)]]''' | | ''Lewald'' (''Lewolt'') <br> Leuo + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Леварт]]''' | | ''Levard'' <br> Leuo + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Леанард|Ленарт (Леанард, Ленард, Лінард, Лейнард, Лейнарт, Лейнэрт)]]''' | | ''Leonard'' (''Lennart'', ''Linard'') <br> Leon + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Легарт]]''' | | ''Legart'' (''Legard'') <br> Laico (Lecke) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лідэла]]''' | — | ''Ledila'' <br> Ledus (Leto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Летаўт]]''' | | ''Letald'' (''Letold'', ''Letaudus'') <br> Ledus (Leto) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ліба]]''' | — | ''Libo'' <br> ''Lubo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лібэка|Лібэка (Лібік)]]''' | — | ''Libicho'' (''Libike'') <br> Libo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лібель]]''' | — | ''Libila'' <br> Libo + -l- <br> Lubo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лібельт]]''' | | ''Libolt'' <br> Libo + Waldo (Walt) <br> Lubo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лібэр]]''' | | ''Liberi'' (''Libheri'') <br> Libo + Heri <br> Lubo + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лінда|Лінда (Ленць)]]''' | — | ''Lindis'' (''Linto'', ''Lend'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ліндзік|Ліндзік (Ліндзейка)]]''' | — | ''Lindicke'' (''Lindecke'') <br> Lindis + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ліндзін]]''' | — | ''Lendinus'' <br> Lindis (Lend) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лода|Лода (Лота, Лёда, Лёт, Лоць)]]''' | — | ''Lodo'' (''Lotto'', ''Lott'', ''Chlodio'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лодзейка|Лодзейка (Лодзік, Лоцейка)]]''' | — | ''Hlodico'' (''Lotichius'') <br> Lodo (Chlodio) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лобарт]]''' | | ''Lobert'' (''Chlodobert'') <br> Lodo (Chlodio) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лодальд]]''' | | ''Lodoald'' (''Chlodoald'') <br> Lodo (Chlodio) + Waldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Хлёдвіг|Лодвік (Людвік, Людзьвік)]]''' | | ''Lodwich'' (''Chlodwig'') <br> Lodo (Chlodio) + Wigo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лодвін|Лодвін (Лотвін)]]''' | | ''Lodwin'' (''Hlotwin'') <br> Lodo (Chlodio) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лодар|Лодар (Лотар)]]''' | | ''Loder'' (''Lotar'', ''Lodhari'') <br> Lodo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Люб|Люб (Люба)]]''' | — | ''Lubo'' (''Liuba'', ''Leubo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любейка|Любейка (Любіка)]]''' | — | ''Lubbeke'' (''Liubbecha'', ''Lubbiko'') <br> Lubo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любель (імя)|Любель]]''' | — | ''Liubilo'' (''Liebel'') <br> Lubo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любень|Любень]]''' | — | ''Luben'' (''Lubin'') <br> Lubo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любш]]''' | — | ''Lubisch'' <br> Lubo + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любар (імя)|Любар (Любэр)]]''' | | ''Luber'' <br> Lubo + Heri (Hari) | ''Erliub'' <br> Heri + Lubo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любарт (імя)|Любарт (Любэрт, Люпарт, Лібарт, Лібэрт)]]''' | | ''Lubert'' (''Lubart'', ''Lupert''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Lubo + Bert <br> ''Liubhart'' (''Liebert'') <br> Lubo + Hardt (Hart) <br> ''Liubardus'' <br> Lubo + Bardo (Barto) | ''Beretliub'' <br> Bert + Lubo <br> ''Hartlib'' <br> Hardt (Hart) + Lubo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лют|Лют (Люд)]]''' | — | ''Liudo'' (''Liuto'', ''Liut'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людыка (імя)|Лютык (Людзіка, Людыка, Лідзейка, Лідака)]]''' | — | ''Ludica'' (''Liuticha'', ''Liedecke'') <br> Liudo (Liut) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людан]]''' | — | ''Liudan'' <br> Liudo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людзень|Людзень (Лютын)]]''' | — | ''Luden'' (''Liutin'', ''Liudin'') <br> Liudo (Liut) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лютвін|Лютвін (Людвін)]]''' | | ''Liutwin'' (''Liuduin'', ''Litwin'') <br> Liudo + Wino | ''Winiliut'' <br> Wino + Liudo (Liut) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Літавор|Лютувер (Лютвар, Літавор, Літавар, Лювер)]]''' | | ''Liutwar'' (''Liutward'', ''Litwart'') <br> Liudo + Wardo (Warto) <br> ''Leudovera'' (''Litwara'') <br> Liudo + Wero (Varo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лютгарда|Людгарда]]''' | | ''Leutgardis'' (''Liudgerda'') <br> Liudo + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лютэр (імя)|Лютар (Лютэр, Людар, Людэр, Літэр)]]''' | | ''Liuthar'' (''Liuter'', ''Liudar'', ''Liuder'', ''Litterius'') <br> Liudo (Liut) + Heri (Hari) | ''Herileut'' <br> Heri + Liudo (Liut) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людкен]]''' | | ''Lüdken'' (''Luidikin'', ''Lütgen'') <br> Liudo + -kin <br> Liudo + Ginno (Genno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людміна]]''' | | ''Ludzmin''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Liudo + Minno <br> ''Liudman'' <br> Liudo + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Люмонт|Люмонт (Лімонт)]]''' | | ''Liumunt'' (''Liutmund'') <br> Liudo (Liut) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лянга|Лянга (Лянг, Лянк)]]''' | — | ''Lango'' (''Lang'', ''Lanck'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лангін|Лангін (Ленгін)]]''' | — | ''Langin'' (''Lengin'') <br> Lango + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лонгвін|Лангвін (Лонгвін, Лугвен)]]''' | | ''Langwin'' (''Langevin'') <br> Lango + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лянгерд|Лянгерд (Лянгерд, Лянгерт, Лангерт, Лянгірдзь)]]''' | | ''Langarda'' (''Longard'') <br> Lango + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Лянгмін]] | | Lango + Minno <br> ''Langman'' <br> Lango + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лянда|Лянда (Ланта, Ляндзь)]]''' | — | ''Lando'' (''Lanto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лянтэла]]''' | — | ''Landel'' (''Lendel'') <br> Lando (Lanto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ландзіна|Ландзіна (Ляндзіна)]]''' | — | ''Landina'' <br> Lando + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лямбэрт|Лямпэрт (Лямпарт, Лямбэрт, Лемберт)]]''' | | ''Lampert'' (''Lambert'') <br> Lando (Lanto) + Bert | ''Bertlanda'' <br> Bert + Lando |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мага]]''' | — | ''Mago'' (''Maco'', ''Megi'', ''Meco'', ''Meio'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магейка]]''' | — | ''Mageyke'' (''Magico'') <br> Mago + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Макула|Макула (Мегіла, Макела, Макель, Мекель, Мікель)]]''' | — | ''Maccula'' (''Megilo'', ''Mackel'', ''Meckel'') <br> Mago (Maco) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мейла|Мейла (Мэйла, Майла)]]''' | — | ''Meilo'' (''Meil'') <br> Mago (Meio) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магін|Магін (Мегін)]]''' | — | ''Magin'' (''Megin'') <br> Mago (Megi) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магун]]''' | — | ''Maguno'' (''Magonus'') <br> Mago + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магель|Магель (Мегаль, Магаль, Магала, Магайла)]]''' | | ''Megel'' (''Megele'') <br> Mago (Megi) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магер]]''' | | ''Mager'' (''Magher'') <br> Mago + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Максьвіта]]''' | | ''Meguswind'' (''Mehsuint'') <br> Mago (Maco) + Suint (Suitha) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маж|Маж (Маза, Мас, Маз, Мась, Меж, Мезь)]]''' | — | ''Mazo'' (''Mezo'', ''Maas'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мажэйка (імя)|Мажэйка (Мазейка, Мазека, Мажэка, Мажыка, Мяжэйка)]]''' | — | ''Mazecha'' (''Mazika'') <br> Mazo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мажэла|Мажэла (Мазала, Мазель, Масіль, Мазуль, Мяжала)]]''' | — | ''Mazela'' (''Mazola'', ''Massall'', ''Massul'', ''Massila'') <br> Mazo (Maas) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мазан|Мазан (Мажан)]]''' | — | ''Massana'' <br> Mazo (Maas) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мазен]]''' | — | ''Massen'' <br> Mazo (Maas) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Масанд|Масанд (Масэнд)]]''' | — | ''Masenda'' <br> Mazo (Maas) + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Межгел|Межгел (Мазгіль, Мазгел)]]''' | | ''Mesgilo'' <br> Mazo (Mezo) + Gilo (Gill) <br> Masgo (Meske) + -l- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Мажырым|Мажырым (Мажрым, Мазрым)]] | | Mazo + Rim | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мала]]''' | — | ''Malo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Малейка|Малейка (Маліка)]]''' | — | ''Malicho'' <br> Malo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мальвід|Мальвід (Мальвіт)]]''' | | ''Malwida'' <br> Malo + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Малгуд]]''' | | ''Maalgodus'' <br> Malo + Gudo (Godo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мамейка]]''' | — | ''Mamecho'' <br> Mamo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маміла|Маміла (Мамель, Мамуль)]]''' | — | ''Mamila'' <br> Mamo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ман|Ман (Мань)]]''' | — | ''Mann'' (''Manno'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манейка|Манейка (Маніка, Манік)]]''' | — | ''Manniko'' (''Mannecho'') <br> Mann + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Маніла (імя)|Маніла (Маніль, Манель)]]''' | — | ''Manila'' (''Mannila'', ''Mannel'') <br> Mann + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манівід|Манівід (Манвід)]]''' | [[Відзіман]] | ''Manvidus'' <br> Mann + Wido | ''Widiman'' <br> Wido + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Манвіл|Манвіл (Манівіл)]] | [[Віліман]] | Mann + Wilo | ''Wiliman'' (''Wilman'') <br> Wilo + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манівін]]''' | | ''Manewine'' (''Manwine'') <br> Wino + Mann | ''Winiman'' <br> Mann + Wino |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мангайла|Мангайла (Мангейла, Мангель)]]''' | [[Гайліман]] | ''Manigel'' <br> Mann + Gailo (Gelo) | ''Gailamanns'' <br> Mann + Gailo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манігерд|Манігерд (Манігірд, Мангірд, Манкірд)]]''' | | ''Manegardus'' (''Mangerðr'') <br> Mann + Gerd (Gardo) | ''Gartmann'' <br> Gerd (Gardo) + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мангін|Мангін (Манкін, Манген)]]''' | | ''Mannikin'' <br> Mann + -kin <br> Mann + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мангуд|Мангуд (Мангут)]]''' | [[Гудман]] | ''Mangod'' (''Mangut'') <br> Mann + Gudo (Godo) | ''Guotman'' <br> Gudo + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манар]]''' | [[Герман (імя)|Герман]] | ''Manarius'' (''Manahari'') <br> Mann + Heri (Hari) | ''Hermann'' (''Harimann'') <br> Heri (Hiro) + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манят|Манят (Манат)]]''' | | ''Mannato'' <br> Mann + Joto <br> Mann + Hatho (Adi) | ''Hadoman'' <br> Hatho (Adi) + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мантур|Мантур (Мінтур)]]''' | | ''Mandur'' (''Mandor'') <br> Mann + Torro | ''Tormann'' <br> Torro + Mann |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Міркель|Міркель (Мэркель, Мэрхель, Мархіль)]]''' | — | ''Merkil'' (''Merkel'', ''Marchilo'') <br> Marcho + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маркальд]]''' | | ''Marcold'' (''Marcald'') <br> Marcho + Waldo | ''Valadamarca'' <br> Waldo + Marcho |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маргер]]''' | | ''Margger'' <br> Marcho + Ger | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Март (імя)|Март (Мерт)]]''' | — | ''Marti'' (''Mardo'', ''Merti'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Марціла|Марціла (Мартэла)]]''' | — | ''Martilo'' <br> Marti + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мардвін (імя)|Мардвін (Мортвін)]]''' | | ''Martoin'' (''Merduwinus'') <br> Marti (Mardo) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маста|Маста (Масьць, Машт, Міст)]]''' | — | ''Masto'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Масьціла|Масьціла (Масталь, Мастэль)]]''' | — | ''Mastilo'' (''Mastal'') <br> Masto + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Масьцін]]''' | — | ''Mastin'' <br> Masto + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мастаўт|Мастаўт (Масталт, Машталт, Маштаўт, Мештаўт, Мішталт, Міштаўт)]]''' | | ''Mastoaldus'' <br> Masto + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Масьцівіл|Масьцівіл (Маствіл, Моствіл)]] | | Masto + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мат (імя)|Мат (Меда)]]''' | — | ''Matto'' (''Mado'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мадзейка|Мадзейка (Мадзека, Мядзейка, Мэдыка, Медзіка, Мацейка)]]''' | — | ''Madacho'' (''Mädecke'', ''Maticke'') <br> Matto (Mado) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медзел|Медзел (Медзіла, Маціль)]]''' | — | ''Mädel'' (''Meddil'', ''Medulo'', ''Madelo'') <br> Matto (Mado) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медзін|Медзін (Медзень, Мэдын)]]''' | — | ''Meddin'' (''Medden'') <br> Matto (Mado) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Матывік]]''' | | ''Matouigius'' (''Mathwig'', ''Medovicus'') <br> Matto (Mado) + Wigo (Wic) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медвін]]''' | | ''Medwinus'' (''Matuvin'') <br> Matto (Mado) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Матар]]''' | | ''Matter'' (''Mather'') <br> Matto + Heri (Hari) | ''Herimat''<br> Heri + Matto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медгін|Медгін (Метгін, Медакін)]]''' | | ''Matgen'' <br> Matto (Mado) + -kin <br> Matto (Mado) + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медрык|Медрык (Метрык, Матрык, Мітрык)]]''' | | ''Mederic'' (''Mēdrīc'', ''Metrick'', ''Mathrich'') <br> Matto (Mado) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Магон]]''' | — | ''Magonus'' (''Maganus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мэйн|Мэйн (Майн, Мейн, Мейнь)]]''' | — | ''Meyn'' (''Megin'', ''Meino'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мэйнэль|Мэйнэль (Майнэль)]]''' | — | ''Meynell'' <br> Meyn + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мейнуш]]''' | — | ''Mejnuš''{{Заўвага|name="Чэхія"}} (''Majnuš''{{Заўвага|name="Чэхія"}}) <br> Meyn + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мэйнар|Мэйнар (Майнар)]]''' | | ''Meinar'' <br> Meyn + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мэйнарт|Мэйнарт (Мэйнард, Мейнарт, Мэйнэрт, Мейнард, Майнарт, Майнард)]]''' | | ''Meinart'' (''Meynard'') <br> Meyn + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Міл (імя)|Міл (Міла, Міль, Мель)]]''' | — | ''Milo'' (''Melus'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілейка|Мілейка (Міліка, Мілека, Мелека)]]''' | — | ''Milleke'' (''Milike'', ''Melleko'') <br> Milo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілен|Мілен (Мелін, Мэлін, Мелен, Мелень, Мілень, Мілін)]]''' | — | ''Mellen'' (''Melin'') <br> Milo (Melus) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мельбут|Мельбут (Мільбут)]]''' | | ''Melbodo'' (''Mellobod'', ''Mellobaud'') <br> Milo (Melus) + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мільвід|Мільвід (Мельвід)]]''' | | ''Melvid'' (''Melewidis'') <br> Milo (Melus) + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілар]]''' | | ''Milehar'' <br> Milo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мелкід|Мелкід (Мільгед, Мільгет)]]''' | | ''Meligedius'' <br> Milo (Melus) + Geda (Giddo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілкін|Мілкін (Мелькін, Мількен, Мільгін)]]''' | | ''Millikin'' <br> Milo (Melus) + Ginno <br> Milo + -kin | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мільконт|Мільконт (Мелькунт)]]''' | | ''Milgunt'' <br> Milo + Gunth (Kunth) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Мільмонт|Мільмонт (Мэльмонт, Мільмунт)]] | | Milo + Mund (Munt) <br> ''Malmund'' <br> Malo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілят|Мілят (Мілёт, Мялюта)]]''' | | ''Milliot'' (''Melot'') <br> Milo (Melus) + Joto (Juto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мін|Мін (Мен, Мінь, Мень)]]''' | — | ''Minno'' (''Menno'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінейка (імя)|Мінейка (Мініка, Мінка, Менейка, Меніка)]]''' | — | ''Minnico'' (''Meniko'') <br> Minno (Menno) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінела|Мінела (Меніль, Менюл)]]''' | — | ''Mennel'' (''Minel'', ''Minnul'') <br> Minno (Menno) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Мінялк|Мінялк (Міналг, Мінаўг, Мінэльг, Менелк)]] | [[Альгмін]] | Minno + Helgi (Alko) | Helgi (Algo) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінбут]]''' | [[Бутмін]] | ''Menbodo'' <br> Minno (Menno) + Bodo (Budo) <br> Minno + Boto (Buto) | ''Butmen'' <br> Boto (Buto) + Minno <br> ''Budmyn'' <br> Bodo (Budo) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінаўт|Мінаўт (Міналт, Міналта, Меналта)]]''' | | ''Minolt'' (''Minaut'', ''Menalt'') <br> Minno + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінвід|Мінвід (Мінвіт, Менвід)]]''' | [[Відзімін (імя)|Відзімін]] | ''Minuit'' <br> Minno + Wido <br> ''Meginwid'' <br> Meyn (Megin) + Wido | Wido + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінігайла (імя)|Мінігайла (Мінгель, Мэнгель, Мэнгела)]]''' | [[Гайлімін]] | ''Minigelus'' (''Mengel'') <br> Minno (Menno) + Gailo (Gelo) | ''Geleminus'' <br> Gailo (Gelo) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгіла]]''' | | ''Mengilo'' (''Menkilo'') <br> Minno (Menno) + Gilo | ''Gilmin'' (''Gilmen'') <br> Gilo + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгер]]''' | [[Гермін]] | ''Minger'' (''Menger'') <br> Minno (Menno) + Gero | ''Germinus'' <br> Gero (Giro) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгірд]]''' | | ''Mingard'' <br> Minno + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінігаўд|Мінігаўд (Менгаўд, Мінгоўд, Менькоўт)]]''' | | ''Menegald'' (''Minegolt'') <br> Minno (Menno) + Goldo <br> ''Menigaut'' <br> Minno (Menno) + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгін|Мінгін (Мінген, Менгін, Мэнкін)]]''' | | ''Mennigen'' (''Mennikin'', ''Minchin'') <br> Minno (Menno) + -kin <br> Minno (Menno) + Ginno (Genno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгуд|Мінгуд (Мінгот)]]''' | [[Гудымін]] | ''Mengodus'' (''Mengotus'') <br> Minno (Menno) + Gudo (Godo) | ''Goudemen'' <br> Gudo + Minno (Menno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінар]]''' | | ''Minar'' (''Mennarius'') <br> Minno (Menno) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінард|Менарт (Мінард)]]''' | | ''Mennert'' (''Minnert'', ''Minard'') <br> Minno (Menno) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Міндоўг (імя)|Міндаў (Міндоўг, Міндак, Міндаг, Мендак, Мендаг, Мэндаг, Мэндах)]]''' | [[Даўмен]] | ''Mindach'' (''Mendoch'') <br> Minno (Menno) + Daugo (Davo) <br> Meyn + Dago | ''Dauman'' <br> Daugo (Davo) + Mann <br> Daugo (Davo) + Minno (Menno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінконт]]''' | [[Кантмін]] | ''Menegundia'' <br> Minno (Menno) + Gunth (Kunth) | ''Cundomenus'' <br> Gunth (Kunth) + Minno (Menno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Мінімонт|Мінімонт (Мінімунд, Мінімунт)]] | [[Мантымін]] | Minno + Mund (Munt) <br> ''Maginmund'' <br> Meyn (Megin) + Mund (Munt) | Mund (Munt) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінят|Мінят (Мінют)]]''' | | ''Miniatus'' <br> Minno + Joto (Juto) <br> Minno + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінда|Мінда (Мінта, Мента)]]''' | — | ''Manto'' (''Mende'', ''Minte'', ''Mente'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінціла|Мінціла (Манціла, Мінтэль, Мендзіла, Міндзель)]]''' | — | ''Mindilo'' (''Mantillo'', ''Mintel'', ''Mendilo'') <br> Manto (Minte) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінтаўт|Мінтаўт (Менталт)]]''' | [[Таўцімін]] | ''Mindelt'' (''Mendelt'', ''Mandelt'') <br> Manto (Minte) + Waldo (Walt) <br> Minno + Teudo (Taut) | Teudo (Taut) + Minno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мендэр|Мендэр (Мэндэр, Мантэра, Міндэр, Мандэр, Мандр, Мінтар)]]''' | | ''Mender'' (''Mantarius'', ''Minder'') <br> Manto (Mende) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мендрык|Мендрык (Мандрык, Міндрык, Мендрэк)]]''' | | ''Mendrick'' (''Mandariks'', ''Mendrich'') <br> Manto (Mende) + Rick | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Міра (імя)|Мера (Мер, Мар)]]''' | — | ''Mero'' (''Miro'', ''Maro'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мірэйка|Мірэйка (Мярэйка, Марэйка, Мерка, Мірка)]]''' | — | ''Mirica'' (''Mereko'', ''Marêke'', ''Mercke'') <br> Mero (Miro) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мерула|Мерула (Марыла, Мерла, Марэла, Мірэла)]]''' | — | ''Merula'' (''Marilo'', ''Merlo'', ''Marellus'', ''Mirella'') <br> Mero + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мірын|Мірын (Марын, Мэрэн)]]''' | — | ''Marinus'' (''Merrin'', ''Mehren'') <br> Mero (Maro) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Міруш|Міруш (Маруш)]]''' | — | ''Merusch'' <br> Mero (Miro) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Марбут]]''' | | ''Marbotte'' (''Meriboto'') <br> Mero (Maro) + Boto (Buto) | ''Botmar'' <br> Boto (Buto) + Mero (Maro) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мервін|Мервін (Марвін, Мірвін)]]''' | | ''Mervinus'' (''Maruin'') <br> Mero (Maro) + Wino | ''Winimar'' <br> Wino + Mero (Maro) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маргела|Маргела (Мергель, Маргель, Маргайла, Маргаль)]]''' | | ''Mergell'' <br> Mero (Maro) + Gailo (Gelo) | ''Geilamer'' (''Gelmer'') <br> Gailo (Gelo) + Mero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маркунт]]''' | | ''Margundis'' (''Mariconda'') <br> Mero (Maro) + Gunth (Kunth) | ''Gundemar'' (''Cundmar'') <br> Gunth (Kunth) + Mero (Maro) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мармонт|Мармонт (Марымонт, Мірмант)]]''' | | ''Marmundus'' (''Marmont'', ''Marimundo'', ''Miramunda'') <br> Mero (Maro) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мут|Мот (Мут, Мод, Моць)]]''' | — | ''Mot'' (''Muta'', ''Moda'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Моціка|Моціка (Мацейка, Моцейка, Муцейка)]]''' | — | ''Motico'' (''Muteke'') <br> Mot (Muta) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Маціла|Муціла (Мутэль, Маціла, Мацель)]]''' | — | ''Mutila'' (''Mutel'', ''Motilo'') <br> Mot (Muta) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мудзін|Мудзін (Мудын)]]''' | — | ''Modin'' (''Muttin'') <br> Mot (Muta) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мутаўт]]''' | | ''Muotolt'' <br> Mot (Muta) + Waldo (Walt) <br> Mot (Muta) + Teudo (Taut) | ''Teutmodus'' <br> Teudo (Teuth) + Mot |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мотвіл|Мотвіл (Модвіл)]]''' | | ''Moetwil'' <br> Mot (Muta) + Wilo | ''Willimot'' <br> Wilo + Mot |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мотар|Мотар (Мутар, Модэр)]]''' | | ''Motar'' (''Muotar'', ''Moder'') <br> Mot + Heri (Hari) | ''Herimot'' <br> Heri + Mot |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мус|Мус (Муш, Музь)]]''' | — | ''Mus''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Musz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мусіла|Мусіла (Мусель)]]''' | — | ''Musilo'' (''Musula'') <br> Mus + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мунд|Монт (Мунд, Мунт, Монд, Мундзь, Мондзь)]]''' | — | ''Mund'' (''Munt'', ''Mond'', ''Mont'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мандзейка|Мандзейка (Мундзейка, Монцека, Манцейка)]]''' | — | ''Mundicho'' (''Mondicus'') <br> Mund (Mont) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мундыла (імя)|Мантыла (Монтэль)]]''' | — | ''Muntilo'' (''Montel'') <br> Mund (Munt) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Монтуш|Монтуш (Монтш)]]''' | — | ''Muntsch'' <br> Mund (Mont) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Монтаўт|Монтаўт (Монталт, Монталд, Мунталт)]]''' | [[Валімонт]] | ''Montald'' (''Montault'', ''Mundoald'') <br> Mund (Munt) + Waldo (Walt) <br> Mund (Munt) + Teudo (Taut) | ''Walmont'' (''Waltmunt'') <br> Waldo (Walt) + Mund (Munt) <br> ''Teutmunt'' <br> Teudo (Teuth) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мандывік]]''' | [[Вігмант]] | ''Mundivicus'' <br> Mund + Wigo (Wic) | ''Wigmunt'' (''Wicmund'') <br> Wigo (Wic) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Мантывід (імя)|Мантывід (Мунтвід, Мондвід)]] | [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]] | Mund (Munt) + Wido | ''Widmund'' <br> Wido + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Монтвіл|Монтвіл (Мунтвіл, Мондвіл)]]''' | [[Вілімонт]] | ''Muntwil'' <br> Mund (Munt) + Wilo | ''Wilmunt'' <br> Wilo + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мантывін]]''' | | ''Mondawin'' (''Mundawins'') <br> Mund (Munt) + Wino | ''Winimunt'' <br> Wino + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла (Мантыгал, Мунтыгайла)]]''' | [[Галімонт]] | ''Montigel'' <br> Mund (Munt) + Gailo (Gelo) | ''Galmund'' <br> Gailo (Gelo) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд (Мунтыгерд, Мундыгерд, Мантыгард, Монтгард)]]''' | [[Гірдзімонт]] | ''Mundgerd'' (''Mundgerdr'') <br> Mund + Gerd | ''Gardmund'' (''Gertmund'') <br> Gerd (Gardo) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мондар|Мондар (Мондэр, Монтар)]]''' | | ''Munder'' (''Munter'', ''Mundher'') <br> Mund (Munt) + Heri (Hari) | ''Hermunt'' (''Herimont'') <br> Heri + Mund (Mont) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Монтарт]]''' | | ''Mundert'' (''Mundhart'') <br> Mund (Munt) + Hardt (Hart) | ''Hardmunt'' (''Hartomund'') <br> Hardt (Hart) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Мантымін]] | [[Мінімонт]] | Mund (Munt) + Minno | Minno + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мундэрых (імя)|Мондрык]]''' | | ''Mondericus'' (''Mondrich'', ''Mundericus'') <br> Mund + Rick | ''Richmont'' <br> Rick (Rih) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Мантрым (імя)|Мантрым (Мунтрым, Мондрым)]] | [[Рымант]] | Mund (Munt) + Rim | ''Rimunt'' <br> Rim + Mund (Munt) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нейка]]''' | — | ''Naicho'' (''Necke'', ''Nacho'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нагела|Нагела (Нагель, Найгель, Найгайла)]]''' | | ''Nagel'' (''Nagal'') <br> Naicho (Nacho) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Наймант|Наймант (Нэймант, Намонт)]]''' | | ''Naimundus'' (''Neimundus'') <br> Naicho + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нань]]''' | — | ''Nanno'' (''Nenna'', ''Nannus'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Наніка]]''' | — | ''Nannicha'' <br> Nanno + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нанарт|Нанарт (Нангарт, Нанэрт, Нэнарт, Ненарт, Нінарт)]]''' | | ''Nanhart'' (''Nennert'') <br> Nanno (Nenna) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Наць]]''' | — | ''Nath'' (''Nato'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Натар (імя)|Натар (Надэр, Нядар)]]''' | | ''Nater'' (''Nadhere'') <br> Nath + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нед|Нед (Ніт, Нідзь, Нець]])''' | — | ''Nieth'' (''Nied'', ''Nid'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ніціла]]''' | — | ''Nitilo'' (''Nidilo'', ''Nittel'') <br> Nieth (Nid) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нігайла|Нігайла (Негела, Нігал)]]''' | | ''Negele'' (''Niegel'') <br> Nieth + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нітар|Нітар (Нідэр, Нэйдэр)]]''' | | ''Nieter'' (''Nither'', ''Nidar'') <br> Nieth (Nid) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нітарт]]''' | | ''Nitart'' (''Nithart'') <br> Nieth + Hardt (Hart) | ''Hartnid'' <br> Hardt (Hart) + Nieth (Nid) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нетымер]]''' | | ''Nitimerus'' (''Niemer'') <br> Nieth + Mero | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нода|Нода (Нота, Ноць, Нут)]]''' | — | ''Noddo'' (''Noto'', ''Noth'', ''Nutte'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нацейка|Нацейка (Надзейка)]]''' | — | ''Nothicho'' (''Nodiko'') <br> Noddo (Noto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нацель]]''' | — | ''Notilo'' (''Nötel'', ''Noddilo'') <br> Noddo (Noto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нутаўт]]''' | | ''Notaldus'' (''Noteldus'') <br> Noddo (Nutte) + Teudo (Taut) <br> Noddo (Nutte) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нутар|Нутар (Нотар)]]''' | | ''Nudhari'' (''Nothar'') <br> Noddo (Nutte) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нор (імя)|Нор (Нар, Нер)]]''' | — | ''Noro'' (''Nero'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарэйка|Нарэйка (Нарыка, Норка)]]''' | — | ''Noriko'' (''Norke'') <br> Noro + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарэла|Нарэла (Нарэль)]]''' | — | ''Narelo'' <br> Noro (Nero) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нерын|Нерын (Нерэн)]]''' | — | ''Nerin'' (''Norin'') <br> Noro (Nero) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Наруш|Наруш (Нарэш, Нарыш, Нараш)]]''' | — | ''Norusch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Noreš''{{Заўвага|name="Чэхія"|Германска-славянскае імя, якое азначалася ў Чэхіі}}, ''Norisch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Noro + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарбар]]''' | | ''Norber'' <br> Noro + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Норбэрт|Нарборт (Норбэрт)]]''' | | ''Norbert'' (''Nerbertus') <br> Noro (Nero) + Bert | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарбут (імя)|Нарбут (Нарбот, Норбут, Нарбуд, Нарыбут)]]''' | [[Бутнар]] | ''Narbot'' (''Norpoth'', ''Nierbota''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Norpod'') <br> Noro + Boto (Buto) <br> Noro + Bodo (Budo) | ''Botner''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Buthneri''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Boto (Buto) + Noro (Nero) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарвід|Нарвід (Норвід, Нервід)]]''' | | ''Norvid'' (''Narvid'') <br> Noro + Wido | ''Widhener'' <br> Wido + Noro (Nero) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарвіл]]''' | | ''Norvilus'' <br> Noro + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Нарывойша|Нарывойша (Нарвойш, Нарвэйша, Нарвэйш, Норвэйш, Нарвош)]] | [[Войшнар]] | Noro + Weise (Wiso) <br> Noro + Waiso (Voysch) | ''Wießner'' <br> Weise (Wiso) + Noro |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Наргайла|Наргайла (Наргейла, Наргела)]]''' | | ''Nargella'' <br> Noro (Nero) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарман|Нарман (Норман, Нармен)]]''' | | ''Norman'' (''Neriman'') <br> Noro + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарымонт (імя)|Нарымонт (Нарымунт, Нормунт, Нармунт)]]''' | | ''Normunt'' (''Normundus'') <br> Noro + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нарт|Нарт (Норда)]]''' | — | ''North'' (''Nardo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нартаўт|Нартаўт (Нартольт)]]''' | | ''Nartolt'' (''Nortold'') <br> North + Waldo (Walt) <br> Noro (Nero) + Teudo (Taut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нявіла|Нявіла (Нівіла, Навіла)]]''' | — | ''Newilo'' <br> Niwo (Nevo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нявойст]]''' | — | ''Neosta'' <br> Niwo (Nevo) + -st- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Нявойна]] | | ''Nevin'' <br> Niwo (Nevo) + Wino (Weine) <br> Niwo (Nevo) + Uuenna (Wona) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Невярд|Невярд (Невярт)]]''' | | ''Niviard'' (''Niewerth'') <br> Niwo (Nevo) + Hardt | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Неўрад]]''' | | ''Niwrat'' (''Neurodus'') <br> Niwo (Nevo) + Rado (Rato) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нястольт]]''' | | ''Nistaldus'' <br> Nistio + Waldo <br> Niwo (Nevo) + Stalto | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ота]]''' | — | ''Oto'' (''Odo'', ''Audo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Адыла|Аціла (Ятыла, Аўдзіла)]]''' | — | ''Otilo'' (''Audilo'') <br> Oto (Audo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Одзін (імя)|Одзін]]''' | — | ''Odin'' <br> Oto (Odo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Отаўт]]''' | | ''Ottolt'' <br> Oto + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Атгін]]''' | | ''Otken'' (''Oetgen'') <br> Oto + -kin <br> Oto + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Атмут]]''' | | ''Otmot'' <br> Oto + Mot (Muto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Адрык]]''' | | ''Odric'' <br> Oto (Odo) + Rick | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Окель]]''' | — | ''Ockel'' (''Okilo'') <br> Occo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Пац|Пац (Пач)]]''' | — | ''Pazzo'' (''Patza'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Пацолт|Пацолт (Пецальт)]]''' | | ''Pazolt'' (''Petzold'') <br> Pazzo + Waldo (Walt) <br> Petz + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Прош|Прош (Прыш)]]''' | — | ''Brezzo'' (''Prosch'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Прэзгінт|Прэзгінт (Брозгінт, Брызгінд, Брышгінт)]] | | Brezzo (Prosch) + Gento | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Прышмонт|Прышмонт (Прашмунт, Прэшмунт, Прышымунд, Прызмант)]]''' | | ''Prosmund'' (''Brosmundus'') <br> Brezzo (Prosch) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рабан|Рабан (Рапан, Грабан)]]''' | — | ''Rabanus'' (''Rapan'', ''Hraban'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рапа (імя)|Рапа (Рап)]]''' | — | ''Rappo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рапш]]''' | — | ''Rapsch'' <br> Rabanus (Rappo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рага|Рага (Рэга)]]''' | — | ''Rago'' (''Ragi'', ''Reggi'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рагіла|Рагіла (Рагул, Рагла)]]''' | — | ''Ragilo'' (''Regula'', ''Raggl'') <br> Rago (Reggi) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рагінь|Рагін (Рагіна, Рэгін, Рэгінь, Рагінь, Рагіня)]]''' | — | ''Ragenus'' (''Ragina'', ''Regin'') <br> Rago + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рагвалод (імя)|Рагвалод (Рэгвальд)]]''' | | ''Ragvald'' <br> Rago + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рагайла|Рагайла (Рагела, Рагель, Рагаль, Рэгель)]]''' | | ''Ragel'' (''Rogello'', ''Regel'') <br> Rago (Reggi) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыгмонт|Рыгмонт (Рыгмунт)]]''' | | ''Regimunt'' (''Ragemunt'') <br> Rago (Reggi) + Mund (Munt) <br> ''Rigmunt'' <br> Rick + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Раган]]''' | — | ''Raganus'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэйн (імя)|Рэйн (Райна, Рэйна, Рэйнь, Райнь)]]''' | — | ''Rein'' (''Raino'', ''Reyne'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэйнальд|Рэйнальд (Рэйнальт, Рэгінальд)]]''' | | ''Reinald'' (''Raginald'') <br> Rein (Raganus) + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэнігер|Рэнігер (Рэнікер)]]''' | | ''Ranniger'' (''Renger'', ''Renker'', ''Ragingar'') <br> Rein (Raganus) + Gero | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэйнар]]''' | | ''Reinar'' (''Raganhar'') <br> Rein (Raganus) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Раймунд|Раймунд (Раймунт, Рэймунд, Рэймунт, Раймонт, Рэймант)]]''' | | ''Raimund'' (''Raymond'', ''Raginmund'') <br> Rein (Raganus) + Mund | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ракель|Ракель (Ракіль)]]''' | — | ''Rakila'' <br> Raco (Rako) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рад|Рад (Рат, Радзь)]]''' | — | ''Rado'' (''Rato'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзіка|Радзіка (Радзейка)]]''' | — | ''Radike'' (''Radeke'', ''Radacho'') <br> Rado + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзіла|Радзіла (Радзель, Радуль)]]''' | — | ''Radila'' (''Radel'', ''Radulus'') <br> Rado + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзень|Радзень (Рацін, Радзін)]]''' | — | ''Radin'' (''Rattin'', ''Radden'') <br> Rado (Rato) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радун|Радун (Радон, Радзюн)]]''' | — | ''Raduni'' <br> Rado + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радаш|Радаш (Радзюш, Радш, Раташ)]]''' | — | ''Radusch'' (''Ratsch'') <br> Rado (Rato) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ратаўт|Ратаўт (Раталт, Раталд)]]''' | | ''Ratolt'' (''Ratald'', ''Rataud'') <br> Rado (Rato) + Waldo (Walt) <br> Rado + Teudo (Taut) | ''Waltrat'' <br> Waldo (Walt) + Rado (Rato) <br> ''Teudrad'' <br> Teudo (Teuth) + Rado |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзівіл (імя)|Радзівіл (Радвіл)]]''' | | ''Ratwilius'' <br> Rado (Rato) + Wilo | ''Wilrad'' <br> Wilo + Rado |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радавін|Радавін (Радвін)]]''' | | ''Radowin'' (''Radwin'') <br> Rado + Wino | ''Winirad'' <br> Wino + Rado |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радыгайла]]''' | | ''Ratgeil'' (''Redgell'') <br> Rado (Rato) + Gailo | ''Geilrad'' (''Gailrat'') <br> Gailo + Rado (Rato) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ратман (імя)|Ратман (Радман, Радзіман, Радаман, Радэман)]]''' | | ''Ratman'' (''Radman'', ''Rademann'') <br> Rado (Rato) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Радзімін|Радзімін (Радмін)]] | | Rado + Minno | ''Minrath'' (''Menrad'') <br> Rado (Rato) + Minno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзімонт]]''' | | ''Radmunt'' (''Ratemund'') <br> Rado + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Разела|Разела (Расель, Разель, Разэль, Ражэла)]]''' | — | ''Razala'' (''Rassel'') <br> Razo (Rasse) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рам]]''' | — | ''Ramo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Раміла|Раміла (Рамэль)]]''' | — | ''Ramilo'' (''Ramel''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ramo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамут|Рамут (Рамот, Рамуць)]]''' | — | ''Ramut'' <br> Ramo + -t- <br> Ramo + Mot (Muta) | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамша]]''' | — | ''Ramsch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Ramysch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Ramesch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Rames''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ramo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамаўт]]''' | | ''Ramaldus'' (''Ramolt'', ''Ramoudt'') <br> Ramo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамант|Рамант (Рамунт, Ромунт, Ромунд)]]''' | | ''Ramunt'' <br> Ramo + Mund (Munt) <br> ''Romont'' (''Romundus'') <br> Hrodo (Roda) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рань]]''' | — | ''Rano'' (''Rahn'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Раніла]]''' | — | ''Ranila'' <br> Rano + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ранвід]]''' | | ''Ranoid'' (''Ranvid'') <br> Rano + Wido | ''Widerannus'' <br> Wido + Rano |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ранда|Ранда (Рант, Рэнт, Рандзь)]]''' | — | ''Rando'' (''Ranto'', ''Rento'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рандзіла]]''' | — | ''Randilo'' <br> Rando + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рандзін]]''' | — | ''Randinus'' (''Randenus'') <br> Rando + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рандар|Рандар (Рандэр)]]''' | [[Ерандзь]] | ''Randhar'' (''Randhere'') <br> Rando + Heri (Hari) | ''Herrand'' (''Harranth'') <br> Heri (Hari) + Rando (Ranto) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рука (імя)|Рука (Рук)]]''' | — | ''Rucco'' (''Rocco'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рокіль|Рокіль (Рукель, Рукля)]]''' | — | ''Rocula'' (''Rochilo'', ''Rukiel''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Ruclo'') <br> Rucco (Rocco) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рукша]]''' | — | ''Rocksch'' <br> Rucco (Rocco) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Руга]]''' | — | ''Rugo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Руген (імя)|Руген (Ругін)]]''' | — | ''Rugin'' <br> Rugo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рувіль]]''' | — | ''Rowilo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рума|Рума (Рум, Ром, Ромь)]]''' | — | ''Rumo'' (''Ruom'', ''Rom'', ''Hruam'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамейка|Рамейка (Румейка, Роміка)]]''' | — | ''Rümecke'' (''Hromiko'') <br> Rumo (Hruam) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Румель|Румель (Ромель, Румуль)]]''' | — | ''Rummel'' (''Rommel'') <br> Rumo (Ruom) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Румін|Румін (Ромен)]]''' | — | ''Rumin'' (''Romenus'') <br> Rumo (Ruom) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ромат]]''' | — | ''Romatus'' <br> Rumo (Ruom) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Румш|Румш (Ромыш, Ромш)]]''' | — | ''Rumsch'' (''Römisch'') <br> Rumo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Румбольд|Румбольд (Румпольд, Румбоўд, Рамбальт, Ромбаль)]]''' | | ''Rumbold'' (''Rumpolt'', ''Rumbaut'', ''Rumbolt'', ''Rumpel'') <br> Rumo + Bald (Boldt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ромбут|Ромбут (Румбут)]]''' | | ''Rombodus'' <br> Rumo (Ruom) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамвольт|Рамвольт (Румвольд, Рамульт, Ромальд, Рамуальд)]]''' | | ''Romualt'' (''Romuald'', ''Rumolt'', ''Romald'') <br> Rumo (Ruom) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Руна (імя)|Руна (Рунь)]]''' | — | ''Runo'' (''Run'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рунейка|Рунейка (Руніка, Ранейка)]]''' | — | ''Runnecke'' (''Runica'') <br> Runo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рупейка|Рупейка (Рупка)]]''' | — | ''Rupke'' <br> Rupo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рост (імя)|Рост (Росьць, Русьць)]]''' | — | ''Rost'' (''Rust'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Русьцейка|Русьцейка (Росьцейка, Ростэк, Русьцік, Рушцейка)]]''' | — | ''Rosteck'' <br> Rost (Rust) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Расьціла]]''' | — | ''Rustil'' <br> Rost (Rust) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ростан]]''' | — | ''Rostan'' (''Ruston'') <br> Rost + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рустэн|Рустэн (Рустэнь, Ростэнь, Ростын)]]''' | — | ''Rusten'' (''Rosten'') <br> Rost (Rust) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ростаўт|Ростаўт (Росталт, Роштаўт)]]''' | | ''Rostoldus'' (''Rostaldus'', ''Rustoldus'') <br> Rost (Rust) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рык|Рык (Рэйх)]]''' | — | ''Rick'' (''Rih'', ''Reiche'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыхіла (імя)|Рыкель]]''' | — | ''Richilo'' (''Rikila'', ''Richela'') <br> Rick (Rih) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыбалт|Рыбалт (Рыбальт)]]''' | [[Болтрык]] | ''Ribald'' <br> Rick (Rih) + Bald | ''Boldericus'' <br> Bald (Boldt) + Rick |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыгала|Рыгала (Рыгель, Рыгайла, Рыкайла)]]''' | | ''Ricgela'' <br> Rick (Rih) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыконт]]''' | [[Гундэрык (імя)|Кондрыка]] | ''Rihcund'' <br> Rick (Rih) + Gunth (Kunth) | ''Condricus'' <br> Gunth (Kunth) + Rick |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыхлік]]''' | | ''Richlich'' <br> Rick (Rih) + *Lic | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рым (імя)|Рым]]''' | — | ''Rim'' (''Rimo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымейка|Рымейка (Рымка)]]''' | — | ''Rimicho'' <br> Rim + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымель]]''' | — | ''Riemel'' (''Rimila'') <br> Rim + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэмест]]''' | — | ''Rimisto'' (''Remistus'') <br> Rim + -st- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымут|Рымут (Рымуць)]]''' | — | ''Rymut''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Rim + -t- <br> Rim + Mot (Muta) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымша|Рымша (Рымуш, Рымаш)]]''' | — | ''Rymsza''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Rim + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымбут]]''' | [[Бутрым]] | ''Rimbotus'' (''Rembod'') <br> Rim + Boto (Buto) <br> Rim + Bodo (Budo) | ''Bauderrim'' <br> Bodo (Budo) + Rim |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымальд]]''' | | ''Rimald'' <br> Rim + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Рымавід (імя)|Рымавід (Рымвід, Рынвід)]] | | Rim + Wido <br> ''Rennuit'' <br> Rein + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Рымгайла|Рымгайла (Рымегель, Рымгейла, Рымгел, Рымкайл)]] | | ''Rimagil'' (''Rimgils'') <br> Rim + Gilo (< Gisel) <br> Rim + Gailo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымгальд]]''' | [[Гаўдрым]] | ''Rimigaud'' <br> Rim + Gaudo | Gaudo + Rim |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымар (імя)|Рымар (Рымер)]]''' | | ''Rimarus'' (''Rimer'') <br> Rim + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымард]]''' | | ''Rimmert'' (''Rymard'', ''Rimhart'') <br> Rim + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымконт]]''' | [[Кантрым]] | ''Rimigundus'' <br> Rim + Gunth (Kunth) | ''Gondarim'' <br> Gunth (Kunth) + Rim |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыман]]''' | | ''Rimann'' <br> Rim + Mann <br> Rick (Rih) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымант|Рымант (Рымунд, Рымунць, Рымонд)]]''' | [[Мантрым (імя)|Мантрым]] | ''Rimunt'' (''Rimund'') <br> Rim + Mund (Munt) | Mund (Munt) + Rim |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Рымтаўт|Рымтаўт (Рымталт, Рынтаўт)]] | | Rim + Teudo (Teudo) <br> ''Rintolt'' (''Rindolt'') <br> Rindr + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рынк|Рынк (Рынка, Рынг)]]''' | — | ''Rinco'' (''Ringk'', ''Ringo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рынгіла|Рынгель (Рынкель, Рынгала, Рынгайла)]]''' | — | ''Ringel'' (''Rinkel'', ''Ringilo'') <br> Rinco (Ringk) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рынкун]]''' | — | ''Ringun'' <br> Rinco (Ringk) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рынгольд (імя)|Рынгольд (Рынгальд, Рынгвальд)]]''' | | ''Ringold'' (''Ringwald'') <br> Rinco (Ringk) + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыда|Рыда (Рыд, Рыдзь)]]''' | — | ''Rido'' (''Rito'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыдзіка|Рыдзіка (Рыдык)]]''' | — | ''Redeco'' <br> Rido + -k- <br> Rado + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыдэль|Рыдэль (Рытэль)]]''' | — | ''Riedel'' <br> Rido (Rito) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рытэн]]''' | — | ''Rieden'' <br> Rido (Rito) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рытаўт]]''' | | ''Ritoldus'' (''Ritaud'') <br> Rido (Rito) + Waldo (Walt) | ''Waltrid'' <br> Waldo (Walt) + Rido <br> ''Theutrid'' <br> Teudo (Teuth) + Rido |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыдмонт]]''' | | ''Redmund'' <br> Rido + Mund (Munt) <br> Rado + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саба]]''' | — | ''Saba'' (''Sabas'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сабіла (імя)|Сабіла (Сабела, Сабуль, Забіла, Забела, Забель, Жабела)]]''' | — | ''Sabilo'' (''Sabel'', ''Sabulo'') <br> Saba + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сабіна|Сабіна (Сабін)]]''' | — | ''Sabine'' <br> Saba + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Шабэр|Шабэр (Шабер)]]''' | | ''Sabherus'' <br> Saba + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сава (імя)|Сава]]''' | — | ''Soava'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Савіла|Савіла (Савула, Савала, Савуль, Саваль, Саўль, Завіла, Савель, Шавела)]]''' | — | ''Savilo'' (''Sauulo'', ''Savalo'', ''Saul'') <br> Soava + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Савігайла|Савігайла (Саўгел, Салгел)]]''' | | ''Savigello'' <br> Soava + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Савігін|Савігін (Саўгін, Савукін, Саўген, Шаўген, Шаўкін, Жаўгін)]]''' | | ''Sawkin'' <br> Soava + -kin <br> Savas + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саўгут|Саўгут (Саўгуць)]]''' | | ''Savegotus'' (''Savegotis'') <br> Soava + Gudo (Godo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саўконт]]''' | | ''Savegonte'' <br> Soava + Gunth (Cund) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Савімонт]] | | Soava + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саўрык|Саўрык (Сеўрык)]]''' | | ''Savericus'' (''Severicus'') <br> Soava + Rim | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Савірым]] | | Soava + Rim | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сак|Сак (Зак, Шак, Жак, Зага, Жага)]]''' | — | ''Sack'' (''Sacco'', ''Saage'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сакель|Сакель (Жакель, Жагіль, Шакель)]]''' | — | ''Sakel'' (''Sagilo'') <br> Sack + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сакень|Сакень (Сакен, Сакін, Шакен, Загень)]]''' | — | ''Sacken'' (''Sagin'') <br> Sack + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жагель|Жагель (Загала, Жагала, Сагайла, Жагайла)]]''' | | ''Sagel'' (''Sagalo'') <br> Sack (Saage) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жагар|Жагар (Загар, Закар, Жакор)]]''' | | ''Sagar'' (''Sahker'') <br> Sack (Saage) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сала (імя)|Сала (Шаль, Заль, Жоль)]]''' | — | ''Salvo'' (''Sallo'', ''Selo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Салейка|Салейка (Салука, Салік, Салька, Шалейка, Залейка, Жалека, Жалейка, Сялейка)]]''' | — | ''Saleko'' (''Salucho'', ''Salico'', ''Selke'') <br> Salvo (Sallo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Салін]]''' | — | ''Salina'' <br> Salvo (Sallo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Салата (імя)|Салата (Саладзь)]]''' | | ''Saletho'' (''Salat'', ''Salado'') <br> Salvo (Sallo) + -t- | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сельвін|Сельвін (Салавін, Шалавін)]]''' | | ''Selwin'' (''Salawins'', ''Seleuuin'') <br> Salvo (Selo) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сальгер|Сальгер (Зальгер, Жалагер, Шалагір)]]''' | | ''Salger'' (''Salager'') <br> Salvo (Sallo) + Gero | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Салкірд|Салкірд (Саўгірд, Саўгард)]]''' | | ''Salgerd'' (''Salgerðr'', ''Salgard'') <br> Salvo (Sallo) + Gerd (Gyrd) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саламан|Саламан (Сальман, Саліман, Шаламан, Саўман, Саламен)]]''' | | ''Salaman'' (''Salman'', ''Saleman'') <br> Salvo (Sallo) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жалмонт]]''' | | ''Salmond'' (''Salamund'') <br> Salvo (Sallo) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сань]]''' | — | ''Sanno'' (''Senne'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Санель|Санель (Саніль, Сяніла, Сініла, Сенель, Сініль)]]''' | — | ''Sanilo'' (''Senilo'') <br> Sano (Senne) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сангушка|Сангаў (Сангушка)]] | | Sano + Gawo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Санда|Санда (Санта, Занта, Шанда)]]''' | — | ''Sando'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сандзейка]]''' | — | ''Sandika'' <br> Sando + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жандзель|Жандзель (Шэндзель)]]''' | — | ''Sandel'' (''Sendel'') <br> Sando + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сантаўт|Сантаўт (Жонтаўт)]]''' | | ''Santold'' <br> Sando + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зантэр|Зантэр (Жантар, Сантыр, Шантэр, Зандэр, Зандар, Сандар, Шандэр, Шандар)]]''' | | ''Santer'' (''Sandheri'', ''Santari'') <br> Sando + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шандрык]]''' | | ''Sandrih'' <br> Sando + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сар|Сар (Сер, Сэр, Зара, Шар)]]''' | — | ''Sarus'' (''Serre'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарэйка|Сарэйка (Сарака, Зарык, Сярэйка, Сэрэйка, Серака, Шарэйка, Шарка, Жарэйка)]]''' | — | ''Saracho'' (''Saricho'', ''Serecho'') <br> Sarus (Serre) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарала|Сарала (Зарала, Сарул, Серуль, Сарыла, Сарэла, Сарэль, Шэрэль)]]''' | — | ''Saralo'' (''Serulus'', ''Sarilo'', ''Sarelo'') <br> Sarus (Serre) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сярбут|Сярбут (Сарбут)]]''' | | ''Serbutt'' (''Saraboto'') <br> Sarus (Serre) + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарвід|Сарвід (Зарвід, Сэрвід, Шэрвід)]]''' | | ''Sarvidis'' <br> Sarus + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарвіла|Сарвіла (Сярвіла, Сэрвіла, Шэрвіла)]]''' | | ''Sarvilo'' (''Servil'') <br> Sarus + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саргель|Саргель (Саргейла, Саргайла, Сяргель, Сяргайла)]]''' | | ''Sargeli'' <br> Sarus + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саргонт]]''' | | ''Sergunda'' <br> Sarus (Serre) + Gunth | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саргоўд|Саргоўд (Саргаўт, Сарголт)]]''' | | ''Saregaud'' <br> Sarus + Gaud | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саргут|Саргут (Саргода, Саргот, Шэргут, Саркут)]]''' | | ''Sargood'' (''Sergudo'', ''Serecutus'') <br> Sarus + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарман|Сарман (Сермана, Шараман)]]''' | | ''Saraman'' (''Sermanus'') <br> Sarus + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сармонт|Сармонт (Шармонт, Жармонт)]]''' | | ''Sarmund'' (''Saramund'') <br> Sarus + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Застаўд (імя)|Застаўд (Застальд, Зашталд, Зашталт, Жостаўд, Жосталт, Жажтаўт, Шэйстаўт)]] | | Zeiz + Teudo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Свала|Свала (Швала)]]''' | — | ''Swala'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Свалегед (імя)|Свалегед (Сьвелегат)]] | | Swala + Gedo (Geto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жвангін|Жвангін (Звангін)]]''' | | ''Suanikin'' (''Schwankinna'') <br> Svano + -kin <br> Svano + Ginno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвінт|Сьвінта (Сьвіта, Сьвець, Жвін, Сьвен, Швінта)]]''' | — | ''Suint'' (''Swind'', ''Suitha'', ''Schwenn'', ''Schwindt'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвінцейка|Сьвінцейка (Зьвініка, Сьвецека)]]''' | — | ''Suithiko'' (''Schwincke'', ''Schwindtke'') <br> Suint (Suitha) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвінтыла (імя)|Сьвінтэла (Сьвінтала, Швінтэль, Сьвітэль, Сьвідэль, Зьвіндзель, Зьвінель)]]''' | — | ''Svinthila'' (''Suitila'', ''Suentilo'') <br> Suint + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвідон|Сьвідон (Сьвідун)]]''' | — | ''Suidun'' (''Switun'') <br> Suint + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жывінбуд (імя)|Жывінбуд]]''' | | ''Switbodo'' <br> Suint (Suitha) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сьвентагал|Сьвентагал (Зьвінгель, Жвінгель)]] | | Suint + Gailo | ''Galsuintha'' (''Gelsuint'') <br> Gailo (Gelo) + Suint |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Швендэр|Швендэр (Сьвіндэр, Сьвідэр, Свэндар, Сьвінтар, Швыдэр)]]''' | | ''Schwender'' (''Swindheri'', ''Swidher'', ''Schwieder'') <br> Suint (Suitha) + Heri | ''Heriswind'' <br> Heri + Suint (Swind) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сьвінтарог (імя)|Сьвінтарог (Сьвентарог, Швінтарог, Швентарог)]] | | Suint + Rago | ''Raginswinda'' <br> Rago + Suint (Swind) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сьвідрыгайла (імя)|Сьвідрыгайла (Сьветрыгайла, Швітрыгайла, Сьвідрыгела)]] | | Suedrik (Swithric) + Gailo (Gelo) <br> Suint + Ricgela <br> Suint (Suitha) + Rick (Rih) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвінтаўт|Сьвінтаўт (Сьвенталд, Сьвентальд)]]''' | | ''Switald'' (''Swindolt'') <br> Suint (Suitha) + Waldo (Walt) <br> Suint (Suitha) + Teudo (Taut) | ''Waltswind'' <br> Waldo (Walt) + Suint (Swind) <br> ''Theutsuint'' <br> Teudo (Teuth) + Suint |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зыбела|Зыбела (Сыбель)]]''' | — | ''Sibilo'' <br> Sibo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зіга (імя)|Жыга (Зыга, Жык, Жэга)]]''' | — | ''Sigo'' (''Sick'', ''Segga'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зігіла (імя)|Жыгіла (Сыгіла, Сігіл, Шыгель, Жыгуль, Жыгла, Зегель, Зекель, Секіл)]]''' | — | ''Sigilo'' (''Segil'', ''Siekel'') <br> Sigo (Sick) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыгун|Жыгун (Зыгун, Жыгон)]]''' | — | ''Sigun'' (''Siguni'') <br> Sigo (Sick) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зыбальт|Зыбальт (Зыбульт)]]''' | | ''Sibald'' (''Sibold'') <br> Sigo + Bald | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыбар|Жыбар (Зыбар, Зыбэр, Сібар, Сыбэр, Жыбэр, Шыбар, Шэбар)]]''' | | ''Siber'' (''Sibar'') <br> Sigo + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыбарт|Жыбарт (Жыбэрт, Зыбарт, Зыбэрт, Шыбарт, Жыбірт)]]''' | | ''Siebart'' (''Sybert'', ''Sigbert'') <br> Sigo + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зігібут|Зігібут (Зыбут, Жыбуда, Жыбуць, Шыбот, Шыбут, Зэбут, Шэбут)]]''' | | ''Sigibot'' (''Sieboth'', ''Sibodo'') <br> Sigo (Segga) + Boto (Buto) <br> Sigo + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жывальт|Жывальт (Зывальт, Зэвэльт)]]''' | | ''Siwaldus'' (''Sigiwald'') <br> Sigo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зіварт|Зіварт (Жыварт, Сіварт)]]''' | | ''Siwart'' (''Sigiward'') <br> Sigo + Wardo (Warto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыгаўд|Жыгаўд (Шыгаўдзь)]]''' | | ''Sigaud'' <br> Sigo + Gaudo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зыгел|Зыгел (Зыгель, Зэгала, Сігель, Жыгель, Жыгала, Сігайла, Жыгайла)]]''' | | ''Sigelo'' (''Sigala'', ''Sigel'', ''Segel'') <br> Sigo (Segga) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зэгерд|Зэгерд (Жыгарт, Сігірд)]]''' | | ''Segard'' (''Sigerd'', ''Sigart'', ''Sigird'', ''Siggard'') <br> Sigo (Segga) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зыгер|Зыгер (Зыгар, Жыгер, Жыгар, Жыкар, Шыкер, Зэгар)]]''' | | ''Siger'' (''Sigher'', ''Sikar'') <br> Sigo (Sick) + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыгуць|Жыгуць (Жыгота)]]''' | | ''Sigot'' (''Sægut'') <br> Sigo + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Шыдаг]]''' | | ''Sidag'' (''Sigdag'') <br> Sigo + Dago | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зыман|Зыман (Зыгман, Жыгман, Жыман, Зымань)]]''' | | ''Sieman'' (''Siegmann'') <br> Sigo + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сімут|Сімут (Сымут, Шымут)]]''' | | ''Simot'' (''Sigimout'') <br> Sigo + Mot (Muta) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыгімонт|Жыгімонт (Зыгмунт, Жыкмонт, Зымонт, Сымунт, Сімонт)]]''' | | ''Sigimunt'' (''Sigimund'', ''Zygmont''{{Заўвага|name="Польшча"}}, Żygmont{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Simund'', ''Symont'') <br> Sigo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зэгрыда]]''' | | ''Segrida'' (''Sigrida'') <br> Sigo (Segga) + Rido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шэйбар]]''' | | ''Seiber'' <br> *Seio + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сайбут|Сайбут (Сэйбот, Сейбут, Сэйбут, Шэйбут)]]''' | | ''Seyboth'' (''Seiboth'') <br> *Seio + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зэйвальд|Зэйвальд (Жэйвэльт)]]''' | | ''Seywaldus'' (''Seivalt'') <br> *Seio + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саймонт|Саймонт (Саймунт, Сеймант, Шэймант, Жаймонт)]]''' | | ''Seymund'' (''Seimund'') <br> *Seio + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зынь|Зынь (Сінь, Зын, Жынь, Жын)]]''' | — | ''Sino'' (''Sini'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сінгер|Сінгер (Сынгер, Шынгер, Шынгір)]]''' | | ''Singer'' (''Singar'') <br> Sino + Gero | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зінар]]''' | | ''Siner'' (''Sinner'') <br> Sino + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зынгель|Зынгель (Жынгель, Жынгал, Жынгіль, Сынгайла, Сінгайла)]]''' | | ''Singel'' (''Singilo'') <br> Singo + -l- <br> ''Sinigala'' <br> Sino + Gailo (Galo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жында|Жында (Зында)]]''' | — | ''Sindo'' (''Sindt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сындык|Сындык (Сындзік, Сіндзік)]]''' | — | ''Sindico'' <br> Sindo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жындуль|Жындуль (Жындэль, Жынтэль)]]''' | — | ''Sindulus'' (''Sindel'', ''Sintela'') <br> Sindo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шымбольт]]''' | | ''Sinbald'' (''Sendebald'') <br> Sindo (Sindt) + Bald (Boldt) | ''Baltsint'' <br> Bald + Sindo (Sindt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сынталт|Сынталт (Сынтаўт)]]''' | | ''Sintualdus'' (''Sindolt'') <br> Sindo + Waldo (Walt) | ''Waltsinda'' <br> Waldo (Walt) + Sindo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сіндэр|Сіндэр (Сындэр, Шындэр, Шынтар)]]''' | | ''Sinder'' (''Sindheri'', ''Sintar'') <br> Sindo + Heri | ''Ersind'' <br> Heri + Sindo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скальк|Скальк (Скал, Сколк, Шальк)]]''' | | ''Scalc'' (''Schalch'', ''Schelck'') | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скольберт]]''' | | ''Skolbert'' <br> Scalc (Schalch) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Скальбут]] | | Scalc (Schalch) + Boto (Buto) | ''Butaskalks'' <br> Boto (Buto) + Scalc |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скаламонт (імя)|Скаламонт (Скамонд, Скамонт)]]''' | | ''Scelemundus'' (''Scelemondo'', ''Scemund'') <br> Scalc (Schalch) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Скольд]]''' | — | ''Sculd'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Скалдвіл|Скалдвіл (Скаўдвіл)]] | | Sculd + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Скаўгерд|Скаўгард (Сколгірд, Скаўдэгірд)]]''' | | ''Skowgard'' (''Skovgaard'', ''Skjaldgerðr'') <br> Sculd + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скера|Скера (Скіра)]]''' | — | ''Scira'' (''Sciri'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скірыла|Скірыла (Скерэль, Скірэль, Скерла)]]''' | — | ''Scirilo'' (''Skerilo'') <br> Scira + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скіран]]''' | — | ''Skerun'' <br> Scira + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скірвін|Скірвін (Скервін)]]''' | | ''Scirwine'' (''Sherwin'') <br> Scira + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Скіргайла (імя)|Скіргайла (Скірыгайла, Скіргал, Шыргал)]] | | Scira + Gailo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скірман]]''' | | ''Scirman'' (''Scearmann'') <br> Scira + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скірмант|Скірмант (Скірымонт, Скірымунт, Скірмунт, Скірмунд)]]''' | | ''Sciremunt'' (''Skīrmund'') <br> Scira + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Скудэр]]''' | | ''Scoder'' <br> Scot + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сома (імя)|Сома (Сума)]]''' | — | ''Somo'' (''Sumo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саміла|Саміла (Суміла, Сумела, Сумель, Шуміла, Шумель)]]''' | — | ''Sumila'' <br> Somo (Sumo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Соман|Соман (Суман, Шуман)]]''' | — | ''Sumuni'' <br> Somo (Sumo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сомалт]]''' | | ''Somald'' <br> Somo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сумонт|Сумонт (Самонт, Шумонт)]]''' | | ''Sommund'' <br> Somo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Стана|Стана (Штэйн)]]''' | — | ''Steina'' (''Stean'', ''Sten'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Станіка|Станіка (Станейка)]]''' | — | ''Steneke'' (''Steinicke'') <br> Steina (Stean) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Станвіла]] | | Steina (Stean) + Wilo | ''Wilstan'' <br> Wilo + Steina (Stean) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Стангель]]''' | | ''Stengel'' (''Stangel'') <br> Steina (Stean) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Стангір|Стангір (Станкар, Штэнгер)]]''' | [[Керстэн]] | ''Staniger'' (''Stanker'', ''Stankar'', ''Steiniger'') <br> Steina (Stean) + Gero (Giro) | ''Kerstin'' (''Girstano''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gero (Kero) + Steina (Sten) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Суг|Суг (Шук)]]''' | — | ''Sugo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сугінт|Сугінт (Сугент)]]''' | | ''Sugenti'' <br> Sugo + Gento <br> Sugo + -nd- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жугар|Жугар (Жугер)]]''' | | ''Sugarius'' (''Suger'') <br> Sugo + Heri (Hari) <br> ''Sutgarius'' <br> Sudo + Gero | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Суда|Суда (Сута, Судзь, Суць, Жудзь)]]''' | — | ''Sudo'' (''Suto'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судзіла|Судзіла (Судзель, Суціла, Шудзіла)]]''' | — | ''Sudila'' (''Sudela'') <br> Sudo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судзень|Судзень (Судзін, Шудзень, Жудзін)]]''' | — | ''Suden'' <br> Sudo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сударг]]''' | | ''Sudergo'' <br> Sudo + Argo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судар|Судар (Судзер, Сутар, Жудзер)]]''' | | ''Suderus'' (''Sudarius'', ''Sutari'') <br> Sudo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сутарт]]''' | | ''Sutardus'' (''Suthardus'') <br> Sudo (Suto) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судман]]''' | | ''Sudhman'' <br> Sudo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судымуд]]''' | | ''Sutmodis'' <br> Sudo (Suto) + Mot (Moda) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судзімонт (імя)|Судзімонт (Судымунд, Судымунт)]]''' | | ''Sudhmund'' <br> Sudo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зута|Зута (Зота, Жута, Жуць, Жоць)]]''' | — | ''Zuto'' (''Zotto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зутан]]''' | — | ''Zotan'' <br> Zuto (Zotto) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жутаўт|Зутаўт (Зотаўт, Жутальт, Жутаўт)]]''' | | ''Zotolt'' <br> Zuto (Zotto) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Суня|Суня (Шуня)]]''' | — | ''Sunja'' (''Sonna'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Соніка|Соніка (Шунейка)]]''' | — | ''Sonnica'' (''Sunneke'') <br> Sunja (Sonna) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сунела]]''' | — | ''Sunilo'' (''Sunila'') <br> Sunja + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сонбут]]''' | | ''Sonobodis'' <br> Sunja (Sonna) + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сунігайла (імя)|Сунігайла (Сунгал, Сангел, Шангайла, Зонгал, Жонгал)]]''' | | ''Sunigelo'' <br> Sunja + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сунгард|Сунгард (Сонгард)]]''' | | ''Sungart'' (''Songarta'') <br> Sunja + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сонгуць|Сонгуць (Жонкуць)]]''' | | ''Sungod'' (''Sunegod'') <br> Sunja (Sonna) + Gudo (Guta) | ''Godsune'' <br> Gudo + Sunno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сонкін|Сонкін (Сунгін, Сонгін)]]''' | | ''Sunken'' <br> Sunja (Sonna) + -kin <br> Sunja (Sonna) + Ginno (Genno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сунда|Сунда (Сонда, Зунда, Жунд)]]''' | — | ''Sundo'' (''Sondo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сундаўт|Сундаўт (Сунтаўт, Сонтаўт)]]''' | | ''Sundolt'' (''Sunduald'') <br> Sundo + Waldo (Walt) <br> Sundo + Teudo (Daut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сундар]]''' | | ''Sunder'' (''Sunthar'') <br> Sundo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зусель]]''' | — | ''Susilo'' <br> Suso + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сыр (імя)|Сыр (Сыса, Сур, Зыра)]]''' | — | ''Sirio'' (''Siso'', ''Surro'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сірэйка|Сірэйка (Сірык, Сірка, Сырэйка, Шырэйка, Зырка, Жырка)]]''' | — | ''Sireke'' (''Sirica'') <br> Sirio + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сырбут|Сырбут (Сірбут, Сурбот)]]''' | | ''Sirobodus'' (''Sisebut'') <br> Sirio (Siso) + Boto (Buto) <br> Sirio (Siso) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сырвід|Сырвід (Сырвіт, Сэрвіт, Шырвіт, Шырвід, Сурвід, Журвід)]]''' | | ''Sisuita'' (''Sesuito'') <br> Sirio (Siso) + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сурвіла|Сурвіла (Сурвіл, Сурывіла, Шурвіла, Сырвіла, Шырвіл)]]''' | | ''Surville'' <br> Sirio (Surro) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сурвін|Сурвін (Шырвін, Жырвін)]]''' | | ''Surawine'' <br> Sirio (Surro) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сіргірд]]''' | | ''Sirigardus'' <br> Sirio + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сургонт|Сургонт (Сыргунт, Суркунт, Сургун, Сурконт, Суркант)]]''' | | ''Sisigunda'' (''Surrigvn'') <br> Sirio (Siso) + Gunth <br> ''Surgant'' <br> Sirio (Surro) + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сіргоўд|Сіргоўд (Сургоўд, Сіргольд)]]''' | | ''Siriaud''{{Заўвага|у гэтай зафіксаванай у крыніцах форме g перайшло ў i}} <br> Sirio (Surro) + Gaud | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сіргут|Сіргут (Сіргуд, Сыргут, Шыргут, Сургут)]]''' | | ''Sireguti'' (''Sisagut'') <br> Sirio (Siso) + Gudo (Guta) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сурман|Сурман (Шурман, Шурмен, Шырман)]]''' | | ''Surman'' <br> Sirio (Surro) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сурмін|Сурмін (Шырмін)]] | | Sirio (Surro) + Minno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Шырмер|Шырмер (Шышымар, Жыжмар, Жыжмэр)]]''' | | ''Sisimir'' <br> Sirio (Siso) + Mero (Miro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сысымунд|Сысымант (Сысмунт, Сірмонт, Шырмунт, Зырмант, Жырмант, Жырмунт)]]''' | | ''Sisemund'' (''Sirmont'', ''Sirmund'') <br> Sirio (Siso) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сір’ят|Сір’ят (Сыр’ят, Сур’ят)]] | | Sirio (Surro) + Joto <br> Sirio (Surro) + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сіт (імя)|Сіт (Сіда, Сіць, Сідзь, Зыд, Зыдзь, Жыць, Жыд)]]''' | — | ''Sito'' (''Sido'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жыдзейка|Жыдзейка (Жыдык, Сыдыка, Сідзіка, Сідзейка, Сядзейка)]]''' | — | ''Siddeke'' (''Siedeck'', ''Sidicho'') <br> Sito (Sido) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сіціла|Сіціла (Зыдэль, Жыдзель, Шытыла, Сяціла)]]''' | — | ''Sitil'' (''Sidila'', ''Siedel'') <br> Sito (Sido) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зіцін|Зіцін (Жыцень, Жыдэн)]]''' | — | ''Sittin'' (''Sidden'') <br> Sito + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жыдавін|Жыдавін (Зідавін)]]''' | | ''Sidewine'' <br> Sito (Sido) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сыдэр|Сыдэр (Жыдар)]]''' | | ''Sidierius'' (''Seederius'') <br> Sito (Sido) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жытмунт|Жытмунт (Жытамонт)]]''' | | ''Sidimund'' <br> Sito (Sido) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сявела]]''' | — | ''Sevila'' <br> Sevia + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таль (імя)|Таль (Дала)]]''' | — | ''Talo'' (''Telo'', ''Dahl'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Талейка|Талейка (Таліка, Талька, Далека)]]''' | — | ''Taleke'' (''Taliko'', ''Talke'', ''Dalleke'') <br> Talo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таліла|Таліла (Талела)]]''' | — | ''Thalilo'' (''Tellelli'') <br> Talo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дальна|Дальна (Дален, Тален)]]''' | — | ''Dalina'' (''Dallen'', ''Thalen'') <br> Talo (Dahl) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Талюш|Талюш (Талюша)]]''' | — | ''Talsche'' (''Dalusch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Talo + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Талівойша|Талівойша (Талівош, Тальвэш)]] | | Talo + Waiso (Voysch) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дальман|Дальман (Тальман)]]''' | | ''Dalman'' (''Tallman'') <br> Talo (Dahl) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Талмут]]''' | | ''Talamot'' (''Talmut'') <br> Talo + Mot (Muto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Талімонт (імя)|Талімонт (Талімунт, Тальмонт, Далмунт)]]''' | | ''Talamundus'' (''Talmont'', ''Dalmund'') <br> Talo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таліят|Таліят (Талет, Талят, Далят)]]''' | | ''Talet'' <br> Talo + Joto <br> Talo + Hatho (Adi) <br> Talo + -t- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тора (імя)|Тора (Тара, Тура)]]''' | — | ''Torro'' (''Tara'', ''Turo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Турэйка|Турэйка (Турэка, Тарэйка)]]''' | — | ''Thureke'' <br> Torro (Turo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Турэла|Турэла (Турэль, Тарыла)]]''' | — | ''Turrell'' (''Darila'') <br> Torro (Turo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Турын (імя)|Турын (Торень, Торн)]]''' | — | ''Torin'' <br> Torro (Turo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тарант|Тарант (Турант, Таранда)]]''' | — | ''Tourant'' (''Turant'', ''Tourand'', ''Tharanth'') <br> Torro (Turo) + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тарут|Тарут (Таруць)]]''' | — | ''Tarut'' <br> Torro (Tara) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дарбут]]''' | | ''Darebodus'' (''Thorbod'') <br> Torro (Tara) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Торвальд (імя)|Таральд (Торальдзь, Таралд)]]''' | | ''Taruald'' (''Thorald'') <br> Torro + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тарвід|Тарвід (Торвід, Дарвід)]]''' | | ''Torvid'' (''Darvid'') <br> Torro + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дарвіл]]''' | | ''Tharuila'' (''Dorvil'') <br> Torro (Tara) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Турвін]]''' | | ''Thurwine'' (''Torvin'') <br> Torro (Turo) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Торыгаўт]]''' | | ''Torgaut'' (''Þórgautr'') <br> Torro + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тарман|Тарман (Дарамен)]]''' | | ''Tormann'' <br> Torro + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дармонт|Дармонт (Дормант)]]''' | | ''Darmundus'' (''Dormont'', ''Tormund'') <br> Torro (Tara) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўда (імя)|Тоўт (Тэўт, Тэўць, Тоўць, Доўт, Доўда, Толт, Долт, Дзіт)]]''' | — | ''Teudo'' (''Teuth'', ''Deut'', ''Taut'', ''Daut'', ''Ditt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тыдзіка|Тыдзіка (Тоўтка, Тоўтык, Талцік, Толтык, Тытэйка, Тэтэйка, Доўтка)]]''' | — | ''Thiediko'' (''Theudiko'', ''Tetiko'') <br> Teudo (Teuth) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўдыла (імя)|Таўціл (Тэўціл, Тоўтэль, Тальціл)]]''' | — | ''Teutilo'' <br> Teudo (Taut) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дудан|Дудан (Даўтан)]]''' | — | ''Dudan'' (''Deotan'', ''Theudan'') <br> Teudo (Deut) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўтэн|Таўтэн (Таўдзін)]]''' | — | ''Teuten'' (''Teudin'', ''Theotin'') <br> Teudo (Taut) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тыбарт]]''' | | ''Tiebert'' (''Teutbert'') <br> Teudo (Teuth) + Bert | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўтабод (імя)|Таўбут (Дыбут, Цябот, Цебут, Табут)]]''' | [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]] | ''Teubod'' (''Diebot'', ''Thiabod'', ''Teutbodus'') <br> Teudo (Taut) + Bodo (Budo) <br> Teudo (Teuth) + Boto (Buto) <br> ''Taboth'' <br> Dago + Boto (Buto) | ''Butaldus'' (''Botaldus'') <br> Boto (Buto) + Teudo (Taut) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тоўтвал]]''' | | ''Teodwal'' <br> Teudo (Taut) + Wal | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўдавальд (імя)|Тэльтаўт (Дзівалт, Дзевалт, Тывульт)]]''' | | ''Teutald'' (''Diwolt'', ''Dewalt'', ''Theudovald'') <br> Teudo (Deut) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўтвід|Таўтвід (Таўдвід, Таўвід)]]''' | | ''Teutwidis'' (''Teudoidis'') <br> Teudo (Taut) + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл (Тэўтывіл, Таўдвіл, Даўтвіл, Даўдвіл)]]''' | [[Вілтаўт]] | ''Theudowills'' (''Theowilh'') <br> Teudo (Taut) + Wilo | ''Wiltolt'' <br> Wilo + Teudo (Taut) <br> Wilto + Teudo (Taut) <br> Wilto + Waldo (Walt) <br> ''Wilithuta'' <br> Wilo + Teudo (Teuth) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўтвін|Таўтвін (Тэтвін)]]''' | [[Вінтаўт]] | ''Teutwin'' (''Tietwin'') <br> Teudo (Taut) + Wino | ''Wintold'' <br> Wino + Teudo (Taut) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тоўтэр|Тоўтэр (Доўтар, Даўтэр, Тытар)]]''' | | ''Theuter'' (''Deuter'', ''Thiether'') <br> Teudo (Teuth) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Доўтарт|Доўтарт (Даўторт, Даўдэрт)]]''' | | ''Deutert'' (''Dautert'', ''Deudert'', ''Teuthart'') <br> Teudo (Daut) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўцігін|Таўцігін (Таўдзікін, Таўдгін, Таўткін, Таўдкін, Талцігін, Таўгін, Таўген)]]''' | [[Гінтаўт]] | ''Theudekin'' (''Deutgen'', ''Duethekin'') <br> Teudo (Deut) + -kin <br> Teudo (Deut) + Ginno | ''Gentaltus'' <br> Ginno (Genno) + Teudo (Taut) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўцігіл]]''' | | ''Theudigilius'' <br> Teudo (Taut) + Gilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўгінт|Таўгінт (Таўтгінт)]]''' | | ''Theogint'' <br> Teudo (Taut) + Gento | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўцігерд|Таўцігерд (Тэўтыгерд, Таўгірт)]]''' | | ''Teutgerdis'' (''Teutgardis'') <br> Teudo (Taut) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тыдман|Тыдман (Дытман, Дзітман, Дзітмань)]]''' | | ''Tiedmann'' (''Ditman'', ''Teutman'') <br> Teudo (Deut) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Таўцімін|Таўцімін (Таўтмін)]] | | Teudo (Taut) + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўдырых|Тыдрых (Тыдрык, Дытрых, Дыдрых, Дыдрык, Дзітрык, Дзетрык)]]''' | | ''Thidrich'' (''Ditricus'', ''Didrik'', ''Dettrich'', ''Theutrich'') <br> Teudo (Ditt) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Транята (імя)|Транята (Трайнята, Трайнят, Трайнат, Транят)]] | | Troannus + Joto <br> Troannus + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Труда|Трут (Труць, Трод, Трот, Торт, Друт, Друта, Друць, Дорт)]]''' | — | ''Trudo'' (''Drutus'', ''Trut'', ''Drott'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Друцейка|Друцейка (Дардзейка)]]''' | — | ''Drudeke'' (''Drudico'') <br> Trudo (Drutus) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тартыла|Тартыла (Трудзіла, Друціла, Друтэль, Друтыль)]]''' | — | ''Trudila'' (''Drudilo'', ''Drutel'') <br> Trudo (Trut) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Труцень|Труцень (Друтынь, Друцень, Туртын)]]''' | — | ''Trutin'' (''Thrudine'') <br> Trudo (Drutus) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тройдзень (імя)|Тройдзень (Тройдзін)]]''' | — | ''Trodden'' (''Truiden'', ''Trodinus'') <br> Trudo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Тартавід]] | | Trudo (Trut) + Wido | ''Widrud'' <br> Wido + Trudo (Drutus) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Дротвіл|Дротвіл (Друтвіл, Дродвіл)]] | | Trudo (Drutus) + Wilo | ''Wildrud'' <br> Wilo + Trudo (Drutus) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Трубіла]]''' | — | ''Trubilo'' <br> Trubo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Туба]]''' | — | ''Tubo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тубела|Тубела (Тубіль, Тубель)]]''' | — | ''Tuobilo'' <br> Tubo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тола|Тола (Тула)]]''' | | ''Tollo'' (''Tulla'', ''Dolo'') | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дольвін]]''' | | ''Dolwin'' (''Tulwine'') <br> Tollo (Dolo) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тульгаўд|Тульгаўд (Тулакалд)]]''' | | ''Dolcaudus'' <br> Tollo (Tulla) + Gaudo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дульмант|Дульмант (Доламунт, Долмант, Дольмант, Тольмант)]]''' | | ''Tolmunt'' <br> Tollo (Dolo) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тума]]''' | — | ''Tumo'' (''Duomo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дамейка|Дамейка (Дамека)]]''' | — | ''Dommick'' (''Domec'', ''Domke'') <br> Tumo (Duomo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Туміла|Туміла (Таміла, Туміль, Тумель, Думель)]]''' | — | ''Tuomila'' (''Tumila'', ''Dummel'') <br> Tumo (Duomo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Домін]]''' | — | ''Domin'' <br> Tumo (Duomo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Домаш|Домаш (Доміш, Тумаш)]]''' | — | ''Domisch'' (''Domas''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Dumas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Tumo (Duomo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тумар (імя)|Тумар (Тумер, Домар, Томар)]]''' | | ''Thumer'' (''Domarius'') <br> Tumo (Duomo) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Даматурт]]''' | | ''Domedrudis'' <br> Tumo (Duomo) + Trudo (Trut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дундзіла]]''' | — | ''Tuntil'' <br> Tunto (Dundo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тот|Тот (Дода, Туць, Дуда)]]''' | — | ''Tota'' (''Tuoto'', ''Dodo'', ''Duda'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Туцейка|Туцейка (Дудзіка, Додык)]]''' | — | ''Tuoticha'' (''Doudiche'', ''Dodico'') <br> Tota (Tuoto, Dodo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тутыла|Тутыла (Дудэла, Дудэль)]]''' | — | ''Tuotilo'' (''Totila'', ''Dodilo'', ''Dudel'') <br> Tota (Tuoto, Dodo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дудзен|Дудзен (Дудзін)]]''' | — | ''Duden'' (''Dudin'', ''Dodin'') <br> Tota (Dodo, Tuoto) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Доман|Доман (Дотман)]]''' | | ''Domann'' (''Totman'') <br> Tota (Dodo) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гуга|Гуга (Юга)]]''' | — | ''Hugo'' (''Ugo'', ''Ucho'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Убер|Убер (Губэр, Убэр, Убар)]]''' | | ''Uber'' (''Huber'') <br> Hugo (Ucho) + Baro <br> Oto + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Убарт|Убарт (Убэрт, Губэрт, Юбарт)]]''' | | ''Ubert'' (''Hubert'') <br> Hugo (Ucho) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Югель|Югель (Угаль, Югайла)]]''' | | ''Hugel'' (''Hugal'', ''Jugellus'') <br> Hugo (Ucho) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Уграт]]''' | | ''Hughrat'' (''Hugirat'') <br> Hugo (Ucho) + Rado (Rato) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ань|Ань (Ана, Ень)]]''' | — | ''Ano'' (''Enno'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Энейка|Энейка (Эніка, Аніка, Яніка)]]''' | — | ''Enneco'' (''Ennika'', ''Annico'') <br> Ano (Enno) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Энель|Энель (Аніла)]]''' | — | ''Enilo'' (''Anilo'') <br> Ano (Enno) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яноўд]]''' | | ''Ennold'' (''Analdus'') <br> Ano (Enno) + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Янвін|Янвін (Анвін)]]''' | | ''Anwin'' (''Anoin'') <br> Ano + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Увойна|Увойна (Увайн, Увайнь)]] | | ''Owine'' <br> Ano + Wino (Weine) <br> Ano + Uuenna (Wona) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Энгель|Энгель (Енгель, Ангель, Янгель, Янгайла)]]''' | | ''Engell'' (''Engela'', ''Angelus'', ''Angala'') <br> Ano (Enno) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ангот|Ангот (Ангуць, Анкуд, Янгут)]]''' | | ''Angodus'' (''Angot'') <br> Ano + Gudo (Got) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Анар|Анар (Янар)]]''' | | ''Anarr'' (''Anheri'', ''Enar'') <br> Ano + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Улеб]]''' | | ''Uleifr'' <br> Ano + Leifi (Laybo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аліхвер|Аліфер (Аліхвер, Аліфір)]]''' | | ''Áleifr'' (''Olipher'') <br> Ano + Leifi | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Унгер|Унгер (Юнгер)]]''' | | ''Unger'' <br> Uno + Ger | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Унта]]''' | — | Unto (Undo) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ундзіла|Ундзіла (Ундзель, Унтэль)]]''' | — | ''Undila'' (''Undela'') <br> Unto (Undo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ундэр|Ундэр (Унтэр, Ундар)]]''' | | ''Untheri'' <br> Unto (Undo) + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ур]]''' | — | ''Uro'' (''Uhr'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Урыка]]''' | — | ''Urich'' <br> Uro + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Урвік]]''' | | ''Urwick'' <br> Uro + Wigo (Wic) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Урліх|Урліх (Урлік)]]''' | | ''Urlich'' <br> Uro + *Lic <br> Udal + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Урман|Урман (Урмэн, Юрман)]]''' | | ''Urmann'' <br> Uro + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ціла|Ціла (Ціль)]]''' | — | ''Tilo'' (''Zill'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Цілен]]''' | — | ''Zillen'' (''Zilina'') <br> Tilo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Цільвін]]''' | | ''Tziliwin'' <br> Tilo (Zill) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Цільмунт|Цільмунт (Цільмонт, Тыльмонт)]]''' | | ''Zilimund'' <br> Tilo (Zill) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Цьвербут|Цьвербут (Цьвірыбут, Цьвірбот)]] | | Twerda + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Цьвермунт]] | | Twerda + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шат|Шат (Шад, Шаць, Шадзь, Жад, Зад, Жат, Зат)]]''' | — | ''Schat'' (''Schad'', ''Scato'', ''Sado'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шацейка|Шацейка (Шадзейка, Задэйка, Задыка)]]''' | — | ''Scazciho'' (''Schatko''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Schat (Schad) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шаціла|Шаціла (Шацел)]]''' | — | ''Scazelo'' (''Schätzel'', ''Schadel'') <br> Schat + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Шадзібор|Шадзібор (Шатбар, Шайтбар)]] | | Schat (Schad) + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шадзівід|Шадзівід (Жадзівід, Задвід)]]''' | | ''Zedwyd''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Schat (Sado) + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жадзьвін]]''' | | ''Saduinus'' (''Sadwin'') <br> Schat (Sado) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйка|Эйка (Айка)]]''' | — | ''Eicho'' (''Eich'', ''Aico'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйкель]]''' | — | ''Eichele'' <br> Eicho + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгант]]''' | — | ''Eigant'' (''Aigant'') <br> Eicho + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Айгуста|Айгуста (Айгуст, Агуста, Агуст)]]''' | — | ''Eggusta'' <br> Agi (Eicho) + -st- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйбар (імя)|Эйбар]]''' | | ''Eyber'' <br> Eicho (Eich) + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйбарт|Эйбарт (Эбарт, Эбэрт, Эберт)]]''' | | ''Eibert'' (''Ebart'', ''Ebert'') <br> Eicho (Eich) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйбут|Эйбут (Эйбат, Айбут, Эйбуд)]]''' | [[Ботэй]] | ''Acbuto'' (''Acbod'') <br> Agi (Eicho) + Bodo (Budo) <br> Eicho (Eich) + Boto (Buto) | ''Bótey'' <br> Boto (Buto) + Eicho (Eich) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эварт|Эварт (Эйварт, Эвэрт)]]''' | | ''Ewart'' (''Eivard'', ''Ewert'') <br> Eicho (Eich) + Wardo (Warto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйвід|Эйвід (Айвід)]]''' | | ''Övid'' (''Ecgwid'') <br> Eicho (Eich) + Wido | ''Viðey'' <br> Wido + Eicho (Eich) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйвільд|Эйвільд (Эйвільт, Эвільд, Эвільт, Айвільт)]]''' | | ''Evilda'' (''Agoildis'') <br> Eicho (Eich) + Wild | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйвінд|Эвінт]]''' | | ''Evind'' (''Eivind'') <br> Eicho (Eich) + Windo (Winito) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгаўд|Эйгаўд (Эгаўдзь)]]''' | | ''Eygautr'' (''Øygautr'') <br> Eicho (Eich) + Gaudo (Gauto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгела|Эйгела (Эйгель, Айгель, Эгела, Эйгала, Эйгайла)]]''' | | ''Eigel'' (''Aigel'') <br> Eicho (Eich) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгіл]]''' | | ''Eigil'' <br> Eicho (Eich) + Gilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгер|Эйгер (Эгер)]]''' | | ''Eygeirr'' (''ØygæiRR'', ''Eigar'') <br> Eicho (Eich) + Ger | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгерд|Эйгерд (Эйгард, Эгерд, Эйгірд, Айгірд)]]''' | | ''Eygerd'' (''Eygerðr'', ''Eigardus'', ''Eigaard'', ''Aigardus'') <br> Eicho (Eich) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгін|Эйгін (Эйкін, Айгін, Эйген)]]''' | | ''Eigina'' (''Eikin'', ''Eigen'', ''Aikin'', ''Aigina'') <br> Eicho (Aico) + Ginno <br> Eicho (Aico) + -kin | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгінт|Эйгінт (Эйгант, Эйгент, Эгінт)]]''' | | ''Eigint'' (''Eigant'') <br> Eicho (Eich) + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгот]]''' | | ''Eygoti'' (''Eyguti'', ''Øyguti'') <br> Eicho (Eich) + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйкар]]''' | | ''Aiccarius'' <br> Eicho (Aico) + Caro <br> ''Eckher'' (''Aicher'') <br> Eicho (Aico) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйруд]]''' | | ''Eirodus'' (''Eichrodus'') <br> Eicho (Eich) + Hrodo (Ruodo) | ''Rodney'' <br> Hrodo (Ruodo) + Eicho (Eich) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйман|Эйман (Эйхман, Айман)]]''' | | ''Eimann'' (''Eichmann'') <br> Eicho (Eich) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эймін|Эймін (Аймен)]]''' | | ''Eiminus'' (''Aimenus'', ''Aiminus'') <br> Eicho (Eich) + Minno (Menno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эймут]]''' | | ''Eimuth'' (''Eimuot'') <br> Eicho (Eich) + Mot (Muta) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эймант|Эймант (Эймунд, Эймунт, Аймунт, Аймонт, Эйманд, Эмант)]]''' | | ''Eymunt'' (''Eymundus'', ''Aimont'', ''Eicmund'') <br> Eicho (Eich) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйнар|Эйнар (Айнар, Эйнэр, Энар)]]''' | | ''Einar'' (''Ainar'', ''Einher'', ''Enar'') <br> Eicho (Eich) + Noro <br> Eino + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эрык|Эрык (Акрык, Ерык, Ірык, Арык)]]''' | | ''Erik'' (''Ackrich'', ''Erik'', ''Yric'', ''Orikus'') <br> Eicho (Aico) + Rick (Rih) | ''Ríkey'' <br> Rick + Eicho (Eich) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйрым|Эйрым (Айрым, Акрым, Эрым)]]''' | | ''Eckrim'' (''Agrim'') <br> Agi (Eich) + Rim | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйна]]''' | — | ''Eino'' (''Egino'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйнік]]''' | — | ''Einicke'' <br> Eino + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйта|Эйта (Эйць, Эйдзь)]]''' | — | ''Eito'' (''Eido'', ''Aito'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйціла|Эйціла (Эйдзіл)]]''' | — | ''Eitel'' (''Aidilo'') <br> Eito (Eido) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтун]]''' | — | ''Eidunn'' (''Aittuni'') <br> Eito (Eido) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтаўт|Эйтаўт (Айтаўт, Эйдаўт)]]''' | | ''Aitald'' (''Aitold'') <br> Eito (Aito) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтвіл|Эйтвіл (Эйдвіл, Эйцьвіл)]]''' | | ''Eidoila'' <br> Eito (Eido) + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтарт|Эйтарт (Айтарт, Этарт)]]''' | | ''Aitard'' (''Eidhart'', ''Ethardus'') <br> Eito (Aito) + Hardt (Hart) <br> ''Eyþrúður'' (''Aitrudis'') <br> Eicho (Aico) + Trudo (Trut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтман]]''' | | ''Eitmann'' (''Eydtman'') <br> Eito + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Эйтмін|Эйтмін (Эйцімін, Эйдмін, Этмін, Айтмін)]] | | Eito + Minno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эльзман]]''' | | ''Elsmann'' <br> Elis + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Алсмунт]]''' | | ''Ausmunds'' <br> Auso + Mund (Munt) <br> ''Elsmund'' <br> Elis + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Янда|Янда (Ант, Энт. Янт)]]''' | — | ''Ando'' (''Ende'', ''Anto'', ''Ente'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эндзель|Эндзель (Андала, Янтуль)]]''' | — | ''Endil'' (''Andela'', ''Andala'') <br> Ando (Ende) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эндзінь|Эндзінь (Андзін)]]''' | — | ''Entin'' (''Anten'') <br> Ando (Ende) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Янтаўт]]''' | | ''Antolt'' <br> Ando (Anto) + Waldo (Walt) <br> Ando (Anto) + Teudo (Taut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Антавіт]]''' | | ''Antvit'' (''Anduit'') <br> Ando (Anto) + Wito | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Андрат]]''' | | ''Andrad'' <br> Ando + Rado (Rato) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эндрык|Эндрых (Андрых, Андрык, Яндрык)]]''' | | ''Entrich'' (''Endrichs'', ''Andrich'', ''Andricus'') <br> Ando (Ende) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эрман|Эрман (Эрмэн, Ерман)]]''' | — | ''Erman'' (''Ermen'') |— |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эўдзіла|Эўдзіла (Эўціла)]]''' | — | ''Eudila'' <br> Euda + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юнк|Юнк (Юнга)]]''' | — | ''Jungo'' (''Junk'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юнгайла|Юнгайла (Юнгела, Юнгіл)]]''' | | ''Jungel'' <br> Jungo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Юнць|Юнць (Юнда)]]''' | — | ''Jundt'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Юндзіла|Юндзіла (Юндзель)]]''' | — | ''Jundel'' (''Juncila'', ''Junzila'') <br> Jundt + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юсіла]]''' | — | ''Jusila'' <br> Joso + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ява (імя)|Ява (Ева)]]''' | — | ''Aevo'' (''Evo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явін|Явін (Авін)]]''' | — | ''Evin'' (''Awin'') <br> Aevo (Evo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яўбут]]''' | | ''Eubod'' <br> Aevo (Evo) + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явалод|Яўлад (Евалт, Овальт)]]''' | | ''Ewald'' (''Avald'') <br> Aevo + Waldo <br> ''Hávaldr'' <br> Hatho + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явор|Явар (Явор, Овар)]]''' | | ''Awart'' <br> Aevo + Wardo (Warto) <br> ''Jovar'' (''Jovard'') <br> Jo + Wardo (Warto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явід]]''' | | ''Avid'' (''Áviðr'', ''Ovida'') <br> Aevo + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явіл|Явіл (Авіла, Явіла)]]''' | | ''Avila'' <br> Aevo + Wilo <br> ''Jovila'' (''Juwilo'') <br> Jo + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явільт|Явільт (Авільт, Авілт, Явілт)]]''' | | ''Awild'' (''Avildis'') <br> Aevo + Wilto (Wildo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Явойша]] | | ''Awise'' (''Êwiso'') <br> Aevo + Weise (Wiso) <br> Jo + Waiso (Voysch) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явірт|Явірт (Явірд, Авірд)]]''' | | ''Æwirth'' (''Everd'') <br> Aevo + Werta (Wirt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яўмонт|Яўмонт (Аўмонт)]]''' | | ''Eumund'' (''Awimund'') <br> Aevo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Еўна]]''' | — | ''Auno'' (''Euni'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яўнут (імя)|Яўнут (Яўнуць)]]''' | — | ''Eunat'' <br> Auno (Euni) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ама|Ама (Ям)]]''' | — | ''Amo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ямейка]]''' | — | ''Emmecke'' (''Ameke'') <br> Amo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ямаўт]]''' | | ''Amolt'' (''Emmolt'', ''Emout'') <br> Amo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яман|Яман (Аман)]]''' | | ''Aman'' <br> Amo + Mann <br> Amo + -n- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ямін|Ямін (Амін)]]''' | | ''Ammin'' (''Emino'') <br> Amo + Minno <br> Amo + -n- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Амут|Амут (Ямуць)]]''' | | ''Amota'' (''Ammud'') <br> Amo + Mot (Muto) <br> Amo + -t- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ямант|Ямант (Ямунд, Ямунт, Амонт)]]''' | | ''Amunt'' (''Ammundus'', ''Emunt'', ''Amont'', ''Amuntr'') <br> Amo + Mund (Munt) <br> ''Jomund'' <br> Jo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Якун|Якун (Акун, Якон, Акон)]]''' | | ''Hákon'' (Acun, Hacon) <br> HǫR + Cono (Cuno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ят|Ят (Яць, Ют)]]''' | — | ''Joto'' (''Juto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юцейка|Юцейка (Ютка, Ютыка, Ятэйка, Ятэка, Юдзейка, Юдзека)]]''' | — | ''Jüttke'' (''Jüdicke'') <br> Joto (Juto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ютэль|Ютэль (Юдэль, Ядэла, Ёдэль)]]''' | — | ''Jutilo'' (''Judel'') <br> Joto (Juto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юцень|Юцень (Юдзін, Юцінь)]]''' | — | ''Jutten'' (''Judin'') <br> Joto (Juto) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ютша]]''' | — | ''Jutsche'' <br> Joto (Juto) + -sch- | — |- style="background:{{Колер|ВКЛ}}" height="2px" align="left" | 1 | colspan="4" | {{Заўвага|Апроч пададзеных у табліцы імёнаў, летувіскі лінгвіст Ёзас Юркенас таксама сьцьвярджае германскія адпаведнікі для наступных імёнаў (не падаючы спасылак на іх гістарычныя ўпаміны або з спасылкай на адзінкавы ўпамін у летувізаванай форме): Альвік — Alwih; Вінвіл — Vinovil; Вінмонт — Winemunt<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 107—108, 115, 121.</ref>; Бергаўд — Bercautius; Гельгаўд — Celgaud; Гудваль — Walagaudius; Мангаўд — Manegaud<ref>Юркенас Ю. Балтийские антропоосновы LIAUB-, DAG-, GUD- // Повідомлення Української ономастичної комісії. Вип. 15. — Київ: Наукова думка, 1976. [https://books.google.by/books?id=HYM-AQAAIAAJ&q=%22+Wala+gaud+ius+Gud++%22&dq=%22+Wala+gaud+ius+Gud++%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjJnMKwuqOGAxVq_rsIHeFWA94Q6AF6BAgHEAI С. 8—9].</ref>, таксама расейская мовазнаўца Тацяна Тапарова (дачка [[Уладзімер Тапароў|Ўладзімева Тапарова]]) такім жа спосабам сьцьвярджае наступныя адпаведнікі: Таўтвальд — Theudoald; Вірвальда — Verald<ref>Топорова Т. В. Культура в зеркале языка: древнегерманские двучленные имена собственные. — Москва, 1996. С. 229.</ref>}} |} }}}} == Славянскія імёны == Ужо ў XIV — першай палове XV стагодзьдзяў адначаліся славянскія імёны ліцьвінаў: [[Віленскія мучанікі|Кумец, Круглец, Няжыла]], [[Рак (імя)|Рачко]], Некраш, Неруш, Воўчка, Жук, Качан, Братоша, Лугіна, Радзім, Чапурна ды іншыя<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61, 187, 199—200.</ref>. Пазьней сярод ліцьвінаў пашырыліся такія славянскія імёны, як [[Дабрагост]], [[Дабяслаў]], [[Завіша]], [[Прадслаў (імя)|Прадслаў]] (Прадслаў [[Даўгерд (імя)|Даўгердавіч]], Прадслаў [[Даўгінт|Даўкінтавіч]], Прадслаў [[Шадзібор]]авіч), [[Станіслаў]], [[Судзівой]], [[Уладзіслаў]] ды іншыя. Як зазначае менскі дасьледнік Алёхна Дайліда, баярын-ліцьвін мог мець славянскае імя, а сыну зноў даць германскае: напрыклад, былі такія імёны, як Мантыгайла Жукевіч, Радзівіл Багданавіч, Даўмонт Воўкавіч, Юндыл Рачковіч. З Попісу войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году відаць, што бальшыню шляхты Літоўскае зямлі (у вузкім сэнсе) складалі шляхцічы з такімі славяна-германскімі імёнамі, — з чаго відаць, што чыста ўся германская шляхта Літвы цалкам славянізавалася<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 203.</ref>. Разам з тым, сярод славянскага з паходжаньня баярства часам сустракаліся германскія (гоцкія) імёны: [[Бутрым Якубавіч Неміровіч]], [[Гетаўт Каленікавіч]]. Апроч таго, сустракаліся імёны ліцьвінаў, утвораныя ў выніку спалучэньня германскіх і славянскіх асноваў (''Станквилъ{{Заўвага|У XIX стагодзьдзі на [[Троцкі павет|Троччыне]] адзначаліся шляхецкія прозьвішчы Стангвіла (Stangwiło) і Стонгвіл, Стэнгвіла або Стэнгвіл (Stongwił, Stengwiło, Stengwił)<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 416, 418.</ref>}} [[Манвіл|Монвиловичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref><ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 34.</ref>, ''Stazwiłowei''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 57.</ref><ref>Sinkevičiūtė D. Newly discovered Lithuanian compound names with first stem of Christian origin as witnesses of the intersection of pagan and Christian cultures // Onoma. Nr. 55, 2020. P. 158.</ref>{{Заўвага|Сярод іншага, у XIX ст. на [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]] адзначалася прозьвішча Winsław ([[Віна (імя)|Win]]-sław)<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 832.</ref>, а на [[Інфлянцкае ваяводзтва|Інфлянтах]] у XVII ст. — імя Rumsław ([[Рума|Rum]]-sław)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cnoZAAAAYAAJ&q=Rums%C5%82aw#v=snippet&q=Rums%C5%82aw&f=false С. 434].</ref>}}). == Царкоўныя імёны == З пашырэньнем уплыву ў Вялікім Княства Літоўскім [[Канстантынопальская праваслаўная царква|Канстантынопальскай]] і [[Каталіцкая Царква|Рымскай]] цэркваў сярод ліцьвінаў пачалі бытаваць адпаведныя царкоўныя імёны. Ужо ў 1390 годзе пры двары [[Ягайла|Ягайлы]] служыў ліцьвін ({{мова-la|Lythuano|скарочана}}) [[Барыс]], лоўчыя ліцьвін [[Кузьма]] і ліцьвін [[Цімафей|Цімуш]]<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 60, 168.</ref>. Ліцьвін Барыс таксама ўпамінаецца ў 1394 годзе поруч зь вялікім князем [[Вітаўт]]ам<ref>[[Юры Бохан|Бохан Ю.]] Пласцінавы даспех ў Вялікім княстве Літоўскім у другой палове ХІV — канцы ХVІ ст. // Гістарычна-археалагічны зборнік / [[Інстытут гісторыі|Інстытут гісторыі АН Беларусі]]; Уклад. А. Мядзведзеў, А. Мяцельскі. — № 11. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. [https://books.google.by/books?id=Bw4WAQAAMAAJ&q=%22%D0%BB%D1%96%D1%86%D0%B2%D1%96%D0%BD+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%22&dq=%22%D0%BB%D1%96%D1%86%D0%B2%D1%96%D0%BD+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjv2ciIkOj8AhWZD-wKHdw1DnQQ6AF6BAgIEAI С. 72].</ref>. Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што царкоўныя імёны часта ўжываліся ў народных формах: [[Іван]] — Івашка, [[Дзьмітры]] — Міцько, [[Мацьвей]] — Матысь або Мацко, [[Аляксей]] — Алёхна, [[Юры]] — Юшко ды іншыя<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61.</ref>. Апроч таго, сярод ліцьвінаў даволі рана пачало бытаваць імя Барташ ([[Барташ Монтаўтавіч]], [[Барташ Табаравіч]] ды іншыя), якое ёсьць агульнай для славянаў і германцаў народнай формай царкоўнага імя [[Барталамей]]<ref>Hanks P. Dictionary of American Family Names. Vol. 1. — Oxford University Press, 2003. [https://books.google.by/books?id=FJoDDAAAQBAJ&pg=PA109&dq=bartosch+name&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjO2sGM55r9AhUO7aQKHTTUCKgQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=bartosch%20name&f=false P. 109].</ref>. З часам імёны кананізаваных Канстантынопальскай і Рымскай цэрквамі [[сьвяты]]х цалкам выціснулі большасьць сваіх германскіх і славянскіх папярэднікаў, якія працягнулі бытаваць у патранамічных прозьвішчах і прыдомках. == Балтыйскія імёны == Адзначаецца магчымасьць бытаваньня сярод ліцьвінаў імёнаў [[Балтыйскія мовы|балтыйскага]] паходжаньня, бо ліцьвіны сутыкаліся з балтыйскімі плямёнамі, жылі побач або ўперамешку зь імі. Таксама і выхадцы з балтыйскіх плямёнаў маглі запазычыць імёны ліцьвіноў<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 58.</ref>{{Заўвага|Адно з найстарэйшых сьведчаньняў запісу германскіх, славянскіх і царкоўных імёнаў у іх [[Летувіская мова|жамойцкіх (летувіскіх) формах]] — укладзеная ў 1506 годзе ў Планянах ([[Жамойць]]) лацінамоўная ўгода, сьведкамі якой выступілі «''Gorgys Golgontanys, Gabrialos Stanyonos, Janvsys Mychalanys, Rimos Mylgynanys, Barthlomyeyos Jacvbanys, Bvtrimos Mikanys, Mylvydos Seneythanys''»<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 725.</ref>. Пазьней падобным жа спосабам жамойты запазычвалі хрысьціянскія імёны: напрыклад, у [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году ўпамінаюцца ''Петросъ Янойтисъ'', ''Стасюсъ Матеяйтись'', ''Лавриносъ Станойтисъ'', ''Миколаюсъ Кгрицойтисъ'', ''Яносъ Шимкойтисъ'', ''Петрашусъ Мартинойтисъ'', ''Якубосъ Янойтисъ'', ''Бенедыктасъ Ромашкойтисъ'', ''Лукашусъ Янойтисъ'', ''Миколисъ Кирдванисъ'', ''Бартошусъ Венцлавойтисъ'', ''Шимонасъ Янойтисъ'', ''Павилосъ Петройтисъ'', ''Андреюcъ Миколаяйтисъ'', ''Щепаносъ Юцайтисъ'', ''Селвестрасъ Велинайтисъ'', ''Петрасъ Матеевичъ'' ды іншыя жамойцкія баяры зь летувізаванымі хрысьціянскімі імёнамі<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8A&f=false С. 1267, 1270—1272, 1275, 1291, 1295, 1298, 1305—1306, 1320].</ref>. Першыя спробы рэтраспэктыўна патлумачыць некаторыя літоўскія імёны зь летувіскай мовы зьмяшчаюцца ў ненадрукаваным рукапісе [[Альбэрт Каяловіч|Альбэрта Каяловіча]] (1658 год): прозьвішча [[Даўбор]] ён спрабаваў зьвязаць зь летувіскім ''Dabar'' 'Зараз', а прозьвішча [[Даўгайла|Даўгяла]] — з ''Dawgalis'' 'Магутны'<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 146, 165.</ref>}}. Сярод прыкладаў балтыйскіх з паходжаньня імёнаў можна адзначыць імя Жыбенцяй (''Жибентяи''; ад {{мова-lt|žibinti|скарочана}} 'паліць, асьвятляць', ''žibintas'' 'ліхтар') — аднаго з забойцаў вялікага князя [[Кейстут]]а<ref>Лицкевич О. В. «Летописец великих князей литовских» и «Повесть о Подолье»: опыт комплексного критического разбора. — СПб., 2019. С. 295, 435.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Нарманская тэорыя]] == Заўвагі == {{Заўвагі|2}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * [[Аляксандар Бразгуноў|Бразгуноў А.]] Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 209—213. * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * [[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15. * Мезенка Г. Віцебшчына ва ўласных іменах: мінулае і сучаснасць : вучэбны дапаможнік / Г. Мезенка, В. Ляшкевіч, Г. Семянькова; М-ва адукацыі РБ, УА «ВДУ імя П. М. Машэрава». — Віцебск: Выд-ва УА «ВДУ імя П. М. Машэрава», 2006. — 238 с — Бібліягр.: с. 194—214. — {{ISBN|985-425-660-X}}. * {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}} * [[Вітаўт Чаропка|Чаропка В.]] [http://belhist.narod.ru/hist/gen2.html Паходжанне і радавод вялікіх князёў літоўскіх] // [[Беларускі гістарычны часопіс]]. № 6, 2001. С. 42—53. * Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. — 1708 Sp. * Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. — 118 s. * Bergh L. Ph. C. Historische beschouwing der Nederlandsche Eigennamen // Taalkundig magazijn of gemengde bijdragen tot de kennis der Nederduitsche taal. 4o Deel, 1842. S. 307—338, 541—578. * Björkman E. Nordische Personennamen in England in alt- und frühmittel-englischer Zeit: Ein Beitrag zur englischen Namenkunde. — Halle, 1910. — 244 S. * Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. — 162 S. * Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. — 338 S. * Dräger K. Deutscher Familiennamenatlas. Bd. 6: Familiennamen aus Rufnamen. — Berlin; Boston: De Gruyter, 2017. — 862 S. {{ISBN|978-3-11-042783-7}}. * Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. S. 1—80. * Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. — 219 S. {{ISBN|3-7696-0117-3}} * Förstemann E. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1.: Personennamen. — Bonn, 1900. — 1699 Sp. * Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 1: Zu den ältesten Berührungen zwischen Römern und Germanen, Die Franken. — Berlin, 1970. — 474 S. * Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 2: Die Ostgoten. Die Langobarden. Die altgermanischen Bestandteile des Ostromanischen. Altgermanisches im Alpenromanischen. — Berlin und Leipzig, 1935. — 329 S. * Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. — 252 S. * Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York: Walter de Gruyter, 1988. — 417 S. {{ISBN|3-11-011935-8}}. * Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. — 622 S. {{ISBN|978-3-11-018031-2}}. * Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln; Graz: Böhlau, 1967. — 299 p. * Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. — 266 S. * Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. — 94 S. * Kaufmann H. Altdeutsches Namenbuch: Bd. 1. Altdeutsche Personennamen. Ergänzungsband. — München, 1968. — 437 S. * Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. — 264 S. * Knorr W. Die Familiennamen des Fürstenthums Lübeck. — Entin, 1876. — 64 S. * Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden, 1989. — 716 S. {{ISBN|90-04-09128-9}}. * Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 1—245. * Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 247—367. * Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. S. 1—102. * Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. — 195 S. * Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. — 399 S. * Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. Teil: Text. — Wien: Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 1987. — 874 S. {{ISBN|978-3-7001-0931-0}}. * Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. II. Teil: Register. — Wien: Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 1990. — 664 S. {{ISBN|978-3-7001-1718-6}}. * Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund: C. W. K. Gleerup, 1962. — 197 S. * Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. — 309 S. * Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. — 787 S. * Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. — 235 p. * Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham: English Place-Name Society, 2023. — 305 p. {{ISBN|978-1-911640-04-2}}. * Ferguson R. Surnames as a Science. — London, 1883. — 235 p. * Ferguson R. The Teutonic Name-System applied to the Family Names of France, England & Germany. — London, 1864. — 606 p. * Forssner T. Continental-Germanic Personal Names in England in Old and Middle English Times. — Uppsala, 1916. — 289 p. * Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum: A List of Anglo-Saxon Proper Names from the Time of Beda to that of King John. — Cambrigde, 1897. — 601 p. * Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. — 237 p. * Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. — 563 p. {{ISBN|2-222-03427-2}}. * [[Раймонд Шмітляйн|Schmittlein R.]] Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 95—106. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 15—20. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 81—88. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161—168. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie // Proceedings of the Eighth International Congress of Onomastic Sciences. — De Gruyter Mouton, 1966. P. 469—480. * Boullón Agrelo A. I. Antroponimia medieval galega (ss. VIII—XII). — Tübingen: Niemeyer, 1999. — 565 p. {{ISBN|3-484-55512-2}}. * Francovich Onesti N. Vestigia longobarde in Italia (568—774). Lessico e Antroponimia. — Rom: Artemide, 1999. — 286 p. {{ISBN|8886291345}}. * Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. — 400 s. * Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo: Det Norske Samlaget, 1982. — 239 s. {{ISBN|82-521-2036-9}}. * [[Уладыслаў Сямковіч|Semkowicz W.]] O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Miesięcznik Heraldyczny. Nr. 9—10, 11—12, 1913; Nr. 1—2, 3—4, 5—6, 1914. * Semkowicz W. O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Rocznik Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 5 (1920); T. 6 (1921—1923); T. 7 (1924—1925); T. 8 (1926—1927); T. 9 (1928—1929). * Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 1997. {{ISBN|83-85579-14-1}}. * Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 2002. {{ISBN|83-87623-72-5}}. * Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. P. 79—106. * Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. {{ISBN|9955-497-40-8}}. * Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. — 1306 sp. * Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala: Institutet för språk och folkminnen, 2007. — 345 s. {{ISBN|978-91-7229-040-2}}. * Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1—17. — Uppsala; Lund, 1967—2016. == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.nordicnames.de/wiki/Main_Page Nordic Names] [[Катэгорыя:Беларусы]] [[Катэгорыя:Славяне]] [[Катэгорыя:Балты]] [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі]] [[Катэгорыя:Вялікае Княства Літоўскае]] siet9g145hw950tpx4ggxfe1rpt1m7e 2672236 2672226 2026-06-03T19:38:45Z ~2026-32937-80 98064 /* Параўнальная табліца з германскімі адпаведнікамі */ 2672236 wikitext text/x-wiki '''Імёны старажытных ліцьвінаў''' (''літвінаў'', ''ліцьвіноў'') — засьведчаныя ў пісьмовых крыніцах [[Асабовае імя|асабовыя імёны]] тытульнага [[народ]]у [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] — [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]]. == Германскія імёны == === Паходжаньне === [[Файл:Žygimont Kiejstutavič. Жыгімонт Кейстутавіч (1434, 1897).jpg|значак|Маестатная пячаць [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] з [[Гатычнае пісьмо|гатычным]] надпісам на [[Лацінская мова|лаціне]]: + s(igillum) + maiestatis + incliti + principis + d(omi)ni + '''sigismu(n)di''' + dei gracia + magni ducis lithwanie + russe''<ref>Gumowski M. Pieczecie Ksiazat Litewskich // Ateneum Wilenskie. Z. 3—4, 1930. S. 725.</ref>]] Даўнюю традыцыю атаясамліваньня мясцовых [[Беларуская мова|літоўскіх (беларускіх)]] формаў зь іх [[Германскія мовы|германскімі]] адпаведнікамі засьведчыла напісаньне імя [[Жыгімонт Люксэмбурскі|Жыгімонта Люксэмбурскага]] ў выкананым на загад [[Сьпіс польскіх манархаў|караля]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Казімер Ягелончык|Казімера Ягайлавіча]] кірылічным надпісе ў Сьвятакрыскай капліцы [[Вавэль|Кракаўскага каралеўскага замка]] (1471 год): «''…з пакаленьня Цэсарскага продка пранайясьнейшага '''[[Жыгімонт]]а''' Пана земь Ракускай, Чэскай, і Вугорскай''»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 213.</ref><ref>Дашкевич Н. П. Заметки по истории Литовско-Русского государства. — Киев, 1885. С. 108.</ref>{{Заўвага|Таксама паводле [[Хроніка літоўская і жамойцкая|Хронікі літоўскай і жамойцкай]], «''за прозьбаю кроля [[Сьвятая Рымская імпэрыя|рымскага]] Жыгімонта''»<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 81.</ref>}}. Тым часам яшчэ вялікі князь [[Жыгімонт Кейстутавіч]] (1365—1440) ва ўласных [[Лацінская мова|лацінамоўных]] дакумэнтах азначаў сябе германскім імём [[Жыгімонт|Sigismundus]]<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 144, 153, 164.</ref>. Гэтае ж імя пасьлядоўна ўжывалі ў лацінамоўных дакумэнтах вялікія князі з дынастыі [[Ягайлавічы|Ягайлавічаў]] — [[Жыгімонт Стары]] і [[Жыгімонт Аўгуст]]. [[Файл:Vitaŭt Vialiki. Вітаўт Вялікі (XVIII).jpg|значак|Партрэт вялікага князя [[Вітаўт]]а ({{мова-la|Vitoldus|скарочана}}) зь [[Берасьце|Берасьця]]]] На тоеснасьць імя [[Вітаўт (імя)|Вітаўт]] з германскім імём ''Witold'' (''Witolt''), вядомым за шмат гадоў да зьяўленьня літоўскага вялікага князя, а таксама на сьведчаньне атаясамліваньня гэтых імёнаў — адпаведную германскаму імю [[Лацінская мова|лацінізацыю]] імя Вітаўта (''Witoldus'') — зьвяртае ўвагу польскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Юзэф Рэчэк||d|Q104416045}}. Ён жа зазначае, што германскія імёны на ''-old'' (або ''-аld'') бытавалі ў Польшчы яшчэ ў XIII—XIV стагодзьдзях<ref>Acta Baltico-Slavica. Nr. 8. — Warszawa, 1973. S. 211.</ref>. Тым часам сярод паноў [[Малдаўскае княства|Малдаўскага княства]] пашырылася імя ''Витолтъ'' (цалкам адпаведнае германскаму ''Witolt''), якое прыйшло ў Малдову не зь Вялікага Княства Літоўскага. Прытым гэтая форма імя ў малдаўскім пісьменстве адзначаецца раней за яе зьяўленьне ва ўкраінскім пісьмовых крыніцах<ref>Юркенас Ю. О появлении сочетания al вместо дифтонга au в литовских древних личных именах // Kalbotyra. Vol. XV, 1967. С. 55.</ref>. Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» зьвяртае ўвагу на тое, што прускі храніст [[Віганд Марбурскі]] пісаў пра герцага Альгерда з [[Гогенштайн (Турынгія)|Гогенштайну]]{{Заўвага|{{мова-la|«Algardus comes de Hoensteyn»|скарочана}}<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OsvtAAAAIAAJ&q=Algardus#v=snippet&q=Algardus&f=false S. 645].</ref>}}, тым часам пра аднаго з каралёў [[Ангельшчына|Ангельшчыны]] Альгерда{{Заўвага|''Allegart''}} VIII стагодзьдзя пісаў аўтар хронікі Ўсходняй [[Фрызія|Фрызіі]]<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 47.</ref>. Спэцыяліст у галіне [[Анамастыка|анамастыкі]] {{Артыкул у іншым разьдзеле|Аляксандра Суперанская||ru|Суперанская, Александра Васильевна}} тлумачыць імя [[Альгерд (імя)|Альгерд]] з германскіх моваў<ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 168.</ref>, такое ж тлумачэньне даецца ў беларускім «Слоўніку асабовых уласных імёнаў», выдадзеным у 2011 годзе<ref>{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 22.</ref>. Павал Урбан таксама зьвяртае ўвагу на тое, што аўтар хронікі Ўсходняй Фрызіі пад 1422 годам упамінае Любарта з [[Шмаленбург]]у{{Заўвага|''Lubbert tho Schmalenbrugge''<ref>Veteris aevi analecta, seu vetera monumenta. T. 4. — Hagae-Comitum, 1738. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hAc0N4Of65EC&q=Lubbert+tho+Schmalenbrugge#v=snippet&q=Lubbert%20tho%20Schmalenbrugge&f=false P. 214].</ref>}}, а пад 1417 годам — іншага Любарта зь [[Мюнстэр (Вэстфалія)|Мюнстэру]]. Апроч таго, па 1328 годзе магістар Любарт Бол дзеіў у адной зь філіяў [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэну]], што месьцілася ў месьце [[Утрэхт (горад)|Утрэхце]] ([[Нідэрлянды]]). Германскае паходжаньне імя [[Любарт (імя)|Любарт (''Lubart'', ''Lubard'', ''Lubert'')]] сьцьвяржаецца ў этымалягічным слоўніку старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзеным [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 159.</ref>. Тое, што ліцьвіны былі «''аднаго народу''» з [[Готы|готамі]] і [[Гепіды|гепідамі]], «''на што імёны іх князёў і каралёў ясна паказваюць''», адзначаў [[Мацей Стрыйкоўскі]] ў сваёй [[Хроніка польская, літоўская, жамойцкая і ўсёй Русі|Хроніцы польскай, літоўскай, жамойцкай і ўсёй Русі]]. Ён падаваў [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскія]] імёны і імёны ліцьвінаў у іх германскіх формах (''[[Альгімонт|Algimunt]]'', ''[[Германт|Germunt]]'', ''[[Рамант|Romunt]]'', ''[[Нарымонт (імя)|Narimunt]]'', ''[[Даўмонт (імя)|Dowmunt]]'', ''[[Скірмант|Skirmunt]]''), у тым ліку літоўскае імя ''Rodiswid'' і гепідзкае ''Rodiswida''{{Заўвага|Апроч таго, Мацей Стрыкоўскія падаваў такія вядомыя за яго часам імёны ліцьвінаў, як ''Videswid'' (адзначалася старажытнае германскае імя ''Wytsuit''<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Wytsuit#v=snippet&q=%40Wytsuit&f=false S. 1573].</ref>), ''Moriwid'' (адзначалася германскае імя ''Marvid''<ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 181.</ref>), ''Gyligin'' (адзначалася германскае імя ''Giligin''<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 7. — Uppsala, 1981. S. 228.</ref>), ''Aligin'' (адзначалася старажытнае германскае імя ''Alikin''<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Alikin#v=snippet&q=Alikin&f=false S. 80].</ref>)}}<ref>Kronika polska, litewska, żmódzka i wszystkiej Rusi Maciejá Stryjkowskiego. T. 1. — Warszawa, 1846. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=vUghAQAAMAAJ&q=co+i+imiona+i+nazwiska+ich+xi%C4%85%C5%BC%C4%85t+i+kr%C3%B3l%C3%B3w+ja%C5%9Bnie+ukazuj%C4%85+#v=snippet&q=co%20i%20imiona%20i%20nazwiska%20ich%20xi%C4%85%C5%BC%C4%85t%20i%20kr%C3%B3l%C3%B3w%20ja%C5%9Bnie%20ukazuj%C4%85&f=false S. 47].</ref>. На тоеснасьць імёнаў ліцьвінаў зь імёнамі [[Германцы|германцаў]] ([[герулы|герулаў]] і [[Лянгабарды|лянгабардаў]]) таксама зьвяртаў увагу [[Альбэрт Каяловіч]] у выдадзенай у 1650 годзе лацінамоўнай «Гісторыі Літвы»{{Заўвага|{{мова-la|«Quis enim Zivibundum, Algimundum, Narimundum audiens, non facile cogitet Herulum quempiam aut Longobardum nominari? Haec porro nomina Litvaniae principum sunt»|скарочана}}<ref>Historiae Litvanae. — Dantisci, 1650. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FVsVAAAAQAAJ&q=Herulum+Longobardum+nominari#v=snippet&q=Herulum%20Longobardum%20nominari&f=false P. 7].</ref>}}. У гэтай жа працы ён упамінае [[Сьвінтарог (імя)|Сьвінтарога]] «''in campo Swintoroha''», у імі якога ўжывае неўласьцівае для [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] [[Г|фрыкатыўнае ''г (h)'']], а іншыя імёны ліцьвінаў пасьлядоўна падае ў іх германскіх формах — [[Альгерд (імя)|''Olgerdus'']], [[Вітаўт (імя)|''Vitoldus'']], [[Гаштольд (імя)|''Gastoldus'']], [[Рымант|''Rimundus'']], [[Германт|''Germundus'']], ''Sigismundus'' і г. д. На вялікае падабенства імёнаў ліцьвінаў зь імёнамі германцаў (готаў) таксама зьвяртаў увагу {{Артыкул у іншым разьдзеле|Эварыст Андрэй Курапатніцкі||pl|Ewaryst Andrzej Kuropatnicki}} ў выдадзеным у 1789 годзе гербоўніку [[Карона Каралеўства Польскага|Каралеўства Польскага]] і Вялікага Княства Літоўскага{{Заўвага|{{мова-pl|«…bo wiadomo, że Gottowie z Gettami jeden narod, a dla viekszego dowodu jedneż prawie imiona Gottskie i Litewskie przytaczam Narymund, Doumund, Algimund, Pisimond, Germond, te są stare tey prowincyi nazwiska Gottskim podobne: Torysmond, Trasimond, Hunimond, Zygmont, i moc innych»|скарочана}}<ref>Wiadomość o kleynocie szlacheckim oraz herbach domów szlacheckich w Koronie Polskiey i Wielkim Ziestwie Litewskim. — Warszawa, 1789. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=PV5mAAAAMAAJ&q=nazwi%C5%BFka+Gott%C5%BFkim+podobne#v=snippet&q=nazwi%C5%BFka%20Gott%C5%BFkim%20podobne&f=false S. 30].</ref>}}. [[Гоцкая мова|Гоцкае]] паходжаньне імёнаў ліцьвінаў сьцьвярджаў прафэсар [[Тарту|Дэрпцкага]] ўнівэрсытэту {{Артыкул у іншым разьдзеле|Канстантын Грэвінк||ru|Гревингк, Константин Иванович}} з спасылкай на нямецкага лінгвіста {{Артыкул у іншым разьдзеле|Леа Маер|Леа Маера|de|Leo Meyer (Sprachforscher)}}<ref> Über heidnische Gräber Russisch Litauens und einiger benachbarter Gegenden, insbesondere Lettlands und Weissrusslands / von C. Grewingk. — Dorpat, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HDdQF4Sj-moC&q=meyer%20Gothischen#v=snippet&q=meyer%20Gothischen&f=false S. 91—93]</ref>. На германскі характар імёнаў ліцьвінаў і меркаванае германскае паходжаньне валадароў Літвы (падобна [[Нарманская тэорыя|валадарам Русі]]) зьвяртаў увагу дацкі гісторык {{Артыкул у іншым разьдзеле|Фрэдэрык Шырн||da|Frederik Schiern}}{{Заўвага|{{мова-da|«Hos de gamle litauiske Fyrster og Stormænd træffer man Navne som Gastold, Gedigold, Ringold, Rumbold, Witold, Dovmund, Narimund, Olgimund, Rimund, Skirmund, Skomund, Widimund, og maaskee kan det antages, at de herskende Slægter i Litauen havde været af germansk Oprindelse, som jo de varægiske Slægter, der grundede deres Herredømme i Rusland, vides at have stammet fra Skandinavien»|скарочана}}}}<ref>Schiern F. Nyere historiske Studier. — Kjøbenhavn, 1879. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ySQob1hXWuwC&q=Skirmund#v=snippet&q=Skirmund&f=false S. 356].</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне шэрагу літоўскіх шляхецкіх прозьвішчаў (у тым ліку на [[Жамойць|Жамойці]]) сьцьвярджалася ў артыкулах «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год){{Заўвага|{{мова-pl|«[[Эйсімонт|Ejsmont]], [[Даўмонт (імя)|Dowmunt]], [[Манігерд|Mongird]], [[Нарвід|Norwid]], [[Мастаўт|Misztolt]], [[Даўконт|Dowkont]], [[Мільвід|Milwid]], [[Контаўт (імя)|Kontowt]], [[Даўгерд (імя)|Dowgird]], [[Гінтаўт|Gintowt]], [[Мільмонт|Milimont]], są to nazwiska skandynawskie»|скарочана}}<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>}} і «Літва» [[Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў|Геаграфічнага слоўніка Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў]] (1884 год){{Заўвага|{{мова-pl|«Ślady najazdu skandynawskiego pozostały do dziś na Żmudzi w podaniach i nazwie skandynawskiego brzmienia szlacheckich rodzin, np. Misztolt, Dowgird, Norwid, Dowkont i t. p.»|скарочана}}<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|5к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/330 S. 330].</ref>}}{{Заўвага|Апроч таго, у ліцьвінаў бытавалі германскія імёны, якія раней адзначаліся ў [[Русіны|рускіх князёў і баяраў]]: [[Алег|Ольг (Алег)]], [[Аскольд (імя)|Яскольд (Аскольд)]], [[Ясмант|Ясмант (Асмунд)]], [[Уладзімер|Валадзімер]], [[Валадар|Валтар (Валадар)]], [[Гедзень]], [[Глеб]], [[Дзір]], [[Івар]], [[Ігар]], [[Лют]], [[Улеб]], [[Якун]] ды іншыя. Увогуле, яшчэ ў 1865 годзе датычна вялікіх князёў літоўскіх (Ягайлы і Вітаўта) адзначаўся неўласьцівы жамойтам «''касмапалітычны характар [[Нарманская тэорыя|нарманскіх]] князёў — прыбылых у Літву''»<ref>Соколов Н. И. Святая Жмудь // Вестник Западной России. Т. 2, 1865. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9aAZAAAAYAAJ&q=%40%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%D1%8A&f=false С. 226].</ref>}}. Высунутыя ў рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] тлумачэньні імёнаў ліцьвінаў зь летувіскай мовы цьвёрда адпрэчваў народжаны на [[Віленскае ваяводзтва|Віленшчыне]] лінвіст [[Уладзіслаў Юргевіч]] (1818—1898), які азначыў іх як «''кур’ёзныя''»<ref>Юргевич В. Опыт объяснения имён литовских князей // Чтения в императорском обществе истории и древностей российских. Кн. 3. — М., 1883. С. 28.</ref>. Для народжанага на [[Берасьцейскі павет|Берасьцейшчыне]] гісторыка [[Юзэф Эдвард Пузына|Юзэфа Эдварда Пузыны]] (1878—1949), які паходзіў з старажытнага княскага роду [[Пузыны|Пузынаў]], не выклікала сумневаў германскае (паўночнагерманскае) паходжаньне цэлага шэрагу імёнаў ліцьвінаў. Ён жа крытыкаваў прыпісваньне тым імёнам [[Балтыйскія мовы|балтыйскага]] паходжаньня{{Заўвага|{{мова-pl|«Dla mnie nie ulega wątpliwości, że cały szereg imion litewskich został prawie żywcem przejęty z języków skandynawskich. Do takich imion zaliczam w pierwszym rzędzie następująae: Olgierd <nowiki>=</nowiki> Algard, Lingweni <nowiki>=</nowiki> Langewin, Witold ~ Witowt <nowiki>=</nowiki> Withoud, Wojszwil <nowiki>=</nowiki> Wajswiltis <nowiki>=</nowiki> Wissewalde <nowiki>=</nowiki> Wsiewołod, wreszcie, nasz Budiwid <nowiki>=</nowiki> Putuwer <nowiki>=</nowiki> Butywidas <nowiki>=</nowiki> Budwietis <nowiki>=</nowiki> Botwid. <…> Nadto uważam za pochodne z języków skandynawskich imiona kończące się na wil względnie wiłaś, jak Dawiłas, Gintwiłas, Gerdwiłas, Radziwiłas etc. lub na mont (mantas) jak Narymont, Jamont, Skomont, Dowmont etc. Te ostatnie wydają mi się kształtowane według germańskiego wzoru jak Edmund, Egmont, Zygmunt. Przypisywanie tym imionom pochodzenia rdzennie bałtyckiego wydaje mi się bezcelowem naciąganiem rzeczywistości»|скарочана}}<ref>Puzyna J. Sukcesorowie Trojdena // Ateneum Wileńskie. Z. 1, 1938. S. 14—15.</ref>}}. Тое, што імёны літоўскіх князёў і баяраў мелі паўночнагерманскае, а не жамойцкае паходжаньне, адзначаў народжаны і выхаваны на [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] дзяржаўны дзяяч [[Сярэдняя Літва|Сярэдняй Літвы]] генэрал [[Люцыян Жалігоўскі]]<ref>Żeligowski L. Zapomniane prawdy. — Londyn, 1943. S. 23—25.</ref>. Францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]] (1904—1974), які ў 1934—1938 гадох выкладаў ва [[Унівэрсытэт Вітаўта Вялікага|ўнівэрсытэце Вітаўта Вялікага]] ў [[Коўна|Коўне]], у сваім дакладзе<ref>Notes de toponymie lituanienne, dans Actes et Mémoires du premier Congrès International de Toponymie et d’ Anthroponymie. — Paris, 1938. P. 221.</ref> на Першым Міжнародным кангрэсе тапанімікі і антрапанімікі ў Парыжы (1938 год) зазначыў, што «''нават сёньня амаль усе літоўскія шляхецкія імёны маюць гоцкае паходжаньне''»{{Заўвага|{{мова-fr|«Aujourd’hui encore, la presque totalité des noms de noblesse lituaniens sont d’origine gotique»|скарочана}}}}<ref>Schmittlein R. Voies et impasses de la toponymie lituanienne // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1958. P. 126.</ref>. На падставе ўласных шматгадовых дасьледаваньнях ён прыйшоў да высновы, што многія літоўскія ўласныя імёны альбо будуюцца паводле германскіх, альбо ёсьць запазычанымі з германскіх<ref>Юркенас Ю. Проблема отражения так называемых «древнеевропейских» элементов в антропонимии // Kalbotyra. № 33 (2), 1981. С. 28.</ref>. У 1948 годзе Раймонд Шмітляйн падкрэсьліваў, што [[Гіпотэза|гіпатэтычныя]] [[Балтыйскія мовы|балтыйскія]] этымалёгіі, якія з канца XIX стагодзьдзя распрацоўвалі пэўныя аўтары (у тым ліку [[Казімер Буга]] і [[Райнгольд Траўтман]]) ня маюць ніякай навуковай вартасьці{{Заўвага|{{мова-fr|«Tout ce qui a été dit depuis cinquante ans à ce sujet par Bezzenberger, Gerullis, Trautmann, Būga et Salys est absolument dénué de valeur»|скарочана}}}}<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>. Пераканаўчасьць пададзенай Раймондам Шмітляйнам аргумэнтацыі наконт літоўскіх імёнаў з [[Двухасноўнае імя|асновай]] ''-монт-'' ([[Жыгімонт]] ды іншыя) засьведчыў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. Па працяглым маўчаньні зь летувіскага боку<ref>Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 97—98.</ref>, у 1966 годзе на старонках летувіскага савецкага часопісу «Baltistica» зьявілася рэцэнзія летувіскага савецкага тапаніміста [[Аляксандрас Ванагас|Аляксандраса Ванагаса]]<ref>Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 97—102.</ref> з рэзкай крытыкай гэтых высноваў і наступнай заявай: «''што да повязі літоўскай антрапаніміі з германскай, то трэба падкрэсьліць складанасьць гэтага пытаньня''». Аднак прытым Ванагас мусіў быў прызнаць, што «''падабенства паміж некаторымі найбольш старажытнымі літоўскімі і германскімі антрапонімамі сапраўды існуе''»<ref>Юркенас Ю. Проблема отражения так называемых «древнеевропейских» элементов в антропонимии // Kalbotyra. № 33 (2), 1981. С. 28—29.</ref>. У 1989 годзе навуковая супольнасьць Летувы фактычна прызнала, што сэнс складаных імёнаў сярэднявечнай літоўскай шляхты цяжка патлумачыць з пункту гледжаньня летувіскай мовы<ref>Литва. Краткая энциклопедия. — Вильнюс, 1989. С. 121.</ref>{{Заўвага|У адпаведным выданьні (энцыкляпэдыя «Литва») гэта тлумачылася тым, што г.зв. «старажытныя летувіскія» двухасноўныя імёны (у адрозьнасьць ад аналягічных [[Славянскія мовы|славянскіх]]) нібы гістарычна страцілі сваю [[сэмантыка|сэмантыку]], тым часам летувіская мова (якую параўноўваюць з [[санскрыт]]ам і [[Старажытнагрэцкая мова|старажытнагрэцкай мовай]]) лічыцца адной з найбольш архаічных моваў, бо яна ў найбольшай ступені захавала асаблівасьці [[праіндаэўрапейская мова|праіндаэўрапейскай мовы]]<ref>[[Уладзімер Сьвяжынскі|Свяжынскі У.]] Літоўская мова // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 208.</ref>}}. Летувіскі эміграцыйны лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}} у сваёй манаграфіі, выдадзенай у 2003 годзе, спасылаецца на дасьледаваньні Раймонда Шмітляйна і прызнае наяўнасьць вялікай колькасьці падобных адзінак у старажытнай літоўскай («''балтыйскай''») і германскай антрапаніміі, а таксама зазначае: «''мабыць, падабенства пералічаных адзінак у большасьці выпадкаў ня ёсьць толькі фармальным''» і што «''выпадковае падабенства вялікай колькасьці адзінак такой даўжыні ўяўляецца малаімаверным''»<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38, 132, 164.</ref>{{Заўвага|Ёзас Юркенас тлумачыць гэта альбо вынікам агульнага параджальнага працэсу, альбо вынікам узаемнага ўплыву «балтыйскіх» і германскіх антрапанімічных радоў<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 108.</ref>. Аднак ён не падае хоць-якіх гістарычных сьведчаньняў або іншых аргумэнтаў на карысьць гіпатэтычнага ўплыву «старажытных балтаў» на старажытных германцаў}} ([[Гаўдземунда (імя)|Гаўдземунда]] — ''Gaudemund'', [[Вільгейда]] — ''Williheid'', [[Скірмант|Скірмунт]] — ''Sciremunt'', [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]] — ''Teutgerdis'', [[Таўтвід]] — ''Teutwidis'', [[Румбольд]] — ''Rumbold'', [[Германт]] — ''Germont'', [[Валімонт]] — ''Walmont'', [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]] — ''Mundgerd'', [[Монтвіл|Мунтвіл]] — ''Muntwil'', [[Талімонт (імя)|Талімунт]] — ''Talamund'', [[Эйсімонт|Эйсмунт]] — ''Eismund'', [[Саргоўд]] — ''Saregaud'', [[Відзігайла]] — ''Widigail'', [[Бірыбольд]] — ''Beribald'', [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]] — ''Visigerd'', [[Вільгерд]] — ''Vilgerd'', [[Керстэн|Керстын]] — ''Kerstin'', [[Гендрута]] — ''Genedrudis'', [[Мантывін|Монтвін]] — ''Mondawin'', [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]] — ''Widimunt'', [[Вілімонт]] — ''Willimunt'', [[Гаштольд (імя)|Гаштольд]] — ''Gastold'', [[Нартаўт|Нарталт]] — ''Nartolt'', [[Бартаўт|Барталт]] — ''Bartolt'' ды іншыя). Тое, што вялікая колькасьць германскіх адпаведнікаў не дазваляе лічыць такія супаданьні выпадковасьцю, Юркенас адзначыў яшчэ ў 1976 годзе<ref>Юркенас Ю. Балтийские антропоосновы LIAUB-, DAG-, GUD- // Повідомлення Української ономастичної комісії. Вип. 15. — Київ: Наукова думка, 1976. [https://books.google.by/books?id=HYM-AQAAIAAJ&q=%22+%D0%982+)+%D1%81%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D0%B5%D1%82+%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B8+%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0+%22&dq=%22+%D0%982+)+%D1%81%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D0%B5%D1%82+%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B8+%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0+%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjHv4aks6OGAxX06wIHHWurCu0Q6AF6BAgHEAI С. 8].</ref>. Спэцыяліст у галіне анамастыкі [[Ігар Капылоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што навуковая супольнасьць не прымае летувіскіх этымалёгіяў імёнаў ліцьвінаў<ref>Капылоў І. [http://csl.bas-net.by/press-nan/2012/08/08_yagaily.pdf Ягайлы] // [[Звязда]]. 8 жніўня 2012 г.</ref><ref>Капылоў І. [https://web.archive.org/web/20230122131427/https://news.arche.by/by/page/science/historya-navuka/8054 Гедзіміны] // [[Звязда]]. № 85, 8 мая 2012. С. 4.</ref><ref>Капылоў І. Радзівілы // [[Звязда]]. № 47 (27162), 13 сакавіка 2012 г.</ref>. Лінгвіст і літаратуразнаўца-[[Мэдыявістыка|мэдыявіст]] [[Аляксандар Бразгуноў]] разглядае літоўскі анамастыкон як славянска-заходнебалтыйскую рэцэпцыю германска-[[Кельцкія мовы|кельцкага]]{{Заўвага|Пра падабенства вялікай колькасьці кельцкіх і германскіх складаных антрапонімаў пісаў яшчэ нямецкі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ганс Краэ||en|Hans Krahe}}<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 36.</ref>}} іменаслова. Ён зьвяртае ўвагу на тое, што гіпотэзу пра летувіскі генэзіс імёнаў літоўскіх князёў і баяраў трэба адкінуць як навукова непраўдападобную з наступных прычынаў<ref>Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 210.</ref>: * Нерэпрэзэнтатыўнасьць лексычнага фонду летувіскай мовы для вытлумачэньня падобных імёнаў{{Заўвага|Напрыклад, імя [[Гедзімін (імя)|Гедзімін]] нібы мусіць тлумачыцца ад летувіскіх словаў «журыцца» і «думка», імя [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]] — ад «шмат» і «душыцца», імя [[Любарт (імя)|Любарт]] — ад «спыняць» і «лаяць», імя [[Гедыгольд|Гедыгоўд]] — ад «журыцца» і «лавіць», імя [[Скіргайла (імя)|Скіргайла]] — ад «вылучаць» і «шкадаваць»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.</ref>. Дасьледнік Уладзімер Ягораў зьвяртае ўвагу на тое, што дзеля тлумачэньня зь летувіскай мовы імёнаў з [[Двухасноўнае імя|асновамі]] ''-віт-'' і ''-від-'' ([[Вітаўт (імя)|Вітаўт]], [[Віцень (імя)|Віцень]], [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]], [[Будзівід (імя)|Будзівід]] і г. д.) летувіскія аўтары ўжываюць форму дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу (''išvydo''), тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] (''išvysti'' — убачыць) і аснове цяперашняга часу (''išvyst-'') гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня ''vyd-''<ref>Егоров В. Б. [http://inbelhist.org/litva-versus-belarus-vzglyad-so-storony/ Литва versus Беларусь? Взгляд со стороны] // Великий миф маленькой Летувы: сборник статей / [[Анатоль Тарас|А. Е. Тарас]]. — IBIK, 2016.</ref>. Дасьледнік [[Іван Ласкоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што ў [[Балтыйскія мовы|балтыйскіх мовах]] азначэньне заўсёды мусіць стаяць перад азначаным словам, таму пры тлумачэньні імёнаў з другой асновай ''-таўт-'' (Вітаўт, [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]], [[Гаштольд (імя)|Гастаўт]], [[Гетаўт (імя)|Гетаўт]], [[Контаўт (імя)|Контаўт]] і г. д.) зь летувіскай мовы азначанае слова мае быць ''tauta'' — «народ», якое ні пры якіх азначэньнях ня можа быць імем чалавека, таму гэтыя імёны для летувісаў — чужыя<ref name="Laskou-1993">[[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15.</ref>}} (прытым абсалютная большасьць словаў, запісаных у сучасным [[Вялікі слоўнік летувіскай мовы|Вялікім слоўніку летувіскай мовы]], нідзе не фіксуецца да XIX стагодзьдзя{{Заўвага|Напрыклад, слова ''mantà'' з асноўным значэньнем 'рухомая маёмасьць', ад якога ў рэчышчы палітыкі летувізацыі спрабуюць выводзіць германскую іменную аснову [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]], упершыню зьяўляецца толькі ў слоўніку 1894 году ў форме ''monta''<ref>Skardžius P. Lit. zweistämmige Personennamen mit mant- und mantà „bewegliche Habe“ // Zeitschrift für Slavische Philologie. Bd. 29, Nr. 1, 1960. S. 148.</ref>, тым часам адзіны выдадзены ў Вялікім Княстве Літоўскім летувіскі слоўнік [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]] не фіксуе летувіскіх словаў ''gailas'' (зь нібы застарэлым значэньнем 'моцны', якое спрабуюць зьвязваць з асновай [[Гайла (імя)|-гайл-]]), ''gedauti'' ([[Геда|-гед-]]), ''girdė́ti'' ([[Герда|-герд-]]), ''mintis'' ([[Мін|-мін-]]), ''tauta'' ([[Тэўда (імя)|-тэўт-]])}}<ref>Виргиниюс Мисюнас, [https://geraldika.ru/article/32700?fbclid=IwAR28m-i_KnAC_5VGdQo4pIQez1zx3I6BcS0mFsqLfZBX7VunHv0VXpquyZM Витис: возникновение литовского названия Погони], geraldika.ru, 2.10.2012 г.</ref>) * Перадача ў летувіскай мове націскнога ''о'' праз ''а''{{Заўвага|Як паказвае Іван Ласкоў, у беларускай мове (з улікам уласьцівага ёй [[Аканьне|аканьня]]) не магла адбывацца замена націскнога «а» на «о», то бок пры запісе «на слых» замена «Мант» на «Монт» была немагчымай. Адпаведна, летувіскія формы «Жыгімантас», «Нарымантас» і падобныя не маглі быць першаснымі<ref name="Laskou-1993"/>}} * Брак у двух[[Аснова слова|асноўных]] летувіскіх словах злучальных галосных{{Заўвага|Імёны [[Гедзімін (імя)|Гедз-і-мін]], [[Альгімонт|Альг-і-монт]], [[Карыбут (імя)|Кар-ы-бут]], [[Карыгайла (імя)|Кар-ы-гайла]], [[Мантыгайла (імя)|Мант-ы-гайла]], [[Радзівіл (імя)|Радз-і-віл]], [[Таўцівіл (імя)|Таўц-і-віл]] ды іншыя маюць неўласьцівыя для летувіскай мовы злучальныя галосныя<ref name="Laskou-1993"/>}} * Перакручваньне генэтычных асноваў імёнаў у летувіскай перадачы{{Заўвага|Напрыклад, імя [[Ягайла (імя)|Ягайла]] перарабляецца ў Ёгаля, каб патлумачыць яго ад [[Летувіская мова|лет.]] joti 'ехаць конна' і galia 'моц', імя [[Явойша]] — у Ёвайша, каб патлумачыць ад «ехаць конна» і «гасьцінны» і г. д.<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.</ref>}} Увогуле, сучасныя беларускія мовазнаўцы адзначаюць слушнасьць меркаваньня пра германска-кельцкае паходжаньне імёнаў ліцьвінаў<ref>Мезенка Г. Віцебшчына ва ўласных іменах: мінулае і сучаснасць. — Віцебск, 2006. С. 14.</ref>. Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што ўсе імёны сярэднявечнай літоўскай шляхты натуральна тлумачацца з [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскіх моваў]] і многія зь іх маюць поўныя адпаведнікі сярод усходнегерманскіх імёнаў. Сярод германскіх рысаў імёнаў ліцьвінаў ён адзначае захаваньне спалучэньняў ''-ск-'' і ''-св-'' (Скірмунт, [[Свалегед (імя)|Свальгед]]), уласьцівае для германскіх моваў і неўласьцівае для ўсходнебалтыйскіх, наяўнасьць дыфтонгу ''-эй-'' ([[Эйвільд]], [[Эймант]]), якога няма ў летувіскай мове, а таксама ўласьцівыя для германскіх імёнаў канчаткі ''-ен'' ([[Гердзень (імя)|Гердзень]], [[Тройдзень (імя)|Тройдзень]], [[Віцень (імя)|Віцень]]), ''-уд/-ут'' ([[Гердут (імя)|Гердуд]], [[Кейстут (імя)|Кейстут]], [[Яўнут (імя)|Яўнут]]) і ''-іла'', ''-ула'' ([[Вайдзіла (імя)|Вайдыла]], [[Віршыла|Віршула]]), якіх няма ў балтыйскіх імёнах<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. На карысьць унутранага ўсходнегерманскага ([[Готы|гоцкага]]) уплыву ў [[Літва|Літве]] і яго ўзьдзеяньня на ўрадавым узроўні сьведчыць наяўнасьць вялікай колькасьці рэліктаў усходнегерманскай мовы ва ўрадавай лексыцы Вялікага Княства Літоўскага (сок, дзякла, скарб, скарга, шкода, харугва, скрыня, грунт, копа, бонда, рум ды іншае) — як і германізмаў у базавай лексыцы беларускай мовы (буда, дах, рада, дзякуй, боты, гмах, кошт, струмень, гвалт, варта, мусіць, трапіць, рахаваць ды іншае)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 29—31.</ref>. Як падсумоўвае Алёхна Дайліда, ''«[[Летувізацыя|„Балтыйская“ тэорыя]] не пацьверджана нічым наогул (у тым ліку і імёнамі). Балтыйская тэорыя не адлюстроўвае ніякіх гістарычных рэаліяў, яна была проста снасткай палітычнага змаганьня [[Езуіты|езуітаў]] проці літоўскай [[Рэфармацыя ў Рэчы Паспалітай|Рэфармацыі]] і палітычнай моцы [[Вялікае Княства Літоўскае|Літоўскага гаспадарства]]. Разам з разбуральнай праграмай [[Контрарэфармацыя|Контрарэфармацыі]], распачатай па выбуху эвангеліцкага адраджэньня ў Літве, езуіты распачалі таксама [[Летувізацыя|цэлую ідэалягічную праграму перакручваньня гісторыі Літвы]]: заміж сапраўднай гісторыі [[Славянскія мовы|славянізацыі]] германскае шляхты Літвы (выкладзенай у літоўскіх летапісах і добра вядомай езуітам) езуіцкая тэорыя мусіла апавядаць пра паходжаньне літоўскае шляхты і створанага ёй гаспадарства ад мясцовых паўдзікіх балтыйскіх плямёнаў, што рабіла адзіным „цывілізацыйным“ чыньнікам гісторыі Літвы выняткова [[Каталіцкая Царква|Каталіцкую Царкву]] (з той жа мэтай езуіцкая прапаганда пачала пашыраць гратэскныя, чыста фантастычныя плёткі пра „балтыйскае [[паганства]]“ Літвы, якое нібы было галоўнай рэлігіяй ВКЛ да Крэўскай уніі). Калі за часоў ВКЛ гэтая тэорыя мела выгляд маргінальных калянавуковых практыкаваньняў, не прынятых літоўскай шляхтай, то па [[Падзелы Рэчы Паспалітай|падзелах Рэчы Паспалітай]] гэтая езуіцкая прапагандысцкая схема сталася ў XIX стагодзьдзі адзінай „навуковай“ вэрсіяй гісторыі Літвы»''<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 5, 16, 27—28, 61, 201.</ref>. === Параўнальная табліца з германскімі адпаведнікамі === {{Аўтанумарацыя табліцы | {{ {| cellspacing="1" cellpadding="10" style="width: 100%; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;" |- bgcolor={{Колер|ВКЛ}} align="center" ! № !! Імя !! Тоеснае імя (зь перастаноўкай [[Двухасноўнае імя|асноваў]]) !! Германскі адпаведнік !! Германскі адпаведнік тоеснага імя{{Заўвага|Адпаведнікі зь перастаноўкай іменных асноваў прызнае летувіскі эміграцыйны лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 108.</ref>}} |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аба]]'''{{Заўвага|'''Вылучаным''' пазначаюцца імёны, якія маюць поўныя германскія адпаведнікі}} | — | ''Abo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абека|Абека (Абака)]]'''{{Заўвага|У дужках даюцца характэрныя варыяцыі імя паводле напісаньня ў гістарычных крыніцах}} | — | ''Abbeco'' (''Abbaco'') <br> Abo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абель]]''' | — | ''Abel'' (''Abilo'') <br> Abo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абор|Абор (Абар, Абэр, Абер)]]''' | | ''Abar'' (''Abor''{{Заўвага|name="Польшча"|Азначалася ў Польшчы, дзе германскія імёны бытавалі ўжо ў XIII ст.}}, Aber) <br> Abo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абуд|Абуд (Абод, Абут, Ябут)]]'''{{Заўвага|У інвэнтарах ВКЛ таксама азначаюцца наступныя чаргаваньні: Адам / Ядам (Адамава / Ядамава, Адамовіч / Ядамовіч)<ref>A. Vardų ir pavadinimų rodyklė // Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 1.</ref>, Андрэй / Яндрэй, Анікей / Янікей<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 387, 391, 425, 436.</ref>}} | | ''Abbud'' (''Abbod'', ''Abbott'') <br> Abo + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абрат]]''' | | ''Abrada'' <br> Abo + Rado (Rato) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агі|Агі (Ака, Ека, Яга, Яка)]]''' | — | ''Agi'' (''Egi'', ''Jag''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агіла|Агела (Агіль, Ягіл)]]''' | — | ''Agelo'' (''Agilus'', ''Egilo'') <br> Agi (Egi) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аген|Аген (Агін, Ягін, Якін)]]''' | — | ''Agenus'' (''Agin'', ''Egen'', ''Ekino'') <br> Agi (Egi) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Якш|Якш (Агша)]]''' | — | ''Якша''{{Заўвага|Азначалася ў [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]]}} <br> Agi (Egi) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Якбут]]''' | | ''Acbuto'' (''Acbod'') <br> Agi (Egi) + Boto (Buto) <br> Agi (Egi) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягвін|Ягвін (Яквін)]]''' | | ''Agwin'' (''Acwin'', ''Ecuin'') <br> Agi (Egi) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягайла (імя)|Ягайла (Ягейла, Ягела, Якейла, Агела, Агайла, Акайла, Ягіл)]]''' | | ''Aggalo'' (''Egelo'', ''Agela'', ''Eggel'', ''Egila'') <br> Agi (Jag) + Gailo (Gelo) <br> Agi (Jag) + -l- <br> ''Jogello'' (''Iagellus'', ''Jogallus'') <br> Jo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягінт|Ягінт (Агінт, Эгінт, Егінт, Ягент)]]''' | | ''Aginto'' (''Egind'') <br> Agi (Egi) + Gento (Gendo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягірд|Ягірд (Эгерд, Агірд, Эгірд, Егерт)]]''' | | ''Ægirdh'' (''Eggerd'', ''Agard'', ''Egert'', ''Aaggaard'') <br> Agi (Jag) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягоўд|Ягоўд (Ягалд, Ягольт, Аколд)]]''' | | ''Agold'' (''Egold'', ''Egolt'', ''Agoult'') <br> Agi (Egi) + Waldo <br> Agi (Egi) + Goldo <br> ''Ágautr'' <br> Agi (Egi) + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягуці|Ягуці (Ягуць, Акут, Якуці, Якуць)]]''' | | ''Águti'' (''Akuti'') <br> Agi (Jag) + Gudo (Guta) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Акунд|Акунд (Якунт, Яконт)]]''' | | ''Agundia'' (''Jaconta'') <br> Agi (Jag) + Gunth (Cund) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агар (імя)|Агар (Ягер)]] | | ''Agar'' (''Egiheri'') <br> Agi + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Акман|Акман (Якіман, Экман, Ягеман)]]''' | | ''Ackmann'' (''Akemann'', ''Eckmann'', ''Egiman'') <br> Agi (Egi) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягмін|Ягмін (Ягімін, Акмін, Якмін)]]''' | | ''Agminus'' (''Egiminus'', ''Jagmyn''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Jakmyn''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Agi (Egi) + Minno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агімонт|Агімонт (Агамонт)]]''' | | ''Agimunt'' (''Agamont'', ''Agamundus'', ''Egmont'') <br> Agi + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ала (мужчынскае імя)|Ала (Ела)]]''' | — | ''Alo'' (''Allo'', ''Elo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алейка|Алейка (Алека)]]''' | — | ''Allecke'' (''Alico'') <br> Alo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аліта (імя)|Аліта (Алета, Алата)]]''' | — | ''Alitta'' (''Alathe'') <br> Alo + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аліш|Аліш (Альш, Гальш)]]''' | — | ''Allisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Alsch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Halsch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Alo + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альбэрт|Альбэрт (Альберт, Аўбарт)]]''' | | ''Albert'' (''Albart'', ''Aubert') <br> Alo + Bert <br> Athal + Bert | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альбут|Альбут (Альбот, Яльбут)]]''' | | ''Albot'' (''Elbot'', ''Albóðr'', ''Albutt'') <br> Alo + Boto (Buto) <br> Athal + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альвін]]''' | | ''Alwin'' (''Alwini'') <br> Alo + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альвіс]]''' | | ''Alvis'' (''Alois'') <br> Alo + Wis | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгерд (імя)|Альгерд (Альгерт, Альгард, Алігард, Альгарт, Гэльгерд, Гольгерт, Ольгерд, Альгірд)]]''' | | ''Algerd'' (''Algeard'', ''Algerðr'', ''Algert'', ''Algardus'', ''Algart'', ''Olgard'', ''Hallgerðr'', ''Halgardus'', ''Algiert'') <br> Alo + Gerd (Gardo) <br> Helgi (Alko) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алгет|Алгет (Альгет, Элгет)]]''' | | ''Alget'' (''Aalgidis'') <br> Alo + Gedo (Geto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алігут|Алігут (Алгуць, Аўгут, Аўгуць)]]''' | | ''Algut'' (''Alugod'') <br> Alo + Gudo (Guta) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альман|Альман (Алеман, Эльман)]]''' | | ''Alman'' (''Alemann'', ''Ellmann'') <br> Alo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альмін]]''' | | ''Almin'' (''Almen'') <br> Alo + Minno (Menno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яльмуд]]''' | | ''Alamud'' (''Almudis'') <br> Alo + Mot (Muta) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аламунт|Аламунт (Альмонт, Эльмонт, Ялмонт)]]''' | | ''Alamunt'' (''Almunt'', ''Almond'', ''Elmund'') <br> Alo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Олда|Олда (Ольда, Голда, Оўда, Аўда)]]''' | — | ''Aldo'' (''Olda'', ''Holt''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Audo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Алдыка|Алдыка (Олдыка, Аўдзіка, Галдык, Гольдзіка)]]''' | — | ''Aldiko'' <br> Aldo + -k- <br> ''Audeca'' <br> Audo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Альдона|Альдона (Алдунь)]]''' | — | ''Aldona'' (''Aldun'', ''Aldonis'') <br> Aldo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аўтаўт]]''' | | ''Altolt'' (''Aldaud'') <br> Aldo + Waldo (Walt) <br> ''Autald'' <br> Audo (Auto) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яўтар|Яўтар (Алтар, Гаўтар)]]''' | | ''Althar'' (''Alterius'', ''Autier'') <br> Aldo (Holt) + Heri (Hari) <br> ''Authar'' (''Hauthar'', ''Hautar'') <br> Audo (Auto) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алег|Алько (Алек, Алех, Ольг, Эльг, Аўг)]]''' | — | ''Helgi'' (''Alko'', ''Alacho'', ''Elgo'', ''Algo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вольга|Вольга (Олюшка, Олюхна)]]''' | — | ''Hélga'' (''Helca'', ''Helcha'', ''Alga''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Holga''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгін|Альгін (Элькін, Аўгін, Яўгін, Вольгін)]]''' | — | ''Heligin'' (''Alkin'') <br> Helgi (Algo) + -n-<br> ''Augino'' <br> Augo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгіш]]''' | — | ''Halgasch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Halgas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Helgi (Algo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Альгмін|Альгмін (Альхімен, Алькмін, Алігімін)]] | [[Мінялк]] | Helgi (Algo) + Minno <br> ''Alechmannus'' (''Alkeman'') <br> Helgi (Alko) + Mann | Minno + Helgi (Alko) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгімонт|Альгімонт (Альгімунд, Альгімунт, Алькімонт, Аўгімонт, Аўгімунд, Аўгімунт)]]''' | | ''Algemundus'' (''Alkemund'', ''Alhmunt'', ''Alchemont'') <br> Helgi (Algo) + Mund (Munt) <br> ''Augemundus'' (''Augemundr'') <br> Augo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Амал|Амал (Амэла, Амаль, Амуль, Аміль, Яміль)]]''' | — | ''Amal'' (''Amelo'', ''Amul'', ''Amil'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яр (імя)|Яр (Ар)]]''' | — | ''Aro'' (''Ahr'') <br> Aro + Mann | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярыла (імя)|Ярыла (Арэла, Арэль, Ярала, Эрэла)]]''' | — | ''Arila'' <br> Aro + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярун|Ярун (Арун, Аруна)]]''' | — | ''Arun'' (''Eruni'', ''Aruna'') <br> Aro + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярунд|Ярунд (Яранд, Аранд, Арант)]]''' | — | ''Jarund'' (''Arant'', ''Jarant'') <br> Aro + -nd- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арбут|Арбут (Арбуд)]]''' | | ''Árbót'' (''Arbod'') <br> Aro + Boto (Buto) <br> Aro + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арвід|Арвід (Ярвід, Арвіт)]]''' | | ''Arvid'' (''Arwit'') <br> Aro + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арвіст|Арвіст (Гервіст)]]''' | | ''Ariovist'' (''Arwist'', ''Arwesth'') <br> Aro + West (Viste) <br> Heri (Hari) + West (Viste) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арыгольд|Арыгольд (Арыгалд, Яргалт)]]''' | | ''Aregaudus'' <br> Aro + Gaudo <br> ''Hargold'' <br> Heri (Hari) + Goldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арман|Арман (Арыман, Ярман, Ярыман, Яроман)]]''' | | ''Arman'' (''Ariman'') <br> Aro + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Армін (імя)|Ярмін (Армін, Ярэмін, Ярамін)]]''' | | ''Armin'' (''Arimin'') <br> Aro + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярмуць|Ярмут (Ярмуць, Армуць)]]''' | | ''Armuth'' <br> Aro + Mot (Muto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярмунд|Ярмунд (Армант, Ярмонт)]]''' | | ''Armund'' (''Armunt'', ''Eremunt'') <br> Aro + Mund | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яруд|Яруд (Арод, Арут, Ярут)]]''' | | ''Arodus'' (''Aruth'') <br> Aro + Hrodo (Ruodo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярна|Ярна (Арн, Аран, Яран, Арнь, Ярань)]]''' | — | ''Arno'' (''Arn'', ''Aran'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арнольд|Арнольд (Ярнольт)]]''' | | ''Arnold'' (''Arnolt'', ''Ernold'') <br> Aro (Arno) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арнат (імя)|Арнат (Ярнат, Эрнат)]]''' | | ''Arnad'' (''Arnato'') <br> Aro (Arno) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Арбш]]''' | — | ''Erbsch'' (''Erbisch'') <br> Arbo (Erbo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярг]]''' | — | ''Argo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аргела|Аргела (Аргель, Яргель, Аргуль, Аргла, Яргла)]]''' | — | ''Argelo'' (''Argila'') <br> Argo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ашка|Ашка (Яска, Еска, Еш)]]''' | — | ''Asco'' (''Asc'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яскіль|Яскіль (Яскель, Яскал, Ашкела)]]''' | — | ''Ascila'' (''Eskil'', ''Eskel'', ''Ascalo'') <br> Asco + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аскольд (імя)|Аскольд (Яскольд, Яскольт, Яскулд, Яскулт, Яшчолд)]]''' | | ''Askold'' (''Ascolt'', ''Aschhold'') <br> Asco + Waldo (Walt) <br> ''Höskuldr'' <br> Hatho + Sculd | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Азьвін|Азьвін (Ясьвін)]]''' | | ''Asvin'' (''Assuin'', ''Aschwin'') <br> Asco + Wino <br> Asi + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аскера|Аскера (Аскер, Ашкер)]]''' | | ''Ascher'' (''Ascar'') <br> Asco + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Есьман|Есьман (Ясьман, Яшман, Ешман, Эсьман, Эсман)]]''' | | ''Eschmann'' (''Esmann'', ''Ascman'', ''Asman'') <br> Asco + Mann <br> Asi + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ясмант|Ясмант (Асмонт, Ашмонт, Есмунт, Ясмонт, Есьмант, Яшмант, Эсмунт)]]''' | | ''Asmunt'' (''Ascmund'', ''Eschmunt'') <br> Asco + Mund (Munt) <br> ''Osmond'' <br> Asi + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ас (імя)|Ас (Азь)]]''' | — | ''Asi'' (''Aso'', ''Osi'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Азела|Азела (Ясіла, Ясель, Эзель)]]''' | — | ''Aselo'' (''Esilo'') <br> Asi + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асен|Асен (Асін, Ясін, Ашын)]]''' | — | ''Asin'' (''Asen'') <br> Asi + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Азбут|Азбут (Язбут)]]''' | | ''Ásboð'' <br> Asi + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясвад]]''' | | ''Asuad'' <br> Asi + Wado | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясоўд]]''' | | ''Asold'' <br> Asi + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясьвід|Ясьвід (Ашвід)]]''' | | ''Asvid'' (''Esvid'', ''Ásviðr'') <br> Asi + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Ясьвіл|Ясьвіл (Асьвіл, Ашвіла)]] | | Asi + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясьвільт]]''' | | ''Asvild'' <br> Asi + Wilto (Wildo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Азгайла]]''' | | ''Easgel'' (''Esgel'') <br> Asi + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яскаўт|Яскаўт (Язкаўт)]]''' | | ''Askaut'' (''Ásgautr'', ''Oskautr'') <br> Asi + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эзгірд]]''' | | ''Esgerd'' (''Asgird'', ''Asgart'', ''Osgerd'') <br> Asi (Osi) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эзгін|Эзгін (Ашкін, Ажгін)]]''' | | ''Eskin'' <br> Asi + -kin <br> Asi + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Осман|Асман (Осман, Ашман, Ясман)]]''' | | ''Osman'' (''Asman'') <br> Asi (Osi) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асьміна (імя)|Асьміна (Ашміна, Ашмена, Ясьмін, Яшмін, Эсьмін)]]''' | | ''Osminna'' <br> Asi (Osi) + Minno (Menno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асмот|Асмот (Ашмот, Ясмут)]]''' | | ''Asmot'' (''Asmuot'') <br> Asi + Mot | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асінар (імя)|Ашнар]]''' | | ''Asnar'' (''Asinar'') <br> Asi + Noro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яст|Яст (Асьць, Яшт)]]''' | — | ''Ast'' (''Osta'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Асьцейка|Асьцейка (Асьцека, Осьцік, Ясьцейка)]]''' | — | ''Oustecha'' (''Ostike'') <br> Ast (Osta) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Асьціла|Асьціла (Остэль)]]''' | — | ''Aostilo'' (''Ostell'') <br> Ast (Osta) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яштальд|Яштальд (Асталт, Яшталт, Яштаўт)]]''' | | ''Astald'' (''Ostald'', ''Astout'', ''Austaldus'') <br> Ast (Osta) + Waldo <br> Ast (Osta) + Teudo <br> Asi (Osi) + Teudo | ''Teudasia'' <br> Teudo + Asi |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Астар|Астар (Астэр, Ясьцер)]]''' | | ''Austerius'' (''Oster'', ''Astar''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Aster''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ast (Osta) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Астрат]]''' | | ''Ostrat'' (''Ostrad'', ''Austrad'') <br> Ast (Osta) + Rado (Rato) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бабіла|Бабіла (Бабіль, Бабела, Бабель)]]''' | — | ''Babilo'' (''Babel'') <br> Babo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бат (імя)|Бат (Бад, Бадзь)]]''' | — | ''Bado'' (''Bato'', ''Bath'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Баціка|Баціка (Бадыка, Батка)]]''' | — | ''Badiko'' (''Battke'', ''Paticho'') <br> Bado (Bato) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бадзіла|Бадзіла (Батыла, Батэла, Батуль)]]''' | — | ''Badila'' (''Bathel'') <br> Bado (Bato) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Батаўт]]''' | | ''Bathelt'' (''Badald'', ''Badaut'') <br> Bado (Bato) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бадвіла|Батвіла (Батвіл)]]''' | | ''Badvil'' (''Baduila'') <br> Bado (Bato) + Wilo | ''Willibad'' <br> Wilo + Bado |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Батвін]]''' | | ''Batwin'' (''Badvin'') <br> Bado (Bato) + Wino | ''Winibad'' <br> Wino + Bado |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Батар|Батар (Батэр, Бадар)]]''' | | ''Bathari'' (''Bater'', ''Bader'') <br> Bado (Bato) + Heri (Hari) | ''Heribad'' <br> Heri + Bado |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Больд|Больд (Больт, Бальт, Болт, Баўд, Боўд)]]''' | — | ''Bald'' (''Boldt'', ''Bolte'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Балдыка|Балдыка (Бальдыка, Бальцік, Больцік, Болдык)]]''' | — | ''Baldiko'' (''Baldicke'', ''Baltichus'') <br> Bald (Bolte) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Больцель|Больцель (Баўдзель, Балціла)]]''' | — | ''Baldilo'' <br> Bald (Bolte) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальцін|Бальцін (Бальтын, Балтэн)]]''' | — | ''Baltin'' (''Balden'') <br> Bald (Bolte) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Больдун|Больдун (Болтун, Бальцюн)]]''' | — | ''Baldun'' <br> Bald (Bolte) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Болташ]]''' | — | ''Boltsch'' <br> Bald (Bolte) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальдвін]]''' | | ''Baldwin'' <br> Bald + Wino | ''Winibald'' <br> Wino + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Больдаг]]''' | | ''Baldag'' <br> Bald (Bolte) + Dago | ''Dacbold'' <br> Dago + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальтэр|Бальтэр (Болдэр, Балтр)]]''' | | ''Balterus'' (''Bolder'', ''Baldheri'') <br> Bald + Heri | ''Eribald'' (''Haribald'') <br> Heri + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальтарт|Бальтарт (Балторт)]]''' | | ''Baltardus'' (''Balthart'') <br> Bald + Hardt (Hart) | ''Artbald'' (''Hartbald'') <br> Hardt (Hart) + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Балтман|Балтман (Бальман, Больман)]]''' | | ''Baldman'' (''Balman'', ''Bollmann'') <br> Bald + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Баўдамір]]''' | | ''Baldomer'' <br> Bald + Mero (Miro) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Болтрык|Болтрык (Бальтрык, Бальдрых, Боўтрык)]]''' | [[Рыбалт]] | ''Boldericus'' (''Baldrich'', ''Baldric'') <br> Bald (Boldt) + Rick | ''Ribald'' <br> Rick (Rih) + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Балтрым|Балтрым (Баўтрым)]] | | Bald + Rim | ''Rimbald'' (''Rimbold'') <br> Rim + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Балтрун|Балтрун (Бальтрун, Баўтрун)]]''' | | ''Baltrun'' (''Baldrun'') <br> Bald + Runo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальтрут|Бальтрут (Балтрот)]]''' | | ''Baltrudis'' <br> Bald + Trudo (Trut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бар (імя)|Бар]]''' | — | ''Baro'' (''Paro'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барэйка|Барэйка (Барака, Барэка, Барык, Парэйка, Парык)]]''' | — | ''Bareke'' (''Barocho'', ''Baricke'') <br> Baro + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барыла|Барыла (Барэль, Парыла)]]''' | — | ''Barilo'' (''Barrell'', ''Parrell'') <br> Baro + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барут (імя)|Барут (Баруць, Парут)]]''' | — | ''Baruthus'' (''Baruth''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Baro + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвід|Барвід (Парвід)]]''' | | ''Barvid'' (''Barwidus'') <br> Baro + Wido | ''Widbor''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Widebor''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Wido + Baro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвік]]''' | | ''Barwic'' (''Barwig'') <br> Baro + Wigo (Wic) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвін|Барвін (Борвін, Парвін)]]''' | [[Вінбор]] | ''Barwin''{{Заўвага|[[Старэйшая рыфмаваная хроніка]] пра «''Барвіна з земляў [[Вэнэды|вэнэдаў]]''» — [[Генрых Борвін I|Генрыха Борвіна I]]}} <br> Baro + Wino | ''Wimber'' <br> Wino + Bеro <br> Wino + Baro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвойн]]''' | | ''Barwein'' (''Berwein'') <br> Baro + Wino (Weine) <br> Baro + Uuenna (Wona) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Баргайла|Баргайла (Баргаль, Баргель)]]''' | | ''Bargel''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Baro + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барконт]]''' | | ''Pargunt'' (''Bercunt'') <br> Baro (Paro) + Gunth (Cund) <br> Biro (Bero) + Gunth (Cund) | ''Gundabari'' <br> Gunth (Cund) + Baro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Парман]]''' | | ''Parmann'' (''Barmann'') <br> Baro (Paro) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Барда|Барда (Барта)]]''' | — | ''Bardo'' (''Barto'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бардзіла|Бардзіла (Бартэль)]]''' | — | ''Bardilo'' (''Bartel'') <br> Bardo (Barto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Барцін|Барцін (Бардзін)]]''' | — | ''Bardinus'' (''Barten''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Bardo (Barto) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бартаўт|Бартаўт (Барталт, Бартальт, Бартальд, Партаўт)]]''' | | ''Bartolt'' (''Bartout'', ''Bartold'') <br> Bardo (Barto) + Waldo (Walt) <br> Bert + Waldo (Walt) <br> Bardo + Teudo (Taut) | ''Teutbard'' <br> Teudo (Teuth) + Bard |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бень|Бень (Бін, Бінь)]]''' | — | ''Beno'' (''Ben'', ''Bino'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінейка|Бінейка (Бенека, Беніка)]]''' | — | ''Binnecke'' (''Beneko'', ''Bennico'') <br> Beno (Bino) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінель|Бінель (Бэнэль)]]''' | — | ''Benilo'' <br> Beno (Bino) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Беняш|Беняш (Бенеш, Бенюш)]]''' | — | ''Bensch'' (''Byenyasch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Benesch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Benas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Beno + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінгель]]''' | | ''Bengel'' <br> Beno + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бенат]]''' | | ''Bennato'' (''Bennat'') <br> Beno + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінэрт]]''' | | ''Benert'' (''Benehard'') <br> Beno (Bino) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бімунт]]''' | | ''Bemund'' <br> Beno (Bino) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бера|Бера (Біра)]]''' | — | ''Bero'' (''Biro'', ''Pero'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірэйка|Бірэйка (Бэрэйка, Бярэйка, Берыка, Бірык, Бірка, Берка, Пірыка, Пірка)]]''' | — | ''Birico'' (''Berico'', ''Bereke'', ''Birke'', ''Piricho'', ''Pircho'') <br> Bero (Biro) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірыла|Бірыла (Бярыла, Бярэла, Бірэла, Берыль, Бірыль, Біруль, Берла)]]''' | — | ''Berila'' (''Berela'', ''Berul'') <br> Bero (Biro) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірын (імя)|Берэн (Бірын, Бірэн)]]''' | — | ''Beren'' (''Birin'') <br> Bero (Biro) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірута (імя)|Бірута (Бірот, Бярута, Бірут, Біруць, Бэрот, Берут, Пірут, Перут)]]''' | — | ''Bierotte'' <br> Bero (Biro) + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірыбольд]]''' | | ''Beribald'' <br> Bero (Biro) + Bald (Boldt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрвольд|Бэрвольд (Бэрвальд, Бэрвэльт)]]''' | | ''Berwoldus'' (''Beroald'') <br> Bero + Wald | ''Waldpero'' <br> Wald + Biro (Bero) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрвід|Бэрвід (Бірвід)]]''' | | ''Berwid'' <br> Bero + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Пэрвайн|Пэрвайн (Пэрвэйн, Пярвойнь)]]''' | | ''Perwein'' <br> Bero (Pero) + Wino (Weine) <br> Bero (Pero) + Uuenna | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Беркін|Беркін (Беркен, Бергін, Пергін)]]''' | | ''Berekin'' (''Beregen'', ''Perkin'') <br> Bero + -kin <br> Bero + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірат|Бірат (Берэт, Бірэта, Перат)]]''' | | ''Beradt'' (''Bereth'', ''Perret'') <br> Bero (Biro) + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэргарт (імя)|Бэргарт]]''' | | ''Berhard'' <br> Bero + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Перман|Перман (Бэрман, Бірман, Пэрман, Парман, Бермень)]]''' | | ''Perman'' (''Berman'', ''Parmann'', ''Pirrmann'') <br> Bero (Pero) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрымунд (імя)|Перамонт (Парымонт)]]''' | | ''Peremunt'' (''Bermondus'') <br> Bero (Pero) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ператрут]]''' | | ''Perethrud'' (''Beretrudis'') <br> Bero (Pero) + Trudo (Trut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Берн|Берн (Бэрн, Бернь, Бірн)]]''' | — | ''Bern'' (''Pirn'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірнейка|Бірнейка (Бернейка, Бернека, Бэрніка)]]''' | — | ''Birnico'' (''Bernico'', ''Bernecke'') <br> Bern (Pirn) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бярнут]]''' | — | ''Barnut''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Bern + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бернуш|Бернуш (Бернаш)]]''' | — | ''Bernasch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Bernisch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Bern + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрнат|Бэрнат (Бэрнад, Бернат, Барнат, Бернят, Парнат)]]''' | | ''Bernad'' (''Bernat'', ''Pernat'') <br> Bern + Joto <br> Bern + Hatho (Adi) <br> ''Bernard'' <br> Bern + Hardt | ''Hathubern'' <br> Hatho + Bern |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрнар|Бэрнар (Бернар, Барнар, Пернар)]]''' | | ''Bernar'' (''Bernhari'', ''Pernhari'') <br> Bern + Heri (Hari) | ''Erbern'' <br> Heri + Bern |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрнард|Бэрнард (Бярнард)]]''' | | ''Bernard'' (''Bernhard'') <br> Bern + Hardt | ''Hartbern'' <br> Hardt + Bern |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бергела|Бергела (Бергель, Бэргайла, Пергайла)]]''' | | ''Bergel'' (''Bieregel'') <br> Berga + Gailo (Gelo) <br> Bero + Gailo (Gelo) <br> Berga + -l- | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрт|Берт (Берць, Перць)]]''' | — | ''Bert'' (''Perht'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэртыка]]''' | — | ''Bertike'' (''Berteka'') <br> Bert + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бертэль|Бертэль (Бэртэль, Перцель, Пірціль)]]''' | — | ''Bertel'' (''Pertilo'', ''Pirthilo'') <br> Bert + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэртун]]''' | — | ''Berhtuni'' (''Perhtun'') <br> Bert + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Берташ|Берташ (Бертыш, Бірташ)]]''' | — | ''Bertsch'' <br> Bert + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэртальд|Бэртальд (Бэртаўт, Біртаўт)]]''' | | ''Bertold'' (''Bertolt'', ''Bertaut'', ''Birtoldus'') <br> Bert + Waldo (Walt) <br> Bert + Teudo (Taut) | ''Woltbert'' <br> Waldo (Walt) + Bert <br> ''Teutbert'' <br> Teudo (Taut) + Bert |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біе (імя)|Біе]]''' | — | ''Bie'' (''Biho'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Бівойна|Бівойна (Бівайн, Бівэйн)]] | | ''Bivinus'' <br> Bie + Wino (Weine) <br> Bie + Uuenna (Wona) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біят|Біят (Біён, Біюць)]]''' | | ''Byatt'' (''Bietto'') <br> Bie + Joto (Juto) <br> Bie + Hatho | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Біла (імя)|Біла (Біль)]]''' | — | ''Bilo'' (''Biel'', ''Pillo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Біліка|Біліка (Білейка)]]''' | — | ''Biliko'' <br> Bilo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Білін]]''' | — | ''Bilin'' <br> Bilo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Більвін|Більвін (Пільвін)]]''' | | ''Biliwin'' (''Pilwine'') <br> Bilo (Pillo) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Біляр|Біляр (Піляр)]]''' | | ''Biller'' (''Piller'', ''Bilihar'') <br> Bilo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Більман|Більман (Біліман, Пілеман, Білмен)]]''' | | ''Billmann'' (''Biliman'', ''Pielemann'') <br> Bilo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Білімін|Білімін (Більмін)]] | | Bilo + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Білят|Білят (Пілят, Білат)]]''' | | ''Bilaeth'' (''Pillat'') <br> Bilo (Pillo) + Joto <br> Bilo (Pillo) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біць|Біць (Біт, Бець)]]''' | — | ''Bitto'' (''Beto'', ''Bedo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біцейка|Біцейка (Бецейка, Бэтэйка, Біцік)]]''' | — | ''Beteke'' (''Bettika'') <br> Bitto (Beto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біцель|Біцель (Бітэла, Бедэль)]]''' | — | ''Bitel'' (''Betilo'', ''Bedilo'') <br> Bitto (Beto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біцін|Біцін (Біцен)]]''' | — | ''Bitinus'' (''Bettin'') <br> Bitto (Beto) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бітаўт|Бітаўт (Біталт)]]''' | | ''Bitold'' (''Betald'', ''Bidaut'', ''Bitaut'') <br> Bitto (Beto) + Waldo (Walt) <br> Bitto (Beto) + Teudo (Taut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бітар|Бітар (Бэтэр)]]''' | | ''Betharius'' <br> Bitto (Beto) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бруна]]''' | — | ''Bruno'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Брунейка]]''' | — | ''Brunico'' (''Brunicho'') <br> Bruno + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бубела|Бубела (Бубель)]]''' | — | ''Bubilo'' (''Bobel'') <br> Bubo (Bobo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бода|Буд (Буда, Бода, Будзь, Бодзь)]]''' | — | ''Bodo'' (''Budo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзейка|Будзейка (Будзіка, Байдзейка)]]''' | — | ''Buddeke'' (''Bodico'', ''Bodeca'') <br> Bodo (Budo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзіла|Будзіла (Будэль, Бодзель)]]''' | — | ''Budilo'' (''Bodilo'', ''Budel'', ''Bodel'') <br> Bodo (Budo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзін|Будзін (Бодзен, Будэн, Бодзень, Будзень)]]''' | — | ''Budin'' (''Boden'', ''Budden'') <br> Bodo (Budo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будыш|Будыш (Бодыш)]]''' | — | ''Bodusz''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Bodo (Budo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзівід (імя)|Будзівід (Будвід, Будзьвіт)]]''' | | ''Bodwidus'' <br> Bodo (Budo) + Wido | ''Widbod'' <br> Wid + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзівіл|Будзівіл (Будавіл, Будвіл, Будзьвіл)]]''' | | ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo | ''Willibodo'' <br> Wilo + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будгін|Будгін (Будкін, Бутгін, Буткін, Боткін)]]''' | | ''Budgen'' (''Budekin'', ''Bodkin'', ''Botgen'') <br> Bodo (Budo) + -kin <br> Bodo (Budo) + Ginno | ''Genobod'' <br> Ginno (Genno) + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Будзікід (імя)|Будзікід (Будгед)]] | [[Гедбуд]] | Bodo (Budo) + Geda (Giddo) | Geda + Bodo (Budo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будар|Будар (Будэр, Бодар, Будр)]]''' | | ''Buder'' (''Boder'') <br> Bodo (Budo) + Heri (Hari) | ''Eribodo'' <br> Heri + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будрых|Будрых (Будрык)]]''' | | ''Buddrich'' (''Budrick'') <br> Bodo (Budo) + Rick (Rih) | ''Richbodo'' (''Ricbodo'') <br> Rick (Rih) + Bodo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бота|Бут (Бута, Буць, Бот, Боць)]]''' | — | ''Boto'' (''Buto'', ''Poto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Буцейка|Буцейка (Боцейка, Боцік, Бутыка, Бутка)]]''' | — | ''Butecke'' (''Butecho'', ''Botic'', ''Buttke'') <br> Boto (Buto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Буціла|Буціла (Буцель, Боціла, Боцель)]]''' | — | ''Butila'' (''Butel'', ''Botilo'') <br> Boto (Buto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Буцень|Буцень (Бутэн, Боцін, Боцінь)]]''' | — | ''Buten'' (''Botin'') <br> Boto (Buto) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Боч|Боч (Буч, Бутш)]]''' | — | ''Botsch'' <br> Boto + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутаўт (імя)|Бутаўт (Буталт, Буталд, Бутальд, Ботаўт, Ботальт, Бутэлць)]]''' | [[Вальбут]] <br> [[Тэўтабод (імя)|Таўбут]] | ''Butaldus'' (''Botaldus'', ''Boutaut'', ''Butaud'', ''Butaut'') <br> Boto (Buto) + Waldo (Walt) <br> Boto (Buto) + Teudo (Taut) | ''Waldbott'' <br> Waldo + Boto (Buto) <br> ''Teubod'' <br> Teudo (Taut) + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутвід|Бутвід (Ботвід)]]''' | [[Відбут]] | ''Butvid'' (''Botwid'') <br> Boto (Buto) + Wido | ''Wiboto'' <br> Wido + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутавіт|Бутавіт (Буцівіт, Ботвіт)]]''' | | ''Botwith'' <br> Boto (Buto) + Wito | ''Witbot'' <br> Wito + Boto |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутвіл|Бутвіл (Ботвіл)]]''' | [[Вільбут]] | ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo <br> Boto (Buto) + Wilo | ''Willebut'' (''Wilbot'') <br> Wilo + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутвін|Бутвін (Ботвін, Ботвінь, Буцьвін, Бацьвін)]]''' | | ''Butwin'' (''Botwin'') <br> Boto (Buto) + Wino (Wini) <br> Bodo (Budo) + Wino | ''Uinebod'' <br> Wino + Bodo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутгель]]''' | [[Галбута]] | ''Baudugailus'' (''Baudigilus'') <br> Bodo (Budo) + Gailo (Gelo) <br> Boto (Buto) + Gailo (Gelo) | ''Galbot'' <br> Gailo (Galo) + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутгер]]''' | [[Гербут]] | ''Butger'' (''Botgerus'', ''Bodeger'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero | ''Gerboth'' (''Gerbodo'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутар|Бутар (Бутэр)]]''' | [[Гарбут]] | ''Butter'' <br> Boto (Buto) + Heri (Hari) | ''Harboth'' <br> Heri (Hari) + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутэрт]]''' | | ''Bottart'' (''Boutard'') <br> Boto (Buto) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутман]]''' | | ''Buthmann'' (''Bothmann'') <br> Boto (Buto) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутмін|Бутмін (Буцьмін)]]''' | [[Мінбут]] | ''Butmen'' <br> Boto (Buto) + Minno <br> ''Budmyn'' <br> Bodo (Budo) + Minno | ''Menbodo'' <br> Minno (Menno) + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутнар|Бутнар (Бутэнэр)]]''' | [[Нарбут (імя)|Нарбут]] | ''Botner''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Buthneri''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Boto (Buto) + Noro (Nero) | ''Narbot'' (''Norpoth'', ''Nierbota''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Norpod'') <br> Noro + Boto (Buto) <br> Noro + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ботрам|Ботрам (Бутрам)]]''' | | ''Bothram'' <br> Boto (Buto) + Ramo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутырык (імя)|Бутрык (Бутрыка, Путрык)]]''' | | ''Butariks'' (''Buttericus'', ''Botric'', ''Poterich'') <br> Boto (Buto) + Rick | ''Richboto'' <br> Rick (Rih) + Boto |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутрым|Бутрым (Будрым, Ботрым, Путрым)]]''' | [[Рымбут]] | ''Bauderrim'' <br> Bodo (Budo) + Rim <br> Boto (Buto) + Rim | ''Rimbotus'' (''Rembod'') <br> Rim + Boto (Buto) <br> Rim + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ботэй]]''' | [[Эйбут]] | ''Bótey'' <br> Boto (Buto) + Eicho (Eich) | Eicho (Eich) + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Пацейка|Пацейка (Пуцейка, Пуціка, Падзейка)]]''' | — | ''Potico'' (''Putico'') <br> Boto (Poto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Пуціла|Пуціла (Путэль, Поцель)]]''' | — | ''Putilo'' (''Potilo'', ''Potel'') <br> Boto (Poto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бой (імя)|Буй]]''' | — | ''Boio'' (''Búi'', ''Beie'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Буйка|Буйка (Бойка, Бейка)]]''' | — | ''Buyke'' (''Boiko'', ''Beiko'') <br> Boio (Beie) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Буйвід|Буйвід (Бойвід, Бувід, Бевід)]] | | Boio (Búi) + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Боер|Боер (Бэер)]]''' | | ''Bojer'' (''Boyer'', ''Beieri'') <br> Boio (Beie) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бумонт]]''' | | ''Bumund'' (''Boymund'', ''Boemonda'') <br> Boio (Búi) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бейнь|Бейна (Бейнь, Байнь)]]''' | — | ''Beino'' (''Beyn'', ''Bainus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бэйнар|Бэйнар (Бэйнэр, Бейнар, Байнар, Бойнар)]]''' | | ''Beinher'' (''Bainarius'') <br> Beyn + Heri (Hari) <br> Boio (Beio) + Noro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бэйнарт|Бэйнарт (Бэйнэрт, Бойнарт, Бойнерт)]]''' | | ''Beynart'' (''Beinert'') <br> Beyn + Hardt <br> Boio (Beio) + *Nard | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бранта]]''' | — | ''Branto'' (''Brando'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бунь|Бунь (Бонь)]]''' | — | ''Buno'' (''Bono'', ''Bun'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бунейка|Бунейка (Буніка, Боніка)]]''' | — | ''Bunico'' (''Bonica'') <br> Buno (Bono) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бунар|Бунар (Бонар, Бунэр, Бонэр)]]''' | | ''Buner'' (''Bonarius'') <br> Buno (Bono) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бурэйка]]''' | — | ''Buricho'' (''Buricke'') <br> Buro + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бурга|Бурга (Борг)]]''' | — | ''Burga'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бургела|Бургела (Бургель, Пургель)]]''' | | ''Burgela'' (''Burgel'', ''Burgala'') <br> Burga + Gailo (Gelo) | ''Gelburg'' <br> Gailo (Gelo) + Burga |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бука (імя)|Бука (Буга, Бук, Бок)]]''' | — | ''Bugo'' (''Bucco'', ''Bock'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Букель|Букель (Бугіль, Букола)]]''' | — | ''Bukilo'' (''Bucilo'') <br> Bugo (Bucco) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бугень|Бугень (Буген, Бугін, Букін, Букень, Бокін)]]''' | — | ''Bugen'' (''Bugin'', ''Bukin'') <br> Bugo (Bucco) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бугайла|Бугайла (Бугель)]]''' | | ''Bugellus'' <br> Bugo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бугар|Бугар (Богар, Багар, Букар)]]''' | | ''Buger'' (''Boger'') <br> Bugo (Bock) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Буш|Буш (Бош, Бус, Бусь)]]''' | — | ''Boos'' (''Busch'', ''Boso'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бушка|Бушка (Буска, Боська, Бусека, Бушэйка, Бусейка, Бозейка, Босіка)]]''' | — | ''Buske'' (''Buseke'', ''Buschke'', ''Bosico'') <br> Boos (Boso) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бушыла|Бушыла (Бусіл, Бузель)]]''' | — | ''Busilo'' (''Büschel'', ''Busel'') <br> Boos + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бусінь|Бусінь (Бузэн)]]''' | — | ''Buosin'' <br> Boos + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бушман|Бушман (Бусман)]]''' | | ''Bussman'' <br> Boos (Busch) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вэгер|Вэгер (Вакар, Вегер)]]''' | | ''Weger'' (''Wacaro'', ''Wagher'') <br> Wago (Wego) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войда|Войда (Вайда, Вад, Вэйда)]]''' | — | ''Waido'' (''Weido'', ''Waddo'', ''Woydo''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайдзіка|Вайдзіка (Вадэйка, Вайдзейка)]]''' | — | ''Vadiko'' <br> Waido (Waddo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайдзіла (імя)|Вайдыла (Вайдэль, Вэйдэль, Вайдэла, Вадыла, Вайтыль, Вадзела)]]''' | — | ''Wadila'' (''Weidel'', ''Wadelo'', ''Watilo'', ''Wadel'', ''Woydilo''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waido (Waddo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайдзень|Вайдзень (Войдзін)]]''' | — | ''Waddin'' <br> Waido (Waddo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войдаўт]]''' | | ''Weidelt'' <br> Waido (Weido) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вэйдэр|Вэйдэр (Вайдар)]]''' | | ''Weidher'' <br> Waido (Weido) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вейдман|Вейдман (Вейдэман, Вайдман)]]''' | | ''Weidman'' (''Weideman'') <br> Waido (Weido) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войдат (імя)|Войдат (Водат, Вайдзята)]]''' | | ''Woydath''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Waido + Joto <br> Waido + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валь]]''' | — | ''Wal'' (''Walo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валейка|Валейка (Валіка)]]''' | — | ''Waleicho'' (''Walica'') <br> Wal + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валіла]]''' | — | ''Walilo'' <br> Wal + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валін (імя)|Валін]]''' | — | ''Walin'' <br> Wal + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валант|Валант (Валянт)]]''' | — | ''Waland'' <br> Wal + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валат]]''' | — | ''Wallath'' <br> Wal + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вальгун]]''' | | ''Walagoni'' (''Walahun'', ''Walegundis'') <br> Wal + Gunth (Gondo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальда (імя)|Вальд (Валда, Вольд, Волад)]]''' | — | ''Waldo'' (''Walt'', ''Woldt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальцейка|Вальцейка (Вальдзейка, Волдзік, Уладзейка, Валодка, Вайлодка)]]''' | — | ''Waltiko'' (''Waldecke'', ''Waldiko'', ''Woldeke'') <br> Waldo (Walt) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальдэн|Вальдэн (Вальцін)]]''' | — | ''Valdenus'' (''Waltino'', ''Waldin'') <br> Waldo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Валтун|Валтун (Вяльтун, Вольдан, Вальдан)]]''' | — | ''Waltun'' (''Woldan''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waldo (Walt) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальбут|Вальбут (Вяльбот, Вольбат, Валібут)]]''' | [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]] | ''Walbot'' (''Waldbott'') <br> Waldo (Walt) + Boto (Buto) <br> Wal (Walo) + Boto (Buto) | ''Butaldus'' (''Botaldus'') <br> Boto (Buto) + Waldo (Walt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Волдат]]''' | [[Ятаўт]] | ''Waldad'' (''Valtat'', ''Walthad'') <br> Waldo (Walt) + Hatho (Had) | ''Atald'' (''Adalt'', ''Hathald'') <br> Hatho (Had) + Waldo (Walt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Валадар|Валадар (Валтар, Вальтар)]]''' | | ''Walder'' (''Waltar'', ''Waldhar'') <br> Waldo (Walt) + Heri (Hari) | ''Erivald'' <br> Heri + Waldo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Уладзімер|Валадзімер (Уладзімер, Валдымэр, Вальдымэр, Валдымір)]]''' | | ''Waldmer'' (''Valdemar'', ''Woldimar'') <br> Waldo + Mero (Maro) | ''Meruald'' <br> Mero + Waldo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Валімонт|Валімонт (Вальмунт, Вальмунд)]]''' | [[Монтаўт]] | ''Walmont'' (''Walmunt'', ''Waltmunt'') <br> Waldo (Walt) + Mund (Munt) <br> ''Walamunt'' <br> Wal (Walo) + Mund (Munt) | ''Montaldus'' (''Mundoald'') <br> Mund (Munt) + Waldo (Walt) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Варда|Варда (Ворда, Верда)]]''' | — | ''Wardo'' (''Warto'', ''Werdo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Варна (імя)|Варна]]''' | — | ''Warno'' (''Warin'', ''Werno'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Варнела]]''' | — | ''Warinela'' <br> Warno (Warin) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вярнат]]''' | | ''Warnad'' <br> Warno (Werno) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ваз|Ваз (Вас, Вазь, Вязь, Вяж)]]''' | — | ''Waso'' (''Weso'', ''Woso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Васбут|Васбут (Вазбут, Вязбут)]]''' | | ''Wospot'' <br> Waso (Woso) + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вазгайла|Вазгайла (Вазгал, Васкайла, Вазгела, Вязгайла, Вяжгайла, Вайжгел)]]''' | | ''Vosgal''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Waso (Woso) + Gailo (Galo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вазгір]]''' | | ''Wasger'' <br> Waso + Gero (Giro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вазгерд]]''' | | ''Wassgaard'' <br> Waso + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Важгін|Важгін (Васікін, Вашкін, Вашкен, Вазгін)]]''' | | ''Wesikin'' <br> Waso (Weso) + Ginno <br> Waso (Weso) + -kin | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Васмунт|Васмунт (Васмонт)]]''' | | ''Wassmundt'' (''Wasmundus''') <br> Waso + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вірт|Вірт (Вэрд)]]''' | — | ''Werta'' (''Wirt'', ''Werdo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Верцейка|Верцейка (Верцека, Вірцейка)]]''' | — | ''Verdico'' (''Wirdika'') <br> Werta (Werdo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Верцель|Верцель (Вірціла, Вірцель, Вірдзель)]]''' | — | ''Wertel'' (''Wirtele'', ''Wirdilo'') <br> Werta (Werdo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вірцень|Вірцень (Вэртэн)]]''' | — | ''Wirtin'' (''Werdin'') <br> Werta (Werdo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вівіла (імя)|Вівіла]]''' | — | ''Vivilo'' <br> Vivo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вік (імя)|Вік (Віг)]]''' | — | ''Wigo'' (''Wic'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігіла|Вігіла (Вікула, Вігла, Вігель)]]''' | — | ''Wigilo'' (''Wigulo'', ''Wikeli'', ''Wiegel'') <br> Wigo (Wic) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віганд|Віганд (Вігант)]]''' | — | ''Wigand'' (''Wigant'') <br> Wigo + -nd- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вікша]]''' | — | ''Vycxza''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Wigo (Wic) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігайла (імя)|Вігайла (Вігела, Вігал)]]''' | [[Гельвіх]] | ''Wigelo'' (''Wigal'') <br> Wigo + Gailo (Gelo) | ''Geilwihc'' (''Keilwic'') <br> Gailo (Gelo) + Wigo (Wic) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігерд|Вігерд (Вігірд)]]''' | | ''Wigerd'' (''Wicgard'') <br> Wigo + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігінт|Вігінт (Вігент)]]''' | | ''Wigent'' <br> Wigo + Gento | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігунт|Вігунт (Вігунд, Вікунд, Вігонт, Віконт)]]''' | | ''Wigunt'' (''Wicgunt'', ''Wikund'') <br> Wigo (Wic) + Gunth (Cund) | ''Guntwic'' <br> Gunth + Wigo (Wic) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігер|Вігер (Вікар)]]''' | | ''Wiger'' (''Vikar'') <br> Wigo (Wic) + Heri (Hari) | ''Ervig'' <br> Heri + Wigo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігмант|Вігмант (Вімунт, Вімант, Вімунць, Вегімонт)]]''' | [[Мандывік]] | ''Wigmont'' (''Wihmunt'', ''Wimund'', ''Vimont'', ''Wegemund'') <br> Wigo (Wic) + Mund (Munt) | ''Mundivicus'' <br> Mund + Wigo (Wic) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вікерат]]''' | | ''Wicrat'' (''Wigerat'') <br> Wigo (Wic) + Rado (Rato) | ''Ratwig'' <br> Rado (Rato) + Wigo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Від (імя)|Від (Віда)]]''' | — | ''Wido'' (''Wid'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзейка|Відзейка (Відыка, Ведзейка, Ведзік)]]''' | — | ''Wideke'' (''Wiedicke'', ''Wedeke'', ''Wiedek'') <br> Wido + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відыла (імя)|Відул]]''' | — | ''Widulo'' (''Widilo'') <br> Wido + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відын (імя)|Відзень (Відзін)]]''' | — | ''Widin'' <br> Wido + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відун|Відун (Відзюн)]]''' | — | ''Widun'' (''Widuni'') <br> Wido + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відут|Відут (Відута)]]''' | — | ''Widut'' <br> Wido + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відбут|Відбут (Вібут)]]''' | [[Бутвід]] | ''Widbod'' (''Wiboto'') <br> Wido + Bodo <br> Wido + Boto (Buto) | ''Botwid'' <br> Boto (Buto) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відаўт]]''' | | ''Widalt'' <br> Wido + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзігайла]]''' | [[Гальвід]] | ''Widigelus'' (''Widigail'') <br> Wido + Gailo (Gelo) | ''Gelvidis'' <br> Gailo (Gelo) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відугер|Відугер (Відгер, Відугір)]]''' | [[Гервід]] | ''Wideger'' (''Widger'') <br> Wido + Gero (Giro) | ''Gerwid'' <br> Gero + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзегірд|Відзегірд (Віцігерд)]]''' | [[Гірдзівід]] | ''Widgerd'' (''Vuitcardus'')) <br> Wido + Gerd (Gardo) | ''Gyrdvid'' <br> Gerd (Gyrd) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзігін|Відзігін (Відукін, Ведзікен)]]''' | [[Гінвід]] | ''Widikin'' (''Widukin'', ''Wedigen'') <br> Wido + -kin <br> Wido + Ginno (Genno) | Ginno + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відэр|Відэр (Вэдэр, Відар)]]''' | | ''Wider'' (''Weder'', ''Víðarr'', ''Wiedher'') <br> Wido + Heri | ''Ervid'' <br> Heri + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відарт]]''' | [[Артавід]] | ''Vidart'' <br> Wido + Hardt (Hart) | ''Hartvid'' <br> Hardt (Ardo) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відукінд (імя)|Відгінт]]''' | | ''Widikint'' (''Wedigint'') <br> Wido + Kindo <br> Wido + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзіман]]''' | [[Манівід]] | ''Widiman'' <br> Wido + Mann | ''Manvidus'' <br> Mann + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Відзімін (імя)|Відзімін]] | [[Мінвід]] | Wido + Minno | ''Minuit'' <br> Minno + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзімонт (імя)|Відзімонт (Відзімунд, Відмунд, Відмунт)]]''' | [[Мантывід (імя)|Мантывід]] | ''Widimunt'' (''Widmund'', ''Widimond'') <br> Wido + Mund (Munt) | Mund (Munt) + Wido |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віт|Віт (Віта)]]''' | — | ''Wito'' (''Witt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віцейка|Віцейка (Вітэк, Вітка)]]''' | — | ''Witicha'' (''Witteke'', ''Wittke'') <br> Wito + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віціла|Віціла (Вітэль, Вітуль)]]''' | — | ''Witila'' (''Witelo'', ''Witulo'') <br> Wito + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віцень (імя)|Віцень (Вітэн, Вітын)]]''' | — | ''Wittenus'' (''Witin'') <br> Wito + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітаўт (імя)|Вітаўт (Віталт, Вітаўд, Вітальд)]]''' | | ''Witolt'' (''Vitaut'', ''Witold'') <br> Wito + Waldo (Walt) <br> Wito + Teudo (Taut) | ''Teudwit'' <br> Teudo + Wito |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітвін]]''' | | ''Witwin'' <br> Wito + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітукін|Вітукін (Віткін)]]''' | | ''Wituchin'' (''Witikinus'') <br> Wito + -kin <br> Wito + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітар|Вітар (Вітэр)]]''' | | ''Witar'' (''Witer'', ''Withari'') <br> Wito + Heri (Hari) | ''Hariwit'' <br> Heri (Hari) + Wito |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітарт|Вітарт (Вітард, Вітэрт, Віторт)]]''' | | ''Witart'' (''Witard'') <br> Wito + Hardt (Hart) <br> ''Witrud'' <br> Wito + Trudo (Trut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вікінт (імя)|Вікінт]]''' | | ''Wikind'' (''Witikint'') <br> Wito + Kindo <br> Wigo (Wic) + Kindo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітмонт]]''' | | ''Witmund'' <br> Wito + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE " align="left" | 1 | '''[[Віцэр]]''' | | ''Wicer'' (''Wizhere'') <br> Wizo + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вела]]''' | — | ''Welo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велейка|Велейка (Велека, Веліка)]]''' | — | ''Weleka'' (''Weliko'') <br> Welo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велянт]]''' | — | ''Welant'' (''Weland'') <br> Welo + -nd- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велют|Велют (Велут, Велюць)]]''' | — | ''Welut'' <br> Welo + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вяльмонт|Вяльмонт (Велімунт)]]''' | | ''Welamunt'' <br> Welo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велерат]]''' | | ''Welarat'' <br> Welo + Rado (Rato) <br> ''Wilrad'' <br> Wilo + Rado (Rato) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віла|Віла (Віль)]]''' | — | ''Wilo'' (''Wili'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілейка (імя)|Вілейка (Вілека, Вілік, Вілек)]]''' | — | ''Wilico'' (''Willeke'', ''Willeca'', ''Willicho'') <br> Wilo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілян]]''' | — | ''Willana'' (''Willan'') <br> Wilo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілень|Вілень (Вілін)]]''' | — | ''Wilennus'' (''Willin'') <br> Wilo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілун|Вілун (Вілюн)]]''' | — | ''Wilun'' <br> Wilo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілянт]]''' | — | ''Wilant'' (''Willand'') <br> Wilo + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віляш|Віляш (Вілюш)]]''' | — | ''Willusch'' (''Vileša''{{Заўвага|name="Чэхія"}}, ''Willusius''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Wilasz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Wilo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільбут]]''' | [[Бутвіл]] | ''Willebut'' <br> Wilo + Boto (Buto) | ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo <br> Boto (Buto) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Вілгайла (імя)|Вілгайла (Вілігайла, Вілгал, Вільгела)]] | | ''Wilgils'' <br> Wilo + Gilo (< Gisel) <br> Wilo + Gailo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгейда|Вільгейда (Вілейт)]]''' | | ''Williheid'' (''Wilhaidis'', ''Williheit'', ''Willet'') <br> Wilo + Heido (Haido) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгерд|Вільгерд (Вільгард, Вільгерт)]]''' | [[Гердвіл]] | ''Vilgerd'' (''Wilgeard'', ''Vilgard'', ''Wilgert'') <br> Wilo + Gerd (Gardo) | Gerd + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгет]]''' | [[Гедзівіл]] | ''Wilgyth'' (''Wilgat'') <br> Wilo + Geda (Giddo) | Geda (Giddo) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгод|Вільгод (Вількот)]]''' | [[Гудвіл]] | ''Willegod'' (''Wilgotus'', ''Willigut'') <br> Wilo + Gudo (Godo) | ''Góðvili'' <br> Gudo (Godo) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгельм|Вілім (Вілем, Вілям, Вільгельм)]]''' | | ''Willem'' (''Wilhelm'') <br> Wilo + Helmo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віляўд|Віляўд (Вілгалд, Вілеўд)]]''' | | ''Wiliaud'' (''Wilgaut'') <br> Wilo + Gaud <br> ''Villald'' <br> Wilo + Waldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вількін|Вількін (Вількен)]]''' | [[Гінівіл (імя)|Гінівіл]] | ''Wilkin'' (''Wilken'', ''Willegin'') <br> Wilo + -kin <br> Wilo + Ginno | Ginno + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віліман|Віліман (Вілман, Вільман)]]''' | [[Манвіл]] | ''Wiliman'' (''Wilman'') <br> Wilo + Mann | Mann + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілімонт|Вілімонт (Вільмунт, Вільмонт)]]''' | [[Монтвіл]] | ''Wilmunt'' (''Villemont'', ''Wilmont'') <br> Wilo + Mund (Munt) | ''Muntwil'' <br> Mund (Munt) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілят|Вілят (Віляд)]]''' | [[Ятвіл]] | ''Wiliatus'' (''Williad'') <br> Wilo + Joto <br> Wilo + Hatho (Adi) | ''Attavill'' <br> Hatho (Adi) + Wilo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вільда|Вільта (Вільда, Вільць, Вільдзь)]]''' | — | ''Wilto'' (''Wildo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вільцейка|Вільцейка (Вільдзік)]]''' | — | ''Wildike'' <br> Wilto (Wildo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вілдзен|Вілдзен (Вілцен)]]''' | — | ''Vilden'' <br> Wilto (Wildo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вілтаўт|Вілтаўт (Вілталт)]]''' | [[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл]] | ''Wiltolt'' <br> Wilto + Waldo (Walt) <br> ''Wilithuta'' <br> Wilo + Teudo (Teuth) | ''Waldowildis'' <br> Waldo + Wilto (Wildo) <br> ''Theudowills'' <br> Teudo (Taut) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віна (імя)|Віна]]''' | — | ''Wino'' (''Weine'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінка|Вінка (Вініка)]]''' | — | ''Winke'' (''Winika'', ''Winicho'') <br> Wino + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінела|Вінела (Вінель)]]''' | — | ''Winela'' (''Winilo'') <br> Wino + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віняш|Віняш (Вінаш)]]''' | — | ''Winsch'' (''Wiensch'') <br> Wino + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінбор|Вінбор (Вінабер, Вімбар, Вімбэр)]]''' | [[Борвін|Борвін (Барвін)]] | ''Wimber'' <br> Wino + Baro <br> Wino + Bero | ''Barwin'' <br> Baro + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінаўд|Вінаўд (Вінальд, Віняўт)]]''' | | ''Winoldus'' (''Wineuald'', ''Winolt'', ''Winoud'') <br> Wino + Waldo <br> ''Winiaud'' <br> Wino + Gaud | ''Waldwin'' <br> Waldo + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінгер|Вінгер (Вінгір)]]''' | [[Гервін]] | ''Winger'' <br> Wino + Gero | ''Gerwin'' <br> Gero (Kero) + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінгіль]]''' | | ''Winigilo'' <br> Wino + Gilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінгольт]]''' | | ''Vingautr'' (''Winigaud'') <br> Wino + Gaudo (Gaut) <br> ''Wingolt'' <br> Wino + Goldo | ''Gautvin'' <br> Gaudo (Gaut) + Wino <br> ''Goldwine'' <br> Goldo + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінар|Вінар (Вінер)]]''' | | ''Winear'' (''Wiener'') <br> Wino + Heri (Hari) | ''Harwin'' <br> Heri (Hari) + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінарт]]''' | [[Эртвін]] | ''Winard'' (''Winhart'') <br> Wino + Hardt (Hart) | ''Hertwin'' <br> Hardt (Hart) + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінмот]]''' | | ''Winimod'' <br> Wino + Mot (Moda) | ''Motwin'' <br> Mot + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінстаўт]]''' | | ''Winstalt'' <br> Wino + Stalto | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вінда (імя)|Вінда (Віндзь, Вінць, Вэнт)]]''' | — | ''Windo'' (''Wind'', ''Wint'', ''Went'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віндзейка|Віндзейка (Віндык)]]''' | — | ''Wendecke'' (''Wendico'') <br> Windo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вінтыла|Вінтыла (Вентыла, Віндул)]]''' | — | ''Wintila'' (''Wentilo'', ''Windilo'') <br> Windo (Wint) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вінтаўт]]''' | [[Таўтвін]] | ''Wintold'' <br> Windo + Waldo (Walt) <br> Wino + Teudo (Taut) | ''Teutwin'' <br> Teudo (Taut) + Wino |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віндэр|Віндэр (Вінтэр, Вінтар)]]''' | | ''Winder'' (''Windhere'', ''Winter'') <br> Windo + Heri | ''Hariovind'' <br> Heri (Hari) + Windo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вера (мужчынскае імя)|Вера (Вара)]]''' | | ''Wero'' (''Varo'') | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вярэйка|Вярэйка (Верыка, Варыка)]]''' | | ''Wericho'' (''Werica'', ''Waraco'') <br> Wero (Varo) + -k- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірла|Вірла (Вэрела)]]''' | | ''Werle'' (''Warrell'') <br> Wero + -l- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірбольт]]''' | | ''Werbold'' (''Virboldus'') <br> Wero + Bald (Boldt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вербут|Вербут (Вербат, Вэрбут, Варбут, Вірбут)]]''' | | ''Werboto'' (''Warboto'') <br> Wero (Varo) + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віргаўд]]''' | | ''Vergaut'' (''Werigoz''{{Заўвага|name="goz"}}) <br> Wero + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вергель|Вергель (Варгель, Вэргель, Віргель)]]''' | | ''Wargel'' <br> Wero (Varo) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Варгіра]]''' | | ''Warger'' <br> Wero (Varo) + Gero (Giro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віргірд]]''' | | ''Wergerd'' (''Wirgardus'') <br> Wero + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вергут|Вергут (Варгуць, Веркут)]]''' | | ''Vergot'' <br> Wero + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірконт|Вірконт (Вярконт, Варакунць)]]''' | | ''Wercund'' (''Wergund'', ''Warigundis'') <br> Wero (Varo) + Gunth (Cund) | ''Gunthivera'' <br> Gunth + Wero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірмонт|Вірмонт (Вярмонт, Вэрэмунд)]]''' | | ''Vermunt'' (''Virmundis'', ''Veremund'') <br> Wero + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Верза|Верза (Вэрза, Верша)]]''' | — | ''Werzo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віршыла|Віршыла (Вяршыла, Верзэль, Вершэль, Вэрсэль, Вэрсула)]]''' | — | ''Werzel'' <br> Werzo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Вірсімунд]] | | Werzo + Mund | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віс|Віс (Вісь, Віж)]]''' | — | ''Wis'' (''Wiso'', ''Weise'', ''Waiso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вішэка|Вішэка (Віска, Вішка, Вішэйка, Віжэйк, Вешка, Вяшэйка)]]''' | — | ''Wiseko'' (''Wischke'') <br> Wis + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Візіла (імя)|Вішэла (Вісель, Вісул, Віжэль, Весіла, Везела)]]''' | — | ''Wisilo'' (''Wizilo'', ''Wisel'', ''Wisulo'') <br> Wis + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісень|Вісень (Віжын, Вішын, Вішнь)]]''' | — | ''Wisen'' (''Wisin'') <br> Wis + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісун]]''' | — | ''Wisun'' <br> Wis + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вішынт|Вішынт (Высант)]]''' | — | ''Wisint'' (''Wisant'') <br> Wis + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісбар|Вісбар (Вісебар, Візбар, Віжбар, Вежбар)]]''' | | ''Wisbar'' <br> Wis + Baro | ''Barwis'' <br> Baro + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісівальд|Вісівальд (Вісевалод)]]''' | | ''Wiswald'' (''Wisewould'') <br> Wis + Waldo | ''Walvis'' <br> Waldo (Walt) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісьвіда|Вісьвіда (Вішвід, Вісавід)]]''' | | ''Wisvida'' (''Wiswith'') <br> Wis + Wido | ''Widuis'' <br> Wido + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісьвіл|Вісьвіл (Весьвіл, Вішвіл)]]''' | | ''Uesuili'' <br> Wis + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Вісгайла|Вісгайла (Вісагайла, Візгайла, Візгела, Віжгайла)]] | | Wis + Gailo | ''Gelvisa'' (''Galoisus'') <br> Gailo (Gelo) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігаўд|Вісігаўд (Візгаўд, Візгаўт, Візгольд, Візкоўд)]]''' | | ''Wisogoz''{{Заўвага|name="goz"|У гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход gaud у goz (coz)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 609.</ref>}} <br> Wis + Gaud <br> ''Wisigold'' <br> Wis + Goldo | ''Gauduis'' <br> Gaud + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігер|Вісігер (Вісгер, Візгер, Віскер, Віскар, Вішкер, Візгір)]]''' | | ''Wisger'' (''Uuisager'', ''Wiscar'', ''Weisker'') <br> Wis + Gero (Kero) | ''Gervisa'' <br> Gero + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігерд (імя)|Вісігерд (Візгерд, Візгард, Візгерт, Вышгерд, Вісігірд, Візгірд, Вышгірт)]]''' | | ''Visigerd'' (''Wisgeard'', ''Wisigard'') <br> Wis + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігін|Вісігін (Вісакін, Візкін, Вісеген, Візгін)]]''' | [[Гінівойша]] | ''Visekin'' (''Wissegen'', ''Wiseken'') <br> Wis + -kin <br> Wis + Ginno | ''Genuis'' <br> Ginno (Genno) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Візгінт|Візгінт (Вісагінт, Высагінт, Віскінт)]] | | Wis + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісконт]]''' | | ''Wisgonda'' (''Wisagund'') <br> Wis + Gunth (Cund) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісад|Вісад (Вішад)]]''' | | ''Wisad'' (''Wisod'') <br> Wis + Hatho (Adi) <br> Wis + Schat (Sado) | ''Aduisus'' (''Hadvisa'') <br> Hatho (Adi) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісман|Вісман (Вішман)]]''' | | ''Wisman'' <br> Wis + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Вісьміл]] | | Wis + Milo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісімонт|Вісімонт (Вісімунт, Вісмунт, Візмунт, Вішмунт, Віжмонт, Вішмонт)]]''' | | ''Wisemund'' (''Wizmunt'') <br> Wis + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вішымут|Вішымут (Вісімот)]]''' | | ''Vismuot'' (''Wismoda'') <br> Wis + Mot (Muto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віснар|Віснар (Візнэр, Вішнар, Вішнэр, Вішанар)]]''' | | ''Visnar'' (''Wisner'', ''Wisener'') <br> Wis + Noro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віст|Віст (Вест, Вешт)]]''' | — | ''West'' (''Viste'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вістэла]]''' | — | ''Wistila'' <br> West (Viste) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віштэнь|Віштэнь (Вайштэнь)]]''' | — | ''Wisten'' <br> West (Viste) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вештар|Вештар (Вэстэр, Вестр, Вістар, Віштар, Вэйштар)]]''' | | ''Vestarr'' (''Wistarius'') <br> West (Viste) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вештарт|Вештарт (Віштарт, Вістарт, Вестэрт, Вештард, Віштард, Вейстарт, Вейштарт, Войштарт)]]''' | | ''Westhard'' (''Guistardus'') <br> West (Viste) + Hardt (Hart) <br> ''Wistrud'' <br> Wis + Trudo (Trut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войша]]''' | — | ''Waiso'' (''Voysch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woyscha''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Weise'' (''Wiso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войшка|Войшка (Вайска, Вейшэка, Вейсейка)]]''' | — | ''Weiske'' <br> Weise + -k- <br> | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вайшыла|Вайшыла (Войшэль, Вэйшэль)]]''' | — | ''Weisel'' <br> Wiso (Waiso) + -l- <br> ''Woschel'' <br> Waiso (Voysch) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшын|Войшын (Войсін)]] | — | ''Vussin'' <br> Waiso (Voysch) + -n- <br> ''Wisin'' <br> Weise (Wiso) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшывід|Войшывід (Войшвід, Вэйшвід, Вайшвіта)]] | | ''Wisvida'' (''Wiswith'') <br> Weise (Wiso) + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшвіл (імя)|Войшвіл (Вошвіл, Вашвіла, Весьвіл)]] | | ''Uesuili'' <br> Weise (Wiso) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вайсар]]''' | | ''Weiser'' <br> Weise (Wiso) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войсят]]''' | | ''Woyssath''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Woyschat''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waiso (Voysch) + Hatho (Adi) <br> ''Wisad'' <br> Weise (Wiso) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшымунд|Войшымунд (Вайсмонт, Вэйсмант)]] | | ''Wasmundus'' <br> Waiso + Mund <br> ''Wisemund'' <br> Weise (Wiso) + Mund | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войшнар|Войшнар (Вайснар, Вейшнар, Вэйшнэр, Вайшнар, Вашнар)]]''' | [[Нарывойша]] | ''Wießner'' <br> Weise (Wiso) + Noro | Noro + Voysch |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшалк (імя)|Войшалк (Вышалк)]] | | Waiso (Voysch) + Scalc (Schelck) <br> Weise (Wiso) + Helgi (Algo) | ''Alguis'' <br> Helgi (Algo) + Wiso |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войштаўт|Войштаўт (Вештаўт, Выштальд, Вішталд, Вішталт)]] | | ''Westwalt'' <br> West + Waldo (Walt) <br> Waiso (Voysch) + Teudo (Taut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Война]]''' | — | ''Uuenna'' (''Wona'', ''Woyna''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Wino'' (''Weine'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайнейка|Вайнейка (Ванейка, Ваніка, Вайнэка)]]''' | — | ''Vunnico'' (''Wonnecke'') <br> Uuenna (Wona) + -k- <br> ''Weinecke'' <br> Wino (Weine) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайніла|Вайніла (Вайналь)]]''' | — | ''Weinel'' <br> Wino (Weine) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войніш|Войніш (Войнюш)]]''' | — | ''Weinisch'' <br> Wino (Weine) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войнар|Войнар (Вонар, Вайнэр, Вэйнэр, Вэйнар)]]''' | | ''Wunar'' (''Wuyner''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woyner''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woynar''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Uuenna (Wona) + Heri (Hari) <br> ''Weiner'' <br> Wino (Weine) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войнат|Войнат (Войнад, Войнят)]]''' | | ''Voinot'' (''Wonat'') <br> Uuenna (Wona) + Joto <br> Uuenna (Wona) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Воланг]]''' | | ''Wolank'' <br> Wolo + Lango (Lancho) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вольман]]''' | | ''Wolman'' (''Wolaman'') <br> Wolo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гавейка]]''' | — | ''Gauke'' <br> Gawo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гавіла|Гавіла (Гавуль)]]''' | — | ''Gavilo'' (''Gaul'') <br> Gawo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гавень|Гавень (Гавін)]]''' | — | ''Gawin'' <br> Gawo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаўвід]]''' | | ''Gauwida'' <br> Gawo + Wido | ''Widagauwo'' <br> Wido + Gawo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаўгонт|Гаўгонт (Галігунт, Галігонт, Галгонт, Галконт, Гяўгунт)]]''' | | ''Gavigunt'' <br> Gawo + Gunth (Gondo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайла (імя)|Гайл (Гайль, Гейль, Гель)]]''' | — | ''Gailo'' (''Geilo'', ''Galo'', ''Gelo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелейка|Гелейка (Галейка, Гелека, Галека, Гайліка, Галка)]]''' | — | ''Geleko'' (''Galleke'', ''Geilke'', ''Galke'') <br> Gailo (Gelo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейлін|Гейлін (Гайлін, Галін, Галень)]]''' | — | ''Gailin'' (''Geilin'', ''Galinno'') <br> Gailo (Galo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайлун|Гайлун (Гелун, Гелон)]]''' | — | ''Gelunus'' (''Galun'', ''Geluni'') <br> Gailo (Gelo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Галбута|Галбута (Гельбат, Гелбут, Келбут)]]''' | [[Бутгель]] | ''Galbot'' <br> Gailo (Galo) + Boto (Buto) | ''Baudugailus'' (''Baudigilus'') <br> Bodo (Budo) + Gailo (Gelo) <br> Boto (Buto) + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелёлд|Гелёлд (Гелальд)]]''' | | ''Geloldus'' (''Gelald'', ''Geilolt'', ''Kelolt'') <br> Gailo (Gelo) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальвід]]''' | [[Відзігайла]] | ''Gelvidis'' <br> Gailo (Gelo) + Wido | ''Widigelus'' (''Widigail'') <br> Wido + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальвін|Гальвін (Гайльвін, Гельвін)]]''' | | ''Galvin'' (''Geilawina'', ''Gelwina'') <br> Gailo (Galo) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальвірд]]''' | | ''Geilwird'' <br> Gailo (Galo) + Werta (Werdo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гельвіх|Гельвіх (Кельвік)]]''' | [[Вігайла (імя)|Вігайла]] | ''Geilwich'' (''Kelwihc'') <br> Gailo (Gelo) + Wigo | ''Wigelo'' <br> Wigo + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайлігін|Гайлігін (Келікін)]]''' | | ''Gelikin'' <br> Gailo (Gelo) + Ginno <br> Gailo (Gelo) + -kin | ''Gingel'' <br> Ginno + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелігуд|Гелігуд (Гелгод, Гелгуд, Гелгут)]]''' | [[Гудзігал]] | ''Gelgod'' <br> Gailo (Gelo) + Guda (Godo) | ''Godegel'' <br> Guda (Godo) + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Галінт]]''' | | ''Galind'' (''Geilindis'') <br> Gailo (Galo) + Linto (Lindis) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайліман|Гайліман (Галеман, Гельман, Кельман)]]''' | [[Мангайла]] | ''Gailamanns'' (''Galiman'', ''Gelman'', ''Kalmannus'') <br> Gailo (Gelo) + Mann | ''Manigel'' <br> Mann + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайлімін|Гайлімін (Гальмін, Гельмін)]]''' | [[Мінігайла (імя)|Мінігайла]] | ''Geleminus'' (''Galmin'', ''Gaillemin'') <br> Gailo (Gelo) + Minno | ''Minigelus'' <br> Minno + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Галімонт|Галімонт (Галімунт)]]''' | [[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла]] | ''Galmund'' (''Geilmundus'', ''Gelmund'') <br> Gailo (Gelo) + Mund (Munt) | ''Montigel'' <br> Mund (Munt) + Gailo (Gelo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гала (імя)|Гала]]''' | — | ''Halo'' (''Helli'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Галека]]''' | — | ''Haleke'' (''Halika'') <br> Halo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Галень|Галень (Гален)]]''' | — | ''Hallen'' <br> Halo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Галабут|Галабут (Галабуд)]]''' | | ''Halboth'' (''Heliboto'') <br> Halo (Helli) + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гельман|Гельман (Гельмэн)]]''' | | ''Hallmann'' <br> Halo (Helli) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гальмонт]]''' | | ''Hallmund'' (''Helmunt'') <br> Halo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ганус (імя)|Ганус (Гануш)]]''' | — | ''Hanus'' (''Johannes'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаст|Гаст (Гест, Каст, Гасьць, Гашт, Гесьць, Кест, Гейст)]]''' | — | ''Gast'' (''Gest'', ''Cast'', ''Keast'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гасьцейка|Гасьцейка (Госьцік)]]''' | — | ''Gasticho'' (''Casticho'') <br> Gast (Cast) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гасьціла|Гастыла (Гастэла, Гастэль, Касьціла, Кастэль)]]''' | — | ''Gastila'' (''Gastel'', ''Kestilo'', ''Kastel'') <br> Gast + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кесьцень|Кесьцень (Касьцін, Гасьцін, Гаштын)]]''' | — | ''Kesten'' (''Castinus'', ''Gastin'') <br> Gast (Gest) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Кейстут (імя)|Кестут (Гестут, Кістут, Кейстут)]] | — | Gast (Keast) + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Каштарт|Каштарт (Гастарт)]]''' | | ''Kastert'' (''Gastart'') <br> Gast (Cast) + Hardt (Hart) | ''Hartigast'' <br> Hardt (Hart) + Gast |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кестарт|Кестарт (Гестарт, Гештарт, Кестэрт, Гейштарт)]]''' | | ''Gesterd'' (''Gisteard'') <br> Gast (Gest) + Hardt (Hart) <br> ''Gistrudis'' <br> Geso (Giso) + Trudo (Trut) | ''Thrudgis'' <br> Trudo (Trut) + Geso (Giso) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гестар|Гестар (Гестэра, Гештар, Гештэр, Гейштэр, Гейштар, Кестэр, Кейстар)]]''' | | ''Gester'' (''Gaster'', ''Caster'') <br> Gast (Gest) + Heri (Hari) | ''Herigast'' <br> Heri + Gast |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаштольд (імя)|Гастаўд (Гашталт, Гаштольд, Каштаўт, Кашталт)]]''' | | ''Gastald'' (''Castald'', ''Gastaud'', ''Gastaut'') <br> Gast (Cast) + Waldo (Walt) <br> Gast (Cast) + Teudo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гестаўт|Гестаўт (Гесталт, Гішталт, Гештаўт, Кешталт, Кестаўт, Кістаўт, Гестаўд, Гештаўд, Гіштаўт, Гейстаўт, Кейстаўт)]]''' | | ''Gistald'' (''Gestold''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gast (Gest) + Waldo (Walt) <br> Geso (Giso) + Teudo (Taut) | ''Teutgis'' <br> Teudo (Teuth) + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўд|Гаўт (Гаўда, Гаўдзь, Галд, Галдзь)]]''' | — | ''Gaudo'' (''Gauto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдык|Гаўдык (Галдык, Гальдык, Калдык)]]''' | — | ''Gaudeck'' (''Gaudich'') <br> Gaudo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдзіла|Гаўдзіла (Гаўдэль, Гаўдзіль, Гальдзель)]]''' | — | ''Gaudila'' (''Gaudela'') <br> Gaudo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдзін|Гаўдзін (Голдзін)]]''' | — | ''Gaudin'' <br> Gaudo + -n-<br> ''Goldine'' <br> Goldo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдэш|Гаўдэш (Гольташ)]]''' | — | ''Gautsch'' <br> Gaudo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўтоўт]]''' | | ''Gautald'' (''Gaudald'') <br> Gaudo (Gauto) + Waldo (Walt) | ''Waltgaud'' <br> Waldo (Walt) + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўтвід]]''' | | ''Gautwidus'' (''Gautvidr'') <br> Gaudo (Gauto) + Wido | ''Widegaud'' <br> Wido + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гоўдвік]]''' | | ''Goldwig'' <br> Gaudo + Wigo (Wic) <br> Goldo + Wigo (Wic) | ''Wihgoz''{{Заўвага|name="goz"}} <br> Wigo + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўтэр|Гаўтэр (Гоўтэр)]]''' | | ''Gauter'' <br> Gaudo + Heri | ''Herigaudis'' <br> Heri + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдземунда (імя)|Гаўдземунда (Гаўдмонт, Каўдмонт)]]''' | | ''Gaudemund'' <br> Gaudo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдэрых|Галтрык]]''' | | ''Gautrik'' (''Gautrikr'', ''Gaudericus'') <br> Gaudo (Gauto) + Rick <br> ''Goldric'' <br> Goldo + Rick | ''Richcoz''{{Заўвага|name="goz"}} <br> Rick (Rih) + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гаўдрым]] | [[Рымгальд]] | Gaudo + Rim | ''Rimigaud'' <br> Rim + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдрут|Гаўдрут (Каўтруд)]]''' | | ''Gautrude'' <br> Gaudo + Trudo (Drutus) | ''Trutgaudus'' <br> Trudo + Gaudo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Геда|Геда (Гет, Гіда, Гада)]]''' | — | ''Geda'' (''Geto'', ''Giddo'', ''Gaddo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзейка|Гедзейка (Гадзейка, Гедыка, Гедык, Гадыка)]]''' | — | ''Gedicke'' (''Gädecke'', ''Gedeco''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Geda (Gaddo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзель|Гедзель (Гадыла, Гідзель, Кіцела, Гаціла, Гатэль)]]''' | — | ''Gedel'' (''Gadilo'', ''Gitila'', ''Ketil'', ''Gattilo'', ''Gattel'', ''Catilo'') <br> Geda (Geto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзень|Гедзень (Гедэн, Гадзін, Гедзін, Гецень, Гіцень)]]''' | — | ''Gedenus'' (''Gadinus'', ''Giddinus'', ''Getina'') <br> Geda (Giddo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедбуд|Гедбуд (Гедбод, Гедбут, Кедбут)]] | [[Будзікід (імя)|Будзікід]] | Geda + Bodo (Budo) | Bodo (Budo) + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гадаальд|Гідульт (Гідаўд, Гедаўд)]]''' | | ''Gidoldus'' (''Gedoaldus'') <br> Geda (Giddo) + Waldo (Walt) | ''Wealdgyth'' <br> Waldo + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гетаўт (імя)|Гетаўт (Геталт, Геталд, Гетальд, Гітаўт, Кетаўт, Гатаўт)]]''' | | ''Getoldus'' (''Ketold'', ''Cataudo'') <br> Geda (Geto) + Waldo (Walt) <br> Geda (Geto) + Teudo (Taut) | ''Theotgit'' <br> Teudo (Teuth) + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедзівід|Гедзівід (Кедзівід, Гетвід)]] | | Geda + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедзівіл|Гедзівіл (Гедвіл, Гетвіл, Гідвіл, Гадвіл, Кедвіл)]] | [[Вільгет]] | Geda (Giddo) + Wilo | ''Wilgyth'' <br> Wilo + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедвін]]''' | | ''Gedovin'' <br> Geda + Wino | ''Wynngeat'' <br> Wino + Geda |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гітэр|Гітэр (Гедэр, Гадэр, Гатар, Гедр, Гідр, Кецер, Кадэр)]]''' | | ''Getær'' (''Gader'', ''Gatharius'', ''Gidhari'') <br> Geda (Giddo) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гітарт|Гітарт (Гедарт, Гетарт, Кітарт)]]''' | | ''Gidheard'' (''Gạddert'') <br> Geda (Giddo) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедыгольд|Гедыгоўд (Гедыгольд, Кедкаўд, Кедкольд)]] | | Geda + Gaudo <br> Geda + Goldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедгонт|Гедгонт (Гедконт, Кітконт)]]''' | | ''Gadagunti'' <br> Geda (Gaddo) + Gunth (Kunth) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзіман]]''' | | ''Gidman'' (''Gettman'') <br> Geda (Giddo) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзімін (імя)|Гедзімін (Гідзімін, Гідамін, Гідмін, Кедзімен, Кедмін, Кідмін)]]''' | | ''Giddeminus'' <br> Geda (Giddo) + Minno | ''Mengede''{{Заўвага|{{Артыкул у іншым разьдзеле|Мэнгдэны|Менгеды (пазьней Мэнгдэны)|de|Mengden (Adelsgeschlecht)}} — [[Нямеччына|нямецкі]], пазьней [[Інфлянты|інфлянцкі]] шляхецкі род, які паходзіць з [[Вэстфалія|Вэстфаліі]]}} <br> Minno (Menno) + Geda |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедмонт|Гедмонт (Кадзімонт, Гемонт)]]''' | | ''Gadamundus'' (''Gjetmund'', ''Gemundus'') <br> Geda (Gaddo) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гадарых|Гедрык]]''' | | ''Gedrich'' (''Gadric'') <br> Geda (Gaddo) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гадзь|Гадзь (Ед, Едзь, Яд, Ядзь)]]''' | — | ''Hatho'' (''Had'', ''Hedo'', ''Adi'', ''Edo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Адзейка|Адзейка (Адзіка, Гадыка, Ядзейка, Ядзека, Ядык, Гадэйка)]]''' | — | ''Adecho'' (''Adika'', ''Chadico'', ''Edica'') <br> Hatho (Adi) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаціла|Гаціла (Гадзіла, Адзель)]]''' | — | ''Hetilo'' (''Hadala'', ''Adela'') <br> Hatho (Adi) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ацень|Ацень (Едзін, Атэн)]]''' | — | ''Atten'' (''Edin'', ''Atin'') <br> Hatho (Adi) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятаўт|Ятаўт (Атаўт, Гатаўт, Яталт, Яталд, Ятальд, Ядаўт, Ядальд)]]''' | [[Волдат]] | ''Atald'' (''Hathald'', ''Adalt'', ''Hadaud'') <br> Hatho (Had) + Waldo (Walt) | ''Waldad'' (''Walthad'') <br> Waldo (Walt) + Hatho (Had) <br> ''Teuthad'' <br> Teudo (Teuth) + Hatho (Had) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятвід|Ятвід (Адвід, Едзівід, Гетвід)]]''' | | ''Atvid'' (''Adhuid'', ''Hadewidis'') <br> Hatho (Edo) + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядвіга|Ядвіга (Ядовіг)]]''' | | ''Hadwig'' (''Hedwig'') <br> Hatho (Hedo) + Wigo | ''Wichad'' <br> Wigo (Wic) + Hatho (Hedo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятвіл|Ятвіл (Ядвіл, Ядвіла, Едзівіл, Гадвіл)]]''' | [[Вілят]] | ''Attavill'' (''Adovila'') <br> Hatho (Adi) + Wilo | ''Wiliatus'' (''Williad'') <br> Wilo + Hatho (Adi) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядгаўд]]''' | | ''Hadegaud'' (''Adegaudus'') <br> Hatho (Adi) + Gaudo | ''Gauthaus''{{Заўвага|У гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход had у haus)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=gauthaus#v=snippet&q=gauthaus&f=false S. 617, 789].</ref>}} <br> Gaudo (Gaut) + Hatho |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядгін]]''' | [[Гінят]] | ''Hettgen'' (''Hedicken'') <br> Hatho (Adi) + Ginno (Genno) | ''Genat'' (''Gennat'', ''Kynath'') <br> Ginno (Genno) + Hatho (Adi) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядаг|Ядаг (Адаўг, Адаўк, Ядаўг, Ядаўк, Ядалг)]]''' | | ''Adago'' (''Adaco'') <br> Hatho (Adi) + Dago <br> Hatho (Adi) + Daugo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядат|Ядат (Ядзят)]]''' | | ''Adat'' (''Adhad'') <br> Hatho (Adi) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гадар|Гадар (Ядар, Атар)]]''' | | ''Hader'' (''Adar'', ''Hathari'') <br> Hatho (Had) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Атарт|Атарт (Етарт, Едэрт)]]''' | | ''Atard'' (''Adahart'') <br> Hatho (Adi) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гатман|Гатман (Адаман, Атман, Адамэн)]]''' | | ''Hadoman'' (''Adiman'', ''Athiman'') <br> Hatho (Adi) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятмонт|Ятмонт (Адамонт, Этмант)]]''' | | ''Etmunt'' (''Jatmund'', ''Adimondus'') <br> Hatho (Adi) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Атрант]]''' | | ''Aderando'' <br> Hatho (Adi) + Rando (Ranto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гейман]]''' | | ''Heyman'' (''Hayman'') <br> Haimo (Heimo) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Геймант|Геймант (Гаймунт)]]''' | | ''Haimund'' <br> Haimo (Heimo) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Генрых|Генрык]]''' | | ''Henric'' (''Heimirich'') <br> Haimo (Heimo) + Rick (Rih) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Індрых|Індрых (Індрык, Гендрык)]]''' | | ''Hindrich'' (''Heinrich'') <br> Haimo (Heimo) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайд|Гайд (Гайда, Гейда, Гайдзь, Гайць, Кейда, Кейт)]]''' | — | ''Gaidus'' (''Gaido'', ''Geide'', ''Geith'', ''Keith'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайдэль|Гайдэль (Гейтыла)]]''' | — | ''Gaidel'' (''Geitel'') <br> Gaidus (Geith) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейдзен|Гейдзен (Гайдзен, Гайдэн, Гайцен)]]''' | — | ''Gaidene'' (''Gaidinus'') <br> Gaidus (Geith) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейдар|Гейдар (Гайдар)]]''' | | ''Gaidheri'' (''Geiter'') <br> Gaidus (Geith) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейтарт|Гейтарт (Гайторт)]]''' | | ''Gaiterda'' <br> Gaidus (Geith) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайдэман]]''' | | ''Geidemann'' <br> Gaidus + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гайда (імя)|Гайда (Гейда)]]''' | — | ''Heido'' (''Haido'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гайдэла|Гайдэла (Гайдэль)]]''' | — | ''Heidilo'' (''Heidel'') <br> Heido (Haido) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтвід]]''' | | ''Heidvid'' <br> Heido + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтгін|Эйтгін (Эйтыгін, Эйдыгін)]]''' | | ''Heitgin'' (''Heydekinus'') <br> Heido + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гейдмант|Гейдмант (Гейтмант, Эйдмант, Эйтмант)]]''' | | ''Heidmundus'' <br> Heido + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйдрыг|Эйдрыг (Эйдрык)]]''' | | ''Eidrich'' (''Heitrig'', ''Heidericus'') <br> Heido + Rick | ''Rihheid'' <br> Rick (Rih) + Heido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геза (імя)|Гез (Гіза, Гіжа, Гесь, Кезь, Кейза)]]''' | — | ''Geso'' (''Giso'', ''Keso'', ''Geiso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геска|Гесека (Геска, Гізік, Кізік, Кейзік)]]''' | — | ''Giesecke'' (''Geske'', ''Kiessig'') <br> Geso (Giso) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гізель|Гезела (Гізель, Кізіла, Кезела, Кізель)]]''' | — | ''Gesela'' (''Giesel'', ''Kisila'', ''Kisela'', ''Kiesel'') <br> Geso (Keso) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гізбэрт|Гізбэрт (Гізэбэрт, Гіжбэрт, Гісбарт)]]''' | | ''Gisbert'' (''Gisebert'') <br> Geso (Giso) + Bert | ''Berdegis'' <br> Bert + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Кезгайла|Кезгайла (Гезгайла)]] | | Geso (Keso) + Gailo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гішвід]]''' | | ''Gisoidis'' <br> Geso (Giso) + Wido | ''Widugis'' <br> Wido + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гесьмін|Гесьмін (Кесьмін, Кісьмен)]] | | Geso (Keso) + Minno (Menno) <br> ''Gezman'' <br> Geso (Keso) + Mann | ''Minegis'' <br> Minno + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гезімунд (імя)|Гесмонт (Гісімунт, Гізымант, Гіжымант, Гейсімонт, Гейсмонт)]]''' | | ''Gesimund'' (''Gesmondo'', ''Gisimund'', ''Gismondus'') <br> Geso (Giso) + Mund (Munt) | ''Mundegis'' <br> Mund + Geso (Giso) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гес]]''' | — | ''Haso'' (''Hesa'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гасьмір]]''' | | ''Hasmar'' (''Hessemer'') <br> Haso (Hesa) + Mero (Maro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелда|Гелда (Гілда, Гелдзь, Гільдзь)]]''' | — | ''Geldo'' (''Gildo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальтаўт|Гальтоўт (Гелдаўд, Гальтаўт, Гельтульд)]]''' | | ''Geltolt'' (''Galdualdus'') <br> Geldo + Waldo (Walt) | ''Waldgelt'' <br> Waldo + Geldo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ільць]]''' | — | ''Hilto'' (''Ildia'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гільцін|Гільцін (Ільдзін)]]''' | — | ''Hiltin'' (''Ildin'') <br> Hilto (Ildia) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ілбуць|Ілбуць (Ілбудзь, Ільбуць)]]''' | | ''Ilbuth'' (''Ilbodus'', ''Hiltiboto'') <br> Hilto + Boto (Buto) | ''Buothilt'' <br> Boto (Buto) + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ілгут]]''' | | ''Illgut'' (''Hiltgudis'') <br> Hilto + Gudo (Guta) | ''Guthildis'' <br> Gudo (Guta) + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гільтэр]]''' | | ''Hilder'' <br> Hilto + Heri | ''Erhilt'' <br> Heri + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гельтман|Гельтман (Гільман, Ільман)]]''' | | ''Heltmann'' (''Hillmann'', ''Ilmann'') <br> Hilto + Mann | ''Manehildis'' <br> Mann + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гіка]]''' | — | ''Hico'' (''Hiko'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гікель]]''' | — | ''Hiccila'' <br> Hico (Hiko) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінгіла|Гінгіла (Гінгела, Гінгала)]]''' | — | ''Gingel'' (''Gengel'') <br> Geng + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гента (імя)|Гінт (Гент, Генда)]]''' | — | ''Gento'' (''Gendo'', ''Gentt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінцейка|Гінцейка (Гендэк, Гендзік, Гіндзіка)]]''' | — | ''Gendecke'' (''Gentke'') <br> Gento (Gendo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гентыла|Гентыла (Гендзела, Гіндзель, Гінтыла, Гінтэль)]]''' | — | ''Gentile'' (''Gendele'', ''Gindel'', ''Gentel'') <br> Gento (Gendo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінцін|Гінцін (Гендзін, Гінцень, Кінцен)]]''' | — | ''Genten'' (''Gendinus'') <br> Gento + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінтш]]''' | — | ''Gentsch'' <br> Gento + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінтаўт|Гінтаўт (Гінталт, Гінталд, Гентаўт, Кентаўт, Гантаўт, Кантаўт, Кінтаўт)]]''' | [[Таўцігін]] | ''Gentaltus'' (''Kentuald'', ''Gandualdus'', ''Candoaldo'') <br> Gento + Waldo (Walt) <br> Ginno (Genno) + Teudo (Taut) | ''Theudekin'' (''Deutgen'') <br> Teudo + Ginno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінтэр|Гінтэр (Гентар, Гандар, Гінтар, Кентар)]]''' | | ''Genter'' (''Genther'', ''Gander'') <br> Gento + Heri (Hari) | ''Erigand'' <br> Heri + Gento (Gando) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кінтарт]]''' | | ''Genthardus'' (''Gentert'') <br> Gento + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гендырых (імя)|Гендрык (Гендрых, Гандрык)]]''' | | ''Gendricus'' (''Gendrich'', ''Gandaricus'') <br> Gento (Gendo) + Rick | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гера|Гера (Кер, Гіра)]]''' | — | ''Gero'' (''Kero'', ''Giro'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герэйка|Герэйка (Герыка, Герка, Гірэйка, Кірэйка, Кірык)]]''' | — | ''Gerico'' (''Gerecke'', ''Kericho'', ''Kiereck'') <br> Gero (Kero) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герыла|Герыла (Керыла, Керэль, Герла, Герэль, Геруль, Гірэла)]]''' | — | ''Gerilo'' (''Kerilo'', ''Kerelo'', ''Gerlo'') <br> Gero (Kero) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герын|Герын (Гірын)]]''' | — | ''Gerin'' (''Girin'') <br> Gero (Giro) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Керун|Керун (Герун, Герон)]]''' | — | ''Keruni'' (''Gerun'', ''Geron'') <br> Gero (Kero) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герута (імя)|Геруць (Геруд, Гаруць, Гіруць, Керут)]]''' | — | ''Geruthus'' (''Gerutha'') <br> Gero (Giro) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Керш|Керш (Герш, Гірш, Геруш, Кірш)]]''' | — | ''Kiersch'' (''Giersch'', ''Gierasch'') <br> Gero (Kero) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гербут|Гербут (Гірбут, Гарбут, Кербут, Кірбут, Гірбуд, Гербудзь)]]''' | [[Бутгер]] | ''Gerboth'' (''Kerboto'', ''Gerbodo'', ''Garbutt'') <br> Gero (Kero) + Bodo (Budo) <br> Gero (Kero) + Boto (Buto) | ''Butger'' (''Botgerus'', ''Bodeger'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервала]]''' | | ''Gerwala'' <br> Gero + Wal (Walo) | ''Walager'' <br> Wal (Walo) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геральд|Геральт (Геральд)]]''' | | ''Gerald'' <br> Gero + Waldo (Walt) | ''Waldger'' <br> Waldo + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервід]]''' | [[Відугер]] | ''Gerwid'' (''Gervidh'') <br> Gero + Wido | ''Wideger'' (''Widger'') <br> Wido + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кірвік]]''' | | ''Kerwic'' (''Gerwic'') <br> Gero (Kero) + Wigo (Wic) | ''Wicger'' <br> Wigo (Wic) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервіла|Гервіла (Гірвіл, Гервел)]]''' | | ''Gerwilo'' (''Garwilus'') <br> Gero (Giro) + Wilo | ''Vilgar'' <br> Wilo + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервін|Гервін (Кервін, Гервен)]]''' | [[Вінгер]] | ''Gerwin'' (''Kerwin'', ''Girwin'', ''Gerwen'') <br> Gero (Kero) + Wino | ''Winger'' <br> Wido + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервойна]]''' | | ''Geruuni'' <br> Gero + Uuenna (Wona) | ''Vunniger'' <br> Uuenna (Wona) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гергард|Гіргарт]]''' | | ''Gerhard'' (''Girart'') <br> Gero (Giro) + Hardt (Hart) | ''Hartger'' <br> Hardt + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гер’ят|Гер’ят (Герат, Кір’ят)]]''' | | ''Gerath'' (''Gerjet'') <br> Gero + Hatho (Adi) <br> Gero + Joto | ''Hatger'' <br> Hatho + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герод|Герод (Гірод)]]''' | [[Гродгар (імя)|Рутгер]] | ''Gaerod'' (''Girod'') <br> Gero + Hrodo (Roda) <br> Gero + Hatho | ''Rutger'' <br> Hrodo (Ruodo) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геркін|Геркін (Гіргін, Кіркін)]]''' | | ''Gerken'' (''Gerkinus'', ''Gergin'') <br> Gero (Kero) + -kin <br> Gero (Kero) + Ginno (Genno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Герконт|Герконт (Гіргонт, Гіркунт, Гірконт, Кірконт, Гірканд)]] | | Gero (Kero) + Gunth (Cund) | ''Cundker'' (''Gunngeir'') <br> Gunth (Cund) + Gero (Kero) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Керман (імя)|Керман (Герман)]]''' | | ''Kerman'' (''German'') <br> Gero (Kero) + Mann | ''Manger'' <br> Gero + Mann |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гермін|Гермін (Гірмін)]]''' | [[Мінгер]] | ''Germinus'' <br> Gero (Giro) + Minno | ''Minger'' <br> Minno (Menno) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Германт|Германт (Гермунд, Гермунт, Гірмунт, Гармонт, Кірмонт)]]''' | | ''Germont'' (''Germund'', ''Germunt'', ''Girmunt'', ''Garimund'', ''Kermunt'') <br> Gero (Giro) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Керстэн|Керстэн (Керстын, Карштэн, Герштан)]]''' | [[Стангір]] | ''Kersten'' (''Kerstin'', ''Karsten'', ''Girstano''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gero (Kero) + Steina (Sten) | ''Staniger'' (''Stanker'') <br> Steina (Stean) + Gero (Giro) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Герстолт|Герстолт (Гірстолт, Герштаўт, Гірстоўт, Керстаўт)]] | | Gero (Giro) + Stalto | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гертруда|Гертруда (Гердруда)]]''' | | ''Gertrud'' (''Gerdrud'', ''Girtrudis'') <br> Gero + Trudo | ''Thrudger'' <br> Trudo + Gero |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гір|Гір (Гіра, Гары)]]''' | — | ''Heri'' (''Hiro'', ''Hari'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гірык]]''' | — | ''Hierica'' <br> Heri (Hiro) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гарыла (імя)|Гарыла (Герала, Гірыла)]]''' | — | ''Harilo'' (''Herilo'') <br> Heri (Hari) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гарын|Гарын (Гірын)]]''' | — | ''Herin'' <br> Heri (Hari) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гарыш|Гарыш (Гіраш)]]''' | — | ''Harisch'' (''Heresch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Heri (Hari) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гарбут|Гарбут (Гарбот, Гербут, Ербут)]]''' | [[Бутар]] | ''Harboth'' (''Herbothe'') <br> Heri (Hari) + Boto (Buto) | ''Butter'' <br> Boto (Buto) + Heri (Hari) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гербэрт]]''' | | ''Herbert'' <br> Heri + Bert | ''Berther'' <br> Bert + Heri |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ірвіл]]''' | | ''Irvil'' (''Iruil'') <br> Heri (Hiro) + Wilo | ''Wileri'' <br> Wilo + Heri |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Герман (імя)|Герман (Гірман, Гарман, Гермен)]]''' | [[Манар]] | ''Hermann'' (''Hirimann'', ''Harimann'') <br> Heri (Hiro) + Mann | ''Manarius'' (''Manahari'') <br> Mann + Heri (Hari) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ермін|Ермін (Герамін)]]''' | | ''Ermin'' (''Hermina'') <br> Heri + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ермант|Ермант (Германт, Эрмант)]]''' | | ''Eremund'' (''Herimont'') <br> Heri + Mund (Munt) | ''Munter'' <br> Mund (Mutn) + Heri |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ерандзь]]''' | [[Рандар]] | ''Herrand'' <br> Heri (Hari) + Rando (Ranto) <br> Heri (Hari) + -nd- | ''Randhere'' (''Ranthar'') <br> Rando + Heri (Hari) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герда|Герд (Гард, Гірд, Гердзь, Гардзь, Герт)]]''' | — | ''Gerd'' (''Geard'', ''Gardo'', ''Gyrd'', ''Gert'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердзейка|Гердзейка (Гардзейка, Гірдзейка, Гертык)]]''' | — | ''Gerdeka'' (''Gardeke'', ''Gertke'') <br> Gerd + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердзіла|Гердзіла (Гардзела, Гердзяла, Гардзель, Гердзель, Гірдыла)]]''' | — | ''Gardila'' (''Gerdele'', ''Gertil'') <br> Gerd (Gardo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердзень (імя)|Гердзень (Гірдзен, Гардзінь, Гердзін)]]''' | — | ''Gerden''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Girden''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Garden'', ''Gardin'', ''Gerdin'') <br> Gerd (Gert) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердун|Гердун (Гердзюн, Гірдзюн)]]''' | — | ''Gerdun'' (''Gartuni'') <br> Gerd (Gardo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердут (імя)|Гердут (Кердут, Гердуць, Кердуць)]]''' | — | ''Kerdut'' <br> Gerd + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гертаўт|Гертаўт (Гортаўт, Гіртаўт, Кіртаўт)]]''' | | ''Gertoldus'' (''Kartold'') <br> Gerd (Gardo) + Waldo (Walt) | ''Waldigardis'' <br> Waldo + Gerd (Gardo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гірдзівід|Гірдзівід (Гірдвід, Кірдвід)]]''' | | ''Gyrdvid'' (''Gertwidus'') <br> Gerd (Gyrd) + Wido | ''Widgerd'' <br> Wido + Gerd |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гердвіл|Гердвіл (Гертвіл, Гірдзівіл, Кірдвіл)]] | [[Вільгерд]] | Gerd + Wilo | ''Wilgeard'' (''Vilgard'') <br> Wilo + Gerd (Gardo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гердвойна|Гердвойна (Гірдвойна)]] | | ''Geardwine'' <br> Gerd + Wino (Weine) <br> Gerd + Uuenna (Wona) | ''Weingard'' <br> Wino (Weine) + Gerd (Gardo) <br> ''Vunnegart'' <br> Uuenna (Wona) + Gerd (Gardo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гірдзімонт|Гірдзімонт (Кірдзімонт)]]''' | [[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд]] | ''Gardmund'' (''Gertmund'') <br> Gerd (Gardo) + Mund (Munt) | ''Mundgerd'' <br> Mund + Gerd |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гардзь|Гардзь (Гарт, Арда)]]''' | — | ''Hardt'' (''Hart'', ''Ardo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гардэль|Гардэль (Гертэль, Эртэль)]]''' | — | ''Hardell'' (''Hertilo'', ''Ertel'') <br> Hardt (Hart) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гардзіна (імя)|Гардзіна (Гардына)]]''' | — | ''Hardin'' (''Herden'') <br> Hardt + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Артавід]]''' | [[Відарт]] | ''Hartvid'' <br> Hardt (Ardo) + Wido | ''Vidart'' <br> Wido + Hardt (Hart) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эртвін]]''' | [[Вінарт]] | ''Hertwin'' (''Artwin'') <br> Hardt (Ardo) + Wino | ''Winhart'' <br> Wino + Hardt |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гартман|Гартман (Гертман, Эртман, Эрдман)]]''' | | ''Hartman'' (''Hertman'', ''Ertman'', ''Erdmann'') <br> Hardt + Mann | ''Manhardt'' <br> Mann + Hardt |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гіба|Гіба (Геба, Кеба, Гейба)]]''' | — | ''Gibo'' (''Gebo'', ''Kebo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кібейка|Кібейка (Гебейка, Гібік)]]''' | — | ''Kibicho'' (''Gebecke'', ''Gibico'') <br> Gibo (Kebo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кібель|Кібель (Гібэль, Гебель)]]''' | — | ''Kiebel'' (''Giebel'', ''Gebel'') <br> Gibo (Kebo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гібін|Гібін (Гебіна, Гебэн, Гібінь, Гібен, Кебень)]]''' | — | ''Gibin'' (''Gebino'', ''Gebeno'', ''Kebene'') <br> Gibo (Gebo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кібар|Кібар (Гібар, Кібір)]]''' | | ''Kiber'' (''Kebehere'', ''Gibahari'') <br> Gibo (Kebo) + Heri (Hiro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кібарт|Кібарт (Кібэрт, Гібарт)]]''' | | ''Kibart'' (''Kibbert'', ''Gibert'') <br> Gibo (Kebo) + Bert <br> Gibo (Kebo) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гіў]]''' | — | ''Givo'' (''Gevo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гівейка]]''' | — | ''Givika'' (''Geuica'') <br> Givo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гівін|Гівін (Гівень)]]''' | — | ''Givin'' <br> Givo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гевалт|Гевалт (Гевалд, Гівалт)]]''' | | ''Gevald'' (''Givald'') <br> Givo (Gevo) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геверт|Геверт (Гівэрт, Ківэрт)]]''' | | ''Gewert'' <br> Givo (Gevo) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гіль (імя)|Гіль (Кіл)]]''' | — | ''Gilo'' (''Gill'', ''Kil'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гілейка|Гілейка (Гілік, Кілейка)]]''' | — | ''Gilleke'' <br> Gilo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гілін|Гілін (Гілінь, Гілень)]]''' | — | ''Gillin'' (''Gillen'', ''Killin'') <br> Gilo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кілбар]]''' | | ''Kilber'' (''Gilberia'') <br> Gilo (Kil) + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гілбут]]''' | | ''Gilbody'' <br> Gilo + Boto (Buto) <br> Gilo + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кільман]]''' | | ''Killman'' (''Gillman'') <br> Gilo (Kil) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гілімонт|Гілімонт (Гільмонт)]]''' | | ''Gilmondus'' (''Gilmont'', ''Gilimund'') <br> Gilo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гін|Гін (Гена, Кін, Кена, Кен, Гінь, Гень, Кінь)]]''' | — | ''Ginno'' (''Genno'', ''Gimmo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінейка|Гінейка (Гінка, Гінек, Генейка, Кінейка)]]''' | — | ''Gineke'' (''Genke'', ''Genike'') <br> Ginno (Genno) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Генела|Генела (Генель, Гінела, Гінель, Генуль, Кінель)]]''' | — | ''Genilo'' (''Genellus'', ''Ginolo'') <br> Ginno (Genno) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Генут|Генут (Генюта)]]''' | — | ''Genut'' (''Geniut'') <br> Ginno (Genno) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кінюш|Кінюш (Генюш, Кінш, Гінюш)]]''' | — | ''Kinosz''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Gennisch'') <br> Ginno (Genno) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кімбар|Кімбар (Кімбэр, Гімбар, Гімбэр)]]''' | | ''Gimber'' (''Cimber'') <br> Ginno + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кімбарт|Кімбарт (Кімбэрт, Генбарт)]]''' | | ''Gimbert'' <br> Ginno (Genno) + Bert <br> ''Kinbardus'' <br> Ginno (Genno) + Bardo (Barto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінібут|Гінібут (Генбут, Гінбут, Кінбут, Гембут, Гімбут)]]''' | | ''Genobod'' (''Genbaud'') <br> Ginno + Bodo (Budo) <br> Gino + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінеўт]]''' | | ''Ginaldus'' (''Genald'', ''Genaud'') <br> Ginno (Genno) + Waldo (Walt) | ''Waldgina'' <br> Waldo + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гімольт]]''' | | ''Gemoldus'' (''Gimoldus''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ginno (Gimmo) + Waldo (Walt) <br> Gemo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гінвід]] | [[Відзігін]] | Ginno + Wido | ''Widikin'' (''Wedigen'') <br> Wido + -kin <br> Wido + Ginno (Genno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гінівіл (імя)|Гінівіл (Кінвіл)]] | [[Вількін]] | Ginno + Wilo | ''Willikin'' (''Willegin'') <br> Wilo + -kin <br> Wilo + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінвін|Гінвін (Кінвін)]]''' | | ''Genuinus'' (''Kinewin'') <br> Ginno (Genno) + Wino | ''Winneken'' <br> Wino + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Генавэфа|Генавіфа (Генавэва)]]''' | | ''Genovefa'' <br> Ginno (Genno) + Vivo (*Weif) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гінівойша]] | [[Вісігін]] | ''Genuis'' <br> Ginno (Genno) + Weise (Wiso) <br> Ginno + Waiso (Voysch) | ''Visekin'' <br> Wiso + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінят|Гінят (Генат, Гінат, Кінат, Кінят)]]''' | [[Ядгін]] | ''Genat'' (''Gennat'', ''Kynath'') <br> Ginno (Genno) + Hatho (Adi) <br> ''Genniod'' <br> Ginno (Genno) + Audo (Oto) | ''Hettgen'' (''Hedicken'') <br> Hatho (Adi) + Ginno (Genno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кінэр|Кінэр (Кінер, Кінар)]]''' | | ''Kiener'' (''Ginerius'', ''Gener'') <br> Ginno (Genno) + Heri | ''Herekin'' <br> Heri + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кінэрт|Кінэрт (Кенарт, Генэрт)]]''' | | ''Kinnert'' (''Ginart'', ''Genard'') <br> Ginno (Genno) + Hardt (Hart) | ''Hartgen'' <br> Hardt (Hart) + Ginno (Genno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кінконт|Генконт (Кінконт)]]''' | | ''Gengundis'' (''Genegondis'') <br> Ginno (Genno) + Gunth (Cund) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гіман|Гіман (Кіман, Геман, Кеман)]]''' | | ''Gimiman'' (''Kinman'') <br> Ginno (Gimmo) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кімін|Кімін (Гімін)]]''' | | ''Gimmin'' <br> Ginno (Gimmo) + Minno <br> Ginno (Gimmo) + -n- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кімант|Кімант (Гімант, Кімунд, Кімунт)]]''' | | ''Kymund'' (''Ginmund'', ''Kinmonth'') <br> Ginno + Mund (Munt) <br> Gemo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінет]]''' | | ''Genet'' (''Gennett'', ''Ginetta'') <br> Ginno (Genno) + Nieth | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гендрута|Гендрута (Гендруда, Гентруда, Гентрута, Кендрута)]]''' | | ''Genedrudis'' (''Gintrudis'') <br> Ginno (Genno) + Trudo (Trut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гога|Гога (Гок)]]''' | — | ''Gogo'' (''Goki'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гогель|Гогель (Гугель, Кугель)]]''' | — | ''Goggilo'' (''Kugelo'') <br> Gogo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Грода|Грот (Гродзь, Род, Руд, Родзь)]]''' | — | ''Hrodo'' (''Roda'', ''Ruodo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудзейка|Рудзейка (Родзейка, Рудзека, Родзіка, Рудзік)]]''' | — | ''Ruadicho'' (''Rodicho'', ''Hruodicho'', ''Rudek'') <br> Hrodo (Ruodo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудзіла|Рудзіла (Рудзель, Родзель, Рудаль)]]''' | — | ''Rudila'' (''Rudela'', ''Hrodilo'', ''Ruadalo'') <br> Hrodo (Ruodo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Родэлін]]''' | — | ''Rothelin'' (''Hrodelin'') <br> Hrodo (Roda) + lin | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Родзень|Родзень (Рудзін, Рудзень, Рутэн)]]''' | — | ''Roden'' (''Rudin'', ''Ruethen'', ''Hrodin'') <br> Hrodo (Roda) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудаш|Рудаш (Рудзеш, Рудзіш)]]''' | — | ''Rudusch'' (''Rudeš''{{Заўвага||name="Чэхія"}}, ''Rudiš''{{Заўвага||name="Чэхія"}}, ''Rutsch'') <br> Hrodo (Ruodo) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудаўт|Рудаўт (Рудалт, Ротаўт)]]''' | | ''Rudolt'' (''Roudaut'', ''Rotaldus'', ''Rotaudus'', ''Hrotold'') <br> Hrodo (Ruodo) + Waldo (Walt) <br> Hrodo (Ruodo) + Teudo (Taut) | ''Theotrod'' <br> Teudo (Teuth) + Hrodo (Roda) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гродвіл|Гродвіл (Родвіл, Рудзівіл)]]''' | | ''Hrodwil'' (''Rudwill'') <br> Hrodo (Ruodo) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гродгаўд (імя)|Рогаўд (Рогаўт)]]''' | | ''Rogaudus'' (''Hrodgaud'', ''Rotgaud'') <br> Hrodo (Roda) + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гродгар (імя)|Рутгер (Рудкір, Рукір)]]''' | [[Герод]] | ''Rutger'' (''Rudker'', ''Rucker'') <br> Hrodo (Ruodo) + Gero (Kero) | ''Gaerod'' (''Girod'') <br> Gero + Hrodo (Roda) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудэр|Рудэр (Рутэр)]]''' | | ''Ruder'' (''Hroadhar'', ''Grotchar'') <br> Hrodo (Ruodo) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Родаман|Родаман (Рудаман, Рудман, Рудамань)]]''' | | ''Rodoman'' (''Roudman'', ''Hrodman'') <br> Hrodo (Roda) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Градзімонт|Градзімонт (Радмонт)]]''' | | ''Hrodmunt'' (''Rodmundus'', ''Rodomonte'') <br> Hrodo (Roda) + Mund (Munt) <br> ''Grodmundus'' | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гуда (імя)|Гут (Гуд, Гудзь, Гот, Года, Годзь)]]''' | — | ''Gudo'' (''Guta'', ''Got'', ''Godo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзейка|Гудзейка (Гудзіка, Гудзека, Гадзейка, Годыка, Гатыка, Кудзейка)]]''' | — | ''Gudecke'' (''Gudike'', ''Godeko'', ''Godica'', ''Gutthica'', ''Kudicke'') <br> Gudo (Guta) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзіла|Гудзіла (Гадзіла, Годэль, Гутэль)]]''' | — | ''Gudila'' (''Godila'', ''Godel'', ''Güttel'') <br> Gudo (Guta) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудан|Гудан (Годун, Гудон)]]''' | — | ''Godan'' (''Godun'') <br> Gudo (Godo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзін|Гудзін (Гудзень, Годын, Гоцін, Гуцін)]]''' | — | ''Gudin'' (''Godenus'', ''Godin'', ''Gutin'') <br> Gudo (Guta) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Готаўт|Готаўт (Готалт, Гутаўт, Гутальт, Годаўт)]]''' | | ''Gotolt'' (''Gotaldus'', ''Godaut'') <br> Gudo (Godo) + Waldo (Walt) <br> Gudo (Godo) + Tuedo (Taut) | ''Waltgudis'' <br> Waldo (Walt) + Gudo <br> ''Theudeguto'' (''Theudigota'') <br> Teudo + Gudo (Guta) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Годвайн]]''' | | ''Gottwein'' (''Gutwein'') <br> Gudo (Godo) + Wino (Weine) <br> Gudo (Godo) + Uuenna (Wona) | ''Wunigodo'' <br> Uuenna (Wona) + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудвіл|Гудвіл (Гудзьвіл, Годвіль, Гадвіла)]]''' | [[Вільгод]] | ''Góðvili'' (''Goedwil'', ''Goteswillo'') <br> Gudo (Godo) + Wilo | ''Willegod'' (''Willigut'') <br> Wilo + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гутвін|Гутвін (Годвін)]]''' | | ''Gutvinus'' (''Guduin'', ''Godoinus'') <br> Gudo (Guta) + Wino | ''Wingot'' <br> Wino + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзігал]]''' | [[Гелігуд]] | ''Godegel'' <br> Guda (Godo) + Gailo (Gelo) | ''Gelgod'' <br> Gailo (Gelo) + Guda (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гутгер]]''' | | ''Gutgerius'' (''Cuotker'') <br> Gudo (Guta) + Gero (Kero) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзігерд|Гудзігерд (Гудгерд, Годгерд)]]''' | | ''Gudegerdus'' (''Godegardus'', ''Gudhgärdh'') <br> Gudo (Godo) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Готгін]]''' | | ''Göttgen'' (''Gotichin'', ''Godekin'') <br> Gudo (Guta) + -kin <br> Gudo (Guta) + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гутар|Гутар (Гутэр, Гудар, Гудэр, Готэр, Гудр, Кудэр, Кутар)]]''' | | ''Guter'' (''Guder'', ''Guther'', ''Gutthar'', ''Gotter'', ''Kuder'', ''Kutter'') <br> Gudo (Guta) + Heri (Hari) | ''Herrguth'' <br> Heri + Gudo (Guta) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Готарт|Готарт (Готард)]]''' | | ''Gotard'' (''Gottert'', ''Godhard'') <br> Gudo (Godo) + Hardt (Hart) <br> ''Gotrudis'' <br> Gudo (Godo) + Trudo (Trut) | ''Hardgot'' <br> Hardt (Hart) + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Глеб]]''' | | ''Goteleib'' (''Gudleifr'', ''Gottlieb'') <br> Gudo (Godo) + Leifi (Laybo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Готліб|Готліб (Годліб)]]''' | | ''Gottlieb'' (''Goteleib'') <br> Gudo (Godo) + Leifi (Laybo) <br> ''Gottlieb'' (''Gudilub'', ''Gudeliva'') <br> Gudo (Got) + Lubo (Libo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудман|Гудман (Гутман, Годман)]]''' | [[Мангуд]] | ''Gudman'' (''Guotman'', ''Godman'') <br> Gudo (Godo) + Mann | ''Mangod'' <br> Mann + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудымін|Гудымін (Гудмін)]]''' | [[Мінгуд]] | ''Goudemen'' (''Gudmen'') <br> Gudo + Minno (Menno) | ''Mengodus'' <br> Minno (Menno) + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудмунд|Готмант]]''' | | ''Gutmunt'' (''Godmont'', ''Gotmundus'') <br> Gudo (Got) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Косман]]''' | | ''Cosman'' (''Gossmann'') <br> Guso (Goza) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гошмант]]''' | | ''Gosmundus'' (''Gusimund'') <br> Guso (Goza) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гунт|Гунд (Гунда, Гунта, Кунда, Гонда, Конда, Конт, Конць, Кондзь)]]''' | — | ''Gunth'' (''Gundo'', ''Gondo'', ''Cund'', ''Kunth'', ''Contus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Канцейка|Канцейка (Кандыка, Кундзік, Кунцік)]]''' | — | ''Cunthicho'' (''Cundicho'') <br> Gunth (Kunth) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантэль|Кантэль (Гундзіла, Гунтуль)]]''' | — | ''Kuntilo'' (''Gundila'', ''Guntulo'', ''Gontella'') <br> Gunth (Kunth) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контын|Контын (Кондзін, Кундзін, Гондын, Гунтын, Гундзін)]]''' | — | ''Cundin'' (''Contina'', ''Guntin'', ''Gundin'') <br> Gunth (Kunth) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контун]]''' | — | ''Cunduni'' (''Gunduni'') <br> Gunth (Kunth) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контуш|Контуш (Кунтыш, Кунтуш)]]''' | — | ''Cundisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Gondish'') <br> Gunth (Kunth) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контаўт (імя)|Контаўт (Гонтаўт, Конталт, Кунтаўт, Кунталт)]]''' | | ''Contaldus'' (''Gontald'', ''Gontaut'') <br> Gunth (Cund) + Waldo (Walt) <br> Gunth (Cund) + Teudo (Taut) <br> Cono + Teudo (Taut) | ''Waldegundis'' <br> Waldo + Gunth <br> ''Teutgundis'' <br> Teudo (Teuth) + Gunth |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кандбут]]''' | | ''Gundbuth'' (''Gundboto'') <br> Gunth (Kunth) + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контвід]]''' | | ''Gunduidis'' <br> Gunth (Kunth) + Wido | ''Widegundis'' <br> Wido + Gunth |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантыгерд]]''' | | ''Cundigart'' (''Guntegardis'') <br> Gunth (Kunth) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гунтэр|Гунтар (Гундар, Гонтар, Кунтэр, Контэр, Контар)]]''' | | ''Guntar'' (''Gundar'', ''Gontar'', ''Kunter'', ''Konter'', ''Contari'') <br> Gunth (Kunth) + Heri (Hari) | ''Harigundis'' <br> Heri (Hari) + Gunth (Gundo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантмін|Кантмін (Гонтмін)]]''' | | ''Cundomenus'' <br> Gunth (Kunth) + Minno (Menno) | ''Menegundia'' <br> Minno (Menno) + Gunth |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гумонт]]''' | | ''Gummund'' (''Guntamund'', ''Cummunt'') <br> Gunth + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кандрат|Кандрат (Кундрат, Контрад, Контрат)]]''' | | ''Conttrat'' (''Kundrat'', ''Gundarat'') <br> Gunth (Kunth) + Rado (Rato) | ''Ratcunda'' <br> Rado (Rato) + Gunth (Kunth) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гундэрык (імя)|Кондрыка (Кандрыка)]]''' | [[Рыконт]] | ''Condricus'' (''Gunderic'') <br> Gunth (Kunth) + Rick <br> ''Candericus'' (''Gandaricus'') <br> Gento (Gando) + Rick | ''Rihcund'' <br> Rick (Rih) + Gunth (Kunth) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантрым]]''' | [[Рымконт]] | ''Gondarim'' <br> Gunth (Kunth) + Rim | ''Rimigundus'' <br> Rim + Gunth (Gundo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантрыт]]''' | | ''Guntarith'' <br> Gunth (Kunth) + Rido | ''Riidgunt'' <br> Rido + Gunth |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гундыслаў]]''' | | ''Gundisalv'' <br> Gunth (Gundo) + Aluo <br> Gunth (Gundo) + Salvo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дабейка]]''' | — | ''Dabicho'' <br> Dabo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дабела|Дабела (Дабіль, Дабель)]]''' | — | ''Dabila'' <br> Dabo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дань|Дань (Дан)]]''' | — | ''Dano'' (''Denno'', ''Dann'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Данейка|Данейка (Даніка, Дэнэка, Дэнейка)]]''' | — | ''Danica'' (''Denecke'') <br> Dano (Denno) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Данюш|Данюш (Даніш)]]''' | — | ''Danisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Danis''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Dano + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзенгель|Дзенгель (Дзінгель, Дзінгайла, Дангель, Дангела)]]''' | | ''Dengel'' (''Dingela'') <br> Dano (Denno) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Данар|Данар (Данэр, Дэнэр)]]''' | | ''Danhari'' (''Danner'', ''Denner'') <br> Dano + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Доўнарт]]''' | | ''Dannert'' (''Dännart'') <br> Dano + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Данкель]]''' | — | ''Danckel'' (''Danchilo'') <br> Danco + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дамуль|Дамуль (Дамель)]]''' | — | ''Damulo'' (''Damilo'') <br> Dammo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўга|Даўга (Дава, Доўг, Доўк)]]''' | — | ''Daugo'' (''Davo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давейка|Давейка (Давіка)]]''' | — | ''Davico'' <br> Daugo (Davo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгіла|Даўгіла (Дагіла, Догель)]]''' | — | ''Dagila'' (''Dahilo'', ''Degel'') <br> Daugo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўбор|Даўбор (Даўбар, Даўбэр, Даўбір, Доўбэр, Дабар, Даўпар)]]''' | | ''Dauber'' (''Deuber'', ''Daber'') <br> Daugo (Davo) + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўбарт|Даўбарт (Даберт, Дэбэрт)]]''' | | ''Daubert'' <br> Daugo (Davo) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давіл|Давіл (Тавіл)]]''' | | ''Davila'' (''Dauwila'', ''Tauili'') <br> Daugo (Davo) + Wilo <br> Daugo (Davo) + -l- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давірд|Давірд (Тавірд)]]''' | | ''Daverdt'' <br> Daugo (Davo) + Werta (Werdo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давінь]]''' | | ''Dawin'' (''Dauwin'') <br> Daugo (Davo) + Wino <br> Daugo (Davo) + -n- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давойна|Давойна (Дэвойна, Давойн, Давэйна, Давэйн)]]''' | | ''Dewein'' <br> Daugo (Davo) + Wino (Weine) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгайла|Даўгайла (Дагала)]]''' | | ''Dagalo'' (''Dægel'') <br> Daugo (Davo) + Gailo (Galo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгер|Даўгер (Даўер)]]''' | | ''Dauharjis'' (''Dauer'', ''Daherr'') <br> Daugo (Davo) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгерд (імя)|Даўгерд (Даўгард, Даўгірд, Дагірд)]]''' | | ''Daugaard'' <br> Daugo (Davo) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгод|Даўгод (Дагут, Даўгот, Даўгут)]]''' | | ''Dagott'' <br> Daugo (Davo) + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгоўд|Даўгоўд (Доўгаўд, Даўгольд)]]''' | | ''Dagaud'' <br> Daugo (Davo) + Gaudo <br> Daugo (Davo) + Goldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгін|Даўгін (Даўкен, Даўген, Далгін)]]''' | | ''Dagin'' (''Dawkin'') <br> Daugo (Davo) + Ginno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Даўгінт|Даўгінт (Даўкінт, Даўгінд)]] | | Daugo (Davo) + Gento (Gendo) <br> Daugo (Davo) + Kindo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўконт|Даўконт (Даўгонт, Даўкант, Дэкант, Даўкунт)]]''' | | ''Dagant'' (''Dachant'') <br> Daugo (Davo) + Gunth (Kunth) <br> Dago + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Даўлюд|Даўлюд (Даўлід)]] | | Daugo (Davo) + Luido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўмен|Даўмен (Даўман, Даўмін, Доўман)]]''' | [[Міндоўг (імя)|Міндаў]] | ''Dauman'' (''Daman'') <br> Daugo (Davo) + Mann <br> Daugo (Davo) + Minno (Menno) | ''Mindach'' <br> Minno + Daugo (Davo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўмонт (імя)|Даўмонт (Даўмонд, Даўмунд, Даўмунт, Дамунт, Дамонт, Домунд)]]''' | | ''Damondus'' (''Damundus'') <br> Daugo (Davo) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Доўнар (імя)|Доўнар (Доўнэр, Дохнар)]]''' | | ''Douwner''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Daugo (Davo) + Noro (Nero) <br> ''Dæghnar'' <br> Dago + Noro (Nero) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]] | | Daugo (Davo) + Spranco | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўят (імя)|Даўят (Даўют, Тавят)]]''' | | ''Dowyatt'' (''Daviato'') <br> Daugo (Davo) + Joto (Juto) <br> Daugo (Davo) + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дака (імя)|Дака (Дага)]]''' | — | ''Dago'' (''Dacco'', ''Taggo'', ''Daia'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дагейка|Дагейка (Дакейка)]]''' | — | ''Dageke'' (''Dagiko'') <br> Dago (Dacco) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дакіла|Дакіла (Дакель)]]''' | — | ''Dacilo'' (''Dacilus'', ''Dagilo'') <br> Dago (Dacco) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дайль]]''' | — | ''Daila'' <br> Dago (Daia) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дакінь|Дакінь (Дэген, Тагін)]]''' | — | ''Dacinus'' (''Daginus'', ''Taginus'') <br> Dago (Taggo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дакварда]]''' | | ''Dagward'' <br> Dago (Dacco) + Wardo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дагела|Дагела (Дагель, Дагайль)]]''' | | ''Dagela'' <br> Dago + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дэймонт|Дэймонт (Даймонт)]]''' | | ''Deimund'' (''Daymont'') <br> Dago (Daia) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дэйна]]''' | — | ''Deina'' (''Dagena'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дайнар|Дайнар (Дайнэр, Дэйнар, Дэйнэр)]]''' | | ''Deiner'' (''Degenher'') <br> Deina (Dagena) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дыдэла|Дыдэла (Дэдэла)]]''' | — | ''Dedela'' (''Dedila'') <br> Dedo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дорг (імя)|Дорг (Драга, Драка)]]''' | — | ''Drogo'' (''Drago'', ''Draco'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Даргіла|Даргіла (Драгіл, Драгул, Даргель)]]''' | — | ''Drogila'' (''Drogulus'') <br> Drogo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Доргень|Доргень (Доргін)]]''' | — | ''Drogen'' (''Drogin'') <br> Drogo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Даргвойн|Даргвойн (Даргвайн)]] | | ''Dragwin'' <br> Drogo (Drago) + Wino (Weine) <br> Drogo + Uuenna (Wona) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Драгат|Драгат (Даргаць)]]''' | | ''Drogat'' <br> Drogo + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзір|Дзір (Дыра, Тыр)]]''' | — | ''Diehr'' (''Dioro'', ''Tier'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзярэйка|Дзярэйка (Дзерык, Дэрэк, Церэйка, Цірык)]]''' | — | ''Diericke'' <br> Diehr + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тырэль|Тырэль (Цірыль, Тырыла)]]''' | — | ''Tyrell'' <br> Diehr (Tier) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тырун|Тырун (Цірун)]]''' | — | ''Teoruni'' <br> Diehr (Tier) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тырыш|Тырыш (Дэрэш, Дэрш)]]''' | — | ''Thiersch'' (''Dirisch'', ''Dirsche'') <br> Diehr (Tier) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дырбут|Дырбут (Дзербут, Цірбут)]]''' | | ''Direbode'' <br> Diehr + Boto (Buto) <br> Diehr + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тырольдзь]]''' | | ''Tirold'' (''Deorwald'') <br> Diehr (Tier) + Waldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дэрвін|Дэрвін (Дзеравін, Дырвін, Дэрвінь, Дарвінь)]]''' | | ''Derwin'' (''Direwine'', ''Deorwine'') <br> Diehr + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзірман|Дзірман (Дырымен, Дзерман, Цірман, Дзірамін)]]''' | | ''Dierman'' (''Deormann'', ''Direman'', ''Derman'', ''Tiermann'') <br> Diehr + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзірмант|Дзірмант (Дырманд, Дзірмунт, Дырмунт, Дзермант, Цірмонт)]]''' | | ''Dyrmond'' (''Diermunt'', ''Deormund'', ''Tiermunt'') <br> Diehr (Dioro) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзерамер|Дзерамер (Дэрамэр)]]''' | | ''Diormerus'' (''Deormar'', ''Teormar'') <br> Diehr (Dioro) + Mero | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дырмот]]''' | | ''Dyrmodh'' (''Deormod'') <br> Diehr (Dioro) + Mot (Moda) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Дзірсун]] | | Diehr + Suno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дуніла]]''' | — | ''Dunila'' <br> Duno + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дывіла]]''' | — | ''Divilo'' <br> Deiwe + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Іва]]''' | — | ''Ivo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ібут]]''' | | ''Ibodus'' <br> Ivo + Boto (Buto) <br> Ivo + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Івар]]''' | | ''Ivar'' <br> Ivo + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ідзель]]''' | — | ''Idela'' (''Idilo'') <br> Ido + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Інга|Інка]]''' | — | ''Ingo'' (''Incho'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Інгіль]]''' | — | ''Ingilo'' <br> Ingo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Імбар|Імбар (Імбэр)]]''' | | ''Imbor'' (''Imber'', ''Ingeborg'', ''Ingeburg'') <br> Ingo (Incho) + Burga | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ігар]]''' | | ''Inchar'' <br> Ingo (Incho) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Інгела|Інгела (Інгель)]]''' | | ''Ingeila'' (''Ingel'') <br> Ingo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйса]]''' | — | ''Iso'' (''Heyse'', ''Eyse'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ізбут|Ізбут (Есбут, Эйсбут)]]''' | | ''Isbodus'' <br> Iso + Bodo (Budo) <br> Iso + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ісавін]]''' | | ''Isovin'' <br> Iso + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ісад]]''' | | ''Isada'' <br> Iso + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ішман|Ішман (Ізман, Ісаман)]]''' | | ''Issmann'' (''Isaman'') <br> Iso + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйсман|Эйсман (Айсман, Эйсыман)]]''' | | ''Eismann'' (''Eisemann'') <br> Iso (Eisen) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ізмунт|Ізмунт (Ісмант, Ішмант)]]''' | | ''Ismund'' (''Isimund'', ''Isemund'') <br> Iso + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйсімонт|Эйсімонт (Эйсмант, Эйсмунт, Эйсмунд, Айсмант)]]''' | | ''Eismund'' (''Eisenmund'') <br> Iso (Eisen) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кагель]]''' | — | ''Cagel'' (''Kagel'', ''Cagilo'') <br> Caco (Kage) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Каз|Каз (Казь, Гась)]]''' | — | ''Cazo'' (''Kas'', ''Gazo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Казека|Казека (Казейка, Казіка)]]''' | — | ''Kaseke'' <br> Cazo (Kas) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Казіль|Казіль (Казела, Гасель)]]''' | — | ''Cazilo'' <br> Cazo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Казімер|Казімер (Казмар, Казьмер, Казімір)]]''' | | ''Gazmar'' (''Gasmarus'') <br> Cazo (Gazo) + Mero (Maro) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кор|Кор (Кара, Кар)]]''' | — | ''Caro'' (''Kárr'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карэйка (імя)|Карэйка (Карэка)]]''' | — | ''Kareke'' <br> Caro + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карыла|Карыла (Карэла)]]''' | — | ''Karila'' <br> Caro + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карыбут (імя)|Карыбут (Карыбот, Корбут, Карбот, Корбат, Карабут)]]''' | | ''Coributh''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Karbot''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Korbot''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Caro + Boto (Buto) <br> ''Karibaudis'' <br> Caro + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карвіна (імя)|Карвіна (Карвін, Корвін)]]''' | | ''Caruin'' <br> Caro + Wino | ''Vinicar'' <br> Wino + Caro |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карыгайла (імя)|Карыгайла]]''' | | ''Kargil'' <br> Caro + Gilo <br> ''Corgal''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Caro + Gailo (Galo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Каргоўд|Каргоўд (Каргоўт)]]''' | | ''Caragolt'' <br> Caro + Goldo <br> Caro + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Караман (імя)|Караман (Карман)]]''' | | ''Karaman'' (''Caroman'', ''Carman'') <br> Caro + Mann | ''Manakari'' <br> Mann + Caro |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кармін (імя)|Кармін]]''' | | ''Carmin'' (''Karmin'') <br> Caro + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карымонт|Карымонт (Карымунт, Кармонт)]]''' | | ''Caromond'' (''Karmunt'', ''Kárimundr'') <br> Caro + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карыят (імя)|Карыят]]''' | | ''Cariatto'' <br> Caro + Joto <br> Caro + Hatho (Adi) | ''Jutcar'' <br> Joto (Juto) + Caro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кароль (імя)|Кароль (Карэль, Караль)]]''' | — | ''Carolus'' (''Carellus'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кінда]]''' | — | ''Kindo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кінціла|Кінціла (Кіндзель)]]''' | — | ''Kintilo'' (''Kindel'') <br> Kindo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Кінцібут]] | | Kindo + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Кінцівіл]] | | Kindo + Wilo | ''Willekind'' <br> Wilo + Kindo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кіндэр]]''' | | ''Kinder'' (''Kinter'') <br> Kindo + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кляўз|Кляўз (Кляўзь, Кляўс, Кляўш)]]''' | — | ''Klaus'' (''Nikolaus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Кляўзгайла]] | | Klaus + Gailo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кома (імя)|Кома]]''' | — | ''Como'' (''Gumo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Куміла|Куміла (Гумель, Комель, Кумель)]]''' | — | ''Comela'' (''Gumila'') <br> Como (Gumo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Камонт|Камонт (Комант)]]''' | | ''Comont'' <br> Como + Mund (Munt) <br> ''Camund'' <br> Camo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кона|Кона (Куна, Кун)]]''' | — | ''Cono'' (''Cuno'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кунейка|Кунейка (Кунік, Канейка, Коніка)]]''' | — | ''Kuniko'' (''Chunico'', ''Kunecke'', ''Konneke'') <br> Cono (Cuno) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Куніла|Куніла (Кунела)]]''' | — | ''Chunulo'' (''Künel'') <br> Cono (Cuno) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кунаш|Кунаш (Конаш)]]''' | — | ''Kühnsch'' (''Kunosch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Konosz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Cono (Cuno) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Конвід]] | | Cono + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Канвіл|Канвіл (Кунвіл)]]''' | | ''Convilus'' (''Convilius''){{Заўвага|Імя Convilius можа быць супольным для [[кельты|кельтаў]] і [[германцы|германцаў]] — як і імя [[Радзівіл (імя)|Ratwilius]]<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>}} <br> Cono (Cuno) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Канігайла|Канігайла (Кунгель, Кунігель, Конгіл, Конкайл)]]''' | | ''Congallus'' (''Cungelus'', ''Kunigil'', ''Kunigel'') <br> Cono (Cuno) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Конгенд]] | | Cono + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Конгер]]''' | | ''Kunger'' <br> Cono (Cuno) + Gero | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кангерд|Кангерд (Конгірд)]]''' | | ''Cunigard'' <br> Cono (Cuno) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кунат|Кунат (Конат)]]''' | | ''Kunat'' <br> Cono + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Конер]]''' | | ''Koner'' (''Cunari'') <br> Cono (Cuno) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Конарт|Конарт (Конерт, Кунэрт)]]''' | | ''Konert'' (''Kunert'', ''Conard'') <br> Cono (Cuno) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Конрад|Конрад (Конрат, Кунрад, Кунрат)]]''' | | ''Konrad'' (''Conrat'', ''Cunrad'', ''Cunrat'') <br> Cono (Cuno) + Rado | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кондрут]]''' | | ''Cundrud'' <br> Cono (Cuno) + Trudo (Drutus) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Левік|Левік (Лявейка, Леўка)]]''' | — | ''Leuico'' (''Leweke'') <br> Leuo + -k- |— |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Левальд|Левальд (Левальт)]]''' | | ''Lewald'' (''Lewolt'') <br> Leuo + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Леварт]]''' | | ''Levard'' <br> Leuo + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Леанард|Ленарт (Леанард, Ленард, Лінард, Лейнард, Лейнарт, Лейнэрт)]]''' | | ''Leonard'' (''Lennart'', ''Linard'') <br> Leon + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Легарт]]''' | | ''Legart'' (''Legard'') <br> Laico (Lecke) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лідэла]]''' | — | ''Ledila'' <br> Ledus (Leto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Летаўт]]''' | | ''Letald'' (''Letold'', ''Letaudus'') <br> Ledus (Leto) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ліба]]''' | — | ''Libo'' <br> ''Lubo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лібэка|Лібэка (Лібік)]]''' | — | ''Libicho'' (''Libike'') <br> Libo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лібель]]''' | — | ''Libila'' <br> Libo + -l- <br> Lubo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лібельт]]''' | | ''Libolt'' <br> Libo + Waldo (Walt) <br> Lubo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лібэр]]''' | | ''Liberi'' (''Libheri'') <br> Libo + Heri <br> Lubo + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лінда|Лінда (Ленць)]]''' | — | ''Lindis'' (''Linto'', ''Lend'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ліндзік|Ліндзік (Ліндзейка)]]''' | — | ''Lindicke'' (''Lindecke'') <br> Lindis + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ліндзін]]''' | — | ''Lendinus'' <br> Lindis (Lend) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лода|Лода (Лота, Лёда, Лёт, Лоць)]]''' | — | ''Lodo'' (''Lotto'', ''Lott'', ''Chlodio'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лодзейка|Лодзейка (Лодзік, Лоцейка)]]''' | — | ''Hlodico'' (''Lotichius'') <br> Lodo (Chlodio) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лобарт]]''' | | ''Lobert'' (''Chlodobert'') <br> Lodo (Chlodio) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лодальд]]''' | | ''Lodoald'' (''Chlodoald'') <br> Lodo (Chlodio) + Waldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Хлёдвіг|Лодвік (Людвік, Людзьвік)]]''' | | ''Lodwich'' (''Chlodwig'') <br> Lodo (Chlodio) + Wigo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лодвін|Лодвін (Лотвін)]]''' | | ''Lodwin'' (''Hlotwin'') <br> Lodo (Chlodio) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лодар|Лодар (Лотар)]]''' | | ''Loder'' (''Lotar'', ''Lodhari'') <br> Lodo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Люб|Люб (Люба)]]''' | — | ''Lubo'' (''Liuba'', ''Leubo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любейка|Любейка (Любіка)]]''' | — | ''Lubbeke'' (''Liubbecha'', ''Lubbiko'') <br> Lubo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любель (імя)|Любель]]''' | — | ''Liubilo'' (''Liebel'') <br> Lubo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любень|Любень]]''' | — | ''Luben'' (''Lubin'') <br> Lubo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любш]]''' | — | ''Lubisch'' <br> Lubo + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любар (імя)|Любар (Любэр)]]''' | | ''Luber'' <br> Lubo + Heri (Hari) | ''Erliub'' <br> Heri + Lubo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любарт (імя)|Любарт (Любэрт, Люпарт, Лібарт, Лібэрт)]]''' | | ''Lubert'' (''Lubart'', ''Lupert''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Lubo + Bert <br> ''Liubhart'' (''Liebert'') <br> Lubo + Hardt (Hart) <br> ''Liubardus'' <br> Lubo + Bardo (Barto) | ''Beretliub'' <br> Bert + Lubo <br> ''Hartlib'' <br> Hardt (Hart) + Lubo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лют|Лют (Люд)]]''' | — | ''Liudo'' (''Liuto'', ''Liut'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людыка (імя)|Лютык (Людзіка, Людыка, Лідзейка, Лідака)]]''' | — | ''Ludica'' (''Liuticha'', ''Liedecke'') <br> Liudo (Liut) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людан]]''' | — | ''Liudan'' <br> Liudo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людзень|Людзень (Лютын)]]''' | — | ''Luden'' (''Liutin'', ''Liudin'') <br> Liudo (Liut) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лютвін|Лютвін (Людвін)]]''' | | ''Liutwin'' (''Liuduin'', ''Litwin'') <br> Liudo + Wino | ''Winiliut'' <br> Wino + Liudo (Liut) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Літавор|Лютувер (Лютвар, Літавор, Літавар, Лювер)]]''' | | ''Liutwar'' (''Liutward'', ''Litwart'') <br> Liudo + Wardo (Warto) <br> ''Leudovera'' (''Litwara'') <br> Liudo + Wero (Varo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лютгарда|Людгарда]]''' | | ''Leutgardis'' (''Liudgerda'') <br> Liudo + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лютэр (імя)|Лютар (Лютэр, Людар, Людэр, Літэр)]]''' | | ''Liuthar'' (''Liuter'', ''Liudar'', ''Liuder'', ''Litterius'') <br> Liudo (Liut) + Heri (Hari) | ''Herileut'' <br> Heri + Liudo (Liut) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людкен]]''' | | ''Lüdken'' (''Luidikin'', ''Lütgen'') <br> Liudo + -kin <br> Liudo + Ginno (Genno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людміна]]''' | | ''Ludzmin''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Liudo + Minno <br> ''Liudman'' <br> Liudo + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Люмонт|Люмонт (Лімонт)]]''' | | ''Liumunt'' (''Liutmund'') <br> Liudo (Liut) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лянга|Лянга (Лянг, Лянк)]]''' | — | ''Lango'' (''Lang'', ''Lanck'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лангін|Лангін (Ленгін)]]''' | — | ''Langin'' (''Lengin'') <br> Lango + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лонгвін|Лангвін (Лонгвін, Лугвен)]]''' | | ''Langwin'' (''Langevin'') <br> Lango + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лянгерд|Лянгерд (Лянгерд, Лянгерт, Лангерт, Лянгірдзь)]]''' | | ''Langarda'' (''Longard'') <br> Lango + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Лянгмін]] | | Lango + Minno <br> ''Langman'' <br> Lango + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лянда|Лянда (Ланта, Ляндзь)]]''' | — | ''Lando'' (''Lanto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лянтэла]]''' | — | ''Landel'' (''Lendel'') <br> Lando (Lanto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ландзіна|Ландзіна (Ляндзіна)]]''' | — | ''Landina'' <br> Lando + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лямбэрт|Лямпэрт (Лямпарт, Лямбэрт, Лемберт)]]''' | | ''Lampert'' (''Lambert'') <br> Lando (Lanto) + Bert | ''Bertlanda'' <br> Bert + Lando |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мага]]''' | — | ''Mago'' (''Maco'', ''Megi'', ''Meco'', ''Meio'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магейка]]''' | — | ''Mageyke'' (''Magico'') <br> Mago + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Макула|Макула (Мегіла, Макела, Макель, Мекель, Мікель)]]''' | — | ''Maccula'' (''Megilo'', ''Mackel'', ''Meckel'') <br> Mago (Maco) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мейла|Мейла (Мэйла, Майла)]]''' | — | ''Meilo'' (''Meil'') <br> Mago (Meio) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магін|Магін (Мегін)]]''' | — | ''Magin'' (''Megin'') <br> Mago (Megi) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магун]]''' | — | ''Maguno'' (''Magonus'') <br> Mago + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магель|Магель (Мегаль, Магаль, Магала, Магайла)]]''' | | ''Megel'' (''Megele'') <br> Mago (Megi) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магер]]''' | | ''Mager'' (''Magher'') <br> Mago + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Максьвіта]]''' | | ''Meguswind'' (''Mehsuint'') <br> Mago (Maco) + Suint (Suitha) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маж|Маж (Маза, Мас, Маз, Мась, Меж, Мезь)]]''' | — | ''Mazo'' (''Mezo'', ''Maas'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мажэйка (імя)|Мажэйка (Мазейка, Мазека, Мажэка, Мажыка, Мяжэйка)]]''' | — | ''Mazecha'' (''Mazika'') <br> Mazo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мажэла|Мажэла (Мазала, Мазель, Масіль, Мазуль, Мяжала)]]''' | — | ''Mazela'' (''Mazola'', ''Massall'', ''Massul'', ''Massila'') <br> Mazo (Maas) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мазан|Мазан (Мажан)]]''' | — | ''Massana'' <br> Mazo (Maas) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мазен]]''' | — | ''Massen'' <br> Mazo (Maas) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Масанд|Масанд (Масэнд)]]''' | — | ''Masenda'' <br> Mazo (Maas) + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Межгел|Межгел (Мазгіль, Мазгел)]]''' | | ''Mesgilo'' <br> Mazo (Mezo) + Gilo (Gill) <br> Masgo (Meske) + -l- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Мажырым|Мажырым (Мажрым, Мазрым)]] | | Mazo + Rim | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мала]]''' | — | ''Malo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Малейка|Малейка (Маліка)]]''' | — | ''Malicho'' <br> Malo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мальвід|Мальвід (Мальвіт)]]''' | | ''Malwida'' <br> Malo + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Малгуд]]''' | | ''Maalgodus'' <br> Malo + Gudo (Godo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мамейка]]''' | — | ''Mamecho'' <br> Mamo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маміла|Маміла (Мамель, Мамуль)]]''' | — | ''Mamila'' <br> Mamo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ман|Ман (Мань)]]''' | — | ''Mann'' (''Manno'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манейка|Манейка (Маніка, Манік)]]''' | — | ''Manniko'' (''Mannecho'') <br> Mann + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Маніла (імя)|Маніла (Маніль, Манель)]]''' | — | ''Manila'' (''Mannila'', ''Mannel'') <br> Mann + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манівід|Манівід (Манвід)]]''' | [[Відзіман]] | ''Manvidus'' <br> Mann + Wido | ''Widiman'' <br> Wido + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Манвіл|Манвіл (Манівіл)]] | [[Віліман]] | Mann + Wilo | ''Wiliman'' (''Wilman'') <br> Wilo + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манівін]]''' | | ''Manewine'' (''Manwine'') <br> Wino + Mann | ''Winiman'' <br> Mann + Wino |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мангайла|Мангайла (Мангейла, Мангель)]]''' | [[Гайліман]] | ''Manigel'' <br> Mann + Gailo (Gelo) | ''Gailamanns'' <br> Mann + Gailo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манігерд|Манігерд (Манігірд, Мангірд, Манкірд)]]''' | | ''Manegardus'' (''Mangerðr'') <br> Mann + Gerd (Gardo) | ''Gartmann'' <br> Gerd (Gardo) + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мангін|Мангін (Манкін, Манген)]]''' | | ''Mannikin'' <br> Mann + -kin <br> Mann + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мангуд|Мангуд (Мангут)]]''' | [[Гудман]] | ''Mangod'' (''Mangut'') <br> Mann + Gudo (Godo) | ''Guotman'' <br> Gudo + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манар]]''' | [[Герман (імя)|Герман]] | ''Manarius'' (''Manahari'') <br> Mann + Heri (Hari) | ''Hermann'' (''Harimann'') <br> Heri (Hiro) + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манят|Манят (Манат)]]''' | | ''Mannato'' <br> Mann + Joto <br> Mann + Hatho (Adi) | ''Hadoman'' <br> Hatho (Adi) + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мантур|Мантур (Мінтур)]]''' | | ''Mandur'' (''Mandor'') <br> Mann + Torro | ''Tormann'' <br> Torro + Mann |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Міркель|Міркель (Мэркель, Мэрхель, Мархіль)]]''' | — | ''Merkil'' (''Merkel'', ''Marchilo'') <br> Marcho + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маркальд]]''' | | ''Marcold'' (''Marcald'') <br> Marcho + Waldo | ''Valadamarca'' <br> Waldo + Marcho |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маргер]]''' | | ''Margger'' <br> Marcho + Ger | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Март (імя)|Март (Мерт)]]''' | — | ''Marti'' (''Mardo'', ''Merti'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Марціла|Марціла (Мартэла)]]''' | — | ''Martilo'' <br> Marti + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мардвін (імя)|Мардвін (Мортвін)]]''' | | ''Martoin'' (''Merduwinus'') <br> Marti (Mardo) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маста|Маста (Масьць, Машт, Міст)]]''' | — | ''Masto'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Масьціла|Масьціла (Масталь, Мастэль)]]''' | — | ''Mastilo'' (''Mastal'') <br> Masto + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Масьцін]]''' | — | ''Mastin'' <br> Masto + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мастаўт|Мастаўт (Масталт, Машталт, Маштаўт, Мештаўт, Мішталт, Міштаўт)]]''' | | ''Mastoaldus'' <br> Masto + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Масьцівіл|Масьцівіл (Маствіл, Моствіл)]] | | Masto + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мат (імя)|Мат (Меда)]]''' | — | ''Matto'' (''Mado'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мадзейка|Мадзейка (Мадзека, Мядзейка, Мэдыка, Медзіка, Мацейка)]]''' | — | ''Madacho'' (''Mädecke'', ''Maticke'') <br> Matto (Mado) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медзел|Медзел (Медзіла, Маціль)]]''' | — | ''Mädel'' (''Meddil'', ''Medulo'', ''Madelo'') <br> Matto (Mado) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медзін|Медзін (Медзень, Мэдын)]]''' | — | ''Meddin'' (''Medden'') <br> Matto (Mado) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Матывік]]''' | | ''Matouigius'' (''Mathwig'', ''Medovicus'') <br> Matto (Mado) + Wigo (Wic) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медвін]]''' | | ''Medwinus'' (''Matuvin'') <br> Matto (Mado) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Матар]]''' | | ''Matter'' (''Mather'') <br> Matto + Heri (Hari) | ''Herimat''<br> Heri + Matto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медгін|Медгін (Метгін, Медакін)]]''' | | ''Matgen'' <br> Matto (Mado) + -kin <br> Matto (Mado) + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медрык|Медрык (Метрык, Матрык, Мітрык)]]''' | | ''Mederic'' (''Mēdrīc'', ''Metrick'', ''Mathrich'') <br> Matto (Mado) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Магон]]''' | — | ''Magonus'' (''Maganus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мэйн|Мэйн (Майн, Мейн, Мейнь)]]''' | — | ''Meyn'' (''Megin'', ''Meino'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мэйнэль|Мэйнэль (Майнэль)]]''' | — | ''Meynell'' <br> Meyn + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мейнуш]]''' | — | ''Mejnuš''{{Заўвага|name="Чэхія"}} (''Majnuš''{{Заўвага|name="Чэхія"}}) <br> Meyn + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мэйнар|Мэйнар (Майнар)]]''' | | ''Meinar'' <br> Meyn + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мэйнарт|Мэйнарт (Мэйнард, Мейнарт, Мэйнэрт, Мейнард, Майнарт, Майнард)]]''' | | ''Meinart'' (''Meynard'') <br> Meyn + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Міл (імя)|Міл (Міла, Міль, Мель)]]''' | — | ''Milo'' (''Melus'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілейка|Мілейка (Міліка, Мілека, Мелека)]]''' | — | ''Milleke'' (''Milike'', ''Melleko'') <br> Milo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілен|Мілен (Мелін, Мэлін, Мелен, Мелень, Мілень, Мілін)]]''' | — | ''Mellen'' (''Melin'') <br> Milo (Melus) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мельбут|Мельбут (Мільбут)]]''' | | ''Melbodo'' (''Mellobod'', ''Mellobaud'') <br> Milo (Melus) + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мільвід|Мільвід (Мельвід)]]''' | | ''Melvid'' (''Melewidis'') <br> Milo (Melus) + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілар]]''' | | ''Milehar'' <br> Milo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мелкід|Мелкід (Мільгед, Мільгет)]]''' | | ''Meligedius'' <br> Milo (Melus) + Geda (Giddo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілкін|Мілкін (Мелькін, Мількен, Мільгін)]]''' | | ''Millikin'' <br> Milo (Melus) + Ginno <br> Milo + -kin | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мільконт|Мільконт (Мелькунт)]]''' | | ''Milgunt'' <br> Milo + Gunth (Kunth) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Мільмонт|Мільмонт (Мэльмонт, Мільмунт)]] | | Milo + Mund (Munt) <br> ''Malmund'' <br> Malo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілят|Мілят (Мілёт, Мялюта)]]''' | | ''Milliot'' (''Melot'') <br> Milo (Melus) + Joto (Juto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мін|Мін (Мен, Мінь, Мень)]]''' | — | ''Minno'' (''Menno'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінейка (імя)|Мінейка (Мініка, Мінка, Менейка, Меніка)]]''' | — | ''Minnico'' (''Meniko'') <br> Minno (Menno) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінела|Мінела (Меніль, Менюл)]]''' | — | ''Mennel'' (''Minel'', ''Minnul'') <br> Minno (Menno) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Мінялк|Мінялк (Міналг, Мінаўг, Мінэльг, Менелк)]] | [[Альгмін]] | Minno + Helgi (Alko) | Helgi (Algo) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінбут]]''' | [[Бутмін]] | ''Menbodo'' <br> Minno (Menno) + Bodo (Budo) <br> Minno + Boto (Buto) | ''Butmen'' <br> Boto (Buto) + Minno <br> ''Budmyn'' <br> Bodo (Budo) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінаўт|Мінаўт (Міналт, Міналта, Меналта)]]''' | | ''Minolt'' (''Minaut'', ''Menalt'') <br> Minno + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінвід|Мінвід (Мінвіт, Менвід)]]''' | [[Відзімін (імя)|Відзімін]] | ''Minuit'' <br> Minno + Wido <br> ''Meginwid'' <br> Meyn (Megin) + Wido | Wido + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінігайла (імя)|Мінігайла (Мінгель, Мэнгель, Мэнгела)]]''' | [[Гайлімін]] | ''Minigelus'' (''Mengel'') <br> Minno (Menno) + Gailo (Gelo) | ''Geleminus'' <br> Gailo (Gelo) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгіла]]''' | | ''Mengilo'' (''Menkilo'') <br> Minno (Menno) + Gilo | ''Gilmin'' (''Gilmen'') <br> Gilo + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгер]]''' | [[Гермін]] | ''Minger'' (''Menger'') <br> Minno (Menno) + Gero | ''Germinus'' <br> Gero (Giro) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгірд]]''' | | ''Mingard'' <br> Minno + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінігаўд|Мінігаўд (Менгаўд, Мінгоўд, Менькоўт)]]''' | | ''Menegald'' (''Minegolt'') <br> Minno (Menno) + Goldo <br> ''Menigaut'' <br> Minno (Menno) + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгін|Мінгін (Мінген, Менгін, Мэнкін)]]''' | | ''Mennigen'' (''Mennikin'', ''Minchin'') <br> Minno (Menno) + -kin <br> Minno (Menno) + Ginno (Genno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгуд|Мінгуд (Мінгот)]]''' | [[Гудымін]] | ''Mengodus'' (''Mengotus'') <br> Minno (Menno) + Gudo (Godo) | ''Goudemen'' <br> Gudo + Minno (Menno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінар]]''' | | ''Minar'' (''Mennarius'') <br> Minno (Menno) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінард|Менарт (Мінард)]]''' | | ''Mennert'' (''Minnert'', ''Minard'') <br> Minno (Menno) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Міндоўг (імя)|Міндаў (Міндоўг, Міндак, Міндаг, Мендак, Мендаг, Мэндаг, Мэндах)]]''' | [[Даўмен]] | ''Mindach'' (''Mendoch'') <br> Minno (Menno) + Daugo (Davo) <br> Meyn + Dago | ''Dauman'' <br> Daugo (Davo) + Mann <br> Daugo (Davo) + Minno (Menno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінконт]]''' | [[Кантмін]] | ''Menegundia'' <br> Minno (Menno) + Gunth (Kunth) | ''Cundomenus'' <br> Gunth (Kunth) + Minno (Menno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Мінімонт|Мінімонт (Мінімунд, Мінімунт)]] | [[Мантымін]] | Minno + Mund (Munt) <br> ''Maginmund'' <br> Meyn (Megin) + Mund (Munt) | Mund (Munt) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінят|Мінят (Мінют)]]''' | | ''Miniatus'' <br> Minno + Joto (Juto) <br> Minno + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінда|Мінда (Мінта, Мента)]]''' | — | ''Manto'' (''Mende'', ''Minte'', ''Mente'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінціла|Мінціла (Манціла, Мінтэль, Мендзіла, Міндзель)]]''' | — | ''Mindilo'' (''Mantillo'', ''Mintel'', ''Mendilo'') <br> Manto (Minte) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінтаўт|Мінтаўт (Менталт)]]''' | [[Таўцімін]] | ''Mindelt'' (''Mendelt'', ''Mandelt'') <br> Manto (Minte) + Waldo (Walt) <br> Minno + Teudo (Taut) | Teudo (Taut) + Minno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мендэр|Мендэр (Мэндэр, Мантэра, Міндэр, Мандэр, Мандр, Мінтар)]]''' | | ''Mender'' (''Mantarius'', ''Minder'') <br> Manto (Mende) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мендрык|Мендрык (Мандрык, Міндрык, Мендрэк)]]''' | | ''Mendrick'' (''Mandariks'', ''Mendrich'') <br> Manto (Mende) + Rick | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Міра (імя)|Мера (Мер, Мар)]]''' | — | ''Mero'' (''Miro'', ''Maro'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мірэйка|Мірэйка (Мярэйка, Марэйка, Мерка, Мірка)]]''' | — | ''Mirica'' (''Mereko'', ''Marêke'', ''Mercke'') <br> Mero (Miro) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мерула|Мерула (Марыла, Мерла, Марэла, Мірэла)]]''' | — | ''Merula'' (''Marilo'', ''Merlo'', ''Marellus'', ''Mirella'') <br> Mero + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мірын|Мірын (Марын, Мэрэн)]]''' | — | ''Marinus'' (''Merrin'', ''Mehren'') <br> Mero (Maro) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Міруш|Міруш (Маруш)]]''' | — | ''Merusch'' <br> Mero (Miro) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Марбут]]''' | | ''Marbotte'' (''Meriboto'') <br> Mero (Maro) + Boto (Buto) | ''Botmar'' <br> Boto (Buto) + Mero (Maro) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мервін|Мервін (Марвін, Мірвін)]]''' | | ''Mervinus'' (''Maruin'') <br> Mero (Maro) + Wino | ''Winimar'' <br> Wino + Mero (Maro) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маргела|Маргела (Мергель, Маргель, Маргайла, Маргаль)]]''' | | ''Mergell'' <br> Mero (Maro) + Gailo (Gelo) | ''Geilamer'' (''Gelmer'') <br> Gailo (Gelo) + Mero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маркунт]]''' | | ''Margundis'' (''Mariconda'') <br> Mero (Maro) + Gunth (Kunth) | ''Gundemar'' (''Cundmar'') <br> Gunth (Kunth) + Mero (Maro) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мармонт|Мармонт (Марымонт, Мірмант)]]''' | | ''Marmundus'' (''Marmont'', ''Marimundo'', ''Miramunda'') <br> Mero (Maro) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мут|Мот (Мут, Мод, Моць)]]''' | — | ''Mot'' (''Muta'', ''Moda'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Моціка|Моціка (Мацейка, Моцейка, Муцейка)]]''' | — | ''Motico'' (''Muteke'') <br> Mot (Muta) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Маціла|Муціла (Мутэль, Маціла, Мацель)]]''' | — | ''Mutila'' (''Mutel'', ''Motilo'') <br> Mot (Muta) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мудзін|Мудзін (Мудын)]]''' | — | ''Modin'' (''Muttin'') <br> Mot (Muta) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мутаўт]]''' | | ''Muotolt'' <br> Mot (Muta) + Waldo (Walt) <br> Mot (Muta) + Teudo (Taut) | ''Teutmodus'' <br> Teudo (Teuth) + Mot |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мотвіл|Мотвіл (Модвіл)]]''' | | ''Moetwil'' <br> Mot (Muta) + Wilo | ''Willimot'' <br> Wilo + Mot |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мотар|Мотар (Мутар, Модэр)]]''' | | ''Motar'' (''Muotar'', ''Moder'') <br> Mot + Heri (Hari) | ''Herimot'' <br> Heri + Mot |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мус|Мус (Муш, Музь)]]''' | — | ''Mus''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Musz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мусіла|Мусіла (Мусель)]]''' | — | ''Musilo'' (''Musula'') <br> Mus + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мунд|Монт (Мунд, Мунт, Монд, Мундзь, Мондзь)]]''' | — | ''Mund'' (''Munt'', ''Mond'', ''Mont'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мандзейка|Мандзейка (Мундзейка, Монцека, Манцейка)]]''' | — | ''Mundicho'' (''Mondicus'') <br> Mund (Mont) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мундыла (імя)|Мантыла (Монтэль)]]''' | — | ''Muntilo'' (''Montel'') <br> Mund (Munt) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Монтуш|Монтуш (Монтш)]]''' | — | ''Muntsch'' <br> Mund (Mont) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Монтаўт|Монтаўт (Монталт, Монталд, Мунталт)]]''' | [[Валімонт]] | ''Montald'' (''Montault'', ''Mundoald'') <br> Mund (Munt) + Waldo (Walt) <br> Mund (Munt) + Teudo (Taut) | ''Walmont'' (''Waltmunt'') <br> Waldo (Walt) + Mund (Munt) <br> ''Teutmunt'' <br> Teudo (Teuth) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мандывік]]''' | [[Вігмант]] | ''Mundivicus'' <br> Mund + Wigo (Wic) | ''Wigmunt'' (''Wicmund'') <br> Wigo (Wic) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Мантывід (імя)|Мантывід (Мунтвід, Мондвід)]] | [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]] | Mund (Munt) + Wido | ''Widmund'' <br> Wido + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Монтвіл|Монтвіл (Мунтвіл, Мондвіл)]]''' | [[Вілімонт]] | ''Muntwil'' <br> Mund (Munt) + Wilo | ''Wilmunt'' <br> Wilo + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мантывін]]''' | | ''Mondawin'' (''Mundawins'') <br> Mund (Munt) + Wino | ''Winimunt'' <br> Wino + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла (Мантыгал, Мунтыгайла)]]''' | [[Галімонт]] | ''Montigel'' <br> Mund (Munt) + Gailo (Gelo) | ''Galmund'' <br> Gailo (Gelo) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд (Мунтыгерд, Мундыгерд, Мантыгард, Монтгард)]]''' | [[Гірдзімонт]] | ''Mundgerd'' (''Mundgerdr'') <br> Mund + Gerd | ''Gardmund'' (''Gertmund'') <br> Gerd (Gardo) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мондар|Мондар (Мондэр, Монтар)]]''' | | ''Munder'' (''Munter'', ''Mundher'') <br> Mund (Munt) + Heri (Hari) | ''Hermunt'' (''Herimont'') <br> Heri + Mund (Mont) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Монтарт]]''' | | ''Mundert'' (''Mundhart'') <br> Mund (Munt) + Hardt (Hart) | ''Hardmunt'' (''Hartomund'') <br> Hardt (Hart) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Мантымін]] | [[Мінімонт]] | Mund (Munt) + Minno | Minno + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мундэрых (імя)|Мондрык]]''' | | ''Mondericus'' (''Mondrich'', ''Mundericus'') <br> Mund + Rick | ''Richmont'' <br> Rick (Rih) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Мантрым (імя)|Мантрым (Мунтрым, Мондрым)]] | [[Рымант]] | Mund (Munt) + Rim | ''Rimunt'' <br> Rim + Mund (Munt) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нейка]]''' | — | ''Naicho'' (''Necke'', ''Nacho'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нагела|Нагела (Нагель, Найгель, Найгайла)]]''' | | ''Nagel'' (''Nagal'') <br> Naicho (Nacho) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Наймант|Наймант (Нэймант, Намонт)]]''' | | ''Naimundus'' (''Neimundus'') <br> Naicho + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нань]]''' | — | ''Nanno'' (''Nenna'', ''Nannus'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Наніка]]''' | — | ''Nannicha'' <br> Nanno + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нанарт|Нанарт (Нангарт, Нанэрт, Нэнарт, Ненарт, Нінарт)]]''' | | ''Nanhart'' (''Nennert'') <br> Nanno (Nenna) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Наць]]''' | — | ''Nath'' (''Nato'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Натар (імя)|Натар (Надэр, Нядар)]]''' | | ''Nater'' (''Nadhere'') <br> Nath + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нед|Нед (Ніт, Нідзь, Нець]])''' | — | ''Nieth'' (''Nied'', ''Nid'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ніціла]]''' | — | ''Nitilo'' (''Nidilo'', ''Nittel'') <br> Nieth (Nid) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нігайла|Нігайла (Негела, Нігал)]]''' | | ''Negele'' (''Niegel'') <br> Nieth + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нітар|Нітар (Нідэр, Нэйдэр)]]''' | | ''Nieter'' (''Nither'', ''Nidar'') <br> Nieth (Nid) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нітарт]]''' | | ''Nitart'' (''Nithart'') <br> Nieth + Hardt (Hart) | ''Hartnid'' <br> Hardt (Hart) + Nieth (Nid) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нетымер]]''' | | ''Nitimerus'' (''Niemer'') <br> Nieth + Mero | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нода|Нода (Нота, Ноць, Нут)]]''' | — | ''Noddo'' (''Noto'', ''Noth'', ''Nutte'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нацейка|Нацейка (Надзейка)]]''' | — | ''Nothicho'' (''Nodiko'') <br> Noddo (Noto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нацель]]''' | — | ''Notilo'' (''Nötel'', ''Noddilo'') <br> Noddo (Noto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нутаўт]]''' | | ''Notaldus'' (''Noteldus'') <br> Noddo (Nutte) + Teudo (Taut) <br> Noddo (Nutte) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нутар|Нутар (Нотар)]]''' | | ''Nudhari'' (''Nothar'') <br> Noddo (Nutte) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нор (імя)|Нор (Нар, Нер)]]''' | — | ''Noro'' (''Nero'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарэйка|Нарэйка (Нарыка, Норка)]]''' | — | ''Noriko'' (''Norke'') <br> Noro + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарэла|Нарэла (Нарэль)]]''' | — | ''Narelo'' <br> Noro (Nero) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нерын|Нерын (Нерэн)]]''' | — | ''Nerin'' (''Norin'') <br> Noro (Nero) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Наруш|Наруш (Нарэш, Нарыш, Нараш)]]''' | — | ''Norusch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Noreš''{{Заўвага|name="Чэхія"|Германска-славянскае імя, якое азначалася ў Чэхіі}}, ''Norisch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Noro + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарбар]]''' | | ''Norber'' <br> Noro + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Норбэрт|Нарборт (Норбэрт)]]''' | | ''Norbert'' (''Nerbertus') <br> Noro (Nero) + Bert | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарбут (імя)|Нарбут (Нарбот, Норбут, Нарбуд, Нарыбут)]]''' | [[Бутнар]] | ''Narbot'' (''Norpoth'', ''Nierbota''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Norpod'') <br> Noro + Boto (Buto) <br> Noro + Bodo (Budo) | ''Botner''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Buthneri''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Boto (Buto) + Noro (Nero) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарвід|Нарвід (Норвід, Нервід)]]''' | | ''Norvid'' (''Narvid'') <br> Noro + Wido | ''Widhener'' <br> Wido + Noro (Nero) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарвіл]]''' | | ''Norvilus'' <br> Noro + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Нарывойша|Нарывойша (Нарвойш, Нарвэйша, Нарвэйш, Норвэйш, Нарвош)]] | [[Войшнар]] | Noro + Weise (Wiso) <br> Noro + Waiso (Voysch) | ''Wießner'' <br> Weise (Wiso) + Noro |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Наргайла|Наргайла (Наргейла, Наргела)]]''' | | ''Nargella'' <br> Noro (Nero) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарман|Нарман (Норман, Нармен)]]''' | | ''Norman'' (''Neriman'') <br> Noro + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарымонт (імя)|Нарымонт (Нарымунт, Нормунт, Нармунт)]]''' | | ''Normunt'' (''Normundus'') <br> Noro + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нарт|Нарт (Норда)]]''' | — | ''North'' (''Nardo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нартаўт|Нартаўт (Нартольт)]]''' | | ''Nartolt'' (''Nortold'') <br> North + Waldo (Walt) <br> Noro (Nero) + Teudo (Taut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нявіла|Нявіла (Нівіла, Навіла)]]''' | — | ''Newilo'' <br> Niwo (Nevo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нявойст]]''' | — | ''Neosta'' <br> Niwo (Nevo) + -st- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Нявойна]] | | ''Nevin'' <br> Niwo (Nevo) + Wino (Weine) <br> Niwo (Nevo) + Uuenna (Wona) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Невярд|Невярд (Невярт)]]''' | | ''Niviard'' (''Niewerth'') <br> Niwo (Nevo) + Hardt | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Неўрад]]''' | | ''Niwrat'' (''Neurodus'') <br> Niwo (Nevo) + Rado (Rato) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нястольт]]''' | | ''Nistaldus'' <br> Nistio + Waldo <br> Niwo (Nevo) + Stalto | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ота]]''' | — | ''Oto'' (''Odo'', ''Audo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Адыла|Аціла (Ятыла, Аўдзіла)]]''' | — | ''Otilo'' (''Audilo'') <br> Oto (Audo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Одзін (імя)|Одзін]]''' | — | ''Odin'' <br> Oto (Odo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Отаўт]]''' | | ''Ottolt'' <br> Oto + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Атгін]]''' | | ''Otken'' (''Oetgen'') <br> Oto + -kin <br> Oto + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Атмут]]''' | | ''Otmot'' <br> Oto + Mot (Muto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Адрык]]''' | | ''Odric'' <br> Oto (Odo) + Rick | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Окель]]''' | — | ''Ockel'' (''Okilo'') <br> Occo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Пац|Пац (Пач)]]''' | — | ''Pazzo'' (''Patza'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Пацолт|Пацолт (Пецальт)]]''' | | ''Pazolt'' (''Petzold'') <br> Pazzo + Waldo (Walt) <br> Petz + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Прош|Прош (Прыш)]]''' | — | ''Brezzo'' (''Prosch'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Прэзгінт|Прэзгінт (Брозгінт, Брызгінд, Брышгінт)]] | | Brezzo (Prosch) + Gento | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Прышмонт|Прышмонт (Прашмунт, Прэшмунт, Прышымунд, Прызмант)]]''' | | ''Prosmund'' (''Brosmundus'') <br> Brezzo (Prosch) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рабан|Рабан (Рапан, Грабан)]]''' | — | ''Rabanus'' (''Rapan'', ''Hraban'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рапа (імя)|Рапа (Рап)]]''' | — | ''Rappo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рапш]]''' | — | ''Rapsch'' <br> Rabanus (Rappo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рага|Рага (Рэга)]]''' | — | ''Rago'' (''Ragi'', ''Reggi'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рагіла|Рагіла (Рагул, Рагла)]]''' | — | ''Ragilo'' (''Regula'', ''Raggl'') <br> Rago (Reggi) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рагінь|Рагін (Рагіна, Рэгін, Рэгінь, Рагінь, Рагіня)]]''' | — | ''Ragenus'' (''Ragina'', ''Regin'') <br> Rago + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рагвалод (імя)|Рагвалод (Рэгвальд)]]''' | | ''Ragvald'' <br> Rago + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рагайла|Рагайла (Рагела, Рагель, Рагаль, Рэгель)]]''' | | ''Ragel'' (''Rogello'', ''Regel'') <br> Rago (Reggi) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыгмонт|Рыгмонт (Рыгмунт)]]''' | | ''Regimunt'' (''Ragemunt'') <br> Rago (Reggi) + Mund (Munt) <br> ''Rigmunt'' <br> Rick + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Раган]]''' | — | ''Raganus'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэйн (імя)|Рэйн (Райна, Рэйна, Рэйнь, Райнь)]]''' | — | ''Rein'' (''Raino'', ''Reyne'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэйнальд|Рэйнальд (Рэйнальт, Рэгінальд)]]''' | | ''Reinald'' (''Raginald'') <br> Rein (Raganus) + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэнігер|Рэнігер (Рэнікер)]]''' | | ''Ranniger'' (''Renger'', ''Renker'', ''Ragingar'') <br> Rein (Raganus) + Gero | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэйнар]]''' | | ''Reinar'' (''Raganhar'') <br> Rein (Raganus) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Раймунд|Раймунд (Раймунт, Рэймунд, Рэймунт, Раймонт, Рэймант)]]''' | | ''Raimund'' (''Raymond'', ''Raginmund'') <br> Rein (Raganus) + Mund | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ракель|Ракель (Ракіль)]]''' | — | ''Rakila'' <br> Raco (Rako) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рад|Рад (Рат, Радзь)]]''' | — | ''Rado'' (''Rato'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзіка|Радзіка (Радзейка)]]''' | — | ''Radike'' (''Radeke'', ''Radacho'') <br> Rado + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзіла|Радзіла (Радзель, Радуль)]]''' | — | ''Radila'' (''Radel'', ''Radulus'') <br> Rado + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзень|Радзень (Рацін, Радзін)]]''' | — | ''Radin'' (''Rattin'', ''Radden'') <br> Rado (Rato) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радун|Радун (Радон, Радзюн)]]''' | — | ''Raduni'' <br> Rado + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радаш|Радаш (Радзюш, Радш, Раташ)]]''' | — | ''Radusch'' (''Ratsch'') <br> Rado (Rato) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ратаўт|Ратаўт (Раталт, Раталд)]]''' | | ''Ratolt'' (''Ratald'', ''Rataud'') <br> Rado (Rato) + Waldo (Walt) <br> Rado + Teudo (Taut) | ''Waltrat'' <br> Waldo (Walt) + Rado (Rato) <br> ''Teudrad'' <br> Teudo (Teuth) + Rado |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзівіл (імя)|Радзівіл (Радвіл)]]''' | | ''Ratwilius'' <br> Rado (Rato) + Wilo | ''Wilrad'' <br> Wilo + Rado |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радавін|Радавін (Радвін)]]''' | | ''Radowin'' (''Radwin'') <br> Rado + Wino | ''Winirad'' <br> Wino + Rado |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радыгайла]]''' | | ''Ratgeil'' (''Redgell'') <br> Rado (Rato) + Gailo | ''Geilrad'' (''Gailrat'') <br> Gailo + Rado (Rato) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ратман (імя)|Ратман (Радман, Радзіман, Радаман, Радэман)]]''' | | ''Ratman'' (''Radman'', ''Rademann'') <br> Rado (Rato) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Радзімін|Радзімін (Радмін)]] | | Rado + Minno | ''Minrath'' (''Menrad'') <br> Rado (Rato) + Minno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзімонт]]''' | | ''Radmunt'' (''Ratemund'') <br> Rado + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Разела|Разела (Расель, Разель, Разэль, Ражэла)]]''' | — | ''Razala'' (''Rassel'') <br> Razo (Rasse) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рам]]''' | — | ''Ramo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Раміла|Раміла (Рамэль)]]''' | — | ''Ramilo'' (''Ramel''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ramo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамут|Рамут (Рамот, Рамуць)]]''' | — | ''Ramut'' <br> Ramo + -t- <br> Ramo + Mot (Muta) | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамша]]''' | — | ''Ramsch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Ramysch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Ramesch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Rames''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ramo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамаўт]]''' | | ''Ramaldus'' (''Ramolt'', ''Ramoudt'') <br> Ramo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамант|Рамант (Рамунт, Ромунт, Ромунд)]]''' | | ''Ramunt'' <br> Ramo + Mund (Munt) <br> ''Romont'' (''Romundus'') <br> Hrodo (Roda) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рань]]''' | — | ''Rano'' (''Rahn'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Раніла]]''' | — | ''Ranila'' <br> Rano + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ранвід]]''' | | ''Ranoid'' (''Ranvid'') <br> Rano + Wido | ''Widerannus'' <br> Wido + Rano |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ранда|Ранда (Рант, Рэнт, Рандзь)]]''' | — | ''Rando'' (''Ranto'', ''Rento'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рандзіла]]''' | — | ''Randilo'' <br> Rando + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рандзін]]''' | — | ''Randinus'' (''Randenus'') <br> Rando + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рандар|Рандар (Рандэр)]]''' | [[Ерандзь]] | ''Randhar'' (''Randhere'') <br> Rando + Heri (Hari) | ''Herrand'' (''Harranth'') <br> Heri (Hari) + Rando (Ranto) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рука (імя)|Рука (Рук)]]''' | — | ''Rucco'' (''Rocco'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рокіль|Рокіль (Рукель, Рукля)]]''' | — | ''Rocula'' (''Rochilo'', ''Rukiel''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Ruclo'') <br> Rucco (Rocco) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рукша]]''' | — | ''Rocksch'' <br> Rucco (Rocco) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Руга]]''' | — | ''Rugo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Руген (імя)|Руген (Ругін)]]''' | — | ''Rugin'' <br> Rugo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рувіль]]''' | — | ''Rowilo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рума|Рума (Рум, Ром, Ромь)]]''' | — | ''Rumo'' (''Ruom'', ''Rom'', ''Hruam'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамейка|Рамейка (Румейка, Роміка)]]''' | — | ''Rümecke'' (''Hromiko'') <br> Rumo (Hruam) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Румель|Румель (Ромель, Румуль)]]''' | — | ''Rummel'' (''Rommel'') <br> Rumo (Ruom) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Румін|Румін (Ромен)]]''' | — | ''Rumin'' (''Romenus'') <br> Rumo (Ruom) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ромат]]''' | — | ''Romatus'' <br> Rumo (Ruom) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Румш|Румш (Ромыш, Ромш)]]''' | — | ''Rumsch'' (''Römisch'') <br> Rumo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Румбольд|Румбольд (Румпольд, Румбоўд, Рамбальт, Ромбаль)]]''' | | ''Rumbold'' (''Rumpolt'', ''Rumbaut'', ''Rumbolt'', ''Rumpel'') <br> Rumo + Bald (Boldt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ромбут|Ромбут (Румбут)]]''' | | ''Rombodus'' <br> Rumo (Ruom) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамвольт|Рамвольт (Румвольд, Рамульт, Ромальд, Рамуальд)]]''' | | ''Romualt'' (''Romuald'', ''Rumolt'', ''Romald'') <br> Rumo (Ruom) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Руна (імя)|Руна (Рунь)]]''' | — | ''Runo'' (''Run'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рунейка|Рунейка (Руніка, Ранейка)]]''' | — | ''Runnecke'' (''Runica'') <br> Runo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рупейка|Рупейка (Рупка)]]''' | — | ''Rupke'' <br> Rupo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рост (імя)|Рост (Росьць, Русьць)]]''' | — | ''Rost'' (''Rust'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Русьцейка|Русьцейка (Росьцейка, Ростэк, Русьцік, Рушцейка)]]''' | — | ''Rosteck'' <br> Rost (Rust) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Расьціла]]''' | — | ''Rustil'' <br> Rost (Rust) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ростан]]''' | — | ''Rostan'' (''Ruston'') <br> Rost + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рустэн|Рустэн (Рустэнь, Ростэнь, Ростын)]]''' | — | ''Rusten'' (''Rosten'') <br> Rost (Rust) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ростаўт|Ростаўт (Росталт, Роштаўт)]]''' | | ''Rostoldus'' (''Rostaldus'', ''Rustoldus'') <br> Rost (Rust) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рык|Рык (Рэйх)]]''' | — | ''Rick'' (''Rih'', ''Reiche'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыхіла (імя)|Рыкель]]''' | — | ''Richilo'' (''Rikila'', ''Richela'') <br> Rick (Rih) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыбалт|Рыбалт (Рыбальт)]]''' | [[Болтрык]] | ''Ribald'' <br> Rick (Rih) + Bald | ''Boldericus'' <br> Bald (Boldt) + Rick |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыгала|Рыгала (Рыгель, Рыгайла, Рыкайла)]]''' | | ''Ricgela'' <br> Rick (Rih) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыконт]]''' | [[Гундэрык (імя)|Кондрыка]] | ''Rihcund'' <br> Rick (Rih) + Gunth (Kunth) | ''Condricus'' <br> Gunth (Kunth) + Rick |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыхлік]]''' | | ''Richlich'' <br> Rick (Rih) + *Lic | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рым (імя)|Рым]]''' | — | ''Rim'' (''Rimo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымейка|Рымейка (Рымка)]]''' | — | ''Rimicho'' <br> Rim + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымель]]''' | — | ''Riemel'' (''Rimila'') <br> Rim + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэмест]]''' | — | ''Rimisto'' (''Remistus'') <br> Rim + -st- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымут|Рымут (Рымуць)]]''' | — | ''Rymut''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Rim + -t- <br> Rim + Mot (Muta) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымша|Рымша (Рымуш, Рымаш)]]''' | — | ''Rymsza''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Rim + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымбут]]''' | [[Бутрым]] | ''Rimbotus'' (''Rembod'') <br> Rim + Boto (Buto) <br> Rim + Bodo (Budo) | ''Bauderrim'' <br> Bodo (Budo) + Rim |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымальд]]''' | | ''Rimald'' <br> Rim + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Рымавід (імя)|Рымавід (Рымвід, Рынвід)]] | | Rim + Wido <br> ''Rennuit'' <br> Rein + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Рымгайла|Рымгайла (Рымегель, Рымгейла, Рымгел, Рымкайл)]] | | ''Rimagil'' (''Rimgils'') <br> Rim + Gilo (< Gisel) <br> Rim + Gailo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымгальд]]''' | [[Гаўдрым]] | ''Rimigaud'' <br> Rim + Gaudo | Gaudo + Rim |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымар (імя)|Рымар (Рымер)]]''' | | ''Rimarus'' (''Rimer'') <br> Rim + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымард]]''' | | ''Rimmert'' (''Rymard'', ''Rimhart'') <br> Rim + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымконт]]''' | [[Кантрым]] | ''Rimigundus'' <br> Rim + Gunth (Kunth) | ''Gondarim'' <br> Gunth (Kunth) + Rim |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыман]]''' | | ''Rimann'' <br> Rim + Mann <br> Rick (Rih) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымант|Рымант (Рымунд, Рымунць, Рымонд)]]''' | [[Мантрым (імя)|Мантрым]] | ''Rimunt'' (''Rimund'') <br> Rim + Mund (Munt) | Mund (Munt) + Rim |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Рымтаўт|Рымтаўт (Рымталт, Рынтаўт)]] | | Rim + Teudo (Teudo) <br> ''Rintolt'' (''Rindolt'') <br> Rindr + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рынк|Рынк (Рынка, Рынг)]]''' | — | ''Rinco'' (''Ringk'', ''Ringo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рынгіла|Рынгель (Рынкель, Рынгала, Рынгайла)]]''' | — | ''Ringel'' (''Rinkel'', ''Ringilo'') <br> Rinco (Ringk) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рынкун]]''' | — | ''Ringun'' <br> Rinco (Ringk) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рынгольд (імя)|Рынгольд (Рынгальд, Рынгвальд)]]''' | | ''Ringold'' (''Ringwald'') <br> Rinco (Ringk) + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыда|Рыда (Рыд, Рыдзь)]]''' | — | ''Rido'' (''Rito'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыдзіка|Рыдзіка (Рыдык)]]''' | — | ''Redeco'' <br> Rido + -k- <br> Rado + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыдэль|Рыдэль (Рытэль)]]''' | — | ''Riedel'' <br> Rido (Rito) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рытэн]]''' | — | ''Rieden'' <br> Rido (Rito) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рытаўт]]''' | | ''Ritoldus'' (''Ritaud'') <br> Rido (Rito) + Waldo (Walt) | ''Waltrid'' <br> Waldo (Walt) + Rido <br> ''Theutrid'' <br> Teudo (Teuth) + Rido |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыдмонт]]''' | | ''Redmund'' <br> Rido + Mund (Munt) <br> Rado + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саба]]''' | — | ''Saba'' (''Sabas'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сабіла (імя)|Сабіла (Сабела, Сабуль, Забіла, Забела, Забель, Жабела)]]''' | — | ''Sabilo'' (''Sabel'', ''Sabulo'') <br> Saba + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сабіна|Сабіна (Сабін)]]''' | — | ''Sabine'' <br> Saba + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Шабэр|Шабэр (Шабер)]]''' | | ''Sabherus'' <br> Saba + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сава (імя)|Сава]]''' | — | ''Soava'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Савіла|Савіла (Савула, Савала, Савуль, Саваль, Саўль, Завіла, Савель, Шавела)]]''' | — | ''Savilo'' (''Sauulo'', ''Savalo'', ''Saul'') <br> Soava + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Савігайла|Савігайла (Саўгел, Салгел)]]''' | | ''Savigello'' <br> Soava + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Савігін|Савігін (Саўгін, Савукін, Саўген, Шаўген, Шаўкін, Жаўгін)]]''' | | ''Sawkin'' <br> Soava + -kin <br> Savas + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саўгут|Саўгут (Саўгуць)]]''' | | ''Savegotus'' (''Savegotis'') <br> Soava + Gudo (Godo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саўконт]]''' | | ''Savegonte'' <br> Soava + Gunth (Cund) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Савімонт]] | | Soava + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саўрык|Саўрык (Сеўрык)]]''' | | ''Savericus'' (''Severicus'') <br> Soava + Rim | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Савірым]] | | Soava + Rim | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сак|Сак (Зак, Шак, Жак, Зага, Жага)]]''' | — | ''Sack'' (''Sacco'', ''Saage'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сакель|Сакель (Жакель, Жагіль, Шакель)]]''' | — | ''Sakel'' (''Sagilo'') <br> Sack + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сакень|Сакень (Сакен, Сакін, Шакен, Загень)]]''' | — | ''Sacken'' (''Sagin'') <br> Sack + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жагель|Жагель (Загала, Жагала, Сагайла, Жагайла)]]''' | | ''Sagel'' (''Sagalo'') <br> Sack (Saage) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жагар|Жагар (Загар, Закар, Жакор)]]''' | | ''Sagar'' (''Sahker'') <br> Sack (Saage) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сала (імя)|Сала (Шаль, Заль, Жоль)]]''' | — | ''Salvo'' (''Sallo'', ''Selo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Салейка|Салейка (Салука, Салік, Салька, Шалейка, Залейка, Жалека, Жалейка, Сялейка)]]''' | — | ''Saleko'' (''Salucho'', ''Salico'', ''Selke'') <br> Salvo (Sallo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Салін]]''' | — | ''Salina'' <br> Salvo (Sallo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Салата (імя)|Салата (Саладзь)]]''' | | ''Saletho'' (''Salat'', ''Salado'') <br> Salvo (Sallo) + -t- | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сельвін|Сельвін (Салавін, Шалавін)]]''' | | ''Selwin'' (''Salawins'', ''Seleuuin'') <br> Salvo (Selo) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сальгер|Сальгер (Зальгер, Жалагер, Шалагір)]]''' | | ''Salger'' (''Salager'') <br> Salvo (Sallo) + Gero | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Салкірд|Салкірд (Саўгірд, Саўгард)]]''' | | ''Salgerd'' (''Salgerðr'', ''Salgard'') <br> Salvo (Sallo) + Gerd (Gyrd) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саламан|Саламан (Сальман, Саліман, Шаламан, Саўман, Саламен)]]''' | | ''Salaman'' (''Salman'', ''Saleman'') <br> Salvo (Sallo) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жалмонт]]''' | | ''Salmond'' (''Salamund'') <br> Salvo (Sallo) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сань]]''' | — | ''Sanno'' (''Senne'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Санель|Санель (Саніль, Сяніла, Сініла, Сенель, Сініль)]]''' | — | ''Sanilo'' (''Senilo'') <br> Sano (Senne) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сангушка|Сангаў (Сангушка)]] | | Sano + Gawo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Санда|Санда (Санта, Занта, Шанда)]]''' | — | ''Sando'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сандзейка]]''' | — | ''Sandika'' <br> Sando + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жандзель|Жандзель (Шэндзель)]]''' | — | ''Sandel'' (''Sendel'') <br> Sando + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сантаўт|Сантаўт (Жонтаўт)]]''' | | ''Santold'' <br> Sando + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зантэр|Зантэр (Жантар, Сантыр, Шантэр, Зандэр, Зандар, Сандар, Шандэр, Шандар)]]''' | | ''Santer'' (''Sandheri'', ''Santari'') <br> Sando + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шандрык]]''' | | ''Sandrih'' <br> Sando + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сар|Сар (Сер, Сэр, Зара, Шар)]]''' | — | ''Sarus'' (''Serre'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарэйка|Сарэйка (Сарака, Зарык, Сярэйка, Сэрэйка, Серака, Шарэйка, Шарка, Жарэйка)]]''' | — | ''Saracho'' (''Saricho'', ''Serecho'') <br> Sarus (Serre) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарала|Сарала (Зарала, Сарул, Серуль, Сарыла, Сарэла, Сарэль, Шэрэль)]]''' | — | ''Saralo'' (''Serulus'', ''Sarilo'', ''Sarelo'') <br> Sarus (Serre) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сярбут|Сярбут (Сарбут)]]''' | | ''Serbutt'' (''Saraboto'') <br> Sarus (Serre) + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарвід|Сарвід (Зарвід, Сэрвід, Шэрвід)]]''' | | ''Sarvidis'' <br> Sarus + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарвіла|Сарвіла (Сярвіла, Сэрвіла, Шэрвіла)]]''' | | ''Sarvilo'' (''Servil'') <br> Sarus + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саргель|Саргель (Саргейла, Саргайла, Сяргель, Сяргайла)]]''' | | ''Sargeli'' <br> Sarus + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саргонт]]''' | | ''Sergunda'' <br> Sarus (Serre) + Gunth | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саргоўд|Саргоўд (Саргаўт, Сарголт)]]''' | | ''Saregaud'' <br> Sarus + Gaud | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саргут|Саргут (Саргода, Саргот, Шэргут, Саркут)]]''' | | ''Sargood'' (''Sergudo'', ''Serecutus'') <br> Sarus + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарман|Сарман (Сермана, Шараман)]]''' | | ''Saraman'' (''Sermanus'') <br> Sarus + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сармонт|Сармонт (Шармонт, Жармонт, Жэрмунт)]]''' | | ''Sarmund'' (''Saramund'') <br> Sarus + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Застаўд (імя)|Застаўд (Застальд, Зашталд, Зашталт, Жостаўд, Жосталт, Жажтаўт, Шэйстаўт)]] | | Zeiz + Teudo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Свала|Свала (Швала)]]''' | — | ''Swala'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Свалегед (імя)|Свалегед (Сьвелегат)]] | | Swala + Gedo (Geto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жвангін|Жвангін (Звангін)]]''' | | ''Suanikin'' (''Schwankinna'') <br> Svano + -kin <br> Svano + Ginno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвінт|Сьвінта (Сьвіта, Сьвець, Жвін, Сьвен, Швінта)]]''' | — | ''Suint'' (''Swind'', ''Suitha'', ''Schwenn'', ''Schwindt'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвінцейка|Сьвінцейка (Зьвініка, Сьвецека)]]''' | — | ''Suithiko'' (''Schwincke'', ''Schwindtke'') <br> Suint (Suitha) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвінтыла (імя)|Сьвінтэла (Сьвінтала, Швінтэль, Сьвітэль, Сьвідэль, Зьвіндзель, Зьвінель)]]''' | — | ''Svinthila'' (''Suitila'', ''Suentilo'') <br> Suint + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвідон|Сьвідон (Сьвідун)]]''' | — | ''Suidun'' (''Switun'') <br> Suint + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жывінбуд (імя)|Жывінбуд]]''' | | ''Switbodo'' <br> Suint (Suitha) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сьвентагал|Сьвентагал (Зьвінгель, Жвінгель)]] | | Suint + Gailo | ''Galsuintha'' (''Gelsuint'') <br> Gailo (Gelo) + Suint |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Швендэр|Швендэр (Сьвіндэр, Сьвідэр, Свэндар, Сьвінтар, Швыдэр)]]''' | | ''Schwender'' (''Swindheri'', ''Swidher'', ''Schwieder'') <br> Suint (Suitha) + Heri | ''Heriswind'' <br> Heri + Suint (Swind) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сьвінтарог (імя)|Сьвінтарог (Сьвентарог, Швінтарог, Швентарог)]] | | Suint + Rago | ''Raginswinda'' <br> Rago + Suint (Swind) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сьвідрыгайла (імя)|Сьвідрыгайла (Сьветрыгайла, Швітрыгайла, Сьвідрыгела)]] | | Suedrik (Swithric) + Gailo (Gelo) <br> Suint + Ricgela <br> Suint (Suitha) + Rick (Rih) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвінтаўт|Сьвінтаўт (Сьвенталд, Сьвентальд)]]''' | | ''Switald'' (''Swindolt'') <br> Suint (Suitha) + Waldo (Walt) <br> Suint (Suitha) + Teudo (Taut) | ''Waltswind'' <br> Waldo (Walt) + Suint (Swind) <br> ''Theutsuint'' <br> Teudo (Teuth) + Suint |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зыбела|Зыбела (Сыбель)]]''' | — | ''Sibilo'' <br> Sibo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зіга (імя)|Жыга (Зыга, Жык, Жэга)]]''' | — | ''Sigo'' (''Sick'', ''Segga'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зігіла (імя)|Жыгіла (Сыгіла, Сігіл, Шыгель, Жыгуль, Жыгла, Зегель, Зекель, Секіл)]]''' | — | ''Sigilo'' (''Segil'', ''Siekel'') <br> Sigo (Sick) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыгун|Жыгун (Зыгун, Жыгон)]]''' | — | ''Sigun'' (''Siguni'') <br> Sigo (Sick) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зыбальт|Зыбальт (Зыбульт)]]''' | | ''Sibald'' (''Sibold'') <br> Sigo + Bald | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыбар|Жыбар (Зыбар, Зыбэр, Сібар, Сыбэр, Жыбэр, Шыбар, Шэбар)]]''' | | ''Siber'' (''Sibar'') <br> Sigo + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыбарт|Жыбарт (Жыбэрт, Зыбарт, Зыбэрт, Шыбарт, Жыбірт)]]''' | | ''Siebart'' (''Sybert'', ''Sigbert'') <br> Sigo + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зігібут|Зігібут (Зыбут, Жыбуда, Жыбуць, Шыбот, Шыбут, Зэбут, Шэбут)]]''' | | ''Sigibot'' (''Sieboth'', ''Sibodo'') <br> Sigo (Segga) + Boto (Buto) <br> Sigo + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жывальт|Жывальт (Зывальт, Зэвэльт)]]''' | | ''Siwaldus'' (''Sigiwald'') <br> Sigo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зіварт|Зіварт (Жыварт, Сіварт)]]''' | | ''Siwart'' (''Sigiward'') <br> Sigo + Wardo (Warto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыгаўд|Жыгаўд (Шыгаўдзь)]]''' | | ''Sigaud'' <br> Sigo + Gaudo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зыгел|Зыгел (Зыгель, Зэгала, Сігель, Жыгель, Жыгала, Сігайла, Жыгайла)]]''' | | ''Sigelo'' (''Sigala'', ''Sigel'', ''Segel'') <br> Sigo (Segga) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зэгерд|Зэгерд (Жыгарт, Сігірд)]]''' | | ''Segard'' (''Sigerd'', ''Sigart'', ''Sigird'', ''Siggard'') <br> Sigo (Segga) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зыгер|Зыгер (Зыгар, Жыгер, Жыгар, Жыкар, Шыкер, Зэгар)]]''' | | ''Siger'' (''Sigher'', ''Sikar'') <br> Sigo (Sick) + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыгуць|Жыгуць (Жыгота)]]''' | | ''Sigot'' (''Sægut'') <br> Sigo + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Шыдаг]]''' | | ''Sidag'' (''Sigdag'') <br> Sigo + Dago | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зыман|Зыман (Зыгман, Жыгман, Жыман, Зымань)]]''' | | ''Sieman'' (''Siegmann'') <br> Sigo + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сімут|Сімут (Сымут, Шымут)]]''' | | ''Simot'' (''Sigimout'') <br> Sigo + Mot (Muta) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыгімонт|Жыгімонт (Зыгмунт, Жыкмонт, Зымонт, Сымунт, Сімонт)]]''' | | ''Sigimunt'' (''Sigimund'', ''Zygmont''{{Заўвага|name="Польшча"}}, Żygmont{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Simund'', ''Symont'') <br> Sigo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зэгрыда]]''' | | ''Segrida'' (''Sigrida'') <br> Sigo (Segga) + Rido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шэйбар]]''' | | ''Seiber'' <br> *Seio + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сайбут|Сайбут (Сэйбот, Сейбут, Сэйбут, Шэйбут)]]''' | | ''Seyboth'' (''Seiboth'') <br> *Seio + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зэйвальд|Зэйвальд (Жэйвэльт)]]''' | | ''Seywaldus'' (''Seivalt'') <br> *Seio + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саймонт|Саймонт (Саймунт, Сеймант, Шэймант, Жаймонт)]]''' | | ''Seymund'' (''Seimund'') <br> *Seio + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зынь|Зынь (Сінь, Зын, Жынь, Жын)]]''' | — | ''Sino'' (''Sini'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сінгер|Сінгер (Сынгер, Шынгер, Шынгір)]]''' | | ''Singer'' (''Singar'') <br> Sino + Gero | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зінар]]''' | | ''Siner'' (''Sinner'') <br> Sino + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зынгель|Зынгель (Жынгель, Жынгал, Жынгіль, Сынгайла, Сінгайла)]]''' | | ''Singel'' (''Singilo'') <br> Singo + -l- <br> ''Sinigala'' <br> Sino + Gailo (Galo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жында|Жында (Зында)]]''' | — | ''Sindo'' (''Sindt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сындык|Сындык (Сындзік, Сіндзік)]]''' | — | ''Sindico'' <br> Sindo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жындуль|Жындуль (Жындэль, Жынтэль)]]''' | — | ''Sindulus'' (''Sindel'', ''Sintela'') <br> Sindo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шымбольт]]''' | | ''Sinbald'' (''Sendebald'') <br> Sindo (Sindt) + Bald (Boldt) | ''Baltsint'' <br> Bald + Sindo (Sindt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сынталт|Сынталт (Сынтаўт)]]''' | | ''Sintualdus'' (''Sindolt'') <br> Sindo + Waldo (Walt) | ''Waltsinda'' <br> Waldo (Walt) + Sindo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сіндэр|Сіндэр (Сындэр, Шындэр, Шынтар)]]''' | | ''Sinder'' (''Sindheri'', ''Sintar'') <br> Sindo + Heri | ''Ersind'' <br> Heri + Sindo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скальк|Скальк (Скал, Сколк, Шальк)]]''' | | ''Scalc'' (''Schalch'', ''Schelck'') | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скольберт]]''' | | ''Skolbert'' <br> Scalc (Schalch) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Скальбут]] | | Scalc (Schalch) + Boto (Buto) | ''Butaskalks'' <br> Boto (Buto) + Scalc |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скаламонт (імя)|Скаламонт (Скамонд, Скамонт)]]''' | | ''Scelemundus'' (''Scelemondo'', ''Scemund'') <br> Scalc (Schalch) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Скольд]]''' | — | ''Sculd'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Скалдвіл|Скалдвіл (Скаўдвіл)]] | | Sculd + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Скаўгерд|Скаўгард (Сколгірд, Скаўдэгірд)]]''' | | ''Skowgard'' (''Skovgaard'', ''Skjaldgerðr'') <br> Sculd + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скера|Скера (Скіра)]]''' | — | ''Scira'' (''Sciri'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скірыла|Скірыла (Скерэль, Скірэль, Скерла)]]''' | — | ''Scirilo'' (''Skerilo'') <br> Scira + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скіран]]''' | — | ''Skerun'' <br> Scira + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скірвін|Скірвін (Скервін)]]''' | | ''Scirwine'' (''Sherwin'') <br> Scira + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Скіргайла (імя)|Скіргайла (Скірыгайла, Скіргал, Шыргал)]] | | Scira + Gailo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скірман]]''' | | ''Scirman'' (''Scearmann'') <br> Scira + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скірмант|Скірмант (Скірымонт, Скірымунт, Скірмунт, Скірмунд)]]''' | | ''Sciremunt'' (''Skīrmund'') <br> Scira + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Скудэр]]''' | | ''Scoder'' <br> Scot + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сома (імя)|Сома (Сума)]]''' | — | ''Somo'' (''Sumo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саміла|Саміла (Суміла, Сумела, Сумель, Шуміла, Шумель)]]''' | — | ''Sumila'' <br> Somo (Sumo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Соман|Соман (Суман, Шуман)]]''' | — | ''Sumuni'' <br> Somo (Sumo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сомалт]]''' | | ''Somald'' <br> Somo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сумонт|Сумонт (Самонт, Шумонт)]]''' | | ''Sommund'' <br> Somo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Стана|Стана (Штэйн)]]''' | — | ''Steina'' (''Stean'', ''Sten'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Станіка|Станіка (Станейка)]]''' | — | ''Steneke'' (''Steinicke'') <br> Steina (Stean) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Станвіла]] | | Steina (Stean) + Wilo | ''Wilstan'' <br> Wilo + Steina (Stean) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Стангель]]''' | | ''Stengel'' (''Stangel'') <br> Steina (Stean) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Стангір|Стангір (Станкар, Штэнгер)]]''' | [[Керстэн]] | ''Staniger'' (''Stanker'', ''Stankar'', ''Steiniger'') <br> Steina (Stean) + Gero (Giro) | ''Kerstin'' (''Girstano''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gero (Kero) + Steina (Sten) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Суг|Суг (Шук)]]''' | — | ''Sugo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сугінт|Сугінт (Сугент)]]''' | | ''Sugenti'' <br> Sugo + Gento <br> Sugo + -nd- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жугар|Жугар (Жугер)]]''' | | ''Sugarius'' (''Suger'') <br> Sugo + Heri (Hari) <br> ''Sutgarius'' <br> Sudo + Gero | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Суда|Суда (Сута, Судзь, Суць, Жудзь)]]''' | — | ''Sudo'' (''Suto'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судзіла|Судзіла (Судзель, Суціла, Шудзіла)]]''' | — | ''Sudila'' (''Sudela'') <br> Sudo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судзень|Судзень (Судзін, Шудзень, Жудзін)]]''' | — | ''Suden'' <br> Sudo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сударг]]''' | | ''Sudergo'' <br> Sudo + Argo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судар|Судар (Судзер, Сутар, Жудзер)]]''' | | ''Suderus'' (''Sudarius'', ''Sutari'') <br> Sudo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сутарт]]''' | | ''Sutardus'' (''Suthardus'') <br> Sudo (Suto) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судман]]''' | | ''Sudhman'' <br> Sudo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судымуд]]''' | | ''Sutmodis'' <br> Sudo (Suto) + Mot (Moda) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судзімонт (імя)|Судзімонт (Судымунд, Судымунт)]]''' | | ''Sudhmund'' <br> Sudo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зута|Зута (Зота, Жута, Жуць, Жоць)]]''' | — | ''Zuto'' (''Zotto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зутан]]''' | — | ''Zotan'' <br> Zuto (Zotto) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жутаўт|Зутаўт (Зотаўт, Жутальт, Жутаўт)]]''' | | ''Zotolt'' <br> Zuto (Zotto) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Суня|Суня (Шуня)]]''' | — | ''Sunja'' (''Sonna'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Соніка|Соніка (Шунейка)]]''' | — | ''Sonnica'' (''Sunneke'') <br> Sunja (Sonna) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сунела]]''' | — | ''Sunilo'' (''Sunila'') <br> Sunja + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сонбут]]''' | | ''Sonobodis'' <br> Sunja (Sonna) + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сунігайла (імя)|Сунігайла (Сунгал, Сангел, Шангайла, Зонгал, Жонгал)]]''' | | ''Sunigelo'' <br> Sunja + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сунгард|Сунгард (Сонгард)]]''' | | ''Sungart'' (''Songarta'') <br> Sunja + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сонгуць|Сонгуць (Жонкуць)]]''' | | ''Sungod'' (''Sunegod'') <br> Sunja (Sonna) + Gudo (Guta) | ''Godsune'' <br> Gudo + Sunno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сонкін|Сонкін (Сунгін, Сонгін)]]''' | | ''Sunken'' <br> Sunja (Sonna) + -kin <br> Sunja (Sonna) + Ginno (Genno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сунда|Сунда (Сонда, Зунда, Жунд)]]''' | — | ''Sundo'' (''Sondo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сундаўт|Сундаўт (Сунтаўт, Сонтаўт)]]''' | | ''Sundolt'' (''Sunduald'') <br> Sundo + Waldo (Walt) <br> Sundo + Teudo (Daut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сундар]]''' | | ''Sunder'' (''Sunthar'') <br> Sundo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зусель]]''' | — | ''Susilo'' <br> Suso + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сыр (імя)|Сыр (Сыса, Сур, Зыра)]]''' | — | ''Sirio'' (''Siso'', ''Surro'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сірэйка|Сірэйка (Сірык, Сірка, Сырэйка, Шырэйка, Зырка, Жырка)]]''' | — | ''Sireke'' (''Sirica'') <br> Sirio + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сырбут|Сырбут (Сірбут, Сурбот)]]''' | | ''Sirobodus'' (''Sisebut'') <br> Sirio (Siso) + Boto (Buto) <br> Sirio (Siso) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сырвід|Сырвід (Сырвіт, Сэрвіт, Шырвіт, Шырвід, Сурвід, Журвід)]]''' | | ''Sisuita'' (''Sesuito'') <br> Sirio (Siso) + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сурвіла|Сурвіла (Сурвіл, Сурывіла, Шурвіла, Сырвіла, Шырвіл)]]''' | | ''Surville'' <br> Sirio (Surro) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сурвін|Сурвін (Шырвін, Жырвін)]]''' | | ''Surawine'' <br> Sirio (Surro) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сіргірд]]''' | | ''Sirigardus'' <br> Sirio + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сургонт|Сургонт (Сыргунт, Суркунт, Сургун, Сурконт, Суркант)]]''' | | ''Sisigunda'' (''Surrigvn'') <br> Sirio (Siso) + Gunth <br> ''Surgant'' <br> Sirio (Surro) + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сіргоўд|Сіргоўд (Сургоўд, Сіргольд)]]''' | | ''Siriaud''{{Заўвага|у гэтай зафіксаванай у крыніцах форме g перайшло ў i}} <br> Sirio (Surro) + Gaud | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сіргут|Сіргут (Сіргуд, Сыргут, Шыргут, Сургут)]]''' | | ''Sireguti'' (''Sisagut'') <br> Sirio (Siso) + Gudo (Guta) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сурман|Сурман (Шурман, Шурмен, Шырман)]]''' | | ''Surman'' <br> Sirio (Surro) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сурмін|Сурмін (Шырмін)]] | | Sirio (Surro) + Minno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Шырмер|Шырмер (Шышымар, Жыжмар, Жыжмэр)]]''' | | ''Sisimir'' <br> Sirio (Siso) + Mero (Miro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сысымунд|Сысымант (Сысмунт, Сірмонт, Шырмунт, Зырмант, Жырмант, Жырмунт)]]''' | | ''Sisemund'' (''Sirmont'', ''Sirmund'') <br> Sirio (Siso) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сір’ят|Сір’ят (Сыр’ят, Сур’ят)]] | | Sirio (Surro) + Joto <br> Sirio (Surro) + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сіт (імя)|Сіт (Сіда, Сіць, Сідзь, Зыд, Зыдзь, Жыць, Жыд)]]''' | — | ''Sito'' (''Sido'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жыдзейка|Жыдзейка (Жыдык, Сыдыка, Сідзіка, Сідзейка, Сядзейка)]]''' | — | ''Siddeke'' (''Siedeck'', ''Sidicho'') <br> Sito (Sido) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сіціла|Сіціла (Зыдэль, Жыдзель, Шытыла, Сяціла)]]''' | — | ''Sitil'' (''Sidila'', ''Siedel'') <br> Sito (Sido) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зіцін|Зіцін (Жыцень, Жыдэн)]]''' | — | ''Sittin'' (''Sidden'') <br> Sito + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жыдавін|Жыдавін (Зідавін)]]''' | | ''Sidewine'' <br> Sito (Sido) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сыдэр|Сыдэр (Жыдар)]]''' | | ''Sidierius'' (''Seederius'') <br> Sito (Sido) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жытмунт|Жытмунт (Жытамонт)]]''' | | ''Sidimund'' <br> Sito (Sido) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сявела]]''' | — | ''Sevila'' <br> Sevia + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таль (імя)|Таль (Дала)]]''' | — | ''Talo'' (''Telo'', ''Dahl'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Талейка|Талейка (Таліка, Талька, Далека)]]''' | — | ''Taleke'' (''Taliko'', ''Talke'', ''Dalleke'') <br> Talo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таліла|Таліла (Талела)]]''' | — | ''Thalilo'' (''Tellelli'') <br> Talo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дальна|Дальна (Дален, Тален)]]''' | — | ''Dalina'' (''Dallen'', ''Thalen'') <br> Talo (Dahl) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Талюш|Талюш (Талюша)]]''' | — | ''Talsche'' (''Dalusch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Talo + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Талівойша|Талівойша (Талівош, Тальвэш)]] | | Talo + Waiso (Voysch) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дальман|Дальман (Тальман)]]''' | | ''Dalman'' (''Tallman'') <br> Talo (Dahl) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Талмут]]''' | | ''Talamot'' (''Talmut'') <br> Talo + Mot (Muto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Талімонт (імя)|Талімонт (Талімунт, Тальмонт, Далмунт)]]''' | | ''Talamundus'' (''Talmont'', ''Dalmund'') <br> Talo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таліят|Таліят (Талет, Талят, Далят)]]''' | | ''Talet'' <br> Talo + Joto <br> Talo + Hatho (Adi) <br> Talo + -t- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тора (імя)|Тора (Тара, Тура)]]''' | — | ''Torro'' (''Tara'', ''Turo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Турэйка|Турэйка (Турэка, Тарэйка)]]''' | — | ''Thureke'' <br> Torro (Turo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Турэла|Турэла (Турэль, Тарыла)]]''' | — | ''Turrell'' (''Darila'') <br> Torro (Turo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Турын (імя)|Турын (Торень, Торн)]]''' | — | ''Torin'' <br> Torro (Turo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тарант|Тарант (Турант, Таранда)]]''' | — | ''Tourant'' (''Turant'', ''Tourand'', ''Tharanth'') <br> Torro (Turo) + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тарут|Тарут (Таруць)]]''' | — | ''Tarut'' <br> Torro (Tara) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дарбут]]''' | | ''Darebodus'' (''Thorbod'') <br> Torro (Tara) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Торвальд (імя)|Таральд (Торальдзь, Таралд)]]''' | | ''Taruald'' (''Thorald'') <br> Torro + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тарвід|Тарвід (Торвід, Дарвід)]]''' | | ''Torvid'' (''Darvid'') <br> Torro + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дарвіл]]''' | | ''Tharuila'' (''Dorvil'') <br> Torro (Tara) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Турвін]]''' | | ''Thurwine'' (''Torvin'') <br> Torro (Turo) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Торыгаўт]]''' | | ''Torgaut'' (''Þórgautr'') <br> Torro + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тарман|Тарман (Дарамен)]]''' | | ''Tormann'' <br> Torro + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дармонт|Дармонт (Дормант)]]''' | | ''Darmundus'' (''Dormont'', ''Tormund'') <br> Torro (Tara) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўда (імя)|Тоўт (Тэўт, Тэўць, Тоўць, Доўт, Доўда, Толт, Долт, Дзіт)]]''' | — | ''Teudo'' (''Teuth'', ''Deut'', ''Taut'', ''Daut'', ''Ditt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тыдзіка|Тыдзіка (Тоўтка, Тоўтык, Талцік, Толтык, Тытэйка, Тэтэйка, Доўтка)]]''' | — | ''Thiediko'' (''Theudiko'', ''Tetiko'') <br> Teudo (Teuth) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўдыла (імя)|Таўціл (Тэўціл, Тоўтэль, Тальціл)]]''' | — | ''Teutilo'' <br> Teudo (Taut) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дудан|Дудан (Даўтан)]]''' | — | ''Dudan'' (''Deotan'', ''Theudan'') <br> Teudo (Deut) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўтэн|Таўтэн (Таўдзін)]]''' | — | ''Teuten'' (''Teudin'', ''Theotin'') <br> Teudo (Taut) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тыбарт]]''' | | ''Tiebert'' (''Teutbert'') <br> Teudo (Teuth) + Bert | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўтабод (імя)|Таўбут (Дыбут, Цябот, Цебут, Табут)]]''' | [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]] | ''Teubod'' (''Diebot'', ''Thiabod'', ''Teutbodus'') <br> Teudo (Taut) + Bodo (Budo) <br> Teudo (Teuth) + Boto (Buto) <br> ''Taboth'' <br> Dago + Boto (Buto) | ''Butaldus'' (''Botaldus'') <br> Boto (Buto) + Teudo (Taut) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тоўтвал]]''' | | ''Teodwal'' <br> Teudo (Taut) + Wal | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўдавальд (імя)|Тэльтаўт (Дзівалт, Дзевалт, Тывульт)]]''' | | ''Teutald'' (''Diwolt'', ''Dewalt'', ''Theudovald'') <br> Teudo (Deut) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўтвід|Таўтвід (Таўдвід, Таўвід)]]''' | | ''Teutwidis'' (''Teudoidis'') <br> Teudo (Taut) + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл (Тэўтывіл, Таўдвіл, Даўтвіл, Даўдвіл)]]''' | [[Вілтаўт]] | ''Theudowills'' (''Theowilh'') <br> Teudo (Taut) + Wilo | ''Wiltolt'' <br> Wilo + Teudo (Taut) <br> Wilto + Teudo (Taut) <br> Wilto + Waldo (Walt) <br> ''Wilithuta'' <br> Wilo + Teudo (Teuth) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўтвін|Таўтвін (Тэтвін)]]''' | [[Вінтаўт]] | ''Teutwin'' (''Tietwin'') <br> Teudo (Taut) + Wino | ''Wintold'' <br> Wino + Teudo (Taut) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тоўтэр|Тоўтэр (Доўтар, Даўтэр, Тытар)]]''' | | ''Theuter'' (''Deuter'', ''Thiether'') <br> Teudo (Teuth) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Доўтарт|Доўтарт (Даўторт, Даўдэрт)]]''' | | ''Deutert'' (''Dautert'', ''Deudert'', ''Teuthart'') <br> Teudo (Daut) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўцігін|Таўцігін (Таўдзікін, Таўдгін, Таўткін, Таўдкін, Талцігін, Таўгін, Таўген)]]''' | [[Гінтаўт]] | ''Theudekin'' (''Deutgen'', ''Duethekin'') <br> Teudo (Deut) + -kin <br> Teudo (Deut) + Ginno | ''Gentaltus'' <br> Ginno (Genno) + Teudo (Taut) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўцігіл]]''' | | ''Theudigilius'' <br> Teudo (Taut) + Gilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўгінт|Таўгінт (Таўтгінт)]]''' | | ''Theogint'' <br> Teudo (Taut) + Gento | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўцігерд|Таўцігерд (Тэўтыгерд, Таўгірт)]]''' | | ''Teutgerdis'' (''Teutgardis'') <br> Teudo (Taut) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тыдман|Тыдман (Дытман, Дзітман, Дзітмань)]]''' | | ''Tiedmann'' (''Ditman'', ''Teutman'') <br> Teudo (Deut) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Таўцімін|Таўцімін (Таўтмін)]] | | Teudo (Taut) + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўдырых|Тыдрых (Тыдрык, Дытрых, Дыдрых, Дыдрык, Дзітрык, Дзетрык)]]''' | | ''Thidrich'' (''Ditricus'', ''Didrik'', ''Dettrich'', ''Theutrich'') <br> Teudo (Ditt) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Транята (імя)|Транята (Трайнята, Трайнят, Трайнат, Транят)]] | | Troannus + Joto <br> Troannus + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Труда|Трут (Труць, Трод, Трот, Торт, Друт, Друта, Друць, Дорт)]]''' | — | ''Trudo'' (''Drutus'', ''Trut'', ''Drott'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Друцейка|Друцейка (Дардзейка)]]''' | — | ''Drudeke'' (''Drudico'') <br> Trudo (Drutus) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тартыла|Тартыла (Трудзіла, Друціла, Друтэль, Друтыль)]]''' | — | ''Trudila'' (''Drudilo'', ''Drutel'') <br> Trudo (Trut) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Труцень|Труцень (Друтынь, Друцень, Туртын)]]''' | — | ''Trutin'' (''Thrudine'') <br> Trudo (Drutus) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тройдзень (імя)|Тройдзень (Тройдзін)]]''' | — | ''Trodden'' (''Truiden'', ''Trodinus'') <br> Trudo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Тартавід]] | | Trudo (Trut) + Wido | ''Widrud'' <br> Wido + Trudo (Drutus) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Дротвіл|Дротвіл (Друтвіл, Дродвіл)]] | | Trudo (Drutus) + Wilo | ''Wildrud'' <br> Wilo + Trudo (Drutus) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Трубіла]]''' | — | ''Trubilo'' <br> Trubo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Туба]]''' | — | ''Tubo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тубела|Тубела (Тубіль, Тубель)]]''' | — | ''Tuobilo'' <br> Tubo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тола|Тола (Тула)]]''' | | ''Tollo'' (''Tulla'', ''Dolo'') | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дольвін]]''' | | ''Dolwin'' (''Tulwine'') <br> Tollo (Dolo) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тульгаўд|Тульгаўд (Тулакалд)]]''' | | ''Dolcaudus'' <br> Tollo (Tulla) + Gaudo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дульмант|Дульмант (Доламунт, Долмант, Дольмант, Тольмант)]]''' | | ''Tolmunt'' <br> Tollo (Dolo) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тума]]''' | — | ''Tumo'' (''Duomo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дамейка|Дамейка (Дамека)]]''' | — | ''Dommick'' (''Domec'', ''Domke'') <br> Tumo (Duomo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Туміла|Туміла (Таміла, Туміль, Тумель, Думель)]]''' | — | ''Tuomila'' (''Tumila'', ''Dummel'') <br> Tumo (Duomo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Домін]]''' | — | ''Domin'' <br> Tumo (Duomo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Домаш|Домаш (Доміш, Тумаш)]]''' | — | ''Domisch'' (''Domas''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Dumas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Tumo (Duomo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тумар (імя)|Тумар (Тумер, Домар, Томар)]]''' | | ''Thumer'' (''Domarius'') <br> Tumo (Duomo) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Даматурт]]''' | | ''Domedrudis'' <br> Tumo (Duomo) + Trudo (Trut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дундзіла]]''' | — | ''Tuntil'' <br> Tunto (Dundo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тот|Тот (Дода, Туць, Дуда)]]''' | — | ''Tota'' (''Tuoto'', ''Dodo'', ''Duda'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Туцейка|Туцейка (Дудзіка, Додык)]]''' | — | ''Tuoticha'' (''Doudiche'', ''Dodico'') <br> Tota (Tuoto, Dodo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тутыла|Тутыла (Дудэла, Дудэль)]]''' | — | ''Tuotilo'' (''Totila'', ''Dodilo'', ''Dudel'') <br> Tota (Tuoto, Dodo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дудзен|Дудзен (Дудзін)]]''' | — | ''Duden'' (''Dudin'', ''Dodin'') <br> Tota (Dodo, Tuoto) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Доман|Доман (Дотман)]]''' | | ''Domann'' (''Totman'') <br> Tota (Dodo) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гуга|Гуга (Юга)]]''' | — | ''Hugo'' (''Ugo'', ''Ucho'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Убер|Убер (Губэр, Убэр, Убар)]]''' | | ''Uber'' (''Huber'') <br> Hugo (Ucho) + Baro <br> Oto + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Убарт|Убарт (Убэрт, Губэрт, Юбарт)]]''' | | ''Ubert'' (''Hubert'') <br> Hugo (Ucho) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Югель|Югель (Угаль, Югайла)]]''' | | ''Hugel'' (''Hugal'', ''Jugellus'') <br> Hugo (Ucho) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Уграт]]''' | | ''Hughrat'' (''Hugirat'') <br> Hugo (Ucho) + Rado (Rato) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ань|Ань (Ана, Ень)]]''' | — | ''Ano'' (''Enno'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Энейка|Энейка (Эніка, Аніка, Яніка)]]''' | — | ''Enneco'' (''Ennika'', ''Annico'') <br> Ano (Enno) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Энель|Энель (Аніла)]]''' | — | ''Enilo'' (''Anilo'') <br> Ano (Enno) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яноўд]]''' | | ''Ennold'' (''Analdus'') <br> Ano (Enno) + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Янвін|Янвін (Анвін)]]''' | | ''Anwin'' (''Anoin'') <br> Ano + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Увойна|Увойна (Увайн, Увайнь)]] | | ''Owine'' <br> Ano + Wino (Weine) <br> Ano + Uuenna (Wona) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Энгель|Энгель (Енгель, Ангель, Янгель, Янгайла)]]''' | | ''Engell'' (''Engela'', ''Angelus'', ''Angala'') <br> Ano (Enno) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ангот|Ангот (Ангуць, Анкуд, Янгут)]]''' | | ''Angodus'' (''Angot'') <br> Ano + Gudo (Got) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Анар|Анар (Янар)]]''' | | ''Anarr'' (''Anheri'', ''Enar'') <br> Ano + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Улеб]]''' | | ''Uleifr'' <br> Ano + Leifi (Laybo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аліхвер|Аліфер (Аліхвер, Аліфір)]]''' | | ''Áleifr'' (''Olipher'') <br> Ano + Leifi | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Унгер|Унгер (Юнгер)]]''' | | ''Unger'' <br> Uno + Ger | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Унта]]''' | — | Unto (Undo) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ундзіла|Ундзіла (Ундзель, Унтэль)]]''' | — | ''Undila'' (''Undela'') <br> Unto (Undo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ундэр|Ундэр (Унтэр, Ундар)]]''' | | ''Untheri'' <br> Unto (Undo) + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ур]]''' | — | ''Uro'' (''Uhr'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Урыка]]''' | — | ''Urich'' <br> Uro + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Урвік]]''' | | ''Urwick'' <br> Uro + Wigo (Wic) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Урліх|Урліх (Урлік)]]''' | | ''Urlich'' <br> Uro + *Lic <br> Udal + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Урман|Урман (Урмэн, Юрман)]]''' | | ''Urmann'' <br> Uro + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ціла|Ціла (Ціль)]]''' | — | ''Tilo'' (''Zill'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Цілен]]''' | — | ''Zillen'' (''Zilina'') <br> Tilo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Цільвін]]''' | | ''Tziliwin'' <br> Tilo (Zill) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Цільмунт|Цільмунт (Цільмонт, Тыльмонт)]]''' | | ''Zilimund'' <br> Tilo (Zill) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Цьвербут|Цьвербут (Цьвірыбут, Цьвірбот)]] | | Twerda + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Цьвермунт]] | | Twerda + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шат|Шат (Шад, Шаць, Шадзь, Жад, Зад, Жат, Зат)]]''' | — | ''Schat'' (''Schad'', ''Scato'', ''Sado'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шацейка|Шацейка (Шадзейка, Задэйка, Задыка)]]''' | — | ''Scazciho'' (''Schatko''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Schat (Schad) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шаціла|Шаціла (Шацел)]]''' | — | ''Scazelo'' (''Schätzel'', ''Schadel'') <br> Schat + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Шадзібор|Шадзібор (Шатбар, Шайтбар)]] | | Schat (Schad) + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шадзівід|Шадзівід (Жадзівід, Задвід)]]''' | | ''Zedwyd''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Schat (Sado) + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жадзьвін]]''' | | ''Saduinus'' (''Sadwin'') <br> Schat (Sado) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйка|Эйка (Айка)]]''' | — | ''Eicho'' (''Eich'', ''Aico'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйкель]]''' | — | ''Eichele'' <br> Eicho + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгант]]''' | — | ''Eigant'' (''Aigant'') <br> Eicho + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Айгуста|Айгуста (Айгуст, Агуста, Агуст)]]''' | — | ''Eggusta'' <br> Agi (Eicho) + -st- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйбар (імя)|Эйбар]]''' | | ''Eyber'' <br> Eicho (Eich) + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйбарт|Эйбарт (Эбарт, Эбэрт, Эберт)]]''' | | ''Eibert'' (''Ebart'', ''Ebert'') <br> Eicho (Eich) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйбут|Эйбут (Эйбат, Айбут, Эйбуд)]]''' | [[Ботэй]] | ''Acbuto'' (''Acbod'') <br> Agi (Eicho) + Bodo (Budo) <br> Eicho (Eich) + Boto (Buto) | ''Bótey'' <br> Boto (Buto) + Eicho (Eich) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эварт|Эварт (Эйварт, Эвэрт)]]''' | | ''Ewart'' (''Eivard'', ''Ewert'') <br> Eicho (Eich) + Wardo (Warto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйвід|Эйвід (Айвід)]]''' | | ''Övid'' (''Ecgwid'') <br> Eicho (Eich) + Wido | ''Viðey'' <br> Wido + Eicho (Eich) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйвільд|Эйвільд (Эйвільт, Эвільд, Эвільт, Айвільт)]]''' | | ''Evilda'' (''Agoildis'') <br> Eicho (Eich) + Wild | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйвінд|Эвінт]]''' | | ''Evind'' (''Eivind'') <br> Eicho (Eich) + Windo (Winito) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгаўд|Эйгаўд (Эгаўдзь)]]''' | | ''Eygautr'' (''Øygautr'') <br> Eicho (Eich) + Gaudo (Gauto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгела|Эйгела (Эйгель, Айгель, Эгела, Эйгала, Эйгайла)]]''' | | ''Eigel'' (''Aigel'') <br> Eicho (Eich) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгіл]]''' | | ''Eigil'' <br> Eicho (Eich) + Gilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгер|Эйгер (Эгер)]]''' | | ''Eygeirr'' (''ØygæiRR'', ''Eigar'') <br> Eicho (Eich) + Ger | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгерд|Эйгерд (Эйгард, Эгерд, Эйгірд, Айгірд)]]''' | | ''Eygerd'' (''Eygerðr'', ''Eigardus'', ''Eigaard'', ''Aigardus'') <br> Eicho (Eich) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгін|Эйгін (Эйкін, Айгін, Эйген)]]''' | | ''Eigina'' (''Eikin'', ''Eigen'', ''Aikin'', ''Aigina'') <br> Eicho (Aico) + Ginno <br> Eicho (Aico) + -kin | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгінт|Эйгінт (Эйгант, Эйгент, Эгінт)]]''' | | ''Eigint'' (''Eigant'') <br> Eicho (Eich) + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгот]]''' | | ''Eygoti'' (''Eyguti'', ''Øyguti'') <br> Eicho (Eich) + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйкар]]''' | | ''Aiccarius'' <br> Eicho (Aico) + Caro <br> ''Eckher'' (''Aicher'') <br> Eicho (Aico) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйруд]]''' | | ''Eirodus'' (''Eichrodus'') <br> Eicho (Eich) + Hrodo (Ruodo) | ''Rodney'' <br> Hrodo (Ruodo) + Eicho (Eich) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйман|Эйман (Эйхман, Айман)]]''' | | ''Eimann'' (''Eichmann'') <br> Eicho (Eich) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эймін|Эймін (Аймен)]]''' | | ''Eiminus'' (''Aimenus'', ''Aiminus'') <br> Eicho (Eich) + Minno (Menno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эймут]]''' | | ''Eimuth'' (''Eimuot'') <br> Eicho (Eich) + Mot (Muta) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эймант|Эймант (Эймунд, Эймунт, Аймунт, Аймонт, Эйманд, Эмант)]]''' | | ''Eymunt'' (''Eymundus'', ''Aimont'', ''Eicmund'') <br> Eicho (Eich) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйнар|Эйнар (Айнар, Эйнэр, Энар)]]''' | | ''Einar'' (''Ainar'', ''Einher'', ''Enar'') <br> Eicho (Eich) + Noro <br> Eino + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эрык|Эрык (Акрык, Ерык, Ірык, Арык)]]''' | | ''Erik'' (''Ackrich'', ''Erik'', ''Yric'', ''Orikus'') <br> Eicho (Aico) + Rick (Rih) | ''Ríkey'' <br> Rick + Eicho (Eich) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйрым|Эйрым (Айрым, Акрым, Эрым)]]''' | | ''Eckrim'' (''Agrim'') <br> Agi (Eich) + Rim | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйна]]''' | — | ''Eino'' (''Egino'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйнік]]''' | — | ''Einicke'' <br> Eino + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйта|Эйта (Эйць, Эйдзь)]]''' | — | ''Eito'' (''Eido'', ''Aito'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйціла|Эйціла (Эйдзіл)]]''' | — | ''Eitel'' (''Aidilo'') <br> Eito (Eido) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтун]]''' | — | ''Eidunn'' (''Aittuni'') <br> Eito (Eido) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтаўт|Эйтаўт (Айтаўт, Эйдаўт)]]''' | | ''Aitald'' (''Aitold'') <br> Eito (Aito) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтвіл|Эйтвіл (Эйдвіл, Эйцьвіл)]]''' | | ''Eidoila'' <br> Eito (Eido) + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтарт|Эйтарт (Айтарт, Этарт)]]''' | | ''Aitard'' (''Eidhart'', ''Ethardus'') <br> Eito (Aito) + Hardt (Hart) <br> ''Eyþrúður'' (''Aitrudis'') <br> Eicho (Aico) + Trudo (Trut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтман]]''' | | ''Eitmann'' (''Eydtman'') <br> Eito + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Эйтмін|Эйтмін (Эйцімін, Эйдмін, Этмін, Айтмін)]] | | Eito + Minno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эльзман]]''' | | ''Elsmann'' <br> Elis + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Алсмунт]]''' | | ''Ausmunds'' <br> Auso + Mund (Munt) <br> ''Elsmund'' <br> Elis + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Янда|Янда (Ант, Энт. Янт)]]''' | — | ''Ando'' (''Ende'', ''Anto'', ''Ente'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эндзель|Эндзель (Андала, Янтуль)]]''' | — | ''Endil'' (''Andela'', ''Andala'') <br> Ando (Ende) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эндзінь|Эндзінь (Андзін)]]''' | — | ''Entin'' (''Anten'') <br> Ando (Ende) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Янтаўт]]''' | | ''Antolt'' <br> Ando (Anto) + Waldo (Walt) <br> Ando (Anto) + Teudo (Taut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Антавіт]]''' | | ''Antvit'' (''Anduit'') <br> Ando (Anto) + Wito | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Андрат]]''' | | ''Andrad'' <br> Ando + Rado (Rato) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эндрык|Эндрых (Андрых, Андрык, Яндрык)]]''' | | ''Entrich'' (''Endrichs'', ''Andrich'', ''Andricus'') <br> Ando (Ende) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эрман|Эрман (Эрмэн, Ерман)]]''' | — | ''Erman'' (''Ermen'') |— |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эўдзіла|Эўдзіла (Эўціла)]]''' | — | ''Eudila'' <br> Euda + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юнк|Юнк (Юнга)]]''' | — | ''Jungo'' (''Junk'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юнгайла|Юнгайла (Юнгела, Юнгіл)]]''' | | ''Jungel'' <br> Jungo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Юнць|Юнць (Юнда)]]''' | — | ''Jundt'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Юндзіла|Юндзіла (Юндзель)]]''' | — | ''Jundel'' (''Juncila'', ''Junzila'') <br> Jundt + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юсіла]]''' | — | ''Jusila'' <br> Joso + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ява (імя)|Ява (Ева)]]''' | — | ''Aevo'' (''Evo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явін|Явін (Авін)]]''' | — | ''Evin'' (''Awin'') <br> Aevo (Evo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яўбут]]''' | | ''Eubod'' <br> Aevo (Evo) + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явалод|Яўлад (Евалт, Овальт)]]''' | | ''Ewald'' (''Avald'') <br> Aevo + Waldo <br> ''Hávaldr'' <br> Hatho + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явор|Явар (Явор, Овар)]]''' | | ''Awart'' <br> Aevo + Wardo (Warto) <br> ''Jovar'' (''Jovard'') <br> Jo + Wardo (Warto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явід]]''' | | ''Avid'' (''Áviðr'', ''Ovida'') <br> Aevo + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явіл|Явіл (Авіла, Явіла)]]''' | | ''Avila'' <br> Aevo + Wilo <br> ''Jovila'' (''Juwilo'') <br> Jo + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явільт|Явільт (Авільт, Авілт, Явілт)]]''' | | ''Awild'' (''Avildis'') <br> Aevo + Wilto (Wildo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Явойша]] | | ''Awise'' (''Êwiso'') <br> Aevo + Weise (Wiso) <br> Jo + Waiso (Voysch) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явірт|Явірт (Явірд, Авірд)]]''' | | ''Æwirth'' (''Everd'') <br> Aevo + Werta (Wirt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яўмонт|Яўмонт (Аўмонт)]]''' | | ''Eumund'' (''Awimund'') <br> Aevo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Еўна]]''' | — | ''Auno'' (''Euni'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яўнут (імя)|Яўнут (Яўнуць)]]''' | — | ''Eunat'' <br> Auno (Euni) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ама|Ама (Ям)]]''' | — | ''Amo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ямейка]]''' | — | ''Emmecke'' (''Ameke'') <br> Amo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ямаўт]]''' | | ''Amolt'' (''Emmolt'', ''Emout'') <br> Amo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яман|Яман (Аман)]]''' | | ''Aman'' <br> Amo + Mann <br> Amo + -n- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ямін|Ямін (Амін)]]''' | | ''Ammin'' (''Emino'') <br> Amo + Minno <br> Amo + -n- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Амут|Амут (Ямуць)]]''' | | ''Amota'' (''Ammud'') <br> Amo + Mot (Muto) <br> Amo + -t- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ямант|Ямант (Ямунд, Ямунт, Амонт)]]''' | | ''Amunt'' (''Ammundus'', ''Emunt'', ''Amont'', ''Amuntr'') <br> Amo + Mund (Munt) <br> ''Jomund'' <br> Jo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Якун|Якун (Акун, Якон, Акон)]]''' | | ''Hákon'' (Acun, Hacon) <br> HǫR + Cono (Cuno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ят|Ят (Яць, Ют)]]''' | — | ''Joto'' (''Juto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юцейка|Юцейка (Ютка, Ютыка, Ятэйка, Ятэка, Юдзейка, Юдзека)]]''' | — | ''Jüttke'' (''Jüdicke'') <br> Joto (Juto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ютэль|Ютэль (Юдэль, Ядэла, Ёдэль)]]''' | — | ''Jutilo'' (''Judel'') <br> Joto (Juto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юцень|Юцень (Юдзін, Юцінь)]]''' | — | ''Jutten'' (''Judin'') <br> Joto (Juto) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ютша]]''' | — | ''Jutsche'' <br> Joto (Juto) + -sch- | — |- style="background:{{Колер|ВКЛ}}" height="2px" align="left" | 1 | colspan="4" | {{Заўвага|Апроч пададзеных у табліцы імёнаў, летувіскі лінгвіст Ёзас Юркенас таксама сьцьвярджае германскія адпаведнікі для наступных імёнаў (не падаючы спасылак на іх гістарычныя ўпаміны або з спасылкай на адзінкавы ўпамін у летувізаванай форме): Альвік — Alwih; Вінвіл — Vinovil; Вінмонт — Winemunt<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 107—108, 115, 121.</ref>; Бергаўд — Bercautius; Гельгаўд — Celgaud; Гудваль — Walagaudius; Мангаўд — Manegaud<ref>Юркенас Ю. Балтийские антропоосновы LIAUB-, DAG-, GUD- // Повідомлення Української ономастичної комісії. Вип. 15. — Київ: Наукова думка, 1976. [https://books.google.by/books?id=HYM-AQAAIAAJ&q=%22+Wala+gaud+ius+Gud++%22&dq=%22+Wala+gaud+ius+Gud++%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjJnMKwuqOGAxVq_rsIHeFWA94Q6AF6BAgHEAI С. 8—9].</ref>, таксама расейская мовазнаўца Тацяна Тапарова (дачка [[Уладзімер Тапароў|Ўладзімева Тапарова]]) такім жа спосабам сьцьвярджае наступныя адпаведнікі: Таўтвальд — Theudoald; Вірвальда — Verald<ref>Топорова Т. В. Культура в зеркале языка: древнегерманские двучленные имена собственные. — Москва, 1996. С. 229.</ref>}} |} }}}} == Славянскія імёны == Ужо ў XIV — першай палове XV стагодзьдзяў адначаліся славянскія імёны ліцьвінаў: [[Віленскія мучанікі|Кумец, Круглец, Няжыла]], [[Рак (імя)|Рачко]], Некраш, Неруш, Воўчка, Жук, Качан, Братоша, Лугіна, Радзім, Чапурна ды іншыя<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61, 187, 199—200.</ref>. Пазьней сярод ліцьвінаў пашырыліся такія славянскія імёны, як [[Дабрагост]], [[Дабяслаў]], [[Завіша]], [[Прадслаў (імя)|Прадслаў]] (Прадслаў [[Даўгерд (імя)|Даўгердавіч]], Прадслаў [[Даўгінт|Даўкінтавіч]], Прадслаў [[Шадзібор]]авіч), [[Станіслаў]], [[Судзівой]], [[Уладзіслаў]] ды іншыя. Як зазначае менскі дасьледнік Алёхна Дайліда, баярын-ліцьвін мог мець славянскае імя, а сыну зноў даць германскае: напрыклад, былі такія імёны, як Мантыгайла Жукевіч, Радзівіл Багданавіч, Даўмонт Воўкавіч, Юндыл Рачковіч. З Попісу войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году відаць, што бальшыню шляхты Літоўскае зямлі (у вузкім сэнсе) складалі шляхцічы з такімі славяна-германскімі імёнамі, — з чаго відаць, што чыста ўся германская шляхта Літвы цалкам славянізавалася<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 203.</ref>. Разам з тым, сярод славянскага з паходжаньня баярства часам сустракаліся германскія (гоцкія) імёны: [[Бутрым Якубавіч Неміровіч]], [[Гетаўт Каленікавіч]]. Апроч таго, сустракаліся імёны ліцьвінаў, утвораныя ў выніку спалучэньня германскіх і славянскіх асноваў (''Станквилъ{{Заўвага|У XIX стагодзьдзі на [[Троцкі павет|Троччыне]] адзначаліся шляхецкія прозьвішчы Стангвіла (Stangwiło) і Стонгвіл, Стэнгвіла або Стэнгвіл (Stongwił, Stengwiło, Stengwił)<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 416, 418.</ref>}} [[Манвіл|Монвиловичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref><ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 34.</ref>, ''Stazwiłowei''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 57.</ref><ref>Sinkevičiūtė D. Newly discovered Lithuanian compound names with first stem of Christian origin as witnesses of the intersection of pagan and Christian cultures // Onoma. Nr. 55, 2020. P. 158.</ref>{{Заўвага|Сярод іншага, у XIX ст. на [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]] адзначалася прозьвішча Winsław ([[Віна (імя)|Win]]-sław)<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 832.</ref>, а на [[Інфлянцкае ваяводзтва|Інфлянтах]] у XVII ст. — імя Rumsław ([[Рума|Rum]]-sław)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cnoZAAAAYAAJ&q=Rums%C5%82aw#v=snippet&q=Rums%C5%82aw&f=false С. 434].</ref>}}). == Царкоўныя імёны == З пашырэньнем уплыву ў Вялікім Княства Літоўскім [[Канстантынопальская праваслаўная царква|Канстантынопальскай]] і [[Каталіцкая Царква|Рымскай]] цэркваў сярод ліцьвінаў пачалі бытаваць адпаведныя царкоўныя імёны. Ужо ў 1390 годзе пры двары [[Ягайла|Ягайлы]] служыў ліцьвін ({{мова-la|Lythuano|скарочана}}) [[Барыс]], лоўчыя ліцьвін [[Кузьма]] і ліцьвін [[Цімафей|Цімуш]]<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 60, 168.</ref>. Ліцьвін Барыс таксама ўпамінаецца ў 1394 годзе поруч зь вялікім князем [[Вітаўт]]ам<ref>[[Юры Бохан|Бохан Ю.]] Пласцінавы даспех ў Вялікім княстве Літоўскім у другой палове ХІV — канцы ХVІ ст. // Гістарычна-археалагічны зборнік / [[Інстытут гісторыі|Інстытут гісторыі АН Беларусі]]; Уклад. А. Мядзведзеў, А. Мяцельскі. — № 11. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. [https://books.google.by/books?id=Bw4WAQAAMAAJ&q=%22%D0%BB%D1%96%D1%86%D0%B2%D1%96%D0%BD+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%22&dq=%22%D0%BB%D1%96%D1%86%D0%B2%D1%96%D0%BD+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjv2ciIkOj8AhWZD-wKHdw1DnQQ6AF6BAgIEAI С. 72].</ref>. Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што царкоўныя імёны часта ўжываліся ў народных формах: [[Іван]] — Івашка, [[Дзьмітры]] — Міцько, [[Мацьвей]] — Матысь або Мацко, [[Аляксей]] — Алёхна, [[Юры]] — Юшко ды іншыя<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61.</ref>. Апроч таго, сярод ліцьвінаў даволі рана пачало бытаваць імя Барташ ([[Барташ Монтаўтавіч]], [[Барташ Табаравіч]] ды іншыя), якое ёсьць агульнай для славянаў і германцаў народнай формай царкоўнага імя [[Барталамей]]<ref>Hanks P. Dictionary of American Family Names. Vol. 1. — Oxford University Press, 2003. [https://books.google.by/books?id=FJoDDAAAQBAJ&pg=PA109&dq=bartosch+name&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjO2sGM55r9AhUO7aQKHTTUCKgQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=bartosch%20name&f=false P. 109].</ref>. З часам імёны кананізаваных Канстантынопальскай і Рымскай цэрквамі [[сьвяты]]х цалкам выціснулі большасьць сваіх германскіх і славянскіх папярэднікаў, якія працягнулі бытаваць у патранамічных прозьвішчах і прыдомках. == Балтыйскія імёны == Адзначаецца магчымасьць бытаваньня сярод ліцьвінаў імёнаў [[Балтыйскія мовы|балтыйскага]] паходжаньня, бо ліцьвіны сутыкаліся з балтыйскімі плямёнамі, жылі побач або ўперамешку зь імі. Таксама і выхадцы з балтыйскіх плямёнаў маглі запазычыць імёны ліцьвіноў<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 58.</ref>{{Заўвага|Адно з найстарэйшых сьведчаньняў запісу германскіх, славянскіх і царкоўных імёнаў у іх [[Летувіская мова|жамойцкіх (летувіскіх) формах]] — укладзеная ў 1506 годзе ў Планянах ([[Жамойць]]) лацінамоўная ўгода, сьведкамі якой выступілі «''Gorgys Golgontanys, Gabrialos Stanyonos, Janvsys Mychalanys, Rimos Mylgynanys, Barthlomyeyos Jacvbanys, Bvtrimos Mikanys, Mylvydos Seneythanys''»<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 725.</ref>. Пазьней падобным жа спосабам жамойты запазычвалі хрысьціянскія імёны: напрыклад, у [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году ўпамінаюцца ''Петросъ Янойтисъ'', ''Стасюсъ Матеяйтись'', ''Лавриносъ Станойтисъ'', ''Миколаюсъ Кгрицойтисъ'', ''Яносъ Шимкойтисъ'', ''Петрашусъ Мартинойтисъ'', ''Якубосъ Янойтисъ'', ''Бенедыктасъ Ромашкойтисъ'', ''Лукашусъ Янойтисъ'', ''Миколисъ Кирдванисъ'', ''Бартошусъ Венцлавойтисъ'', ''Шимонасъ Янойтисъ'', ''Павилосъ Петройтисъ'', ''Андреюcъ Миколаяйтисъ'', ''Щепаносъ Юцайтисъ'', ''Селвестрасъ Велинайтисъ'', ''Петрасъ Матеевичъ'' ды іншыя жамойцкія баяры зь летувізаванымі хрысьціянскімі імёнамі<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8A&f=false С. 1267, 1270—1272, 1275, 1291, 1295, 1298, 1305—1306, 1320].</ref>. Першыя спробы рэтраспэктыўна патлумачыць некаторыя літоўскія імёны зь летувіскай мовы зьмяшчаюцца ў ненадрукаваным рукапісе [[Альбэрт Каяловіч|Альбэрта Каяловіча]] (1658 год): прозьвішча [[Даўбор]] ён спрабаваў зьвязаць зь летувіскім ''Dabar'' 'Зараз', а прозьвішча [[Даўгайла|Даўгяла]] — з ''Dawgalis'' 'Магутны'<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 146, 165.</ref>}}. Сярод прыкладаў балтыйскіх з паходжаньня імёнаў можна адзначыць імя Жыбенцяй (''Жибентяи''; ад {{мова-lt|žibinti|скарочана}} 'паліць, асьвятляць', ''žibintas'' 'ліхтар') — аднаго з забойцаў вялікага князя [[Кейстут]]а<ref>Лицкевич О. В. «Летописец великих князей литовских» и «Повесть о Подолье»: опыт комплексного критического разбора. — СПб., 2019. С. 295, 435.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Нарманская тэорыя]] == Заўвагі == {{Заўвагі|2}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * [[Аляксандар Бразгуноў|Бразгуноў А.]] Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 209—213. * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * [[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15. * Мезенка Г. Віцебшчына ва ўласных іменах: мінулае і сучаснасць : вучэбны дапаможнік / Г. Мезенка, В. Ляшкевіч, Г. Семянькова; М-ва адукацыі РБ, УА «ВДУ імя П. М. Машэрава». — Віцебск: Выд-ва УА «ВДУ імя П. М. Машэрава», 2006. — 238 с — Бібліягр.: с. 194—214. — {{ISBN|985-425-660-X}}. * {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}} * [[Вітаўт Чаропка|Чаропка В.]] [http://belhist.narod.ru/hist/gen2.html Паходжанне і радавод вялікіх князёў літоўскіх] // [[Беларускі гістарычны часопіс]]. № 6, 2001. С. 42—53. * Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. — 1708 Sp. * Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. — 118 s. * Bergh L. Ph. C. Historische beschouwing der Nederlandsche Eigennamen // Taalkundig magazijn of gemengde bijdragen tot de kennis der Nederduitsche taal. 4o Deel, 1842. S. 307—338, 541—578. * Björkman E. Nordische Personennamen in England in alt- und frühmittel-englischer Zeit: Ein Beitrag zur englischen Namenkunde. — Halle, 1910. — 244 S. * Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. — 162 S. * Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. — 338 S. * Dräger K. Deutscher Familiennamenatlas. Bd. 6: Familiennamen aus Rufnamen. — Berlin; Boston: De Gruyter, 2017. — 862 S. {{ISBN|978-3-11-042783-7}}. * Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. S. 1—80. * Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. — 219 S. {{ISBN|3-7696-0117-3}} * Förstemann E. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1.: Personennamen. — Bonn, 1900. — 1699 Sp. * Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 1: Zu den ältesten Berührungen zwischen Römern und Germanen, Die Franken. — Berlin, 1970. — 474 S. * Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 2: Die Ostgoten. Die Langobarden. Die altgermanischen Bestandteile des Ostromanischen. Altgermanisches im Alpenromanischen. — Berlin und Leipzig, 1935. — 329 S. * Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. — 252 S. * Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York: Walter de Gruyter, 1988. — 417 S. {{ISBN|3-11-011935-8}}. * Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. — 622 S. {{ISBN|978-3-11-018031-2}}. * Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln; Graz: Böhlau, 1967. — 299 p. * Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. — 266 S. * Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. — 94 S. * Kaufmann H. Altdeutsches Namenbuch: Bd. 1. Altdeutsche Personennamen. Ergänzungsband. — München, 1968. — 437 S. * Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. — 264 S. * Knorr W. Die Familiennamen des Fürstenthums Lübeck. — Entin, 1876. — 64 S. * Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden, 1989. — 716 S. {{ISBN|90-04-09128-9}}. * Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 1—245. * Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 247—367. * Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. S. 1—102. * Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. — 195 S. * Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. — 399 S. * Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. Teil: Text. — Wien: Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 1987. — 874 S. {{ISBN|978-3-7001-0931-0}}. * Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. II. Teil: Register. — Wien: Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 1990. — 664 S. {{ISBN|978-3-7001-1718-6}}. * Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund: C. W. K. Gleerup, 1962. — 197 S. * Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. — 309 S. * Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. — 787 S. * Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. — 235 p. * Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham: English Place-Name Society, 2023. — 305 p. {{ISBN|978-1-911640-04-2}}. * Ferguson R. Surnames as a Science. — London, 1883. — 235 p. * Ferguson R. The Teutonic Name-System applied to the Family Names of France, England & Germany. — London, 1864. — 606 p. * Forssner T. Continental-Germanic Personal Names in England in Old and Middle English Times. — Uppsala, 1916. — 289 p. * Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum: A List of Anglo-Saxon Proper Names from the Time of Beda to that of King John. — Cambrigde, 1897. — 601 p. * Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. — 237 p. * Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. — 563 p. {{ISBN|2-222-03427-2}}. * [[Раймонд Шмітляйн|Schmittlein R.]] Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 95—106. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 15—20. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 81—88. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161—168. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie // Proceedings of the Eighth International Congress of Onomastic Sciences. — De Gruyter Mouton, 1966. P. 469—480. * Boullón Agrelo A. I. Antroponimia medieval galega (ss. VIII—XII). — Tübingen: Niemeyer, 1999. — 565 p. {{ISBN|3-484-55512-2}}. * Francovich Onesti N. Vestigia longobarde in Italia (568—774). Lessico e Antroponimia. — Rom: Artemide, 1999. — 286 p. {{ISBN|8886291345}}. * Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. — 400 s. * Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo: Det Norske Samlaget, 1982. — 239 s. {{ISBN|82-521-2036-9}}. * [[Уладыслаў Сямковіч|Semkowicz W.]] O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Miesięcznik Heraldyczny. Nr. 9—10, 11—12, 1913; Nr. 1—2, 3—4, 5—6, 1914. * Semkowicz W. O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Rocznik Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 5 (1920); T. 6 (1921—1923); T. 7 (1924—1925); T. 8 (1926—1927); T. 9 (1928—1929). * Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 1997. {{ISBN|83-85579-14-1}}. * Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 2002. {{ISBN|83-87623-72-5}}. * Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. P. 79—106. * Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. {{ISBN|9955-497-40-8}}. * Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. — 1306 sp. * Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala: Institutet för språk och folkminnen, 2007. — 345 s. {{ISBN|978-91-7229-040-2}}. * Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1—17. — Uppsala; Lund, 1967—2016. == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.nordicnames.de/wiki/Main_Page Nordic Names] [[Катэгорыя:Беларусы]] [[Катэгорыя:Славяне]] [[Катэгорыя:Балты]] [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі]] [[Катэгорыя:Вялікае Княства Літоўскае]] t88ev1crxx1zmarxcqc75octdznvifp 0 270665 2672208 2670633 2026-06-03T14:00:35Z -2026-3288l-36 98062 /* Паходжаньне */ 2672208 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Інґела |лацінка = Ingieła / Inhieła |арыгінал = Ingeila |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Інга|Ingo]] + [[Гайла (імя)|Geilo]] |варыянт = Інгель |вытворныя = [[Інгіль]] |зьвязаныя = }} '''Інгела''' (''Інгель'') — мужчынскае імя. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Інгайла, пазьней Інгель (Ingeila, Ingel) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ingeila%2C+Ingel#v=snippet&q=Ingeila%2C%20Ingel&f=false S. 960].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Інга|інг- (інк-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] Інгіль, [[Імбар]], [[Ігар]]; германскія імёны Ingilo, Imbor, Ingvarr) паходзіць германскага *ing- '[[Інгевоны|інгевонін]]' (паўночнагерманскае племя)<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 159.</ref> або старагерманскага *Ingwaz 'імя старажытнага германскага боства'<ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Institutet för språk och folkminnen, 2007.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/ING ING], Nordic Names</ref>, а аснова [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны ліцьвінаў [[Галімонт|Галімунт]], [[Відзігайла]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Geilmundus, Widigail, Montigel) — ад гоцкага і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''село Азиминское конюхи, волок тринадцат, з людми, на тых волоках оселыми…. Ян Инукгелевич'' (9 ліпеня 1572 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 205—206.</ref>; ''Ingieliszki zaścianek plebanii uciańskiej'' (1784 год)<ref>Skibicki S. Dekanat kupiski diecezji wileńskiej w świetle opisów parafii z 1784 r. w świetle opisów plebanów. — Białystok, 2009. S. 152.</ref>; ''Ludwika Ingielewicz'' (1902 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Ingielewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Porozów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Josephus Ingielewicz, par. in [[Новы Пагост|Nowy Pohost]]'' (1938 год)<ref>Catalogus ecclesiarum et cleri archidioecesis vilnensis pro anno domini 1938. — Vilnae, 1938. P. 149.</ref>. == Носьбіты == Інгеловічы і Інгелевічы<ref>[http://www.nobility.by/families/i/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на І], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> гербу [[Інэса (герб)|Інэса]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] паветаў адпаведна<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. [https://books.google.by/books?id=ckcrAQAAIAAJ&q=Ingie%C5%82owicz+Inesa&dq=Ingie%C5%82owicz+Inesa&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjA-bbkh-T_AhW7Z_EDHTdbAukQ6AF6BAgHEAI S. 159].</ref>. Інгелевічы (Ingielewicz) гербу [[Тры Зоркі]] — літоўскі шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]] і Віленскага павету<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 529.</ref>. Інгелевічы (Ingielewicz) — літоўскія шляхецкія роды з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 91.</ref> і [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 286.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Інга]] * [[Гайла (імя)|Гайла]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай інг}} {{Імёны з асновай гайл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] jts719ar2tburs8l9zt7epxd2ctf5te 0 271759 2672235 2672128 2026-06-03T19:38:20Z ~2026-32937-80 98064 2672235 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Сармонт |лацінка = Sarmont |арыгінал = Sarmund |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Сар|Saro]] + [[Мунд|Mund]] |варыянт = Шармонт, Жармонт, Жэрмунт, Шармант |вытворныя = [[Сысымунд|Сырмонт]] |зьвязаныя = }} '''Сармонт''' (''Шармонт'', ''Жармонт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Ша́рмант''' (''Жэрмунт''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сарамунд, Сармунд або Сермунд (Saramund, Sarmund<ref>Verdeutschungsbücher des Allgemeinen deutschen sprachvereins. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J5oOAQAAMAAJ&q=Sarmund+57+#v=snippet&q=Sarmund%2057&f=false S. 54].</ref>, *Sermundus<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Saramund#v=snippet&q=Saramund&f=false S. 1134, 1300].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сар|-сар- (-сер-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сарвід]], [[Саргоўд]], [[Сарман]]; германскія імёны Sarvidis, Saregaud, Saraman) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага sarwa 'зброя'<ref name="Dajlida-2019-18">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref name="Dajlida-2019-18"/>. Германскі характар [[Ліцьвіны|літоўскіх]] імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — сьцьвердзілі францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref> і амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Sermantowitz<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SERMANTOWITZ&ofb=memelland&modus=&lang=de SERMANTOWITZ], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Dawid Sarmontowicz'' (1 ліпеня 1680 году)<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 1. — Вильнюс, 1959. С. 307.</ref>; ''Aleksander Szarmant… Dawid Szarmont'' (2 сакавіка 1758 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Szarmant#v=snippet&q=Szarmant&f=false С. 39—40].</ref>; ''[[Готліб|Godlib]] Żermunt'' (1783 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=%C5%BBermunt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''p. Kazimierz Szarmont, woyt'' (1784 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Szarmont#v=snippet&q=Szarmont&f=false С. 522].</ref>. == Носьбіты == * Казімер Сармант (1900—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Лагойск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1900) Сармант Казімір Адамавіч (1900)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> У XVI ст. існавала «ніва» Жарманцішка ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%88%D0%BA%D1%8F#v=snippet&q=%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%88%D0%BA%D1%8F&f=false С. 112].</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Сар]] * [[Мунд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай сар}} {{Імёны з асновай мунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 4gwoa201p1tbi6rvdyvkm3081w934dr 2672247 2672235 2026-06-03T20:26:46Z ~2026-32937-80 98064 2672247 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Сармонт |лацінка = Sarmont |арыгінал = Sarmund |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Сар|Saro]] + [[Мунд|Mund]] |варыянт = Шармонт, Жармонт, Жэрмунт, Шармант |вытворныя = [[Сысымунд|Сырмонт]] |зьвязаныя = }} '''Сармонт''' (''Шармонт'', ''Жармонт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча '''Са́рмант''' (''Ша́рмант'', ''Жэ́рмунт''). == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сарамунд, Сармунд або Сермунд (Saramund, Sarmund<ref>Verdeutschungsbücher des Allgemeinen deutschen sprachvereins. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J5oOAQAAMAAJ&q=Sarmund+57+#v=snippet&q=Sarmund%2057&f=false S. 54].</ref>, *Sermundus<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Saramund#v=snippet&q=Saramund&f=false S. 1134, 1300].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Сар|-сар- (-сер-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сарвід]], [[Саргоўд]], [[Сарман]]; германскія імёны Sarvidis, Saregaud, Saraman) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага sarwa 'зброя'<ref name="Dajlida-2019-18">{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Мантыгерд (імя)|Монтгерд]], [[Валімонт]], [[Жыгімонт]]; германскія імёны Mundgerd, Walmont, Sigimunt) — ад германскага *mundô 'рука, абарона, крэўнасьць'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 180.</ref> або гоцкага munds 'моц розуму, імкненьне', mundrs 'гарлівы, палкі'<ref name="Dajlida-2019-18"/>. Германскі характар [[Ліцьвіны|літоўскіх]] імёнаў з асновай -монт- (-мант-) — як і запазычаньне самой асновы з германскіх моваў — сьцьвердзілі францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]]<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref> і амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Sermantowitz<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=SERMANTOWITZ&ofb=memelland&modus=&lang=de SERMANTOWITZ], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Dawid Sarmontowicz'' (1 ліпеня 1680 году)<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 1. — Вильнюс, 1959. С. 307.</ref>; ''Aleksander Szarmant… Dawid Szarmont'' (2 сакавіка 1758 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Szarmant#v=snippet&q=Szarmant&f=false С. 39—40].</ref>; ''[[Готліб|Godlib]] Żermunt'' (1783 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=%C5%BBermunt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''p. Kazimierz Szarmont, woyt'' (1784 год)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 25. — Вильна, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IOYDAAAAYAAJ&q=Szarmont#v=snippet&q=Szarmont&f=false С. 522].</ref>. == Носьбіты == * Казімер Сармант (1900—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Лагойск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1900) Сармант Казімір Адамавіч (1900)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> У XVI ст. існавала «ніва» Жарманцішка ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%88%D0%BA%D1%8F#v=snippet&q=%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%88%D0%BA%D1%8F&f=false С. 112].</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Сар]] * [[Мунд]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай сар}} {{Імёны з асновай мунд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] jyeae0al97enhjltydmlcd3woj0c2b1 0 274085 2672205 2604617 2026-06-03T13:59:09Z -2026-3288l-36 98062 /* Паходжаньне */ 2672205 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Яскіль |лацінка = Jaskil |арыгінал = Ascila |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Ашка|Asco]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Яскель, Яскула, Яскал, Яськель, Ашкела, Ашкель |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Яскіль''' (''Яскель'', ''Яскула'', ''Яскал''), '''Ашкела''' (''Ашкель'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Аскіла, Аскала Ескель або Ескіль (Ascila, Ascalo, Eskel, Eskil) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ascila%2C+Eskil#v=snippet&q=Ascila%2C%20Eskil&f=false S. 147].</ref>. Іменная аснова аск- (эш-, эс-) (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Аскольд (імя)|Яскольд]], [[Есьман]], [[Ясмант|Яшмант]]; германскія імёны Askold, Esmann, Eschmunt) паходзіць ад германскага askiz 'ясень, ясеневая дзіда'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 8.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Marcjanna Aszkiel'' (1806 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=9307&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=200&searchtable=&rpp2=50 Helianów (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Joachim Jaśkiel'' (1833 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Ja%C5%9Bkiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Holszany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jaskielewicz'' (канец XIX ст.)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/marcinkance.pdf Spis mieszkańców parafii marcinkańskiej w końcu XIX w.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>; ''Antonius Jaskiel, par. eccl. [[Малая Лапеніца|Łopieniea]]'' (1922 год)<ref>Catalogus Ecclesiarum et Cleri Dioecesis Vilnensis pro Anno Domini 1922. — Vilnae, 1922. P. 104.</ref>. == Носьбіты == * Юзэф Яскілевіч — жыхар вёскі [[Грандзічы|Грандзічаў]] каля [[Горадня|Горадні]], які ўпамінаецца ў 1917 годзе<ref>Litwa za rzdów ks. Isenburga. — Kraków, 1919. [https://archive.org/details/litwazarzdwksi00sjjs/page/150/mode/2up?q=Jaskilewicz S. 150].</ref> Яскілі (Jaskil) — прыгонныя зь вёскі [[Карабы (Гарадзенская вобласьць)|Карабоў]] (каля [[Баруны|Барунаў]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 307.</ref>. Яскулы (Jaskuła) і Яскуловічы (Jaskułowicz) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 546.</ref>. Яскал (Jaskał) — літоўскі шляхецкі род зь [[Вількамірскі павет|Вількамірскага павету]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 6. — Warszawa, 1936. S. 188.</ref>. Ашкеловічы (Aszkiełowicz) гербу [[Тапор]] — літоўскі шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага]] паветаў<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Rzeszów, 2001. S. 38.</ref>. Яскелевіч — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 817.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іла}} {{Імёны з асновай аск}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] ejm6yk2yyzln9dmw2euz0nqgkwunhd3 0 274536 2672228 2515544 2026-06-03T19:18:53Z ~2026-32937-80 98064 2672228 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Эйна |лацінка = Ejna |арыгінал = Eino |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Ейна |вытворныя = |зьвязаныя = [[Эйнік]], [[Эйнар]] }} '''Эйна''' (''Ейна'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Эгіна, Эйна або Айна (Egino, Eino, Aino) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Egino%2C+Eino#v=snippet&q=Egino%2C%20Eino&f=false S. 37].</ref>. Іменная аснова [[Эйка|-эйх- (-эй-)]] / эйн- (айн-) адпавядае аснове [[Агі|ег- (аг-, ек-)]] / егін- (агін-) (утварылася ў выніку пераходу g' > j<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 39.</ref>) і паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] agi 'лязо, булат, меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Aine / Eynne'' (1399 год)<ref name="Trautmann-1925-11">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. S. 11, 27.</ref>, ''Aynike / Eynike''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Einicke<ref>Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=brKCAAAAIAAJ&q=Einicke#v=snippet&q=Einicke&f=false S. 97].</ref>}} (1419 год)<ref name="Trautmann-1925-11"/>, ''Aynnewald''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Einwald (Ainald)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Einwald+Ainald#v=snippet&q=Einwald%20Ainald&f=false S. 40].</ref>}}<ref name="Trautmann-1925-11"/>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Jeiniewczizna'' (22 чэрвеня 1463 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 278.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Эйнард (адзначалася старажытнае германскае імя Einard<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Einard#v=snippet&q=Einard&f=false S. 39].</ref>): ''Felicjanna Eynard'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Eynard&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> }}. == Носьбіты == Эйны (Ejno) — прыгонныя зь вёсак [[Куцькі (Менская вобласьць)|Куцькаў]] і [[Фалевічы (Менская вобласьць)|Фалевічаў]], якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 64.</ref>. На [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Ейны]]. == Глядзіце таксама == * [[Эйнік]] * [[Эйнар]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] jh1tomdikzca6xm9guaxwg7zp3nht5q 0 274657 2672204 2662650 2026-06-03T13:58:50Z -2026-3288l-36 98062 /* Паходжаньне */ 2672204 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Асьціла |лацінка = Aściła |арыгінал = Aostilo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Яст|Ast]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Астыла, Остэль |вытворныя = [[Гасьціла]] |зьвязаныя = }} '''Асьціла''', '''Астыла''' (''Остэль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Асьціла, пазьней Астэль або Остэль (Aostilo, Astel<ref>Schiffmann K. Historisches Ortsnamen-Lexikon des Landes Oberösterreich. — Berlin, 1942. S. 33.</ref>, Ostell<ref>Ferguson R. English Surnames: And Their Place in the Teutonic Family. — London and New York, 1858. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=L70EAAAAIAAJ&q=Ostell#v=snippet&q=Ostell&f=false P. 363].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Aostilo#v=snippet&q=Aostilo&f=false S. 212, 989].</ref>. Іменная аснова [[Яст|-аст- (-ост-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Асьцейка]], [[Яштальд]], [[Астрат]]; германскія імёны Oustecha, Astald, Ostradt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *aust(ra)-, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] ōstan 'усход'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 64.</ref><ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 8.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Jurkowa Osciłowicz'' (2 траўня 1558 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=kuQDAAAAYAAJ&q=Osci%C5%82owicz#v=snippet&q=Osci%C5%82owicz&f=false С. 37].</ref>; ''Osczilo a Sienko Mieliechowici'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. С. 501.</ref>; ''Настазыя Остыловая''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 226.</ref>, ''Ościłowicz''<ref>Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 6, cz. 3: Podlasie (województwo). — Warszawa, 1910. S. 234.</ref> (1565 год); ''Zofia Ostel'' (1792 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=10696&search_lastname=Ostel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mała Brzostowica (gr.-kat., prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Aściłowicz'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=A%C5%9Bci%C5%82owicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Hniezno], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antonius Ościłowicz, par. eccl. [[Мёры|Miory]]'' (1922 год)<ref>Catalogus Ecclesiarum et Cleri Dioecesis Vilnensis pro Anno Domini 1922. — Vilnae, 1922. P. 113.</ref>; ''Antonius Ościłowicz, par. in [[Ідолта|Idołta]]'' (1938 год)<ref>Catalogus ecclesiarum et cleri archidioecesis vilnensis pro anno domini 1938. — Vilnae, 1938. P. 158.</ref>. == Носьбіты == * Настасься Астылавая — [[кобрынь|кобрынская]] баярыня, якая ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1565 году Асьцілы (Ościło) — прыгонныя зь вёсак [[Прудзяны|Прудзянаў]], [[Закрычча]] і [[Буракі|Буракоў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 394.</ref>. Асьцілы (Ościłło) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 691.</ref>. У 1451 годзе ўпамінаўся маёнтак Асьцілавічы<ref>{{Літаратура/Літоўская знаць (2014)|к}} С. 254.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іла}} {{Імёны з асновай аст}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] kj0lafr3ngs5f8o1bzhpw2th6j1h5xu 0 275084 2672214 2662393 2026-06-03T16:02:09Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672214 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дразды}} {{Музычны гурт | Назва = «Дразды» | Фота = | памер = | Подпіс = | Лягатып = | памер_лёга = | Подпіс_лёга = | Гады = 2005 па сёньняшні дзень | Адкуль = [[Беларусь]], [[Менск]] | Мова = [[расейская мова|расейская]],<br>[[Беларуская мова|беларуская]] | Жанр = [[поп-музыка]] | Выдавец = самастойна выдаюць свае творы і прадаюць іх дзяржаўным установам культуры і прадпрыемствам Беларусі | Зьвязаныя праекты = | Іншыя праекты = | Афіцыйная старонка = [https://m.ok.ru/profile/346327729181 Старонка ў сеціве] | Удзельнікі2 = | Удзельнікі = [[Віталь Карпанаў]] і інш. | Былыя ўдзельнікі = | Узнагароды і прэміі = }} '''«Дразды»''' — беларускі гурт, які вядомы сваёй песьняй «[[Хата бацькоў]]». == Мінуўшчына == Заснаваны ў 2005 року студэнтамі [[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі|Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі]] [[Віталь Карпанаў|Віталём Карпанавым]] і Ільлём Нямыткам. У тым жа року ў Кіеве выйшаў дэбютны альбом «Прилетели» ({{Мова-бел|Прыляцелі}}). Пачыналі з выключна расейскамоўнай творчасьці. У 2013 року выканалі першую беларускую песьню «Каханая дзяўчына»<ref name="тузінвёсак" />, напісаную яшчэ ў школьныя часы для гурта Віталя Карпанава «ГБС» (Героі будучага стагодзьдзя)<ref name="сямейная" />. Шмат гастралюе па беларускіх мястэчках, выконвае патрыятычныя сьпевы, падтрымлівае дзейную ўладу<ref name="katolik" /><ref name="сьпяваюць" />. == Склад == * [[Віталь Карпанаў]] (сьпеў, балалайка) * Ільля Нямыцька (баян) * Андрэй Маўрын (бубны) * Сяргей Храмцоў (бас-гітара) === Былыя ўдзельнікі === * Хведар Гурвіч (пэркусія) * Алег Івановіч (гітара) * Максім Восіпаў (гітара) == Дыскаграфія == * „Прилетели“ (2005) * „Любовник-герой“ (2008) * „Три рубля“ (2012) * „Счастье“ (2014) * „Не танцую“ (2020) * „Всё будет ОК! Новогодние песни“ (2020) * „Концерт в Друзьях“ (2021) * „[[Хачу дамоў]]“ (2023) * „[[Беларусь, ты — мая]]!“ (2023) * „[[Маё дзяцінства]]“ (2024) == Прэміі і ўзнагароды == * 3-е месца і прыз глядацкіх сымпатый музычнага конкурсу «5 звёзд» (2005, Сочы, Расея) * Прэмія ўраду Рэспублікі Беларусі за песьню і кліп «Увезу в деревню» (2015) == Глядзіце таксама == * [[Хата бацькоў]] == Крыніцы == {{Крыніцы|refs = <ref name="сьпяваюць">{{Спасылка | аўтар = Сямён Чугун.| прозьвішча = Чугун| імя = Сямён| аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 2 верасьня 2023| url = https://belsat.eu/news/01-09-2023-dyk-pra-shto-spyavayuts-drazdy-i-chym-yany-zatsikavili-prapagandystau| копія = | дата копіі = | загаловак = Дык пра што сьпяваюць „Дразды“ і чым зацікавілі прапагандыстаў?| фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Белсат]]| дата доступу = 10 кастрычніка 2023 | мова = | камэнтар = }}</ref> <ref name="сямейная">{{Спасылка | аўтар = Надзея Зуева.| прозьвішча = Зуева| імя = Надзея| аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 23 сьнежня 2022| url = https://zviazda.by/be/news/20221221/1671633459-vital-karpanau-nikoli-ne-saromeusya-shto-ya-z-vyoski-u-chym-sakret| копія = | дата копіі = | загаловак = Віталь Карпанаў: Ніколі не саромеўся, што я зь вёскі| фармат = | назва праекту = Сямейная газэта| выдавец = [[Зьвязда]]| дата доступу = 10 кастрычніка 2023 | мова = | камэнтар = }}</ref> <ref name="тузінвёсак">{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 13 верасьня 2017| url = https://old.tuzinfm.by/videos/3960/vioska.html| копія = | дата копіі = | загаловак = Віталь Карпанаў: „Жыве беларуская вёска!“ (прэм’ера)| фармат = | назва праекту = [[TuzinFM]]| выдавец = | дата доступу = 10 кастрычніка 2023 | мова = | камэнтар = }}</ref> <ref name="katolik">{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 20 ліпеня 2023| url = https://katolik.life/bel/news/sotsium/item/5105-dali-kantsert-pry-tsarkve-nastupny-pry-kastsjole-gurt-drazdy-pachali-zaprashats-na-religijnyya-merapryemstvy.html| копія = | дата копіі = | загаловак = Канцэрт пры царкве, пры касьцёле. Гурт „Дразды“ пачалі запрашаць на рэлігійныя мерапрыемствы| фармат = | назва праекту = Соцыюм| выдавец = Katolik.life| дата доступу = 10 кастрычніка 2023 | мова = | камэнтар = }}</ref> }} == Вонкавыя спасылкі == * {{Facebook|drazdy|Гурт „Дразды“}} * [https://vk.com/drazdy Гурт „Дразды“] [[УКантакце]] * [https://m.ok.ru/profile/346327729181 Гурт «Дразды»] у [[Аднакласьнікі]] * [http://www.polymia.by/2023/02/drazdy/{{Недаступная спасылка|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Лідар гурта «Дразды» [— пра сакрэт шалёнай папулярнасьці, малую радзіму і сёньняшні запыт на беларускасьць]{{Недаступная спасылка|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // Полымя, 25 лютага 2023 * [https://web.archive.org/web/20231010170509/https://www.dokshitsy.by/2023/01/drozdy-dali-ognya-v-dokshicax/ «Дразды» далі вагню ў Докшыцах] // «Родныя вытокі», 30 студзеня 2023 [[Катэгорыя:Беларускія поп-гурты]] [[Катэгорыя:Музычныя гурты, якія зьявіліся ў 2005 годзе]] [[Катэгорыя:Гурты Менскай вобласьці]] 5cg0s3j6vg38cud8mttt50x73woivcg 0 275314 2672203 2668764 2026-06-03T13:58:33Z -2026-3288l-36 98062 /* Паходжаньне */ 2672203 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Сіт |лацінка = Sit |арыгінал = Sito |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Сіда, Зыд, Зыдзь, Зыць, Сіць, Сідзь, Жыд, Жыць |вытворныя = |зьвязаныя = [[Жыдзейка]], [[Сіціла]], [[Зіцін]], [[Жыдавін]], [[Сыдэр]], [[Жытмунт]] }} '''Сіт''' (''Сіць''), '''Сіда''' (''Сідзь''), '''Зыд''' (''Зыдзь'', ''Зыць''), '''Жыд''' (''Жыць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сіта або Зіта, Сіда або Зіда (Sito, Sido<ref name="Morlet-1971-197">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 197.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Fo-1900-1315">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Sito+Sidu#v=snippet&q=Sito%20Sidu&f=false S. 1315].</ref>. Іменная аснова сід- (сіт-, зыд-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] sidus 'звычай, нораў'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 196.</ref><ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 198.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы шыд- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]]<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Жыдзейка|Жыдзейка (Сядзейка)]], [[Сіціла|Сіціла (Жыдзель, Шытыла, Сяціла)]], [[Зіцін]], [[Жыдавін]], [[Сыдэр]], [[Жытмунт]]. Адзначаліся германскія імёны Siddeke, Sitil (Sidila, Siedel), Sittin, Sidewine, Sidierius, Sidimund{{Заўвага|Таксама адзначаліся германскія імёны Sitagellus (Sita-[[Гайла (імя)|gellus]])<ref>Colección Fuentes y estudios de historia leonesa. 64. — Léon, 1969. [https://books.google.by/books?id=l5ZJ-qycZoMC&q=Sitagellus&dq=Sitagellus&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj9ve2v-puGAxWO_7sIHQwpDngQ6AF6BAgIEAI P. 219—220].</ref>, Sidgot (Sid-[[Гуда (імя)|got]])<ref>Bergh L. Ph. C. Historische beschouwing der Nederlandsche Eigennamen // Taalkundig magazijn of gemengde bijdragen tot de kennis der Nederduitsche taal. 4o Deel, 1842. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=AKZTAAAAcAAJ&q=%40Sidgot#v=snippet&q=%40Sidgot&f=false S. 574].</ref>, Sidumann (Sidu-[[Ман|mann]])<ref>Reaney P. H., Wilson R. M. A Dictionary of English Surnames. — London and New York, 1991. P. 2278.</ref>, Sitividis (Siti-[[Від (імя)|vidis]])<ref>Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. [https://books.google.by/books?id=8s5AAQAAIAAJ&q=Sitividis&dq=Sitividis&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjD8P-6-puGAxU7gf0HHc4aDxEQ6AF6BAgJEAI P. 96].</ref>}}. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Zydel (Zydyl, Sidel, Sidil), Zydelin (Zydylin, Sydylin, Sidilin), Żydmar (Zydmar, Sidmar)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 241—242.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Sydder / Szydar''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Sidierius (Seederius)<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 196.</ref>}} (1398 і 1402 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sydder#v=snippet&q=Sydder&f=false S. 91].</ref>. У [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]] бытавалі імёны Жыдзіла (''Жидила''), Жыдзена{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Sittin<ref name="Fo-1900-1315"/>}} (''Жидена'') і Жытабуд{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Sitipoto<ref name="Fo-1900-1315"/>}} (''Житобудъ'')<ref>Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 739.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''людемъ нашимъ [[Мерач|Мерецъкого]] повета… а Петру Ситевичу'' (люты 1510 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 96.</ref>; ''чоловеков тяглых у [[Бірштаны|Бирштанском]] повете, на имя Житя [[Буцень|Бутеневича]]'' (19 траўня 1513 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 131.</ref>; ''Жидъ з братом Болтромеемъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 91.</ref>; ''боярына земли Жомойтъское, волости Тоньдякгольское Петра Жытовича… тотъ боярын Петръ Жытовичъ'' (20 верасьня 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 240.</ref>; ''Micz Zydziewicz… Miliss Zydziewicz… Januss Zydziewicz… Niewier Zydowic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=%40Zydziewicz#v=snippet&q=%40Zydziewicz&f=false С. 325, 334, 400].</ref>; ''боярынъ господаръский [[радунь]]ский Матысъ Жыдовичъ'' (30 верасьня 1561 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|249к}} P. 138.</ref>; ''Staniel Żytowicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=h6lCAQAAMAAJ&q=%C5%BBytowicz#v=snippet&q=%C5%BBytowicz&f=false С. 123].</ref>; ''Zydyszki… Sidziewicze'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jan Jerzy Sitowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=10635&search_lastname=Sitowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Sitowicz'' (1816 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=9307&search_lastname=Sitowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Helianów (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jakub Sida'' (1841 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Sida&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lubcza (prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Simon Sidewicz'' (1922 год)<ref>Catalogus Ecclesiarum et Cleri Dioecesis Vilnensis pro Anno Domini 1922. — Vilnae, 1922. P. 117.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Зыдан, Жыдан, Сітань, Сідун (адзначалася германскае імя Sithuni<ref>Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund, 1962. S. 153.</ref>): ''Zydany'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>, Жыдановічы (Żydanowicz) — літоўскі шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/szlachta_trocka.pdf Spis nazwisk rodzin szlacheckich zamieszkałych w pow. trockim w XIX w.