Вікіпэдыя be_x_oldwiki https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Мэдыя Спэцыяльныя Абмеркаваньне Удзельнік Гутаркі ўдзельніка Вікіпэдыя Абмеркаваньне Вікіпэдыі Файл Абмеркаваньне файла MediaWiki Абмеркаваньне MediaWiki Шаблён Абмеркаваньне шаблёну Дапамога Абмеркаваньне дапамогі Катэгорыя Абмеркаваньне катэгорыі Партал Абмеркаваньне парталу TimedText TimedText talk Модуль Абмеркаваньне модулю Event Event talk 0 2348 2673574 2422961 2026-06-11T20:54:24Z PRChina Taiwan 98239 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */ 2673574 wikitext text/x-wiki У гэтым артыкуле зьмешчаны пералік '''[[прыназоўнік]]аў [[эспэранта]]''' з тлумачэньнем іх значэньня і прыкладамі ўжываньня. Прыназоўнік — [[часьціна мовы]], якая ставіцца перад часткаю сказа (словазлучэньнем), каб паказваць яе ролю ў сказе. Частка сказу з прыназоўнікам можа граць ролю дапаўненьня дзеяслова або апісаньня іншай часткі сказу (у [[Беларуская мова|беларускай мове]] гэтыя функцыі акрамя прыназоўнікаў выконваюць яшчэ й склоны). Звычайна прыназоўнік ставіцца перад назоўнікам, ці назоўным словазлучэньнем, але можа ўжывацца і перад дзеясловамі ў інфінітыве, перад колькаснымі прыслоўямі. == Прыназоўнікі je, de, da == === je === Прыназоўнік, які ня мае пэўнага значэньня. Яго прызначэньне было — ужываць, калі па сэнсу немагчыма паставіць ніякі іншы прыназоўнік. Таму ў ранейшыя часы прыназоўнікам je карысталіся даволі часта, але зараз яго ўжываюць радзей, у асноўным для ўказаньня часу і меры, і інш. Час: :Mi venos je la oka horo — Я прыду а восьмай гадзіне. :Ni renkontiĝis je Pasko — Мы сустрэліся на Вялікдзень. :Ŝi faris tion je la lasta fojo — Яна зрабіла гэта ў апошні раз. Мера: :Je duono de kapo pli alta — На галаву вышэйшы. :Malfruiĝi je tuta horo — Спазьніцца на цэлую гадзіну. Іншае: :malsana je malvarmumo — хворы на прастуду :Mi kredas je Dio — веру ў Бога (al Dio = Богу) Часта замест прыназоўніка ''je'' магчыма ўжываць вінавальны склон: :Li estis dudek du jarojn aĝa (je dudek du jaroj aĝa) — Яму было дваццаць два гады. === de === Адзін з самых часта ўжывальных прыназоўнікаў. Мае вельмі шмат значэньняў, служыць найперш для перадачы граматычнай катэгорыі роднага і творнага склону. Зь дзеясловамі абазначае: месца ці час, ад каторага пачалося дзеяньне, паходжаньне, прычыну. :Mi konas lin de longa tempo — Ведаю яго доўгі час. :De la patro mi ricevis leteron — Ад бацькі я атрымаў ліст. :Ŝi saltadis la tutan tagon de loko al loko — Яна скакала ўвесь дзень зь месца на месца. Каб больш дакладна паказаць, што гаворка ідзе пра час, ужываюцца ўдакладненьні: :'''ekde''' = "de la komenco de" — ад пачатку ... :'''de post''' = "de la fino de" — ад канца ... З аддзеяслоўнымі назоўнікамі гэты прыназоўнік абазначае аб’ект ці суб’ект (дзейнік) дзеяньня. :Ekbrilo de fulmo — успышка маланкі. :plenumo de mia deziro — выкананьне майго жаданьня. Каб пэўна адрозьніць суб’ектнае ад аб’ектнага ўжываньня прыназоўніка de, можна пісаць: :Hodiaŭ okazos akcepto '''fare de''' urbestro — Сёньня адбудзецца прыём бурмістра (ён будзе прымаць). :Distingado de bono '''disde''' malbono ne ĉiam estas facila afero — Адрозьніваньне дабра ад зла не заўжды лёгкая справа. Зь іншымі назоўнікамі і займеньнікамі прыназоўнік de абазначае прыналежнасьць, зьмест, дыстанцыю. :libro de Petro — кніга Пятра :nubo de polvo — воблака пылу :vojo de urbo ĝis vilaĝo — шлях ад гораду да вёскі З прыслоўямі прыназоўнік de паказвае дзейнік, суб’ект дзеяньня: :Montoj kovritaj de neĝo — горы пакрытыя сьнегам === da === Прыназоўнік '''da''' ўжываецца пасьля назоўнікаў ці прыслоўяў, якія паказваюць колькасьць і абазначае тое, з чаго складаецца гэтая колькасьць. На беларускую мову перакладаецца родным склонам. :Mi aĉetis kilogramon da cukro — Я набыў кіляграм цукру. :Sur arbo sidis multe da birdoj — На дрэве сядзела шмат птушак. :Kiom da tempo tio postulos? — Колькі часу гэта зойме? Лічэбнікі ўжываюцца без гэтага прыназоўніка: :Ŝi havas dek pomojn — У яе дзесяць яблыкаў. Але колькасныя назоўнікі патрабуюць яго: :Ŝi havas dekon da pomoj — Яна мае дзясятак яблыкаў. Вінавальны склон ніколі не ўжываецца пасьля прыназоўніка da: :La riĉulo havas multe da mono = La riĉulo havas multon da mono. (Няправільна: *La riĉulo havas multe da monon.*) Важна адрозьніваць de і da: :taso de lakto — кубак ад малака (кубак, у якім было налітае малако) :taso da lakto — кубак малака (малако, у аб'ёме, які зьмяшчаецца ў кубку) == Прыназоўнікі месца == === Antaŭ === Прыназоўнік '''antaŭ''' абазначае месца, пазыцыю або час перад чымсьці, кімсьці. : Antaŭ domo staras arbo — Перад домам стаіць дрэва. : Je dudek minutoj antaŭ komenco — За дваццаць хвілін да пачатку. Фігуральнае ўжываньне: : Senti respondecon antaŭ la publiko — Адчуваць адказнасьць перад публікай. Акрамя месца (з назоўным склонам) можа ўжывацца для ўказаньня напрамку: : Starigu seĝon antaŭ la tablon — Пастаў стул перад сталом. (куды?) : Seĝo staras antaŭ la tablo — Стул стаіць перад сталом. (дзе?) ==== Malantaŭ ==== Прыназоўнік '''malantaŭ''' абазначае месца пазадзі, па-за чымсьці. : Malantaŭ la pordo oni aŭdis la voĉon — Па-за дзьвярыма чуўся голас. : La luno iris malantaŭ nubojn — Месяц зайшоў за хмары. Malantaŭ ніколі не ўжываецца для абазначэньня часу ''пасьля'', для гэтага існуе прыназоўнік [[#Post|Post]]. '''Словаўтварэньне''' * antaŭa — папярэдні, ранейшы * antaŭe — раней, папярэдне * antaŭen — наперад * antaŭhieraŭ — пазаўчора * antaŭvidi — прадбачыць * malantaŭa — пазьнейшы, задні * malantaŭen — назад === Apud === Прыназоўнік '''apud''' абазначае месца ''побач, каля'' нечага. : Apud domo kreskas arbo — Каля дома расьце дрэва. : Batalo apud la urbo Grunvaldo — Бітва ля месца Грунвальд. Акрамя месца (з назоўным склонам) можа ўжывацца для ўказаньня напрамку : : Metu la sakon apud la vandon — пакладзі мех побач зь сьцяной. '''Словаўтварэньне''' * apuda — блізкі, суседні * apude — побач * apudvoja — прыдарожны === Ĉe === Прыназоўнік '''ĉe''' абазначае пазыцыю вельмі блізкую. Па сэнсу падобны на прыназоўнік apud, але адрозьніваецца ад таго тым, што азначае больш шчыльнае, непасрэднае суседзтва. Аднак гэта не абавязкова павінна быць судатыканьне. : Ĉe la muro staras ŝranko — Каля сьцяны стаяла шафа. : Ĉe la angulo de la strato — На рагу вуліцы. : ŝultro ĉe ŝultro — плячо да пляча Прыназоўнік ''ĉe'' абазначае таксама дом, месца звычайнага знаходжаньня, пражываньня: : Kiam li estis ĉe mi, li ĉiam sidis en tiu fotelo — Калі ён быў у мяне (прыходзіў да мяне ў госьці), ён заўжды сядзеў у гэтым фатэлі. : Viaj arboj estas samaj kiel ĉe ni — Вашыя дрэвы такія ж самыя, як у нас. : La rajto loĝas ĉe la venkinto — Права жыве там, дзе пераможца (Пераможца заўжды правы). '''Словаўтварэньне''' * ĉeesti — прысутнічаць === Ĉirkaŭ === Прыназоўнік '''ĉirkaŭ''' абазначае пазыцыю ''навокал, навакол'' чагосьці. : Sidi ĉirkaŭ la fajro — сядзець вакол вогнішча. : Ĉirkaŭ lia buŝo kaj liaj okuloj estis plene de sulkoj — Навокал яго рта і вачэй было шмат зморшчынак. Можа ўжывацца для ўказаньня кірунку, руху: : Siajn brakojn ŝi metis ĉirkaŭ mian kolon — Свае рукі яна паклала вакол маёй шыі. : Alumeto ĵetis ĉirkaŭ sin vastan lumon — Запалка кінула вакол сябе шырокі круг сьвятла. Прыназоўнік ĉirkaŭ абазначае таксама прыблізнае значэньне часу або меры: : Nun estas ĉirkaŭ la kvina — Зараз каля пяці (гадзін). : Ĉeestis ĉirkaŭ dek homoj — Прысутнічалі прыблізна дзесяць чалавек. '''Словаўтварэньне''' * ĉirkaŭa — навакольны * ĉirkaŭe — наўкол * ĉirkaŭo — навакольле * ĉirkaŭi — быць навакол, абкружаць * ĉirkaŭbraki — абдымаць === Ekster === Прыназоўнік '''ekster''' абазначае месца, што знаходзіцца ''звонку, па-за''. : Mi staras ekster la domo, kaj ŝi estas interne — Я стаю звонку дома, а яна знаходзіцца ўнутры. : Ili loĝas ekster la urbo — Яны жывуць па-за горадам. Фігуральнае ўжываньне: : Ne zorgu pri tio, kio estas ekster via scio — не клапаціся пра тое, што па-за межамі тваіх ведаў. Магчыма ўжываць для ўказаньня кірунку: : Ni iru ekster la ĉambron — Хадзём з пакою. (Часта можна замяніць на [[#El|El]]). '''Словаўтварэньне''' * ekstere — звонку * ekster(aĵ)o — зьнешнасьць, вонкавы выгляд * eksterlanda — замежны * eksterordinara — незвычайны === En === Прыназоўнік '''en''' абазначае месца, што знаходзіцца ''ўнутры'', у чымсьці. : En la ĉambro sidis nur kelke da homoj — у пакоі сядзела ўсяго некалькі чалавек. : Li kuŝis en la lito — Ён ляжаў у ложку. Параўнаем: li kuŝis sur la lito — ён ляжаў на ложку (неразабраным). : Ŝi loĝas en Pollando, en la urbo Varsovio, en la Zamenhof-strato — Яна жыве ў Польшчы, у Варшаве, на вуліцы Замэнгофа. : Paroli en Esperanto — размаўляць на эспэранта. Зь вінавальным склонам гэты прыназоўнік абазначае рух, кірунак, або зьмену стану: : Venis al mi en la kapon feliĉa penso — Да мяне ў галаву прыйшла шчасьлівая думка. : Ni disiĝis kaj iris en diversajn flankojn — Мы разышліся і пайшлі ў розных кірунках. : La libroj estis tradukitaj en diversajn lingvojn — Кнігі былі перакладзеныя на розныя мовы. '''Словаўтварэньне''' * ena — унутраны * ene — унутры, у сярэдзіне * enhavo — зьмест * eniri — уваходзіць (у будынак, і дтп) === Inter === Прыназоўнік '''inter''' абазначае месца, якое знаходзіцца ''паміж, пасярод'' іншых. Па сэнсу гэты прыназоўнік можа ўжывацца толькі перад выразам у множным ліку, або перад некалькімі выразамі, злучанымі злучнікам kaj (і). : Pentraĵo pendis inter la fenestroj — Малюнак вісеў паміж вокнамі. : Ili veturadis inter Belastoko kaj Harodno — Яны курсіравалі паміж Беластокам і Гародняй. : Eĉ inter piuloj ne mankas pekuloj — Нават сярод набожных людзей знаходзяцца грэшнікі. А таксама абазначае час, прыблізнае значэньне: : Estis inter la sepa kaj oka horo vespere — было недзе паміж сёмай і восьмай вечара. : En la monujo estis inter 100 kaj 200 eŭrojn — у кашальку было паміж 100 і 200 эўра. '''Словаўтварэньне''' * intera — пасярэдні, прамежкавы * internacia — міжнародны * interalie — паміж іншым * interrompi — перапыніць Варта ня блытаць з interna = ena — унутраны. === Kontraŭ === Прыназоўнік '''kontraŭ''' мае значэньне ''супраць, насупраць''; абазначае напрамак дзеяньня ці пачуцьця; тое, ад чаго ратуюцца; пры абмене абазначае тое, што даюць ці атрымліваюць узамен. : Li sidis kontraŭ la enirejo de la domo — ён сядзеў насупраць уваходу ў дом. : Estas tre malfacile naĝi kontraŭ la fluado — цяжка плыць супраць плыні. : Mi estas kontraŭ via opinio — я супраць вашага меркаваньня. : Mi ekfrotis alumeton kontraŭ la muro — я церануў запалку аб сьцяну. : Vi ricevos baton kontraŭ la nuko — атрымаеш кухталя ў патыліцу. : Ĉapelo kun grandaj randaĵoj por ŝirmi sin kontraŭ la suno — капялюш зь вялікімі брылямі, каб бараніцца ад сонца. : Kuracilo kontraŭ tiu malsano — лекі ад той хваробы. : Tiu ĉi libro estas aĉetebla kontraŭ tri rubloj — гэтую кнігу можна набыць за тры рублі. '''Словаўтварэньне''' * kontraŭa — супрацьлеглы * kontraŭe — насупраць, супраць, наадварот * kontraŭi — пярэчыць * kontraŭulo — праціўнік === Post === Прыназоўнік '''post''' мае значэньне ''пасьля''. Калі ён абазначае месца, ён эквівалентны прыназоўніку [[#Malantaŭ|Malantaŭ]]. Але часьцей ён ужываецца для ўказаньня часу. : Post la pordo staris nekonata viro — за дзьвярыма стаяў незнаёмы чалавек. : Ili iris vice unu post la alia — яны шлі чарадою, адзін за адным. : Post la Nova jaro mi volas iom ripozi — пасьля Новага году я хачу трохі адпачыць. : Post la vespermanĝo ĉiuj gastoj foriris — пасьля вячэры ўсе госьці разышліся. : Tio okazos post tri horoj, je la dekkvin minutoj post la sesa — гэта адбудзецца праз тры гадзіны, а шостай з чвэрцю. : Ekfluis larmoj, guto post guto — пацяклі сьлёзы, кропля за кропляй. '''Словаўтварэньне''' * posta — пазьнейшы * poste — потым, пазьней * posteulo — нашчадак, пасьлядоўнік * postparolo — пасьляслоўе === Preter === Прыназоўнік '''preter''' мае значэньне ''міма, паўз, паблізу''. : Li pasis preter mi — ён прайшоў паўзь мяне : Ni veturis preter arbaro — мы ехалі міма леса : La rivero fluis preter vilaĝo — рака цячэ побач зь вёскаю Фігуральнае ўжываньне: : Li agas preter ĉia racio — Ён дзейнічае, не карыстаючыся розумам. '''Словаўтварэньне''' * preterpasi, preteriri — прайсьці міма. === Sub === Прыназоўнік '''sub''' азначае месца, якое знаходзіцца ''пад'' нечым. Ужываецца з назоўным склонам, калі абазначае месца, або зь вінавальным, калі абазначае рух, кірунак у гэтае месца. : La kajero estas sub la libro — сшытак знаходзіцца пад кнігаю. : Petro metis kajeron sub la libron — Пётар паклаў сшытак пад кнігу. : Grandan paperujon mi portas sub la brako — Вялікую тэчку я нашу пад пахай. Фігуральнае ўжываньне: : Ŝi eldonis la libron sub kaŝnomo — Яны выдала кнігу пад псэўданімам. : Li foriris sub la preteksto, ke li estas malsana — Ён сышоў пад падставай, што ён хворы. Прыназоўнік ''sub'' можа абазначаць залежнасьць, падпарадкаваньне: : Sub via estreco — Пад вашым кіраўніцтвам. : Sub influo de agitado — Пад уплывам агітацыі. : Sub la kondiĉo de malgranda alpago — Пры ўмове невялікай даплаты. '''Словаўтварэньне''' * sube — унізе, ніжэй * suben — уніз * subulo — падначалены * subskribi — падпісаць * ĉi-suba — які знаходзіцца тут, ніжэй === Super === Прыназоўнік '''super''' абазначае месца, якое знаходзіцца ''вышэй, над'' чымсьці. Паміж імі звычайна існуе нейкі прамежак, то бок, яны не датыкаюцца. : Super ni briletas plej bela stelo — над намі зьзяе найпрыгажэйшая зорка. : Ĉe la tablo super telero plena de supo sidis Janjo — за сталом над поўнай талеркай супа сядзела Яня. : La suno leviĝis super la teron — сонца ўзышло над зямлёй (куды?). Прыназоўнік ''super'' можа абазначаць больш важнае, галоўнае, уплывовае становішча, а таксама задачу, над якой працуюць: : Li fariĝos reĝo super la tuta lando — Ён будзе каралём над усёй краінай. : Li ŝvitas ankoraŭ super la alfabeto — Ён яшчэ пацее над абэцэдай. '''Словаўтварэньне''' * supera — вышэйшы * superi — перавышаць, мець вышэйшы статус, ранг * superflua — лішні Варта ня блытаць '''supre''' (прыслоўе ''наверсе'') і '''super''' (прыназоўнік ''над''): : Li staras supre sur la monto — ён стаіць наверсе гары. : La birdo ŝvebas super la monto — птушка лётае над гарой. === Sur === Прыназоўнік '''sur''' абазначае месца ''на'' чымсьці, нешта ляжыць, стаіць, зьмешчана непасрэдна на нечым, яны датыкаюцца. У вінавальным склоне абазначае кірунак. : La libro kuŝas sur la tablo — кніга ляжыць на стале. : sinjorino, kiu senlace staris sur unu piedo, ne perdante la ekvilibron — спадарыня, якая нястомна стаіць на адной назе, не губляючы раўнавагі. : Sur la arbo sin trovis multe (aŭ multo) da birdoj — на дрэве знаходзілася шмат птушак. : Mi metis la manon sur la tablon — я паклаў руку на стол. : La juna knabino prenis la infanon sur sian brakon — маленькая дзяўчынка ўзяла дзіця на руку. Прыназоўнік ''sur'' можа абазначаць знаходжаньне на нейкай паверхні, не зважаючы на вышыню: : Meze sur la muro pendis portreto — пасярэдзіне на сьцяне вісеў партрэт. : Sur la ĉielo staras la bela suno — у небе стаіць прыгожае сонца. : Li kisis ŝin sur la buŝo — ён пацалаваў яе ў рот. Фігуральнае ўжываньне: : Ĝi ne faros sur mi tian impreson — гэта ня зробіць на мяне такое ўражаньне. : Ĉiuj okuloj fiksiĝis sur min — усе позіркі ўтаропіліся на мяне. === Tra === Прыназоўнік '''tra''' мае значэньне ''праз, скрозь'', абазначае месца і час. Ужываецца і з назоўным і зь вінавальным склонамі. : Rigardi tra la fenestro — глядзець скрозь вакно. : Ni veturos de Vilno al Prago tra Varsovio — мы паедзем зь Вільні ў Прагу праз Варшаву. : Mia brako estas sufiĉe forta, por porti vin tra la arbaron — Мая рука дастаткова моцная, каб пранесьці цябе скрозь лес. : La hundo bojis tra tuta nokto — сабака брахаў усю ноч. '''Словаўтварэньне''' * trae — наскрозь * trabati — прабіць * trablovo — скразьняк === Trans === Прыназоўнік '''trans''' мае значэньне ''на іншым баку, цераз, за''. Ён ужываецца, калі трэба ісьці цераз або па-над нечым, каб дасягнуць мэты. З назоўным склонам абазначае месца, зь вінавальным — рух. : Oni konstruis novan ponton trans rivero — пабудавалі новы мост цераз раку. : La hirundo flugis trans la riveron, ĉar trans la rivero sin trovis aliaj hirundoj — ластаўка ляціць праз раку (куды?), бо за ракой (дзе?) знаходзяцца іншыя ластаўкі. Варта ня блытаць '''trans''' і '''tra''': : Bovo saltis trans barilo — бык скочыў праз агароджу (церазь яе верх). : Bovo kuris tra barilo — бык прабег скрозь агароджу (празь дзірку). : Iri tra strato — ісьці па вуліцы, з канца ў канец. : Iri trans strato — ісьці па іншым баку вуліцы. : Iri trans straton = transiri straton — ісьці на іншы бок вуліцы. '''Словаўтварэньне''' * transe — па той бок * transigi — перанесьці, перавезьці, перакінуць * transdoni — перадаць == Прыназоўнікі кірунку == Акрамя згаданых ніжэй, кірунак могуць абазначаць таксама прыназоўнікі месца — гэта абазначаецца пры дапамозе вінавальнага склону. === Al === Прыназоўнік '''al''' перадае значэньне давальнага склону беларускай мовы, і абазначае кірунак руху, атрымальніка ці ўладальніка, таго, каму належыць ці да каго накіравана дзеяньне. :Mi donacis al vi tiun ĉi libron — я падараваў Вам гэтую кнігу. :Esperanto apartenas al ĉiuj ĝiaj uzantoj — эспэранта належыць усім яе карыстальнікам. :Ni iras al Paŭlo — мы ідзем да Паўла. :Ŝi veturos al Vilno — яна паезде ў Вільню. :Li kraĉos al vi en la vizaĝon — ён плюне табе ў твар. :La aŭto estis ŝtelita al mi — аўтамабіль скралі ў мяне (ŝtelita de mi = скрадзены мною). :Estas al mi malvarme — мне халодна. :De tempo al tempo — час ад часу. Прыназоўнік ''al'' азначае таксама спасылку пры параўнаньні, ці ўказаньні блізасьці: :Ŝi estis jam proksima al la arbaro — яна была ўжо блізка да лесу. :Simila al la patrino — Падобны на маці. '''Словаўтварэньне''' * aldoni — дадаць * aliĝi — далучыцца === El === Прыназоўнік '''el''' абазначае рух знутры вонкі, ці папярэдні стан, калі гаворка ідзе пра зьмену. :Mia patrino forpelis min el la domo — мая маці выгнала мяне з хаты. :El la kaldrono eliras vaporo — з рондаля выходзіць пара. :Li venigis al si el Berlino multajn librojn — ён прывёз для сябе з Бэрліна шмат кніг. :deziro eltiri sin el mizero — жаданьне выцягнуць сябе з галечы. :El la knabo fariĝis junulo — з хлопчыка атрымаўся юнак. Прыназоўнік ''el'' абазначае таксама паходжаньне, або матар’ял, зь якога нешта створана: :El kie vi estas? — адкуль Вы? зь якога места? :Kelkaj el la Esperantaj idiotismoj estas prenitaj ankaŭ el la lingvoj slavaj — некалькі з эспэранцкіх ідыятызмаў ўзятыя з славянскіх моў. :Domo konstruita el ŝtonoj — дом, пабудаваны з камянёў. :Trinkaĵo el vinberoj — напой зь вінаграда. :Al mi donu la plezuregon, ke mi faru el li kaĉon! — дай мне задавальненьне зрабіць зь яго кашу! '''Словаўтварэньне''' * elen — вонкі * eliri — выйсьці * eligi — выцягнуць, выняць Таксама ўжываецца ў якасьці прыстаўкі, і абазначае зрабіць да канца, поўнасьцю: * ellerni — вывучыць * eltrinki — выпіць * eluzi — знасіць, карыстацца да зносу Фігуральнае ўжываньне: * elpensi — выдумаць * elteni — вытрымаць (выстаяць, ня здацца) * elporti — вынесьці (боль, пакуты) === Ĝis === Прыназоўнік '''ĝis''' абазначае рух да нейкай мяжы, ці саму мяжу. :Niaj fratoj akompanis gastojn ĝis ilia domo — нашы браты праводзілі гасьцей да іх дома. :De supre ĝis malsupre la kastelo estis fendiĝinta — зь верху да нізу замак быў расколаты. :La rivero estis frostigita ĝis la fundo — рака зьмерзла да дна. :Pro pluvo li estis malseka ĝis la haŭto — праз дождж ён быў мокры да скуры. Прыназоўнік ''ĝis'' часта ўжываецца для ўказаньня часу. Ён абазначае апошні тэрмін для выкананьня задачы: ''не пазьней за''. Згаданы тэрмін уключаецца, і гэтым адрозьніваецца ад прыназоўніка ''antaŭ''. :Mi laboras ĉiutage de frua mateno ĝis malfrua vespero — я працую штодзённа ад раньня да позьняга вечара. :Mi eltenos ĝis la fino — я вытрымаю да канца. :Ĝis (la) revido! — да (наступнай) сустрэчы! :La tasko devas esti preta ĝis morgaŭ — задача павінна быць выканана да заўтра (заўтра яшчэ можна працаваць, але antaŭ morgaŭ — заўтра ўжо будзе запозна). Таксама ён абазначае дасяганьне нейкай мяжы, узроўню, стану: :Senvestigi ĝis nudeco — Разпрануцца дагала. :La prezo falis ĝis tri mil rubloj — Кошт упаў да трох тысяч рублёў. :Degeneri de homo ĝis bruto — дэгенераваць з чалавека ў быдла. '''Словаўтварэньне''' * ĝisi — разьвітвацца, казаць "да пабачэньня" * ĝisatendi — дачакацца * ĝismorte — да самай сьмерці == Іншыя прыназоўнікі == === Anstataŭ === Прыназоўнік '''anstataŭ''' абазначае ''замест''. :Anstataŭ kafo li donis al mi teon — замест кавы ён даў мне гарбату. :Anstataŭ matene, mi nun hejtados la fornon tagmeze — замест таго, каб паліць раніцаю, цяпер я буду паліць печ удзень. Ужываецца таксама зь інфінітывам: :Kial vi dormas anstaŭ labori? — чаму ты сьпіш замест таго, каб працаваць? Спэцыяльныя выпадкі: :Li faris tion pro ŝi anstataŭ mi — ён зрабіў гэта празь яе, замест мяне (я павінны быў зрабіць гэта). :Li faris tion pro ŝi anstataŭ pro mi — ён зрабіў гэта празь яе, а не празь мяне (замест таго, каб зрабіць празь мяне). :Petro renkontis Paŭlon anstaŭ Aleksandro — замест Аляксандра Пётар сустрэў Паўла (гэта павінны быў зрабіць Аляксандр, але зрабіў Пётар). :Petro renkontis Paŭlon anstaŭ Aleksandron — Пётар замест Паўла сустрэў Аляксандра (трэба было сустрэць Паўла, але замест яго Пётар сустрэў Аляксандра). '''Словаўтварэньне''' * anstataŭe — замест, узамен * anstataŭi — замяніць (сабою), быць узамен * anstataŭigi — замяніць (кімсьці), зрабіць узамен === Dum === Прыназоўнік '''dum''' абазначае прамежак часу, ''пакуль, на працягу, цягам''. Ужываецца перад выразам абазначаючым час або дзеяньне. :Tondro bruadis dum la tuta nokto — гром грымеў цягам усёй ночы. :Dum libera tempo mi ŝatas promeni en parko — У вольны час я люблю прагуляцца па парку. :Apetito venas dum manĝado — апэтыт прыходзіць падчас ежы. Таксама ўжываецца ў падпарадкаваных сказах, што абазначаюць час, пры гэтым можа ўжывацца каб падкрэсьліць кантраст. Перакладаецца як: ''у той час як ...'', '' тады, калі ...'': :Restu tie ĉi, dum mi kun li interparolos en alia ĉambro — заставайся тут, пакуль я зь ім буду гутарыць у іншым пакоі. :Dum la aliaj dormis, unu el ili gardodeĵoris — пакуль усе астатнія спалі, адзін зь іх стаяў на варце. :Unuj jam preskaŭ finis la taskon, dum aliaj ankoraŭ komencas — Адны ўжо амаль скончылі задачу, у той час як іншыя толькі пачынаюць. Калі два дзеяньні адначасовая толькі ў пэўны момант, або не абодва працяглыя, тады замест прыназоўніка ''dum'' ужываецца злучнік ''kiam'' (калі): :Kiam gastoj venis al li, li dormis — калі госьці прыйшлі да яго, ён спаў. :Dum gastoj estis ĉe li, li dormis — пакуль госьці былі ў яго, ён спаў. '''Словаўтварэньне''' * dume — цягам; часова; у адрозьненьне ад * dumviva — пажыцьцёвы === Krom === Прыназоўнік '''krom''' абазначае нешта, што разглядаюць асобна. Перакладаецца як ''акрамя, апрача, апроч''. Выдзяляюцца два значэньні: выключнае і дапаўняльнае. Калі прыназоўнік ''krom'' ужываецца ў выключным значэньні