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>, Сітаневіч (Sitaniewicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>, ''Anastasia Sidun'' (1878 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Sidun&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Omelaniec (prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Жыдзівіл (адзначалася старажытнае германскае імя Sidivildo<ref>Repertori D’Antropònims Catalans (RAC). Vol. 1. — Barcelona, 1994. [https://books.google.by/books?id=SUwv8x15BE8C&pg=PA498&dq=%22Sidivildo%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjxle7mhqOKAxVkgv0HHWk4HewQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=%22Sidivildo%22&f=false P. 498].</ref>): ''в [[Жыжмары|Жижморъском]] волости десяти чоловеков… а [[Рымавід (імя)|Римовида]] Жидивиловича'' (14 кастрычніка 1494 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 105—106.</ref>; * Жытаўт, Зыдаўт (адзначалася старажытнае германскае імя Sidoldus<ref name="Morlet-1971-197"/>): ''въ [[Высокі Двор|Высокодворскомъ]] повете… людеи наших тяглых… а Юшъка Житовътовича'' (29 траўня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 446.</ref>, ''pana Kazimierza Żytowta'' (5 кастрычніка 1765 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 7. Акты Городненского гродского суда. — Вильна, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=L9gDAAAAYAAJ&q=%C5%BBytowta#v=snippet&q=%C5%BBytowta&f=false С. 396].</ref>; ''Stefan Zydowtt'' (1791 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=7376&search_lastname=Zydowtt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Międzyrzecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>}}. == Носьбіты == * Жыд — [[Пералая|пералайскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Сэбастыян Янавіч Зыцевіч — [[Упіцкі павет|упіцкі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1611 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 8. ― Вильна, 1912. С. 405—406.</ref> * Адольф Жыдовіч (1896—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Койданаў|Койданава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index7.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Васіль Сідзь (Сіда; 1915—?) — беларус, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index18.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Республики Башкортостан</ref> На 1906 год існавала вёска Жыцешкі ў Люцынскім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 252.</ref> На 1909 год існаваў [[засьценак]] Сідзевічы ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 182.</ref>. На [[Ковенскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Ковеншчыне]] існуе вёска [[Жытавішкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Жытомір]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай сід}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] ti3bqn1pmumu4keuxytjvhmnvl3kf56 0 276533 2672210 2602314 2026-06-03T14:01:02Z -2026-3288l-36 98062 /* Паходжаньне */ 2672210 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Урман |лацінка = Urman |арыгінал = Urmann |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Ур|Uro]] + [[Ман|Mann]] |варыянт = Урмэн, Юрман |вытворныя = [[Арман]] |зьвязаныя = }} '''Урман''' (''Урмэн'', ''Юрман'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Ораман або Урман (Oraman, Urmann<ref>Thüngen L. F. Das Namenbuch: Nachschlagewerk der Namenkunde. — Aschaffenburg, 2003. [https://books.google.by/books?id=mM5tAAAAMAAJ&q=urmann+namenbuch+-1275&dq=urmann+namenbuch+-1275&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwihwezgga2KAxU3gP0HHXiYFLMQ6AF6BAgLEAI S. 889].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Oraman#v=snippet&q=Oraman&f=false S. 209].</ref><ref>Bernaerts G. Études étymologiques et linguistiques sur les noms de lieux romans et bas-allemands de la Belgique. — Anvers, 1880. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YL2ASvgKzD8C&q=%22oraman%22+uro#v=snippet&q=%22oraman%22%20uro&f=false P. 257].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ур|ур- (ор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Урыка]], [[Урвік]], [[Урліх]]; германскія імёны Urich, Urwick, Urlich) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *urus '[[Тур|тур]]'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 209.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''стрелцы [[Бірштаны|Бирштаньские]]… Яну Урмановичу'' (1557—1558 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|42к}} С. 51.</ref>; ''Андрей Матеевичъ Юрмановича… Миколай Матеевичь Юрмановичъ… Юръи Юрмановичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%AE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 767—768].</ref>; ''Stanislaw Urmanowicz… Krzysztoph Urmanowicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Urmanowicz#v=snippet&q=Urmanowicz&f=false С. 60].</ref>; ''syn jego Urman'' (1692 год)<ref>Žagarės dvaro teismo knygos (1670—1751). — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=3lIlAQAAIAAJ&q=syn+jego+Urman&dq=syn+jego+Urman&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjt0Ozk_dGGAxVMhP0HHUTrCpYQ6AF6BAgHEAI P. 151].</ref>; ''Józef Antoni Urmen'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Urmen&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szawle], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Касперь jозефа Сынъ Урмонъ — Урмоновичъ'' (1808 год)<ref>Maciejauskiene V. Lietuviu pavardziu susidarymas, XIII—XVIII a. — Vilnius, 1991. P. 194.</ref>; ''Valentinus Urmanowicz, Dr. S. Tb., assist. U. S. B., Wileńska 30'' (1938 год)<ref>Catalogus ecclesiarum et cleri archidioecesis vilnensis pro anno domini 1938. — Vilnae, 1938. P. 166.</ref>{{Заўвага| Таксама: * Урмін: ''Katarzyna Urmin'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Urmin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Poniemunek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> }}. == Носьбіты == Урмановічы (Urmanowicz) гербу [[Грымала]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 318.</ref> — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 301.</ref>. Урмановіч (Urmanowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай ур}} {{Імёны з асновай ман}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] mr86vudtkrm494ynturd6rx1w731nn6 2672211 2672210 2026-06-03T14:36:23Z -2026-3288l-36 98062 /* Паходжаньне */ 2672211 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Урман |лацінка = Urman |арыгінал = Urmann |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Ур|Uro]] + [[Ман|Mann]] |варыянт = Урмэн, Юрман |вытворныя = [[Арман]] |зьвязаныя = }} '''Урман''' (''Урмэн'', ''Юрман'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Ораман або Урман (Oraman, Urmann<ref name="Thüngen-2003-889">Thüngen L. F. Das Namenbuch: Nachschlagewerk der Namenkunde. — Aschaffenburg, 2003. [https://books.google.by/books?id=mM5tAAAAMAAJ&q=urmann+namenbuch+-1275&dq=urmann+namenbuch+-1275&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwihwezgga2KAxU3gP0HHXiYFLMQ6AF6BAgLEAI S. 889].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Oraman#v=snippet&q=Oraman&f=false S. 209].</ref><ref>Bernaerts G. Études étymologiques et linguistiques sur les noms de lieux romans et bas-allemands de la Belgique. — Anvers, 1880. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YL2ASvgKzD8C&q=%22oraman%22+uro#v=snippet&q=%22oraman%22%20uro&f=false P. 257].</ref><ref name="Thüngen-2003-889"/>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Ур|ур- (ор-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Урыка]], [[Урвік]], [[Урліх]]; германскія імёны Urich, Urwick, Urlich) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *urus '[[Тур|тур]]'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 209.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''стрелцы [[Бірштаны|Бирштаньские]]… Яну Урмановичу'' (1557—1558 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|42к}} С. 51.</ref>; ''Андрей Матеевичъ Юрмановича… Миколай Матеевичь Юрмановичъ… Юръи Юрмановичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%AE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 767—768].</ref>; ''Stanislaw Urmanowicz… Krzysztoph Urmanowicz'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Urmanowicz#v=snippet&q=Urmanowicz&f=false С. 60].</ref>; ''syn jego Urman'' (1692 год)<ref>Žagarės dvaro teismo knygos (1670—1751). — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=3lIlAQAAIAAJ&q=syn+jego+Urman&dq=syn+jego+Urman&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjt0Ozk_dGGAxVMhP0HHUTrCpYQ6AF6BAgHEAI P. 151].</ref>; ''Józef Antoni Urmen'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Urmen&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szawle], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Касперь jозефа Сынъ Урмонъ — Урмоновичъ'' (1808 год)<ref>Maciejauskiene V. Lietuviu pavardziu susidarymas, XIII—XVIII a. — Vilnius, 1991. P. 194.</ref>; ''Valentinus Urmanowicz, Dr. S. Tb., assist. U. S. B., Wileńska 30'' (1938 год)<ref>Catalogus ecclesiarum et cleri archidioecesis vilnensis pro anno domini 1938. — Vilnae, 1938. P. 166.</ref>{{Заўвага| Таксама: * Урмін: ''Katarzyna Urmin'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Urmin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Poniemunek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref> }}. == Носьбіты == Урмановічы (Urmanowicz) гербу [[Грымала]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 318.</ref> — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 5. — Rzeszów, 2001. S. 301.</ref>. Урмановіч (Urmanowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай ур}} {{Імёны з асновай ман}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] glg9hg3m70shun7899edtzdrnmc8kmf 0 279354 2672209 2671677 2026-06-03T14:00:57Z -2026-3288l-36 98062 /* Паходжаньне */ 2672209 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Яст |лацінка = Jast |арыгінал = Ast |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Асьць, Яшт |вытворныя = |зьвязаныя = [[Асьцейка]], [[Асьціла]], [[Яштальд]], [[Астар]], [[Астрат]] }} '''Яст''' (''Яшт''), '''Асьць''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Аст, Асьці або Оста (Ast<ref>Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum. — Cambrigde, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RLkEAAAAIAAJ&q=Ast#v=snippet&q=Ast&f=false P. 75].</ref>, Ásti<ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala, 2007. S. 32.</ref>, Osta) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Osta#v=snippet&q=Osta&f=false S. 212].</ref>. Іменная аснова -аст- (-ост-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *aust(ra)-, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] ōstan 'усход'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 64.</ref><ref name="SEMSNO-1997-8">Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 8.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Асьцейка|Асьцейка (Асьцека)]], [[Асьціла]], [[Яштальд|Яштальд (Яштоўт)]], [[Астар]], [[Астрат]]. Адзначаліся германскія імёны Oustecha, Aostilo (Ostell), Astald (Ostald), Austerius (Oster), Austrad (Ostrat). Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Astar (Aster), Astreta (< Austrat)<ref name="SEMSNO-1997-8"/>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Asteyko''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Oustecha<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Oustecha+Osta#v=snippet&q=Oustecha%20Osta&f=false S. 212].</ref>}} (1339 год)<ref name="Trautmann-1925-14">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Asteyko#v=snippet&q=Asteyko&f=false S. 14].</ref>, ''Austin''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Austin<ref name="Fo-1900-213">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Austin#v=snippet&q=Austin&f=false S. 213].</ref>}}<ref name="Trautmann-1925-15">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Austigawdis+Austigaude#v=snippet&q=Austigawdis%20Austigaude&f=false S. 15].</ref>, ''Astune''<ref name="Trautmann-1925-15"/>, ''Jostaute''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Astald<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Astald#v=snippet&q=Astald&f=false S. 151].</ref>}} (1354 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Jostaute#v=snippet&q=Jostaute&f=false S. 40].</ref>, ''Austegaw''<ref name="Trautmann-1925-15"/>, ''Austigawdis / Austigaude''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Астгаўд (Ostgaus, у гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход gaud у gaus)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ostgaus#v=snippet&q=Ostgaus&f=false S. 213, 608].</ref>}} (1339 і каля 1395 году)<ref name="Trautmann-1925-15"/>, ''Astyot / Astyoth''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Austadins (Austhad)<ref name="Fo-1900-213"/>}} (1283, 1305, 1327, 1354, 1395, 1401, 1404 і 1408 гады)<ref name="Trautmann-1925-14"/>. У 1562 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Zacharias Ast, Borussus'', у 1650 годзе — ''Georgius Ast, Hohensteinensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Ast#v=snippet&q=Ast&f=false S. 217, 516].</ref>. Варыянты імя ў гістарычнах крыніцах: ''Mikołay Ościewicz'' (1561 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=h6lCAQAAMAAJ&q=O%C5%9Bciewicz#v=snippet&q=O%C5%9Bciewicz&f=false С. 128].</ref>; ''Judyta Jasztówna'' (1726 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Jaszt%C3%B3wna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Parafia [[Дзісна|dziśnieńska]]… Osciewicze'' (1784 год)<ref>Gawrylczyk B. Dekanat połocki w świetle opisów parafii z 1784 r. — Białystok, 2005. S. 47.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Осьцін (адзначалася старажытнае германскае імя Austin, Ostin{{Заўвага|Паводле назвы мясцовасьці Ostinisperg}}<ref name="Fo-1900-213"/>): ''Petrus Austen'' (7 студзеня 1675 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 1: A—C. — Roma, 1985. P. 63.</ref>, у 1585 годзе ўпамінаўся маёнтак Осьціны ў [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BD%D1%8B#v=snippet&q=%D0%9E%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BD%D1%8B&f=false С. 152].</ref>; * Астут (адзначалася гоцкае імя Astat<ref>Francovic Onesti N. I nomi degli Ostrogoti. — Firenze, 2007. P. 16.</ref>): Астутавічы (Astutowicz) і Аўстутавічы (Austutowiczy) гербу [[Касьцеша]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Rzeszów, 2001. S. 38—39.</ref>; * Астан (адзначалася старажытнае германскае імя Austana<ref name="Fo-1900-213"/>): ''земли пустовские у Лидском повете на имя Остановщину'' (26 чэрвеня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 344.</ref>, ''Балтромеи а [[Нарбут (імя)|Нарбут]] Остановичы зъ сынми двема — Валентиномъ Балтромеевичомъ а Матеюмъ Нарбутовичомъ'' (20 чэрвеня 1594 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 363.</ref>, у 1597 годзе ўпамінаўся расенскі зямянін Фёдар Багданавіч Астановіч<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 4. ― Вильна, 1905. С. 205.</ref>, ''Ostaniewicze'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>, ''Stephanus Ostaniewicz, par. in Prozoroki et vicedecanus Głębocensis'' (1938 год)<ref>Catalogus ecclesiarum et cleri archidioecesis vilnensis pro anno domini 1938. — Vilnae, 1938. P. 158.</ref>; * Гаствіла: Гаствілы-Карпіловічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>}}. == Носьбіты == Ястовічы (Jastowicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Віленскае ваяводзтва|Віленскага ваяводзтва]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 170.</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай аст}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] mvfzy8yn5r5qtilkk161d14blc7f5rl 0 279425 2672231 2670251 2026-06-03T19:30:50Z ~2026-32937-80 98064 2672231 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Родаман |лацінка = Rodaman |арыгінал = Rodoman |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Грода|Roda]] + [[Ман|Mann]] |варыянт = Рудаман, Рудман, Рутман, Рудамань, Рудзьман |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Родаман''', '''Рудаман''' (''Рудамань''), '''Рудман''' (''Рутман'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гродман, Родаман або Рудман, пазьней Рутман (Hrodman, Rodoman, Roudman, Ruttmann) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodman%2C+%40Rodoman#v=snippet&q=Hrodman%2C%20%40Rodoman&f=false S. 911].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Грода|-грод- (-род-, -руд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Рудаўт|Рудалт]], [[Гродгар (імя)|Рутгер]], [[Эйруд]]; германскія імёны Rudolt, Rutger, Eirodus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hroþ 'слава, перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>. У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Rodmann<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RODMANN&ofb=memelland&modus=&lang=de RODMANN], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Rodomańce'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Teresa Józefa Rutman'' (1790 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Rutman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Malaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Rudaman'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rudaman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Malewo (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Rudman'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rudman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Olszew], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Klara Rudźman'' (1831 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rud%C5%BAman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Piaski (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rudomań… Rudoman'' (1913 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parafia_niemenczynska_1913r.pdf Parafia niemenczyńska w 1913 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref><ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parafia_niemenczynska_1913r.pdf Parafia niemenczyńska w 1913 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>{{Заўвага|Таксама: * Рудамін, Родамін, Рудмін: ''Andream Rudomin'' (1527 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 215.</ref>, ''тот Онопрей Алекъсеевичъ Рудоминич'' (24 лістапада 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 124.</ref>, ''Magdalena Rodomin'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Traszkuny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Antoni Rodomin'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Іоаннъ Рудминъ'' (1897 год)<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A&f=false С. 159].</ref>, Іван Рудаміна (1897—?) — беларус з [[Койданаў|Койданава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B0_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1897) Рудаміна Іван Іванавіч (1897)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>}}. == Носьбіты == * Аляксей Рудаман (1892—1937) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Наваградак|Наваградку]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1892) Рудаман Аляксей Вікенцьевіч (1892)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Раман Рудман (1899—?) — беларус з ваколіцаў [[Койданаў|Койданава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Пермской обл.</ref> Родаманы (Rodoman) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 244.</ref>. На [[Ковенскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Ковеншчыне]] існуе вёска [[Рудмяны]]. == Глядзіце таксама == * [[Грода]] * [[Ман]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай грод}} {{Імёны з асновай ман}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 5g1vtuf95rkcogb7yq7sv4tp5sm15jx 2672232 2672231 2026-06-03T19:32:03Z ~2026-32937-80 98064 /* Паходжаньне */ 2672232 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Родаман |лацінка = Rodaman |арыгінал = Rodoman |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Грода|Roda]] + [[Ман|Mann]] |варыянт = Рудаман, Рудман, Рутман, Рудамань, Рудзьман |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Родаман''', '''Рудаман''' (''Рудамань''), '''Рудман''' (''Рутман'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гродман, Родаман або Рудман, пазьней Рутман (Hrodman, Rodoman, Roudman, Ruttmann) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hrodman%2C+%40Rodoman#v=snippet&q=Hrodman%2C%20%40Rodoman&f=false S. 911].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Грода|-грод- (-род-, -руд-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Рудаўт|Рудалт]], [[Гродгар (імя)|Рутгер]], [[Эйруд]]; германскія імёны Rudolt, Rutger, Eirodus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hroþ 'слава, перамога'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 22.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>. У ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] адзначалася прозьвішча Rodmann<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RODMANN&ofb=memelland&modus=&lang=de RODMANN], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Rodomańce'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Teresa Józefa Rutman'' (1790 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Rutman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Malaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Rudaman'' (1818 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rudaman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Malewo (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Rudman'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rudman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Olszew], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Klara Rudźman'' (1831 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rud%C5%BAman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Piaski (gr.-kat.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rudomań… Rudoman'' (1913 год)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parafia_niemenczynska_1913r.pdf Parafia niemenczyńska w 1913 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref><ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parafia_niemenczynska_1913r.pdf Parafia niemenczyńska w 1913 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>{{Заўвага|Таксама: * Рудамін, Родамін, Рудмін: ''Andream Rudomin'' (1527 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|224к}} P. 215.</ref>, ''тот Онопрей Алекъсеевичъ Рудоминич'' (24 лістапада 1578 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 39. — Вильна, 1915. С. 124.</ref>, ''Magdalena Rodomin'' (1758 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Traszkuny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Antoni Rodomin'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Rodomin&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Іоаннъ Рудминъ'' (1897 год)<ref>Памятная книжка Ковенской губернии на 1898 год. — Ковна, 1897. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0ILZUPv2GpkC&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%8A&f=false С. 159].</ref>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Рудмін (Rudmin)<ref>Smoczyński W. Les Noms de famille polonais d’origine lituanienne // Proceedings of the Thirteenth International Congress of Onomastic Sciences, Cracow, August 21—25, 1978 / edited by Kazimierz Rymut. Vol. 2. — Kraków, 1982. P. 440.</ref>, Іван Рудаміна (1897—?) — [[беларусы|беларус]] з [[Койданаў|Койданава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B0_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1897) Рудаміна Іван Іванавіч (1897)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>}}. == Носьбіты == * Аляксей Рудаман (1892—1937) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Наваградак|Наваградку]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D0%92%D1%96%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%86%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_(1892) Рудаман Аляксей Вікенцьевіч (1892)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Раман Рудман (1899—?) — беларус з ваколіцаў [[Койданаў|Койданава]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Пермской обл.</ref> Родаманы (Rodoman) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 244.</ref>. На [[Ковенскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Ковеншчыне]] існуе вёска [[Рудмяны]]. == Глядзіце таксама == * [[Грода]] * [[Ман]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай грод}} {{Імёны з асновай ман}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] nwi61dxglkhg4zlo186amye7cr18k85 0 280159 2672225 2670143 2026-06-03T19:11:56Z ~2026-32937-80 98064 2672225 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Вештар |лацінка = Vieštar |арыгінал = Vestarr |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Віст|West]] + [[Гір|Hari]] |варыянт = Вэстэр, Вестр, Віштар, Вістар, Вэйштар, Ваштар, Вайштар |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Вештар''' (''Вэстэр'', ''Вестр'', ''Вэйштар'', ''Ваштар'', ''Вайштар''), '''Віштар''' (''Вістар'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Вістар, Вестэр або Вестар (*Wistarius, Guistarius<ref>Boullón Agrelo A. I. Antroponimia medieval galega (ss. VIII—XII). — Tübingen, 1999. P. 254.</ref>, Wester<ref>Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gIEfAAAAYAAJ&q=Wester#v=snippet&q=Wester&f=false P. 50].</ref>, Vestarr<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Vestarr#v=snippet&q=Vestarr&f=false S. 71].</ref>, *Westaharjaz<ref>Peterson L. [https://www.isof.se/download/18.7854edc917c1170935619ca3/1633884603245/urnordiska-personnamn.pdf Lexikon över urnordiska personnamn]. — Uppsala, 2004. S. 33.</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. [https://books.google.by/books?id=OwkWAQAAMAAJ&q=%22Wist+-+arius%22&dq=%22Wist+-+arius%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj-7c-7teWEAxV07LsIHQ16AXQQ6AF6BAgDEAI S. 291].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Віст|-віст- (-вест-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вістэла]], [[Віштэнь]], [[Вештарт]]; германскія імёны Wistila, Wisten, Westhard) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *wist<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 235.</ref>, германскага west 'захад'<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=West+Vesta#v=snippet&q=West%20Vesta&f=false S. 1560].</ref>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Віштар (Wisztor)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 363.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Езофъ Вешторъ'' (1524—1566 гады); ''люди приставенства [[Лейпуны|лепунского]]… [[Любарт (імя)|Любортъ]] Воишторович'' (1 ліпеня 1542 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 15.</ref>; ''у волости [[Мерач|Меречскои]] сорокъ и чотыри чоловека конюховъ и тяглыхъ людеи илъкговъскихъ… Миколая Вишторовича'' (16 лютага 1566 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|44к}} С. 115.</ref>; ''з села Войшторовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D1%88%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%92%D0%BE%D0%B9%D1%88%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 661].</ref>; ''Stanisław Waysztor; Andrzey Waysztor'' ([[Кейданская унія|20 кастрычніка 1655 году]])<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 326.</ref>; ''Joanna Wester'' (1762 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Wester&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Wistarowicz'' (1785 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=S&exac=1&search_lastname=Wistarowicz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=S&rpp1=&ordertable= Jeziory], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Wasztar'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Wasztar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Poniemuń], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marianna Wiesztar'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Wiesztar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Daugi], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Antoni Wejsztor'' (1827 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Wejsztor&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dusmiany], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Езаф Вештар — [[Ашмяны|ашмянскі]] баярын, які ўпамінаецца паміж 1524 і 1566 гадамі * Міхал Юр'евіч Вайштар — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1595 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 4. ― Вильна, 1905. С. 52.</ref> * Уладзімер Вейштар (1909—1938) — [[беларусы|беларус]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%92%D0%B5%D0%B9%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A3%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1909) Вейштар Уладзімір Барысавіч (1909)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся Вештараўскі (''Вештеровский'') [[фальварак]] у [[Віленскае ваяводзтва|Віленскім ваяводзтве]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 77.</ref>. У XVI ст. існаваў маёнтак Вестравічі (''Вестровичи'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%92%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8#v=snippet&q=%D0%92%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B8&f=false С. 45].</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Віст|Вест]] * [[Гір|Геры]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай вест}} {{Імёны з асновай гер}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] s5ddx2m8dfotn5s68zhm25ldca1273h 0 280409 2672207 2670796 2026-06-03T13:59:57Z -2026-3288l-36 98062 /* Паходжаньне */ 2672207 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Абор |лацінка = Abor |арыгінал = Abar |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = Abo + [[Гір|Hari]] |варыянт = Абар, Абэр, Абер, Ябар, Апэр, Апар |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Абор''' (''Абар'', ''Абэр'', ''Абер'', ''Ябар'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Абар або Абер (Abar, Abaharjis<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. S. 95.</ref>, Aber{{Заўвага|Паводле назвы мясцовасьці Abersfelt}}) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Abar#v=snippet&q=Abar&f=false S. 13].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] аб- (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Абека]], [[Абуд]], [[Абрат]]; германскія імёны Abbeco, Abbud, Abrada) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] aba 'мужчына, муж'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 41.</ref>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Abor<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 38.</ref>. У Польшчы ў 1734 годзе адзначалася прозьвішча Jabor<ref>Antroponimia Polski od XVI do końca XVIII wieku. T. 2: H—Mą. — Kraków, 2009. S. 103.</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Абаровіч (Abarowicz, Aborowicz)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 27.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Янъ Аборовичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 91.</ref>; ''Abarowna'' (1784 год)<ref name="Daug">[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Daugieliszki_chrzciny_1774_90.pdf Spis rodziców dzieci urodzonych w Daugieliszkach w latach 1774—1790]</ref>; ''Jaborowna'' (1784 і 1789 гады)<ref name="Daug"/>; ''Aboriewna'' (1789 год)<ref name="Daug"/>; ''Marta Aberewicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Aberewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Taurogi], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Rozalia Aparowicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Aparowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Rohotna], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Magdalena Abar'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=1&search_lastname=Abar&search_lastname2=&from_date=&to_date= Dryświaty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Marcin Aber'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Aber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Sołoki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Aperowicz'' (1807 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Aperowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Rohotna], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Oborewicz'' (1811 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Indeks1800_14.pdf Indeks nazwisk rodziców dzieci urodzonych w parafii (Nowe) Daugieliszki w latach 1800—1814]</ref>; ''Abarowicz'' (1815, 1817, 1819 і 1820 гады)<ref name="Daug-2">[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Daugieliszki_chrzciny_1815_26.pdf Spis rodziców i dzieci urodzonych w parafii Daugieliszki w latach 1815—26]</ref>; ''Aborowicz'' (1816 і 1821 гады)<ref name="Daug-2"/>; ''Domicella Oborowicz'' (1840 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Oborowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Seniszki filia Daugieliszek], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Nicodemus Aborowicz… Michael Aborowicz, S. T. M., decanus Ozmmian. par. eccl. [[Жупраны|Żuprany]], Christophorus Aborowicz, par. eccl. [[Іўе|Iwje]]'' (1922 год)<ref>Catalogus Ecclesiarum et Cleri Dioecesis Vilnensis pro Anno Domini 1922. — Vilnae, 1922. P. 94.</ref>; ''Nicodemus Aborowicz, par. in [[Алькенікі|Olkieniki]]'' (1938 год)<ref>Catalogus ecclesiarum et cleri archidioecesis vilnensis pro anno domini 1938. — Vilnae, 1938. P. 142.</ref>. == Носьбіты == * Ян Аборавіч — [[Дарсунішкі|дарсуніскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Хрыстафор Абаровіч — [[кнышын]]скі пробашч, які ўпамінаецца ў 1905 годзе<ref>Памятная книжка Гродненской губернии на 1905 год. — Гродна, 1905. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=JMYYnNjFg5IC&q=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 237].</ref> * Іван Мацьвеевіч Абаровіч — жыхар вёскі [[Дайнішкі|Дайнішкаў]] (каля [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]), які ўпамінаецца ў 1912 годзе<ref>Вестник финансов, промышленности и торговли, указатель правительственных распоряжений по министерству финансов. Т. 2, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pKU6AQAAMAAJ&q=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 264].</ref> На [[Берасьцейскі павет|гістарычнай Берасьцейшчыне]] існуе вёска [[Абяроўшчына]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай аб}} {{Імёны з асновай гер}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] kz55kfukfmr939gp9n2s78m5h2z7617 0 280893 2672262 2654412 2026-06-04T00:07:07Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672262 wikitext text/x-wiki {{Пісьменьнік |Імя = Зыгмунт Нагродзкі |Арыгінал імя = {{мова-pl|Zygmunt Nagrodzki}} |Партрэт = Komitet Odbudowy Uniwersytetu Wileńskiego.jpg |Памер = |Апісаньне = Камітэт аднаўленьня Віленскага ўнівэрсытэту (Зыгмунт Нагродзкі першы зьлева) |Герб = |Подпіс гербу = |Род = |Бацька = Вінцэнт Нагродзкі |Маці = |Дзеці = |Рэлігія = [[каталіцтва|каталічка]] |Імя пры нараджэньні = |Псэўданімы = |Грамадзянства = [[Расейская імпэрыя]], [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польшча]]+ |Род дзейнасьці = паэт, асьветнік, грамадзкі дзеяч |Гады актыўнасьці = |Накірунак = |Жанр = |Дэбют = |Значныя творы = |Прэміі = |Подпіс = |ВікіКрыніца = be:s:Аўтар:Зыгмунт Нагродскі |Палічка = |Сайт = }} '''Зыгмунт Нагродзкі''' (2 траўня 1865{{Заўвага|На помніку пазначаны 1866 год.}}, [[Зулаў]] (''Zułów'') [[Сьвянцянскі павет (Расейская імпэрыя)|Сьвянцянскага павету]] [[Віленская губэрня|Віленскай губэрні]] — 25 сакавіка 1937) — беларускі й польскі [[паэт]] і культурны дзеяч. Належаў да ліберальна-дэмакратычнага кірунку [[краёўцы|«краёўцаў»]]. == Біяграфія == Нарадзіўся ў вёсцы [[Зулаў]] [[Сьвянцянскі павет (Расейская імпэрыя)|Сьвянцянскага павету]] [[Віленская губэрня|Віленскай губэрні]]. Маёнтак у Зулаве належаў шляхцічу [[Юзэф Вінцэнт Пілсудзкі|Юзэфу Вінцэнту Пілсудзкаму]] (1833—1902), бацьку [[Юзэф Пілсудзкі|Юзэфа Пілсудзкага]] (1867—1935). Праводзіў культурна-асьветную працу сярод віленскіх рамесьнікаў, прапагандаваў творы беларускіх пісьменьнікаў, у тым ліку [[Францішак Багушэвіч|Францішка Багушэвіча]], зь якім сябраваў. Нелегальна распаўсюджваў [[Дудка беларуская|«Дудку беларускую»]] Багушэвіча, у 1896 г. перавыдаў гэты зборнік. Беларускі дзеяч [[Антон Луцкевіч]] потым узгадваў што Зыгмунт Нагродзкі атрымаў уласна ад [[Юзэф Пілсудзкі|Юзэфа Пілсудзкага]] першае выданьне вершаў Багушэвіча «Дудка беларуская»<ref>[https://be.wikisource.org/wiki/Зыгмунт_Нагродзкі_і_яго_адносіны_да_беларусаў Зыгмунт Нагродзкі і яго адносіны да беларусаў]</ref>. У 1901 Зыгмунт зьняволены ў Пецярбурскі астрог. Удзельнічаў у беларускім нацыянальна-дэмакратычным руху, матэрыяльна падтрымліваў выданьне [[Наша ніва|«Нашай нівы»]]. Сябра [[Таварыства аматараў старажытнасьці і этнаграфіі ў Вільні|Таварыства аматараў старажытнасьці і этнаграфіі]]. У 1920-я гг. на ўласныя сродкі заснаваў «Народнае выдавецтва», якое выпускала танныя кніжкі для масавага чытаньня, у тым ліку «Гутаркі й песенькі» [[Уладзіслаў Сыракомля|Уладзіслава Сыракомлі]] (1929). Аўтар напісанай на беларускім фальклорна-этнаграфічным матэрыяле п’есы «На каляды» (з падзагалоўкам «Народны абразок з ваколіц Зулава з 1876 года», на беларускай і польскай мовах; пастаўлена ў Вільні ў 1936). Вядомы яго верш «На памяць зычліваму для сям’і» (1900) на сьмерць Францішка Багушэвіча) і верш-прамова «Пастароньцесь, мае братцы…», зачытаная ім у 1912 г. у фальварку [[Барэйкаўшчына (Летува)|Барэйкаўшчына]] (каля Вільні) на адкрыцьці помніка Ўладзіславу Сыракомлю. Аўтар успамінаў пра Францішка Багушэвіча. Творы Зыгмунта Нагродзкага зьберагаюцца ў Цэнтральнай бібліятэцы АН Літвы й Беларускім дзяржаўным архіве-музэі літаратуры й мастацтва. Пахаваны на Старых Росах у Вільні пад агульным надгробкам з бацькам Вінцэнтам, сястрой Марыяй, братам Яхімам і яго жонкай Клемянцінай<ref>[https://musurajonas.lt/pl/zygmunt-nagrodzki-tytan-pracy-oswiatowo-spolecznej Zygmunt Nagrodzki — tytan pracy oświatowo-społecznej]</ref>. == Творчасьць == * [[s:be:Пастароньце ж, братцы мае…|Пастароньце ж, братцы мае…]] * [[s:be:На памяць зычліваму для сям’і|На памяць зычліваму для сям’і]], Вільня, 1900 * [[s:be:Да жонкі маёй у Вільні|Да жонкі маёй у Вільні]], Санкт-Пецярбург, 1901 * [https://polona.pl/preview/4258c780-f2fd-43aa-aa4b-a2645c44a236 Ze wspomnień oświatowca], Вільня, 1929 * [https://polona.pl/preview/964631f0-cb05-4134-ab05-8faf975482be Wyprawa wileńska roku 1919 we wspomnieniach cywila : (kartki z pamiętnika)], Вільня, 1933 * [https://polona.pl/preview/be8a304f-21c8-42b4-bf25-7506748d89bb Rola duchowieństwa katolickiego w godzinie prób i cierpień na terenach Litwy i Białorusi : (1863—1883)], Вільня, 1935 == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * [[Вячаслаў Рагойша|''Рагойша, В.'']] Зыгмунт Нагродскі і яго вершы // Рагойша, В. Кантакты. — Мн., 1982. * [[Аляксандар Смалянчук|''Смалянчук, А. Ф.'']] Паміж краёвасцю і нацыянальнай ідэяй. Польскі рух на беларускіх і літоўскіх землях. 1864 — люты 1917 г. / А. Ф. Смалянчук. — СПб. : Неўскі прасцяг, 2004. — 406 с. * Літаратура другой паловы XIX стагоддзя, ч. 2 / уклад. і камент. Л. Г. Кісялёвай, Н. М. Сенкевіч.— Мінск: Маст. літ., 2013.— (Залатая калекцыя беларускай літаратуры, т. 5). * {{кніга|аўтар=Henryka Ilgiewicz| загаловак= Wileńskie towarzystwa i instytucje naukowe w XIX wieku |месца=Toruń|выдавецтва= Wydawnictwo Adam Marszalek|год=2005|том=|старонкі=39|старонак=468|isbn= 83-7441-158-9 |наклад=}}{{ref-pl}} * Andrzej Romanowski, Pozytywizm na Litwie: polskie życie kulturalne na ziemiach litewsko-białorusko-inflanckich w latach 1864—1904, Kraków : «Universitas», 2003. — 485 s. {{ref-pl}} * Henryka Ilgiewicz, Societates Academicae Vilnenses Towarzystwo Przyjaciół Nauk w Wilnie (1907—1939) i jego poprzednicy Warszawa Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego 2008 {{ref-pl}} * [https://web.archive.org/web/20240228130615/https://etalpykla.lituanistika.lt/object/LT-LDB-0001:B.03~2019~1617120346114/B.03~2019~1617120346114.pdf Henryka Ilgievič, Vilniaus senovės ir mokslo mylėtojai XX amžiaus pradžioje, Vilnius: LKTI, 2019, 344 p., il, lent. ISSN 2351-4728] {{ref-lt}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20240323110943/http://www.marakou.by/ru/davedniki/represavanyya-litaratary/tom-ii?id=19682 Зыгмунт Вінцэнтавіч Нагродскі] // marakou.by * [[Аляксандар Смалянчук|''Смалянчук, А.'']] [https://web.archive.org/web/20090408054541/http://kamunikat.org/download.php?item=2117-6.pdf&pubref=2117 Антон Луцкевіч аб жыцці і дзейнасці Зыгмунта Нагродскага (1865—1937)] // kamunikat {{Бібліяінфармацыя}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Нагродзкі, Зыгмунт}} [[Катэгорыя:Беларускія літаратары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты і паэткі]] [[Катэгорыя:Беларускія публіцысты]] [[Катэгорыя:Краёўцы]] cya6ynvfdhor0qjo4c9sieif0yb351g 0 281052 2672202 2668661 2026-06-03T13:57:46Z -2026-3288l-36 98062 /* Паходжаньне */ 2672202 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Дакінь |лацінка = Dakiń |арыгінал = Dacin |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Дака (імя)|Dacco]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -н- (-n-)}} |варыянт = Дакінь, Тагін, Дэген, Дэгень |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Дакінь''' (''Дэген'', ''Дэгень''), '''Тагін''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Дагін, Дакін або Тагін (Daginus, Dacinus, Taginus) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Daginus%2C+Daci+nus%2C+Taginus#v=snippet&q=Daginus%2C%20Daci%20nus%2C%20Taginus&f=false S. 392].</ref>. Іменная аснова [[Дака (імя)|-даг- (-дак-, -таг-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Дакіла]], [[Шыдаг]], [[Ядаг]]; германскія імёны Dacilo, Sidag, Adago) паходзіць ад германскага daga 'палымяны, зіхатлівы, яркі, бліскучы'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 30.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Jan Degien… Andrzej Degienowicz na miejscu Wojciecha Degienia… Krzysztof Degienowicz na miejscu Jana Degienowicza… Kazimierz Józefowicz Degienowicz'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 442.</ref>; ''Wincenty Tagin'' (7 лютага 1785 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 386.</ref>; ''Josephus Dakiniewicz'' (1922 год)<ref>Catalogus Ecclesiarum et Cleri Dioecesis Vilnensis pro Anno Domini 1922. — Vilnae, 1922. P. 100.</ref>. == Носьбіты == * [[Язэп Дакіневіч]] (1906—?) — беларускі вайсковы і грамадзкі дзяяч == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны з суфіксам н}} {{Імёны з асновай даг}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 9ptno2zt713e0y9sc91xpxhiy7bi72t 0 284223 2672241 2535182 2026-06-03T19:53:26Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672241 wikitext text/x-wiki '''Жар каханьня''' — кніга беларускага пісьменьніка [[Генрых Далідовіч|Генрыха Далідовіча]], якая была выпушчаная ў 1996 годзе<ref>[https://web.archive.org/web/20170304044609/http://old.nlb.by/html/news2006/dalidovich.html 1 чэрвеня - 60 год з дня нараджэння (1946) Г.В. Далідовіча, пісьменніка]</ref><ref>[https://bellit.info/persons/d/dalidovich-hjenrykh.html Далідовіч Генрых]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20240602195610/https://kamunikat.eu/dalidovicz-henrych?page=2 Генрых Далідовіч] на [[Камунікат]]</ref><ref>[https://www.nlb.by/by/news/naviny-biblijatjek/yubiley-adznachae-a-tar-samykh-zhytstsestsvyardzhalnykh-u-belaruskay-litaratury-tvora/ Генрых Далідовіч]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} на [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі|Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі]]</ref>. == Зьмест == Пісьменьнік Г. Далідовіч спрабаваў паказаць унутраны сьвет жанчыны, яе тайныя мысьлі<ref>[https://www.nslowa.by/2021/06/15/zhyvy-poklich-pratsyagvae-guchats/ Жывы покліч працягвае гучаць]{{Недаступная спасылка|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Кніга «Жар каханьня» складаецца з некалькіх мастацкіх твораў: «Асеньняе лета», «Маня», «Сьлезкі палявыя», «Ада», «Быць разам», «Юля» і інш. Усе творы і апавяданьні былі аб'яднаныя ў кнізе «Жар каханьня». == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{БЛДПСБЛР}} [[Катэгорыя:Творы Генрыха Далідовіча]] mu2lin90caoun5bltrreggip5xirpdm 0 284988 2672265 2530110 2026-06-04T00:33:02Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672265 wikitext text/x-wiki {{Навуковец |Лацінка = Źmicier Sasnoŭski }} '''Зьміцер Сасноўскі'''{{Заўвага|Поўнае імя — '''Дзьмітры Алегавіч'''}} (22 лістапада 1974, [[Гомель]]) — беларускі [[гісторык]] і музыка. Папулярызатар сярэднявечнай беларускай музыкі. Майстар старадаўніх музычных інструмэнтаў. Ляўрэат міжнароднага фальклёрнага фэстывалю ў [[Паставы|Паставах]] (1999 год), [[Нацыянальная музычная прэмія «Ліра»|Нацыянальнай музычнай прэміі]] (2013 год). == Біяграфія == [[Файл:2020 Belarusian protests — Minsk, 30 August StaryOlsa.jpg|міні|Зьміцер Сасноўскі на пратэсьце ў Менску, 30 жніўня 2020 г.]] У 1992—1994 гадох старшыня Гомельскай арганізацыі [[Талака (Гомель)|Талака]]. Кіраўнік трэнавальнага працэсу ў Гомельскім аддзеле [[Беларускае згуртаваньне вайскоўцаў|Беларускага згуртаваньня вайскоўцаў]]. У 1996 годзе скончыў гістарычна-юрыдычны факультэт [[Гомельскі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Гомельскага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]], у 1997 годзе — [[Рэспубліканскі інстытут вышэйшай школы]] (спэцыяльнасьць філязофія). У 1996—2000 гадох выкладаў на катэдры філязофіі і культуралёгіі [[Полацкі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Полацкага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]]. У 2001—2009 гадох загадваў інфармацыйным аддзелам [[Згуртаваньне беларусаў сьвету «Бацькаўшчына»|Згуртаваньня беларусаў сьвету «Бацькаўшчына»]]. З 1999 году заснавальнік і лідэр музычнага гурта сярэднявечнай музыкі «[[Стары Ольса]]». У 2015—2017 гадох загадваў гістарычным музэем [[Дукорскі маёнтак|Дукорскага маёнтку]]. У 2020 годзе браў удзел у [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2022)|пратэстах супраць фальсыфікацыі выбараў, гвалту і беззаконьня]], за што арыштоўваўся [[Рэжым Лукашэнкі|рэжымам Лукашэнкі]]<ref>[https://nashaniva.com/262354 Лідар гурта «Стары Ольса» Зміцер Сасноўскі затрыманы ў Клецку], [[Наша Ніва]], 13 лістапада 2020 г.</ref>. == Бібліяграфія == * Сасноўскі Дз. Пра ідэнтыфікацыю тэрміна «літва» ў канцы ХІІ—ХІІІ стст. // БГЧ. № 2. 1999. * Гісторыя беларускай музычнай культуры XIX—XX стст. Менск, 2012. * Музычная культура рыцарскага саслоўя Вялікага Княства Літоўскага і Каралеўства Польскага. Менск, 2010. * Гісторыя беларускай музычнай культуры ад першабытнасці да канца XVIII ст. Менск, 2010. * Гісторыя беларускіх музычных уплываў. Менск, 2009. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * Сучасныя беларускія даследчыкі гісторыі Вялікага Княства Літоўскага: біябібліяграфічны даведнік / С. Марозаў. — {{Горадня (Гродна)}} — Каўнас: ЮрСаПрынт, 2022. — 290 с. — {{ISBN|978-985-7257-57-7}}. == Вонкавыя спасылкі == * [https://kamunikat.org/sasnouski-zmicier Зьміцер Сасноўскі]{{Недаступная спасылка|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, [[Kamunikat.org]] {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Сасноўскі, Зьміцер}} [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія музыкі]] jy4w01np8lahxxd1a64ajtk15qvupe5 0 290973 2672271 2577790 2026-06-04T03:40:10Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672271 wikitext text/x-wiki {{Асоба}} {{Цёзкі}} '''Канстанці́н Сідаро́віч''' (14 верасьня 1906, [[Беласток]] — 29 траўня 1990, Беласток) — беларускі грамадзка-культурны дзяяч. == Жыцьцяпіс == Нарадзіўся ў сям’і выхадцаў з малазямельных сялянаў. У 1914—1915 роках навучаўся ў пачатковай школе ў [[Беласток]]у. У 1915 сям’я выехала ў [[бежанства]] ў Кацярынаслаўскую губэрню, у вёску Саксагань, дзе ён пайшоў у другі кляс пачатковай школы. Пазьней яны пераехалі ў [[Кацярынаслаў]]. У 1922 року сям’я Сідаровічаў вярнулася ў Беласток, які паводле [[Рыская мірная дамова (1921)|Рыскай мірнай дамовы]] адышоў да [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польшчы]]. Цяжка захварэў на тыф, а пазьней на [[Ліхаманка|ліхаманку]]. Пасьля выздараўленьня самастойна вучыўся чытаць і пісаць па-польску. Упершыню сутыкнуўся зь беларускім рухам у 1923 року яшчэ падлеткам, калі выпадкова трапіў на «[[працэс 45-ці]]». У 1926 року стаў адным з заснавальнікаў Беластоцкага павятовага камітэту [[Беларуская сялянска-работніцкая грамада|Беларускай сялянскай-работніцкай грамады]]. У 1927 року быў у ліку стваральнікаў і актывістаў гуртка [[Таварыства беларускай школы]] ў Беластоку. У 1935 годзе спрабаваў заснаваць у Беластоку гурток [[Беларускі інстытут гаспадаркі і культуры|Беларускага інстытута гаспадаркі і культуры]]. У 1937 року ўдзельнічаў у стварэньні Каапэратыўнага таварыства працаўнікоў беларускага тэатру «Полымя», які дзейнічаў на [[Усходняя Беласточчына|Беласточчыне]]. Падчас [[Нямецкая акупацыя Беларусі (1941—1944)|нямецкай акупацыі]] быў сябрам [[Беларускі камітэт (Беласток)|Беларускага камітэта ў Беластоку]], дзе сьпяваў у хоры і граў у аркестры. У 1944 року стаў ініцыятарам аднаўленьня дзейнасьці тэатральнага каапэратыву «Полымя», які неўзабаве быў ліквідаваны новай уладай. У 1945 року быў сярод арганізатараў беларускай школы ў Беластоку. Пасьля бараніў яе ад пераўтварэньня ў расейскамоўную. У часы [[Польская Народная Рэспубліка|Польскай Народнай Рэспублікі]] далучыўся да дзейнасьці [[Беларускае грамадзка-культурнае таварыства|Беларускага грамадзка-культурнага таварыства]] і працаваў у тыднёвіку «[[Ніва (газэта)|Ніва]]». Перадаў БГКТ тэатральныя дэкарацыі, створаныя [[Язэп Драздовіч|Язэпам Драздовічам]] для ТБШ у 1933 року, якія захоўваў на гарышчы свайго дома. Падтрымліваў сувязь зь беларускімі эмігрантамі, сярод якіх [[Васіль Лукашык]] і [[Сяргей Хмара]], за што трапіў пад нагляд Службы бясьпекі [[ПНР]]. Быў гадзіншчыкам паводле прафэсіі. Пахаваны на [[Праваслаўныя могілкі (Беласток)|праваслаўных могілках парафіі Ўсіх Сьвятых у Беластоку]]. Калекцыя дакумэнтаў Канстанціна Сідаровіча была набытая [[Беларускае гістарычнае таварыства|Беларускім гістарычным таварыствам]]. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20230715170016/https://kamunikat.org/?pubid=9167 ''Марыля Базылюк.'' На жыццёвых сцежках… Успаміны // Беларускі каляндар // Галоўнае праўленне БГКТ, Беласток, 1990. — С. 93—101.] * [https://web.archive.org/web/20210516190613/https://kamunikat.org/usie_czasopisy.html?pubid=55691&fbclid=IwAR2rac8T_dfV_W_w3eKXF2OCidPHFMcSGM8nha5ojEXpBWNU0Doi8A724lg ''Яўген Мірановіч''. Кастусь Сідаровіч // Ніва. Беларускі гамадска-культурны тыднёвік, Беласток, 1990. — С. 5.] * [https://www.polska1918-89.pl/pdf/tw-kastus-i-sluzba-bezpieczenstwa-a-srodowisko-bialoruskie-na-bialosto,5005.pdf Aparat Represji w Polsce Ludowej 1944—1989. — 2008. — № 1(6). — С. 232—233.] * [http://cerkiew.wygoda.systkom.pl/mapa.html?gv=475&cm=CMWYG Месца пахаваньня] {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Сідаровіч, Канстанцін}} [[Катэгорыя:Польскія беларусы]] n3fej45ayc8hvs6aqwi63aung0ko2k6 0 292084 2672270 2590772 2026-06-04T03:37:49Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2672270 wikitext text/x-wiki {{Палітык |імя = Канстанцін Іванавіч Майсеня |лацінка = |арыгінал_імя = |жанчына = <!-- любое значэньне, калі так --> |выява = |памер = |подпіс_пад_выявай = |пасада = |пачатак_тэрміну = |канец_тэрміну = |прэзыдэнт = |прэм’ер-міністар = |папярэднік = |наступнік = |пасада2 = |пачатак_тэрміну2 = |канец_тэрміну2 = |папярэднік2 = |наступнік2 = |прэм’ер-міністар2 = |прэзыдэнт2 = |пасада3 = |пачатак_тэрміну3 = |канец_тэрміну3 = |папярэднік3 = |наступнік3 = |прэм’ер-міністар3 = |прэзыдэнт3 = |пасада4 = |пачатак_тэрміну4 = |канец_тэрміну4 = |папярэднік4 = |наступнік4 = |прэм’ер-міністар4 = |прэзыдэнт4 = |пасада5 = |пачатак_тэрміну5 = |канец_тэрміну5 = |папярэднік5 = |наступнік5 = |прэм’ер-міністар5 = |прэзыдэнт5 = |пасада6 = |пачатак_тэрміну6 = |канец_тэрміну6 = |папярэднік6 = |наступнік6 = |прэм’ер-міністар6 = |прэзыдэнт6 = |дата_нараджэньня = |месца_нараджэньня = |дата_сьмерці = |месца_сьмерці = |назва_палітычнай_арганізацыі = <!-- Рух, Аб’яднаньне, і пад. Неабавязковы. Па змоўчаньні — «Партыя» --> |партыя = [[ПАРП]] |сужэнец = |дзеці = |бацька = |маці = |род = |адукацыя = |подпіс = |узнагароды = |Commons = |камэнтар = }} {{Цёзкі}} '''Канстанцін Мікалаевіч Майсеня''' ({{ДН|15|8|1923}}, в. [[Вялікая Ліпа]], [[Нясьвіскі павет (1919—1939)|Нясьвіскі павет]] — {{ДС|12|10|2006}}, [[Гайнаўка]]) — беларускі грамадзкі дзеяч. == Жыцьцяпіс == Паходзіў зь сялянскай сям’і. Бацька Мікалай, маці з дома Булгак. Перад [[ДСВ|Другой сусьветнай вайной]] Канстанцін Майсеня скончыў 7 клясаў пачатковай школы. Падчас вайны працаваў з бацькамі на гаспадарцы. Пасьля вайны працаваў сьлесарам на [[Берасьце-Літоўская чыгунка|чыгунцы]] [[Баранавіцкі чыгуначны вузел|Баранавічы]] — [[Берасьцейскі чыгуначны вузел|Берасьце]]. У 1945 годзе прыехаў у [[ПНР|Польшчу]] і ў 1946—1949 гадах працаваў кіраўніком фінансавага аддзела ў камісіі па рэпатрыяцыі ў [[Бельск Падляскі|Бельску Падляскім]], а таксама бухгалтарам у будаўнічым каапэратыве. Вучыўся ў [[Дзяржаўны эканамічны ўнівэрсытэт у Познані|Вышэйшай гандлёвай школе ў Познані]]. Пасьля вучобы працаваў бухгалтарам у каапэратыве ў Міклашове [[Гайнаўскі павет|Гайнаўскага павета]]. У 1954 годзе быў прызначаны на пасаду кіраўніка Эканамічнага тэхнікума ў Бельску Падляскім. Пазьней быў старшынёй у [[Гайнаўскі павятовы аддзел БГКТ|Гайнаўскага аддзелу]] [[Беларускае грамадзка-культурнае таварыства|Беларускага грамадзка-культурнага таварыства]] ў Бельску Падляскім. У 1958—1959 гадах быў дырэктарам будаўнічага прадпрыемства ў Бельску Падляскім. З 1960 года быў кіраўніком Павятовае ўправы гмінных каапэратываў у [[Гайнаўка|Гайнаўцы]]. У 1960-х пабудаваў на тэрыторыі Гайнаўскага павета больш за 100 вясковых крам. Пэўны час выконваў абавязкі раднага Народнай павятовай рады. За заслугі ў развіцьці вёсак на Гайнаўшчыне быў узнагароджаны Кавалерскім крыжам [[Ордэн Адраджэньня Польшчы|ордэна адраджэньня Польшчы]]. У выніку данясеньняў у 1968 годзе быў выключаны з [[ПАРП|Польскай аб’яднанай работніцкай партыі]] за беларускі патрыятызм. У 1970-х выступіў з прапановай пабудовы [[Музэй і асяродак беларускай культуры ў Гайнаўцы|беларускага музэя]] ў Гайнаўцы<ref>[https://zbsb.org/news/abroad/8079/ 30 гадоў Беларускаму музею ў Гайнаўцы]</ref>, а пазьней кіраваў работай Грамадзкага камітэта пабудовы музэя<ref>[https://www.sb.by/articles/rodnyya-lyudz-z-gayna-k.html#bounce Родныя людзі з Гайнаўкі]</ref><ref>[https://www.tio.by/info/novosti/21534/ 30 гадоў таму былі закладзеныя пачаткі Музея і асяродку беларускай культуры ў Гайнаўцы]</ref>. Пазьней выконваў абавязкі дырэктара будаўнічай фірмы «Las» у [[Імшары|Імшарах]] каля [[Міхалова (Падляскае ваяводзтва)|Міхалова]] (1972—1975)<ref>[http://niva.bialystok.pl/issue/2007/14/art_13.htm Расказ аб дырэктары Канстанціне Майсеню] ў газэце [[Ніва (газэта)|Ніве]]</ref>. Выконваў абавязкі начальніка Прадпрыемства будаўнічай керамікі ў [[Старое Ляўкова|Старым Ляўкове]] (1975—1977)<ref>[http://niva.bialystok.pl/issue/2010/23/art_08.htm Успаміны членаў калектыву „Цаглінкі” пра Канстанціна Майсеню] ў газэце [[Ніва (газэта)|Ніве]]</ref>, Ваяводзкага сельскагаспадарчага прадпрыемства ў [[Нараўка (вёска)|Нараўцы]] (1977—1980), таксама быў старшынём калгасу ў [[Бельскі павет (Падляскае ваяводзтва)|Бельшчыне]] (1980—1981). Быў сакратаром Беларускага грамадзка-культурнага таварыства, а пасьля намесьнікам старшыні (1981—1988). Апошнім месцам працы быў калгас (1988—1991). У 1991 годзе выйшаў на пэнсію. У 2003 годзе ўзнагароджаны [[Ганаровая грамата Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь|Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь]] за шматгадовую плённую дзейнасьць па захаваньні і разьвіцьці беларускай культуры ў Польшчы, значны асабісты ўклад у справу ўмацаваньня беларуска-польскіх культурных адносін і ў сувязі з 80-годзьдзем зь дня нараджэньня<ref>[http://pravo.kulichki.com/zak/year2003/doc05331.htm Аб узнагароджанні К. М. Майсені Ганаровай граматай Савета Miнiстpaў Рэспублікі Беларусь]</ref><ref>[https://nagrady.by/persona/28146/ Майсеня Канстанцін Мікалаевіч]</ref>. Канстанцін Майсеня памёр у 2006 годзе ў Гайнаўцы, тамсама пахаваны на [[Праваслаўныя могілкі (Гайнаўка)|праваслаўных могілках]]. У 2008 годзе ў [[Музэй і асяродак беларускай культуры ў Гайнаўцы|Музэі і асяродку беларускай культуры ў Гайнаўцы]] ў яго памяць адкрыта для захаваньня памяці насьценны надпіс<ref>[https://www.sb.by/articles/ushanaval-pamyats-suaychynn-ka.html Ушанавалі памяць суайчынніка]</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * У гонар рупліўца беларускай культуры ў Польшчы / Ірына Трафілава // [[Культура (газэта)|Культура]]. ― 2003. — 30 жніўня–5 верасьня (N 35). — С. 11. * Białoruski patriota Konstanty Mojsienia / Sławomir Iwaniuk // [[Czasopis]]. ― 2006. ― № 11. ― С. 33―35. == Вонкавыя спасылкі == * [http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=40677 Беларускі Музей у Гайнаўцы / Тамаш Ціханюк. — Гайнаўка : Аб’яднанне Музей і Асяродак Беларускай Культуры ў Гайнаўцы, 2012. — С. 35—37. —]{{Недаступная спасылка|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ISBN 978-83-63609-24-5. * [https://www.sb.by/articles/ushanaval-pamyats-suaychynn-ka.html Ушанавалі памяць суайчынніка] * [https://www.racyja.com/archivy/hramadstva/10-gadavina-smertsi-kanstantsina-maiseni/ 10 гадавіна смерці Канстанціна Майсені] на [[Радыё Рацыя]] {{БГКТП}} {{Беларусы ў Польшчы}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Майсеня, Канстанцін}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Нясьвіскім раёне]] [[Катэгорыя:Беларусы ў Польшчы]] [[Катэгорыя:Узнагароджаныя крыжам кавалерскім ордэна Адраджэньня Польшчы]] [[Катэгорыя:Узнагароджаныя Ганаровай граматай Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Нясьвіскім раёне]] [[Катэгорыя:Польскія грамадзкія дзеячы і дзяячкі]] 8v90wc52h22m6euw491crt9usu4awbj 0 292087 2672245 2606120 2026-06-03T20:04:16Z ~2026-32937-80 98064 /* Паходжаньне */ 2672245 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґалбута |лацінка = Galbota / Halbota |арыгінал = Galbot |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гайла (імя)|Galo]] + [[Бота|Boto]] <br> Galo + [[Бода|Bodo]] |варыянт = Гельбат, Гелбут, Гельбуць, Келбут, Келбуд |вытворныя = [[Гілбут]] |зьвязаныя = [[Бутгель]] }} '''Галбута''', '''Гельбат''' (''Гелбут'', ''Келбут'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Галбот (Galbot) і Бодыгіл або Бодугайл (Baudigilus<ref>Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. S. 178.</ref>, Baudugailus<ref>Jubainville H. A. Études sur la langue des francs à l'époque mérovingienne. — Paris, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Cf0CAAAAIAAJ&q=Baudu+gailus#v=snippet&q=Baudu%20gailus&f=false P. 68].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Galbot#v=snippet&q=Galbot&f=false P. 437].</ref><ref>Surname Book and Racial History: A Compilation and Arrangement of Genealogical and Historical Data for Use by the Students and Members of the Relief Society of the Church of Jesus Christ of Latter-day Saints. — Salt Lake City, 1918. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=k8hrAAAAMAAJ&q=Galbot#v=snippet&q=Galbot&f=false P. 406].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) — ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref> або ад асновы [[Бода|-буд- (-бод-)]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref> (у старажытных тэкстах ''bod'' праз доўгае ''о'' пісалася як ''baud''<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 59.</ref>). Апроч таго, адзначалася старажытнае германскае імя Gaubodus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 552.</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Гелбуда (Giełbuda)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 120.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Яну Етминовичю Келбудово село, отчина его'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 52.</ref>; ''Юри Кголбута'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 95.</ref>; ''Ян Кгелбутевич… Ян Келбутович… [[Наргайла|Наръкгил]] Кгелбут… Ян Кгелбутович… Наркил Келбут'' (1537—1538 гады)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 20, 69, 111, 252, 293.</ref>; ''Gielbut'' (1648 год)<ref>Žemaičių vyskupijos vizitacijų aktai 1611—1651 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Vol. XI, 2011. P. 293.</ref>; ''Agata Gielbatówna'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gielbat%C3%B3wna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Kamionka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Kiełbut'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kie%C5%82but&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różanka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Юры Галбута — [[Горадня|гарадзенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Крыштоф Гелбут — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1649 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 7. ― Вильна, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Q8hZAAAAcAAJ&q=%40%D0%93%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%93%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A&f=false С. 306].</ref> == Глядзіце таксама == * [[Гайла (імя)|Гайла]] * [[Бота]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай гайл}} {{Імёны з асновай бут}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] ic6d6eijxnkxtcmc0mhypfxd9nh1b5o 0 292263 2672223 2671614 2026-06-03T19:03:23Z ~2026-32937-80 98064 2672223 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Сандзейка |лацінка = Sandziejka |арыгінал = Sandika |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Санда|Sando]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Шэндзік, Шантыка, Шантык |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Сандзейка''' (''Шэндзік'', ''Шантыка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Сандыка, Зантка або Зэнтэк (Sandika<ref>Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln — Graz, 1967. S. 211.</ref>, Sandke, Senteck) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA421&dq=sant+el+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjD3u34grWCAxUVG-wKHVQDDnAQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=sant%20el%20namenkunde&f=false S. 421].</ref>. Іменная аснова [[Санда|санд- (сант-, зант-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Сантаўт]], [[Зантэр]], [[Шандрык]]; германскія імёны Santold, Santer, Sandrich) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *sanþs 'сапраўдны'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 198.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Santke / Sandike'' (1361 і 1413 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=%40Sandike#v=snippet&q=%40Sandike&f=false S. 87, 89].</ref>. У Польшчы адзначалася імя ''Sandek'' (1399—1428 гады)<ref>Непокупный А. П. Балто-севернославянские языковые связи. — Киев, 1976. С. 122.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''чоловека… з братаничомъ Сондеиком'' (15 сьнежня 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 317.</ref>; ''Paweł Szantyka'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Szantyka&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Tekla Szantyk'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Szantyk&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różana], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Іван Шэндзік (1887—1937) — [[Беларусы|беларус]] зь [[Сьмілавічы|Сьмілавічаў]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A8%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%BA_%D0%86%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1887) Шэндзік Іван Станіслававіч (1887)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны з суфіксам к}} {{Імёны з асновай санд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] fzuwi93tzqj4zsq073rmjv9t9krfi58 0 300196 2672213 2671348 2026-06-03T16:02:07Z ~2026-32886-36 98053 2672213 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Chevrolet Kodiak/GMC TopKick» |выява = [[Файл:MBTA Chevy Kodiak, November 2014.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Chevrolet]]/[[GMC]]» | гады = 1980–2009 | папярэднік = [[Chevrolet C/K|1973-1979 Chevrolet C60]]<br/>[[GMC Brigadier|Chevrolet Bruin/GMC Brigadier]] | наступнік = «[[Chevrolet Silverado MD]]» | вытворчасьць = | тып кузаву = | прывад = 4×2, 4×4, 6×4, 6×6 | колавая база = | даўжыня = | шырыня = | вышыня = | маса = | поўная маса = | каляіна пярэдняя = 1543 | каляіна задняя = 1583 | клірэнс = | грузападымальнасць = 550 | аб'ём бака = 60 л | дызайнэр = | рухавік = | кпп = 6-хутк. [[МКПП]] <br /> 8-хутк. [[АКПП]] | падобныя = '''Kodiak/Topkick Business Special 2-door regular cab (1981-1989):'''<br>[[Ford L-Series Trucks|Ford L-6000/L-7000 2-door regular cab (1970-1995)]]<br/>[[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series S2100/S2200/S2500/S2600 2-door regular cab (1981-1989)]]<br/>'''Kodiak/Topkick Series 5000 / 6000 / 7000 2-door regular cab (1981-1989):'''<br>[[Ford F-650#1980–1999|Ford F-600/F-700/F-800 2-door regular cab (1980-1989)]]<br/>[[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series S1600 / S1700 / S1800 / S1900 2-door regular cab (1981-1989)]]<br/>'''Kodiak/Topkick Business Special 4-door crew cab (1981-1989):'''<br>[[Ford L-Series Trucks|Ford L-6000/L-7000 4-door crew cab (1970-1995)]]<br/>[[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series S2100/S2200/S2500/S2600 4-door crew cab (1981-1989)]]<br/>'''Kodiak/Topkick Series 5000 / 6000 / 7000 4-door crew cab (1981-1989):'''<br>[[Ford F-650#1980–1999|Ford F-600/F-700/F-800 4-door crew cab (1980-1989)]]<br/>[[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series S1600 / S1700 / S1800 / S1900 4-door crew cab (1981-1989)]]<br/>'''Kodiak/Topkick 2-door standard cab (1990–1994):'''<br>[[Ford F-650#1980–1999|Ford F-600/F-700/F-800 2-door standard cab (1990-1994)]]<br/>[[Freightliner Business Class (FL-Series)|1990–1994 Freightliner FL50/FL60/FL70/FL80 2-door standard cab]]<br/>[[International Harvester S-Series|International 4000 Series 2-door standard cab (1990-1994)]]<br/>[[Renault Midliner|1990-1994 Mack Midliner CS 2-door standard cab]]<br>[[Dodge Ram|1993-1994 Dodge Ram 6500/7000 2-door standard cab]]<br/>'''Kodiak/Topkick 2-door standard cab (sloped hood; 1995–2002):'''<br>[[Ford F-650#1980–1999|Ford F-600/F-700/F-800 2-door standard cab (1995-1999)]]<br/>[[Freightliner Business Class (FL-Series)|1995-2002 Freightliner FL50/FL60/FL70/FL80 2-door standard cab]]<br/>[[International Harvester S-Series|International 4000 Series 2-door standard cab (1995-2002)]]<br>[[Kenworth T-300|1995-2002 Kenworth T-300 2-door standard cab]]<br/>[[Renault Midliner|1995-1999 Mack Midliner CS 2-door standard cab]]<br>[[Dodge Ram|1995-2002 Dodge Ram 6500/7000 2-door standard cab]]<br/>'''Kodiak/Topkick 4-door crew cab (1990–1994):'''<br>[[Ford F-650#1980–1999|Ford F-600/F-700/F-800 4-door crew cab (1990-1994)]]<br/>[[Freightliner Business Class (FL-Series)|1990–1994 Freightliner FL50/FL60/FL70/FL80 4-door crew cab]]<br/>[[International Harvester S-Series|International 4000 Series 4-door crew cab (1990-1994)]]<br/>[[Renault Midliner|1990-1994 Mack Midliner CS 4-door crew cab]]<br>[[Dodge Ram|1993-1994 Dodge Ram 6500/7000 4-door crew cab]]<br/>'''Kodiak/Topkick 4-door crew cab (sloped hood; 1995–2002):'''<br>[[Ford F-650#1980–1999|Ford F-600/F-700/F-800 4-door crew cab (1995-1999)]]<br/>[[Freightliner Business Class (FL-Series)|1995-2002 Freightliner FL50/FL60/FL70/FL80 4-door crew cab]]<br/>[[International Harvester S-Series|International 4000 Series 4-door crew cab (1995-2002)]]<br>[[Kenworth T-300|1995-2002 Kenworth T-300 4-door crew cab]]<br/>[[Renault Midliner|1995-1999 Mack Midliner CS 4-door crew cab]]<br>[[Dodge Ram|1995-2002 Dodge Ram 6500/7000 4-door crew cab]]<br/>'''C4500 Kodiak/Topkick 2-Door Regular Cab (2003–2009):'''<br> [[Dodge Ram#Третье поколение (2002—2009; DR/DH/D1/DC/DM)|2006-2009 Dodge Ram 4500 2-door regular cab]] <br>[[Sterling Bullet|Sterling Bullet 4500 2-door regular cab]] <br>[[Ford Super Duty#Первое поколение (P221)|Ford F-450 2-door regular cab (2005—2007)]]/[[Ford Super Duty#Второе поколение (P356)|Ford F-450 2-door regular cab (2008–2010)]]<br/>[[Ford Econoline|Ford E-450 2-door cutaway van chassis (2003–2007)]]/[[Ford Econoline|Ford E-450 2-door cutaway van chassis (2008–2010)]]<br>[[Hino 600|Hino 165 2-door standard cab]]<br>'''C4500 Kodiak/Topkick 4-door crew cab (2003–2009):'''<br> [[Dodge Ram#Третье поколение (2002—2009; DR/DH/D1/DC/DM)|2006-2009 Dodge Ram 4500 4-door crew cab]] <br>[[Sterling Bullet|Sterling Bullet 4500 4-door crew cab]] <br>[[Ford Super Duty#Первое поколение (P221)|Ford F-450 4-door crew cab (2005—2007)]]/[[Ford Super Duty#Второе поколение (P356)|Ford F-450 4-door crew cab (2008–2010)]]<br>[[Hino 600|Hino 165 4-door crew cab]]<br>'''C5500 Kodiak/Topkick 2-Door Regular Cab (2003–2009):'''<br> [[Dodge Ram#Третье поколение (2002—2009; DR/DH/D1/DC/DM)|2006-2009 Dodge Ram 5500 2-door regular cab]] <br>[[Sterling Bullet|Sterling Bullet 5500 2-door regular cab]] <br> [[Ford E-Series#Ford E-550 Super Duty (2002–2003)|Ford E-550 Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Ford Super Duty#Первое поколение (P221)|Ford F-550 2-door regular cab (2005—2007)]]/[[Ford Super Duty#Второе поколение (P356)|Ford F-550 2-door regular cab (2008–2010)]]<br/>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 100 2-door daycab]]<br>[[Hino 600|Hino 185 2-door standard cab]]<br>[[International DuraStar|International DuraStar 4100 2-door day cab]]<br/>[[Kenworth T170|Kenworth T-170 2-door daycab]]<br/>[[Peterbilt 325|Peterbilt 325 2-door daycab]]<br>'''C5500 Kodiak/Topkick 4-door crew cab (2003–2009):'''<br> [[Dodge Ram|2006-2009 Dodge Ram 5500 4-door crew cab]] <br>[[Sterling Bullet|Sterling Bullet 5500 4-door crew cab]] <br>[[Ford Super Duty#Первое поколение (P221)|Ford F-550 4-door crew cab (2005—2007)]]/[[Ford Super Duty#Второе поколение (P356)|Ford F-550 4-door crew cab (2008–2010)]]<br/>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 100 4-door crew cab]]<br>[[Hino 600|Hino 185 4-door crew cab]]<br>[[International DuraStar|International DuraStar 4100 4-door crew cab]]<br/>[[Kenworth T170|Kenworth T-170 4-door crew cab]]<br/>[[Peterbilt 325|Peterbilt 325 4-door crew cab]]<br>'''C6500 Kodiak/Topkick 2-door regular cab (2003–2009):'''<br>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 106 2-door daycab]]<br/>[[Ford F-650#Первое поколение (2000—2015)|Ford F-650 2-door daycab (2004-2010)]]<br/>[[Peterbilt 337|Peterbilt 337 2-door daycab]]<br/>[[International DuraStar|International DuraStar 4200 4-door day cab]]<br/>[[Hino 600|Hino 238/258/268 2-door daycab with a conventional forward-tilting hood design]]<br/>[[Kenworth T170#Kenworth T270|Kenworth T-270 2-door daycab]]<br/>[[Sterling Acterra|Sterling Acterra 2-door daycab]]<br>'''C6500 Kodiak/Topkick 4-door crew cab (2003–2009):'''<br>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 106 4-door crew cab]]<br/>[[Ford F-650#Первое поколение (2000—2015)|Ford F-650 4-door crew cab (2004-2010)]]<br/>[[Peterbilt 337|Peterbilt 337 4-door crew cab]]<br/>[[International DuraStar|International DuraStar 4200 4-door crew cab]]<br/>[[Hino 600|Hino 238/258/268 4-door crew cab with a conventional forward-tilting hood design]]<br/>[[Kenworth T170#Kenworth T270|Kenworth T-270 4-door crew cab]]<br/>[[Sterling Acterra|Sterling Acterra 4-door crew cab]]<br>'''C7500 Kodiak/Topkick 2-door regular cab (2003–2009):'''<br>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 106 2-door daycab]]<br/>[[Ford F-650#Первое поколение (2000—2015)|Ford F-750 2-door regular cab (2004-2010)]]<br/>[[Peterbilt 337|Peterbilt 337 2-door daycab]]<br/>[[International DuraStar|International DuraStar 4300 2-door day cab]]<br/>[[Hino 600|Hino 358 2-door daycab]]<br/>[[Kenworth T370|Kenworth T-370 2-door daycab]]<br/>[[Sterling Acterra|Sterling Acterra 2-door daycab]] <br>'''C7500 Kodiak/Topkick 4-door crew cab (2003–2009):'''<br>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 106 4-door crew cab]]<br/>[[Ford F-650#Первое поколение (2000—2015)|Ford F-750 4-door crew cab (2004-2010)]]<br/>[[Peterbilt 337|Peterbilt 337 4-door crew cab]]<br/>[[International DuraStar|International DuraStar 4300 4-door crew cab]]<br/>[[Hino 600|Hino 338 4-door crew cab]]<br/>[[Kenworth T370|Kenworth T-370 4-door crew cab]]<br/>[[Sterling Acterra|Sterling Acterra 4-door crew cab]] <br>'''C8500 Kodiak/Topkick 2-door standard cab (2003–2009):'''<br>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 106 2-door standard cab]]<br/>[[Ford F-650#Первое поколение (2000—2015)|Ford F-850 2-door standard cab (2004-2010)]]<br/>[[Peterbilt 337|Peterbilt 337 2-door standard cab]]<br/>[[International DuraStar|International DuraStar 4400 2-door standard cab]]<br/>[[Hino 600|Hino 358 2-door standard cab]]<br/>[[Kenworth T370#Kenworth T470 (2010-2021)|Kenworth T-470 2-door standard cab]]<br/>[[Sterling Acterra|Sterling Acterra 2-door standard cab]] <br>'''C8500 Kodiak/Topkick 4-door crew cab (2003–2009):'''<br>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 106 4-door crew cab]]<br/>[[Ford F-650#Первое поколение (2000—2015)|Ford F-850 4-door crew cab (2004-2010)]]<br/>[[Peterbilt 337|Peterbilt 337 4-door crew cab]]<br/>[[International DuraStar|International DuraStar 4400 4-door crew cab]]<br/>[[Hino 600|Hino 358 4-door crew cab]]<br/>[[Kenworth T370#Kenworth T470 (2010-2021)|Kenworth T-470 4-door crew cab]]<br/>[[Sterling Acterra|Sterling Acterra 4-door crew cab]] }} '''Chevrolet Kodiak''' і '''GMC TopKick''' — гэта серыя сярэднетанажных грузавікоў, якія выпускаліся падраздзяленнямі [[Chevrolet]] і [[GMC]] кампаніі [[General Motors]] з 1980 па 2009 год. Прадстаўленыя як варыянт лінейкі сярэднетанажных грузавікоў C/K, было выпушчана тры пакаленні. Kodiak/TopKick, якія размяшчаліся паміж грузавікамі C/K і звычайным GMC Brigadier Class 8, былі распрацаваны як аснова для прафесійна арыентаваных грузавікоў, у тым ліку грузавікоў для перавозкі грузаў, самазвалаў і падобных транспартных сродкаў; у пазнейшых пакаленнях для выкарыстання ў аўтобусах выпускаліся як варыянты з разрэзаным, так і з капотным шасі. ==Першае пакаленне== У 1981 годзе кампанія General Motors прадставіла грузавікі класа 7 серыі Chevrolet Kodiak і GMC TopKick (афіцыйна Chevrolet C70/GMC C7000). Найбуйнейшыя версіі сярэднетанажнай серыі C/K (пасля-Horse Drawn Giant Western Freight Wagon Built By M.P. Henderson, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Lorry, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C60 2-door regular cab truck]], і [[Chevrolet C/K|1973-1979 Chevrolet C60 2-door regular cab truck]]), Kodiak/TopKick, былі распрацаваны для ўстаноўкі дызельнага рухавіка Caterpillar 3208 V8 (узятага ад большага Chevrolet Bruin/GMC Brigadier). Для ўстаноўкі новага рухавіка (з большым радыятарам) быў распрацаваны больш высокі капот (фары былі перамешчаны пад рашотку радыятара), што запатрабавала ўстаноўкі кабіны на некалькі цаляў вышэй. Нягледзячы на ​​вышэйшую якасць, новая канструкцыя капота была карацейшай па даўжыні, што скараціла даўжыню кузава з 98 да 92 цаляў. ==Другое пакаленне== У 1990 годзе GM выпусціла другое пакаленне Kodiak/TopKick на архітэктуры GMT530. Пасля 1988 года General Motors спыніла вытворчасць цяжкіх грузавікоў (іх замянілі аўтамабілі WhiteGMC, распрацаваныя Volvo GM), і грузавікі GMT530 сталі найбуйнейшымі аўтамабілямі, якія збірала кампанія. Цяпер мадэлі Kodiak/TopKick ахоплівалі ўсю лінейку сярэднетанажных аўтамабіляў GM, а серыя GMT400 C/K (прадстаўленая ў 1988 годзе) дасягнула свайго аптымізму з аднатоннымі грузавікамі серыі 3500, Другое пакаленне Chevrolet Kodiak (1990-2002) было даступна як у стандартнай двухдзвернай (пасля-Horse Drawn Giant Western Freight Wagon Built By M.P. Henderson, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Lorry, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C60 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1979 Chevrolet C60 2-door regular cab truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Першае пакаленне|1980-1989 Chevrolet C70 2-door regular cab truck]]), так і ў чатырохдзвернай канфігурацыі з кабінай crew cab, усе яны былі заснаваны на платформе GMT530, якая выкарыстоўвала версію кабіны пікапа GMT400. Гэта пакаленне мела большую, больш вертыкальную кабіну ў параўнанні з папярэдняй мадэллю, з ніжэйшай падлогай і большымі дзвярыма для лепшага ўваходу. За трынаццаць гадоў вытворчасці платформа GMT530 зведала адносна мала змен. Паколькі сярэднетанажным грузавікам не патрабаваліся падушкі бяспекі, інтэр'ер кабіны быў захаваны на працягу ўсёй вытворчасці. У 1997 годзе стаў даступны нізкапрофільны «аэрадынамічны» капот (не прапаноўваўся на мадэлях C8500, аўтобусах для цяжкіх умоў эксплуатацыі або школьных аўтобусах). Мадэлі з такім капотам мелі маркіроўку C5500–C8500 замест Kodiak/TopKick. Гэта змяненне распаўсюдзілася і на мадэлі са стандартным капотам у 1998 годзе, што фактычна прывяло грузавікі сярэдняй грузападымальнасці ў адпаведнасць з астатнімі правіламі наймення C/K. Кампанія Janesville Assembly вырабляла грузавікі GMT530 для Паўночнай Амэрыкі з 1989 па 2002 год, а экспартная прадукцыя пастаўлялася на завод Toluca Assembly у Талуцы, Мексіка, з 1994 па 2008 год. Для Лацінскай Амэрыкі грузавікі GMT530 збіраліся лакальна ў Бразіліі (кампаненты пастаўляліся з Мексікі); усе вырабленыя ў Бразіліі адзінкі былі абсталяваны рухавікамі Caterpillar 3116. Аўтамабілі для бразільскага рынку маркіраваліся ў адпаведнасці з іх дапушчальнай поўнай масай (GVWR) у метрычных тонах і акругленай магутнасцю ў конскіх сілах (12-170=12 тон-170 к.с., 14-190=14 тон-190 к.с. і 16-220=16 тон-220 к.