ён абазначае тое, пра што ня верна астатняя частка фразы. Звычайна пры гэтым ужываюцца словы: ĉiu(j), ĉio, tuta (усе, усё, увесь) ці neni-, ne, sen (ніхто, нішто, не, без): :Ĉeestis ĉiuj miaj amikoj krom Petro — прысутнічалі ўсе мае сябры акрамя Пятра. :La tuta teksto estas korekta krom unu frazo — весь тэкст правільны, акрамя адной фразы. :Mi atendis ĉion, krom perfido — я чакаў усяго апроч здрады. :Ne ekzistas Dio krom Mi — не існуе Бога акрамя мяне. :Lastatempe li, krom plej urĝaj bezonoj, neniam eliris el la domo — апошнім часам ён, апроч як для неадкладных патрэб, не выходзіў з хаты. :Marta kuŝis sen ia alia sento krom morta laciĝo — Марта ляжала без аніякага іншага пачуцьця акрамя сьмяротнай стомленасьці. Калі прыназоўнік ''krom'' ужываецца ў дапаўняльным значэньні ён абазначае тое, пра што верна, і ў дадатак да таго дапаўняюць нешта, што таксама верна. Звычайна пры гэтым у фразе сустракаюцца словы ''ankaŭ, ankoraŭ, eĉ'' (таксама, яшчэ, нават): :Krom Petro ĉeestis ankaŭ ĉiuj aliaj miaj amikoj — акрамя Пятра былі таксама усе іншыя мае сябры. :Krom senlaboreco ankaŭ senhejmeco timas homojn — апроч беспрацоўя людзей пужае яшчэ і адсутнасьць жытла. :Venis krom li eĉ tuta lia familio — прыйшла акрамя яго нават уся яго сям'я. Ужываецца таксама зь інфінітывам: :Ne ekzistas alia bono por la homo, krom manĝi kaj trinki — не існуе іншага дабра для чалавека, акрамя як есьці і піць. Пасьля прыназоўніка ''krom'' вінавальны склон не ўжываецца, хоць гэта магчыма для большай яснасьці. Звычайна сэнс зразумелы з кантэкста: :Krom Aleksandro(n) Petro renkontis ankaŭ Paŭlon — Пётар сустрэў Паўла і Аляксандра. :Krom Aleksandro ankaŭ Petro renkontis Paŭlon — Аляксандар і Пётар сустрэлі Паўла. '''Словаўтварэньне''' * kroma — дадатковы, дапаўняльны * kromnomo — мянушка * krompago — даплата === Kun === Прыназоўнік '''kun''' абазначае тое што адбываецца ''разам, сумесна, ці адначасова''. :Mi volas paroli kun vi — я хачу пагутарыць з табою. :Kun granda plezuro mi legas ĉi tiun libron — зь вялікім задавальненьнем я чытаю гэтую кнігу. :Kiam mi ien veturas, mi neniam prenas kun mi multon da pakaĵo — калі я кудысьці еду, я ніколі не бяру з сабой шмат багажа. :Ĉe la fenestro sidis knabo kun ruĝaj vangoj, kun helaj, radiantaj okuloj — Ля вакна сядзеў хлопчык з чырвонымі шчокамі, зь сьветлымі зьзяючымі вачыма. :Venu kune kun la patro — прыходзь разам з бацькам. :Ili batalis kune kun ni kontraŭ niaj malamikoj — яны змагаліся сумесна з намі супраць нашых ворагаў. Прыназоўнік ''kun'' таксама абазначае дзеяньні, што адбываюцца адначасова, або зьмяняюцца зь цягам часу: :Leviĝu kun la suno, edziĝu dum juna — падымайся з сонцам, жаніся пакуль малады. :Kun la nuna numero finiĝas la unua jaro de eldonado de nia gazeto — з гэтым нумарам сканчаецца першы год выданьня нашае газэты. :Kun la tempo la formo nova iom post iom elpuŝos la formon malnovan — зь цягам часу новая форма патрохі будзе выціскаць форму старую. Спэцыяльныя выпадкі: :Li renkontis vartistinon kun malgranda infano — ён сустрэў няньку з маленькім дзіцём. :Li kun malgranda infano renkontis vartistinon — ён і маленькае дзіця сустрэлі няньку. '''Словаўтварэньне''' * kuna — супольны * kune — разам, адначасова * kunigi — аб’яднаць, спалучыць * kunlaboro — супраца * kunsenti — спачуваць === Laŭ === Прыназоўнік '''laŭ''' абазначае дзеяньне ''ўздоўж'' ці ''згодна з'' чымсьці. :Nun mi kuros supren laŭ la ŝtuparo — зараз я пабягу ўверх па лесьвіцы. :Mi restas tie ĉi laŭ la ordono de mia estro — я застаюся тут на загад майго начальніка. :Rakontu ĉion laŭ ordo — распавядай усё па парадку. :Ŝin eblas rekoni laŭ ruĝa ĉapo — яе можна пазнаць па чырвоным капелюшы. :Laŭ mi … — Па-мойму (згодна з маім меркаваньнем) … '''Словаўтварэньне''' * laŭlonge — удоўж * laŭlarĝe — упоперак * laŭeble — па магчымасьці === Malgraŭ === Прыназоўнік '''malgraŭ''' паказвае на тое, што павінна было перашкодзіць, але не змагло. Перакладаецца як ''нягледзячы на, не зважаючы на''. :Ni promenis laŭ la strato malgraŭ pluvo — мы прагульваліся па вуліцы нягледзячы на дождж. :Malgraŭ ĉiuj malhelpoj ni atingos la celon — нягледзячы на ўсе перашкоды мы дасягнем мэты. :Li forveturis malgraŭ tio, ke oni malpermesis tion al li — ён зьехаў, не зважаючы на тое, што яму забаранілі гэта. === Per === Прыназоўнік '''per''' абазначае сродак, інструмэнт, прыладу пры дапамозе якой выконваецца дзеяньне. Звычайна перакладаецца творным склонам. :Haki arbon per hakilo — рубіць дрэва тапаром. :Mi veturas per aŭtomobilo — паеду на аўтамабіле. :Li faris ĉion per siaj manoj — ён зрабіў усё сваімі рукамі. Фігуральна ў якасьці сродку можа ўжывацца пэрсона ці дзеяньне: :Ni per niaj spionoj eksciis — мы ад нашых шпегаў даведаліся (пры дапамозе шпегаў). :Vortoj kunmetitaj estas kreataj per simpla kunligado de vortoj — складаныя словы ўтвараюцца простым складаньнем слоў. :Ĉiu povis ĝin rekoni tuj per la unua rigardo — кожны мог гэта пазнаць зь першага погляду. :La sango elfluis per grandaj gutoj — кроў выцякала вялікімі кроплямі. :Mia onklo ne mortis per natura morto — мой дзядзя не памёр сваёй натуральнай сьмерцю. :Brulu ĉio per hela flamo — гары ўсё ясным полымем. Выраз '''per si (mem)''' азначае ''уласнымі высілкамі, без аніякіх сродкаў'', сам па сабе: :La vazo ne falis per si mem, sed iu faligis ĝin — ваза ўпала не сама па сабе, нехта штурхануў яе. :Hierono ne povis per si mem eltrovi ĉu oni falsadas la oron — Герон ня мог сам знайсьці, ці было фальсаваньне золата. '''Словаўтварэньне''' * peri — пасрэднічаць * peranto — пасрэднік * perforte — гвалтам * senpera — непасрэдны === Po === Прыназоўнік '''po''' абазначае колькасьць прадметаў, штук, кавалкаў, якую разьмяркоўваюць паміж некалькімі пэрсонамі. Пасьля ''po'' абавязкова павінны стаяць лічэбнік ці словазлучэньне, якое абазначае колькасьць. Калі ў фразе такога няма, падразумеваецца ''адзін''. Перакладаецца пры дапамозе: ''па''. :Disdoni al kvar filoj po tri pomoj — раздаць чатыром сынам па тры яблыкі (было 12 яблыкаў). :Mi legos en ĉiu tago po dek kvin paĝoj — я буду чытаць кожны дзень па 15 старонак. :Prenu ĉiun beston po (unu) paro — вазьмі кожнай жывёлы па пары. :Tiu ĉi ŝtofo kostas po dek dolarojn por metro — гэтая тканіна каштуе па 10 даляраў за мэтар. === Por === Прыназоўнік '''por''' абазначае намер, мэту. Перакладаецца пры дапамозе ''для, дзеля, для таго каб''. :Mi faras tion por vi — я зраблю гэта для вас. :Vestu min por la teatro — апраніце мяне для тэатра. :Por ĉiu horo de la tago li havis apartan surtuton — на кожны час дня ён меў асобны сурдут. :Ordigu tiun ĉambron por la gasto — упарадкуй гэты пакой для госьця. Прыназоўнік ''por'' ужываецца, каб перадаць станоўчае меркаваньне (за), у параўнаньне з ''kontrau'' (супраць): :Nia elekto estis voĉi por la unua punkto, kaj kontraŭ la dua — наш выбар: галасаваць за першы пункт, і супраць другога. Калі гаворка ідзе пра набыцьцё нейкага тавару ці паслугі, прыназоўнік ''por'' абазначае тое, што набылі, гэта часта перакладаецца пры дапамозе ''за'': :Mi ne donos al vi manĝi, ĝis vi pagos por la antaŭa — я не дам табе ежы, пакуль ты не заплоціш за папярэднюю. :Mi dankis lin por la tuja plenumo de mia deziro — я падзякаваў яму за хуткае выкананьне майго жаданьня. :Por ĉiu tago mi ricevas kvin frankojn — за кожны дзень я атрымліваю 5 франкаў. Прыназоўнік ''por'' можа абазначаць прамежак часу, цягам якога адбываецца жадаемае дзеяньне: :Por momento ŝi silentiĝis — на момант яна змоўкла. :Li forveturis por unu tago pro tre grava afero — ён зьехаў на адзін дзень празь вельмі важную справу. :Mi petas vin ĉi tien por unu minuto — я прашу цябе сюды на адну хвілінку (параўнайма: Mi petas vin ĉi tien dum unu minuto — я прашу цябе сюды на працягу хвіліны). Гэты прыназоўнік таксама ўжываецца перад інфінітывам: :Ni ĉiuj kunvenis, por priparoli tre gravan aferon — мы ўсе сабраліся, каб абмеркаваць вельмі важную справу. :De du tagoj ŝi ricevis absolute nenion por manĝi — два дня яна не атрымлівае абсалютна нічога каб паесьці. === Pri === Прыназоўнік '''pri''' абазначае тэму, тое пра што гаворыцца, ці чаго тычыцца размова. Звычайна перакладаецца месным склонам, пры дапамозе ''аб, пра'': :Mi parolas pri leono — я кажу пра льва. :Pri kio temas? — аб чым гаворка? :Instruisto pri matematiko — настаўнік матэматыкі. === Pro === Прыназоўнік '''pro''' абазначае прычыну, матыў, мэту дзеяньня. :Ŝi paliĝis pro timo — яна збляднела праз страх. :Mi ridas pro lia naiveco — я сьмяюся зь яго наіўнасьці. :Morti pro la patrujo estas agrable — загінуць дзеля радзімы гэта прыемна. :Okulon pro okulo, denton pro dento — вока за вока, зуб за зуб. === Sen === Прыназоўнік '''sen''' абазначае нешта, чаго няма, што адсутнічае. : Sen vi mi iros nenien — безь цябе я нікуды не пайду. : Ŝi iris sen celo — яна ішла бяз мэты. : Nenia ago fariĝas sen pago — нішто не бывае бяз платы. Прыназоўнік ''sen'' можа ўжывацца перад інфінітывам: : Sen manĝi kaj trinki oni ne povas vivi — без таго, каб есьці і піць, немагчыма жыць '''Словаўтварэньне''' * senigi — пазбавіць * seniĝi — пазбавіцца, страціць [[Катэгорыя:Эспэранта]] 1vfnouukzpvzfao4l8tvjo4fquhr9ih 0 2889 2673629 2640630 2026-06-12T06:28:43Z PRChina Taiwan 98239 Артаграфія. 2673629 wikitext text/x-wiki {{Артаграфія}} {{Кампанія |назва = Унітарнае прадпрыемства «А1» |лягатып = [[Файл:A1 red logo.png|200пкс]] |тып = [[унітарнае прадпрыемства]] |дэвіз = |заснаваная = 30 ліпеня 1998 г. (камэрцыйная дзейнасьць — 16 красавіка 1999 г.) |заснавальнікі = «[[Самаві Бразэрз Тэлеком]]» ([[Кіпр]]) |разьмяшчэньне = [[Менск]], вул. Інтэрнацыянальная, 36-2 |ключавыя фігуры = [[Гэльмут Дуз]] (генеральны дырэктар) |галіна = [[Сувязь (тэхніка)|сувязь]] |прадукцыя = Паслугі мабільнай і фіксаванай сувязі, он-лайн-тэлебачаньне, выраб забаўляльнага кантэнту, паслугі ICT |матчына кампанія = «{{артыкул у іншым разьдзеле|A1 Telekom Austria Group|A1 Telekom Austria Group|pl|A1 Telekom Austria Group}}» ([[Вена]]) |абарачэньне = {{рост}} 419,6 млн [[€]] (2021)<ref name="a1groupresults2019">[https://www.a1.group/en/ir/interim-results Interim Results - A1 Telekom Austria Group]{{Ref-en}}</ref> |апэрацыйны прыбытак = {{рост}} 180,5 млн [[€]] (2021)<ref name="a1groupresults2019" /> |лік супрацоўнікаў = ~3000 чал. (2021) |сайт = [https://www.A1.by/be www.A1.by] }} '''Унітарнае прадпрыемства «А1»''' (А1, да 2019 — velcom) — прыватны правайдэр тэлекамунікацыйных, інфармацыйна-камунікацыйна тэхналягічных (ІКТ) і кантэнт-паслуг у Беларусі<ref>[https://belretail.by/news/velcom-obyyavil-o-repozitsionirovanii-na-ryinke-i-smenit-brend-na-a velcom объявил о репозиционировании на рынке и сменит бренд на А1]</ref>, другі паводле колькасьці абанэнтаў апэратар сотавай сувязі ў Беларусі<ref>[http://www.belnetmon.bn.by/tracking.html BELNETMON — Net Monitor in Belarus — Колькасьць абанэнтаў у Беларусі]{{Недаступная спасылка|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Прадастаўляе паслугі сувязі стандарту [[GSM]] 900/1800, UMTS ([[WCDMA]]/HSDPA/HSUPA/HSPA+) і 4G (празь сетку beCloud), паслугі доступу ў інтэрнэт па стандартах ADSL, Ethernet і GPON, паслугі лічбавага тэлебачаньня IPTV пад брэндам [[VOKA]]. == Гісторыя == [[Файл:Velcom-old.jpg|міні|Лягатып кампаніі з 1999 па 2008 год]] У ліпені 1998 году адбылося заснаваньне сумеснага беларуска-кіпрскага [[таварыства з абмежаванай адказнасьцю]] «Мабільная лічбавая сувязь», што атрымала дазвол на праектаваньне, будаўніцтва і выкарыстаньне агульнакраёвай сеткі сотавай сувязі стандарту GSM-900, а таксама на наданьне [[паслуга]]ў сувязі стандарту GSM. Кампанія пачала ажыцьцяўляць камэрцыйную дзейнасьць па прадстаўленьні паслуг і тавараў мабільнай сувязі 16 красавіка 1999 году і стала першым сотавым апэратарам стандарту GSM у Беларусі (першы сотавы апэратар — NMT-апэратар «[[БелСел]]»). Да старту камэрцыйнай эксплюатацыі былі запушчаныя 10 базавых станцыяў (9 у [[Менск]]у, 1 — у Арэшніках па дарозе на Нацыянальны аэрапорт «Менск»). Да лета 2000 году да сеткі А1 былі падключаныя ўсе абласныя гарады Беларусі. Мабільная сувязь зьявілася на трасе Менск — Берасьце — Ворша і ў найбліжэйшых населеных пунктах. З 23 красавіка 2007 году мабільная сувязь А1 стала даступная ўсяму гарадзкому насельніцтву Беларусі. З 15 сакавіка 2001 году абанэнты А1 атрымалі магчымасьць адпраўляць і прымаць [[SMS]]<ref>{{Спасылка|url=https://tech.onliner.by/2019/04/09/20-let-gsm-velcom|title=Девять БС и один человек в кол-центре. Как 20 лет назад начиналась GSM-связь в Беларуси|publisher=[[Onliner.by]]|language=ru|accessdate=2019-04-10}}</ref>, у чэрвені 2005 году — MMS. 2 чэрвеня 2003 году апэратар запусьціў паслугу GPRS. У сьнежні 2005 году ў трох абласьцёх Беларусі стала даступная тэхналёгія [[EDGE]].<ref>{{Cite web|title=velcom: технология EDGE доступна в трех областях Беларуси |url=https://a1.by/ru/company/p/30.5082|publisher=A1.by|language=ru|accessdate=2019-08-16}}</ref> 19 траўня 2004 году стаў першым сотавым апэратарам, што займеў беларускамоўную вэрсію сайту<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі =19 траўня 2004| url =http://www.generation.by/news232.html| копія = | загаловак =Velcom па-беларуску| фармат = | назва праекту = | выдавец =Беларускае пакаленьне Y| дата = 3 лістапада 2012 | мова = | камэнтар = }}</ref><ref>{{Спасылка | аўтар =[[Севярын Квяткоўскі]]| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі =20 кастрычніка 2004| url =http://www.svaboda.by/articleprintview/787712.html| копія = | загаловак =Расейская кампанія МТС афіцыйна заявіла пра беларусізацыю сваіх паслугаў у Беларусі| фармат = | назва праекту =Эканоміка| выдавец =[[Свабода (радыё)|Радыё «Свабода»]]| дата = 13 лістапада 2012 | мова = | камэнтар = }}</ref>. 30 сакавіка 2006 году кампанія А1 першай у Беларусі распачала тэставую эксплюатацыю сувязі трэцяга пакаленьня. 3G-сетка была разгорнута за 27 дзён. Камэрцыйны запуск сеткі 3G у Менску і [[Гомель|Гомлі]] адбыўся 17 сакавіка 2010 г<ref>{{Спасылка | аўтар =[[Аляксей Арэшка]]| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі =9 чэрвеня 2010| url =http://by.belapan.by/archive/2010/06/09/391262_391265/| копія = | загаловак =Апэратар сотавай сувязі velcom пачаў камэрцыйную эксплюатацыю сеткі 3G/3G+ у Пінску| фармат = | назва праекту =Эканоміка| выдавец =БелаПАН| дата = 13 лістапада 2012 | мова = | камэнтар = }}</ref>. У лютым 2016 А1 першым у Беларусі запусьціў 3G-сетку ў дыяпазоне 900 МГц, а ў траўні 2019 палепшыў прапускную здольнасьць 3G-сеткі, першым аснасьціўшы базавыя станцыі чацьвертай апорнай радыёчастатой у дыяпазоне 2100 МГц.<ref>{{Спасылка|url=https://tech.onliner.by/2019/05/03/velcom-a1-2|title=velcom A1 получил четвертую частоту для 3G|publisher=[[Onliner.by]]|language=ru|accessdate=2019-05-04}}</ref> [[Файл:Velcom_logo.svg|міні|Лягатып кампаніі «Вэлком» у 2008—2019 гадах]] У лістападзе 2007 году кампанія ўвайшла ў склад A1 Group у выніку набыцьця спачатку 70% (лістапад 2007 г.), а потым астатніх 30% (кастрычнік 2010 году) акцыяў. З чэрвеня 2019 абанэнты A1 могуць карыстацца інтэрнэтам па дамашняй цане ў сетках апэратараў A1 Group<ref>{{Cite web|title=За границей как дома: velcom &#124; A1 предложил 1 ГБ трафика в роуминге всего за Br5,9|url=https://www.interfax.by/article/1259481|publisher=interfax.by|lang=ru|accessdate=2019-06-03}}</ref>. У траўні 2008 году кампанія правяла рэбрэндынг, зьмяніўшы лягатып і назоў на УП «Вэлком»<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://velcom.by/ru/news/15-05-2008_news.html| копія = http://web.archive.org/20080519102717/http://velcom.by/ru/news/15-05-2008_news.html| дата копіі = 19 траўня 2008| загаловак = ИП «МЦС» изменило своё официальное название на ИП «Велком» и модернизировало бренд| фармат = | назва праекту = | выдавец = | дата доступу = | мова = | камэнтар = }}</ref>. У траўні 2009 году кампанія падпісала эксклюзіўны дагавор з ТАА СП «[[БелСел]]» аб прадстаўленьні паслуг шырокапалоснага доступу ў інтэрнэт на аснове тэхналёгіі CDMA2000 (EV-DO Rev.A). Паслугі прадастаўляліся да траўня 2013 году<ref>{{Cite web|url=https://a1.by/ru/company/p/30.20651|title=О приостановлении оказания услуги «Высокоскоростной мобильный интернет» в некоторых областных и районных центрах|publisher=A1.by|lang=ru|accessdate=2019-08-15}}</ref>. За 2013 году выручка «Вэлкому» вырасла на 27 % да 4,399 трлн [[Беларускі рубель|рублёў]] (462,5 млн даляраў)<ref>{{Артыкул|аўтар=|загаловак=Коратка|спасылка=|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=|год=28 лютага 2014|нумар=[https://zviazda.by/be/number/38-27648 38 (27648)]|старонкі=[https://zviazda.by/sites/default/files/pdf/2014/02/28lut-1.indd_.pdf 1]|issn=}}</ref>. У 2014 годзе запушчанае лічбавае тэлебачаньне VOKA, распачатае будаўніцтва ўласнага дата-цэнтру кампаніі, адкрытая афіцыйная інтэрнэт-крама. У траўні 2020 году кампанія пашырыла каналы он-лайн-продажаў і адчыніла першую віртуальную краму<ref>{{Cite web |url=https://interfax.by/news/tovary_i_uslugi/torgovlya/1275577/|title=A1 запустил первый в Беларуси виртуальный магазин|publisher=interfax.by |lang=ru |accessdate=2020-05-8}}</ref>. Да 2017 году А1 ператвараецца ў буйнога гульца на рынку фіксаванай сувязі Беларусі шляхам набыцьця шэрагу інтэрнэт-правайдэраў. У гэтым жа годзе кампанія А1 стала першым мабільным апэратарам у сьвеце, які запусьціў у камэрцыйную эксплюатацыю цалкам віртуальнае ядро мабільнай сеткі. У 2017 годзе А1 атрымаў дазвол на камэрцыйны запуск першай у Беларусі вузкапалоснай сеткі NB-IoT<ref>{{Cite web |url=https://www.a1.by/ru/company/p/30.42604 |title=velcom запустил первую в стране сеть для «интернета вещей»|publisher=A1.by|lang=ru|accessdate=2019-08-16}}</ref>, прызначанай для «[[Інтэрнэт рэчаў|інтэрнэту рэчаў]]». На 2019 год гэта тэхналёгія запушчаная ў Менску і ва ўсіх абласных гарадах Беларусі. У красавіку 2018 году абанэнтам А1 сталі даступныя званкі па [[Wi-Fi]] з выкарыстаньнем тэхналёгіі [[VoWiFi]] (Voice over Wi-Fi, альбо Wi-Fi Calling)<ref>{{Спасылка|url=https://www.a1.by/ru/company/p/30.44670 |title=velcom запустил для своих абонентов звонки по Wi-Fi |publisher=A1.by |lang=ru |accessdate=2019-08-16}}</ref>. У сьнежьні 2019 году А1 першым у краіне ўкараніў тэхналёгію VoLTE (Voice over LTE)<ref>{{Cite web |title=A1 первым в Беларуси запустил VoLTE |url=https://42.tut.by/665047 |website=42.TUT.BY |lang=ru |accessdate=2019-12-18}}</ref>. Улетку 2018 года А1 у партнэрстве з ЗАТ «[[Банк Рашэньне]]» і міжнароднай плацежнай сыстэмай Visa запусьціў віртуальную картку з кэшбэкам A1 banking для аплаты шырокага спэктра паслуг. У лістападзе 2020 года А1 і Visa падпісалі пагадьненьне аб стратэгічным партнэрстве з мэтай развіцьця лічбавых фінансавых сэрвісаў у краіне, а таксама пашырэньня фінансавых паслуг [[мабільны дастасунак|дастасунку]] А1 banking<ref>{{Cite web |url=http://doingbusiness.by/a1-i-visa-zaklyuchili-soglashenie-o-strategicheskom-partnerstve-s-celyu-razvitiya-cifrovih-finansovih-servisov|title=А1 и Visa заключили соглашение о стратегическом партнерстве с целью развития цифровых финансовых сервисов|publisher=doingbusiness.by|lang=ru|accessdate=2020-12-21}}</ref>. 21 сакавіка 2019 году А1 пачаў прадастаўляць паслугі перадачы зьвестак па тэхналёгіі 4G<ref>{{Cite web|url=https://www.a1.by/ru/company/p/30.49269|title=Абонентам телеком-оператора velcom стала доступна 4G-сеть |publisher=A1.by|lang=ru|accessdate=2019-08-16}}</ref>. Да канца 2019 году 4G-сетка стала даступна абанэнтам А1 ва ўсіх буйных гарадах у дыяпазоне радыёчастасьцяў 1800 МГц. У сьнежні 2019 году кампанія абьвясьціла аб стратэгічным партнэрстве з інфраструктурным апэратарам beCloud па разьвіцьці мабільнай сувязі стандарту 4G у Беларусі, якое разьлічана на 3 гады<ref>{{Cite web |url=https://www.a1.by/ru/company/news/p/4g-set-po-vsej-strane|title=A1 и beCloud развернут в Беларуси 4G-сеть по всей стране |publisher=A1.by|lang=ru|accessdate=2019-12-13}}</ref>. Каб 4G-сетка ў частотным дыяпазоне 800 МГц стала даступная ў сельскай мясцовасьці, у 2020 годзе А1 прадаставіла сваю інфраструктуру пад базавыя станцыі, а таксама тарнспартную сетку на аснове гібрыдных, радыёрэлейных і оптвалаконных ліній сувязі. Дзякуючы гэтаму з жніўня 2020 года па сакавік 2022 года зона пакрыцьця сеткі 4G у Гомельскай вобласьці пашырылася да 96,4 %<ref>{{Cite web |url=https://www.naviny.media/new/20200731/1596192379-a1-sravnyal-pokrytie-4g-i-3g-po-vsey-gomelskoy-oblasti|title=A1 сравнял покрытие 4G и 3G по всей Гомельской области|publisher=naviny.by|lang=ru|accessdate=2022-04-28}}</ref>, у Магілёўскай вобласьці да 81 % <ref>{{Cite web|url=https://officelife.media/news/25009-teper-i-v-selskoy-mestnosti-a1-i-besloud-uvelichili-4g-pokrytie-na-mogilevshchine-v-7-raz/|title=Теперь и в сельской местности: A1 и beСloud увеличили 4G-покрытие на Могилевщине в 7 раз|publisher=officelife.media|lang=ru|accessdate=2022-04-28}}</ref>, у Менскай вобласьці да 89 %<ref>{{Cite web |url=https://primepress.by/news/kompanii/operatory_a1_i_becloud_uvelichili_4g_pokrytie_dlya_minskoy_oblasti_v_pyat_raz-33069/|title=Операторы А1 и beCloud увеличили 4G-покрытие для Минской области в пять раз|publisher=primepress.by|lang=ru|accessdate=2022-04-28}}</ref>, у Віцебскай вобласьці да 75 %<ref>{{Cite web |url=https://interfax.by/news/tovary_i_uslugi/svyaz/1302968/|title=Более 5200 населенных пунктов: A1 и beСloud запустили 4G в сельских районах Витебщины|publisher=interfax.by|lang=ru|accessdate=2022-04-28}}</ref>, у Берасьцейскай вобласьці да 67%<ref>{{Cite web |url=https://brestcity.com/blog/a1-rasshiryaet-pokrytie|title=Более 1200 населенных пунктов: А1 расширяет покрытие 4G для Брестской области|publisher=brestcity.com|lang=ru|accessdate=2022-04-28}}</ref>. У лістападзе 2022 кампанія А1 пачала выкарыстоўваць новы частотны дыяпазон 2600 МГц на каля 1,5 тыс. базавых станцый LTE інфраструктурнага апэратара beCloud<ref>{{Cite web|url=https://tech.onliner.by/2022/11/08/a1-sdelal-mobilnyj-internet-v-4g-besplatnym-na-nedelyu-dlya-vsex-abonentov|title=A1 сделал мобильный интернет в 4G бесплатным на неделю для всех абонентов|publisher=tech.onliner.by|lang=ru|accessdate=2022-12-08}}</ref>. 8 красавіка 2019 году кампанія аб’явіла аб пачатку рэбрэндынгу. У пераходны пэрыяд да жніўня ў камунікацыях выкарыстоўваўся дуал-брэнд «velcom | A1». З 12 жніўня — адзіны брэнд А1. У красавіку 2019 году A1 забясьпечыў бясплатны доступ у інтэрнэт па тэхналёгіі Wi-Fi у 18 электрацягніках Беларускай чыгункі<ref>{{Cite web |url=https://www.a1.by/ru/company/p/30.50102|title=velcom &#124; A1 завершил проект по улучшению качества связи вдоль «критских коридоров» |publisher=A1.by|lang=ru|accessdate=2019-08-16}}</ref>. У красавіку 2019 апэратар запусьціў першую GSM-сетку на тэрыторыі [[Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалягічны запаведнік|Палескага дзяржаўнага радыяцыйна-экалягічнага запаведніка]]<ref>{{Спасылка|url=https://tech.onliner.by/2019/04/23/svyaz-6|title=В зоне отчуждения в Чернобыле запустили мобильную связь|publisher=[[Onliner.by]]|language=ru|accessdate=2019-04-23}}</ref>. У чэрвені 2019 году апэратар запусьціў 38 новых базавых станцый уздоўж чыгуначных шляхоў для паляпшэньня якасьці мабільнай сувязі ў цягніках. З красавіка па травень 2019 году А1 забясьпечыў мабільнай сувязьзю ўсе тунэлі Маскоўскай і Аўтазаводзкай ліній Менскага мэтрапалітэну<ref>{{Cite web |title=velcom &#124; A1 запустил в тестовом режиме связь в тоннелях Московской линии метро |url=https://tech.onliner.by/2019/04/29/velcom-218 |author=Ян Альшэўскі |date=2019-04-29 |website=Onliner.by |lang=ru |accessdate=2019-04-29}}</ref><ref>{{Cite web |title=velcom &#124; A1 обеспечил связью тоннели Автозаводской линии минского метро |url=https://www.interfax.by/article/1258591 |date=2019-05-14 |website=interfax.by |lang=ru |accessdate=2019-05-14}}</ref>, у лістападзе 2020 года сувязь стала даступная на Зялёналускай лініі<ref>{{Cite web |title=А1 обеспечил связь к открытию третьей линии минского метро|url=https://interfax.by/news/tovary_i_uslugi/svyaz/1286067/|date=2020-10-30|website=interfax.by |lang=ru |accessdate=2020-12-21}}</ref>. На сьнежань 2024 года кампанія А1 забясьпечыла мабільную сувязь на станцыях трэцяй лініі Менскага мэтрапалітэна <ref>{{Cite web|url=https://tvnews.by/comm/19956-a1-obespechila-mobilnuju-svjaz-na-stancijah-tretej-linii-metropolitena.html|title=А1 обеспечила мобильную связь на станциях третьей линии метрополитена|publisher=tvnews.by|lang=ru|access-date=2025-02-10}}</ref>. 12 жніўня 2019 году кампанія першай у Беларусі запусьціла віртуальныя eSIM-карткі<ref>{{Cite web |title=A1 первым в Беларуси запустил eSIM |url=https://tvnews.by/comm/14741-a1-pervym-v-belarusi-zapustil-esim.html|date=2019-08-12 |website=tvnews.by |lang=ru |accessdate=2019-08-15}}</ref>, а ў лістападзе 2019 дала магчымасьць перайсьці на eSIM он-лайн у асабістым кабінеце. У 2021 годзе зьявілася магчымасьць стаць абанэнтам кампаніі дыстанцыйна праз рэгістрацыю eSIM-карты ў мабільным дастасунку «Мой А1», у тым ліку праз перанос нумара зь іншых сетак<ref>{{Cite web |title=Абоненты других операторов могут удаленно перенести номер в сеть А1 в приложении "Мой А1"|url=https://interfax.by/news/tovary_i_uslugi/svyaz/1304993/|date=2021-10-25|website=interfax.by |lang=ru |accessdate=2022-04-28}}</ref>. У жніўні А1 прадставіў першы смартфон пад уласнай гандлёвай маркай — А1 Альфа<ref>{{Cite web |title=Уласны смартфон, «разумны дом», кіно ў панарамным фармаце: A1 распавёў, што будзе рабіць далей|url=https://m.nn.by/articles/235431/ |date=2019-08-12 |website=nn.by |lang=be |accessdate=2019-08-15}}</ref>, у ліпені 2020 года стартавалі продажы «А1 Альфа 20+»<ref>{{Cite web |title=А1 предложил смартфон «A1 Альфа 20+» за 529 рублей |url=https://tech.onliner.by/2020/07/29/a1-predlozhil-smartfon-a1-alfa-20-za-529-rublej |date=2020-07-29 |website=tech.onliner.by|lang=ru |accessdate=2020-12-21}}</ref>. 12 лістапада 2019 пры ўдзеле А1 была падпісана сумесная беларуска-аўстрыйская дэклярацыя па ўмацаваньні супрацоўніцтва ў сфэры сувязі, ІКТ і разьвіцьця тэхналёгіі 5G<ref>{{Cite web |title=При участии А1 подписана декларация о развитии 5G между Австрией и Беларусью |url=https://www.a1.by/ru/company/news/p/deklaratsiya-o-razvitii-5g |date=2019-08-12 |website=A1.by |lang=ru |accessdate=2019-11-13}}</ref>. Кампанія падала заяўку на выдзяленьне радыёчастотнага спэктра, які задавальняе патрабаваньням міжнародных стандартаў, а таксама вядзе распрацоўку архітэктуры сеткі 5G. 22 траўня 2020 года А1 у тэставым рэжыме запусьціла ў эксплуатацыю першую ў Беларусі сетку 5G SA (Standalone), створаную на аснове аўтаномнай архэтэктуры<ref>{{Cite web |title=A1 запустила в Минске тестовую зону «чистого» 5G |url=https://naviny.by/new/20200522/1590140585-a1-zapustila-v-minske-testovuyu-zonu-chistogo-5g|publisher=[[naviny.by]]|language=ru |accessdate=2020-06-29}}</ref>. 25 траўня 2020 года ў гэтай сеткі быў зьдзейсьнены першы ў Беларусі і СНД званок па тэхналёгіі VoNR<ref>{{Cite web |title=Первый в СНГ 5G-звонок совершен в сети А1|url=https://interfax.by/news/tovary_i_uslugi/svyaz/1276550/|language=ru|accessdate=2020-06-29}}</ref>. 12 траўня 2021 году кампанія А1 другой у краіне пачала рэалізоўваць SIM-карты для самарэгэстрацыі ў крамах сетак-партнэраў<ref>{{Cite web |title=SIM-to-go: SIM-карты А1 с возможностью самостоятельной регистрации уже доступны в рознице|url=https://interfax.by/news/nauka_i_tekhnologii/it_biznes/1296399/|website=interfax.by|lang=ru |accessdate=2022-04-28}}</ref>. У чэрвені 2023 года кампанія А1 першай у краіне запусьціла другую апорную частату ў дыяпазоне 900 МГц. Гэта дало магчымасць амаль у 2 разы павысіць ёмістасць існуючай 3G-сеткі ў межах зоны пакрыцьця другой апорнай у Менскай, Віцебскай і Магілёўскай абласьцях <ref>{{Cite web|title=А1 первым в Беларуси запустил вторую несущую частоту в диапазоне UMTS-900|url=https://newsweekly.by/tech/a1-pervym-v-belarusi-zapustil-vtoruyu-nesushhuyu-chastotu-v-diapazone-umts-900|website=newsweekly.by|lang=ru|access-date=2025-02-10|archive-date=2023-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20230703105520/https://newsweekly.by/tech/a1-pervym-v-belarusi-zapustil-vtoruyu-nesushhuyu-chastotu-v-diapazone-umts-900|url-status=live}}</ref>. На канец 2024 году ў рамках пашырэньня пакрыцьця UMTS-900 адмыслоўцы А1 увялі ў эксплуатацыю 1057 сот, якія працуюць на частаце 900 МГц <ref>{{Cite web|url=https://gp.by/novosti/kaleidoscope/news296182.html|title=А1 значительно расширил зону действия и емкость своей сети в диапазоне UMTS-900|publisher=gp.by|lang=ru|access-date=2025-02-10}}</ref>. У красавіку 2024 года кампанія А1 забясьпечыла сувязь 4G у менскім метро (на ўсіх існуючых станцыях і ў перагонах паміж імі). Праект рэалізаваны ў партнэрстве з інфраструктурным апэратарам beCloud <ref>{{Cite web|title=4G для абонентов А1 стал доступен и в метро|url=https://newsweekly.by/tag/svyaz-v-metro|lang=ru|access-date=2024-06-06|archive-date=2024-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20240606175757/https://newsweekly.by/tag/svyaz-v-metro|url-status=live}}</ref>. == Уладальнікі і кіраўніцтва == Да студзеня 2005 году 69,9% акцыяў А1 належала [[кіпр]]скай кампаніі Samauwi Brothers Telecom (SB Telecom Ltd.), 30% — ЗАТ «Белтэхэкспарт», 0,1% — РУП «Белтэлекам». У студзені 2005 г. у лік трымальнікаў акцый кампаніі ўвайшла дзяржава: яна атрымала 30,9%, за SB Telecom засталося 49%, ЗАТ «Белтэхэкспарт» — 20%, «Белтэлекам» — 0,1%<ref>[http://www.comnews.ru/index.cfm?id=14067 Часопіс «Стандарт», люты 2005]</ref><ref>''Дзядко Т.'' Першы прыватны апэратар // Ведомости, №157 (1931), 23 жніўня 2007</ref>. У жніўні 2007 году кіпрская кампанія SB Telecom выкупіла 100% акцыяў прадпрыемства за $556 млн<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 22 жніўня 2007| url = http://www.charter97.org/bel/news/2007/08/22/velcom| копія = http://web.archive.org/20070930201948/http://www.charter97.org/bel/news/2007/08/22/velcom| дата копіі = 30 верасня 2007| загаловак = velcom действительно продали| фармат = | назва праекту = | выдавец = Хартия’97| дата доступу = | мова = ru| камэнтар = }}</ref>. У пачатку кастрычніка 2007 г. аўстрыйская кампанія A1 Telekom Austria Group падпісала дагавор аб куплі 70% акцыяў SB Telecom<ref>[https://web.archive.org/web/20190418172531/https://www.a1.group/en/newsroom/2007-10-3-telekom-austria-group-enters-the-belarusian-mobile-communications-1 Telekom Austria Group Enters the Belarusian Mobile Communications Market {{Ref-en}}]</ref>, а ў кастрычніку 2010 году — астатніх 30% акцыяў. Генэральным дырэктарам кампаніі {{паводле стану на|2025|нр=так}} год зьяўляецца Гельмут Дуз. == Дзейнасьць == === Мабільная сувязь === Кампанія А1 прадастаўляе паслугі сувязі стандартаў GSM 900/1800, UMTS (WCDMA/HSDPA/HSUPA/HSPA+), 4G на тэрыторыі Беларусі. Абанэнтам апэратара даступныя базавыя паслугі (галасавая сувязь, перадача зьвестак, SMS, MMS, галасавая пошта й інш.), а таксама дадатковыя сэрвісы (роўмінг, паслугі для бізнэсу і забаўляльныя паслугі). ==== Нумары абанэнтаў ==== * +375 '''29 1''' xx xx xx, +375 '''29 3''' xx xx xx, +375 '''29 6''' xx xx xx, +375 '''29 9''' xx xx xx * +375 '''44 4''' xx xx xx, +375 '''44 5''' xx xx xx, +375 '''44 7''' xx xx xx У сувязі з уводам у Рэспубліцы Беларусь паслугі па [[Міграцыя нумароў|міграцыі нумароў]] нумары абанэнтаў могуць прымаць значэньні: +375 '''25''' xxx xx xx, +375 '''29''' xxx xx xx, +375 '''33''' xxx xx xx. === Фіксаваная сувязь === Кампанія пачала будаўніцтва ўласнай аптавалаконнай сеткі для кліентаў — юрыдычных асобаў у верасьні 2014 году<ref>{{Cite web|url=https://www.a1.by/ru/company/p/30.27065|title=velcom предлагает бизнесу выгодный безлимитный фиксированный интернет|publisher=A1.by|lang=ru|accessdate=2019-08-17}}</ref>. У 2016—2018 гадах А1 правёў шэраг зьдзелак па набыцьці беларускіх інтэрнэт-правайдэраў — «Атлант Тэлекам» (Менск)<ref>{{Cite web|title=Официально: velcom покупает "Атлант Телеком"|url=https://42.tut.by/521868|accessdate=2018-03-31|language=ru}}</ref>, «Айчына плюс» (Менск)<ref>{{Cite web|url=https://tvnews.by/comm/13739-velcom-operator-sammit.html|title=Провайдеры "Саммит", "Айчына Плюс" и "Драйв" передали активы velcom|publisher=tvnews.by|lang=ru|accessdate=2018-12-28}}</ref>, «Белінфанэт» (Менск), «Гарант» (Гомель<ref>{{Cite web|url=https://tech.onliner.by/2017/08/01/velcom-171|title=velcom купил еще одного интернет-провайдера — гомельский «Гарант». Возможны новые поглощения - Технологии onliner.by|author=Константин Сидорович|publisher=Onliner.by|lang=ru|accessdate=2018-03-31}}</ref> і Віцебск<ref>{{Cite web|url=https://news.vitebsk.cc/2018/04/24/velcom-soobshhil-o-zavershenii-sdelki-po-pokupke-vitebskogo-garanta/|title=velcom сообщил о завершении сделки по покупке витебского «Гаранта»|publisher=Народные новости Витебска|lang=ru|accessdate=2018-10-06}}</ref>), «Ранак Мэдыя» (Сьветлагорск), а таксама большасьці прыватных і некаторых карпаратыўных абанэнтаў інтэрнэт-правайдэра «[[Дзелавая сетка]]» (Менск)<ref>{{Cite web|url=https://www.a1.by/ru/company/p/30.43442|title=velcom продолжает расширять базу клиентов фиксированного интернета|publisher=A1.by|lang=ru|accessdate=2019-08-17}}</ref>. У цяперашні час А1 прадастаўляе паслугі доступу ў інтэрнэт па стандартах [[GPON]], [[Ethernet]], [[ADSL]] ва ўсіх абласных цэнтрах Беларусі, а таксама ў Бабруйску, Жлобіне, Добрушы, Рэчыцы, Сьветлагорску, Наваполацаку. На 30 верасьня 2024 г. абанэнцкая база сеткі фіксаванай сувязі ад А1 складала каля 945,9 тыс. карыстальнікаў<ref name="a1groupresults" />. Большасьць інтэрнэт-тарыфаў апэратару зьяўляюцца комплекснымі, то бок маюць на ўвазе адначасовае атрыманьне і паслугі лічбавага тэлебачаньня пад брэндам VOKA<ref>{{Cite web|url=https://www.a1.by/ru/company/p/30.43838|title=Абоненты домашнего интернета velcom переходят на единую платформу VOKA|publisher=A1.by|lang=ru|accessdate=2019-08-17}}</ref>. === Відэасэрвіс VOKA === {{Асноўны артыкул|VOKA}} Відэасэрвіс ад А1 прадастаўляецца пад брэндам [[VOKA]]. Для кліентаў фіксаванага інтэрнэту А1 сэрвіс працуе па тэхналёгіі [[IPTV]] і прадастаўляе 142 каналаў (у тым ліку 60 у HD-якасьці)<ref>[https://tech.onliner.by/2018/05/17/velcom-200 velcom ввел «оптовый» тариф для телевидения VOKA]</ref>. У сетках іншых апэратараў мабільнай і фіксаванай сувязі паслуга прадстаўляецца па тэхналёгіі [[OTT]] і ўключае ў сябе больш за 130 тэлеканалаў (у тым ліку 60 у HD-якасьці). VOKA падтрымлівае розныя інтэрактыўныя функцыі: паўза, перамотка і архіў тэлеперадач, а таксама магчымасьць працягнуць прагляд на іншай прыладзе. Для ўсіх карыстальнікаў сэрвісу даступныя фільмы, мультфільмы і сэрыялы он-лайн-кінатэатраў «Амедиатека», START, more.tv, Premier, viju, а таксама кантэнт студый Disney, Warner, Marvel, Fox. Сэрвіс даступны для мабільных прыладаў на Android і iOS, для SmartTV на Tizen, WebOS, Android TV, праз прыстаўкі Redbox Mini, Xiaomi Mi Box 3, Apple TV (праз AirPlay). На кампутарах карыстацца відэасэрвісам можна праз праграму VOKA для Windows або праз вэб-вэрсію. У 2018 годзе ў сэрвісу VOKA пачаў зьяўляцца эксклюзіўны кантэнт уласнай вытворчасьці: разьдзел VOKA local з аглядамі, дакумэнтальнымі фільмамі, міні-рэаліці і ТВ-шоу; разьдзел “Спорт” з трансьляцыямі матчаў з удзелам беларускіх клюбаў і зборных; live-траньсляцыі канцэртаў, музычных фэстываляў, кібэрспартыўных турніраў, канфэрэнцый і форумаў. Таксама для карыстальнікаў даступны разьдзел “CINEVOKA”, у якім разьмяшчаюцца вядомыя фільмы, мультфільмы, сэрыялы ў прафэсыйнай агучцы на беларускай мове <ref>[https://probusiness.io/press/5500-samyy-interaktivnyy-videoservis-belarusi-istoriya-prodvizheniya-voka-v-2018-godu.html Самый интерактивный видеосервис Беларуси. История продвижения VOKA в 2018 году]</ref>. Некаторыя зь іх былі эксклюзіўна перакладзеныя і агучыныя па замове відэасэрвісу<ref>{{Cite web|url=https://interesnoe.me/source-44883411/post-1255697|title=«Секс в большом городе» по-белорусски уже доступен для просмотра|publisher=interesnoe.me|lang=ru|accessdate=2022-03-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tvnews.by/kino/14245-velcom-a1-pokazhet-finalnyj-sezon-igry-prestolov-na-belorusskom-jazyke.html|title=velcom A1 покажет финальный сезон "Игры престолов" на белорусском языке|publisher=tvnews.by|lang=ru|accessdate=2022-03-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://citydog.by/post/zaden-bel-chornobl/|title=«Чернобыль» покажут на большом экране. По-белорусски. Бесплатно|publisher=citydog.by|lang=ru|accessdate=2022-03-29}}</ref>. 28 студзеня 2019 г. у відэасэрвісе VOKA зьявілася самая вялікая ў краіне бібліятэка кантэнту ў ультравысокай разьдзяляльнасьці [[Ultra High-Definition]] (4K) <ref>[https://tvnews.by/tb/13886-v-videoservise-voka-pojavilsja-4k-kontent.html В видеосервисе VOKA появился 4K-контент]</ref>. ==== VOKA Smartfilm ==== Пачынаючы з 2010 года кампанія А1 пры падтрымцы [[Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь|Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь]] штогод праводзіць фэстываль мабільнага кіно. З 2016 года фэстываль набыў міжнародны статус<ref>{{Cite web|url=https://smartfilm.by/news/79|title=velcom Smartfilm – старт в новом формате|publisher=smartfilm.by|lang=ru|accessdate=2020-02-20}}</ref>. З кожным годам колькасьць работ і геаграфія ўдзельнікаў павялічваецца. У 2020 годзе прайшоў дзевяты Міжнародны фэстываль мабільнага кіно VOKA Smartfilm, у конкурснай праграме якога было прадстаўлена 356 караткамэтражных фільмаў з 75 краін сьвету<ref>{{Cite web|url=https://smartfilm.by/news/148|title=Гран-при фестиваля VOKA Smartfilm получил белорусский фильм «86»|publisher=smartfilm.by|lang=ru|accessdate=2020-04-17}}</ref>. === Кібэрспорт === У лютым 2020 году пры садзейнічаньні кампаніі А1 было створана і зарэгістравана Рэспубліканскае грамадскае аб'яднаньне «Беларуская фэдэрацыя камп'ютэрнага спорту».<ref>{{Cite web|url= https://naviny.by/new/20200303/1583235731-v-belarusi-sozdana-federaciya-kompyuternogo-sporta|title=В Беларуси создана федерация компьютерного спорта|publisher=naviny.by|lang=ru|accessdate=2020-03-27}}</ref>17 красавіка 2020 году зарэгістравана Беларуская асацыяцыя камп'ютэрнага спорту (БАКС) <ref>{{Cite web|url= https://naviny.by/new/20200424/1587742463-v-belarusi-poyavilas-associaciya-kompyuternogo-sporta|title=В Беларуси появилась ассоциация компьютерного спорта|publisher=naviny.by|lang=ru|accessdate=2020-05-8}}</ref>. Членамі БАКС з'яўляюцца А1, відэасэрвіс VOKA і Беларуская фэдэрацыя камп'ютэрнага спорту. Асацыяцыя створана для развіцця і папулярызацыі камп'ютэрнага спорту ў Беларусі, развіцьця і падтрымькі прафесійных гульцоў, трэнераў і судзьдзяў, правядзеньня спаборьніцтваў і разьвіцьця міжнародных кантактаў. 4 траўня 2020 года ў тэставай сеткі 5G SA кампаніі А1 прайшоў першы кібэрспартыўны матч па мабільным он-лайн-гульням. Падчас тэставаньня хуткасьць перадачы зьвестак склала 1,2 Гбіт / с, а ping - 10 мілісэкунд<ref>{{Cite web|url=https://interfax.by/news/nauka_i_tekhnologii/internet/1277100/|title=А1 испытала мобильный гейминг в тестовой сети 5G SA|publisher=interfax.by|lang=ru|accessdate=2020-06-29}}</ref>. === Дата-цэнтар і ІКТ-паслугі === У верасьні 2017 г. у Менску А1 запусьціў адзін з найбуйнейшых у Беларусі цэнтраў апрацоўкі зьвестак (ЦАЗ)<ref>{{Cite web|url=https://a1data.by/data-center/news/data_centr/|title=velcom открыл крупнейший в Беларуси дата-центр|publisher=a1data.by|lang=ru|accessdate=2019-08-17}}</ref>. Чатыры модулі ЦАЗ разьлічаныя на 800 сэрвэрных стоек і маюць уласнае аптычнае колца з прапускной здольнасьцю 1 Тбіт/сек. Па стане на чэрьвень 2018 году запушчаны ў эксплюатацыю 1-ы модуль на 200 сэрвэрных стоек<ref>{{Cite web|url=https://www.kv.by/post/1054738-ekskursiya-po-data-centru-velcom|title=Экскурсия по дата-центру velcom|publisher=kv.by|lang=ru|accessdate=2021-05-07}}</ref>. Дата-цэнтар А1 мае міжнародны сэртыфікат Uptime Institute (UI) па ўзроўні адмоваўстойлівасьці Tier III у катэгорыях Design і Facility, таксама сэртыфікат PCI DSS, які пацьвярджае забесьпячэньне бясьпекі інфраструктуры кліентаў і абарону зьвестак аплатных карт<ref>{{Cite web|url=https://primepress.by/news/kompanii/data_tsentr_operatora_velcom_a1_podtverdil_sootvetstvie_standartam_bezopasnosti_pci_dss-11464/?utm_source=yxnews&utm_medium=desktop|title=Дата-центр оператора velcom A1 подтвердил соответствие стандартам безопасности PCI DSS|publisher=primepress.by|lang=ru|accessdate=2021-04-29}}</ref>. У сакавіку 2019 года дата-цэнтр атрымаў атэстат адпавэднасьці нацыянальным патрабаваньням па абароне інфармацыі<ref>{{Cite web|url=https://www.belta.by/society/view/informatsiju-zaschischaet-zakon-i-oblako-62-354894-2019/|title=Информацию защищает закон… и "Облако-62"|publisher=belta.by|lang=ru|accessdate=2021-05-07}}</ref>. У жніўні 2019 года дата-цэнтр А1 падцьвердзіў адпаведнасьць стандарту ISO 27001<ref>{{Cite web|url=https://dev.by/news/a1-predstavil-paket-novykh-produktov-i-uslug|title=A1 представил пакет новых продуктов и услуг|publisher=dev.by|lang=ru|accessdate=2020-06-29}}</ref>, у траўні 2020 года — дзяржаўнаму стандарту Рэспублікі Беларусь ISO / IEC 27001-2016<ref>{{Cite web|url=https://interfax.by/news/biznes/novosti__kompaniy/1275875/|title=Дата-центр А1 подтвердил соответствие требованиям стандарта СТБ ISO/IEC 27001-2016|publisher=interfax.by|lang=ru|accessdate=2020-06-29}}</ref>. У верасьні 2020 года кампанія атрымала ліцэнзію на выкананьне работ і аказаньне паслуг у галіне забеспячэньня інфармацыйнай бясьпекі крытычна важных аб'ектаў інфарматызацыі (КВАІ) <ref>{{Cite web|url=https://interfax.by/news/biznes/novosti__kompaniy/1282486/|title=А1 получила лицензию на выполнение работ в области обеспечения инфобезопасности КВОИ|publisher=interfax.by|lang=ru|accessdate=2021-04-29}}</ref>. У кастрычніку 2020 года кампанія A1 атрымала статус плацінавага партнэра «Лабараторыі Касперскага»<ref>{{Cite web|url=https://interfax.by/news/biznes/businesses/1285194/|title=А1 стала платиновым партнером "Лаборатории Касперского"|publisher=interfax.by|lang=ru|accessdate=2021-04-29}}</ref>. У цяперашні час дата-цэнтр прадастаўляе наступныя паслугі: арэнда воблачных рашэньняў (IaaS, прыватныя воблакі, «Воблака-62»), размяшчэньне сэрвэрнага і сеткавага абсталяваньня (Colocation, HaaS), сэрвісы і рашэньне ІКТ (Baas, Veeam Cloud Connect, DraaS, комплексная тэхнічная падтрымка Oracle і інш.), IT-кансалтынг, аддалены офіс, а таксама карыстаньне праграмнымі прадуктамі Microsoft на ўмовах падпіські<ref>{{Cite web|url=https://probusiness.io/special_project/6847-sosredotochtes-na-razvitii-biznesa-a-nam-doverte-tekhnicheskiy-aspekt-ego-optimizacii-intervyu-s-top-menedzherom-a1-robertom-dashyanom.html|title=«Сосредоточьтесь на развитии бизнеса, а нам доверьте технический аспект его оптимизации». Интервью с топ-менеджером А1 Робертом Дашяном|publisher=probusiness.io|lang=ru|accessdate=2021-05-07}}</ref>. З 1 красавіка 2021 году Унітарнае прадпрыэмства «А1» перадало правы і абавязькі па шэрагу дамоваў аказаньня ІКТ-паслуг новай кампаніі «А1 ІКТ сэрвісы». ТАА «А1 ІКТ сэрвісы» працуе пад брэндам А1 і зарэгістравана ў якасьці рэзідэнта Парку высокіх тэхналогій<ref>{{Cite web|url=https://interfax.by/news/biznes/novosti__kompaniy/1292707/|title=Одним из новых резидентов ПВТ стала компания "А1 ИКТ сервисы"|publisher=interfax.by|lang=ru|accessdate=2021-05-07}}</ref>. === Сонечная электрастанцыя === Улетку 2016 году паблізу [[Брагін]]а (Гомельская вобласьць) А1 запусьціў [[Сонечная электрастанцыя|сонечную электрастанцыю]], якая складаецца з 85 тысячаў сонечных панэляў<ref>{{Cite web|url=https://tech.onliner.by/2016/08/19/velcom-149|title=velcom запустил солнечную электростанцию размером с 60 футбольных полей|publisher=www.onliner.by|lang=ru|accessdate=2018-11-11}}</ref>. Станцыя пабудавана на тэрыторыі, якая пацярпела ад [[Чарнобыльская катастрофа|катастрофы на Чарнобыльскай АЭС]] і таму мала прыдатная для вядзеньня сельскай гаспадаркі. Для злучэньня паміж сабой усіх сонечных модуляў кампанія А1 праклала каля 800 км кабэльных ліній. У кастрычніку 2017 г. у Любанскім раёне Менскай вобласьці А1 запусьціў першую ў Беларусі базавую станцыю сувязі, якая працуе на сонечнай энэргіі<ref>{{Cite web|url=https://naviny.by/article/20171004/1507110844-velcom-zapustil-bazovuyu-stanciyu-na-solnechnyh-batareyah|title=velcom запустил базовую станцию на солнечных батареях|publisher=naviny.by|lang=ru|accessdate=2019-04-03}}</ref>. == Бяспека й крытыка == Аўстрыйскіх інвэстараў з 2007 году абвінавачвалі ў прыхільнасьці да «[[Апошняя дыктатура Эўропы|апошняга дыктатара Эўропы]]» дзеля пасьпяховага бізнэсу<ref name="Österreichs">{{артыкул|год=2020|аўтар=Simone Brunner.|загаловак=Alexanders Werk und Österreichs Beitrag|выданьне={{артыкул у іншым разьдзеле|profil|profil|de|profil (Zeitschrift)}}|мова=de|нумар=42|старонкі=66–67}}</ref>. Масавыя акцыі пратэсту пасьля [[Прэзыдэнцкія выбары ў Беларусі 2010 году|прэзыдэнцкіх выбараў 2010 году]], у прыватнасьці [[Плошча 2010]], былі жорстка здушаны, але пазьней высьветлілася, што ўлады шпіёнілі за пратэстоўцамі, выкарыстоўваючы зьвесткі іх мабільных тэлефонаў<ref name="Österreichs" />. «A1» заўсёды падкрэсьлівала, што не перадавала актыўна аніякія зьвесткі кліентаў: «У адрозьненьне ад большасьці іншых краінаў любы доступ да асабістых зьвестак і зьвестак выклікаў ажыцьцяўляецца без рашэньня суда й без удзелу апэратара мабільнай сеткі», – тлумачыў апэратар у той час<ref name="Österreichs" />. У ліпені 2016 году праваабарончая арганізацыя «[[Міжнародная амністыя]]» абвінаваціла «A1 Беларусь» у датычнасьці да сачэньня за беларускімі грамадзянамі. Паводле справаздачы праваабаронцаў, кампанія прадастаўляе ўладам практычна неабмежаваны доступ да размоваў сваіх кліентаў і іх зьвестак. «[[A1 Telekom Austria Group]]» адрэагавала на абвінавачваньні, у сваім адказе спаслаўшыся на тое, што яна ўсяго толькі выконвае заканадаўства краіны<ref>{{Cite web|last=|first=|date=7 ліпеня 2016|title=Weißrussland: Telekom Austria erfüllt nur ihre Pflicht|url=https://www.diepresse.com/5044823/weissrussland-telekom-austria-erfullt-nur-ihre-pflicht|dead-url=no|archiveurl=https://archive.vn/2VpZo|archivedate=21 верасьня 2020|accessdate=21 верасьня 2020|website=|publisher=[[Die Presse]]|language=de}}</ref>. Са слоў сына жонкі [[Мікалай Статкевіч|Мікалая Статкевіча]], напярэдадні сьвяткаваньня [[100-годзьдзе Беларускай Народнай Рэспублікі|100-годзьдзя БНР]] у сакавіку 2017 году аператарам былі заблякаваныя смартфоны беларускага палітыка [[Мікалай Статкевіч|Мікалая Статкевіча]] й былі перададзены ягоныя паролі ад [[Facebook]] і [[Viber]]<ref>{{Cite web|last=|first=|date=25 сакавіка 2017|title=Статкевича, его жену и ее сына «отрубили от любой связи»|url=https://nashaniva.by/?c=ar&i=187795&lang=ru|dead-url=no|archiveurl=https://archive.vn/PUJ2T|archivedate=21 верасьня 2020|accessdate=21 верасьня 2020|website=|publisher=[[Наша Ніва]]|language=ru}}</ref>. 