с.). У маі 2021 года апошні аўтамабіль на базе GMT530, пабудаваны на заводзе ў Джэйнсвіле, быў выстаўлены на аўкцыён. Тандемны самазвал GMC C8500 2002 года выпуску, пабудаваны 26 чэрвеня 2002 года, належаў і кіраваўся горадам Джэйнсвіл амаль 20 гадоў да продажу. На аўтамабілі былі подпісы шматлікіх былых супрацоўнікаў завода. === Medium-duty COE (1998-2009) === У 1998 годзе General Motors прадставіла сярэднетанажныя грузавікі COE серыі T (якія замянілі папярэднія сярэднетанажныя COE серыі W "Forward"). Размешчаныя над аўтамабілямі, якія маюць агульныя рысы з [[Isuzu Elf|Isuzu N-Series/Elf]], сярэднетанажныя COE атрымалі кабіны ад [[Isuzu Forward]], спалучаючы іх з шасі і сілавымі агрэгатамі GMT530. Па памеры большыя за меншую серыю W (якая паходзіць ад Isuzu NPR), серыя T прапаноўвалася ў варыянтах ад 6500 да 8500 і прапануецца як 2-Door Day Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Horse Drawn Giant Western Freight Wagon Built By M.P. Henderson, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1960—1963 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab 4x2 rigid chassis truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1964—1966 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab 4x2 rigid chassis truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1967—1972 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab 4x2 rigid chassis truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1973—1980 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab 4x2 rigid chassis truck]], і [[Isuzu Forward|Chevrolet Tiltmaster W6/W7 2-door standard cab 4x2 rigid chassis truck]]), 2-Door Day Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1960—1963 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1964—1966 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1967—1972 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1973—1980 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab 4x2 semi-tractor truck]], і [[Isuzu Forward|Chevrolet Tiltmaster W6/W7 2-door standard cab 4x2 semi-tractor truck]]), 2-Door Day Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1960—1963 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab tandem axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1964—1966 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab tandem axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1967—1972 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab tandem axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1973—1980 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab tandem axle rigid chassis truck]], і [[Isuzu Forward|Chevrolet Tiltmaster W6/W7 2-door standard cab tandem axle rigid chassis truck]]), 2-Door Day Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Tandem-Axle Ballast Tractor]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1960—1963 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab tandem axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1964—1966 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1967—1972 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab tandem axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1973—1980 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab tandem axle semi-tractor truck]], і [[Isuzu Forward|Chevrolet Tiltmaster W6/W7 2-door standard cab tandem axle semi-tractor truck]]), і 4-дзвярная Crew Cab. Сярэднетанажныя COE GMT530, якія перажылі свой аналаг са звычайнай кабінай на сем гадоў, былі сярод апошніх аўтамабіляў, выпушчаных Janesville Assembly (у рамках партнёрства General Motors і Isuzu па вытворчасці камерцыйных грузавікоў). ==Трэцяе пакаленне== У 2003 годзе кампанія General Motors выпусціла трэцяе пакаленне Chevrolet Kodiak/GMC TopKick на архітэктуры GMT560. У адпаведнасці з лінейкай лёгкіх грузавікоў GM вярнулася наменклатура Cx500, якая цяпер замяніла папярэднія назвы Kodiak і TopKick. У рамках рэдызайну адбылося змяненне дызайну мадэльнага шэрагу. *Chevrolet Kodiak C4500 — гэта цяжкі грузавік, прызначаны для камерцыйнага і асабістага выкарыстання. Ён вядомы сваімі магутнымі рухавікамі і трывалым шасі, прызначаным для буксіроўкі вялікіх грузаў і высокай грузападымальнасці. Даступны як у канфігурацыях Regular Cab 4x2 Rigid Truck (стандартнае шасі з кабінай, якое мае фіксаваны кузаў, напрыклад, самазвал, плоскую платформу або скрыню; пасля-Horse Drawn Giant Western Freight Wagon Built By M.P. Henderson, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Fageol|1927 Fageol Flyer Model 130 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Rigid Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[REO Speed Wagon|1928-1929 REO Speedwagon 3-Ton 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Rigid Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Chevrolet|1930-1932 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet|1933 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1934 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1935 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1936 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 Chevrolet Master Utility 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet Heavy-Duty Dual Rear Wheel Chassis With Cab]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet Heavy-Duty Dual Rear Wheel Chassis With Cab]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty Dual Rear Wheel Chassis With Cab]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design 3800 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design 3800 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955 Chevrolet Task-Force 3800 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1956 Chevrolet Task-Force 3800 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1957 Chevrolet Task-Force 3800 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958 Chevrolet Task-Force Apache 38 1-Ton Dually 2-Door Chassis Cab (3803)]], [[Chevrolet Task-Force|1959 Chevrolet Task-Force Apache 38 1-Ton Dually 2-Door Chassis Cab (3803)]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1960 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1961 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1962 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1963 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1964 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1965 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1966 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Другое пакаленне (1967–1972)|1967-1972 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Трэцяе пакаленне (1973–1991)|1973-1979 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Трэцяе пакаленне (1973–1991)|1981-1989 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Чацвёртае пакаленне C/K / першае пакаленне Sierra (1988–2002)|1990–1996 Chevrolet C3500HD Regular Cab Dually Chassis]], і [[Chevrolet C/K#Чацвёртае пакаленне C/K / першае пакаленне Sierra (1988–2002)|1997–2002 Chevrolet C3500HD Regular Cab Dually Chassis]]), Regular Cab 4x2 Semi-Tractor Truck якія звычайна выкарыстоўваюцца ў якасці "дамоў для адпачынку на прычэпах" або лёгкіх грузавікоў (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Fageol|1927 Fageol Flyer Model 130 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[REO Speed Wagon|1928-1929 REO Speedwagon 3-Ton 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Chevrolet|1930-1932 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet|1933 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1934 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1935 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1936 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet 2-Ton Conventional 2-door regular cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design 3800 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design 3800 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955 Chevrolet Task-Force 3800 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1956 Chevrolet Task-Force 3800 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1957 Chevrolet Task-Force 3800 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958 Chevrolet Task-Force Apache 38 1-Ton Dually 2-door regular cab 4x2 semi-tractor truck (3803)]], [[Chevrolet Task-Force|1959 Chevrolet Task-Force Apache 38 1-Ton Dually 2-door regular cab 4x2 semi-tractor truck (3803)]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1960 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1961 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1962 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1963 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1964 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1965 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1966 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Другое пакаленне (1967–1972)|1967-1972 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Трэцяе пакаленне (1973–1991)|1973-1979 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Трэцяе пакаленне (1973–1991)|1981-1989 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Чацвёртае пакаленне C/K / першае пакаленне Sierra (1988–2002)|1990–1996 Chevrolet C3500HD Regular Cab Dually 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Chevrolet C/K#Чацвёртае пакаленне C/K / першае пакаленне Sierra (1988–2002)|1997–2002 Chevrolet C3500HD Regular Cab Dually 4x2 Semi-Tractor Truck]]), так і Crew Cab. Ён мае трывалую канструкцыю, дадатковую гукавую сістэму прэміум-класа і прасторны, камфортны салон, асабліва ў мадэлях Crew Cab. У залежнасці ад года выпуску, варыянты рухавікоў ўключаюць 6,6-літровы турбадызельны рухавік Duramax V8 або 8,1-літровы бензінавы рухавік Vortec V8. * Chevrolet Kodiak C5500 — гэта цяжкі камерцыйны грузавік, які звычайна абсталяваны турбадызельным рухавіком Duramax 6,6 літра V8, вядомым сваёй даўгавечнасцю і магутнымі характарыстыкамі для такіх задач, як перавозкі і буксіроўка. Даступны як у канфігурацыях Regular Cab 4x2 Rigid Truck (стандартнае шасі з кабінай, якое мае фіксаваны кузаў, напрыклад, самазвал, плоскую платформу або скрыню; пасля-Horse Drawn Giant Western Freight Wagon Built By M.P. Henderson, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C50 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C50 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 Chevrolet Kodiak C5500 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 Chevrolet Kodiak C5500 Sloped-Hood 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]]), Regular Cab 4x2 Semi Tractor Truck якія звычайна выкарыстоўваюцца ў якасці "дамоў для адпачынку на прычэпах" або лёгкіх грузавікоў (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C50 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C50 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 Chevrolet Kodiak C5500 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 Chevrolet Kodiak C5500 Sloped-Hood 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]]), і Crew Cab, якая змяшчае больш пасажыраў. * Chevrolet Kodiak C6500 — гэта універсальны грузавік сярэдняй грузападымальнасці класа 6 з звычайнай кабінай, прызначаны для розных прафесійных ужыванняў, пачынаючы ад платформаў і заканчваючы самазваламі, Даступны як у канфігурацыях Regular Cab 4x2 Rigid Truck (пасля-Horse Drawn Giant Western Freight Wagon Built By M.P. Henderson, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C60 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C60 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 Chevrolet Kodiak C6500 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 Chevrolet Kodiak C6500 Sloped-Hood 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]]), Regular Cab 4x2 Semi Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C60 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C60 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 Chevrolet Kodiak C6500 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 Chevrolet Kodiak C6500 Sloped-Hood 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]]), і Crew Cab. * Chevrolet Kodiak C7500 — гэта камерцыйны грузавік сярэдняй грузападымальнасці (клас 7 або 8), які вырабляецца кампаніяй General Motors для розных працоўных задач і быў даступны ў Regular Cab 4x2 Rigid Truck (пасля-Horse Drawn Giant Western Freight Wagon Built By M.P. Henderson, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C70 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C70 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 Chevrolet Kodiak C7500 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 Chevrolet Kodiak C7500 Sloped-Hood 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]]), Regular Cab 4x2 Semi Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C70 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C70 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 Chevrolet Kodiak C7500 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 Chevrolet Kodiak C7500 Sloped-Hood 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]]), Regular Cab Tandem-Axle Rigid Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C70 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C70 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 Chevrolet Kodiak C7500 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 Chevrolet Kodiak C7500 Sloped-Hood 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]]), Regular Cab Tandem-Axle Semi Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Tandem-Axle Ballast Tractor]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1989 Chevrolet C70 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1979 Chevrolet C70 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 Chevrolet Kodiak C7500 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 Chevrolet Kodiak C7500 Sloped-Hood 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]]), і Crew Cab. * Chevrolet Kodiak C8500 — гэта цяжкі грузавік сярэдняй грузападымальнасці, прызначаны для камерцыйных патрэб. Ён вядомы сваёй трывалай канструкцыяй, магутнымі дызельнымі рухавікамі, такімі як Caterpillar C7, і вялікай, трывалай рамай. Chevrolet Kodiak C8500 даступны ў канфігурацыях з 2-дзвярной звычайнай кабінай (пасля-Horse Drawn Giant Western Freight Wagon Built By M.P. Henderson, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Lorry, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1960-1963 Chevrolet Series 60 / 80 Diesel LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet Series 60 / 80 Diesel LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|Chevrolet/GMC H/J-series Short Hood 2-door day cab truck]], [[GMC Brigadier|Chevrolet Bruin 2-door day cab truck]], [[Chevrolet Kodiak#Першае пакаленне|1980-1989 Chevrolet Kodiak C80 2-door regular cab truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-2002 Chevrolet Kodiak C8500 2-door regular cab truck]]) і 4-дзвярной з падвойнай кабінай. [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]] ptqua02as7lyyrko754zo9ppptv6w34 2672215 2672213 2026-06-03T16:56:53Z ~2026-32886-36 98053 2672215 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Chevrolet Kodiak/GMC TopKick» |выява = [[Файл:MBTA Chevy Kodiak, November 2014.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Chevrolet]]/[[GMC]]» | гады = 1980–2009 | папярэднік = [[Chevrolet C/K|1973-1979 Chevrolet C60]]<br/>[[GMC Brigadier|Chevrolet Bruin/GMC Brigadier]] | наступнік = «[[Chevrolet Silverado MD]]» | вытворчасьць = | тып кузаву = | прывад = 4×2, 4×4, 6×4, 6×6 | колавая база = | даўжыня = | шырыня = | вышыня = | маса = | поўная маса = | каляіна пярэдняя = 1543 | каляіна задняя = 1583 | клірэнс = | грузападымальнасць = 550 | аб'ём бака = 60 л | дызайнэр = | рухавік = | кпп = 6-хутк. [[МКПП]] <br /> 8-хутк. [[АКПП]] | падобныя = '''Kodiak/Topkick Business Special 2-door regular cab (1981-1989):'''<br>[[Ford L-Series Trucks|Ford L-6000/L-7000 2-door regular cab (1970-1995)]]<br/>[[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series S2100/S2200/S2500/S2600 2-door regular cab (1981-1989)]]<br/>'''Kodiak/Topkick Series 5000 / 6000 / 7000 2-door regular cab (1981-1989):'''<br>[[Ford F-650#1980–1999|Ford F-600/F-700/F-800 2-door regular cab (1980-1989)]]<br/>[[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series S1600 / S1700 / S1800 / S1900 2-door regular cab (1981-1989)]]<br/>'''Kodiak/Topkick Business Special 4-door crew cab (1981-1989):'''<br>[[Ford L-Series Trucks|Ford L-6000/L-7000 4-door crew cab (1970-1995)]]<br/>[[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series S2100/S2200/S2500/S2600 4-door crew cab (1981-1989)]]<br/>'''Kodiak/Topkick Series 5000 / 6000 / 7000 4-door crew cab (1981-1989):'''<br>[[Ford F-650#1980–1999|Ford F-600/F-700/F-800 4-door crew cab (1980-1989)]]<br/>[[International Harvester S-Series|International Harvester S-Series S1600 / S1700 / S1800 / S1900 4-door crew cab (1981-1989)]]<br/>'''Kodiak/Topkick 2-door standard cab (1990–1994):'''<br>[[Ford F-650#1980–1999|Ford F-600/F-700/F-800 2-door standard cab (1990-1994)]]<br/>[[Freightliner Business Class (FL-Series)|1990–1994 Freightliner FL50/FL60/FL70/FL80 2-door standard cab]]<br/>[[International Harvester S-Series|International 4000 Series 2-door standard cab (1990-1994)]]<br/>[[Renault Midliner|1990-1994 Mack Midliner CS 2-door standard cab]]<br>[[Dodge Ram|1993-1994 Dodge Ram 6500/7000 2-door standard cab]]<br/>'''Kodiak/Topkick 2-door standard cab (sloped hood; 1995–2002):'''<br>[[Ford F-650#1980–1999|Ford F-600/F-700/F-800 2-door standard cab (1995-1999)]]<br/>[[Freightliner Business Class (FL-Series)|1995-2002 Freightliner FL50/FL60/FL70/FL80 2-door standard cab]]<br/>[[International Harvester S-Series|International 4000 Series 2-door standard cab (1995-2002)]]<br>[[Kenworth T-300|1995-2002 Kenworth T-300 2-door standard cab]]<br/>[[Renault Midliner|1995-1999 Mack Midliner CS 2-door standard cab]]<br>[[Dodge Ram|1995-2002 Dodge Ram 6500/7000 2-door standard cab]]<br/>'''Kodiak/Topkick 4-door crew cab (1990–1994):'''<br>[[Ford F-650#1980–1999|Ford F-600/F-700/F-800 4-door crew cab (1990-1994)]]<br/>[[Freightliner Business Class (FL-Series)|1990–1994 Freightliner FL50/FL60/FL70/FL80 4-door crew cab]]<br/>[[International Harvester S-Series|International 4000 Series 4-door crew cab (1990-1994)]]<br/>[[Renault Midliner|1990-1994 Mack Midliner CS 4-door crew cab]]<br>[[Dodge Ram|1993-1994 Dodge Ram 6500/7000 4-door crew cab]]<br/>'''Kodiak/Topkick 4-door crew cab (sloped hood; 1995–2002):'''<br>[[Ford F-650#1980–1999|Ford F-600/F-700/F-800 4-door crew cab (1995-1999)]]<br/>[[Freightliner Business Class (FL-Series)|1995-2002 Freightliner FL50/FL60/FL70/FL80 4-door crew cab]]<br/>[[International Harvester S-Series|International 4000 Series 4-door crew cab (1995-2002)]]<br>[[Kenworth T-300|1995-2002 Kenworth T-300 4-door crew cab]]<br/>[[Renault Midliner|1995-1999 Mack Midliner CS 4-door crew cab]]<br>[[Dodge Ram|1995-2002 Dodge Ram 6500/7000 4-door crew cab]]<br/>'''C4500 Kodiak/Topkick 2-Door Regular Cab (2003–2009):'''<br> [[Dodge Ram#Третье поколение (2002—2009; DR/DH/D1/DC/DM)|2006-2009 Dodge Ram 4500 2-door regular cab]] <br>[[Sterling Bullet|Sterling Bullet 4500 2-door regular cab]] <br>[[Ford Super Duty#Первое поколение (P221)|Ford F-450 2-door regular cab (2005—2007)]]/[[Ford Super Duty#Второе поколение (P356)|Ford F-450 2-door regular cab (2008–2010)]]<br/>[[Ford Econoline|Ford E-450 2-door cutaway van chassis (2003–2007)]]/[[Ford Econoline|Ford E-450 2-door cutaway van chassis (2008–2010)]]<br>[[Hino 600|Hino 165 2-door standard cab]]<br>'''C4500 Kodiak/Topkick 4-door crew cab (2003–2009):'''<br> [[Dodge Ram#Третье поколение (2002—2009; DR/DH/D1/DC/DM)|2006-2009 Dodge Ram 4500 4-door crew cab]] <br>[[Sterling Bullet|Sterling Bullet 4500 4-door crew cab]] <br>[[Ford Super Duty#Первое поколение (P221)|Ford F-450 4-door crew cab (2005—2007)]]/[[Ford Super Duty#Второе поколение (P356)|Ford F-450 4-door crew cab (2008–2010)]]<br>[[Hino 600|Hino 165 4-door crew cab]]<br>'''C5500 Kodiak/Topkick 2-Door Regular Cab (2003–2009):'''<br> [[Dodge Ram#Третье поколение (2002—2009; DR/DH/D1/DC/DM)|2006-2009 Dodge Ram 5500 2-door regular cab]] <br>[[Sterling Bullet|Sterling Bullet 5500 2-door regular cab]] <br> [[Ford E-Series#Ford E-550 Super Duty (2002–2003)|Ford E-550 Cutaway Van Chassis]]<br/>[[Ford Super Duty#Первое поколение (P221)|Ford F-550 2-door regular cab (2005—2007)]]/[[Ford Super Duty#Второе поколение (P356)|Ford F-550 2-door regular cab (2008–2010)]]<br/>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 100 2-door daycab]]<br>[[Hino 600|Hino 185 2-door standard cab]]<br>[[International DuraStar|International DuraStar 4100 2-door day cab]]<br/>[[Kenworth T170|Kenworth T-170 2-door daycab]]<br/>[[Peterbilt 325|Peterbilt 325 2-door daycab]]<br>'''C5500 Kodiak/Topkick 4-door crew cab (2003–2009):'''<br> [[Dodge Ram|2006-2009 Dodge Ram 5500 4-door crew cab]] <br>[[Sterling Bullet|Sterling Bullet 5500 4-door crew cab]] <br>[[Ford Super Duty#Первое поколение (P221)|Ford F-550 4-door crew cab (2005—2007)]]/[[Ford Super Duty#Второе поколение (P356)|Ford F-550 4-door crew cab (2008–2010)]]<br/>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 100 4-door crew cab]]<br>[[Hino 600|Hino 185 4-door crew cab]]<br>[[International DuraStar|International DuraStar 4100 4-door crew cab]]<br/>[[Kenworth T170|Kenworth T-170 4-door crew cab]]<br/>[[Peterbilt 325|Peterbilt 325 4-door crew cab]]<br>'''C6500 Kodiak/Topkick 2-door regular cab (2003–2009):'''<br>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 106 2-door daycab]]<br/>[[Ford F-650#Первое поколение (2000—2015)|Ford F-650 2-door daycab (2004-2010)]]<br/>[[Peterbilt 337|Peterbilt 337 2-door daycab]]<br/>[[International DuraStar|International DuraStar 4200 4-door day cab]]<br/>[[Hino 600|Hino 238/258/268 2-door daycab with a conventional forward-tilting hood design]]<br/>[[Kenworth T170#Kenworth T270|Kenworth T-270 2-door daycab]]<br/>[[Sterling Acterra|Sterling Acterra 2-door daycab]]<br>'''C6500 Kodiak/Topkick 4-door crew cab (2003–2009):'''<br>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 106 4-door crew cab]]<br/>[[Ford F-650#Первое поколение (2000—2015)|Ford F-650 4-door crew cab (2004-2010)]]<br/>[[Peterbilt 337|Peterbilt 337 4-door crew cab]]<br/>[[International DuraStar|International DuraStar 4200 4-door crew cab]]<br/>[[Hino 600|Hino 238/258/268 4-door crew cab with a conventional forward-tilting hood design]]<br/>[[Kenworth T170#Kenworth T270|Kenworth T-270 4-door crew cab]]<br/>[[Sterling Acterra|Sterling Acterra 4-door crew cab]]<br>'''C7500 Kodiak/Topkick 2-door regular cab (2003–2009):'''<br>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 106 2-door daycab]]<br/>[[Ford F-650#Первое поколение (2000—2015)|Ford F-750 2-door regular cab (2004-2010)]]<br/>[[Peterbilt 337|Peterbilt 337 2-door daycab]]<br/>[[International DuraStar|International DuraStar 4300 2-door day cab]]<br/>[[Hino 600|Hino 358 2-door daycab]]<br/>[[Kenworth T370|Kenworth T-370 2-door daycab]]<br/>[[Sterling Acterra|Sterling Acterra 2-door daycab]] <br>'''C7500 Kodiak/Topkick 4-door crew cab (2003–2009):'''<br>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 106 4-door crew cab]]<br/>[[Ford F-650#Первое поколение (2000—2015)|Ford F-750 4-door crew cab (2004-2010)]]<br/>[[Peterbilt 337|Peterbilt 337 4-door crew cab]]<br/>[[International DuraStar|International DuraStar 4300 4-door crew cab]]<br/>[[Hino 600|Hino 338 4-door crew cab]]<br/>[[Kenworth T370|Kenworth T-370 4-door crew cab]]<br/>[[Sterling Acterra|Sterling Acterra 4-door crew cab]] <br>'''C8500 Kodiak/Topkick 2-door standard cab (2003–2009):'''<br>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 106 2-door standard cab]]<br/>[[Ford F-650#Первое поколение (2000—2015)|Ford F-850 2-door standard cab (2004-2010)]]<br/>[[Peterbilt 337|Peterbilt 337 2-door standard cab]]<br/>[[International DuraStar|International DuraStar 4400 2-door standard cab]]<br/>[[Hino 600|Hino 358 2-door standard cab]]<br/>[[Kenworth T370#Kenworth T470 (2010-2021)|Kenworth T-470 2-door standard cab]]<br/>[[Sterling Acterra|Sterling Acterra 2-door standard cab]] <br>'''C8500 Kodiak/Topkick 4-door crew cab (2003–2009):'''<br>[[Freightliner Business Class M2|Freightliner Business Class M2 106 4-door crew cab]]<br/>[[Ford F-650#Первое поколение (2000—2015)|Ford F-850 4-door crew cab (2004-2010)]]<br/>[[Peterbilt 337|Peterbilt 337 4-door crew cab]]<br/>[[International DuraStar|International DuraStar 4400 4-door crew cab]]<br/>[[Hino 600|Hino 358 4-door crew cab]]<br/>[[Kenworth T370#Kenworth T470 (2010-2021)|Kenworth T-470 4-door crew cab]]<br/>[[Sterling Acterra|Sterling Acterra 4-door crew cab]] }} '''Chevrolet Kodiak''' і '''GMC TopKick''' — гэта серыя сярэднетанажных грузавікоў, якія выпускаліся падраздзяленнямі [[Chevrolet]] і [[GMC]] кампаніі [[General Motors]] з 1980 па 2009 год. Прадстаўленыя як варыянт лінейкі сярэднетанажных грузавікоў C/K, было выпушчана тры пакаленні. Kodiak/TopKick, якія размяшчаліся паміж грузавікамі C/K і звычайным GMC Brigadier Class 8, былі распрацаваны як аснова для прафесійна арыентаваных грузавікоў, у тым ліку грузавікоў для перавозкі грузаў, самазвалаў і падобных транспартных сродкаў; у пазнейшых пакаленнях для выкарыстання ў аўтобусах выпускаліся як варыянты з разрэзаным, так і з капотным шасі. ==Першае пакаленне== У 1981 годзе кампанія General Motors прадставіла грузавікі класа 7 серыі Chevrolet Kodiak і GMC TopKick (афіцыйна Chevrolet C70/GMC C7000). Найбуйнейшыя версіі сярэднетанажнай серыі C/K (пасля-Horse Drawn Giant Western Freight Wagon Built By M.P. Henderson, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Lorry, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C60 2-door regular cab truck]], і [[Chevrolet C/K|1973-1979 Chevrolet C60 2-door regular cab truck]]), Kodiak/TopKick, былі распрацаваны для ўстаноўкі дызельнага рухавіка Caterpillar 3208 V8 (узятага ад большага Chevrolet Bruin/GMC Brigadier). Для ўстаноўкі новага рухавіка (з большым радыятарам) быў распрацаваны больш высокі капот (фары былі перамешчаны пад рашотку радыятара), што запатрабавала ўстаноўкі кабіны на некалькі цаляў вышэй. Нягледзячы на ​​вышэйшую якасць, новая канструкцыя капота была карацейшай па даўжыні, што скараціла даўжыню кузава з 98 да 92 цаляў. ==Другое пакаленне== У 1990 годзе GM выпусціла другое пакаленне Kodiak/TopKick на архітэктуры GMT530. Пасля 1988 года General Motors спыніла вытворчасць цяжкіх грузавікоў (іх замянілі аўтамабілі WhiteGMC, распрацаваныя Volvo GM), і грузавікі GMT530 сталі найбуйнейшымі аўтамабілямі, якія збірала кампанія. Цяпер мадэлі Kodiak/TopKick ахоплівалі ўсю лінейку сярэднетанажных аўтамабіляў GM, а серыя GMT400 C/K (прадстаўленая ў 1988 годзе) дасягнула свайго аптымізму з аднатоннымі грузавікамі серыі 3500, Другое пакаленне Chevrolet Kodiak (1990-2002) было даступна як у стандартнай двухдзвернай (пасля-Horse Drawn Giant Western Freight Wagon Built By M.P. Henderson, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Lorry, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C60 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1979 Chevrolet C60 2-door regular cab truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Першае пакаленне|1980-1989 Chevrolet C70 2-door regular cab truck]]), так і ў чатырохдзвернай канфігурацыі з кабінай crew cab, усе яны былі заснаваны на платформе GMT530, якая выкарыстоўвала версію кабіны пікапа GMT400. Гэта пакаленне мела большую, больш вертыкальную кабіну ў параўнанні з папярэдняй мадэллю, з ніжэйшай падлогай і большымі дзвярыма для лепшага ўваходу. За трынаццаць гадоў вытворчасці платформа GMT530 зведала адносна мала змен. Паколькі сярэднетанажным грузавікам не патрабаваліся падушкі бяспекі, інтэр'ер кабіны быў захаваны на працягу ўсёй вытворчасці. У 1997 годзе стаў даступны нізкапрофільны «аэрадынамічны» капот (не прапаноўваўся на мадэлях C8500, аўтобусах для цяжкіх умоў эксплуатацыі або школьных аўтобусах). Мадэлі з такім капотам мелі маркіроўку C5500–C8500 замест Kodiak/TopKick. Гэта змяненне распаўсюдзілася і на мадэлі са стандартным капотам у 1998 годзе, што фактычна прывяло грузавікі сярэдняй грузападымальнасці ў адпаведнасць з астатнімі правіламі наймення C/K. Кампанія Janesville Assembly вырабляла грузавікі GMT530 для Паўночнай Амэрыкі з 1989 па 2002 год, а экспартная прадукцыя пастаўлялася на завод Toluca Assembly у Талуцы, Мексіка, з 1994 па 2008 год. Для Лацінскай Амэрыкі грузавікі GMT530 збіраліся лакальна ў Бразіліі (кампаненты пастаўляліся з Мексікі); усе вырабленыя ў Бразіліі адзінкі былі абсталяваны рухавікамі Caterpillar 3116. Аўтамабілі для бразільскага рынку маркіраваліся ў адпаведнасці з іх дапушчальнай поўнай масай (GVWR) у метрычных тонах і акругленай магутнасцю ў конскіх сілах (12-170=12 тон-170 к.с., 14-190=14 тон-190 к.с. і 16-220=16 тон-220 к.с.). У маі 2021 года апошні аўтамабіль на базе GMT530, пабудаваны на заводзе ў Джэйнсвіле, быў выстаўлены на аўкцыён. Тандемны самазвал GMC C8500 2002 года выпуску, пабудаваны 26 чэрвеня 2002 года, належаў і кіраваўся горадам Джэйнсвіл амаль 20 гадоў да продажу. На аўтамабілі былі подпісы шматлікіх былых супрацоўнікаў завода. === Medium-duty COE (1998-2009) === У 1998 годзе General Motors прадставіла сярэднетанажныя грузавікі COE серыі T (якія замянілі папярэднія сярэднетанажныя COE серыі W "Forward"). Размешчаныя над аўтамабілямі, якія маюць агульныя рысы з [[Isuzu Elf|Isuzu N-Series/Elf]], сярэднетанажныя COE атрымалі кабіны ад [[Isuzu Forward]], спалучаючы іх з шасі і сілавымі агрэгатамі GMT530. Па памеры большыя за меншую серыю W (якая паходзіць ад Isuzu NPR), серыя T прапаноўвалася ў варыянтах ад 6500 да 8500 і прапануецца як 2-Door Day Cab 4x2 Rigid Chassis Truck (пасля-Horse Drawn Giant Western Freight Wagon Built By M.P. Henderson, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1960—1963 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab 4x2 rigid chassis truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1964—1966 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab 4x2 rigid chassis truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1967—1972 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab 4x2 rigid chassis truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1973—1980 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab 4x2 rigid chassis truck]], і [[Isuzu Forward|Chevrolet Tiltmaster W6/W7 2-door standard cab 4x2 rigid chassis truck]]), 2-Door Day Cab 4x2 Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1960—1963 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1964—1966 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1967—1972 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1973—1980 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab 4x2 semi-tractor truck]], і [[Isuzu Forward|Chevrolet Tiltmaster W6/W7 2-door standard cab 4x2 semi-tractor truck]]), 2-Door Day Cab Tandem Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1960—1963 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab tandem axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1964—1966 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab tandem axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1967—1972 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab tandem axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1973—1980 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab tandem axle rigid chassis truck]], і [[Isuzu Forward|Chevrolet Tiltmaster W6/W7 2-door standard cab tandem axle rigid chassis truck]]), 2-Door Day Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Tandem-Axle Ballast Tractor]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1960—1963 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab tandem axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1964—1966 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1967—1972 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab tandem axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Tilt Cab|1973—1980 Chevrolet Tilt Cab 2-door standard cab tandem axle semi-tractor truck]], і [[Isuzu Forward|Chevrolet Tiltmaster W6/W7 2-door standard cab tandem axle semi-tractor truck]]), і 4-дзвярная Crew Cab. Сярэднетанажныя COE GMT530, якія перажылі свой аналаг са звычайнай кабінай на сем гадоў, былі сярод апошніх аўтамабіляў, выпушчаных Janesville Assembly (у рамках партнёрства General Motors і Isuzu па вытворчасці камерцыйных грузавікоў). ==Трэцяе пакаленне== У 2003 годзе кампанія General Motors выпусціла трэцяе пакаленне Chevrolet Kodiak/GMC TopKick на архітэктуры GMT560. У адпаведнасці з лінейкай лёгкіх грузавікоў GM вярнулася наменклатура Cx500, якая цяпер замяніла папярэднія назвы Kodiak і TopKick. У рамках рэдызайну адбылося змяненне дызайну мадэльнага шэрагу. *Chevrolet Kodiak C4500 — гэта цяжкі грузавік, прызначаны для камерцыйнага і асабістага выкарыстання. Ён вядомы сваімі магутнымі рухавікамі і трывалым шасі, прызначаным для буксіроўкі вялікіх грузаў і высокай грузападымальнасці. Даступны як у канфігурацыях Regular Cab 4x2 Rigid Truck (стандартнае шасі з кабінай, якое мае фіксаваны кузаў, напрыклад, самазвал, плоскую платформу або скрыню; пасля-Horse Drawn Giant Western Freight Wagon Built By M.P. Henderson, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Fageol|1927 Fageol Flyer Model 130 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Rigid Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[REO Speed Wagon|1928-1929 REO Speedwagon 3-Ton 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Rigid Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Chevrolet|1930-1932 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet|1933 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1934 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1935 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1936 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 Chevrolet Master Utility 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet Heavy-Duty Dual Rear Wheel Chassis With Cab]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet Heavy-Duty Dual Rear Wheel Chassis With Cab]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty Dual Rear Wheel Chassis With Cab]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design 3800 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design 3800 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955 Chevrolet Task-Force 3800 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1956 Chevrolet Task-Force 3800 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1957 Chevrolet Task-Force 3800 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958 Chevrolet Task-Force Apache 38 1-Ton Dually 2-Door Chassis Cab (3803)]], [[Chevrolet Task-Force|1959 Chevrolet Task-Force Apache 38 1-Ton Dually 2-Door Chassis Cab (3803)]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1960 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1961 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1962 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1963 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1964 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1965 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1966 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Другое пакаленне (1967–1972)|1967-1972 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Трэцяе пакаленне (1973–1991)|1973-1979 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Трэцяе пакаленне (1973–1991)|1981-1989 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Чацвёртае пакаленне C/K / першае пакаленне Sierra (1988–2002)|1990–1996 Chevrolet C3500HD Regular Cab Dually Chassis]], і [[Chevrolet C/K#Чацвёртае пакаленне C/K / першае пакаленне Sierra (1988–2002)|1997–2002 Chevrolet C3500HD Regular Cab Dually Chassis]]), Regular Cab 4x2 Semi-Tractor Truck якія звычайна выкарыстоўваюцца ў якасці "дамоў для адпачынку на прычэпах" або лёгкіх грузавікоў (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Fageol|1927 Fageol Flyer Model 130 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[REO Speed Wagon|1928-1929 REO Speedwagon 3-Ton 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Chevrolet|1930-1932 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet|1933 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1934 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1935 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1936 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet 2-Ton Conventional 2-door regular cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design 3800 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design 3800 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955 Chevrolet Task-Force 3800 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1956 Chevrolet Task-Force 3800 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1957 Chevrolet Task-Force 3800 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958 Chevrolet Task-Force Apache 38 1-Ton Dually 2-door regular cab 4x2 semi-tractor truck (3803)]], [[Chevrolet Task-Force|1959 Chevrolet Task-Force Apache 38 1-Ton Dually 2-door regular cab 4x2 semi-tractor truck (3803)]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1960 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1961 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1962 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1963 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1964 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1965 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1966 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Другое пакаленне (1967–1972)|1967-1972 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Трэцяе пакаленне (1973–1991)|1973-1979 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Трэцяе пакаленне (1973–1991)|1981-1989 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel 4x2 semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K#Чацвёртае пакаленне C/K / першае пакаленне Sierra (1988–2002)|1990–1996 Chevrolet C3500HD Regular Cab Dually 4x2 Semi-Tractor Truck]], і [[Chevrolet C/K#Чацвёртае пакаленне C/K / першае пакаленне Sierra (1988–2002)|1997–2002 Chevrolet C3500HD Regular Cab Dually 4x2 Semi-Tractor Truck]]), так і Crew Cab. Ён мае трывалую канструкцыю, дадатковую гукавую сістэму прэміум-класа і прасторны, камфортны салон, асабліва ў мадэлях Crew Cab. У залежнасці ад года выпуску, варыянты рухавікоў ўключаюць 6,6-літровы турбадызельны рухавік Duramax V8 або 8,1-літровы бензінавы рухавік Vortec V8. * Chevrolet Kodiak C5500 — гэта цяжкі камерцыйны грузавік, які звычайна абсталяваны турбадызельным рухавіком Duramax 6,6 літра V8, вядомым сваёй даўгавечнасцю і магутнымі характарыстыкамі для такіх задач, як перавозкі і буксіроўка. Даступны як у канфігурацыях Regular Cab 4x2 Rigid Truck (стандартнае шасі з кабінай, якое мае фіксаваны кузаў, напрыклад, самазвал, плоскую платформу або скрыню; пасля-Horse Drawn Giant Western Freight Wagon Built By M.P. Henderson, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C50 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C50 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 Chevrolet Kodiak C5500 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 Chevrolet Kodiak C5500 Sloped-Hood 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]]), Regular Cab 4x2 Semi Tractor Truck якія звычайна выкарыстоўваюцца ў якасці "дамоў для адпачынку на прычэпах" або лёгкіх грузавікоў (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C50 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C50 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 Chevrolet Kodiak C5500 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 Chevrolet Kodiak C5500 Sloped-Hood 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]]), і Crew Cab, якая змяшчае больш пасажыраў. * Chevrolet Kodiak C6500 — гэта універсальны грузавік сярэдняй грузападымальнасці класа 6 з звычайнай кабінай, прызначаны для розных прафесійных ужыванняў, пачынаючы ад платформаў і заканчваючы самазваламі, Даступны як у канфігурацыях Regular Cab 4x2 Rigid Truck (пасля-Horse Drawn Giant Western Freight Wagon Built By M.P. Henderson, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C60 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C60 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 Chevrolet Kodiak C6500 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 Chevrolet Kodiak C6500 Sloped-Hood 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]]), Regular Cab 4x2 Semi Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C60 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C60 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 Chevrolet Kodiak C6500 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 Chevrolet Kodiak C6500 Sloped-Hood 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]]), і Crew Cab. * Chevrolet Kodiak C7500 — гэта камерцыйны грузавік сярэдняй грузападымальнасці (клас 7 або 8), які вырабляецца кампаніяй General Motors для розных працоўных задач і быў даступны ў Regular Cab 4x2 Rigid Truck (пасля-Horse Drawn Giant Western Freight Wagon Built By M.P. Henderson, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C70 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C70 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 Chevrolet Kodiak C7500 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 Chevrolet Kodiak C7500 Sloped-Hood 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]]), Regular Cab 4x2 Semi Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C70 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C70 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 Chevrolet Kodiak C7500 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 Chevrolet Kodiak C7500 Sloped-Hood 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]]), Regular Cab Tandem-Axle Rigid Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C70 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C70 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 Chevrolet Kodiak C7500 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 Chevrolet Kodiak C7500 Sloped-Hood 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]]), Regular Cab Tandem-Axle Semi Tractor Truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Tandem-Axle Ballast Tractor]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L70 LCF 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C70 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C70 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 Chevrolet Kodiak C7500 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 Chevrolet Kodiak C7500 Sloped-Hood 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]]), і Crew Cab. * Chevrolet Kodiak C8500 — гэта цяжкі грузавік сярэдняй грузападымальнасці, прызначаны для камерцыйных патрэб. Ён вядомы сваёй трывалай канструкцыяй, магутнымі дызельнымі рухавікамі, такімі як Caterpillar C7, і вялікай, трывалай рамай. Chevrolet Kodiak C8500 даступны ў канфігурацыях з 2-дзвярной звычайнай кабінай (пасля-Horse Drawn Giant Western Freight Wagon Built By M.P. Henderson, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Lorry, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1960-1963 Chevrolet Series 60 / 80 Diesel LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet Series 60 / 80 Diesel LCF 2-door regular cab truck]], [[Chevrolet C/K|Chevrolet/GMC H/J-series Short Hood 2-door day cab truck]], [[GMC Brigadier|Chevrolet Bruin 2-door day cab truck]], [[Chevrolet Kodiak#Першае пакаленне|1980-1989 Chevrolet Kodiak C80 2-door regular cab truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-2002 Chevrolet Kodiak C8500 2-door regular cab truck]]) і 4-дзвярной з падвойнай кабінай. [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]] rvflwrap1jbqgel56jdurxxu5sp882t 0 300252 2672212 2671554 2026-06-03T15:11:21Z ~2026-32886-36 98053 /* */ 2672212 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Chevrolet Silverado MD» |выява = [[Файл:2021 Chevrolet Silverado 5500 HD 4x4 regular cab, front left, 09-28-2024.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Chevrolet]]» | гады = 2015-present | папярэднік = [[Chevrolet Kodiak|Chevrolet Kodiak/GMC TopKick]]<br/>[[International TerraStar]] (for International CV) | вытворчасьць = | тып кузаву = | прывад = 4×2, 4×4 | колавая база = | даўжыня = | шырыня = | вышыня = | маса = | поўная маса = | каляіна пярэдняя = 1543 | каляіна задняя = 1583 | клірэнс = | грузападымальнасць = 550 | аб'ём бака = 60 л | дызайнэр = | рухавік = | кпп = 6-хутк. [[МКПП]] <br /> 8-хутк. [[АКПП]] | падобныя = '''Silverado 4500HD Regular Cab'''<br/>[[Ford Super Duty|Ford F-450 Regular Cab DRW Chassis Truck (2017–2022)]]/[[Ford Super Duty|Ford F-450 Regular Cab DRW Chassis Truck (2023–present)]]<br/>[[Dodge Ram|2015-2018 Dodge Ram 4500 Tradesman Regular Cab DRW Chassis Truck]]/[[Dodge Ram|Dodge Ram 4500 Tradesman Regular Cab DRW Chassis Truck (2019-present)]]<br/>'''Silverado 4500HD Crew Cab'''<br/>[[Ford Super Duty|Ford F-450 Crew Cab DRW Chassis Truck (2017–2022)]]/[[Ford Super Duty|Ford F-450 Crew Cab DRW Chassis Truck (2023–present)]]<br/>[[Dodge Ram|2015-2018 Dodge Ram 4500 Tradesman Crew Cab DRW Chassis Truck]]/[[Dodge Ram|Dodge Ram 4500 Tradesman Crew Cab DRW Chassis Truck (2019-present)]]<br/> '''Silverado 5500HD Regular Cab'''<br/>[[Ford Super Duty|Ford F-550 Regular Cab DRW Chassis Truck (2017–2022)]]/[[Ford Super Duty|Ford F-550 Regular Cab DRW Chassis Truck (2023–present)]]<br/>[[Dodge Ram|2015-2018 Dodge Ram 5500 Tradesman Regular Cab DRW Chassis Truck]]/[[Dodge Ram|Dodge Ram 5500 Tradesman Regular Cab DRW Chassis Truck (2019-present)]]<br/>'''Silverado 5500HD Crew Cab'''<br/>[[Ford Super Duty|Ford F-550 Crew Cab DRW Chassis Truck (2017–2022)]]/[[Ford Super Duty|Ford F-550 Crew Cab (2023–present)]]<br/>[[Dodge Ram|2015-2018 Dodge Ram 5500 Tradesman Crew Cab DRW Chassis Truck]]/[[Dodge Ram|Dodge Ram 5500 Tradesman Crew Cab DRW Chassis Truck (2019-present)]] <br/>'''Silverado 6500HD Regular Cab'''<br/>[[Ford F-650|Ford F-650 Regular Cab Chassis Truck (2016–present)]]<br/>'''Silverado 6500HD Crew Cab'''<br/>[[Ford F-650|Ford F-650 Crew Cab Chassis Truck (2016–present)]] }} '''Chevrolet Silverado MD''' — гэта грузавік сярэдняй грузападымальнасці ад кампаніі [[Chevrolet]], які ўваходзіць у сямейства Silverado, але адрозніваецца ад сваіх лёгкіх (1500) і цяжкіх (2500/3500) аналагаў. Ён прызначаны для камерцыйнага і прамысловага выкарыстання, часта прадаецца як шасі з кабінай і ўключае мадэлі 4500 HD, 5500 HD і 6500 HD. Гэтыя грузавікі прызначаны для цяжкай працы з акцэнтам на магутную буксіроўку і грузападымальнасць, а таксама абсталяваны 6,6-літровым турбадызельным рухавіком V8 Duramax. *Silverado 4500 HD — гэта камерцыйны грузавік сярэдняй грузападымальнасці, прызначаны для перавозкі цяжкіх грузаў, які ўваходзіць у лінейку цяжкіх грузавікоў Chevrolet, размяшчаючыся вышэй за мадэлі 1500, 2500 і 3500. Ён абсталяваны 6,6-літровым турбадызельным рухавіком Duramax і мае трывалую цэльную раму і даўгавечную падвеску для выканання цяжкіх работ, Шасі Chevrolet Silverado 4500HD выпускаецца ў двух асноўных канфігурацыях кабіны: звычайная кабіна 4x2 Rigid Truck (адзін рад, 3 сядзенні, ідэальная для максімальнай карыснай нагрузкі/прасторы для зборкі; пасля-Horse Drawn Giant Western Freight Wagon Built By M.P. Henderson, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Fageol|1927 Fageol Flyer Model 130 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Rigid Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[REO Speed Wagon|1928-1929 REO Speedwagon 3-Ton 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Rigid Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Chevrolet|1930-1932 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet|1933 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1934 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1935 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1936 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 Chevrolet Master Utility 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet Heavy-Duty Dual Rear Wheel Chassis With Cab]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet Heavy-Duty Dual Rear Wheel Chassis With Cab]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty Dual Rear Wheel Chassis With Cab]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design 3800 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design 3800 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955 Chevrolet Task-Force 3800 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1956 Chevrolet Task-Force 3800 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1957 Chevrolet Task-Force 3800 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958 Chevrolet Task-Force Apache 38 1-Ton Dually 2-Door Chassis Cab (3803)]], [[Chevrolet Task-Force|1959 Chevrolet Task-Force Apache 38 1-Ton Dually 2-Door Chassis Cab (3803)]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1960 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1961 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1962 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1963 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1964 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1965 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Першае пакаленне (1960–1966)|1966 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Другое пакаленне (1967–1972)|1967-1972 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Трэцяе пакаленне (1973–1991)|1973-1979 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Трэцяе пакаленне (1973–1991)|1981-1989 Chevrolet C-30 2-door regular cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet C/K#Чацвёртае пакаленне C/K / першае пакаленне Sierra (1988–2002)|1990–1996 Chevrolet C3500HD Regular Cab Dually Chassis]], [[Chevrolet C/K#Чацвёртае пакаленне C/K / першае пакаленне Sierra (1988–2002)|1997–2002 Chevrolet C3500HD Regular Cab Dually Chassis]], і [[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2003-2009 Chevrolet Kodiak C4500 2-door regular cab truck]]) і кабіна Crew Cab (два рады, да 6 месцаў, лепш падыходзіць для перавозкі рабочых брыгад). Гэтыя кабіны даступныя ў розных мадэлях, такіх як 1WT (рабочы грузавік) і 1LT (грузавік з пагрузчыкам), з рознымі варыянтамі колавай базы для задавальнення розных прафесійных патрэб, ад вялікіх кузаваў да самазвальных кузаваў, з варыянтамі прывада 2WD/4WD. *Chevrolet Silverado 5500HD — гэта цяжкі і сярэднетанажны грузавік тыпу шасі з кабінай, прызначаны для камерцыйнага выкарыстання. Ён прапануе велізарную магутнасць (дызельны рухавік Duramax), трывалую канструкцыю і высокую грузападымальнасць. Ён прызначаны для ўстаноўкі розных прафесійных кузаваў, такіх як самазвалы, камунальныя кузавы або плоскія кузавы, для складаных работ у будаўніцтве, сельскай гаспадарцы або абслугоўванні аўтапарка, Silverado 5500HD даступны ў двух асноўных канфігурацыях кабіны: звычайная кабіна 4x2 Rigid Truck (з месцамі да трох чалавек; пасля-Horse Drawn Giant Western Freight Wagon Built By M.P. Henderson, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L50 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C50 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C50 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 Chevrolet Kodiak C5500 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 Chevrolet Kodiak C5500 Sloped-Hood 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2003-2009 Chevrolet Kodiak C5500 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]]) і кабіна Crew Cab (з месцамі да шасці). Абедзве мадэлі даступныя з заднім або поўным прывадам і маюць розную даўжыню колавай базы, каб задаволіць розныя камплектацыі, такія як плоскія кузавы або самазвалы. *Silverado 6500HD — гэта цяжкі камерцыйны грузавік-шасі ад Chevrolet, прызначаны для розных складаных задач, такіх як будаўніцтва, дастаўка і аварыйныя службы. Ён абсталяваны 6,6-літровым турбадызельным рухавіком Duramax V8, які звычайна працуе ў пары з 6-ступеністай аўтаматычнай каробкай перадач Allison, і мае трывалую цэльную раму для забеспячэння трываласці і гнуткасці, Асноўныя канфігурацыі кабіны для Chevrolet Silverado 6500HD - гэта звычайная кабіна 4x2 Rigid Truck (пасля-Horse Drawn Giant Western Freight Wagon Built By M.P. Henderson, 1914-1918 Foden Wagon 4 n.h.p. 5 ton Steam Chassis Lorry, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Advance Design|1954 Chevrolet Advance-Design Loadmaster COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1955-1957 Chevrolet 5100 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Task-Force|1958-1959 Chevrolet Spartan 5000 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1960 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1961 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1962 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1963 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1964-1966 Chevrolet L60 LCF 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1967-1972 Chevrolet C60 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet C/K|1973-1989 Chevrolet C60 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1990-1994 Chevrolet Kodiak C6500 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Kodiak#Другое пакаленне|1995-2002 Chevrolet Kodiak C6500 Sloped-Hood 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], і [[Chevrolet Kodiak#Трэцяе пакаленне|2003-2009 Chevrolet Kodiak C6500 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]]) і кабіна Crew Cab. [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]] j82rbesdjougx08tec0kwgebbq710go 0 301169 2672234 2672135 2026-06-03T19:37:22Z ~2026-32886-36 98053 /* */ 2672234 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Ford Model A (1927-1931)» | выява = [[Файл:1928 Ford Model A 55A Tudor Sedan AXX336.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = October 1927 – March 1932 | папярэднік = [[Ford Model T]] | наступнік = [[1932 Ford|Ford Model B]]<br/>[[1932 Ford|Ford Model 18]] | падобныя = '''Model A Station Wagon (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers Station Wagon]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series Station Wagon]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker Station Wagon]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol Station Wagon]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National Station Wagon]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International Station Wagon]]<br/> '''Model A Station Wagon (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac Station Wagon]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker Station Wagon]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Station Wagon]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal Station Wagon]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence Station Wagon]]<br/> '''Model A Panel Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Panel Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Panel Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Panel Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Panel Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 GMC Panel Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Panel Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Panel Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model A Panel Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Panel Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Panel Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Panel Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Panel Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 GMC Panel Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Panel Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Panel Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model A Standard Sedan Delivery (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers Standard Sedan Delivery]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series Standard Sedan Delivery]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker Standard Sedan Delivery]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol Standard Sedan Delivery]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National Standard Sedan Delivery]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International Standard Sedan Delivery]]<br/> '''Model A Standard Sedan Delivery (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac Standard Sedan Delivery]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker Standard Sedan Delivery]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Standard Sedan Delivery]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal Standard Sedan Delivery]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence Standard Sedan Delivery]]<br/>'''Model A Deluxe Sedan Delivery (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers Deluxe Sedan Delivery]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series Deluxe Sedan Delivery]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker Deluxe Sedan Delivery]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol Deluxe Sedan Delivery]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National Deluxe Sedan Delivery]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International Deluxe Sedan Delivery]]<br/> '''Model A Deluxe Sedan Delivery (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac Deluxe Sedan Delivery]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker Deluxe Sedan Delivery]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Deluxe Sedan Delivery]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal Deluxe Sedan Delivery]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence Deluxe Sedan Delivery]]<br/>'''Model A 76-A Open Cab Pickup Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Pickup Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Pickup Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Pickup Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Pickup Truck (1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Pickup Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model A 82-A Closed Cab Pickup Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Pickup Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Pickup Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Pickup Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Pickup Truck (1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model A 76-B Open Cab Pickup Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Pickup Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Pickup Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Pickup Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Pickup Truck (1931)]]<br/>[[Willys-Overland|1930-1931 Willys C-113 Open Cab Pickup Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Pickup Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model A 82-B Closed Cab Pickup Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Pickup Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Pickup Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Pickup Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Pickup Truck (1931)]]<br/>[[Willys-Overland|1930-1931 Willys C-113 Closed Cab Pickup Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model A Tudor Sedan (1927-1929):'''<br>[[Nash Motors|1928-1929 Nash Advanced Six Four Hundred Series Model 463 2-Door Sedan]]<br/>[[Chevrolet Series AB National|1928 Chevrolet National 2-door sedan]]/[[Chevrolet Series AC International|1929 Chevrolet AC International 2-door sedan]]<br/>[[Essex Motor Company|1928-1929 Essex Challenger Super Six 2-Door Coach Sedan]]<br/>[[Pontiac New Series|1928-1929 Pontiac 6-28 2-door sedan]]<br/> '''Model A Tudor Sedan (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac 2-door sedan]]<br>[[Nash Motors|1930-1931 Nash 663 2-Door Sedan]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|1930 Chevrolet 2-door sedan]]/[[Chevrolet Series AE Independence|1931 Chevrolet 2-door sedan]]<br/>[[Plymouth|1930-1931 Plymouth PA 2-door Sedan]]<br/>[[Essex Motor Company|1930-1931 Essex 2-Door Coach Sedan]]<br/>'''Model A Leatherback Fordor Sedan (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers Leatherback 4-door sedan]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series Leatherback 4-door sedan]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker Leatherback 4-door sedan]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol Leatherback 4-door sedan]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National Leatherback 4-door sedan]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International Leatherback 4-door sedan]]<br/> '''Model A Leatherback Fordor Sedan (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac Leatherback 4-door sedan]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker Leatherback 4-door sedan]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Leatherback 4-door sedan]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal Leatherback 4-door sedan]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence Leatherback 4-door sedan]]<br/>'''Model A Steelback Fordor Sedan (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers Steelback 4-door sedan]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series Steelback 4-door sedan]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker Steelback 4-door sedan]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol Steelback 4-door sedan]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National Steelback 4-door sedan]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International Steelback 4-door sedan]]<br/> '''Model A Steelback Fordor Sedan (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac Steelback 4-door sedan]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker Steelback 4-door sedan]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Steelback 4-door sedan]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal Steelback 4-door sedan]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence Steelback 4-door sedan]]<br/>'''Model A 2-Window Fordor Sedan (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers 2-Window 4-door sedan]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series 4-door sedan]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker 2-Window 4-door sedan]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol 2-Window 4-door sedan]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National 2-Window 4-door sedan]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International 2-Window 4-door sedan]]<br/> '''Model A 2-Window Fordor Sedan (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac 2-Window 4-door sedan]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker 2-Window 4-door sedan]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers 2-Window 4-door sedan]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal 2-Window 4-door sedan]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence 2-Window 4-door sedan]]<br/>'''Model A 3-Window Fordor Sedan (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers 3-Window 4-door sedan]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series 3-Window 4-door sedan]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker 3-Window 4-door sedan]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol 3-Window 4-door sedan]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National 3-Window 4-door sedan]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International 3-Window 4-door sedan]]<br/> '''Model A 3-Window Fordor Sedan (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac 3-Window 4-door sedan]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker 3-Window 4-door sedan]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers 3-Window 4-door sedan]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal 3-Window 4-door sedan]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence 3-Window 4-door sedan]]<br/>'''Model A 2-Passenger Trunkback Sport Coupé (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers 2-Passenger Trunkback Sport Coupé]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series 2-Passenger Trunkback Sport Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker 2-Passenger Trunkback Sport Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol 2-Passenger Trunkback Sport Coupé]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National 2-Passenger Trunkback Sport Coupé]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International 2-Passenger Trunkback Sport Coupé]]<br/>'''Model A 2-Passenger Trunkback Sport Coupé (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac 2-Passenger Trunkback Sport Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker 2-Passenger Trunkback Sport Coupé]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers 2-Passenger Trunkback Sport Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal 2-Passenger Trunkback Sport Coupé]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence 2-Passenger Trunkback Sport Coupé]]<br/>'''Model A 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupé (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/> '''Model A 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupé (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/>'''Model A 3-Window 2-Passenger Trunkback Coupé (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers 3-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series 3-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker 3-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol 3-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National 3-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International 3-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/> '''Model A 3-Window 2-Passenger Trunkback Coupé (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac 3-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker 3-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers 3-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal 3-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence 3-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/> '''Model A 5-Window Rumble Seat Coupé (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers 5-Window Rumble Seat Coupé]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series 5-Window Rumble Seat Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker 5-Window Rumble Seat Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol 5-Window Rumble Seat Coupé]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National 5-Window Rumble Seat Coupé]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International 5-Window Rumble Seat Coupé]]<br/> '''Model A 5-Window Rumble Seat Coupé (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac 5-Window Rumble Seat Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker 5-Window Rumble Seat Coupé]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers 5-Window Rumble Seat Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal 5-Window Rumble Seat Coupé]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence 5-Window Rumble Seat Coupé]]<br/>'''Model A 3-Window Rumble Seat Coupé (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers 3-Window Rumble Seat Coupé]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series 3-Window Rumble Seat Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker 3-Window Rumble Seat Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol 3-Window Rumble Seat Coupé]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National 3-Window Rumble Seat Coupé]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International 3-Window Rumble Seat Coupé]]<br/> '''Model A 3-Window Rumble Seat Coupé (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac 3-Window Rumble Seat Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker 3-Window Rumble Seat Coupé]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers 3-Window Rumble Seat Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal 3-Window Rumble Seat Coupé]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence 3-Window Rumble Seat Coupé]]<br/>'''Model A Business Coupé (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers Business Coupé]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series Business Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker Business Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol Business Coupé]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National Business Coupé]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International Business Coupé]]<br/> '''Model A Business Coupé (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac Business Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker Business Coupé]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Business Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal Business Coupé]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence Business Coupé]] <br/>'''Model A Rumble Seat Sport Coupé (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers Rumble Seat Sport Coupé]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series Rumble Seat Sport Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker Rumble Seat Sport Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol Rumble Seat Sport Coupé]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National Rumble Seat Sport Coupé]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International Rumble Seat Sport Coupé]]<br/>'''Model A Rumble Seat Sport Coupé (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac Rumble Seat Sport Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker Rumble Seat Sport Coupé]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Rumble Seat Sport Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal Rumble Seat Sport Coupé]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence Rumble Seat Sport Coupé]] }} '''Ford Model A''' — гэта аўтамабіль, выраблены кампаніяй [[Ford Motor Company]]. Ён меў чатырохцыліндравы рухавік з плоскай галоўкай цыліндраў. Ён замяніў [[Ford Model T]], а затым быў заменены [[1932 Ford|Ford Model B]] і [[1932 Ford|Ford Model 18]]. Нягледзячы на ​​тое, што ён выпускаўся ўсяго пяць гадоў, было выраблена і прададзена 4 849 340 мадэляў A, і для свайго часу ён меў стандартную вось або вось зрушаную назад. Аднак, многія запчасткі для хот-родаў, якія прадаюцца на другасным рынку, маюць паніжаны мост, што можа ствараць уражанне, што ён знаходзіцца далей наперадзе, але гэта не з'яўляецца стандартным для арыгінальнага аўтамабіля. Тыпы кузаваў легкавых аўтамабіляў 1928-1929 Model A Standard Tudor Sedan, Rumble Seat Sport Coupé, Town Car, 3-Window Rumble Seat Coupé, 5-Window Rumble Seat Coupé, Standard Fordor Sedan, Deluxe Tudor Sedan, Deluxe Fordor Sedan, Station Wagon, Sport Coupé, Town Sedan, Business Coupé, Standard Coupé, і Deluxe Coupé былі меншымі, чым [[Ford Model AA|1928-1929 Ford Model AA 82-A Closed Cab Single Rear Wheel and Dual Rear Wheel Truck]] (усе віды: dry-freight box truck, box truck with liftgate, proscape box truck, furniture mover box truck, mini-mover box truck, citymax box truck, 2-axle regular cab chassis truck, 2-axle crew cab chassis truck, 2-axle extended cab chassis truck, 2-axle regular cab chassis truck with wind deflector, 2-axle crew cab chassis truck with wind deflector, 2-axle extended cab chassis truck with wind deflector, 3-axle regular cab chassis truck, 3-axle regular cab chassis truck, 3-axle crew cab chassis truck, 3-axle extended cab chassis truck, 3-axle regular cab chassis truck with wind deflector, 3-axle crew cab chassis truck with wind deflector, 3-axle extended cab chassis truck with wind deflector, AAB-quad road train, ABB-quad road train, A-double road train, B-double road train, A-triple road train, B-triple road train, B-quad road train, A-quad road train, BAB-quad road train, AB-triple road train, curtiansider box truck, MSU box truck, boom truck, rigid ready mix cement truck, rigid mobile concrete mixer truck, grain truck, semi-trailer ready mix cement truck, semi-trailer mobile concrete mixer truck, mobile crane truck, concrete pump truck, crane dump truck, fuel lube truck, rigid tanker truck, non (low) pressure bulk tanker truck, low-pressure bulk tanker truck, cement carrier truck, x-ray truck, ballast tractor truck, stainless steel tanker truck, pneumatic tanker truck, corrosive cargo tanker truck, compressed gas tanker truck, b-double tanker truck, asphalt tanker truck, cryogenic tanker truck, high-pressure tube tanker truck, landscaping dump truck, water tanker truck, milk tanker truck, roll-off truck, dropside truck, dropside truck with tarpaulin cover, dropside truck with crane, RAV box truck, conventional fire engine truck, aerial apparatus fire truck, turntable ladder truck, platform fire truck, airport crash tender truck, wildland fire engine truck, water tender truck, tiller truck, container truck, landscaping box truck, wheel-lift tow truck, pickup truck with tow truck equipment on bed, hook and chain tow truck, wingbody truck, intergrated tow truck, wrecker tow truck, flatbed tow truck, rollback tow truck, KUV utility truck, mechanics crane truck, dual drive/steer truck, logging truck, front-loader garbage truck, side-loader garbage truck, rear-loader garbage truck, refrigerator truck, stakebed truck, vacuum truck, service truck, beverage truck, platform truck, horse truck, bucket truck, flatbed truck, contractor truck, sprinkler truck, car carrier truck, day cab semi-trailer truck (tractor), day cab semi-trailer truck (tractor) with wind deflector, high roof sleeper semi-trailer truck (tractor), low roof sleeper semi-trailer truck (tractor), stand up sleeper cab semi-trailer truck (tractor), standard 2-axle dump truck, standard 3-axle dump truck, semi trailer end dump truck, frame and frameless end dump truck, transfer dump truck, truck and pup dump truck, superdump truck, double and triple trailer bottom dump truck, semi-trailer bottom dump truck, side dump truck, bumper pull dump trailer truck, 4 seasons dump truck, і U-shaped dump truck), аднапавярховы і [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]] і кузавы легкавых аўтамабіляў 1930-1931 Model A Standard Tudor Sedan, Rumble Seat Sport Coupé, Town Car, Victoria, 3-Window Rumble Seat Coupé, 5-Window Rumble Seat Coupé, Standard Fordor Sedan, Deluxe Tudor Sedan, Slant Windshield Fordor Sedan, Deluxe Fordor Sedan, Station Wagon, Sport Coupé, Town Sedan, Business Coupé, Standard Coupé, і Deluxe Coupé былі меншымі, чым [[Ford Model AA|1930-1931 Ford Model AA 82-B Closed Cab Single Rear Wheel and Dual Rear Wheel Truck]] (усе віды: dry-freight box truck, box truck with liftgate, proscape box truck, furniture mover box truck, mini-mover box truck, citymax box truck, 2-axle regular cab chassis truck, 2-axle crew cab chassis truck, 2-axle extended cab chassis truck, 2-axle regular cab chassis truck with wind deflector, 2-axle crew cab chassis truck with wind deflector, 2-axle extended cab chassis truck with wind deflector, 3-axle regular cab chassis truck, 3-axle regular cab chassis truck, 3-axle crew cab chassis truck, 3-axle extended cab chassis truck, 3-axle regular cab chassis truck with wind deflector, 3-axle crew cab chassis truck with wind deflector, 3-axle extended cab chassis truck with wind deflector, AAB-quad road train, ABB-quad road train, A-double road train, B-double road train, A-triple road train, B-triple road train, B-quad road train, A-quad road train, BAB-quad road train, AB-triple road train, curtiansider box truck, MSU box truck, boom truck, rigid ready mix cement truck, rigid mobile concrete mixer truck, grain truck, semi-trailer ready mix cement truck, semi-trailer mobile concrete mixer truck, mobile crane truck, concrete pump truck, crane dump truck, fuel lube truck, rigid tanker truck, non (low) pressure bulk tanker truck, low-pressure bulk tanker truck, cement carrier truck, x-ray truck, ballast tractor truck, stainless steel tanker truck, pneumatic tanker truck, corrosive cargo tanker truck, compressed gas tanker truck, b-double tanker truck, asphalt tanker truck, cryogenic tanker truck, high-pressure tube tanker truck, landscaping dump truck, water tanker truck, milk tanker truck, roll-off truck, dropside truck, dropside truck with tarpaulin cover, dropside truck with crane, RAV box truck, conventional fire engine truck, aerial apparatus fire truck, turntable ladder truck, platform fire truck, airport crash tender truck, wildland fire engine truck, water tender truck, tiller truck, container truck, landscaping box truck, wheel-lift tow truck, pickup truck with tow truck equipment on bed, hook and chain tow truck, wingbody truck, intergrated tow truck, wrecker tow truck, flatbed tow truck, rollback tow truck, KUV utility truck, mechanics crane truck, dual drive/steer truck, logging truck, front-loader garbage truck, side-loader garbage truck, rear-loader garbage truck, refrigerator truck, stakebed truck, vacuum truck, service truck, beverage truck, platform truck, horse truck, bucket truck, flatbed truck, contractor truck, sprinkler truck, car carrier truck, day cab semi-trailer truck (tractor), day cab semi-trailer truck (tractor) with wind deflector, high roof sleeper semi-trailer truck (tractor), low roof sleeper semi-trailer truck (tractor), stand up sleeper cab semi-trailer truck (tractor), standard 2-axle dump truck, standard 3-axle dump truck, semi trailer end dump truck, frame and frameless end dump truck, transfer dump truck, truck and pup dump truck, superdump truck, double and triple trailer bottom dump truck, semi-trailer bottom dump truck, side dump truck, bumper pull dump trailer truck, 4 seasons dump truck, і U-shaped dump truck), аднапавярховы і [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]]. Да 4 лютага 1929 года быў прададзены адзін мільён мадэлі A, а да 24 ліпеня — два мільёны. Дыяпазон тыпаў кузаваў вар'іраваліся ад Tudor за 500 долараў ЗША (шэры, зялёны або чорны колер) (9 375 долараў ЗША ў доларах 2025 года) да гарадскога аўтамабіля з падвойным капотам за 1 200 долараў ЗША (22 500 долараў ЗША ў доларах 2025 года). У сакавіку 1930 года продажы мадэлі A дасягнулі трох мільёнаў, і было даступна дзевяць тыпаў кузаваў. Вытворчасць мадэлі A скончылася ў сакавіку 1932 года, пасля таго, як было выраблена 4 858 644 адзінкі ва ўсіх тыпах кузаваў. У залежнасці ад якасці мясцовага грамадскага транспарту, 1928-1929 Model A Standard Tudor Sedan, Rumble Seat Sport Coupé, Town Car, 3-Window Rumble Seat Coupé, 5-Window Rumble Seat Coupé, Standard Fordor Sedan, Deluxe Tudor Sedan, Deluxe Fordor Sedan, Station Wagon, Sport Coupé, Town Sedan, Business Coupé, Standard Coupé, і Deluxe Coupé таксама можа быць хутчэй і значна зручней, чым выкарыстанне [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], 1928-1929 Elgin Charles Lindbergh Special Bicycle, і 1928-1929 LB&SCR B4 Class Locomotive Pulling The Brighton Belle Pullman Express Coaches, тады як 1930-1931 Ford Model A Standard Tudor Sedan, Rumble Seat Sport Coupé, Town Car, 3-Window Rumble Seat Coupé, 5-Window Rumble Seat Coupé, Standard Fordor Sedan, Deluxe Tudor Sedan, Deluxe Fordor Sedan, Station Wagon, Sport Coupé, Town Sedan, Business Coupé, Standard Coupé, і Deluxe Coupé таксама можа быць хутчэй і значна зручней, чым выкарыстанне [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], 1930-1931 BSA Light Roadster Bicycle, і Furness Railway K2 Class Two-Window Enclosed Cab Locomotive Pulling So Many London, Brighton and South Coast Railway (LB&SCR) Stroudley Passenger Coaches, Яе пераемніцай стала мадэль B з абноўленым радным чатырохцыліндравым рухавіком, а таксама мадэль 18 з новым рухавіком Ford V8 з плоскай галоўкай (з бакавымі клапанамі). [[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|Model A (1927–1931)]] d1vignecfk3xeh6cdf3wl5bxbskjjny 2672238 2672234 2026-06-03T19:40:23Z ~2026-32886-36 98053 /* */ 2672238 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Ford Model A (1927-1931)» | выява = [[Файл:1928 Ford Model A 55A Tudor Sedan AXX336.