23 жніўня 2020 году падчас мітынгу ў Менску ва ўсіх апэратараў мабільнай сувязі ўзніклі праблемы з інтэрнэтам<ref>{{cite web| author =|language=ru| date =23 жніўня 2020| url =https://42.tut.by/697767/| title =«По требованию госорганов». А1 пояснил, откуда сегодня проблемы с интернетом в Минске|publisher =[[TUT.BY]]| accessdate = 24 жніўня 2020}}</ref>. Паводле паведамленьня А1, гэта было зроблена згодна з патрабаваньнем дзяржаўных ворганаў для забеспячэньня нацыянальнай бясьпекі<ref name="a1-soobshhil">{{cite web| author =| date =26 жніўня 2020| url =https://tech.onliner.by/2020/08/26/a1-soobshhil-ob-uxudshenii-kachestva-mobilnogo-interneta-po-trebovaniyu-gosorganov|language=ru| title =A1, МТС и life:) сообщили об ухудшении качества связи по требованию госорганов|publisher =[[Onliner.by]]|accessdate =27 жніўня 2020}}</ref>. У гэты ж дзень прадастаўленьне паслугі перадачы зьвестак было адноўлена ў поўным аб’ёме. 26 жніўня кампанія загадзя папярэдзіла абанэнтаў аб падобных праблемах<ref name="a1-soobshhil"/>. Веерныя адключэньні інтэрнэту працягваліся й у наступныя месяцы<ref>{{Cite web|last=|first=|date=25 кастрычніка 2020|title=«По требованиям госорганов». В Минске снова проблемы с мобильным интернетом|url=https://42.tut.by/705309|dead-url=no|archiveurl=https://archive.vn/NUgAG|archivedate=25 кастрычніка 2020|accessdate=25 кастрычніка 2020|website=|publisher=[[TUT.BY]]|language=ru}}</ref>. У справаздачы беларускай праваабарончай арганізацыі «Human Constanta» спыненьне працы было прыраўнена да парушэньня правоў чалавека, бо гэта фактычна ''«разгон мірнай дэманстрацыі, толькі анлайн»''<ref>{{Cite web|last=|first=|date=7 верасьня 2020|title=Wie ein österreichischer Mobilfunkanbieter dem Regime in Belarus hilft|url=https://web.de/magazine/politik/oesterreich-mobilfunk-anbieter-a1-regime-belarus-hilfe-35062664|dead-url=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200916201127/https://web.de/magazine/politik/oesterreich-mobilfunk-anbieter-a1-regime-belarus-hilfe-35062664|archivedate=21 верасьня 2020|accessdate=21 верасьня 2020|website=|publisher={{артыкул у іншым разьдзеле|WEB.DE|WEB.DE|de|WEB.DE}}|language=de}}</ref>. 21 верасьня 2020 Асацыяцыя эўрапейскіх тэлекамунікацыйных апэратараў сувязі (ETNO) выступіла з заявай па сытуацыі з адключэньнем інтэрнэту ў Беларусі. У ім ёсьць і публічная пазыцыя A1 Telekom Austria Group: «А1 ў Беларусі ня можа прадастаўляць паслугі сувязі без доступу да манапалізаванага дзяржавай знешняга каналу - галасавая сувязь і перадача зьвестак як на нацыянальным, так і міжнародным узроўнях знаходзяцца пад кантролем ўпаўнаважаных дзяржаўных органаў»<ref>{{cite web| author =| date =21 верасьня 2020| url =https://aif.by/it-news/associaciya_operatorov_evropy_prokommentirovala_otklyucheniya_interneta_v_rb| language=ru|title =Ассоциация операторов Европы прокомментировала отключения интернета в РБ|website =aif.by| accessdate =21 сьнежня 2020}}</ref>. У кастрычніку 2020 Міжнародная кааліцыя #KeepItOn апублікавала адкрыты ліст з заклікам да беларускіх пастаўшчыкоў тэлэкам-паслуг процідзейнічаць адключэньню інтэрнэту. У адказе ад кампаніі А1 гаворыцца: «Абмежаваньне доступу да інтэрнэт-паслугаў не ляжыць ні ў плоскасьці інтэрэсаў кампаніі, ні яе кліентаў. Аднак, як і ў любой краіне, у якой працуе A1 Telekom Austria Group, кампанія абавязаная выконваць мясцовыя заканадаўчыя і нарматыўныя патрабаваньні. У выпадку невыкананьня такіх патрабаваньняў наступствы ад іх рэалізацыі могуць насіць значна больш маштабны характар»<ref>{{cite web| author =| date =30 кастрычніка 2020| url =https://42.tut.by/706025| language=ru|title =Международная коалиция призвала операторов Беларуси бороться с отключениями интернета. А1 ответил|publisher =[[TUT.BY]]| accessdate =21 сьнежня 2020}}</ref>. [[Вераніка Цапкала]], якая шмат гадоў працавала ў «velcom» у аддзелах продажаў і карпаратыўных кліентаў, ў кастрычніку 2020 году сказала: ''«Я не лічу правільным, што кампанія з [[Эўрапейскі Зьвяз|ЭЗ]] так відавочна падтрымлівае [[Аляксандар Лукашэнка|Лукашэнку]] й яго недэмакратычныя каштоўнасьці. Па-іншаму нельга назваць яе паводзіны, калі яна адключае мабільны Інтэрнэт кожную нядзелю. Што робіць А1, каб дыстанцыявацца ад гэтага крывавага [[Рэжым Лукашэнкі|рэжыму]]?»''<ref name="Österreichs" /> У чэрвені 2021 году прапагандыст [[Дзяніс Мельянцоў]] агучыў пагрозу нацыяналізаваць тэлекамунікацыйнага апэратара, які належыць аўстрыйскім інвэстарам, у адказ на ўвядзеньне [[Эўрапейскі Зьвяз|Эўрапейскім Зьвязам]] санкцыяў<ref>[https://nn.by/?c=ar&i=275051 Дзяніс Мельянцоў: Можна нацыяналізаваць Прыёрбанк і А1] — [[Наша Ніва]], 25 чэрвеня 2021</ref>. == Статыстыка == На 30 верасня 2024 году паслугамі мабільнай сувязі кампаніі карысталіся 4,959 млн абанэнтаў. Колькасьць карыстальнікаў, у якіх падключаны паслугі фіксаванага інтэрнэта і ТБ, склала 945,9 тыс. Доля кампаніі на рынку мабільнай сувязі склала 41,6%<ref name="a1groupresults">[https://web.archive.org/web/20180813044338/https://www.a1.group/en/ir/interim-results Interim Results — A1 Telekom Austria Group]{{Ref-en}}</ref>. Мабільнай сувязьзю [[2G]] ахоплена 97,7% тэрыторыі краіны, на якой пражывае 99,9% насельніцтва (100% гарадзкіх жыхароў). [[3G]] даступна на 97,1% тэрыторыі краіны. Паводле стану на чэрвень 2010 году ў сетцы А1 працавала 3301 базавая станцыя і 28754 прыёмаперадатчыкі ў 1360 населеных пунктах краіны<ref>{{Cite web |url=https://www.a1.by/ru/company/news/p/30.11097 |title=Новости развития сети в июне|publisher=A1.by|lang=ru|accessdate=2019-08-22}}</ref>, а таксама 8 камутатараў: 3 у Менску і па аднаму ў кожным абласным цэнтры. Кліенты кампаніі могуць карыстацца паслугай міжнароднага роўмінгу ў 191 краіне сьвету ў сетках 382 апэратараў<ref>{{Cite web |url=https://www.a1.by/ru/company/news/p/30.35916 |title=velcom предоставил услуги интернет-роуминга абонентам ПРИВЕТ|publisher=A1.by|lang=ru|accessdate=2019-08-22}}</ref>. Унітарнае прадпрыемства «А1» мае ўласную сетку цэнтраў цыфравых паслуг, якая складаецца больш з 80 офісаў<ref>[https://a1.by/be/company/ Пра кампанію{{Ref-be}}]</ref>. Дылерская сетка налічвае больш за 500 салёнаў па ўсёй краіне. {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ |- ! Дата ! 1 сьнежня 2000 ! 1 кастрычніка 2001 ! 31 кастрычніка 2003 ! 15 студзеня 2004 ! 29 кастрычніка 2004 ! 1 студзеня 2005 ! 1 студзеня 2006 ! 1 жніўня 2006 ! 31 сьнежня 2007 ! 31 сьнежня 2008 |- ! Колькасьць (тыс.) і дзель сотавых абанэнтаў | 26<ref>{{Артыкул|аўтар=[[Тэрэза Хаюціна]], БелТА|загаловак=«Privet» па мабільнаму|спасылка=http://www.zviazda.by/second.html?r=9&p=3&archiv=21122000|выданьне=Зьвязда|тып=газэта|год=21 сьнежня 2000|нумар=259 (24110)|старонкі=|issn=1990-763x}}</ref> (60,5%) | 85 (80,9%<ref>{{Артыкул|аўтар=|загаловак=Welcome МТС!|арыгінал=|спасылка=http://www.nn.by/2001/40/09.htm|выданьне=[[Наша Ніва]]|тып=Газэта|год=1 кастрычніка 2001|нумар=[http://www.kamunikat.org/download.php?item=19749-1.pdf 40 (249)]|старонкі=6|issn=1819-1614}}</ref>) | 580 (61,7%<ref>{{Артыкул|аўтар=[[Вікторыя Захарава]]|загаловак=Дзясятая частка беларусаў — «мабільныя»|спасылка=http://www.zviazda.by/second.html?r=9&p=7&archiv=31102003|выданьне=Зьвязда|тып=газэта|год=31 кастрычніка 2003|нумар=273-274|старонкі=|issn=1990-763x}}</ref>) | 620 (56,8%<ref>{{Артыкул|аўтар=Вікторыя Захарава|загаловак=«Мабільных» беларусаў стала больш|спасылка=http://www.zviazda.by/second.html?r=9&p=12&archiv=15012004|выданьне=Зьвязда|тып=газэта|год=15 студзеня 2004|нумар=10 (25023)|старонкі=|issn=1990-763x}}</ref>) | 1000 (48,1%<ref>{{Артыкул|аўтар=[[Вікторыя Целяшук]]|загаловак=Першаму апэратару — другі «мабільны» мільён|спасылка=http://www.zviazda.by/second.html?r=9&p=14&archiv=29102004|выданьне=Зьвязда|тып=газэта|год=29 кастрычніка 2004|нумар=260-261|старонкі=|issn=1990-763x}}</ref>) | 1135 (46,6%<ref>{{Артыкул|аўтар=Вікторыя Захарава|загаловак=Кожны чацьвёрты — мабільны|спасылка=http://www.zviazda.by/second.html?r=9&p=22&archiv=06012005|выданьне=Зьвязда|тып=газэта|год=6 студзеня 2005|нумар=3 (25335)|старонкі=|issn=1990-763x}}</ref>) | 1885 (46,1%<ref>{{Артыкул|аўтар=Іна Арэхава|загаловак=«Мабільная» Беларусь|спасылка=http://www.zviazda.by/second.html?r=9&p=17&archiv=10012006|выданьне=Зьвязда|тып=газэта|год=10 студзеня 2006|нумар=4 (25593)|старонкі=|issn=1990-763x}}</ref>) | 2360 (45,8%<ref>{{Артыкул|аўтар=Аляксей Раманчук, БелТА|загаловак=Нас, «мабільных», — 5 мільёнаў|спасылка=http://www.zviazda.by/second.html?r=9&p=28&archiv=04082006|выданьне=Зьвязда|тып=газэта|год=4 жніўня 2006|нумар=171 (25760)|старонкі=|issn=1990-763x}}</ref>) | 3059 (43,4%<ref name="a1groupresults" />) | 3698 (44,8%<ref name="a1groupresults" />) |- ! Ахоп насельніцтва | ''0,26%''<ref>{{Артыкул|аўтар=[[Сяргей Сьнегін]], БелаПАН|загаловак=Насельніцтва Беларусі зьменшылася на 29,3 тысячы чалавек|спасылка=http://www.zviazda.by/second.html?r=2&p=18&archiv=02032001|выданьне=Зьвязда|тып=Газэта|год=2 сакавіка 2001|нумар=46 (24162)|старонкі=|issn=1990-763x}}</ref> | 0,85%<ref>{{Спасылка|аўтар =[[Галіна Абакунчык]], Радыё «Свабода»| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі =22 студзеня 2002| url =http://news.tut.by/society/12625_print.html| копія = | загаловак =З-за эканамічнага крызісу ў Беларусі імкліва меншае насельніцтва| фармат = | назва праекту =Грамадзтва| выдавец =[[TUT.BY|Tut.by]]| дата = 13 лістапада 2012 | мова = | камэнтар = }}</ref> | 5,94%<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url =http://translate.google.by/translate?hl=be&sl=en&tl=be&u=http://belstat.gov.by/homep/en/indicators/population.php| копія = | загаловак =Памер і натуральны прырост насельніцтва| фармат = | назва праекту =Рэспубліка Беларусь у лічбах, 1995-2011| выдавец =[[Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь]]| дата = 13 лістапада 2012 | мова = | камэнтар = }}</ref> | 6,35% | 10,31% | 11,7% | 19,57% | 24,64% | | 38,89% |- ! Дата ! 31 сьнежня 2009 ! 31 сьнежня 2010 ! 31 сьнежня 2011 ! 31 сьнежня 2012 ! 31 сьнежня 2013 ! 31 сьнежня 2014 ! 31 сьнежня 2015 ! 31 сьнежня 2016 ! 31 сьнежня 2017 ! 31 сьнежня 2018 |- ! Колькасьць (тыс.) і дзель сотавых абанэнтаў | 4102 (42,7%<ref name="a1groupresults" />) | 4354 (41,9%<ref name="a1groupresults" />) | 4620 (41,1%<ref name="a1groupresults" />) | 4800 (43,5%<ref name="a1groupresults" />) | 4947 (42,5%<ref name="a1groupresults" />) | 4950 (42,4%<ref name="a1groupresults" />) | 4956 (42,5%<ref name="a1groupresults" />) | 4945 (43,2%<ref name="a1groupresults" />) | 4864 (42,5%<ref name="a1groupresults" />) | 4873 (42%<ref name="a1groupresults" />) |- ! Ахоп насельніцтва | | 48,81% | | | | | | | | |- ! Абанэнтаў фіксаванай сувязі (карыстальнікі паслуг інтэрнэта і ТБ), млн | - | - | - | - | - | - | - | 0,279 | 0,463 | 0,657 |- ! Дата ! 31 сьнежня 2019 ! 31 сьнежня 2020 ! 31 сьнежня 2021 ! 31 сьнежня 2022 ! 31 сьнежня 2023 |- ! Колькасьць (тыс.) і дзель сотавых абанэнтаў | 4890 (41,8%<ref name="a1groupresults" />) | 4916 (42,0%<ref name="a1groupresults" />) | 4938 (42,2%<ref name="a1groupresults" />) | 4,895 (41,5 %) | 4,897 |- ! Ахоп насельніцтва | | | |- |- |- |- |- ! Абанэнтаў фіксаванай сувязі (карыстальнікі паслуг інтэрнэта і ТБ), млн | 0,616 | 0,627 | 0,651 | 0,790 | 0,891 |} Выручка кампаніі (паводле зьвестак [[МСФС|міжнароднай фінансавай справаздачнасьці]]) па выніках за 3 квартал 2024 г. склала 322,3 млн эўра, паказчык EBITDA (прыбытак да выліку выдаткаў па працэнтах, выплаты падаткаў і амартызацыйных адлічэньняў) — 122,5 млн эўра. За 2021 год сума выручкі склала 419,6 млн еўра, EBITDA — 180,5 млн еўра<ref name="a1groupresults" />. {| class="wikitable" style="text-align:center;" !Год||Выручка, млн эўра||EBITDA, млн эўра||EBITDA Margin||Апэрацыйны даход, млн эўра||Capex |- | '''2011''' | 260,9 | 106,6 | 40,9 % | -255,2 | 44,9 |- | '''2012''' | 301,2 | 124,4 | 41,3 % | 29,5 | 43,7 |- | '''2013''' | 331,7 | 155,9 | 47,0 % | 71,6 | 34,0 |- | '''2014''' | 355,0 | 172,4 | 48,6 % | 82,2 | 48,5 |- | '''2015''' | 332,2 | 163,7 | 49,3 % | 86,6 | 66,1 |- | '''2016''' | 321,0 | 151,5 | 47,2 % | 87,8 | 73,7 |- | '''2017''' | 390,5 | 181,3 | 46,4 % | 123,1 | 47,1 |- | '''2018''' | 390,9 | 177,7 | 45,5 % | 90,3 | 49,7 |- | '''2019''' | 426,1 | 190,9 | 44,8 % | 100,7 | 105,1 |- | '''2020''' | 402,6 | 172,8 | 42,9 % | 109,3 | 26,8 |- | '''2021''' | 419,6 | 180,5 | 43,02 % | 122,4 | 240,4 |- | '''2022''' | 460,8 | 218,8 | 47,5 % | 155,5 | 38,6 |- | '''2023''' | 442,2 | 191,9 | 43,4 % | 138,7 | 25,3 |} == Карпаратыўная сацыяльная адказнасьць == У сьпісе прыярытэтных напрамкаў карпаратыўнай сацыяльнай адказнасьці кампаніі — дапамога дзецям, садзейнічаньне захаваньню нацыянальных каштоўнасьцей і экалёгія <ref>{{Cite web|url=https://interfax.by/news/biznes/novosti__kompaniy/1269927/|title=А1 начинает реализацию экологических проектов|publisher=interfax.by|lang=ru|accessdate=2020-01-16}}</ref>. === Дапамога дзецям === Падтрымкай людзей з аўтызмам А1 займаецца з 2015 г. У 2016 г. па ініцыятыве МДГА «Дзеці. Аўтызм. Бацькі» і кампаніі А1 на базе Студыі Пушкаровай быў створаны Сямейны інклюзіў-тэатар «і», якому кампанія аказвае фінансавую і інфармацыйную падтрымку ў якасьці генэральнага партнэра. З 2016 г. А1 прымае ўдзел у штогадовай міжнароднай акцыі Light It Up Blue 2 красавіка, накіраванай на падтрымку людзей з аўтызмам<ref>[https://telegraf.by/2016/04/48/318337-zajgi-sinim-v-ramkah-socialnoi-akcii-velcom-minskie-zdaniya-vklyuchili-sinyuyu-podsvetku «Зажги синим!»: в рамках социальной акции velcom минские здания включили синюю подсветку]{{Недаступная спасылка|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. У 2015-2019 гг. кампанія штогод ладзіла дабрачынныя акцыі #velcombegom. Мэта праекта — аказаньне дапамогі дзіцячым медыцынскім установам, прасоўваньне здаровага ладу жыцьця і папулярызацыі бегу. За час правядзеньня бенефіцыярам акцыі (розныя дзіцячыя медыцынскія ўстановы) было пералічына больш за 700 000 беларускіх рублёў фінансавай дапамогі<ref>{{Cite web|url=https://www.belta.by/society/view/evropejskie-zabegi-velcombegom-probezhali-200-000-kilometrov-v-pomosch-detjam-na-rekordnuju-summu-v-352616-2019|title="Европейские забеги" #velcombegom пробежали 200 000 километров в помощь детям на рекордную сумму в 200 000 рублей|publisher=belta.by|lang=ru|accessdate=2022-03-29}}</ref>. У 2018 г. акцыя «Бягучыя гарады» #velcombegom стала пераможцам Міжнароднага конкурсу камунікацыйных праектаў Eventiada IPRA Golden World Awards 2018 у намінацыі «За лепшы праект у сферы здаровага ладу жыцьця»<ref>[https://web.archive.org/web/20190415205103/http://marketing.by/novosti-rynka/proekt-begushchie-goroda-velcombegom-stal-pobeditelem-mezhdunarodnogo-konkursa-kommunikatsionnykh-pr/ «Бегущие города #velcombegom» стал победителем Международного конкурса коммуникационных проектов в Москве]</ref>. З 2016 па 2020 гады капманія А1 рэалізоўвала праект «Я бачу!» сумесна зь Беларускім дзіцячым фондам пры падтрымцы Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь. Мэта праекту — дапамога ў своечасовай дыягностыцы і выяўленьне раньніх парушэньняў зроку ў дзяцей школьнага веку, якія пражываюць у сельскай мясцовасьці. За 4 гады 35 лекараў-афтальмолагаў наведалі 693 школы ў Магілёўскай, Гомельскай, Берасьцейская і Віцебскай вобласцях і правялі дыягностыку зроку ў 51 474 школьнікаў<ref>{{Cite web|url=https://www.a1.by/ru/company/news/itogi-proekta-a1-i-bdf-ya-vizhu-osmotreno-bolee-51-tys-detej-iz-62-rajonov-belarusi/p/itogi-ya-vizhu|title=Итоги проекта А1 и БДФ«Я вижу!»: осмотрено более 51 тыс. детей из 62 районов Беларуси|publisher=a1.by|lang=ru|accessdate=2020-03-04}}</ref>. Да фіналу праекта пры ўдзеле прадстаўнікоў творчага аб'яднаньня «Сучасны комікс» быў падрыхтаваны і выпушчаны зборнік коміксаў «Я бачу!» <ref>{{Cite web|url=https://interfax.by/news/obshchestvo/kultura/1272316/|title=Три в одном: вышла коллекция комиксов про суперочки «Я вижу!»|publisher=interfax.by|lang=ru|accessdate=2020-03-04}}</ref>. У верасьні 2019 г. А1 стаў генэральным партнэрам футбольнай школы «Юніёр». Супрацоўніцтва складацца зь некалькіх напрамкаў па разьвіцьці дзіцяча-юнацкага спорту, уключаючы распрацоўку брэнду «А1 Юніёр» і закупку новай экіпіроўцы для гульцоў клюбу<ref>{{Cite web|url=https://fc-junior.by/a1yunior/|title=А1 Юниор|publisher=fc-junior.by|lang=ru|accessdate=2019-10-03}}</ref>. 23 чэрвеня 2020 года кампанія А1 запусьціла дабрачынную спартыўную он-лайн-акцыю «100 гадзін з А1»<ref>{{Cite web|url=https://www.belta.by/society/view/blagotvoritelnost-i-sport-onlajn-a1-i-nok-belarusi-zapuskajut-aktsiju-v-pomosch-detjam-395842-2020|title=Благотворительность и спорт онлайн: А1 и НОК Беларуси запускают акцию в помощь детям|publisher=belta.by|lang=ru|accessdate=2020-06-29}}</ref>. Па выніках акцыі А1 аказала фінансавую падтрымку Рэспубліканскаму кьлінічнаму цэнтру паліятыўнай медыцынскай дапамогі дзецям. 1 чэрвеня 2021 года стартаваў другі сэзон «100 гадзін з А1», зьвязаны з тэмай экалогіі. Па вынікам акцыі А1 перачысліла 50 000 рублеў Міжнароднай грамадскай арганізацыі «SOS-Дзіцячыя вёскі». На выдзеленыя сродкі ў SOS-Дзіцячай вёсцы Магілёў усталявалі 300 сонечных панэляў і паветравую цеплавую помпу, на тэрыторыі SOS-Дзіцячай вёскі Бараўляны высаджана алэя з імяннымі дрэвамі актыўных удзельнікаў акцыі<ref>{{Cite web|url=https://officelife.media/article/colleagues-say/26721-50-000-gadzin-z-a1-uchastniki-blagotvoritelnoy-aktsii-dosrochno-dostigli-glavnoy-tseli/|title=«50 000 ГАДЗІН З А1»: УЧАСТНИКИ БЛАГОТВОРИТЕЛЬНОЙ АКЦИИ ДОСРОЧНО ДОСТИГЛИ ГЛАВНОЙ ЦЕЛИ|publisher=officelife.media|lang=ru|accessdate=2021-08-29}}</ref>. 20 жніўня 2023 года кампанія А1 на стадыёне "Дынама" ў Менску правяла спартыўна-музычны дабрачынны фэстываль "У адным рытме з А1". Дзякуючы ўдзельнікам розных спартыўных актыўнасцей па выніках мерапрыемства кампанія А1 аказала спонсарскую дапамогу Рэспубліканскаму цэнтру рэабілітацыі дзяцей-інвалідаў на набыццё высокатэхналагічнага інавацыйнага дыягнастычнага абсталявання <ref>{{Cite web|url=https://ont.by/news/stadion-dinamo-i-a1-proveli-sportivno-muzykalnyj-festival-u-adnym-rytme-z-a1|title=Стадион «Динамо» и А1 провели спортивно-музыкальный фестиваль «У адным рытме з А1»|publisher=ont.by|lang=ru|accessdate=2025-02-10}}</ref>. === Падтрымка беларускай мовы і культуры === А1 падтрымлівае ініцыятывы, накіраваныя на павышэньне цікавасьці да беларускай нацыянальнай спадчыны, традыцый, гісторыі, культуры і мастацтва. У 2015 годзе кампанія А1 распачала сацыяльна арыентаваны і адукацыйны праект «Чытаем па-беларуску», а ў 2016 ініцыятыва ахапіла школы па ўсёй Беларусі. Перад вучнямі пачатковых клясаў выступалі Ўладзімер Ліпскі, [[Юры Жыгамонт]], Раіса Баравікова, [[Тацяна Сівец]], [[Андрусь Такінданг]], [[Аліна Талай]] і іншыя. У 2017-2018 навучэнцам 7-8 класаў з усёй Беларусі прапанавалася запісаць відэа, на якім яны чытаюць адзін з твораў беларускай літаратуры. На прапанову арганізатараў праекту адгукнуліся таксама прадстаўнікі амбасадаў Швэцыі, Кыргыстану, Славаччыны, Чэхіі і Фінляндыі, яны прачыталі на відэа творы беларускіх аўтараў у падтрымку ўдзельнікаў конкурсу<ref>[https://nn.by/?c=ar&i=201717 Паслы замежных дзяржаў масава загаварылі па-беларуску]</ref>. З 2016 па 2019 сумесна з «[[Кінаконг]]» кампанія праводзіла праект «Беларускія ўікэнды». За гэты час былі перакладзены і агучаны па-беларуску больш за 20 карцін. Фільмы праекта былі паказаны ў больш за 60 кінатэатрах краіны, а сеансы наведалі больш за 50 тысяч гледачоў<ref>[https://web.archive.org/web/20190415205031/http://marketing.by/keysy/57-tysyach-gledacho-belaruskikh-uikenda-yak-u-velcom-atrymalasya-padtrymats-kino-na-belaruskay-move-/ 57 тысяч гледачоў «Беларускіх уікэндаў»: як у velcom атрымалася падтрымаць кіно на беларускай мове]</ref>. У 2018-2019 гг. кампанія А1 правяла сацыяльна-адукацыйны праект velcom YOUTH для старшакляснікаў з камунікацыяй на беларускай мове. У праекце прынялі ўдзел больш за 800 старшакласнікаў з 230 навучальных устаноў па ўсёй краіне<ref>[http://www.belmir.by/2019/01/15/участники-velcom-youth-приступают-к-реализации/ Участники velcom YOUTH приступают к реализации своих идей]</ref>. З 2019 года кампанія А1 праводьзіць праект «Першыя», у якім школьнікі з усёй Беларусі прэзентуюць ідэі на тэмы тэхналогій, культуры, экалогіі, інклюзіі, урбаністыкі<ref>{{Cite web|url=https://www.belta.by/society/view/pershyja-startuet-konkurs-idej-dlja-starsheklassnikov-na-belorusskom-jazyke-364980-2019/|title="Першыя": стартует конкурс идей для старшеклассников на белорусском языке|publisher=belta.by|lang=ru|accessdate=2022-03-29}}</ref>. Для ўдзельнікаў таксама прадугледжана спэцыяльная адукацыйная праграма. Штогод фіналістам конкурсу даецца магчымасць падрыхтаваць свае ідэі для прэзэнтацыі шырокай аўдыторыі разам з ментарамі<ref>{{Cite web|url=https://www.kp.ru/daily/27234/4361298/|title=А1 открывает прием заявок на новый конкурс идей для старшеклассников «Першыя»|publisher=kp.ru|lang=ru|accessdate=2022-03-29}}</ref>. У 2019-2020 гадах А1 выступіў генэральным партнэрам 100-га сэзона [[Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы|Нацыянальнага акадэмічнага тэатру імя Янкі Купалы]]<ref>{{Cite web|url=https://www.a1.by/be/company/news/p/a1-generalnyj-partner|title=А1 – генеральны партнэр 100-га сезона Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы|publisher=A1.by|lang=be|accessdate=2019-09-14}}</ref>. Дзякуючы партнэрству арганізавана бясплатная прамая трансляцыя знакавых спектакляў тэатра на відэасэрвісе VOKA, такіх як «Радзіва „Прудок“», «Дзве душы», «Людзі на балоце», «Паўлінка» і іншыя <ref>{{Cite web|url=https://naviny.by/new/20200302/1583149352-spektakl-shabany-kupalovskogo-teatra-pokazhut-v-pryamom-efire-na-voka|title=Спектакль «Шабаны» Купаловского театра покажут в прямом эфире на VOKA|publisher=naviny.by|lang=ru|accessdate=2020-03-27}}</ref>. 28 сьнежьня 2019 года А1 выступіў генэральным партьнёрам Венскага балю ў Палацы Незалежнасьці. Па выніках мерапрыемства кампанія аказала фінансавую дапамогу грамадскаму аб'яднаньню «SOS-Дзіцячыя вёські Беларусь»<ref>{{Cite web|url=https://marketing.by/novosti-rynka/a1-priobretaet-status-partnera-venskogo-bala-vo-dvortse-nezavisimosti/|title=А1 приобрел статус партнера Венского бала во Дворце независимости, но вызвал возмущение пользователей|publisher=marketing.by|lang=ru|accessdate=2020-06-29}}</ref>. З кастрычьніка 2019 года кампанія А1 сумесна з Цэнтрам беларуска-яўрэйскай культурнай спадчыны і Музеем гісторыі Віцебскага народнага мастацкага вучылішча рэалізуе праект #UNOVIS100<ref>{{Cite web|url=http://kimpress.by/index.phtml?page=2&id=16854|title=Праект #UNOVIS100|publisher=kimpress.by|lang=be|accessdate=2020-02-20}}</ref> у гонар 100-годзьдзя мастацкага аб'яднаньня УНОВІС. 15 лютага 2020 года ў [[Нацыянальны мастацкі музэй Рэспублікі Беларусь|Нацыянальным мастацкім музэі Беларусі]] адкрылася першая ў краіне выстава мастака-супрэматыста Лазара Хідэкеля «Нас зразумеюць праз 100 гадоў»<ref>{{Cite web|url=https://afisha.tut.by/news/anews/672687.html|title=В художественном музее открывается выставка Лазаря Хидекеля. Вот чем она крута|publisher=afisha.tut.by|lang=ru|accessdate=2020-02-20}}</ref>. 21 лютага кампанія А1 прадставіла новы праект, у рамках якога ў некаторых гарадах страны з’явіліся наборы інтэрактыўныя арт-інсталяцыі<ref>{{Cite web|url=https://naviny.by/new/20200221/1582279953-mova-belaruskih-garadou-vyasnoy-u-minsku-i-ablasnyh-centrah-zyavicca-seryya|title=«МОВА» беларускіх гарадоў: вясной у Мінску і абласных цэнтрах з’явіцца серыя арт-інсталяцый|publisher=naviny.by|lang=be|accessdate=2020-02-28}}</ref>. З мая па снежань 2020 года скульптуры-літары, якія ўяўляюць сабой вулічную мэбля і разам утвараюць слова «мова», устаноўлены ў Гомелі, Брэсце, Магілёве, Віцебску і Гродне <ref>{{Cite web|url=https://mogilev.online/2020/12/10/173866.html|title=В Могилеве появилась арт-инсталляция «МОВА» Беларуси от А1 |publisher=mogilev.online|lang=ru|accessdate=2020-12-11}}</ref>. Праект рэалізаваны А1 сумесна з ініцыятывай «Веліч роднай мовы». ===Экалёгія=== У чэрвені-ліпені 2020 года прайшоў конкурс «Энергія сонца для Зялёных школ», экалягічны праект кампаніі А1 у партьнёрстьве з Міністэрствам прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь, Міністэрствам адукацыі Рэспублікі Беларусь і Праграмай Развіцьця ААН у Беларусі <ref>{{Cite web|url=https://www.belta.by/society/view/ekologija-na-praktike-a1-nachinaet-sovmestnyj-obrazovatelnyj-proekt-s-zelenymi-shkolami-belarusi-393601-2020/|title=Экология на практике: А1 начинает совместный образовательный проект с зелеными школами Беларуси|publisher=[[Белорусское телеграфное агентство|БелТА]]|lang=ru|accessdate=2020-07-08}}</ref>. Па яго выніках былі абраныя 7 «Зялёных школ» - па адной у кожнай вобласьці Беларусі і ў Менску <ref>{{Cite web|url=https://rcek.by/pobediteli-ekologicheskogo-konkursa-energiya-solntsa-dlya-zelenyh-shkol/|title=Определены семь победителей экологического конкурса «Энергия солнца для Зеленых школ»|publisher=rcek.by|lang=ru|accessdate=2020-11-11}}</ref>. Да сьнежьня 2020 года кампанія завяршыла ўстаноўку сонечных панэляў у навучальных установах, якія перамаглі ў конкурсе <ref>{{Cite web|url=https://rcek.by/a1-ustanovil-solnechnye-paneli-v-semi-zelenyh-shkolah-belarusi/|title=А1 УСТАНОВИЛ СОЛНЕЧНЫЕ ПАНЕЛИ В СЕМИ «ЗЕЛЕНЫХ ШКОЛАХ» БЕЛАРУСИ|publisher=rcek.by|lang=ru|accessdate=2020-12-11}}</ref>. У 2021 годзе А1 у адпаведнасці з прынцыпамі ўстойлівага экалёгічнага, сацыяльнага і карпаратыўнага кіравання (ESG) запусціла маштабную ініцыятыву для дасягнення вугляроднай нейтральнасці: укараніла тэхналогіі натуральнага ахаладжэння абсталявання базавых станцый і мадэрнізавала электрасілкавальныя ўстаноўкі на тэхналагічных аб'ектах<ref>{{Cite web|url=https://www.kp.ru/daily/28296.5/4434677/|title=За год на 5500 тонн CO2 меньше: А1 запустил масштабную инициативу по достижению углеродной нейтральности|publisher=kp.ru|lang=ru|accessdate=2022-03-29}}</ref>. 16 красавіка 2021 года запушчаны праект «А1гарод», у рамках якога на даху галаўнога офіса А1 ў Менску з'явілася экалаёгічная прастора - агарод. Кампанія рэалізуе канцэпцыю «зялёнага офіса», мінімізуе выкарыстаньне паперы, укараняе электронны дакумэнтаабарот і вядьзе раздьзельны збор і сартаваньне смецця<ref>{{Cite web|url=https://www.belrynok.by/2021/04/16/a1-razvivaet-zelenyj-ofis-v-minske-posadili-ogorod-na-kryshe/|title=А1 развивает «Зеленый офис»: в Минске посадили огород на крыше|publisher=belrynok.by|lang=ru|accessdate=2021-04-20}}</ref>. У 2022 годзе ва ўсіх крамах А1 арганізавана ўласная сістэма збору электроннага абсталяваньня для наступнай перадачы на ​​бясьпечную ўтылізацыю, што дазваляе глябальна скарачаць узьдзеяньне на навакольнае асяродьдзе<ref>{{Cite web|url=https://www.belta.by/society/view/bolee-15-000-nenuzhnyh-smartfonov-a1-otpravit-na-bezopasnuju-dlja-okruzhajuschej-sredy-utilizatsiju-519103-2022/|title=Более 15 000 ненужных смартфонов А1 отправит на безопасную для окружающей среды утилизацию|publisher=belta.by|lang=ru|accessdate=2022-12-08}}</ref>. У траўні 2024 года А1 выпусціў першы экалагічны комікс для дьзяцей і падлеткаў. Адукацыйная сэрыя гісторый распавядае пра тое, як кожны можа паклапаціцца пра навакольнае асяроддьзе <ref>{{Cite web|url=https://ont.by/news/ekologicheskaya-otvetstvennost-ot-a1-kompaniya-vypustila-detskij-komiks-pro-zabotu-ob-okruzhayushej-srede|title=Экологическая ответственность от А1: компания выпустила детский комикс про заботу об окружающей среде|publisher=ont.by|lang=ru|access-date=2024-06-06|archive-date=2024-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20240606205502/https://ont.by/news/ekologicheskaya-otvetstvennost-ot-a1-kompaniya-vypustila-detskij-komiks-pro-zabotu-ob-okruzhayushej-srede|url-status=live}}</ref>. У кастрычніку 2024 года была прэзэнтавана новая частка экалагічнага коміксу - «Эва і Сева. Па той бок экрана» <ref>{{Cite web|url=https://aif.by/social/a1_vypustil_vtoruyu_chast_eko-komiksa_eva_i_seva_po_tu_storonu_ekrana|title=А1 выпустил вторую часть эко-комикса «Эва и Сева. По ту сторону экрана»|publisher=aif.by|lang=ru|access-date=2025-02-10}}</ref>. У лістападьзе 2024 года А1 прыняў удзел у дабрачыннай акцыі, мэтай якой з'яўлялася аднаўленьне лясных участкаў, якія пацярпелі ад стыхійнага ўрагану. Супрацоўнікі кампаніі высадьзілі больш за пяць тысяч дрэў, каб дапамагчы лясам Калінкавіцкага раёна хутчэй аднавіцца <ref>{{Cite web|url=https://www.mazyr.by/2024/11/sotrudniki-a1-zasadili-v-kalinkovichskom-rajone-bolee-25-gektara-lesa/|title=Сотрудники А1 высадили более 2,5 га леса в Калинковичском районе|publisher=mazyr.by|lang=ru|access-date=2025-02-10}}</ref>. === Лічбавая пісьменнасць=== У кастрычніку 2020 года кампанія А1 запусьціла валаньцёрські праект #яонлайн. Мэта праекта - дапамагчы навучыць людьзей, якія хочуць стаць свабоднымі карыстальнікамі мабільнага інтэрнэту <ref>{{Cite web|url=https://dev.by/news/yaonlain-A1|title=Волонтёры объяснят бабушкам и дедушкам, зачем им интернет|publisher=dev.by|lang=ru|accessdate=2020-10-09}}</ref>. У 2021 годзе ў партнэрстве з ЮНФПА запусцілі адукацыйную праграму для павышэння лічбавай граматнасці людзей старэйшага ўзросту. У чэрвені 2021 года выпушчаны #яонлайн — он-лайн-даведнік па мабільных тэхналогіях. З ліпеня па верасень ва ўсіх рэгіёнах Беларусі прайшло #яонлайн-навучанне для валанцёраў у афлайн і он-лайн фармаце<ref>{{Cite web|url=https://www.kv.by/news/1063963-uzhe-god-yaonlayn-kak-volontery-proekta-a1-delayut-mobilnye-tehnologii-dostupnymi-dlya|title=Уже год #яонлайн: как волонтеры проекта А1 делают мобильные технологии доступными для всех|publisher=kv.by|lang=ru|accessdate=2022-03-29}}</ref>. У 2022 годзе распрацавана і запушчана новая праграма з метадычнымі рэкамэндацыямі для навучаньня, у тым ліку і людьзей з інваліднасьцю<ref>{{Cite web|url=https://itkvariat.by/news/1449-a1-i-junfpa-razrabotali-novuju-programmu-obuchenija-cifrovoj-gramotnosti.html|title=А1 И ЮНФПА РАЗРАБОТАЛИ НОВУЮ ПРОГРАММУ ОБУЧЕНИЯ ЦИФРОВОЙ ГРАМОТНОСТИ|publisher=itkvariat.by|lang=ru|accessdate=2022-12-08}}</ref>. У лістападьзе 2024 года А1 запусціў агульнанацыянальную інфармацыйную кампанію #Падумайце5секунд. Мэта праекта - інфармаваньне і павышэньне дасведчанасьці вялікай колькасьці людьзей аб праблемах махлярства, метадах абароны сваіх дадзеных і бяспекі ў інтэрнэце <ref>{{Cite web|url=https://www.sb.by/articles/podumayte5sekund.html|title=Подумайте5секунд|publisher=sb.by|lang=ru|access-date=2025-02-10}}</ref>. З моманту запуску кампаніі А1 #Падумайце 5 секунд ужо больш за 1000 удьзельнікаў, уключаючы сацыяльных работнікаў, «сярэбраных» валанцёраў і людьзей старэйшага ўзросту, паспяхова прайшлі он-лайн-навучаньне як пазьбегнуць махлярства пры выкарыстаньні смартфона <ref>{{Cite web|url=https://www.obovsem.by/news/community/kak-izbezhat-moshennichestva-po-telefonu-i-v-internete-a1-provel-onlajn-obuchenie-dlya-serebryanykh-volonterov-i-lyudej-starshego-vozrasta/|title=Как избежать мошенничества по телефону и в интернете: А1 провел онлайн-обучение для «серебряных» волонтеров и людей старшего возраста|publisher=obovsem.by|lang=ru|access-date=2025-02-10}}</ref>. ==Праца А1 у перыяд пандэміі COVID-19== У сакавіку 2020 года кампанія А1 запусьціла ініцыятыву #оставайсяонлайн з мэтай падтрымькі сваіх абанэнтаў і насельніцтва ва ўмовах распаўсюджваньня COVID-19<ref>{{Cite web|url=https://www.belta.by/society/view/ostavajsjaonlajn-a1-predostavil-besplatnyj-bezlimitnyj-internet-i-otkryl-dostup-k-videoservisu-voka-384784-2020/|title=#оставайсяонлайн: А1 предоставил бесплатный безлимитный интернет и открыл доступ к видеосервису VOKA абонентам|publisher=belta.by|lang=ru|accessdate=2020-06-29}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.a1.by/ru/company/stayonline|title=#оставайсяонлайн с А1|publisher=a1.by|lang=ru|accessdate=2020-06-29}}</ref>. З пачатку пандэміі кампанія аказала фінансавую дапамогу некалькім бальніцам, таксама забясьпечыла мэдыкаў смартфонамі і бясплатнай рабочай мабільнай сувязьзю. Кампаніяй запушчаны USSD-нумар і кароткі нумар для дабрачынных ахьвяраваньняў на карысьць мэдыцынськіх работнікаў, зробьлены бясплатнымі званькі на гарачую лінію Міністэрства аховы здароўя па пытаньнях каранавіруснай інфекцыі<ref>{{Cite web|url=https://interfax.by/news/zdorove/meduslugi/1287714/|title=А1 поможет детской "инфекционке" закупить оборудование и препараты для лечения COVID-19|publisher=interfax.by|lang=ru|accessdate=2020-12-21}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|3}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.A1.by/be Афіцыйны сайт кампаніі] * [https://web.archive.org/web/20181231163357/https://www.a1.group/en/home A1 Telekom Austria Group]{{ref-en}} {{Апэратары мабільнай сувязі Беларусі}} [[Катэгорыя:Апэратары мабільнай сувязі Беларусі]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1999 годзе]] [[Катэгорыя:Прадпрыемствы Беларусі]] axv40b5nl7qpr9un7jb5a9dmhx5964r 0 2997 2673611 2671571 2026-06-11T22:23:20Z PRChina Taiwan 98239 Маленькія памылкі 2673611 wikitext text/x-wiki [[Файл:Football in Bloomington, Indiana, 1996.jpg|міні|270пкс|Футбол]] '''Футбо́л, або но́жны шпурля́к'''<ref>https://twitter.com/paczvarny/status/1645412545333739520/photo/1</ref> ({{мова-en|football}}, літаральна ''нажны мяч'') — найбольш папулярны<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/550852/football "Overview of Soccer"]. Encyclopædia Britannica.</ref><ref>Guttman, Allen (1993). [http://books.google.com/books?id=tQY5wxQDn5gC&pg=PA129&lpg=PA129&dq=world%27s+most+popular+team+sport&source=web&ots=6ns3wVUEGV&sig=SZPKYSDMJBrO1uV4mPxNbKyAuJY#PPA129,M1 "The Diffusion of Sports and the Problem of Cultural Imperialism"].</ref><ref>Dunning, Eric (1999). [http://books.google.com/books?id=X3lX_LVBaToC&pg=PA105&lpg=PA105&dq=world%27s+most+popular+team+sport&source=web&ots=ehee9Lr9o1&sig=nyvDhcrPoR8lXhYKE7k4CZYg_qU#PPA103,M1 "The development of soccer as a world game"]. Sport Matters: Sociological Studies of Sport, Violence and Civilisation.</ref><ref>Mueller, Frederick; Cantu; Van Camp, Steven (1996). [http://books.google.com/books?id=XG6AIHLtyaUC&pg=PA57&lpg=PA57&dq=soccer+most+popular+team+sport&source=web&ots=QzydYB5Am0&sig=w_ouIgmegjytYFfWy7k92guTNfU#PPA57,M1 "Team Sports"]. Catastrophic Injuries in High School and College Sports. Champaign: Human Kinetics. — С. 57. — ISBN 0-87322-674-7.</ref> ў сьвеце від [[спорт]]у. У футбол гуляюць дзьве каманды па адзінаццаць гульцоў з кожнага боку, якія спрабуюць патрапіць сфэрычным [[мяч]]ом у [[брама|браму]] суперніка (забіць [[гол]]). Перамагае тая зь дзьвюх камандаў, якая заб’е болей галоў. Асобная гульня ў футбол завецца матчам. У футбол гуляюць каля 250 мільёнаў гульцоў у больш чым 200 краінах сьвету, што робіць яго самым папулярным відам спорту ў сьвеце. Гульня вядзецца на прамавугольным [[футбольнае поле|поле]]. Паводле правілаў гуляць дазволена любой часткай цела, акрамя рук. [[Брамнік]]і зьяўляюцца адзінымі гульцамі, якім дазволена кранацца мяча рукамі ці браць яго у рукі ў той час калі ён знаходзіцца ў гульні і толькі ў сваёй [[штрафная плошча|штрафной плошчы]]. Палявыя гульцы ў асноўным выкарыстоўваюць ногі, каб ударыць або перадаць мяч, але могуць выкарыстоўваць сваю галаву ці тулава каб прабіць па мячу ці аддаць перадачу. У залежнасьці ад рэгламэнту футбольнага спаборніцтва гульня можа скончыцца нічыёй, калі дзьве каманды забілі аднолькавую колькасьць мячоў ці ня здолелі правесьці гол у браму суперніка, ці для выяўленьня пераможца гульня пераходзіць у дадатковы час ці сэрыю [[пэнальці (футбол)|пэнальці]]. Першыя правілы гульні былі складзены ў [[Ангельшчына|Анґельшчыне]] [[Футбольная асацыяцыя|Футбольнай асацыяцыяй]] у 1863 годзе. Футболам на сёньня рэгулюе міжнародная арґанізацыя [[ФІФА]], якая ў прыватнасьці арґанізуе [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянат сьвету]] раз на чатыры гады<ref>[https://web.archive.org/web/20061230124633/http://www.fifa.com/en/marketing/newmedia/index/0,3509,10,00.html 2002 FIFA World Cup TV Coverage]. FIFA.</ref>. Таксама існуе вялікая колькасьці рэгіянальных і нацыянальных фэдэрацыяў, якія таксама ладзяць свае турніры. == Правілы == Правілы футбола рэгулююцца [[ФІФА|FIFA]]. На цяперашні момант дзейнічаюць правілы з 17 пунктаў і колькасных дадаткаў. Дакладныя правілы, якія дзейнічаюць на сёньняшні дзень, можна знайсьці на сайце FIFA<ref>[Regulations of the game https://web.archive.org/web/20070507040050/http://www.fifa.com/en/regulations/index.html]. FIFA.com</ref>. Распрацоўкай правілаў і дадаткаў займаецца [[IFAB]]. === Асноўныя правілы === Каманды-суперніцы складаюцца зь ня болей чым 11 гульцоў, зь якіх 10 — палявыя і 1 — брамнік. У часе матча кожная каманда можа замяніць да трох гульцоў, прычым гульцы, якіх замянілі, больш ня могуць выйсьці на поле. Матч ня можа пачацца або працягвацца, калі ў якой-небудзь камандзе меней за 7 гульцоў. Поле — прастакутнае (даўжыня: ад 100 да 110 м; шырыня: ад 64 да 75 м), падзеленае ўпоперак на дзьве роўныя часткі. У супрацьлеглых канцах поля знаходзяцца брамкі камандаў (шырыня: 7.32 м, вышыня: 2.44 м). На полі таксама разьмячаюцца штрафныя пляцоўкі каля брамак і круг у цэнтры поля. У часе гульні мяч павінен заставацца ў плошчы поля. Гуляюць скураным (альбо з падобнага матэрыялу) мячом сфэрычнай формы, дыямэтрам ад 68 да 70 см, вагой ад 410 да 450 г. Матч вядзе [[футбольны судзьдзя|рэфэры]], рашэньні якога зьяўляюцца канчатковымі ў час гульні. Яму дапамагаюць [[памагатыя судзьдзі (футбол)|памочнікі рэфэры]], якія сочаць за [[становішча «Па-за гульнёй» (футбол)|афсайдамі]], за тым, калі мяч пакідае поле, за тым, ці быў забіты гол і інш. Матч доўжыцца намінальна два пэрыяды па 45 хвілін, да якіх рэфэры можа дадаць дадатковы час (у выпадку заўважных спыненьняў гульні на працягу асноўнага часу). Пэрыяды падзяляе 15-хвілінны перапынак. Трапленьне мяча ў плошчу брамкі лічыцца голам. Брамнік мае права лавіць мяч у рукі у сваёй штрафной пляцоўцы. Астатнія гульцы і брамнік па-за межамі штрафной пляцоўцы ня маюць права датыкацца мяча рукамі. Гульцы ня маюць права адбіраць мяч з выкарыстаньнем сілавых прыёмаў. У выніку, калі гулец парушае правілы па-за межамі сваёй штрафной пляцоўкі, пацярпелая каманда атрымлівае права на [[штрафны і вольны ўдары (футбол)|штрафны ўдар]]. У выніку парушэньня ў штрафной, пацярпелая каманда атрымлівае права на [[пэнальці (футбол)|пэнальці]] (асобны ўдар з адлегласьці ў 11 мэтраў у брамку, якую абараняе толькі брамнік). За парушэньні рэфэры можа вынесьці папярэджаньне (жоўтая картка), альбо выдаліць гульца (чырвоная картка). Дзьве жоўтыя карткі аўтаматычна выклікаюць выдаленьне. Лічыцца, што гулец знаходзіцца ў афсайдзе (па-за гульнёй), калі бліжэй да рамкі суперніка за яго толькі адзін гулец супрацьлеглай каманды. Калі адзін з гульцоў перадае мяч (робіць пас) гульцу сваёй каманды, які знаходзіцца ў афсайдзе, гэта лічыцца парушэньнем. == Гісторыя == Сам па сабе футбол ня мае клясычнай гісторыі<ref name="bangkokpost" >{{навіна|спасылка=http://www.bangkokpost.com/print/413747/|загаловак=Fury as FIFA finds a field of dreams in China|выдавец=Bangkok Post|дата публікацыі=05.06.2014|копія=https://web.archive.org/web/20230318182156/https://www.bangkokpost.com/ajax/_getLikeUnlike.php|дата копіі=18.03.2023}}</ref>. Не зважаючы на падабенствы да іншых гульняў зь мячом, якія існавалі ў розных частках сьвету, [[ФІФА]] заяўляе, што не існуе аніякай гістарычнай сувязі паміж футболам і якой-небудзь антычнай гульнёй па-за [[Эўропа]]й<ref name="HoF" >{{спасылка|спасылка=https://historiana.eu/partners/european-association-of-history-educators/a-little-history-of-football-the-beginnings|загаловак=The birth of Association Football|выдавецтва=Historiana}}</ref>. Гісторыя футболу ў Ангельшчыне вядомая прынамсі з VIII стагодзьдзя<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/classicfootball/history/game/historygame2.html|загаловак=History of Football&nbsp;– Britain, the home of Football|выдавецтва=FIFA|копія=https://web.archive.org/web/20070701210540/http://www.fifa.com/classicfootball/history/game/historygame2.html|дата копіі=01.07.2007}}</ref>. Сучасныя правілы футболу грунтуюцца на намаганьнях сярэдзіны XIX стагодзьдзя ўніфікаваць шматлікія варыянты гульні, якія існавалі ў публічных школах [[Ангельшчына|Ангельшчыны]]<ref>{{артыкул|аўтар=Bailey, Steven|загаловак=Living Sports History: Football at Winchester, Eton and Harrow|выданьне=The Sports Historian|том=15|нумар=1|старонкі=34—53|год=1995|DOI=10.1080/17460269508551675}}</ref>. === Старажытныя папярэднікі === [[Файл:One Hundred Children in the Long Spring.jpg|значак|Хлопчыкі гуляюць у цзюцзю.]] Гульня, у якой мяч б’юць нагамі, існавала ў многіх краінах цягам усёй гісторыі. Кітайская спаборніцкая гульня [[цзюцзю]] (蹴鞠), што літаральна перакладаецца як «удар мячом», нагадвае сучасны футбол, а таксама мае рысы [[баскетбол]]у і [[валейбол]]у<ref name="www.fifamuseum.com" >{{спасылка|спасылка=https://www.fifamuseum.com/en/blog-stories/editorial/origins-cuju-in-china/|загаловак=Origins of Cuju in China|выдавецтва=www.fifamuseum.com|копія=https://web.archive.org/web/20230113165551/https://www.fifamuseum.com/en/blog-stories/editorial/origins-cuju-in-china/|дата копіі=13.01.2023}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.britannica.com/sports/sports|загаловак=Sports|выдавецтва=Encyclopedia Britannica|копія=https://web.archive.org/web/20210417001059/https://www.britannica.com/sports/sports|дата копіі=17.04.2021}}</ref>. Гэта найстаражытнейшая вядомая форма гульні з ударам па мячы, пацьверджаная гістарычнымі крыніцамі. Упершыню яна была зафіксаваная як практыкаваньне ў вайсковай хроніцы эпохі [[дынастыя Хань|Хань]]<ref name="fifa.com" >{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/classicfootball/history/the-game/origins.html|загаловак=Classic Football History of the Game|выдавецтва=FIFA|копія=https://web.archive.org/web/20121225025856/http://www.fifa.com/classicfootball/history/the-game/origins.html|дата копіі=25.12.2012}}</ref>. Гульцы ў цзюцзю перадавалі мяч адзін аднаму, не даючы яму дакрануцца да зямлі. Потым мяч перадавалі прызначанаму гульцу, які спрабаваў трапіць ім у фэнлюй янь, ток бок акруглае колца, усталяванае на слупе вышынёю 10–11 мэтраў<ref name="www.fifamuseum.com"/>. У часы дынастыі Хань у час ад 206 да н. э. да 220 н. э. цзюцзю было стандартызаванае, а правілы былі ўсталяваныя<ref name="abd" >{{кніга|імя=Scott|прозьвішча=Murray|спасылка=https://books.google.com/books?id=7DPCNO4qIz4C&pg=PT33|загаловак=Football For Dummies|выдавецтва=John Wiley & Sons|год=2010|старонкі=33–|isbn=978-0-470-66440-7}}</ref>. [[Шаўковы шлях]] спрыяў распаўсюду цзюцзю па-за межы Кітаю, асабліва ягонага варыянту, папулярнага ў [[дынастыя Тан|эпоху Тан]], калі быў вынайдзены надзьмуты мяч, які замяніў набіваны мяч<ref>{{артыкул|аўтар=Yang, Lin|загаловак=Chinese Ju and World Football|выданьне=Advances in Social Science, Education and Humanities Research|том=120|старонкі=276—281|год=2018}}</ref>. Іншыя ўсходнеазіяцкія гульні, як то [[кемары]] ў [[Японія|Японіі]] і чук-гук у [[Карэя|Карэі]], таксама былі пад уплывам цзюцзю<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/who-we-are/the-game/index.html|загаловак=History of Football – The Origins|выдавецтва=FIFA|копія=https://web.archive.org/web/20150803040639/http://www.fifa.com/about-fifa/who-we-are/the-game/index.html|дата копіі=03.08.2015}}</ref><ref>{{кніга|спасылка=https://books.google.com/books?id=aTYtBgAAQBAJ&pg=PA458|загаловак=Managing Football: An International Perspective|месца=London|выдавецтва=Routledge|год=2010|isbn=978-1-136-43763-2}}</ref>. Кемары ўзьнікла пасьля 600 году, у час Асукі. Гэта была цырыманіяльная, а не спаборніцкая гульня, у якой удзельнікі падкідвалі мяч, зроблены з скуры жывёлы<ref>{{спасылка|спасылка=https://bleacherreport.com/articles/117189-history-of-football-part-2-the-aztec-and-the-oriental-version-of-the-game|загаловак=History of Football, Part 2: The Aztec and The Oriental Version of the Game|выдавецтва=Bleacher Report|дата публікацыі=29.01.2009|копія=https://archive.today/20230219230403/https://bleacherreport.com/articles/117189-history-of-football-part-2-the-aztec-and-the-oriental-version-of-the-game|дата копіі=19.02.2023}}</ref>. У [[Паўночная Амэрыка|Паўночнай Амэрыцы]] існавала гульня пасукуакагавог, у якую гулялі алганкіны. Яе апісвалі як амаль ідэнтычную народнаму футболу, які ў той жа час існаваў у Эўропе, дзе мяч трэба было прабіць праз браму<ref>{{кніга|імя=Mike|прозьвішча=Roberts|загаловак=The same old game: the true story of the ancient origins of football|месца=Barcelona|выдавецтва=RobertsBCN Publications|isbn=978-1-4610-9319-0}}</ref>. Фаінінда і [[эпіскірас]] былі грэцкімі гульнямі зь мячом<ref name="fifa.com" /><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/news/gripping-greek-derby-2026693-x1038|загаловак=A gripping Greek