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = October 1927 – March 1932 | папярэднік = [[Ford Model T]] | наступнік = [[1932 Ford|Ford Model B]]<br/>[[1932 Ford|Ford Model 18]] | падобныя = '''Model A Station Wagon (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers Station Wagon]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series Station Wagon]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker Station Wagon]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol Station Wagon]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National Station Wagon]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International Station Wagon]]<br/> '''Model A Station Wagon (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac Station Wagon]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker Station Wagon]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Station Wagon]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal Station Wagon]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence Station Wagon]]<br/> '''Model A Panel Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Panel Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Panel Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Panel Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Panel Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 GMC Panel Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Panel Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Panel Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model A Panel Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Panel Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Panel Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Panel Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Panel Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 GMC Panel Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Panel Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Panel Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model A Standard Sedan Delivery (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers Standard Sedan Delivery]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series Standard Sedan Delivery]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker Standard Sedan Delivery]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol Standard Sedan Delivery]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National Standard Sedan Delivery]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International Standard Sedan Delivery]]<br/> '''Model A Standard Sedan Delivery (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac Standard Sedan Delivery]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker Standard Sedan Delivery]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Standard Sedan Delivery]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal Standard Sedan Delivery]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence Standard Sedan Delivery]]<br/>'''Model A Deluxe Sedan Delivery (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers Deluxe Sedan Delivery]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series Deluxe Sedan Delivery]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker Deluxe Sedan Delivery]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol Deluxe Sedan Delivery]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National Deluxe Sedan Delivery]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International Deluxe Sedan Delivery]]<br/> '''Model A Deluxe Sedan Delivery (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac Deluxe Sedan Delivery]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker Deluxe Sedan Delivery]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Deluxe Sedan Delivery]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal Deluxe Sedan Delivery]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence Deluxe Sedan Delivery]]<br/>'''Model A 76-A Open Cab Pickup Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Pickup Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Pickup Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Pickup Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Pickup Truck (1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Pickup Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model A 82-A Closed Cab Pickup Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Pickup Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Pickup Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Pickup Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Pickup Truck (1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Pickup Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model A 76-B Open Cab Pickup Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Pickup Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Pickup Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Pickup Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Pickup Truck (1931)]]<br/>[[Willys-Overland|1930-1931 Willys C-113 Open Cab Pickup Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Pickup Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model A 82-B Closed Cab Pickup Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Pickup Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Pickup Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Pickup Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Pickup Truck (1931)]]<br/>[[Willys-Overland|1930-1931 Willys C-113 Closed Cab Pickup Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Pickup Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model A Tudor Sedan (1927-1929):'''<br>[[Nash Motors|1928-1929 Nash Advanced Six Four Hundred Series Model 463 2-Door Sedan]]<br/>[[Chevrolet Series AB National|1928 Chevrolet National 2-door sedan]]/[[Chevrolet Series AC International|1929 Chevrolet AC International 2-door sedan]]<br/>[[Essex Motor Company|1928-1929 Essex Challenger Super Six 2-Door Coach Sedan]]<br/>[[Pontiac New Series|1928-1929 Pontiac 6-28 2-door sedan]]<br/> '''Model A Tudor Sedan (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac 2-door sedan]]<br>[[Nash Motors|1930-1931 Nash 663 2-Door Sedan]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|1930 Chevrolet 2-door sedan]]/[[Chevrolet Series AE Independence|1931 Chevrolet 2-door sedan]]<br/>[[Plymouth|1930-1931 Plymouth PA 2-door Sedan]]<br/>[[Essex Motor Company|1930-1931 Essex 2-Door Coach Sedan]]<br/>'''Model A Leatherback Fordor Sedan (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers Leatherback 4-door sedan]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series Leatherback 4-door sedan]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker Leatherback 4-door sedan]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol Leatherback 4-door sedan]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National Leatherback 4-door sedan]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International Leatherback 4-door sedan]]<br/> '''Model A Leatherback Fordor Sedan (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac Leatherback 4-door sedan]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker Leatherback 4-door sedan]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Leatherback 4-door sedan]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal Leatherback 4-door sedan]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence Leatherback 4-door sedan]]<br/>'''Model A Steelback Fordor Sedan (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers Steelback 4-door sedan]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series Steelback 4-door sedan]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker Steelback 4-door sedan]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol Steelback 4-door sedan]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National Steelback 4-door sedan]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International Steelback 4-door sedan]]<br/> '''Model A Steelback Fordor Sedan (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac Steelback 4-door sedan]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker Steelback 4-door sedan]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Steelback 4-door sedan]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal Steelback 4-door sedan]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence Steelback 4-door sedan]]<br/>'''Model A 2-Window Fordor Sedan (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers 2-Window 4-door sedan]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series 4-door sedan]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker 2-Window 4-door sedan]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol 2-Window 4-door sedan]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National 2-Window 4-door sedan]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International 2-Window 4-door sedan]]<br/> '''Model A 2-Window Fordor Sedan (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac 2-Window 4-door sedan]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker 2-Window 4-door sedan]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers 2-Window 4-door sedan]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal 2-Window 4-door sedan]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence 2-Window 4-door sedan]]<br/>'''Model A 3-Window Fordor Sedan (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers 3-Window 4-door sedan]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series 3-Window 4-door sedan]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker 3-Window 4-door sedan]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol 3-Window 4-door sedan]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National 3-Window 4-door sedan]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International 3-Window 4-door sedan]]<br/> '''Model A 3-Window Fordor Sedan (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac 3-Window 4-door sedan]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker 3-Window 4-door sedan]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers 3-Window 4-door sedan]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal 3-Window 4-door sedan]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence 3-Window 4-door sedan]]<br/>'''Model A 2-Passenger Trunkback Sport Coupé (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers 2-Passenger Trunkback Sport Coupé]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series 2-Passenger Trunkback Sport Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker 2-Passenger Trunkback Sport Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol 2-Passenger Trunkback Sport Coupé]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National 2-Passenger Trunkback Sport Coupé]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International 2-Passenger Trunkback Sport Coupé]]<br/>'''Model A 2-Passenger Trunkback Sport Coupé (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac 2-Passenger Trunkback Sport Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker 2-Passenger Trunkback Sport Coupé]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers 2-Passenger Trunkback Sport Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal 2-Passenger Trunkback Sport Coupé]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence 2-Passenger Trunkback Sport Coupé]]<br/>'''Model A 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupé (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/> '''Model A 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupé (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence 5-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/>'''Model A 3-Window 2-Passenger Trunkback Coupé (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers 3-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series 3-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker 3-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol 3-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National 3-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International 3-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/> '''Model A 3-Window 2-Passenger Trunkback Coupé (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac 3-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker 3-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers 3-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal 3-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence 3-Window 2-Passenger Trunkback Coupé]]<br/> '''Model A 5-Window Rumble Seat Coupé (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers 5-Window Rumble Seat Coupé]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series 5-Window Rumble Seat Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker 5-Window Rumble Seat Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol 5-Window Rumble Seat Coupé]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National 5-Window Rumble Seat Coupé]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International 5-Window Rumble Seat Coupé]]<br/> '''Model A 5-Window Rumble Seat Coupé (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac 5-Window Rumble Seat Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker 5-Window Rumble Seat Coupé]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers 5-Window Rumble Seat Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal 5-Window Rumble Seat Coupé]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence 5-Window Rumble Seat Coupé]]<br/>'''Model A 3-Window Rumble Seat Coupé (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers 3-Window Rumble Seat Coupé]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series 3-Window Rumble Seat Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker 3-Window Rumble Seat Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol 3-Window Rumble Seat Coupé]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National 3-Window Rumble Seat Coupé]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International 3-Window Rumble Seat Coupé]]<br/> '''Model A 3-Window Rumble Seat Coupé (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac 3-Window Rumble Seat Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker 3-Window Rumble Seat Coupé]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers 3-Window Rumble Seat Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal 3-Window Rumble Seat Coupé]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence 3-Window Rumble Seat Coupé]]<br/>'''Model A Business Coupé (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers Business Coupé]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series Business Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker Business Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol Business Coupé]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National Business Coupé]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International Business Coupé]]<br/> '''Model A Business Coupé (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac Business Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker Business Coupé]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Business Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal Business Coupé]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence Business Coupé]] <br/>'''Model A Rumble Seat Sport Coupé (1927-1929):'''<br>[[Dodge|1927-1929 Dodge Brothers Rumble Seat Sport Coupé]]<br/>[[Pontiac New Series|Pontiac New Series Rumble Seat Sport Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1927-1929 Studebaker Rumble Seat Sport Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AA Capitol|Chevrolet Series AA Capitol Rumble Seat Sport Coupé]]/[[Chevrolet Series AB National|Chevrolet Series AB National Rumble Seat Sport Coupé]]/[[Chevrolet Series AC International|Chevrolet Series AC International Rumble Seat Sport Coupé]]<br/>'''Model A Rumble Seat Sport Coupé (1930-1931):'''<br/>[[Pontiac Big Six|1930-1931 Pontiac Rumble Seat Sport Coupé]]<br/>[[Studebaker Dictator|1930-1931 Studebaker Rumble Seat Sport Coupé]]<br>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Rumble Seat Sport Coupé]]<br/>[[Chevrolet Series AD Universal|Chevrolet Series AD Universal Rumble Seat Sport Coupé]]/[[Chevrolet Series AE Independence|Chevrolet Series AE Independence Rumble Seat Sport Coupé]] }} '''Ford Model A''' — гэта аўтамабіль, выраблены кампаніяй [[Ford Motor Company]]. Ён меў чатырохцыліндравы рухавік з плоскай галоўкай цыліндраў. Ён замяніў [[Ford Model T]], а затым быў заменены [[1932 Ford|Ford Model B]] і [[1932 Ford|Ford Model 18]]. Нягледзячы на ​​тое, што ён выпускаўся ўсяго пяць гадоў, было выраблена і прададзена 4 849 340 мадэляў A, і для свайго часу ён меў стандартную вось або вось зрушаную назад. Аднак, многія запчасткі для хот-родаў, якія прадаюцца на другасным рынку, маюць паніжаны мост, што можа ствараць уражанне, што ён знаходзіцца далей наперадзе, але гэта не з'яўляецца стандартным для арыгінальнага аўтамабіля. Тыпы кузаваў легкавых аўтамабіляў 1928-1929 Model A Standard Tudor Sedan, Rumble Seat Sport Coupé, Town Car, 3-Window Rumble Seat Coupé, 5-Window Rumble Seat Coupé, Standard Fordor Sedan, Deluxe Tudor Sedan, Deluxe Fordor Sedan, Station Wagon, Sport Coupé, Town Sedan, Business Coupé, Standard Coupé, і Deluxe Coupé былі меншымі, чым [[Ford Model AA|1928-1929 Ford Model AA 82-A Closed Cab Single Rear Wheel and Dual Rear Wheel Truck]] (усе віды: dry-freight box truck, box truck with liftgate, proscape box truck, furniture mover box truck, mini-mover box truck, citymax box truck, 2-axle regular cab chassis truck, 2-axle crew cab chassis truck, 2-axle extended cab chassis truck, 2-axle regular cab chassis truck with wind deflector, 2-axle crew cab chassis truck with wind deflector, 2-axle extended cab chassis truck with wind deflector, 3-axle regular cab chassis truck, 3-axle regular cab chassis truck, 3-axle crew cab chassis truck, 3-axle extended cab chassis truck, 3-axle regular cab chassis truck with wind deflector, 3-axle crew cab chassis truck with wind deflector, 3-axle extended cab chassis truck with wind deflector, AAB-quad road train, ABB-quad road train, A-double road train, B-double road train, A-triple road train, B-triple road train, B-quad road train, A-quad road train, BAB-quad road train, AB-triple road train, curtiansider box truck, MSU box truck, boom truck, rigid ready mix cement truck, rigid mobile concrete mixer truck, grain truck, semi-trailer ready mix cement truck, semi-trailer mobile concrete mixer truck, mobile crane truck, concrete pump truck, crane dump truck, fuel lube truck, rigid tanker truck, non (low) pressure bulk tanker truck, low-pressure bulk tanker truck, cement carrier truck, x-ray truck, ballast tractor truck, stainless steel tanker truck, pneumatic tanker truck, corrosive cargo tanker truck, compressed gas tanker truck, b-double tanker truck, asphalt tanker truck, cryogenic tanker truck, high-pressure tube tanker truck, landscaping dump truck, water tanker truck, milk tanker truck, roll-off truck, dropside truck, dropside truck with tarpaulin cover, dropside truck with crane, RAV box truck, conventional fire engine truck, aerial apparatus fire truck, turntable ladder truck, platform fire truck, airport crash tender truck, wildland fire engine truck, water tender truck, tiller truck, container truck, landscaping box truck, wheel-lift tow truck, pickup truck with tow truck equipment on bed, hook and chain tow truck, wingbody truck, intergrated tow truck, wrecker tow truck, flatbed tow truck, rollback tow truck, KUV utility truck, mechanics crane truck, dual drive/steer truck, logging truck, front-loader garbage truck, side-loader garbage truck, rear-loader garbage truck, refrigerator truck, stakebed truck, vacuum truck, service truck, beverage truck, platform truck, horse truck, bucket truck, flatbed truck, contractor truck, sprinkler truck, car carrier truck, day cab semi-trailer truck (tractor), day cab semi-trailer truck (tractor) with wind deflector, high roof sleeper semi-trailer truck (tractor), low roof sleeper semi-trailer truck (tractor), stand up sleeper cab semi-trailer truck (tractor), standard 2-axle dump truck, standard 3-axle dump truck, semi trailer end dump truck, frame and frameless end dump truck, transfer dump truck, truck and pup dump truck, superdump truck, double and triple trailer bottom dump truck, semi-trailer bottom dump truck, side dump truck, bumper pull dump trailer truck, 4 seasons dump truck, і U-shaped dump truck), аднапавярховы і [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]] і кузавы легкавых аўтамабіляў 1930-1931 Model A Standard Tudor Sedan, Rumble Seat Sport Coupé, Town Car, Victoria, 3-Window Rumble Seat Coupé, 5-Window Rumble Seat Coupé, Standard Fordor Sedan, Deluxe Tudor Sedan, Slant Windshield Fordor Sedan, Deluxe Fordor Sedan, Station Wagon, Sport Coupé, Town Sedan, Business Coupé, Standard Coupé, і Deluxe Coupé былі меншымі, чым [[Ford Model AA|1930-1931 Ford Model AA 82-B Closed Cab Single Rear Wheel and Dual Rear Wheel Truck]] (усе віды: dry-freight box truck, box truck with liftgate, proscape box truck, furniture mover box truck, mini-mover box truck, citymax box truck, 2-axle regular cab chassis truck, 2-axle crew cab chassis truck, 2-axle extended cab chassis truck, 2-axle regular cab chassis truck with wind deflector, 2-axle crew cab chassis truck with wind deflector, 2-axle extended cab chassis truck with wind deflector, 3-axle regular cab chassis truck, 3-axle regular cab chassis truck, 3-axle crew cab chassis truck, 3-axle extended cab chassis truck, 3-axle regular cab chassis truck with wind deflector, 3-axle crew cab chassis truck with wind deflector, 3-axle extended cab chassis truck with wind deflector, AAB-quad road train, ABB-quad road train, A-double road train, B-double road train, A-triple road train, B-triple road train, B-quad road train, A-quad road train, BAB-quad road train, AB-triple road train, curtiansider box truck, MSU box truck, boom truck, rigid ready mix cement truck, rigid mobile concrete mixer truck, grain truck, semi-trailer ready mix cement truck, semi-trailer mobile concrete mixer truck, mobile crane truck, concrete pump truck, crane dump truck, fuel lube truck, rigid tanker truck, non (low) pressure bulk tanker truck, low-pressure bulk tanker truck, cement carrier truck, x-ray truck, ballast tractor truck, stainless steel tanker truck, pneumatic tanker truck, corrosive cargo tanker truck, compressed gas tanker truck, b-double tanker truck, asphalt tanker truck, cryogenic tanker truck, high-pressure tube tanker truck, landscaping dump truck, water tanker truck, milk tanker truck, roll-off truck, dropside truck, dropside truck with tarpaulin cover, dropside truck with crane, RAV box truck, conventional fire engine truck, aerial apparatus fire truck, turntable ladder truck, platform fire truck, airport crash tender truck, wildland fire engine truck, water tender truck, tiller truck, container truck, landscaping box truck, wheel-lift tow truck, pickup truck with tow truck equipment on bed, hook and chain tow truck, wingbody truck, intergrated tow truck, wrecker tow truck, flatbed tow truck, rollback tow truck, KUV utility truck, mechanics crane truck, dual drive/steer truck, logging truck, front-loader garbage truck, side-loader garbage truck, rear-loader garbage truck, refrigerator truck, stakebed truck, vacuum truck, service truck, beverage truck, platform truck, horse truck, bucket truck, flatbed truck, contractor truck, sprinkler truck, car carrier truck, day cab semi-trailer truck (tractor), day cab semi-trailer truck (tractor) with wind deflector, high roof sleeper semi-trailer truck (tractor), low roof sleeper semi-trailer truck (tractor), stand up sleeper cab semi-trailer truck (tractor), standard 2-axle dump truck, standard 3-axle dump truck, semi trailer end dump truck, frame and frameless end dump truck, transfer dump truck, truck and pup dump truck, superdump truck, double and triple trailer bottom dump truck, semi-trailer bottom dump truck, side dump truck, bumper pull dump trailer truck, 4 seasons dump truck, і U-shaped dump truck), аднапавярховы і [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]]. Да 4 лютага 1929 года быў прададзены адзін мільён мадэлі A, а да 24 ліпеня — два мільёны. Дыяпазон тыпаў кузаваў вар'іраваліся ад Tudor за 500 долараў ЗША (шэры, зялёны або чорны колер) (9 375 долараў ЗША ў доларах 2025 года) да гарадскога аўтамабіля з падвойным капотам за 1 200 долараў ЗША (22 500 долараў ЗША ў доларах 2025 года). У сакавіку 1930 года продажы мадэлі A дасягнулі трох мільёнаў, і было даступна дзевяць тыпаў кузаваў. Вытворчасць мадэлі A скончылася ў сакавіку 1932 года, пасля таго, як было выраблена 4 858 644 адзінкі ва ўсіх тыпах кузаваў. У залежнасці ад якасці мясцовага грамадскага транспарту, 1928-1929 Model A Standard Tudor Sedan, Rumble Seat Sport Coupé, Town Car, 3-Window Rumble Seat Coupé, 5-Window Rumble Seat Coupé, Standard Fordor Sedan, Deluxe Tudor Sedan, Deluxe Fordor Sedan, Station Wagon, Sport Coupé, Town Sedan, Business Coupé, Standard Coupé, і Deluxe Coupé таксама можа быць хутчэй і значна зручней, чым выкарыстанне [[Ford Model AA|Ford Model AA Raymond Matthews Bus (1928-1929)]], 1928-1929 Elgin Charles Lindbergh Special Bicycle, і LB&SCR B4 Class Two-Window Enclosed Cab Locomotive Pulling The Brighton Belle Pullman Express Coaches, тады як 1930-1931 Ford Model A Standard Tudor Sedan, Rumble Seat Sport Coupé, Town Car, 3-Window Rumble Seat Coupé, 5-Window Rumble Seat Coupé, Standard Fordor Sedan, Deluxe Tudor Sedan, Deluxe Fordor Sedan, Station Wagon, Sport Coupé, Town Sedan, Business Coupé, Standard Coupé, і Deluxe Coupé таксама можа быць хутчэй і значна зручней, чым выкарыстанне [[Ford Model AA|Ford Model AA 330-B Tour Bus (1930-1931)]], 1930-1931 BSA Light Roadster Bicycle, і Furness Railway K2 Class Two-Window Enclosed Cab Locomotive Pulling So Many London, Brighton and South Coast Railway (LB&SCR) Stroudley Passenger Coaches, Яе пераемніцай стала мадэль B з абноўленым радным чатырохцыліндравым рухавіком, а таксама мадэль 18 з новым рухавіком Ford V8 з плоскай галоўкай (з бакавымі клапанамі). [[Катэгорыя:Аўтамабілі Ford|Model A (1927–1931)]] e1zh813uad111nrijy1marequa6yic9 0 301334 2672240 2672048 2026-06-03T19:40:48Z ~2026-32886-36 98053 /* */ 2672240 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Ford Model AA» | выява = [[Файл:1928 Ford AA (8782154237).jpg|300пкс]]<br/>[[Файл:Ford Lorry BH 9132 (3963126930).jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Ford Motor Company]]» | гады = 1927–1932 | кляса = Medium commercial | тып кузаву = Chassis/Dual Chassis<br/>Ambulance<br/>Mail truck<br/>Panel truck<br/>Pickup<br/>Deluxe pickup<br/>Platform truck<br/>Stake bed truck | падобныя = '''Model AA 76-A Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Cab Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Open Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Single-Axle Dual Rear Wheel Open Cab Semi-Tractor Truck (1928–1929)]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Single-Axle Closed Cab Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/> [[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single Rear Wheel Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Open Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Tandem-Axle Dual Rear Wheel Open Cab Semi-Tractor Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929):'''<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Tandem-Axle Closed Cab Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Single Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Dual Rear Wheel Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Dual Rear Wheel Single-Axle Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 76-A Open Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 82-A Closed Cab Dual Rear Wheel Truck (1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Sterling Trucks|1928-1929 Sterling DB 8 63 Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1928-1929 Mack Model BJ Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/> [[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck]]<br/>[[Selden Roadmaster 47 Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck (1928–1929)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem-Axle Chassis Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA 76-B Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Open Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA 82-B Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Model S Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Chassis Truck (1930-1931)]]<br/>'''Model AA Milk Delivery Truck (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Milk Delivery Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Milk Delivery Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Milk Delivery Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Milk Delivery Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Milk Delivery Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Milk Delivery Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Milk Delivery Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Milk Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Milk Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Milk Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Milk Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Milk Delivery Truck (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Milk Delivery Truck (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Milk Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Milk Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Milk Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Mail Truck (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Mail Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Mail Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Mail Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Mail Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Mail Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Mail Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Mail Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Mail Truck (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Mail Truck (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Mail Truck (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Mail Truck (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Mail Truck (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Mail Truck (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Mail Truck (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Mail Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Mail Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Panel Delivery Truck (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Panel Delivery Truck]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Panel Delivery Truck]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Panel Delivery Truck (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Panel Delivery Truck (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Panel Delivery Truck]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Panel Delivery Truck]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Panel Delivery Truck (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Panel Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Panel Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Panel Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Panel Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Panel Delivery Truck (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Panel Delivery Truck (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Panel Delivery Truck (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Panel Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Panel Delivery Truck (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Passenger Bus (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Passenger Bus]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Passenger Bus]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Passenger Bus (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Passenger Bus (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Passenger Bus]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Passenger Bus]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Passenger Bus (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Passenger Bus (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Passenger Bus (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Passenger Bus (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Passenger Bus (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Passenger Bus (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Passenger Bus (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Passenger Bus (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Passenger Bus (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Passenger Bus (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA School Bus (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed School Bus]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed School Bus]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed School Bus (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed School Bus (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed School Bus]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed School Bus]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed School Bus (1928-1929)]]<br/>'''Model AA School Bus (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch School Bus (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers School Bus (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester School Bus (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS School Bus (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N School Bus (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors School Bus (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker School Bus (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon School Bus (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Ambulance (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Ambulance]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Ambulance]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Ambulance (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Ambulance (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Ambulance]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Ambulance]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Ambulance (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Ambulance (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Ambulance (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Ambulance (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Ambulance (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Ambulance (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Ambulance (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Ambulance (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Ambulance (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Ambulance (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>'''Model AA Funreal Coach (Closed Body; 1928-1929):'''<br/>[[Dodge|1928-1929 Dodge Brothers Closed Funreal Coach]]<br/>[[International Harvester|1928-1929 International Harvester Closed Funreal Coach]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Funreal Coach (1928)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Closed Funreal Coach (1929)]]<br/>[[GMC|1928-1929 General Motors Closed Funreal Coach]]<br/>[[Studebaker|1928-1929 Studebaker Closed Funreal Coach]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Closed Funreal Coach (1928-1929)]]<br/>'''Model AA Funreal Coach (Closed Body; 1930-1931):'''<br/>[[Autocar Dispatch|Autocar Dispatch Funreal Coach (Closed Body)]]<br/>[[Dodge|1930-1931 Dodge Brothers Funreal Coach (Closed Body)]]<br/>[[International Harvester|1930-1931 International Harvester Funreal Coach (Closed Body)]]<br/>[[Chevrolet|Chevrolet Series LQ / LR / LS Funreal Coach (Closed Body; 1930)]]/[[Chevrolet|Chevrolet Series LT / M / N Funreal Coach (Closed Body; 1931)]]<br/>[[GMC|1930-1931 General Motors Funreal Coach (Closed Body)]]<br/>[[Studebaker|Studebaker Funreal Coach (Closed Body; 1930-1931)]]<br/>[[REO|REO Speedwagon Funreal Coach (Closed Body; 1930-1931)]] | папярэднік = [[Ford Model TT]] | наступнік = [[Ford Model BB]]<br/>[[ГАЗ-AA]] }} [[Ford Model AA]] — гэта грузавік на базе легкавога аўтамабіля ад [[Ford Motor Company]]. Паколькі [[Ford Model T|Model T]] і [[Ford Model TT|TT]] састарэлі і патрабавалі замены, бо з'яўляліся рабочым варыянтам знакамітага аўтамабіля [[Ford Model A (1927-1931)|мадэлі "A"]]. Гэтая мадэль выпускалася ў дахалодную вайну ў Вялікабрытаніі, ЗША і Расіі, Генры Форд пачаў распрацоўку пачатковых праектаў мадэлі A і мадэлі AA ў 1926 годзе. Базавая кампаноўка шасі была распрацавана хутка, і механічная распрацоўка прасоўвалася хутка. Дызайн і стыль кузава былі распрацаваны, а затым перададзены на аўтсорсінг розным вытворцам кузаваў, у тым ліку Briggs and Murray. Канструкцыі мадэлі A падзялялі дэталі і матэрыялы з мадэллю AA Ford, у прыватнасці, кузаў, рухавік і інтэр'ер. AA звычайна мелі больш простыя інтэр'еры, чым іх аўтамабільныя аналагі. Мадэль AA зведала падобныя змены ў дызайне да мадэлі A на працягу чатырох гадоў вытворчасці AA, часта з затрымкай ад трох да дзевяці месяцаў. Механічныя змены і мадэрнізацыі былі зроблены падчас вытворчасці аўтамабіляў. Змены ў кузаве, якія адбыліся паміж 1929 і 1930 гадамі, таксама былі інтэграваныя ў вытворчасць AA, але рэшткі дэталяў выкарыстоўваліся даўжэй у цяжкіх камерцыйных грузавіках, Інтэр'ер 1928-1929 Ford Model AA 82-A Closed Cab Truck выпуску быў у цэлым больш камфортным у кіраванні, чым 1926–1927 Ford Model T Tudor Sedan, 1926–1927 Citroën 10 HP Conduite Intérieure Tout acier Standard Type B12, і 1926–1927 Model T Doctor's Coupé. Інтэр'ер 1930-1931 Ford Model AA 82-B Closed Cab Truck выпуску быў у цэлым больш камфортным у кіраванні, чым 1930-1931 Ford Model A Tudor Sedan, 1930-1931 Ford Model A Fordor Sedan, і 1930-1931 Ford Model A Doctor's Coupé, Акрамя таго, дарога размяркоўвае вагу Ford Model AA 82-A Closed Cab Single Axle Single Rear Wheel Rigid Truck, Ford Model AA 82-A Closed Cab Single Axle Dual Rear Wheel Rigid Truck, Ford Model AA 82-A Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Rigid Truck, Ford Model AA 82-A Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Rigid Truck, Ford Model AA 82-A Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck, Ford Model AA 82-A Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck, Ford Model AA 82-A Closed Cab Tandem-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck, і Ford Model AA 82-A Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1928-1929) што азначае, што можна перавозіць большыя сумы, чым з LB&SCR B4 Class Two-Window Enclosed Cab Locomotive Carrying So Many Railway Freight Cars на чыгуначных пуцях, тады як Ford Model AA 82-B Closed Cab Single Axle Single Rear Wheel Rigid Truck, Ford Model AA 82-B Closed Cab Single Axle Dual Rear Wheel Rigid Truck, Ford Model AA 82-B Closed Cab Tandem Axle Single Rear Wheel Rigid Truck, Ford Model AA 82-B Closed Cab Tandem Axle Dual Rear Wheel Rigid Truck, Ford Model AA 82-B Closed Cab Single-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck, Ford Model AA 82-B Closed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck, Ford Model AA 82-B Closed Cab Tandem-Axle Single Rear Wheel Semi-Tractor Truck, і Ford Model AA 82-B Closed Cab Tandem-Axle Dual Rear Wheel Semi-Tractor Truck (1930-1931) што азначае, што можна перавозіць большыя сумы, чым з Furness Railway K2 Class Two-Window Enclosed Cab Locomotive Carrying So Many Railway Freight Cars на чыгуначных пуцях. [[Катэгорыя:Грузавікі Ford]] [[Катэгорыя:ГАЗ]] [[Катэгорыя:Пікапы]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, вырабленыя ў Злучаных Штатах]] [[Катэгорыя:Транспартныя сродкі, прадстаўленыя ў 1927 годзе]] 9cscajb1334edy8gwf7u9xquuhva8em 0 302698 2672199 2672094 2026-06-03T13:53:32Z SergeiSEE 38150 дапаўненьне Катэгорыі 2672199 wikitext text/x-wiki {{Навуковец |Імя = Мікалай Крукоўскі |Лацінка = Mikałaj Krukoŭski |Арыгінал імя = |Фота = M.Krukouski.jpg |Памер выявы = |Подпіс выявы = |Дата нараджэньня = {{Нарадзіўся|16|11|1923|1}} |Месца нараджэньня = |Дата сьмерці = {{Памёр|30|9|2013}} |Месца сьмерці = |Навуковая сфэра = [[філёзаф]], [[культуроляг]] |Месца працы = [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт]], [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт культуры і мастацтваў]] |Альма-матэр = [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт]] |Навуковая ступень = [[Доктар філязофскіх навук]] |Навуковы кіраўнік = |Папярэднікі = |Знакамітыя вучні = [[Ірына Хадарэнка|Шумская Ірына Міхайлаўна]] — кандыдат культуралёгіі, беларуская паэтка, перакладчык, публіцыст, грамадзкая дзяячка. [[Натальля Яканюк|Яканюк Натальля Паўлаўна]] — доктар мастацтвазнаўства. |Вядомы як = |Узнагароды і прэміі = |Сайт = }} {{Цёзкі|Крукоўскі}} '''Мікалай Ігнатавіч Крукоўскі''' ({{Н}} 16 лістапада 1923, в. [[Машкова (Аршанскі раён)|Машкова]], [[Аршанскі раён]], [[Віцебская вобласьць]] — {{†}} 30 верасьня 2013, [[Менск]])<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 1 кастрычніка 2013 | url = https://www.svaboda.org/a/25122923.html| копія = | дата копіі = | загаловак = Памёр прафэсар філязофіі Мікола Крукоўскі | фармат = | назва праекту = | выдавец = [[Радыё Свабода]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}</ref><ref>{{Спасылка | аўтар = Паводле матэрыялаў «[[Радыё Свабода]]» і газеты «[[Наша Ніва]]» | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 2 кастрычніка 2013| url = https://nashaziamlia.org/2013/10/02/5950/#more-5950| копія = | дата копіі = | загаловак = Памёр прафесар Мікола Крукоўскі.| фармат = | назва праекту = [[Беларусь — наша зямля]]. | выдавец = | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}</ref> — беларускі [[філёзаф]], [[культуроляг]]. [[Доктар філязофскіх навук]] (1986), кандыдат філялягічных навук (1956), [[прафэсар]] (1988). Удзельнік [[Нямецка-савецкая вайна|Нямецка-савецкай вайны]]. == Біяграфія == Мікола Крукоўскі нарадзіўся 16 кастрычніка 1923 году на хутары Карабіна каля вёскі Машкова Аршанскага раёну. У 1938 годзе сям'я пераехала ў [[Ворша|Воршу]], дзе ў 1940 годзе Мікола скончыў 2-ю сярэднюю школу. У 1940-м паступіў на першы курс Віцебскага Вэтэрынарнага інстытуту, адкуль у верасьні 1941 году ў няпоўныя 18 гадоў добраахвотнікам пайшоў на фронт. У кастрычніку трапіў у палон каля [[Вязьма|Вязьмы]] — адну з самых {{Артыкул у іншым разьдзеле|Вяземская апэрацыя|страшэнных катастроф|ru|Вяземская операция}} [[Нямецка-савецкая вайна|Нямецка-савецкай вайны]]. Папаў у палон, адкуль зьбег і вярнуўся ў Воршу. У 1942 г. ваяваў у партызанскай брыгадзе Канстанціна Заслонава: спачатку быў камандзірам аддзяленьня, а потым – у сакавіку 1943 году быў назначаны на пасаду камандзіра аддзяленьня, а пазьней начальніка штаба атрада «Малады Бальшавік». 5 сьнежня 1943 году быў цяжка паранены ў баі й 20 красавіка самалётам перапраўлены на лячэньне ў савецкі тыл. Куля прашыла яму кісьць левай рукі, пашкодзіўшы сухажыльле. Пасьля шпіталю праходзіў праверку ў [[НКУС]] у лягеры № 140 у [[Цьвер|Калініне]]. Празь некаторы час вярнуўся ў [[Ворша|Воршу]]. Узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны I ступені, мэдалём «За адвагу», мэдалём «Партызану Айчыннай вайны» I ступені<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://partizany.by/partisans/79194/ | копія = | дата копіі = | загаловак = Круковский Николай Игнатьевич | фармат = | назва праекту = Партызаны Беларусі | выдавец = Спэцпраект Выдавецкага дома «Беларусь сёньня» і [[Нацыянальны архіў Беларусі|Нацыянальнага архіва Беларусі]] | дата доступу = | accessyear = | мова = ru | камэнтар = }}</ref>. У 1945 годзе Крукоўскі паступіў на І курс філялягічнага факультэта [[БДУ|Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэта]]. Скончыў БДУ з чырвоным дыплёмам у 1950 годзе. У 1956 годзе абараніў кандыдацкую дысэртацыю па лінгвістыцы і выдаў манаграфію «Рускі лексычны ўплыў на сучасную беларускую літаратурную мову». З 1963 году выкладаў у Беларускім дзяржаўным унівэрсытэце. Аднак тэма – доктарскай дысэртацыі па праблеме ўзаемадзеяньня блізкароднасных моў у абставінах разьвітога сацыялізму, прапанаваная дырэкцыяй інстытуту, не задавальняла Крукоўскага з-за палітызаванай накіраванасьці, і ён пачаў займацца эстэтыкай і філязофіяй. Станаўленьне філязофскіх поглядаў Мікалая Крукоўскага адбывалася пад час {{Артыкул у іншым разьдзеле|Хрушчоўская адліга|«адлігі»|be|Хрушчоўская адліга}} 60-х гадоў ХХ ст., а спалучэньне адноснага доступу да свабоднага й разнароднага чытаньня зь веданьнем ім нямецкай мовы спрыяла знаёмству зь нямецкім ідэалізмам і асабліва зь філязофіяй [[Георг Вільгельм Фрыдрых Гэгель|Гэгеля]], што паступова ператварала яго ў шасьцідзясятніка ў эстэтычнай сфэры<ref name="Анцыповіч">{{Артыкул| аўтар = Анцыповіч, М. В. | загаловак = Творчая біяграфія М.Крукоўскага ў кантэксце праблем эстэтыкі. | спасылка = https://rep.bntu.by/handle/data/13779 | мова = | аўтар выданьня = | выданьне = Наука – образованию, производству, экономике| тып =материалы 12-й Международной научно-технической конференции | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва = [[БНТУ]] | год = 2014 | том = 4 | старонкі = 11—12 | isbn = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>. У 1963 годзе, увогуле адмовіўшыся ад дысэртацыі, перайшоў на працу ў [[БДУ]] на катэдру гісторыі філязофіі, лёгікі й эстэтыкі, якую ўзначальваў тады прафэсар [[Іван Лушчыцкі]], і пачаў чытаць асобныя курсы па эстэтыцы, сацыялёгіі мастацтва й тэорыі мастацкай культуры. У 1965 годзе выдаў у Менску падрыхтаваную ім манаграфію «Лёгіка прыгажосьці», дзе на аснове гэгелеўскай мэтадалёгіі прапаноўвалася новая па тых часах сыстэма асноўных эстэтычных катэгорый, падрабязна разглядалася эстэтыка прыроды і дзе ўпершыню ў савецкай навуцы распрацоўвалася эстэтыка чалавека як дыялектычнага адзінства духоўнай і фізычнай яго прыгажосьці. Тады ж была абгрунтавана зусім новая для савецкай эстэтыкі канцэпцыя разьвіцьця мастацтва як гісторыі мастацкіх стыляў, цесна зьвязаных з той жа сыстэмай асноўных эстэтычных катэгорый. Манаграфія абаранялася ў якасьці дысэртацыі на ступень доктара філязофскіх навук у [[БДУ]], але была правалена [[Вышэйшая атэстацыйная камісія|Вышэйшай атэстацыйнай камісіяй]] у Маскве. І толькі на трэці раз у 1982 годзе ўдалося абараніць яе пад тым жа загалоўкам на філязофскім факультэце Маскоўскага ўнівэрсытэта. За тыя гады было напісана яшчэ тры манаграфіі па эстэтыцы, якія ўпарта замоўчваліся ў СССР, але знайшлі добры водгук за мяжой, а кніга «Чалавек прыгожы» была перакладзена на кітайскую мову й выдадзена ў Пэкіне. Калі ўсе першыя працы былі напісаны на расейскай мове, то пачынаючы з 90-х г.г. ХХ ст. манаграфіі «Філязофія культуры. Уводзіны ў тэарэтычную культуралёгію» , «Бляск і трагедыя ідэалу» выдадзены па-беларуску. У іх сьцьвярджаецца, што эстэтыка найбольш цэласна характарызуе індывідуальныя рысы самасьвядомасьці народа<ref>{{Спасылка | аўтар =[[Алесь Астроўскі]]. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 8 красавіка 2009 | url = https://nashaziamlia.org/2009/04/08/2053/| копія = | дата копіі = | загаловак = Крукоўскі Мікалай Ігнатавіч.| фармат = | назва праекту = [[Беларусь — наша зямля]] | выдавец = | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}</ref><ref name="Анцыповіч"/>. У 1994 годзе за чытаньне лекцыяў на беларускай мове быў звольнены з [[БДУ]] й адпраўлены на пэнсію, але яго запрасілі на працу ў [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт культуры і мастацтваў|Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт культуры й мастацтваў]] на пасаду прафэсара катэдры філязофіі, і там ён напісаў яшчэ дзьве манаграфіі: «Філязофія культуры (уводзіны ў тэарэтычную культуралёгію)» і «Бляск і трагедыя ідэалу», якая была выдадзена выдавецтвам «Беларускі кнігазбор» у 2004 годзе. Адначасова з 1998 году ў [[Нацыянальны навукова-асьветны цэнтар імя Францішка Скарыны|Нацыянальным навукова-асьветніцкім цэнтры імя Францыска Скарыны]]. Актыўна займаўся грамадзкай дзейнасьцю, публікаваў артыкулы на навуковыя й грамадзкія тэмы. У 90-я гады ХХ ст. Мікалай Крукоўскі становіцца заўважнай асобай на канфэрэнцыях, сэмінарах нацыянальна-дэмакратычнага руху, якія ладзіў [[Беларускі Народны Фронт Адраджэньне|БНФ]]. З самага дня заснаваньня зьяўляўся сябрам [[сойм]]у й БНФ, а пасьля разьдзяленьня ў партыі, якую ўзначаліў [[Зянон Пазьняк]] — [[Кансэрватыўна-Хрысьціянская Партыя — БНФ|Кансэрватыўна-хрысьціянскай партыі БНФ]]. З дня заснаваньня партыі ў 1991 годзе Мікалай Крукоўскі уваходзіць у склад Праўленьня аднаўленьня [[Беларуская хрысьціянская злучнасьць|Беларускай Хрысьціянска-дэмакратычнай Злучнасьці]] (БХДЗ). У 1994 годзе Мікалай Крукоўскі прыняў удзел у рэарганізацыі БХДЗ. 4 сьнежня 1994 г адбылася Ўстаноўчая канфэрэнцыя [[Беларуская хрысьціянская дэмакратыя|Беларускай хрысьціянска-дэмакратычнай партыі]]. У Міністэрстве юстыцыі Рэспублікі Беларусь партыя была зарэгістравана 21 сакавіка 1995 году. Устаноўчая канфэрэнцыя прыняла Праграму й Статут БХДП, над якімі шчыльна працаваў Мікалай Крукоўскі. Старшыня Беларускай Хрысьціянска-дэмакратычнай партыі ў 1994-1999 гадах<ref>{{Спасылка | аўтар =[[Анатоль Астапенка]]. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 30 верасня 2017 | url = https://bchd.info/13531-chatyry-gady-tamu-pamer-mikola-krukouski.html| копія = | дата копіі = | загаловак = Чатыры гады таму памёр Мікола Крукоўскі.| фармат = | назва праекту = | выдавец =[[Беларуская Хрысьціянская Дэмакратыя]]. | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}</ref>. == Навуковая дзейнасьць == Аўтар каля 150 артыкулаў і навуковых прац па праблемах [[Філязофія|філязофіі]], тэарэтычнай эстэтыкі, [[Культуралёгія|культуралёгіі]], станаўленьня нацыянальнай самасьвядомасьці, узаемаадносін культуры й сувэрэнітэту народа. Лічыць, што культура ўяўляе сабой складаную й у той жа час вельмі цэласную сыстэму з выразнай герархічнай будовай, у структуру якой уваходзяць матэрыяльная культура, мастацкая культура і культура духоўная. Навуковыя інтарэсы Крукоўскага маюць шырокі абсяг, ахопліваючы сабою філязофію, лінгвістыку, эстэтыку й культуралёгію й засяроджваючыся на лёгіка-мэтадалягічнай праблематыцы азначаных навук. На аснове гэгелеўскай традыцыі ім створана й прапанавана арыгінальная эстэтычная канцэпцыя, яна ўключае ў сябе й структурна-функцыянальны падыход агульнай тэорыі сыстэм, якую ён трактуе ў цеснай сувязі з [[дыялектыка]]й [[Георг Вільгельм Фрыдрых Гэгель|Гэгеля]], а таксама канцэпцыя цыклічнага разьвіцьця культуры, што была прапанаваная ім яшчэ ў 1965 годзе незалежна ад [[Освальд Шпенглер|Шпенглера]], [[Арнольд Джозеф Тойнбі|Тойнбі]], тады малавядомых яшчэ ў савецкай навуцы. У тых жа працах, амаль на дваццаць год абагнаўшы [[Сэмюэль Філіпс Хантынгтан|Сэмюэля Філіпса Хантынгтана]], Мікалаем Крукоўскім была ўзьнята найактуальнейшая праблема ўзаемадзеяньня розных культур<ref name="Анцыповіч"/>. == Творы == Аўтар [[Манаграфія|манаграфій]]: «Лёгіка прыгажосьці» (1965), «Асноўныя эстэтычныя катэгорыі: Вопыт сыстэматызацыі» (1974), «Кібэрнэтыка й законы прыгажосьці» (1977), «Homo pulcher — Чалавек прыгожы» (1983). Калі ўсе вышэй узгаданыя працы былі напісаны на расейскай мове, то пачынаючы з 90-х г.г. ХХ ст. манаграфіі «Філязофія культуры. Уводзіны ў тэарэтычную культуралёгію» (2000 г.), «Бляск і трагедыя ідэалу» (2004 г.) выдадзены па-беларуску. У іх сьцьвярджаецца, што эстэтыка найбольш цэласна характарызуе асабістыя рысы самасьвядомасьці народа. Творчая спадчына Мікалая Крукоўскага захоўвае сваю значнасьць у сучасных умовах, застаецца іскравым фэномэнам беларускага нацыянальнага адраджэньня ў галіне мастацкай культуры й філязофіі. У 2017 годзе выдадзены пяцітомны збор твораў Мікалая Крукоўскага выйшаў дзякуючы прыхільнікам і фундатарам творчасьці філёзафа — яго дачцэ Вользе, пісьменьніку й каардынатару праекта [[Васіль Цімафеевіч Якавенка|Васілю Якавенку]], члену-карэспандэнту Акадэміі Навук Беларусі [[Леанід Яўменаў|Леаніду Яўменаву]], доктару філязофскіх навук [[Аляксандар Лапцёнак|Аляксандру Лапцёнку]], пісьменьніку й доктару паліталёгіі [[Анатоль Астапенка|Анатолю Астапенку]], прафэсару [[Аляксей Рагуля|Аляксея Рагулі]]. Выданьне ажыцьцявілася пры падтрымцы навукоўцаў з Расеі: доктара філязофскіх навук В. Г. Пушкіна з Санкт-Пецярбурга й ніжагародцаў дактароў філязофскіх навук Н. Н. Александрава, Л. А. Зелянова, Т. В. Зыранава. {{Цытата|Мікалай Крукоўскі стаў, бадай, ці не першым пасьля Ўладзімера Самойлы й Ігната Канчэўскага, хто сумеў прадоўжыць на новым узроўні традыцыі нэакантыянства і нэагегельянства. Яго папярэднікі прапанавалі рэформу рэлігійнай дзеі і засяродзілі ўвагу на сьветапоглядным комплексе крытычнага аптымізму. Мікалай Крукоўскі адмовіўся ад жорсткай дуальнасьці процілегласьцяў – дыялектыку ён разглядае як працэс станаўленьня адзінства ў форме дынамічнай сінэстазіі, дэтэрмінаванага рэфлексіяй прычынна-выніковых сувязяў і тэлеалягічнай матывацыі. Сваю практыку аналітычнага сынтэзу інтэлекту й духу Мікалай Крукоўскі ажыцьцяўляе пераходзячы да пошуку топасу – агульнасьці й іманенцыі культурных сэнсаў, аб'яднаных у эстафэце жыцьцебудаўніцтва з часоў абшчыны, раньніх цывілізацыяў і сучасна-гандлёва-інфармацыйнага соцыюму. Так беларускі філёзаф абагульніў вопыт дэдуктыўнай пазнавальнай дзейнасьці, надаючы яе вынікам форму веданьня, на аснове якога сучасная грамадзкая думка мае магчымасьць перайсьці да абноўленай трактоўкі эмпірычнага, інтэнсіўнага спосабу ў сацыяльным будаўніцтве.|[[Аляксей Рагуля]]|<ref>{{Артыкул| аўтар = [[Аляксей Рагуля]].| загаловак = Дыялектыка філасофскага пошуку. Да выхаду ў свет збору твораў М. Крукоўскага.| спасылка =http://repository.buk.by/handle/123456789/19178 | мова = | выданьне = Навуковыя працы ППС, асьпірантаў і суіскальнікаў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў | тып =часопіс | год = 2017 | том = | нумар = | старонкі = 24—25 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}}</ref>}} == Кнігапіс == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} === Дысэртацыі === * {{Кніга|аўтар = М. І. Крукоўскі. |частка = |загаловак = Роля рускай мовы ва ўзбагачэнні лексікі сучаснай беларускай літаратурнай мовы: Дысэртацыя кандыдата філалягічных навук |арыгінал = |спасылка = |адказны = [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|АН БССР]]. [[Інстытут мовазнаўства]] |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = |год = 1956 |том = |старонкі = |старонак = 257 |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Кніга|аўтар = Н. И. Крюковский |частка = |загаловак = Роль русского языка в обогащении лексики современного белорусского литературного языка: автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата филологических наук|арыгінал = |спасылка = |адказны = [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|АН БССР]]. [[Інстытут мовазнаўства]] |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = |год = 1956|том = |старонкі = |старонак = 18 |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Кніга|аўтар = Крюковский Николай Игнатьевич. |частка = |загаловак = Проблема систематизации основных эстетических категорий: автореферат диссертации на соискание ученой степени доктора философских наук: специальность 09.00.04 Марксистско-ленинская эстетик |арыгінал = |спасылка = |адказны = [[Маскоўскі дзяржаўны ўнівэрсытэт|Московский государственный университет]] |выданьне = |месца = [[Масква|Москва]] |выдавецтва = |год = 1983|том = |старонкі = |старонак = 31 |сэрыя = |isbn = |наклад = }} === Манаграфіі === * {{Кніга|аўтар = М. І. Крукоўскі. |частка = | загаловак = Рускі лексічны ўплыў на сучасную беларускую літаратурную мову |арыгінал = |спасылка = https://knihi.com/Krukouski/Ruski_leksicny_uplyu_na_sucasnciu_bielaruskuju_litaraturnuju_movu.html |адказны = рэдактар [[Аркадзь Жураўскі|А. І. Жураўскі]] |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = Выдавецтва Акадэміі навук БССР |год = 1958 |том = |старонкі = |старонак = 173 |сэрыя = |isbn = |наклад = 1700 }} * {{Кніга|аўтар = Н. Крюковский. |частка = |загаловак = Логика красоты |арыгінал = |спасылка = |адказны = редакторы: [[Алесь Адамовіч|А. М. Адамович]], [[Арыядна Ладыгіна|А. Б. Ладыгина]] |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Навука і тэхніка (выдавецтва)|Наука и техника]] |год = 1965 |том = |старонкі = |старонак = 461 |сэрыя = |isbn = |наклад = 3230}} * {{Кніга|аўтар = Н. И. Крюковский. |частка = |загаловак = Основные эстетические категории : опыт систематизации|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[БДУ|БГУ]] |год = 1974 |том = |старонкі = |старонак = 285 |сэрыя = |isbn = |наклад = 3600}} * {{Кніга|аўтар = Н. И. Крюковский. |частка = |загаловак = Кибернетика и законы красоты: философский очерк |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[БДУ|БГУ]] |год = |том = |старонкі = |старонак = 252 |сэрыя = |isbn = |наклад = 8000}} * {{Кніга|аўтар = Н. И. Крюковский. |частка = |загаловак = Homo pulcher. Человек прекрасный : очерк теоретической эстетики человека |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[БДУ|БГУ]] |год = 1983 |том = |старонкі = |старонак = 301 |сэрыя = |isbn = |наклад = 12500}} * {{Кніга|аўтар = Мікалай Крукоўскі. |частка = |загаловак = Філасофія культуры. Уводзіны ў тэарэтычную культуралогію: вучэбны дапаможнік для гуманітарных спецыяльнасцей вышэйшых навучальных устаноў|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Універсітэцкае (выдавецтва)|Універсітэцкае]] |год = 2000|том = |старонкі = |старонак = 192 |сэрыя = |isbn = 985-09-0363-5 |наклад = 1000}} * {{Кніга|аўтар = Крукоўскі Мікола. |частка = |загаловак = Бляск і трагедыя ідэалу: Філасофскія эцюды пра ідэалы, дэмакратыю і суверэнітэт|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = [[|]] |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Беларускі кнігазбор]] |год = 2004|том = |старонкі = |старонак = 350 |сэрыя = |isbn = 985-6730-67-8|наклад = 200}} === Збор твораў === * {{Кніга|аўтар = Николай Круковский. |частка = |загаловак = Собрание сочинений |арыгінал = |спасылка = |адказны = редакционный совет: Александров Н. Н. и др. |выданьне = |месца = [[Санкт-Пецярбург|Санкт-Петербург]] |выдавецтва = Нестор-История |год = 2017 |том = 1: Логика красоты |старонкі = |старонак = 495 |сэрыя = |isbn = 978-5-4469-1080-9 |наклад = 400 }} * {{Кніга|аўтар = Николай Круковский. |частка = |загаловак = Собрание сочинений |арыгінал = |спасылка = |адказны = редакционный совет: Александров Н. Н. и др. |выданьне = |месца = [[Санкт-Пецярбург|Санкт-Петербург]] |выдавецтва = Нестор-История |год = 2017 |том = 2: Основные эстетические категории; Кибернетика и законы красоты |старонкі = |старонак = 525 |сэрыя = |isbn = 978-5-4469-1183-7 |наклад = 400 }} * {{Кніга|аўтар = Николай Круковский. |частка = |загаловак = Собрание сочинений |арыгінал = |спасылка = |адказны = редакционный совет: Александров Н. Н. и др. |выданьне = |месца = [[Санкт-Пецярбург|Санкт-Петербург]] |выдавецтва = Нестор-История |год = 2017 |том = 3: Человек прекрасный; Введение в теоретическую культурологию; Введение в историческую культурологию |старонкі = |старонак = 584 |сэрыя = |isbn = 978-5-4469-1092-2 |наклад = 400 }} * {{Кніга|аўтар = Николай Круковский. |частка = |загаловак = Собрание сочинений |арыгінал = |спасылка = |адказны = редакционный совет: Александров Н. Н. и др. |выданьне = |месца = [[Санкт-Пецярбург|Санкт-Петербург]] |выдавецтва = Нестор-История |год = 2017 |том = 4: Блеск и трагедия идеала |старонкі = |старонак = 437 |сэрыя = |isbn = 978-5-4469-1184-4 |наклад = 400 }} * {{Кніга|аўтар = Николай Круковский. |частка = |загаловак = Собрание сочинений |арыгінал = |спасылка = |адказны = редакционный совет: Александров Н. Н. и др. |выданьне = |месца = [[Санкт-Пецярбург|Санкт-Петербург]] |выдавецтва = Нестор-История |год = 2017 |том = 5: Статьи, интервью; Из неопубликованного наследия ученого |старонкі = |старонак = 453 |сэрыя = |isbn = 978-5-4469-1090-8 |наклад = 300 }} === Артыкулы === * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = Традыцыйная культура і авангардызм: метадалагічныя праблемы вывучэння| спасылка = http://repository.buk.by:8080/jspui/bitstream/123456789/9776/1/%d0%a2%d0%a0%d0%90%d0%94%d0%ab%d0%a6%d0%ab%d0%99%d0%9d%d0%90%d0%af%20%d0%9a%d0%a3%d0%9b%d0%ac%d0%a2%d0%a3%d0%a0%d0%90%20I%20%d0%90%d0%92%d0%90%d0%9d%d0%93%d0%90%d0%a0%d0%94%d0%ab%d0%97%d0%9c.pdf| мова = | аўтар выданьня = | выданьне = Праблемы ўдасканалення гуманітарнай і прафесійнай адукацыі| тып = тэзісы дакладаў на навукова-метадычнай канферэнцыі (2-3 лютага 1995 г.) | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва = [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт культуры і мастацтваў]] | год = 1995 | том = | старонкі = 4 | isbn = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = Культура як сацыяльная спадчыннасць чалавека. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 1996 | том = | нумар = 1 | старонкі = 2—4 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = Крэсы гармоніі : дыялектычная будова культуры. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 1996 | том = | нумар = 2 | старонкі = 2—4 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = Структура культуралагічнай прасторы. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 1996 | том = | нумар = 3 | старонкі = 2—3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = Такая ж цэласнасць, як чалавек: агульныя рысы структуры асноўных культуралагічных катэгорый. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 1996 | том = | нумар = 5 | старонкі = 2—4 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = Агляд са шматузроўневай вежы: далейшы аналіз сацыякультурнага поля. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 1996 | том = | нумар = 6 | старонкі = 2—4 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = «Матэрыяльная культура» - што гэта за матэрыял? | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 1996 | том = | нумар = 7 | старонкі = 2—4 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = Матэрыяльная каштоўнасць : палітэканамічнае разуменне. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 1996 | том = | нумар = 8 | старонкі = 2—3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = Цела культуры духоўнай: будова ўнутранай пра-сторы матэрыяльнай культуры. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 1996 | том = | нумар = 9 | старонкі = 2—4 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = Нацыянальная самасвядомасць і мова. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Наша слова]] | тып = газэта | год = 17—23 кастрычніка 1996 | том = | нумар = 42| старонкі = 2 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = Праблема беларускага адраджэння і філасофія Гегеля. | арыгінал = | спасылка = | мова = | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне =[[Беларусіка-Albaruthenica]] | тып = | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =[[Міжнародная асацыяцыя беларусістаў]]; [[Нацыянальны навукова-асьветны цэнтар імя Францішка Скарыны]] | год = 1996 | выпуск = | том = 7 | нумар = | старонкі = 155—160| isbn = 5-343-01571-9| issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = «Бацька» ўсяго існага: духоўная культура беларусаў. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 1997 | том = | нумар = 1 | старонкі = 2—4 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = «Бацька» ўсяго існага: духоўная культура беларусаў. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 1997 | том = | нумар = 2 | старонкі = 2—4 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = «Бацька» ўсяго існага: духоўная культура беларусаў. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 1997 | том = | нумар = 3 | старонкі = 2—4 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = «Бацька» ўсяго існага: духоўная культура беларусаў. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 1997 | том = | нумар = 4 | старонкі = 2—4 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = «Бацька» ўсяго існага: духоўная культура беларусаў. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 1997 | том = | нумар = 5 | старонкі = 2—3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = Запаліць святло ў душах…: рэальнасць і грамадскі ідэал у сучаснай Беларусі. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1997-45.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып =газэта | год = 7 лістапада 1997 | том = | нумар = 45 (3921)| старонкі = 3, 14—15 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} {{слупок-2}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = Хто ж сапраўды панясе святло? (Пра ролю беларускай інтэлігенцыі ў адраджэнні нацыянальнай культуры.) | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1998-12.pdf| мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып =газэта | год = 20 сакавіка 1998 | том = | нумар = 12 (3940)| старонкі = 4 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = Беларуская ідэя - наш ратавальны круг. | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/1998-40.pdf | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып =газэта | год = 2 кастрычніка 1998 | том = | нумар = 40 (3968) | старонкі = 2 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крюковсий, Н. М. | загаловак = Национальная культура и национальное самосознание: традиции и перспективы (перевод с белоруского B. Коваленко).| спасылка = | мова = | выданьне = Всемирная литература | тып = часопіс | год = 1998| том = | нумар = 5 | старонкі = 145—159 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = Чалавек не можа не тварыць: тэорыя мастацкай культуры. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 1998 | том = | нумар = 2 | старонкі = 2—4 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = Чалавек не можа не тварыць: тэорыя мастацкай культуры. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 1998 | том = | нумар = 3 | старонкі = 2—4 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = Чалавек не можа не тварыць: тэорыя мастацкай культуры. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 1998 | том = | нумар = 4 | старонкі = 2—4 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = Беларуская ідэя — і сумленне, і душа, і сцяг…| спасылка = | мова = | выданьне =[[Беларусь (часопис)|Беларусь]] | тып = часопіс | год = 1999 | том = | нумар = 2| старонкі = 13—14 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крюковсий, Н. М. | загаловак = Отчего мир во зле лежит? К онтологическому аспекту проблемы зла.| спасылка = | мова = | выданьне = Всемирная литература | тып = часопіс | год = 1999| том = | нумар = 2 | старонкі = 183—189 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = 3 гарчычнага зярнятка…: як была зніштожана нацыянальная эстэтычная школа. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 2000 | том = | нумар = 2 | старонкі = 12—15 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * Крукоўскі, М. I. Патрыятызм. // {{Літаратура/БелЭн|12|183}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = Структура культуралагічнай адукацыі| спасылка = http://repository.buk.by:8080/jspui/handle/123456789/12204| мова = | аўтар выданьня = | выданьне = Культура Беларусі: стан і перспектывы развіцця| тып =зборнік артыкулаў | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =[[ Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт культуры і мастацтваў]] | год = 2001 | том = | старонкі = 23—24 | isbn = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = Глабалізацыя і постмадэрнізм. Куды яны вядуць?. | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 2002 | том = | нумар = 9 | старонкі = 4—8 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = Залаты век Беларусі і сучаснасць. | спасылка = | мова = | аўтар выданьня = [[Згуртаваньне беларусаў сьвету Бацькаўшчына]]; укладаньне [[Станіслаў Акіньчыц]]; рэдкалегія: [[Адам Мальдзіс]], [[Анатоль Грыцкевіч]], [[Станіслаў Акіньчыц]]| выданьне = Рэфармацыя і залаты век Беларусі| тып =матэрыялы навук.-практ. канф., Мінск, 1 чэрв. 2002 г. | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва =[[Беларускі кнігазбор]] | год = 2002 | том = | старонкі = 35—39| isbn = 985-6638-78-X| issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = Нацыянальная культура і суверэнітэт: кароткія тэзісы. | спасылка = | мова = | аўтар выданьня = | выданьне = Прырода, чалавек, культура: праблемы гармоніі| тып =матэрыялы навук. канф., Мінск, 25-26 сак. 2003 г., у 2 ч. | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва = [[ Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт культуры і мастацтваў]] | год = 2003 | том = 1| старонкі = 157—162 | isbn = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = Якая ж эстэтыка нам патрэбна? | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 2003 | том = | нумар = 10—11 | старонкі = 4—5 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = Праз трагічнае да прыгажосці!: успамін-роздум пра беларускую партызанскую мінуласць | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 2004 | том = | нумар = 7—8 | старонкі = 4—5 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Крукоўскі, М. I. | загаловак = Кніга і яе месца ў сістэме культуры. | спасылка = http://repository.buk.by:8080/jspui/handle/123456789/3915| мова = | аўтар выданьня = | выданьне = Беларуская кніга ў кантэксце сусветнай кніжнай культуры| тып = зб. на-вук. арт., у 2 ч.| месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва = [[Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт культуры і мастацтваў]] | год = 2006 | том = 2| старонкі = 52—55| isbn = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар =Крукоўскі, М. І. | загаловак = Структура канкрэтнага сацыякультурнага феномена і праблема агульнага вызначэння яго каштоўнасці : (матэрыялы інструкцыйных рэкамендацый для экспертаў). | спасылка = http://repository.buk.by:8080/jspui/handle/123456789/679 | мова = | выданьне = Веснік Беларускага дзяржаўнага універсітэта культуры | тып = часопіс | год = 2003| том = | нумар = 2 | старонкі = 77—84 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар =Крукоўскі, М. І. | загаловак = Структура канкрэтнага сацыякультурнага феномена і праблема агульнага вызначэння яго каштоўнасці : (матэрыялы інструкцыйных рэкамендацый для экспертаў). | спасылка = http://repository.buk.by:8080/jspui/handle/123456789/662 | мова = | выданьне = Веснік Беларускага дзяржаўнага універсітэта культуры | тып = часопіс | год = 2004| том = | нумар = 3 | старонкі = 10—17 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар =Крукоўскі, М. І. | загаловак = Тэарэтычная культуралогія, яе сутнасць і перспектывы. | спасылка = http://repository.buk.by:8080/jspui/handle/123456789/569 | мова = | выданьне = Веснік Беларускага дзяржаўнага універсітэта культуры | тып = часопіс | год = 2006| том = | нумар = 6 | старонкі = 10—18 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар =Крукоўскі, М. І. | загаловак = Тэарэтычная культуралогія: наколькі яна можа быць дакладнай навукай. | спасылка = http://repository.buk.by:8080/jspui/handle/123456789/479 | мова = | выданьне = Веснік Беларускага дзяржаўнага універсітэта культуры | тып = часопіс | год = 2008| том = | нумар = 9 | старонкі = 5—11 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Спасылка | аўтар = М. I. Крукоўскі. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 8 красавіка 2009| url = https://nashaziamlia.org/2009/04/08/2056/ | копія = | дата копіі = | загаловак = Што са светам робіцца, або Ці патрэбны беларусу праменныя ідэалы? (частка 1)| фармат = | назва праекту = Беларусь — наша зямля: Асьветна-адукацыйны, грамадазнаўчы сайт для беларусаў: аналіз, прагноз, сілы, інтарэсы, сьветагляды, ідэі, ідэалогіі, праграмы, мэты. | выдавец = | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = М. I. Крукоўскі. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 9 красавіка 2009| url = https://nashaziamlia.org/2009/04/09/2059/ | копія = | дата копіі = | загаловак = Што са светам робіцца, або Ці патрэбны беларусу праменныя ідэалы? (частка 2)| фармат = | назва праекту = Беларусь — наша зямля: Асьветна-адукацыйны, грамадазнаўчы сайт для беларусаў: аналіз, прагноз, сілы, інтарэсы, сьветагляды, ідэі, ідэалогіі, праграмы, мэты. | выдавец = | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = М. I. Крукоўскі. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 12 красавіка 2009| url = https://nashaziamlia.org/2009/04/12/2063/ | копія = | дата копіі = | загаловак = Што са светам робіцца, або Ці патрэбны беларусу праменныя ідэалы? (частка 3)| фармат = | назва праекту = Беларусь — наша зямля: Асьветна-адукацыйны, грамадазнаўчы сайт для беларусаў: аналіз, прагноз, сілы, інтарэсы, сьветагляды, ідэі, ідэалогіі, праграмы, мэты. | выдавец = | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Артыкул| аўтар =Крукоўскі, М. І. | загаловак = Тэарэтычная культуралогія: наколькі яна можа быць дакладнай навукай. | спасылка = http://repository.buk.by:8080/jspui/handle/123456789/356 | мова = | выданьне = Веснік Беларускага дзяржаўнага універсітэта культуры | тып = часопіс | год = 2010| том = | нумар = 2 (14) | старонкі = 5—12 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар =Крукоўскі, М. І. | загаловак = Да праблемы матэматычнага мадэліравання асноўных катэгорый і паняццяў тэарэтычнай культуралогіі. | спасылка = http://repository.buk.by:8080/jspui/handle/123456789/289 | мова = | выданьне = Веснік Беларускага дзяржаўнага універсітэта культуры | тып = часопіс | год = 2012| том = | нумар = 1 (17) | старонкі = 5—16 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Мікола Крукоўскі.| загаловак = Цыклічны характар сацыякультурнага зазвіцця грамадства і яго прычыны з пункту гледжання тэарэтычнай культуралогіі. | спасылка = https://binim.org/wp-content/uploads/2023/02/004-2013-12.pdf | мова = | выданьне = «Сакавік» | тып = часопіс | год = сьнежань, 2013 | том = | нумар = 4 | старонкі = 4—16 | issn = 2291-4757| архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Мікола Крукоўскі. | загаловак = Цыклічны характар сацыякультурнага зазвіцця грамадства і яго прычыны з пункту гледжання тэарэтычнай культуралогіі. | спасылка = https://sakavik.net/2013/12/14/1294/| мова = | выданьне = «Культура. Нацыя» | тып =часопіс | год = красавік 2026| том = | нумар = 37 | старонкі = — | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} === Размовы === * {{Артыкул| аўтар = Запісаў У. Траццякоў. | загаловак = «Бездухоўнасць кідае выклік рыцарам высокага духу»: маналог чалавека, абцяжаранага паўвекавым вопытам служэння філасофіі | спасылка = | мова = | выданьне = [[Літаратура і мастацтва]] | тып =часопіс | год = 25 красавіка 1997 | том = | нумар = 17 | старонкі = 5 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Запісаў У. Траццякоў. | загаловак = Надзея надзей: Рэлігія і праблема адраджэння беларускай нацыянальнай культуры | спасылка = | мова = | выданьне =[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]] | тып =часопіс | год = 2001 | том = | нумар = 2—5 | старонкі = 4—5 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Запісала Т. М. Бабіч. | загаловак = Чалавек выключнага таленту: інтэрв'ю з прафесарам, доктарам філасофскіх навук М. I. Крукоўскім пра яго жыццёвы шлях| спасылка = | мова = | выданьне =[[Музыка і школа|Музычнае і тэатральнае мастацтва: праблемы выкладання]] | тып = часопіс | год = 2005| том = | нумар = 3 | старонкі = 58—60 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} {{слупок-канец}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{Кніга|аўтар = [[Анатоль Астапенка]]. |частка = |загаловак = …Ѝгде ӟродилисѧ иꙋскормлены суть по Бозе… Дослед беларускага нацыяналізму |арыгінал = |спасылка = https://knihi-online.com/assets/files/24/11/ihdie-zrodilisia-iuskormlieny-sut-po-bozie.pdf|адказны = вокладка У. Васюк |выданьне = |месца = [[Санкт-Пецярбург|Санкт-Петербург]] |выдавецтва = «Невский Простор» |год = 2010 |том = |старонкі = 6, 8, 15, 21, 183, 243, 320, 327, 353—356, 457 |старонак = 734 |сэрыя = |isbn = 978-5-94716-225-7 |наклад = 400}} * {{Кніга|аўтар = [[Анатоль Астапенка]]. |частка = |загаловак = Мікалай Крукоўскі. Бляск і трагедыя філосафа |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Харвест]] |год = 2015 |том = |старонкі = |старонак = 63 |сэрыя = 100 выдатных дзеячаў беларускай культуры|isbn = 978-985-18-3707-2 |наклад = 1000}} ** {{Артыкул| аўтар = | загаловак = На тым тыдні… 23 чэрвеня ў Музеі гісторыі Вялікай Айчыннай вайны адбылася прэзентацыя кнігі Анатоля Астапенкі «Мікола Крукоўскі. Бляск і трагедыя жыцця» | спасылка = https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/Krajaznaucaja_hezieta.pdf.zip/2015-25.pdf | мова = | выданьне = [[Краязнаўчая газэта]] | тып = газэта | год = ліпень 2015| том = | нумар = 25 (570)| старонкі = 1 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Кніга|аўтар = [[Юрась Залоска]]. |частка = |загаловак = Версіі. Шлях да Храма «idea sui»: дзённік, дыялогі, эсэ |арыгінал = |спасылка = https://knihi-online.com/assets/files/24/02/viersii-juras-zaloska.pdf |адказны = Мастак У. Бойка |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Тэхналогія (выдавецтва)|Тэхналогія]] |год = |том = |старонкі = 142—146 |старонак = 463 |сэрыя = |isbn = 985-6234-01-8|наклад = 2500}} * {{Артыкул| аўтар = І. І. Паус. В. М. Сакалова. | загаловак = Рыцар высокага духу. Артыкул прысвечаны памяці беларускага эстэтыка, прафесара М. І. Крукоўскага. Да 90-годдзя буйнага сучаснага эстэтыка. | спасылка = http://repository.buk.by/jspui/bitstream/123456789/1306/1/Ryicar%20vyisokaga%20duhu.pdf| мова = | выданьне = Веснік Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта культуры і мастацтваў | тып =часопіс | год = 2013| том = | нумар = 2(20)| старонкі = 137—142 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = [[Кастусь Травень]].| загаловак = Восень цывілізацыі?… (Памяці Мікалая Ігнатавіча Крукоўскага)| спасылка = https://zviazda.by/sites/default/files/3-2018.pdf | мова = | выданьне =[[Літаратура і мастацтва]] | тып = газэта | год = 19 студзеня 2018 | том = | нумар = 3 (4958) | старонкі = 10 | issn = 0024—4686| архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Любоў Уладыкоўская.| загаловак = Чалавеку. З надзеяй. Памяці Мікалая Крукоўскага| спасылка = https://nashaniva.com/116324 | мова = | выданьне =[[Наша ніва]] | тып = газэта | год = 10 кастрыянка 2013| том = | нумар = | старонкі = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = Юцова, В. | загаловак = Мікалай Ігнатавіч Крукоўскі | спасылка = | мова = | выданьне =[[Аршанская газэта|Аршанская газета]] | тып = газэта | год = 4 красавіка 2000 | том = | нумар = | старонкі = 3 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = [[Васіль Цімафеевіч Якавенка]]. | загаловак = Аб вытоках духоўнасьці гармоніі ў грамадстве. Прысвячэнне Мікалаю Ігнатавічу Крукоўскаму (1923-2013). | спасылка = http://repository.buk.by/jspui/bitstream/123456789/26806/1/ab_vytokah_duho_nasc_i_garmoni_8.pdf | мова = | аўтар выданьня = | выданьне = Интеллектуальная культура Беларуси: истоки, традиции, методология исследования| тып =материалы Первой международной научной конференции, г. Минск, 13―14 ноября 2014 года | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва = Право и экономика | год = 2015 | том = | старонкі = 338—340 | isbn = 978-985-552-462-6| issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = [[Васіль Цімафеевіч Якавенка]]. | загаловак = Чалавек прыгожы. Асцісты шлях прафесара М. І. Крукоўскага ў філасофіі. | спасылка = | мова = | аўтар выданьня = | выданьне = Довгирдовские чтения ― 4: тенденции духовно-нравственного развития современного общества| тып =материалы международной научной конференции, г. Минск, 16―17 мая 2013 г. | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва = Право и экономика | год = 2013 | том = | старонкі = 538—543 | isbn = 978-985-552-270-7 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} {{слупок-2}} * {{Кніга|аўтар = [[Васіль Цімафеевіч Якавенка]]. |частка = |загаловак = Як знайсці духоўнасць і гармонію ў грамадстве |арыгінал = |спасылка = https://sakavik.net/wp-content/uploads/2016/02/d18fd0bad0b0d0b2d0b5d0bdd0bad0b0-d0b1d180d0b0d188d183d180d0b0.pdf |адказны = |выданьне = ] |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Тэхналогія (выдавецтва)|Тэхналогія]] |год = 2015 |том = |старонкі = |старонак = 47 |сэрыя = |isbn = 978-985-458-264-1|наклад = }} * {{Артыкул| аўтар =| загаловак = Концепция «человек эстетический», созданная белорусским ученым Николаем Крюковским. | спасылка = | мова = ru| выданьне = [[Мастацтва і школа]] | тып = часопіс | год = 31 Сакавіка 2023 | том = | нумар = 1 | старонкі = 18—20 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * {{Артыкул| аўтар = [[Аляксей Рагуля]].| загаловак = Логика построения модели эпохи в философском наследии Н. И. Круковского. | спасылка =http://repository.buk.by/handle/123456789/19177 | мова = ru| выданьне = Навуковыя працы ППС, асьпірантаў і суіскальнікаў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў | тып =часопіс | год = 2017 | том = | нумар = | старонкі = 24—25 | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} === Энцыкляпэдыі, даведнікі === * {{Артыкул| аўтар = [[Анатоль Астапенка]]. | загаловак = Крукоўскі Мікалай Ігнатавіч.| спасылка = https://kamunikat.org/100-asobaw-belaruskay-khrystsiyanskay-demakratyi-sevyarynets-paval-ukladalnik#:~:text=%D0%9A%D0%BD%D1%96%D0%B3%D0%B0%20%E2%80%9C%D0%A1%D1%82%D0%BE%20%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%9E%20%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B9%20%D1%85%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%86%D1%96%D1%8F%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B9%20%D0%B4%D1%8D%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%96%E2%80%9D%2C%20%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B0%D1%8F%20%D0%B4%D0%B0,%D0%BB%D1%8E%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%B9%2C%20%D1%8F%D0%BA%D1%96%D1%8F%20%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%96%20%D1%9E%20%D0%91%D0%BE%D0%B3%D0%B0%20%D1%96%20%D0%BB%D1%8E%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%20%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%8C. | мова = | аўтар выданьня = [[Павал Севярынец]]| выданьне = 100 асобаў Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі | тып = даведнік | месца ={{Менск (Мінск)}}| выдавецтва = Самвыдат | год = 2017 | том = | старонкі = 149—151 | isbn = | issn = | архіўная спасылка = | недасяжны}} * Бараноўскі П. М. Крукоўскі Мікалай Ігнатавіч. // {{Літаратура/БелЭн|8|485}} * {{Кніга|аўтар =[[Эдуард Дубянецкі]].|частка = |загаловак = Культуралогія: энцыклапедычны даведнік|арыгінал = |спасылка = https://slounik.org/154255.html |адказны = навуковыя рэдактары: [[Станіслаў Дубянецкі]], [[Генадзь Маслыка]] |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] |год = 2003|том = |старонкі = 177, 178 |старонак =383 |сэрыя = |isbn = 985-11-0277-6|наклад =3000 }} * Крукоўскі Мікалай Ігнатавіч. // {{Літаратура/Беларусь: энцыкляпэдычны даведнік, 1995}} — С. 403. * Крукоўскі Мікалай Ігнатавіч. // {{Літаратура/Памяць/Ворша і Аршанскі раён|2}} С. 431 * Крукоўскі Мікалай Ігнатавіч. // {{Літаратура/ЭКБ|4}} — С. 579. * Крукоўскі Мікалай Ігнатавіч. // {{Літаратура/Энцыкляпэдыя літаратуры і мастацтва Беларусі|3}} С. 131. {{слупок-канец}} == Спасылкі == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://bis.nlb.by/by/documents/129751 | копія = | дата копіі = | загаловак = Крукоўскі Мікалай Ігнатавіч| фармат = | назва праекту = [[Беларусь у асобах і падзеях]] | выдавец = «[[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://pridvinie.vlib.by/index.php/mtree-lib/vydatnyya-i-znakamityya-lyudzi/kruko-ski-mikalaj-ignatavich | копія = | дата копіі = | загаловак = Крукоўскі Мікалай Ігнатавіч | фармат = | назва праекту = «Прыдзвінскі край: гісторыя і сучаснасць» | выдавец = «[[Віцебская абласная бібліятэка]]» | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} {{слупок-2}} * {{Спасылка | аўтар = [[Васіль Цімафеевіч Якавенка]]. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://belarus.kulichki.net/index.php?option=com_content&task=view&id=2011&Itemid=1&show=1 | копія = | дата копіі = | загаловак = Аб вытоках духоўнасці і гармоніі ў грамадстве| фармат = | назва праекту = Мы нацыя | выдавец = [[Інстытут Нацыянальнай Памяці]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} {{слупок-канец}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Крукоўскі Мікалай Ігнатавіч}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Аршанскім раёне]] [[Катэгорыя:Савецкія філёзафы]] [[Катэгорыя:Савецкія філёлягі]] [[Катэгорыя:Беларускія філёзафы]] [[Катэгорыя:Беларускія філёлягі]] [[Катэгорыя:Партызаны нямецка-савецкай вайны]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі БДУ]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту культуры і мастацтваў]] [[Катэгорыя:Сябры Беларускага народнага фронту]] [[Катэгорыя:Сябры Кансэрватыўна-Хрысьціянскай Партыі — БНФ]] [[Катэгорыя:Сябры Беларускай хрысьціянскай дэмакратыі]] mk8ltb5vnc9zz9gcw2euntoubgokkex 0 302699 2672258 2672148 2026-06-03T23:44:09Z ~2026-32886-36 98053 /* */ 2672258 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Citroën C4 і C6» | выява = [[Файл:Citroën C.6 de Saint-Python.JPG|300пкс]] | вытворца = «[[Citroën]]» | гады = 1928–1932 | папярэднік = | наступнік = | падобныя = '''C4 F Berline Luxe:'''<br/>[[Mathis Type QM|Mathis Type QM 4-Door Berline]]<br />[[Berliet|1930-1931 Berliet Type VIL Berline]]<br/>[[Renault Monasix|Renault Monasix Berline]]<br/>'''C4 F Familiale:'''<br/>[[Mathis Type QM|Mathis Type QM Familiale 6 glaces]]<br />[[Fiat 514|Fiat 514 4-Door Berline]]<br/>[[Renault Monasix|Renault KZ4 Limousine]]<br/>'''C4 F Camionette:'''<br/>[[Fiat 514|Fiat 514 Camioncino]]<br/>[[Renault Monasix|Renault Monasix Camionette]]<br/>'''C4 F Fourgonnette:'''<br/>[[Fiat 514|Fiat 514 Fourgonnette]]<br/>[[Renault Monasix|Renault Monasix Fourgonnette]]<br/>'''C4 F Dual Rear Wheel Châssis Cabine:'''<br/>[[Renault Monasix|Renault Type SZ 15 hp Dual Rear Wheel Châssis Cabine]]<br/>[[Polski Fiat 621|Fiat 621 Closed Cab Chassis Truck]]<br/>'''C6 Dual Rear Wheel Camion:'''<br/>[[Renault TL|Renault TL Closed Cab Camion]]<br/>[[Polski Fiat 621|Fiat 621 Closed Cab Chassis Truck]] }} [[Катэгорыя:Аўтамабілі Citroën|C4 і C6]] jxww6ylzc250gv7eyl9yv372jssha05 3 302700 2672221 2026-06-03T19:01:25Z Ліцьвін 847 Вітаем 2672221 wikitext text/x-wiki {{Вітаем}} fbn7wwakni74vxuz1x9rcjfgbiynfll 0 302701 2672276 2026-06-04T06:03:29Z Taravyvan Adijene 1924 Створаная старонка са зьместам „{{Тэатрал}} '''Сярге{{падстаноўка:націск}}й Міха{{падстаноўка:націск}}йлавіч Кава{{падстаноўка:націск}}льчык''' ({{Н}} 25 верасьня 1969, [[Баранавічы]] [[Берасьцейская вобласьць|Берасьцейскай вобласьці]] [[БССР]]) — беларускі тэатральны рэжысэр, пэд...“ 2672276 wikitext text/x-wiki {{Тэатрал}} '''Сярге́й Міха́йлавіч Кава́льчык''' ({{Н}} 25 верасьня 1969, [[Баранавічы]] [[Берасьцейская вобласьць|Берасьцейскай вобласьці]] [[БССР]]) — беларускі тэатральны рэжысэр, пэдагог. Заслужаны дзяяч мастацтваў Беларусі (2017). == Жыцьцяпіс == Бацька — тэатральны рэжысэр [[Міхаіл Кавальчык]], маці — акторка Эмілія (Марозава). У 1978 року сям’я пераехала ў Менск. Сяргей скончыў дзіцячую музычную школу №5 г. Менску па клясе акардэону, трапіў у тэатральную студыю. У 1986 року паступіў у [[Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут]] на спэцыяльнасьць «актор драматычнага тэатру і кіно». Пасьля другога курсу год адслужыў у войску; вярнуўшыся ў інстытут, скончыў яго па курсе {{Не перакладзена|Андрэй Андросік|Андрэя Андросіка|d|Q107605929}} (1991). У 1996 скончыў [[БДАМ|Беларускую дзяржаўную акадэмію мастацтваў]] па спэцыяльнасьці «рэжысура драмы» (курс {{Не перакладзена|Лідзія Манакова|Лідзіі Манаковай|d|Q106936848}}). У 2009 скончыў [[Акадэмія кіраваньня пры прэзыдэнце Рэспублікі Беларусі|Акадэмію кіраваньня пры прэзыдэнце Рэспублікі Беларусі]] па спэцыяльнасьці «дзяржаўнае кіраваньне і эканоміка». У 1992 пачаў працаваць акторам у [[Беларускі рэспубліканскі тэатар юнага гледача|Рэспубліканскім тэатры юнага гледача]] ў Менску. Рэжысэрскі дэбют адбыўся на сцэне [[Гомельскі абласны драматычны тэатар|Гомельскага абласнога драматычнага тэатру]]. З 1997 — рэжысэр-пастаноўшчык [[Беларускі дзяржаўны моладзевы тэатар|Дзяржаўнага моладзевага тэатру]]. З 2000 — рэжысэр-пастаноўшчык [[Рэспубліканскі тэатар беларускай драматургіі|Рэспубліканскага тэатру беларускай драматургіі]]. З 2008 — галоўны рэжысэр, з 2013 — мастацкі кіраўнік [[Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатар імя Горкага|Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатру імя Горкага]]. З 2014 — мастацкі кіраўнік рэжысэрскага курсу Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў. Сябра экспэртнай рады па падтрымцы таленавітай моладзі Спэцыяльнага фонду прэзыдэнта Рэспублікі Беларусі. Сябра праўленьня Асацыяцыі расейскіх тэатраў замежжа. == Творчасьць == Аўтар дакумэнтальных фільмаў «Тэрыторыя па-за свабодай» (1997), «Наркаманія» (1999), «Le Sonet» (2000), «Тыя, што даюць сьвятло і цяпло» (2001) ды інш. == Прэміі і ўзнагароды == На конкурсе творчай моладзі ў Горадні (1999) прызнаны найлепшым маладым рэжысэрам Беларусі. Бронзавы дыплём IV Міжнароднага тэатральнага форуму «Залаты віцязь» (Масква, 2006) і Гран-пры фэстывалю «Галасы гісторыі» (Волагда, 2007) за спэктакль «Шлях у Царград» паводле п’есы сэрбскага драматурга З. Костыча. [[Ганаровая грамата Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусі]] (2007), [[мэдаль Францішка Скарыны]] (2011), юбілейны мэдаль «[[70 гадоў перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.]]» (2015). [[Заслужаны дзяяч мастацтваў Рэспублікі Беларусі]] (24 жніўня 2017). == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.rustheatre.by/troupe/rukovodstvo/80-rukovodstvo.html Жыцьцяпіс] {{ref-ru}} на бачыне [[Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатар імя Горкага|Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатру імя Горкага]] {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Кавальчык, Сяргей Міхайлавіч}} [[Катэгорыя:Беларускія тэатральныя акторы]] [[Катэгорыя:Беларускія тэатральныя рэжысэры]] 2yctntkxf1excyrlhqayrftkwxrqf5p 0 302702 2672278 2026-06-04T06:43:40Z Deminly 88990 Перанакіроўвае на [[Беларусь]] 2672278 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Беларусь]] oxkk9c45w48e2d3y8vveo3ys4ejwlha 0 302703 2672279 2026-06-04T07:42:08Z SergeiSEE 38150 Перанакіроўвае на [[Мікалай Крукоўскі (філёзаф)]] 2672279 wikitext text/x-wiki #перанакіраваньне [[Мікалай Крукоўскі (філёзаф)]] bbfiicgdkx3ue4tdabew1ki433bpgt9