derby|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=08.03.2013|копія=https://web.archive.org/web/20201102061040/https://www.fifa.com/news/gripping-greek-derby-2026693-x1038|дата копіі=02.11.2020}}</ref>. Вобраз гульца ў эпіскірас, выяўлены на рэльефе на стэле, якая была створаная паміж 375—400 гадамі да н. э., а зараз захоўваецца ў [[Нацыянальны археалягічны музэй (Атэны)|Нацыянальным археалягічным музэі Атэнаў]], і выяўлены на трафэі [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|чэмпіянату Эўропы]]<ref name="bangkokpost" />. [[Атэнэй]], які пісаў у 228 годзе н. э., згадвае рымскую гульню [[гарпастум]]. Фаінінда, эпіскірас і гарпастум улучалі ў свае правілы выкарыстаньне рук і сілавую барацьбу. Усе яны, відаць, больш нагадвалі [[рэгбі]], [[барацьба|барацьбу]] і валейбол, чым тое, што мы сёньня вызначаем як сучасны футбол<ref name="abd" /><ref>Nigel Wilson, ''Encyclopedia of Ancient Greece'', Routledge, 2005, p. 310</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://books.google.com/books?id=u_eAP7wN5XUC&q=episkuros+rugby&pg=PA61|загаловак=Google Books|выдавец=Nigel M|копія=https://web.archive.org/web/20161205233056/https://books.google.com/books?id=u_eAP7wN5XUC&pg=PA61&cd=16#v=onepage&q=episkuros%20rugby|дата копіі=05.12.2016}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://books.google.com/books?id=KKlSSRq-P2QC&q=phaininda+rugby&pg=PA104|загаловак=Google Books|выдавец=Sports and Games of the Ancients: (Sports and Games Through History)|копія=https://web.archive.org/web/20161206085821/https://books.google.com/books?id=KKlSSRq-P2QC&pg=PA104&cd=2#v=onepage&q=phaininda%20rugby|дата копіі=06.12.2016}}</ref><ref>Don Nardo, ''Greek and Roman Sport'', Greenhaven Press, 1999, p. 83</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://books.google.com/books?id=IyFHvy-SCIYC&q=episkuros+rugby&pg=PA214|загаловак=Google books|выдавец=Sally E. D|копія=https://web.archive.org/web/20161206054412/https://books.google.com/books?id=IyFHvy-SCIYC&pg=PA214&cd=2#v=onepage&q=episkuros%20rugby|дата копіі=06.12.2016}}</ref>. === Сярэднявечныя папярэднікі === [[Файл:Giovanni-Stradano-Gioco-del-calcio-in-piazza-Santa-Maria-Novella-1561-62-1024x721.jpg|значак|зьлева|Матч [[флярэнтыйскае кальча|кальча]] на пляцы ў [[Флярэнцыя|Флярэнцыі]] на выяве флямандзкага мастака [[Ян ван дэр Страт|Яна ван дэр Страта]].]] У [[Сярэднявечча|Сярэднявеччы]] адной з найбольш прыкметных гульняў, падобных да сучаснага футболу, было [[флярэнтыйскае кальча]], якое ўзьнікла ў італьянскай [[Флярэнцыя|Флярэнцыі]]<ref>{{спасылка|спасылка=http://expertfootball.com/es/historia_calcio.php|загаловак=Calcio e historia del Fútbol|выдавецтва=ExpertFootball.com|копія=https://archive.today/20120629074228/http://expertfootball.com/es/historia_calcio.php|дата копіі=29.06.2012}}</ref>. Яшчэ адзін сярэднявечны від спорту, які можна лічыць раньняй формай футболу, [[суль]], у якую гулялі ў [[Францыя|Францыі]] з XII стагодзьдзя, дзе мяч перамяшчалі рукамі, нагамі і кіямі<ref>{{кніга|імя=Julius|прозьвішча=Ruff|спасылка=https://archive.org/details/violenceinearlym0000ruff/page/170|загаловак=Violence in Early Modern Europe 1500–1800|выдавецтва=Cambridge University Press|год=2001|isbn=978-0-521-59894-1}}</ref>. Як і ў выпадку зь неўнармаваным народным футболам, продкам усіх сучасных футбольных відаў, гэтыя сярэднявечныя гульні ўлучалі больш гульню рукамі, чым удары нагою<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.rugbyfootballhistory.com/originsofrugby.htm|загаловак=Rugby Football History|выдавецтва=Rugby Football History|копія=https://web.archive.org/web/20170525155221/http://www.rugbyfootballhistory.com/originsofrugby.htm|дата копіі=25.05.2017}}</ref><ref name="HoF" />. === Пачатак упарадкаваньня === [[Файл:Original laws of the game 1863.jpg|значак|Раньні варыянт арыгінальных рукапісных «Правілаў гульні», распрацаваных з боку [[Футбольная асацыяцыя|Футбольнай асацыяцыі]] [[Эбэнэзэр Коб Морлі|Эбэнэзэрам Кобам Морлі]] ў 1863 годзе, выстаўлены ў [[Нацыянальны музэй футболу|Нацыянальным музэі футболу]] ў [[Манчэстэр]]ы.]] Кембрыдзкія правілы, упершыню складзеныя ў [[Кембрыдзкі ўнівэрсытэт|Кембрыдзкім унівэрсытэце]] ў 1848 годзе, аказалі асабліва моцны ўплыў на разьвіцьцё наступнага футбольнага ўнармаваньня, у тым ліку наўпрост футболу. Правілы былі складзеныя ў [[Трыніці-каледж]]ы на сустрэчы з удзелам прадстаўнікоў школаў з Ітану, Гэраў, Рэгбі, Ўінчэстэру і Шрусбэры. Аднак яны не былі ўнівэрсальна ўхваленыя ўсімі. У 1850-я гады шмат клюбаў, не павязаных з школамі ці ўнівэрсытэтамі, узьнікалі ва ўсім ангельскамоўным сьвеце, каб гуляць у розныя формы футболу. Некаторыя зь іх распрацавалі ўласныя зборы правілаў, а асабліва найбольш вядомым стаў футбольны клюб Шэфілду, заснаваны ў 1857 годзе былымі вучнямі публічных школаў<ref>{{кніга|імя=Adrian|прозьвішча=Harvey|загаловак=Football, the first hundred years|месца=London|выдавецтва=Routledge|год=2005|isbn=978-0-415-35018-1}}</ref>, што прывяло да стварэньня Шэфілдзкай футбольнай асацыяцыі ў 1867 годзе. У 1862 годзе [[Джон Чарлз Трынг]] з школы Апінггэму таксама распрацаваў уплывовы набор правілаў<ref>{{навіна|аўтар=Winner, David|спасылка=http://www.timesonline.co.uk/article/0,,27-1544006,00.html|загаловак=The hands-off approach to a man’s game|выдавец=The Times|дата публікацыі=28.03.2005|копія=https://archive.today/20140123053942/http://web.archive.org/web/20100605085610/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/article438583.ece|дата копіі=23.01.2014}}</ref>. Гэтыя працяглыя намаганьні прывялі да стварэньня [[Футбольная асацыяцыя|Футбольнай асацыяцыі]] ў 1863 годзе, якая ўпершыню сабралася на паседжаньне раніцаю 26 кастрычніка 1863 году ў [[Лёндан]]е<ref name="FAhistory" >{{спасылка|спасылка=http://www.thefa.com/about-football-association/history|загаловак=History of the FA|выдавецтва=The Football Association|копія=https://web.archive.org/web/20130125012322/http://www.thefa.com/about-football-association/history|дата копіі=25.01.2013}}</ref>. Адзінай школай, прадстаўленай на гэтай сустрэчы, была Чартэргаўс. У выніку гэтая Футбольная асацыяцыя апублікавала першы поўны збор правілаў пад назвай «Правілы гульні», якія і сфармавалі сучасны футбол<ref>{{навіна|спасылка=https://blogs.bl.uk/socialscience/2013/08/football-association-1863-minute-book.html|загаловак=Football Association 1863 Minute Book|выдавец=British Library|копія=https://web.archive.org/web/20240913154542/https://blogs.bl.uk/socialscience/2013/08/football-association-1863-minute-book.html|дата копіі=13.09.2024}}</ref>. Правілы забаранялі бег зь мячом у руках, удары па галёнках суперніка, падсечкі і захопы гульцоў<ref>{{навіна|спасылка=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:The_Football_Association_(Bells_Life_in_London)_1863-11-28.png|загаловак=The Football Association|выдавец=Bell’s Life in London|дата публікацыі=28.11.1863|копія=https://web.archive.org/web/20230920175802/https://commons.wikimedia.org/wiki/File:The_Football_Association_(Bells_Life_in_London)_1863-11-28.png|дата копіі=20.09.2023}}</ref>. Адзінаццаць клюбаў пад кіраўніцтвам сакратара Футбольнай асацыяцыі [[Эбэнэзэр Коб Морлі|Эбэнэзэра Коба Морлі]] ратыфікавалі першапачатковыя трынаццаць правілаў гульні<ref name="FAhistory" />. Праблемным пытаньнем сталі спрэчкі наконт удараў па галёнках супернікаў, які дванаццаты клюб «Блэкгіт» хацеў захаваць, і таму выйшаў з асацыяцыі<ref name="FAhistory" />. Іншыя ангельскія рэгбійныя клюбы рушылі за імі і не далучыліся да Футбольнай асацыяцыі, а замест гэтага ў 1871 годзе разам з «Блэкгіт» яны стварылі [[Рэгбійны футбольны зьвяз]]. Правілы Футбольнай асацыяцыі 1863 году дазвалялі гульню рукамі ў выпадку, калі гулец захоплевае мяч рукамі і крычыць «марк!», што давала яму права на неатакаваны ўдар нагою з той кропкі, дзе быў злоўлены мяч, а таксама правілы не прадугледжвалі папярэчыны, што рабіла гульню вельмі падобнай да футболу віктарыянскага часу, які ў той жа час пачаў разьвівацца ў [[Аўстралія|Аўстраліі]]. Шэфілдзкая футбольная асацыяцыя працягвала гуляць паводле ўласных правілаў да 1870-х гадоў, а Футбольная асацыяцыя паступова адаптавала некаторыя зь іх, пакуль розьніца паміж гульнямі ня зьнікла<ref>{{кніга|імя=Percy M.|прозьвішча=Young|загаловак=Football in Sheffield|выдавецтва=S. Paul|год=1964|старонкі=28–29}}</ref>. [[Файл:AstonVilla1896-97.jpg|значак|зьлева|Гульцы клюбу «[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]]» з [[Кубак Ангельшчыны па футболе|кубкам Футбольнай асацыяцыі]].]] Найстарэйшым у сьвеце футбольным спаборніцтвам уважаецца [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубак Футбольнай асацыяцыі]], заснаваны футбалістам і крыкетчыкам [[Чарлз Ўільям Олкак|Чарлзам Ўільямам Олкакам]]. Ангельскія клюбы змагаюцца ў ім з 1872 году. Першы афіцыйны міжнародны футбольны матч таксама адбыўся ў 1872 годзе, калі [[Зборная Шатляндыі па футболе|зборныя Шатляндыі]] і [[Зборная Ангельшчыны па футболе|Ангельшчыны]] сустрэліся ў [[Глазга]], зноў жа з ініцыятывы Олкака. Ангельшчына таксама ёсьць радзімай першай у сьвеце футбольнай лігі, заснаванай у [[Бірмінггэм]]е ў 1888 годзе дырэктарам «[[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Вілы]]» Ўільямам Макгрэгарам<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.football-league.co.uk/page/History/HistoryDetail/0,,10794~1357277,00.html|загаловак=The History of the Football League|выдавецтва=The Football League|дата публікацыі=22.09.2010|копія=https://web.archive.org/web/20110501121005/http://www.football-league.co.uk/page/History/HistoryDetail/0%2C%2C10794~1357277%2C00.html|дата копіі=01.05.2011}}</ref>. Першапачатковы фармат улучаў 12 клюбаў зь Мідлэнду і Паўночнай Ангельшчыны<ref>{{кніга|аўтар=Parrish, Charles; Nauright, John|спасылка=https://books.google.com/books?id=N6qSAwAAQBAJ&pg=PA78|загаловак=Soccer around the World: A Cultural Guide to the World's Favorite Sport|месца=Santa Barbara, CA|выдавецтва=ABC-CLIO|год=2014|isbn=978-1-61069-302-8}}</ref>. «Правілы гульні» былі вызначаныя [[Міжнародная рада футбольных асацыяцыяў|Міжнароднай радай футбольных асацыяцыяў]] (ІФАБ)<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/ifab/aboutifab.html|загаловак=IFAB|выдавецтва=FIFA|копія=https://web.archive.org/web/20111008092538/http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/ifab/aboutifab.html|дата копіі=08.10.2011}}</ref>. Рада была створаная ў 1886 годзе<ref>{{спасылка|спасылка=http://access.fifa.com/en/history/history/0,3504,3,00.html|загаловак=The International FA Board|выдавецтва=FIFA|копія=https://web.archive.org/web/20070422035010/http://access.fifa.com/en/history/history/0%2C3504%2C3%2C00.html|дата копіі=22.04.2007}}</ref> пасьля сустрэчы ў [[Манчэстэр]]ы прадстаўнікоў Футбольнай асацыяцыі, а таксама аналягічных структураў з [[Шатляндыя|Шатляндыі]], [[Валія|Ўэйлзу]] і [[Ірляндыя (востраў)|Ірляндыі]]. Міжнародная футбольная арганізацыя [[ФІФА]] была заснаваная ў [[Парыж]]ы ў 1904 годзе. Яна абвесьціла, што будзе прытрымлівацца «Правілаў гульні», ухваленых Футбольнай асацыяцыі<ref name="Wherebegan">{{спасылка|спасылка=http://access.fifa.com/en/history/history/0,3504,4,00.html|загаловак=Where it all began|выдавецтва=FIFA|копія=https://web.archive.org/web/20070608215029/http://access.fifa.com/en/history/history/0%2C3504%2C4%2C00.html|дата копіі=08.06.2007}}</ref>. Рост папулярнасьці міжнароднага футболу прывёў да таго, што ў 1913 годзе прадстаўнікі ФІФА былі ўлучаныя ў ІФАБ. Сёньня рада складаецца з чатырох прадстаўнікоў ФІФА і аднаго прадстаўніка ад кожнай з чатырох брытанскіх асацыяцыяў<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/who-we-are/news/the-ifab-how-works-1177401|загаловак=The IFAB: How it works|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=04.03.2010|копія=https://web.archive.org/web/20210129205955/https://www.fifa.com/who-we-are/news/the-ifab-how-works-1177401|дата копіі=29.01.2021}}</ref>. === Сучаснасьць === [[Файл:Götze kicks the match winning goal.jpg|значак|Пераможны гол нямецкага футбаліста [[Марыё Гёцэ]] ў фінале [[чэмпіянат сьвету па футболе 2014 году|чэмпіянату сьвету 2014 году]].]] Цягам большай часткі XX стагодзьдзя Эўропа і Паўднёвая Амэрыка былі дамінуючымі рэгіёнамі ў футболе. [[Чэмпіянат сьвету па футболе|Чэмпіянат сьвету]], заснаваны ў 1930 годзе, стаў галоўнай сцэнай, дзе гульцы абодвух кантынэнтаў маглі выявіць сваю вартасьць і сілу сваіх нацыянальных камандаў<ref name="Townsend-2015" >{{спасылка|аўтар=Townsend, Jon|спасылка=https://thesefootballtimes.co/2015/05/30/the-continental-kings-europe-and-south-america/|загаловак=The continental kings of Europe and South America|выдавецтва=These Football Times|дата публікацыі=30.05.2015|копія=https://web.archive.org/web/20221006231607/https://thesefootballtimes.co/2015/05/30/the-continental-kings-europe-and-south-america/|дата копіі=06.10.2022}}</ref>. У другой палове стагодзьдзя былі створаныя [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА|Кубак эўрапейскіх чэмпіёнаў]] і [[Кубак Лібэртадорэс]], а чэмпіёны гэтых двух клюбных турніраў змагаліся ў [[Міжкантынэнтальны кубак ФІФА|Міжкантынэнтальным кубку]], каб вызначыць, якая каманда ёсьць найлепшай у сьвеце<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-key-organisational-elements-of-the-fifa-world-cu-2917722|загаловак=FIFA Council approves key organisational elements of the FIFA World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=27.10.2017|копія=https://web.archive.org/web/20221224023446/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-approves-key-organisational-elements-of-the-fifa-world-cu-2917722|дата копіі=24.12.2022}}</ref>. У XXI стагодзьдзі Паўднёвая Амэрыка працягвае выхоўваць некаторых з найлепшых футбалістаў сьвету<ref name="Sarkar-2022" >{{спасылка|спасылка=https://www.hindustantimes.com/sports/football/why-europe-and-south-america-dominate-world-cup-101670523150549.html|загаловак=Why Europe and South America dominate World Cup|выдавецтва=Hindustan Times|дата публікацыі=08.12.2022|копія=https://web.archive.org/web/20221228152150/https://www.hindustantimes.com/sports/football/why-europe-and-south-america-dominate-world-cup-101670523150549.html|дата копіі=28.12.2022}}</ref>, але ейныя клюбы адсталі ад эўрапейскіх клюбаў, якія часта падпісваюць найлепшых гульцоў з [[Лацінская Амэрыка|Лацінскай Амэрыкі]] і іншых рэгіёнаў<ref name="Townsend-2015" /><ref name="Sarkar-2022" />. Тым часам футбол істотна пашырыўся ў [[Афрыка|Афрыцы]], [[Азія|Азіі]] і [[Паўночная Амэрыка|Паўночнай Амэрыцы]]<ref name="Sarkar-2022" />, і цяпер гэтыя рэгіёны ў клюбным футболе могуць прынамсі быць ня горшымі за Паўднёвую Амэрыку<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.marca.com/en/football/2023/02/10/63e637ceca4741f4498b4573.html|загаловак=The reasons why South American teams are now struggling at the Club World Cup|выдавецтва=MARCA|дата публікацыі=10.02.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230212064824/https://www.marca.com/en/football/2023/02/10/63e637ceca4741f4498b4573.html|дата копіі=12.02.2023}}</ref>. Што да нацыянальных камандаў, краіны Карыбскага басэйну і [[Акіянія|Акіяніі]] (апроч [[Аўстралія|Аўстраліі]]) пакуль ня здолелі заявіць пра сябе ў міжнародным футболе<ref>{{спасылка|аўтар=Robinson, Mark|спасылка=https://www.caribbean-beat.com/can-caribbean-football-make-an-impact-at-international-level|загаловак=Can Caribbean football make an impact at international level?|выдавецтва=Caribbean Beat Magazine|дата публікацыі=31.08.2018|копія=https://web.archive.org/web/20211201034806/https://www.caribbean-beat.com/can-caribbean-football-make-an-impact-at-international-level|дата копіі=01.12.2021}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.smh.com.au/sport/soccer/how-oceania-fell-off-the-fifa-map-20030816-gdh9bx.html|загаловак=How Oceania fell off the FIFA map|выдавецтва=The Sydney Morning Herald|дата публікацыі=16.08.2003|копія=https://web.archive.org/web/20230225032213/https://www.smh.com.au/sport/soccer/how-oceania-fell-off-the-fifa-map-20030816-gdh9bx.html|дата копіі=25.02.2023}}</ref>, у той час як эўрапейцы і паўднёваамэрыканцы працягваюць дамінаваць на мужчынскіх чэмпіянатах сьвету, бо аніводная каманда па стане на 2026 год зь іншых рэгіёнаў яшчэ не дасягала нават фіналу<ref name="Townsend-2015" /><ref name="Sarkar-2022" />. Футбол гуляюць на прафэсійным узроўні ва ўсім сьвеце. Мільёны людзей рэгулярна наведваюць стадыёны, каб падтрымаць свае ўлюбёныя клюбы<ref>{{навіна|аўтар=Ingle, Sean; Glendenning, Barry|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2003/oct/09/theknowledge.sport|загаловак=Baseball or Football: which sport gets the higher attendance?|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=09.10.2003|копія=https://web.archive.org/web/20080411002757/http://football.guardian.co.uk/news/theknowledge/0,9204,1059366,00.html|дата копіі=11.04.2008}}</ref>, а мільярды глядзяць матчы па тэлебачаньні або ў інтэрнэце<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/aboutfifa/marketingtv/factsfigures/tvdata.html|загаловак=TV Data|выдавецтва=FIFA|копія=https://web.archive.org/web/20070922225713/http://fifa.com/aboutfifa/marketingtv/factsfigures/tvdata.html|дата копіі=22.09.2007}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/news/y=2015/m=12/news=2014-fifa-world-cuptm-reached-3-2-billion-viewers-one-billion-watched--2745519.html|загаловак=2014 FIFA World Cup reached 3.2&nbsp;billion viewers, one billion watched final|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=16.12.2015|копія=https://web.archive.org/web/20151219010501/http://www.fifa.com/worldcup/news/y=2015/m=12/news=2014-fifa-world-cuptm-reached-3-2-billion-viewers-one-billion-watched--2745519.html|дата копіі=19.12.2015}}</ref>. Вельмі вялікая колькасьць людзей таксама гуляе ў футбол на аматарскім узроўні. Паводле дасьледаваньня ФІФА, апублікаванага ў 2001 годзе, больш за 240 мільёнаў чалавек з больш як 200 краінаў сьвету рэгулярна гуляюць у футбол<ref>{{спасылка|спасылка=http://access.fifa.com/infoplus/IP-199_01E_big-count.pdf|загаловак=FIFA Survey: approximately 250 million footballers worldwide|выдавецтва=FIFA|копія=https://web.archive.org/web/20060915133001/http://access.fifa.com/infoplus/IP-199_01E_big-count.pdf|дата копіі=15.09.2006}}</ref>. Футбол мае найвышэйшую тэлевізійную аўдыторыю ў сьвеце сярод усіх відаў спорту<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/marketing/news/newsid=111247/|загаловак=2006 FIFA World Cup broadcast wider, longer and farther than ever before|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=06.02.2007|копія=https://web.archive.org/web/20120111225008/http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/marketing/news/newsid=111247/|дата копіі=11.01.2012}}</ref>. == Разнастайнасьці футболу ў Беларусі == {{Артаграфія}} Існуе шэраг разнастайнасьцяў футболу, што былі распаўсюджаны ў сьвеце. Такія гульні былі ў Кітаі, у Старажытных Грэцыі ды Рыме, у Сярэднявечнай Італіі. І тое — ня дзіўна, бо для праводжаньня гульні шмат падручных рэчаў ня трэба (мяч, поле, брама, сетка)<ref>Резников Алексей. Александрова Лидия. Словарь спортивной терминологии якутского языка в сравнении с подобной лексикой русского языка. Пособие учителям физической культуры (физкультуры) в средних общеобразовательных школах Якутской АССР. Якутск, 1987 - / на расейскае мове / - стар. 59 (артыкул "Футбол")</ref>. Так, дзе-нідзе, амаль па ўсёй тэрыторыі Заходняе Беларусі, аддаўна гулялі ў «кілёду»<ref>Каршун Мікола. Ігрышчы й забавы беларускага народу. Вільня, 1937</ref>. Мяч («к'''і'''ля», ці таксама «кіл'''я'''») рабілі скураным, у сярэдзіну шчыльна клалі салому ды іншае сухое траўе. У памежжы Беларусі, Украіны ды Польшчы, на Берасьцейшчыне, была яшчэ адна гульня, падобная да «кілёды» — «ж'''а'''да» (дж'''а'''да)<ref>Радкоўскі Мацей. Ліцьвіны-беларусцы ды іхні быт. Вільня, 1939</ref>. Розьніца — толькі адна брама на абедзьве каманды, дзе стаялі абодва брамнікі (брамц''ы'' — ад «брам'''е'''ц»), якія ажно маглі перахопліваці колі («к'''о'''ля» — круглы скураны мяч), каб атрымаці «дат'''у'''» («дат'''а'''» — нібы паўгол), а тры дат'''ы''' — гэта «жада», альбо «джада» (сапраўдны гол). Хаця дадзеную гульню можна аднесьці й да падабенства з рэгбі, бо, на самой справе, гулялі таксама руччам (проста загадзя дамаўляліся, якім будзе спаборніцтва між «вальгамі» («в'''а'''льга» — каманда гульцоў)<ref>Каршун Мікола. Ігрышчы й забавы беларускага народу. Вільня, 1937 - стар. 112 (частка ІV: Агульнае назоўе (слоўнічак))</ref>. == Варыянты == У аматарскім ці дваравым футболе могуць ня дзейнічаць некаторыя правілы (напрыклад, можа быць меншая колькасьць гульцоў, абмежаваньні на поле і інш.). Таксама існуюць такія папулярныя варыянты з сваімі правіламі, як [[футзал]] (футбол у памяшканьні) і [[пляжны футбол]]. У [[Беларусь|Беларусі]] з дапамогай апэратара мабільнай сувязі [[А1 (тэлекам-правайдэр)|velcom]] прапагандуецца [[трохбаковы футбол]]. Значнымі тэмпамі разьвіваецца [[жаночы футбол]]. == Спаборніцтвы == === Унутраныя === У кожнай краіне футбольныя клюбы звычайна аб’яднаныя ў асацыяцыі або лігі, якія арганізуюць афіцыйныя турніры паміж сабой. Зь іх ліку вызначаюцца чэмпіён краіны і каманды, што будуць браць удзел у міжнародных клюбных спаборніцтвах. Адзіннай сыстэмы спаборніцтваў не існуе, і кожная нацыянальная ліга арганізуе іх паводле ўласных традыцыяў<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.bundesliga.com/en/faq/what-are-the-rules-and-regulations-of-soccer/how-is-european-soccer-structured-with-leagues-and-cup-competitions-10568|загаловак=How is European soccer structured with leagues and cup competitions?|выдавецтва=www.bundesliga.com|копія=https://web.archive.org/web/20250223035347/https://www.bundesliga.com/en/faq/what-are-the-rules-and-regulations-of-soccer/how-is-european-soccer-structured-with-leagues-and-cup-competitions-10568|дата копіі=23.02.2025}}</ref>. [[Файл:Chut de Benzema (5628106165) (cropped).jpg|значак|Матч мадрыдзкага «[[Рэал Мадрыд|Рэалу]]» і «[[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёны]]» 2009 году. Іхняе супрацьстаяньне мае назву [[Эль-Клясыка]].]] Кіроўныя органы ў кожнай краіне выбудоўваюць сыстэму лігаў, якія звычайна складаюцца зь некалькіх дывізіёнаў. Каманды цягам сэзону набіраюць пункты ў залежнасьці ад вынікаў, як то звычайна тры пункты за перамогу, адзін за нічыю і нуль за паразу. Гэтыя вынікі заносяцца ў табліцу, якой каманды разьмяшчаюцца паводле колькасьці набраных пунктаў. У Старым Сьвеце ([[Афрыка]], [[Азія]] і [[Эўропа]]) звычайна кожная каманда гуляе з кожнай іншай удома і на выезьдзе ў фармаце кругавога турніру. У канцы сэзону, які звычайна ў большасьці краінаў доўжыцца з жніўня да траўня, каманда, што заняла першае месца, абвяшчаецца чэмпіёнам. У [[Беларусь|Беларусі]] сэзон ладзіцца паводле схемы вясна-восень, калі футбольны сэзон звычайна пачынаецца з сакавіка і сканчваецца ў лістападзе. Некалькі найлепшых камандаў зь ніжэйшых дывізіёнаў могуць быць павышаныя ў найвышэйшыя дывізіёны, а адна або некалькі камандаў, што фінішуюць унізе табліцы, паніжаюцца ў дывізіён ніжэй<ref>{{артыкул|аўтар=Fort, Rodney|загаловак=European and North American Sports Differences(?)|выданьне=Scottish Journal of Political Economy|том=47|нумар=4|старонкі=431—55|год=09.2000|DOI=10.1111/1467-9485.00172}}</ref>. Каманды, якія фінішуюць у верхняй частцы нацыянальнай лігі, таксама могуць атрымаць права гуляць у міжнародных клюбных турнірах у наступным сэзоне. Большасьць краінаў дапаўняюць лігавую сыстэму адным або некалькімі кубкавымі турнірамі, якія ладзяцца ў сыстэме на выбыцьцё. У Беларусі такім турнірам ёсьць [[Кубак Беларусі па футболе|Кубак Беларусі]]. Сярод іх — нацыянальны кубак, які можа быць адкрыты для ўсіх камандаў лігавай сыстэмы краіны, як прафэсійных, гэтак і аматарскіх, і арганізуецца нацыянальнай фэдэрацыяй<ref>{{навіна|аўтар=Rueter, Jeff|спасылка=https://www.nytimes.com/athletic/4795121/2023/08/22/us-open-cup-history-broadcast-messi/|загаловак=What is the U.S. Open Cup? Soccer tournament history, how to watch and Messi’s path to another trophy|выдавец=The Athletic|дата публікацыі=22.08.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230824030057/https://theathletic.com/4795121/2023/08/22/us-open-cup-history-broadcast-messi/|дата копіі=24.08.2023}}</ref>. У некаторых краінах у найвышэйшых дывізіёнах выступаюць высокааплатныя зоркі, а ў меней буйных краінах, у ніжэйшых дывізіёнах і ў многіх жаночых клюбах гульцы могуць быць паўпрафэсіяналамі, якія сумяшчаюць футбол зь іншай працай, або наагул быць аматарамі. Пяцьцю наймацнейшымі эўрапейскімі лігамі лічацца [[Прэм’ер-Ліга]] ([[Ангельшчына]])<ref>{{навіна|аўтар=Hughes, Ian|спасылка=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/7321408.stm|загаловак=Premier League conquering Europe|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=31.03.2008|копія=https://web.archive.org/web/20181118013022/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/7321408.stm|дата копіі=18.11.2018}}</ref>, [[Бундэсьліга]] ([[Нямеччына]]), [[Ля Ліга]] ([[Гішпанія]]), [[Сэрыя А]] ([[Італія]]) і [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Ліга 1]] ([[Францыя]]), якія прывабліваюць большасьць найлепшых футбалістаў сьвету. Гэтак у сэзоне 2006—2007 гадоў кожная зь іх мела агульныя выдаткі на заробкі, якія перавышалі 600 млн эўра<ref>{{навіна|аўтар=Taylor, Louise|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2008/may/29/premierleague|загаловак=Leading clubs losing out as players and agents cash in|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=29.05.2008|копія=https://web.archive.org/web/20130407130029/http://www.guardian.co.uk/football/2008/may/29/premierleague|дата копіі=07.04.2013}}</ref>. У сэзоне 2021—2022 гадоў гэтыя лігі разам атрымалі 17,2 млрд эўра прыбыткаў ад тэлевізійных кантрактаў, квіткоў, спонсарства ды зь іншых крыніцаў<ref>{{навіна|аўтар=Buckingham, Philip|спасылка=https://www.nytimes.com/athletic/4610513/2023/06/14/premier-league-revenue-football-finance/|загаловак=Premier League generated £5.5bn in 2021–22 – more than La Liga and Bundesliga combined|выдавец=The Athletic|дата публікацыі=14.06.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230902032903/https://theathletic.com/4610513/2023/06/14/premier-league-revenue-football-finance/|дата копіі=02.09.2023}}</ref>. У сэзоне 2022—2023 гадоў клюбы «вялікай пяцёркі» мелі сукупныя выдаткі на заробкі 13 млрд эўра, прычым кожная ліга выдаткоўвала больш за 1,8 млрд эўра. Дзеля параўнаньня, агульны прыбытак гэтых лігаў сягаў 19,6 млрд эўра<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.deloitte.com/uk/en/services/financial-advisory/research/annual-review-of-football-finance-europe-premier-league.html|загаловак=Annual Review of Football Finance: Europe’s Premier Leagues|выдавецтва=www.deloitte.com|дата публікацыі=25.06.2024|копія=https://web.archive.org/web/20250108132111/https://www.deloitte.com/uk/en/services/financial-advisory/research/annual-review-of-football-finance-europe-premier-league.html|дата копіі=08.01.2025}}</ref>. === Міжнародныя === Міжнародныя спаборніцтвы ў футболе перадусім падзяляюцца на два тыпы, як то спаборніцтвы з удзелам нацыянальных зборных і спаборніцтвы з удзелам клюбаў з розных краінаў і нацыянальных лігаў. Без дадатковых удакладненьняў пад «міжнародным футболам» звычайна маюць на ўвазе першы тып, то бок матчы нацыянальных зборных дзяржаваў<ref>{{спасылка|спасылка=https://theanalyst.com/2021/07/five-differences-between-international-and-club-football|загаловак=5 Key Differences Between International and Club Football|выдавецтва=Opta Analyst|дата публікацыі=22.07.2021|копія=https://web.archive.org/web/20250324100604/https://theanalyst.com/2021/07/five-differences-between-international-and-club-football|дата копіі=24.03.2025}}</ref>. У выпадку міжнародных клюбных турніраў міжнародны характар вызначаецца краінай паходжаньня клюбаў, а не нацыянальнасьцю іхных гульцоў<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.newyorkcityfc.com/news/2020-concacaf-champions-league-draw-preview|загаловак=2020 Concacaf Champions League Draw Preview|выдавецтва=New York City FC|дата публікацыі=06.12.2019|копія=https://web.archive.org/web/20250411215224/https://www.newyorkcityfc.com/news/2020-concacaf-champions-league-draw-preview|дата копіі=11.04.2025}}</ref>. [[Файл:Ousmane Dembélé World Cup Trophy.jpg|значак|зьлева|Францускі футбаліст [[Усман Дэмбэле]] з кубкам сьвету ў руках.]] Найбуйнейшым і найбольш прэстыжным міжнародным футбольным спаборніцтвам уважаецца [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянат сьвету]], арганізаваны ФІФА. Турнір ладзіцца кожныя чатыры гады з 1930 году, за выняткам 1942 і 1946 гадоў, якія былі адмененыя праз [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]]. Больш за 200 нацыянальных камандаў бяруць удзел у кваліфікацыйных турнірах у межах кантынэнтальных канфэдэрацыяў, каб атрымаць месца ў фінальнай частцы<ref>{{навіна|аўтар=Ansari, Aarish|спасылка=https://olympics.com/en/news/fifa-world-cup-2022-qualified-football-teams-list|загаловак=FIFA World Cup 2022: Brazil, Germany, England among confirmed teams for Qatar|выдавец=Olympics|дата публікацыі=14.06.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220927232418/https://olympics.com/en/news/fifa-world-cup-2022-qualified-football-teams-list|дата копіі=27.09.2022}}</ref>. Фінальная стадыя ўлучае 48 зборных, якія змагаюцца ў асобным турніры цягам чатырох тыдняў<ref>{{навіна|аўтар=Mayorquin, Orlando|спасылка=https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2022/11/19/2022-qatar-world-cup-group-knockout-stage-explained/8083358001/|загаловак=How does the World Cup work? The ultimate soccer showcase, explained|выдавец=USA Today|дата публікацыі=19.11.2022|копія=https://web.archive.org/web/20230902031535/https://www.usatoday.com/story/sports/soccer/2022/11/19/2022-qatar-world-cup-group-knockout-stage-explained/8083358001/|дата копіі=02.09.2023}}</ref>. Чэмпіянат сьвету ёсьць найбольш аглядальная і найбольш папулярная спартовая падзея ў сьвеце. Гэтак паводле ацэнак [[чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|турнір 2022 году]] глядзелі 5 мільярдаў чалавек, то бок больш за 60% насельніцтва плянэты<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.sportspromedia.com/news/fifa-2022-world-cup-qatar-tv-audience-viewers-gianni-infantino/|загаловак=Qatar 2022 to be watched by 5bn people, says Gianni Infantino|выдавецтва=SportsPro|дата публікацыі=25.05.2022|копія=https://web.archive.org/web/20221114151049/https://www.sportspromedia.com/news/fifa-2022-world-cup-qatar-tv-audience-viewers-gianni-infantino/|дата копіі=14.11.2022}}</ref>. На [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1958 году|чэмпіянаце сьвету 1958 году]] на сусьветную арэну выйшаў [[Пэле]], чыя слава супала з выбуховым распаўсюдам тэлебачаньня, якое шматкроць узмацніла ягоную прысутнасьць паўсюль<ref>{{навіна|аўтар=Goldblatt, David|спасылка=https://www.theguardian.com/commentisfree/2022/dec/29/pele-football-greatness-brazil-global-star|загаловак=Pelé set the standards by which footballing greatness is judged|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=29.12.2022|копія=https://web.archive.org/web/20231005082607/https://www.theguardian.com/commentisfree/2022/dec/29/pele-football-greatness-brazil-global-star|дата копіі=05.10.2023}}</ref>. [[Чэмпіянат сьвету па футболе сярод жанчынаў|Жаночы чэмпіянат сьвету]] таксама ладзіцца кожныя чатыры гады з 1991 году. Паводле сучаснага фармату, пашыранага ў 2023 годзе, нацыянальныя зборныя змагаюцца за 31 месца ў трохгадовай кваліфікацыі, а каманда краіны-гаспадыні атрымлівае аўтаматычнае месца як 32-я ўдзельніца<ref>{{навіна|аўтар=Lewis, Russell|спасылка=https://www.npr.org/2023/07/23/1189634000/fifa-womens-world-cup-expanded-to-32-teams-new-zealand-australia|загаловак=The Women’s World Cup expanded to 32 teams this year. Has the quality suffered?|выдавец=NPR|дата публікацыі=23.07.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230831005059/https://www.npr.org/2023/07/23/1189634000/fifa-womens-world-cup-expanded-to-32-teams-new-zealand-australia|дата копіі=31.08.2023}}</ref>. Футбольны турнір быў прысутны на кожных [[Летнія Алімпійскія гульні|летніх Алімпійскіх гульнях]] з 1900 году, за выключэньнем гульняў 1932 году ў [[Лос-Анджэлес]]е, калі ФІФА і [[Міжнародны алімпійскі камітэт]] (МАК) ня здолелі дамовіцца адносна статусу аматарскіх гульцоў<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.sports-reference.com/olympics/summer/1936/FTB/|загаловак=Football at the 1936 Berlin Summer Games|выдавецтва=Sports Reference|копія=https://web.archive.org/web/20200417041849/https://www.sports-reference.com/olympics/summer/1936/FTB/|дата копіі=17.04.2020}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.olympic.org/football-equipment-and-history?tab=1|загаловак=Football Equipment and History|выдавецтва=International Olympic Committee (IOC)|копія=https://web.archive.org/web/20140706130625/http://www.olympic.org/football-equipment-and-history?tab=1|дата копіі=06.07.2014}}</ref>. Да стварэньня чэмпіянату сьвету Алімпіяда, асабліва ў 1920-я гады, была найпрэстыжнейшай міжнароднай футбольнай падзеяй. Першапачаткова турнір арганізоўваўся выключна для аматараў<ref name="Wherebegan"/>. З часам распаўсюду прафэсіяналізму, розьніца ва ўзроўні паміж чэмпіянатам сьвету і Алімпіядай павялічвалася. Найбольшую выгаду атрымлівалі краіны савецкага блёку ва [[Усходняя Эўропа|Ўсходняй Эўропе]], дзе вядучыя спартоўцы атрымлівалі дзяржаўную падтрымку, але фармальна заставаліся аматарамі. У 1948—1980 гадах 23 з 27 алімпійскіх мэдалёў былі заваяваныя ўсходнеэўрапейскімі краінамі, і толькі [[Швэцыя]] (золата 1948, бронза 1952), [[Данія]] (бронза 1948, срэбра 1960) і [[Японія]] (бронза 1968) парушылі іхнае дамінаваньне. На [[летнія Алімпійскія гульні 1984 году|летніх Алімпійскіх гульнях 1984 году]] ў Лос-Анджэлесе МАК дазволіў удзел прафэсійным гульцам. З 1992 году мужчыны-ўдзельнікі павінны цяпер быць маладзейшыя за 23 гады, хале з 1996 году кожная зборная можа ўлучыць трох гульцоў старэйшых за 23<ref>{{навіна|спасылка=https://olympics.com/en/news/football-five-superstars-who-have-won-gold-in-the-olympics|загаловак=Football: Five superstars who have won gold in the Olympics|выдавец=Olympics.com|копія=https://web.archive.org/web/20230606085636/https://olympics.com/en/news/football-five-superstars-who-have-won-gold-in-the-olympics|дата копіі=06.06.2023}}</ref>. Жаночы футбольны турнір быў дададзены ў 1996 годзе, але ў адрозьненьне ад мужчынскага, у ім выступаюць нацыянальныя зборныя без узроставых абмежаваньняў<ref>{{навіна|аўтар=Borg, Simon|спасылка=https://www.sportingnews.com/us/soccer/news/olympic-soccer-rules-men-women-tournament-tokyo/154emrauwrgxc1na5nmszrrqdf|загаловак=Olympic soccer rules, explained: How men's and women's football tournaments work in Tokyo|выдавец=The Sporting News|дата публікацыі=07.08.2021|копія=https://web.archive.org/web/20230902031536/https://www.sportingnews.com/us/soccer/news/olympic-soccer-rules-men-women-tournament-tokyo/154emrauwrgxc1na5nmszrrqdf|дата копіі=02.09.2023}}</ref>. [[Файл:Torres, Mata and Ramos Euro 2012 trophy 01.jpg|значак|Гішпанцы [[Фэрнанда Торэс]], [[Хуан Мата]] і [[Сэрхіё Рамас]] па перамозе ў [[чэмпіянат Эўропы па футболе 2012 году|чэмпіянаце Эўропы 2012 году]].]] Пасьля чэмпіянату сьвету найважнейшымі міжнароднымі футбольнымі спаборніцтвамі лічацца кантынэнтальныя чэмпіянаты, якія арганізуюцца кожнай кантынэнтальнай канфэдэрацыяй і ладзяцца паміж нацыянальнымі зборнымі. Да ліку гэтым турніраў ставяцца [[чэмпіянат Эўропы па футболе|чэмпіянат Эўропы]] ([[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]]), [[Кубак Амэрыкі па футболе|Кубак Амэрыкі]] ([[КОНМЭБОЛ]]), [[Кубак афрыканскіх нацыяў]] ([[Канфэдэрацыя афрыканскага футболу|КАФ]]), [[Кубак Азіі па футболе|Кубак Азіі]] ([[Азіяцкая футбольная канфэдэрацыя|АФК]]), [[Залаты кубак КОНКАКАФ|Залаты кубак]] ([[КОНКАКАФ]]) і [[Кубак нацыяў АФК|Кубак нацыяў]] ([[Акіянская футбольная канфэдэрацыя|АФК]])<ref name="CBC-Continentals" >{{навіна|аўтар=Molinaro, John F.|спасылка=https://www.cbc.ca/sports/soccer/continental-champions-collide-at-the-confederations-cup-1.812024|загаловак=Continental champions collide at the Confederations Cup|выдавец=CBC Sports|дата публікацыі=22.05.2009|копія=https://web.archive.org/web/20230902031535/https://www.cbc.ca/sports/soccer/continental-champions-collide-at-the-confederations-cup-1.812024|дата копіі=02.09.2023}}</ref>. Гэтыя турніры не заўсёды абмяжоўваюцца толькі камандамі з адпаведных канфэдэрацыяў, але часам на іх запрашаюць гасьцявыя зборныя зь іншых кантынэнтаў<ref>{{навіна|аўтар=Williams, Aidan|спасылка=https://www.theguardian.com/football/these-football-times/2019/jun/12/copa-america-japan-qatar-strange-history-guest-teams|загаловак=Japan, Qatar and the history of guest teams at the Copa América|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=12.06.2019|копія=https://web.archive.org/web/20230902031535/https://www.theguardian.com/football/these-football-times/2019/jun/12/copa-america-japan-qatar-strange-history-guest-teams|дата копіі=02.09.2023}}</ref>. [[Кубак канфэдэрацыяў па футболе|Кубак канфэдэрацыяў ФІФА]] ладзіўся паміж пераможцамі ўсіх шасьці кантынэнтальных чэмпіянатаў, дзейным чэмпіёнам сьвету і краінай-гаспадыняй наступнага чэмпіянату сьвету. Яго звычайна разглядалі як папярэдні турнір перад чэмпіянатам сьвету, таму ён ня меў такой прэстыжнасьці, як сам мундыяль<ref name="CBC-Continentals" />. Турнір быў спынены пасьля розыгрышу 2017 году, а ягонае месца ў календары заняў пашыраны [[Клюбны чэмпіянат сьвету па футболе|Клюбны чэмпіянат сьвету]]<ref>{{навіна|спасылка=https://www.nytimes.com/athletic/4229851/2020/12/04/2021-fifa-club-world-cup-to-remain-a-seven-team-tournament/|загаловак=2021 FIFA Club World Cup to remain a seven-team tournament|выдавец=The Athletic|дата публікацыі=04.12.2020|копія=https://web.archive.org/web/20230902031535/https://theathletic.com/4229851/2020/12/04/2021-fifa-club-world-cup-to-remain-a-seven-team-tournament/|дата копіі=02.09.2023}}</ref>. У 2022 годзе быў адноўлены турнір Фіналісыма, у якім сустракаюцца пераможцы Кубка Амэрыкі і чэмпіянату Эўропы<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.uefa.com/news-media/news/0273-14b9d1db749d-1b03dce602c9-1000/|загаловак=European and South American champions meet in 'Finalissima' Wembley showdown|выдавецтва=UEFA.com|дата публікацыі=22.03.2022|копія=https://web.archive.org/web/20250328085534/https://www.uefa.com/news-media/news/0273-14b9d1db749d-1b03dce602c9-1000/|дата копіі=28.03.2025}}</ref>. У канцы 2010-х гадоў паўсталі [[Ліга нацыяў УЭФА|Лігі нацыяў УЭФА]] і [[Ліга нацыяў КОНКАКАФ|КОНКАКАФ]], каб замяніць таварыскія матчы ў двухгадовым цыкле паміж буйнымі турнірамі<ref>{{артыкул|аўтар=Straus, Brian|спасылка=https://www.si.com/soccer/2017/11/17/concacaf-league-nations-friendlies-usa-mexico|загаловак=How CONCACAF League of Nations Alters Competitive Landscape for USA, Region|выданьне=Sports Illustrated|год=17.11.2017|копія=https://web.archive.org/web/20230901044244/https://www.si.com/soccer/2017/11/17/concacaf-league-nations-friendlies-usa-mexico|дата копіі=01.09.2023}}</ref>. Найбольш прэстыжнымі клюбнымі спаборніцтвамі ўважаюцца кантынэнтальныя чэмпіянаты, якія звычайна разыгрываюцца паміж нацыянальнымі чэмпіёнамі, напрыклад, [[Ліга чэмпіёнаў УЭФА]] ў Эўропе і [[Кубак Лібэртадорэс]] у Паўднёвай Амэрыцы. Пераможцы кожнага кантынэнтальнага турніру змагаюцца ў Міжкантынэнтальным кубку ФІФА, які ладзіцца штогод, і ў Клюбным чэмпіянаце сьвету ФІФА, які арганізуецца раз на чатыры гады<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/tournaments/archive/clubworldcup/japan2007/releases/newsid=570740.html|загаловак=Organising Committee strengthens FIFA Club World Cup format|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=14.08.2007|копія=https://web.archive.org/web/20080531094715/http://www.fifa.com/tournaments/archive/clubworldcup/japan2007/releases/newsid%3D570740.html|дата копіі=31.05.2008}}</ref>. == Глядзіце таксама == === Арганізацыі === * [[ФІФА]] (FIFA) — Сусьветная асацыяцыя па футболе * [[УЭФА]] (UEFA) — [[Эўропа|Эўрапейская]] асацыяцыя па футболе * [[КОНМЭБОЛ]] (CONMEBOL) — [[Паўднёвая Амэрыка|Паўднёваамэрыканская]] асацыяцыя па футболе * [[КОНКАКАФ]] (CONCACAF) — [[Паўночная Амэрыка|Паўночнаамэрыканская]] асацыяцыя па футболе * [[Азіяцкая футбольная канфэдэрацыя|АФК]] (AFC) — [[Азія|Азіяцкая]] асацыяцыя па футболе * [[Канфэдэрацыя афрыканскага футболу|КАФ]] (CAF) — [[Афрыка|Афрыканская]] асацыяцыя па футболе * [[Акіянская футбольная канфэдэрацыя|АФК]] (OFC) — Асацыяцыя па футболе [[Акіянія|Аўстраліі і Акіяніі]] * [[Футбольная асацыяцыя|ФА]] (FA) — Футбольная асацыяцыя [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]] === Каманды === * [[Сьпіс нацыянальных камандаў па футболе]] * [[Сьпіс футбольных камандаў]] === Беларускі футбол === * [[Беларуская фэдэрацыя футболу]] * [[Чэмпіянат Беларусі па футболе]] * [[Кубак Беларусі па футболе]] * [[Зборная Беларусі па футболе]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.fifa.com/ Міжнародная фэдэрацыя футбольных асацыяцый (FIFA)] * [http://www.uefa.com/ Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцый (UEFA)] * [http://www.bff.by/ Беларуская фэдэрацыя па футболе (БФФ)] {{Алімпійскія віды спорту}} [[Катэгорыя:Футбол| ]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]] p5mn45f12g8866b69uj07hsk0dx6ngn 4 4749 2673597 2643761 2026-06-11T21:34:50Z Dymitr 10914 дапаўненьне 2673597 wikitext text/x-wiki {{паведамленьне |тып=зьмест |выява=[[Файл:Emblem-info.svg|40пкс]] |тэкст='''На гэтай старонцы знаходзяцца факты і інфармацыі, якія тычыцца гісторыі Вікіпэдыі, асабліва яе разьдзелу на беларускай мове клясычным правапісам. ''' }} == 2026 == * 12 чэрвеня — колькасьць артыкулаў дасягнула '''91 тысячы'''. Артыкул [[Джордан Бос]] распачаў {{Вікіпэдыст|Dymitr}}. == 2025 == * 26 лістапада — колькасьць артыкулаў дасягнула '''90 тысячаў'''. Артыкул [[Добрыя і злыя]] распачаў {{Вікіпэдыст|Ясамойла}}. * 22 траўня — колькасьць артыкулаў дасягнула '''89 тысячаў'''. Артыкул [[Прэм’ер-ліга чэмпіянату Ўэйлзу па футболе 2024—2025 гадоў]] распачаў {{Вікіпэдыст|Artsiom91}}. * 8 траўня — колькасьць артыкулаў дасягнула '''88 888'''. Артыкул [[Эрнст Мах]] распачаў {{Вікіпэдыст|Ясамойла}}. == 2024 == * [[1 сьнежня]] — ‎колькасьць артыкулаў дасягнула '''88 тысячаў'''. Артыкул [[‎Абарона ад сьмерці]] распачаў {{Вікіпэдыст|Павал палешук}}. * [[17 жніўня]] — беларускія ўлады назвалі [[Telegram]]-[https://t.me/wikipedyja канал] Вікіпэдыі „экстрэмісцкім“. * 15 ліпеня — колькасьць артыкулаў дасягнула '''87 тысячаў'''. Артыкул [[Жыціе Эўфрасіньні Полацкай]] распачаў {{Вікіпэдыст|Taravyvan Adijene}}. * 28 красавіка — ў Беларускай вікіпэдыі было зроблена 2 мільёны 500 тысяч рэдагаваньняў. Аўтарам [[Спэцыяльныя:PermanentLink/2507332|юбілейнага рэдагаваньня]] быў {{U| Kazimier Lachnovič}}. * [[23 сакавіка]] — ‎колькасьць артыкулаў дасягнула '''86 тысячаў'''. Артыкул [[‎Плошча праўды]] распачаў {{Вікіпэдыст|Ясамойла}}. == 2023 == * [[21 сьнежня]] — ‎колькасьць артыкулаў дасягнула '''85 тысячаў'''. Артыкул [[Будзілавічы]] распачаў {{Вікіпэдыст|Kazimier Lachnovič}}. * [[26 верасьня]] — ‎колькасьць артыкулаў дасягнула '''84 тысячаў'''. Артыкул [[Доні Монтэл]] распачаў {{Вікіпэдыст|‎Wolnaja bulba}}. * [[13 ліпеня]] — загружаны '''2000 файл'''. [[:Файл:FC Turan Turkistan.png|Лягатып футбольнага клюбу «Туран» Туркестан]] загрузіў {{Вікіпэдыст|Dymitr}} * [[7 чэрвеня]] — ‎колькасьць артыкулаў дасягнула '''83 тысячаў'''. Артыкул [[Парадокс Фэрмі]] распачаў {{Вікіпэдыст|‎097ллл}}. * [[28 сакавіка]] — ‎колькасьць артыкулаў дасягнула '''82 тысячы'''. Артыкул [[Польшча – 1863 год]] распачаў {{Вікіпэдыст|Stary Jolup}}. * [[26 студзеня]] — ‎колькасьць артыкулаў дасягнула '''81 тысячу'''. Артыкул-неадназначнасьць [[Ігар Карпаў]] распачаў {{Вікіпэдыст|W}}. == 2022 == * [[11 лістапада]] — ‎колькасьць артыкулаў дасягнула '''80 тысячаў'''. Артыкул [[Сьцяг Аргентыны]] распачаў {{Вікіпэдыст|‎Павал палешук}}. * [[1 верасьня]] — ‎колькасьць артыкулаў дасягнула '''79 тысячаў'''. Артыкул [[Падэрборн]] распачаў {{Вікіпэдыст|Dymitr}}. * [[20 траўня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''78 тысячаў'''. Артыкул [[Сармацкі мяшаны лес]] распачаў {{Вікіпэдыст|Taravyvan Adijene}}. * 15 красавіка — колькасьць артыкулаў дасягнула '''77 777'''. Артыкул [[Палац Максімовічаў (Горадня)|Палац Максімовічаў]] распачаў {{Вікіпэдыст|Kazimier Lachnovič}}. * [[5 лютага]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''77 тысячаў'''. Артыкул [[Міхась Сенька]] распачаў {{Вікіпэдыст|Stary Jolup}}. == 2021 == * [[27 верасьня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''76 тысячаў'''. Артыкул [[Сантус]] распачаў {{Вікіпэдыст|Dymitr}}. * [[30 чэрвеня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''75 тысячаў'''. Артыкул [[Піраміда Хеопса]] распачаў {{Вікіпэдыст|Ананім97%}}. * [[6 красавіка]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''74 тысячаў'''. Артыкул [[Мінка Говэкар]] распачаў {{Вікіпэдыст|Raviaka Ruslan}}. * [[30 студзеня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''73 тысячаў'''. Артыкул [[Прафсаюзная (станцыя мэтро, Менск)]] распачаў {{Вікіпэдыст|Roman, Alexej and Vładimir}}. == 2020 == * [[12 сьнежня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''72 тысячаў'''. Артыкул [[Валянцін Гафт]] распачаў {{Вікіпэдыст|Stary Jolup}}. * [[21 жніўня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''71 тысячы'''. Артыкул [[Каардынацыйная рада (Беларусь)]] распачаў {{Вікіпэдыст|Stary Jolup}}. * [[30 красавіка]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''70 тысячаў'''. Артыкул [[Браслаўскія азёры (нацыянальны парк)]] распачаў {{Вікіпэдыст|Taravyvan Adijene}}. * [[19 лютага]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''69 тысячаў'''. Артыкул [[Сяргей Крывец (паэт)]] распачаў {{Вікіпэдыст|Stary Jolup}}. * [[5 лютага]] — беларуская Вікіпэдыя атрымала першае месца за паляпшэньне рэйтынгу ў сьпісе Вікіпэдыяў паводле наяўнасьці і велічыні артыкулаў са сьпісу [[Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы|істотных]] ([[Файл:Article_blue.svg|20пкс|Ганаровая адзнака|спасылка=:m:List of Wikipedias by sample of articles/Growth#be-tarask Беларуская (тарашкевіца)]] [[:m:List of Wikipedias by sample of articles/Growth#be-tarask Беларуская (тарашкевіца)|List of Wikipedias by sample of articles/Growth]]). == 2019 == * 6 верасьня — колькасьць артыкулаў дасягнула '''68 тысячаў'''. Артыкул [[Шавэрма]] распачаў {{Вікіпэдыст|Taravyvan Adijene}}. * 12 траўня — колькасьць артыкулаў дасягнула '''67 тысячаў'''. Артыкул [[Кашкебі]] распачаў {{Вікіпэдыст|Knedlik-Pod}}. * 21 красавіка — колькасьць артыкулаў дасягнула '''66 666'''. Артыкул [[Шуя]] распачаў {{Вікіпэдыст|Knedlik-Pod}}. * [[15 лютага]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''66 тысячаў'''. Артыкул [[Александрыя (Астравецкі раён)]] распачаў {{Вікіпэдыст|Raviaka Ruslan}}. == 2018 == * [[31 кастрычніка]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''65 тысячаў'''. Артыкул [[Леанід Лапцуй]] распачаў {{Вікіпэдыст|Comp1089}}. * [[9 кастрычніка]] — беларуская Вікіпэдыя адкрыла [https://t.me/wikipedyja канал] у [[Telegram]]e. * [[20 жніўня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''64 тысячы'''. Артыкул [[Гісторыя пошты і паштовых марак Ватыкану]] распачаў {{Вікіпэдыст|Taravyvan Adijene}}. * [[6 ліпеня]] — беларуская Вікіпэдыя атрымала трэцяе месца за паляпшэньне рэйтынгу ў сьпісе Вікіпэдыяў паводле наяўнасьці і велічыні артыкулаў са сьпісу [[Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы|істотных]] ([[Файл:Article yellow.svg|20пкс|Ганаровая адзнака|спасылка=:m:List of Wikipedias by sample of articles/Growth#be-tarask Беларуская (тарашкевіца)]] [[:m:List of Wikipedias by sample of articles/Growth#be-tarask Беларуская (тарашкевіца)|List of Wikipedias by sample of articles/Growth]]) * [[12 траўня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''63 тысячы'''. Артыкул [[Экасыстэма]] распачаў {{Вікіпэдыст|Dymitr}}. * [[20 студзеня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''62 тысячы'''. Артыкул [[Зубкі (Менская вобласьць)]] распачаў {{Вікіпэдыст|Raviaka Ruslan}}. == 2017 == * [[23 чэрвеня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''61 тысячы'''. Артыкул [[Найвышэйшая песьня Саламонава (Скарына)]] распачаў {{Вікіпэдыст|Raviaka Ruslan}}. * [[11 чэрвеня]] — колькасьць зарэгістраваных удзельнікаў дасягнула {{лік|50000}}. 50-тысячным удзельнікам стаў {{вікіпэдыст|01001010lain}} * [[16 студзеня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''60 тысячаў'''. Артыкул [[Вадоль]] распачаў {{Вікіпэдыст|Raviaka Ruslan}}. == 2016 == * [[24 траўня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''59 тысячаў'''. Артыкул [[Кёльн (неадназначнасьць)]] распачаў {{Вікіпэдыст|Lesnas ättling}}. * [[24 студзеня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''58 тысячаў'''. Артыкул [[Драпава]] распачаў {{Вікіпэдыст|Raviaka Ruslan}}. == 2015 == * [[4 верасьня]] — беларуская Вікіпэдыя [https://phabricator.wikimedia.org/T11823 атрымала дамэн] [[:be-tarask:]]. * [[25 жніўня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''57 тысячаў'''. Артыкул [[Касьцёл Беззаганнага Зачацьця Найсьвяцейшай Панны Марыі, сьвятых Язэпа і Станіслава Косткі і калегіюм езуітаў (Наваградак)]] распачаў {{Вікіпэдыст|Kazimier Lachnovič}}. * [[8 красавіка]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''56 тысячаў'''. Артыкул [[Баравое (Падляскае ваяводзтва)|Баравое]] распачаў {{Вікіпэдыст| Pudlašuk}}. == [[2014]] == * [[4 сьнежня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''55 тысячаў'''. Артыкул [[Кёніц]] распачаў {{Вікіпэдыст|Sehrg}} * [[28 жніўня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''54 тысячы'''. Артыкул [[Маскоўска-літоўская вайна 1512—1522 гадоў]] распачаў {{Вікіпэдыст|Taravyvan Adijene}} * [[2 траўня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''53 тысячы'''. Артыкул [[Рыта Ачкіна]] распачаў {{Вікіпэдыст|DobryBrat}} * [[14 студзеня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''52 тысячы'''. Артыкул [[Сьвятаполк ІІІ Юр’евіч]] распачаў {{Вікіпэдыст|Maks 100}} == [[2013]]  == * [[28 кастрычніка]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''51 тысячы'''. Артыкул [[Чэхаславацкая мова]] распачаў {{Вікіпэдыст|Глеб Бераставы}} * [[6 жніўня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''50 тысячаў'''. Артыкул [[Хвастковая залоза]] распачала {{Вікіпэдыст|Хомелка}} * [[11 траўня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''49 тысячаў'''. Артыкул [[Зьвяз Пярсьцёнка]] распачаў {{Вікіпэдыст|Jaŭhienij Jažynoŭski}} * [[15 студзеня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''48 тысячаў'''. Артыкул [[Дварычанскі раён]] распачаў {{Вікіпэдыст|Sehrg}} == [[2012]] == * [[24 лістапада]] — колькасьць артыкулаў склала '''47 тысячаў'''. Артыкул [[Grand Theft Auto III]] распачаў {{Вікіпэдыст|Andruś ŠŁ}} * [[18 верасьня]] — створаны [[Марчонкаўскі сельсавет|'''1000-ы''' артыкул]] пра [[:Катэгорыя:Былыя сельсаветы Беларусі|былыя сельсаветы Беларусі]]. * [[25 жніўня]] — загружаны '''1111 файл'''. [[:Файл:RC Celta de Vigo.png|Лягатып футбольнага клюбу «Сэльта» Віга]] загрузіў {{Вікіпэдыст|Dymitr}} * [[19 жніўня]] — колькасьць артыкулаў склала '''46 тысячаў'''. Артыкул [[Мантсэрада]] распачаў {{Вікіпэдыст|Dymitr}} * [[12 ліпеня]] — колькасьць артыкулаў склала '''45 тысячаў'''. Артыкул [[87-ы армейскі корпус (Вэрмахт)]] распачаў {{Вікіпэдыст|Šelechaŭ}} * [[11 чэрвеня]] — напісаны '''44 444''' артыкул. Артыкул [[81-7021/7022]] распачаў {{Вікіпэдыст|Šelechaŭ}} * [[1 чэрвеня]] — колькасьць артыкулаў склала '''44 тысячы'''. Артыкул [[Пінкавічы]] распачаў {{Вікіпэдыст|Ліцьвін}} * [[2 траўня]] — беларуская Вікіпэдыя атрымала першае месца за значнае паляпшэньне рэйтынгу ў сьпісе Вікіпэдыяў паводле наяўнасьці і велічыні артыкулаў са сьпісу [[Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы|істотных]] ([[Файл:Article_blue.svg|20пкс|Ганаровая адзнака|спасылка=:m:List of Wikipedias by sample of articles/Growth#be-tarask Беларуская (тарашкевіца)]] [[:m:List of Wikipedias by sample of articles/Growth#be-tarask Беларуская (тарашкевіца)|List of Wikipedias by sample of articles/Growth]]). * [[2 траўня]] — правы [[Вікіпэдыя:Бюракраты|бюракрата]] атрымаў {{Вікіпэдыст|Red Winged Duck}}. * [[11 красавіка]] — колькасьць артыкулаў склала '''43 тысячы'''. Артыкул [[Германава Слабада]] распачаў {{Вікіпэдыст|Ліцьвін}} * [[28 лютага]] — ад правоў адміністратара і бюракрата адмовіўся {{Вікіпэдыст|EugeneZelenko}}, які на момант падачы ўласнага запыту на зьняцьцё правоў меў найбольшы сярод усіх адміністараў стаж працы ў беларускай Вікіпэдыі. Упершыню колькасьць былых адміністратараў перавысіла колькасьць дзейных адміністратараў. Разам з гэтым у праекце ня стала актыўных [[Вікіпэдыя:Бюракраты|бюракратаў]]. * [[25 лютага]] — колькасьць артыкулаў склала '''42 тысячы'''. Артыкул [[Альба (Італія)]] распачаў {{Вікіпэдыст|Lesnas ättling}} * [[3 студзеня]] — беларуская Вікіпэдыя атрымала другое месца за паляпшэньне рэйтынгу ў сьпісе Вікіпэдыяў паводле наяўнасьці і велічыні артыкулаў са сьпісу [[Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы|істотных]] ([[Файл:Article red.svg|20пкс|Ганаровая адзнака|спасылка=:m:List of Wikipedias by sample of articles/Growth#be-tarask Беларуская (тарашкевіца)]] [[:m:List of Wikipedias by sample of articles/Growth#be-tarask Беларуская (тарашкевіца)|List of Wikipedias by sample of articles/Growth]]) * [[3 студзеня]] — колькасьць артыкулаў склала '''41 тысячу'''. Артыкул [[Крыптон]] распачаў {{Вікіпэдыст|Jauhienij}} == [[2011]] == * [[2 лістапада]] — беларуская Вікіпэдыя атрымала другое месца за паляпшэньне рэйтынгу ў сьпісе Вікіпэдыяў паводле наяўнасьці і велічыні артыкулаў са сьпісу [[Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы|істотных]] ([[Файл:Article red.svg|20пкс|Ганаровая адзнака|спасылка=:m:List of Wikipedias by sample of articles/Growth#be-tarask Беларуская (тарашкевіца)]] [[:m:List of Wikipedias by sample of articles/Growth#be-tarask Беларуская (тарашкевіца)|List of Wikipedias by sample of articles/Growth]]) * [[9 кастрычніка]] — колькасьць артыкулаў склала '''40 тысячаў'''. Артыкул [[Пармэлія]] распачаў {{Вікіпэдыст|Jauhienij}} * [[4 верасьня]] — колькасьць артыкулаў склала '''39 тысячаў'''. Артыкул [[Тул Гастыліюс]] распачаў {{Вікіпэдыст|Dymitr}} * [[2 верасьня]] — беларуская Вікіпэдыя атрымала трэцяе месца за паляпшэньне рэйтынгу ў сьпісе Вікіпэдыяў паводле наяўнасьці і велічыні артыкулаў са сьпісу [[Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы|істотных]] ([[Файл:Article yellow.svg|20пкс|Ганаровая адзнака|спасылка=:m:List of Wikipedias by sample of articles/Growth#be-tarask Беларуская (тарашкевіца)]] [[:m:List of Wikipedias by sample of articles/Growth#be-tarask Беларуская (тарашкевіца)|List of Wikipedias by sample of articles/Growth]]) * [[17 ліпеня]] — колькасьць артыкулаў склала '''38 тысячаў'''. Артыкул [[Тарквата Таса]] распачаў {{Вікіпэдыст|Jauhienij}} * [[2 ліпеня]] — беларуская Вікіпэдыя атрымала ганаровую адзнаку за паляпшэньне рэйтынгу ў сьпісе Вікіпэдыяў паводле наяўнасьці і велічыні артыкулаў са сьпісу [[Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы|істотных]] ([[Файл:Article green.svg|20пкс|Ганаровая адзнака|спасылка=:m:List of Wikipedias by sample of articles/Growth#be-tarask Беларуская (тарашкевіца)]] [[:m:List of Wikipedias by sample of articles/Growth#be-tarask Беларуская (тарашкевіца)|List of Wikipedias by sample of articles/Growth]]) * [[26 чэрвеня]] — колькасьць артыкулаў склала '''37 тысячаў'''. Артыкул [[Цыбульскія]] распачаў {{Вікіпэдыст|Dimant}} * [[2 чэрвеня]] — беларуская Вікіпэдыя атрымала трэцяе месца за паляпшэньне рэйтынгу ў сьпісе Вікіпэдыяў паводле наяўнасьці і велічыні артыкулаў са сьпісу [[Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы|істотных]] ([[Файл:Article yellow.svg|20пкс|Ганаровая адзнака|спасылка=:m:List of Wikipedias by sample of articles/Growth#be-tarask Беларуская (тарашкевіца)]] [[:m:List of Wikipedias by sample of articles/Growth#be-tarask Беларуская (тарашкевіца)|List of Wikipedias by sample of articles/Growth]]) * [[13 траўня]] — колькасьць артыкулаў склала '''36 тысячаў'''. Артыкул [[Магіла Вэргіліюса]] распачаў {{Вікіпэдыст|Taravyvan Adijene}} * [[23 красавіка]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''35 тысячаў'''. Артыкул [[Васілеўшчына (Фаніпальскі сельсавет)]] распачаў ананімны ўдзельнік * [[4 красавіка]] — колькасьць артыкулаў склала '''34 тысячы'''. Артыкул [[Палеская сеч]] распачаў [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] * [[10 сакавіка]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''33 тысячаў'''. Артыкул [[Партрэт]] распачаў {{Вікіпэдыст|Jauhienij}} * [[16 лютага]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''32 тысячаў'''. Артыкул [[Беларускі народны банк]] распачаў [[Удзельнік:W|W]] * [[21 студзеня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''31 тысячы'''. Артыкул [[Вуліца Ўкраінская (Гомель)]] распачаў [[Удзельнік:HK-47|HK-47]] * [[1 студзеня]] — беларуская Вікіпэдыя другі месяц запар атрымала першае месца за значнае паляпшэньне рэйтынгу ў сьпісе Вікіпэдыяў паводле наяўнасьці і велічыні артыкулаў са сьпісу [[Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы|істотных]] ([[Файл:Article_blue.svg|20пкс|Ганаровая адзнака|спасылка=:m:List of Wikipedias by sample of articles/Growth#be-tarask Беларуская (тарашкевіца)]] [[:m:List of Wikipedias by sample of articles/Growth#be-tarask Беларуская (тарашкевіца)|List of Wikipedias by sample of articles/Growth]]) == [[2010]] == * [[7 сьнежня]] — дасягнутая колькасьць у '''30 тысячаў''' артыкулаў. Артыкул [[Скварка]] распачаў {{Вікіпэдыст|Raviaka Ruslan||Руслан Равяка}}. * [[1 сьнежня]] — беларуская Вікіпэдыя атрымала першае месца за значнае паляпшэньне рэйтынгу ў сьпісе Вікіпэдыяў паводле наяўнасьці і велічыні артыкулаў са сьпісу [[Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы|істотных]] ([[Файл:Article_blue.svg|20пкс|Ганаровая адзнака|спасылка=:m:List of Wikipedias by sample of articles/Growth#be-tarask Беларуская (тарашкевіца)]] [[:m:List of Wikipedias by sample of articles/Growth#be-tarask Беларуская (тарашкевіца)|List of Wikipedias by sample of articles/Growth]]). Беларуская Вікіпэдыя ўпершыню займае першае месца ў гэтым рэйтынгу. * [[5 лістапада]] — дасягнутая колькасьць у '''29 тысячаў''' артыкулаў. Артыкул [[Воднае пола]] распачаў [[Удзельнік:Jauhienij|Jauhienij]]. * [[13 верасьня]] — дасягнутая колькасьць у '''28 тысячаў''' артыкулаў. Артыкул [[Воўна]] распачаў [[Удзельнік:Raviaka Ruslan|Raviaka Ruslan]]. * [[2 верасьня]] — па выніках [[Вікіпэдыя:Праект:Тэматычны тыдзень/Істотныя артыкулы|тэматычнага тыдня істотных артыкулаў]] беларуская Вікіпэдыя атрымала ганаровую адзнаку за значнае паляпшэньне рэйтынгу ў сьпісе Вікіпэдыяў паводле наяўнасьці і велічыні артыкулаў са сьпісу [[Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы|істотных]] ([[Файл:Article green.svg|20пкс|Ганаровая адзнака|спасылка=:m:List of Wikipedias by sample of articles/Growth#be-tarask Беларуская (тарашкевіца)]] [[:m:List of Wikipedias by sample of articles/Growth#be-tarask Беларуская (тарашкевіца)|List of Wikipedias by sample of articles/Growth]]). Ганаровая адзнака стала першай узнагародай беларускай Вікіпэдыі ў гэтым рэйтынгу. * [[19 жніўня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''27 тысячаў'''. Артыкул [[41 да н. э.]] распачаў [[Удзельнік:Jauhienij|Jauhienij]]. * [[8 жніўня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула '''26 тысячаў'''. Артыкул [[Катастрофа MD-500 пад Менскам]] распачаў [[Удзельнік:Raviaka Ruslan|Raviaka Ruslan]]. * [[30 чэрвеня]] — у Беларускай Вікіпэдыі дызайн па змоўчаньні зьменены на «[[Вікіпэдыя:Вэктар|Вэктар]]» і крыху абноўлены лягатып. * [[17 чэрвеня]] — напісаны '''25-тысячны артыкул''': [[Black Holes and Revelations]] распачаў [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]]. * [[16 траўня]] — '''у беларускім праекце Вікіпэдыі афіцыйным правапісам ([[наркамаўка]]й) адзначаны 20&nbsp;000 артыкул.''' * [[13 траўня]] — зьменены дызайн па змоўчаньні ангельскага разьдзелу Вікіпэдыі. [[10 чэрвеня]] новы дызайн таксама быў уведзены яшчэ ў 9 найбуйнейшых разьдзелах пасьля ангельскамоўнай Вікіпэдыі. * [[21 сакавіка]] — колькасьць артыкулаў дасягнула дваццаці чатырох тысячаў. Артыкул [[UTC+0:20]] распачаў [[Удзельнік:Jauhienij|Jauhienij]]. * [[12 студзеня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула дваццаці трох тысячаў. Артыкул [[Зенявічы]] распачаў [[Удзельнік:Raviaka Ruslan|Raviaka Ruslan]]. == [[2009]] == * [[25 сьнежня]] — створаны канал беларускай Вікіпэдыі ў [[ВП:IRC|IRC]] — [irc://irc.freenode.net/wikipedia-be-tarask #wikipedia-be-tarask]. Канал запусьцілі [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] і [[Удзельнік:Zedlik|zedlik]]. * [[28 кастрычніка]] — колькасьць артыкулаў дасягнула дваццаці дзьвюх тысячаў. Артыкул [[Аляксандар Валадзько]] распачаў [[Удзельнік:Raviaka Ruslan|Raviaka Ruslan]]. * [[25 кастрычніка]] — зьявіўся '''новы дызайн [[Галоўная старонка|Галоўнай старонкі]]'''. Папярэдні дызайн галоўнай старонкі існаваў з 6 лістапада 2005 году. * [[20 жніўня]] — колькасьць артыкулаў склала дваццаць адну тысячу. Артыкул [[Бранск]] распачаў [[Удзельнік:Ліцьвін|Ліцьвін]]. * [[17 жніўня]] — '''у [[Ангельская Вікіпэдыя|ангельскамоўнай вэрсіі]] Вікіпэдыі зьявіўся 3-хмільённы артыкул.''' Ім стала біяграфія нарвэскай акторкі і рэжысэркі {{Артыкул у іншым разьдзеле|Бэатэ Эрыксэн|||Beate Eriksen}}. * [[17 чэрвеня]] — лік артыкулаў дасягнуў адзнакі ў '''дваццаць тысячаў'''. Артыкул [[Казімер Нарбут]] распачаў [[Удзельнік:Rasa|Rasa]]. * [[12 траўня]] — лік артыкулаў дасягнуў адзнакі ў дзевятнаццаць тысячаў. Артыкул [[Бянёўцы-Калёнія]] распачаў [[Удзельнік:Rasa|Rasa]]. * [[2 красавіка]] — лік артыкулаў дасягнуў адзнакі ў васямнаццаць тысячаў. Артыкул [[Саюз змаганьня за незалежнасьць Беларусі]] распачаў [[Удзельнік:Rasa|Rasa]]. * [[6 сакавіка]] — лік артыкулаў дасягнуў адзнакі ў сямнаццаць тысячаў. Артыкул [[Мсьціж]] распачаў [[Удзельнік:Ліцьвін|Ліцьвін]]. * [[14 лютага]] — распачалася падрыхтоўка да першага выпуску шаблёну «Ці ведаеце вы…», які зьмяшчаецца на галоўнай старонцы і падае цікавыя факты з новых артыкулаў. Працу [http://be-x-old.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%90%D0%B1%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D1%8C%D0%BD%D0%B5_%D1%88%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D1%91%D0%BD%D1%83:%D0%A6%D1%96_%D0%B2%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D1%86%D0%B5_%D0%B2%D1%8B/%D0%90%D1%80%D1%85%D1%96%D1%9E_1&oldid=390869 пачаў] [[Удзельнік:zedlik|zedlik]]. * [[12 лютага]] — агульная колькасьць старонак дасягнула адзнакі ў 50 тысячаў. 50-тысячнай старонкай стаў артыкул [[Навасёлкі (Дрыбінскі раён)]]. * [[5 лютага]] — лік артыкулаў дасягнуў адзнакі ў шаснаццаць тысячаў. Артыкул [[Францішак Дыянізі Князьнін]] распачаў [[Удзельнік:Bocianski|Bocianski]]. * [[5 студзеня]] — колькасьць артыкулаў у беларускім разьдзеле Вікіпэдыі клясычным правапісам дасягнула адзнакі ў пятнаццаць тысячаў. Артыкул пра [[Люі Пастэр]]а распачаў [[Удзельнік:Jim|Jim]]. == [[2008]] == * [[11 лістапада]] — колькасьць артыкулаў склала 14000. Артыкул [[Свабода]] пашырыў з накіду [[Удзельнік:Ліцьвін|Ліцьвін]]. * [[9 кастрычніка]] — колькасьць артыкулаў дасягнула 13000. Артыкул [[Джон Літаў]] распачаў [[Удзельнік:Karybut|Karybut]]. * [[1 кастрычніка]] — колькасьць адміністратараў дасягнула 10. * [[15 жніўня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула 12000. Артыкул [[Другі Ўсебеларускі кангрэс]] распачаў [[Удзельнік:Cesco|Cesco]]. * [[12 жніўня]] — 4 гады з дня адкрыцьця беларускамоўнай Вікіпэдыі. * [[25 чэрвеня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула 11000. Адзіннацацітысячны артыкул [[Казялец (рака)]] распачаў [[Удзельнік:Kazimier Lachnovič|Kazimier Lachnovič]]. * [[1 чэрвеня]] — '''колькасьць артыкулаў дасягнула 10000'''. Дзесяцітысячны артыкул [[Сярэдняя Літва]] распачаў [[Удзельнік:Ліцьвін|Ліцьвін]]. * [[11 красавіка]] зьявіўся другі партал Вікіпэдыі на Тарашкевіцы — [[Партал:Беларусь]] * [[5 красавіка]] удзельніца [[Удзельнік:Julie Ponomarenko|Юля Панамарэнка]] пачала ствараць шэраг шаблёнаў для накідаў па розных тэмах<br />([[Шаблён:Накід:Мастацтва]], [[Шаблён:Накід:Геаграфія]] і шмат якія іншыя. Глядзі [http://be-x-old.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%BF%D1%8D%D1%86%D1%8B%D1%8F%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D1%8F:%D0%A3%D0%BD%D1%91%D1%81%D0%B0%D0%BA&contribs=user&target=Julie+Ponomarenko&namespace=10&year=&month= Шаблёны, зьмененыя Юліяй Панамарэнкай]) * [[5 красавіка]] — колькасьць артыкулаў дасягнула 9000. Дзевяцітысячны артыкул [[Тарашкевіца]] распачаў [[Удзельнік:Cesco|Cesco]]. * [[19 сакавіка]] — колькасьць зарэгістраваных удзельнікаў і ўдзельніц дасягнула 1000. * [[15 сакавіка]] — '''у [[:be:|беларускім праекце Вікіпэдыі афіцыйным правапісам]] ([[наркамаўка]]й) адзначаны 10000 артыкул.''' == [[2007]] == * [[2 сьнежня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула 8000. Васьмітысячны артыкул [[Наша ўскраіна]] распачаў [[Удзельнік:Alexey|Alexey]]. * [[7 кастрычніка]] — колькасьць зарэгістраваных удзельнікаў і ўдзельніц дасягнула 900. * [[9 верасьня]] — '''у [[:en:|ангельскамоўнай вэрсіі]] Вікіпэдыі зьявіўся 2-мільённы артыкул.''' Гэта апісаньне забаўляльнай перадачы на Гішпанскім тэлебачаньні [[:en:El Hormiguero|El Hormiguero]]. * [[12 жніўня]] — 3 гады з дня адкрыцьця беларускамоўнай Вікіпэдыі. * [[27 траўня]] — колькасьць зарэгістраваных удзельнікаў і ўдзельніц дасягнула 800. * [[25 траўня]] — памёр [[Уладзімер Каткоўскі]] ([[Удзельнік:Rydel~be-x-oldwiki|Rydel]]), які заснаваў [[Беларуская Вікіпэдыя|Вікіпэдыю на беларускай мове]]. * [[21 траўня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула 7000. Сямітысячны артыкул [[Аб'ектна-арыентаванае праграмаваньне]] распачаў [[Удзельнік:Zedlik|Zedlik]]. * [[26 сакавіка]] — паводле рашэньня моўнага падкамітэту фундацыі Wikimedia разьдзел быў перайменаваны з дамэна ''be'' ў ''be-x-old''. Падрабязьней глядзіце ў [[Вікіпэдыя:Скандал у беларускай Вікіпэдыі]]. * [[21 сакавіка]] — колькасьць адміністратараў дасягнула 5. * [[23 лютага]] — колькасьць зарэгістраваных удзельнікаў і ўдзельніц дасягнула 700. * [[22 студзеня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула 6000. Шасьцітысячны артыкул [[Пагадненьне Вайтангі]] распачаў [[Удзельнік:Alexander Gouk|Alexander Gouk]]. == [[2006]] == * [[12 сьнежня]] — колькасьць зарэгістраваных удзельнікаў і ўдзельніц дасягнула 600. * [[29 верасьня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула 5000. Пяцітысячны артыкул [[Буры мядзьведзь]] распачаў [[Удзельнік:Alexander Gouk|Alexander Gouk]]. * [[9 верасьня]] — колькасьць зарэгістраваных удзельнікаў і ўдзельніц дасягнула 500. * [[14 жніўня]] — [[Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы|сьпіс артыкулаў, якія павінныя быць у кожнай Вікіпэдыі]]. * [[3 жніўня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула 4000, дзякуючы намаганьням [[Удзельнік:Alexander Gouk|Alexander Gouk]] па стварэньню артыкулаў пра беларускія населеныя пункты. Чатырохтысячны артыкул [[Балашова]] распачаў [[Удзельнік:MaximLitvin|MaximLitvin]]. * [[20 чэрвеня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула 3000. Трохтысячны артыкул [[Язэп Руцкі]] распачаў [[Удзельнік:MaximLitvin|MaximLitvin]]. * [[18 чэрвеня]] — колькасьць зарэгістраваных удзельнікаў і ўдзельніц дасягнула 400. * [[21 лютага]] — колькасьць зарэгістраваных удзельнікаў і ўдзельніц дасягнула 300. == [[2005]] == * [[6 сьнежня]] — колькасьць артыкулаў дасягнула 2000. Двухтысячны артыкул [[Вігілій з Трыдэнту]] распачаў [[Удзельнік:AntonBryl|AntonBryl]]. * [[12 кастрычніка]] — зьмест артыкула [[Марк Шагал]] выкарыстаны на [http://www.radzima.org/pub/pomnik.php?lang=by&nazva_id=vivivice44 Radzima.org]. * [[7 верасьня]] — колькасьць зарэгістраваных удзельнікаў і ўдзельніц дасягнула 200. * [[21 лютага]] — колькасьць артыкулаў дасягнула 1000. Тысячны артыкул напісаў [[Удзельнік:Monk|Monk]]. == [[2004]] == * [[12 жніўня]] — заснаваная [[Беларуская Вікіпэдыя|беларуская вэрсія]] [[Вікіпэдыя|Вікіпэдыі]]. Першыя накіды [[Менск]] і [[Беларусь]] распачаў [[Удзельнік:Rydel|Rydel]]. На наступны дзень зьявіўся і першы вялікі артыкул [[Разбор шляхты]] ад [[Удзельнік:W.V.-S.|W.V.-S.]], але дасланы ананімна. * [[6 красавіка]] — [http://be-x-old.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0&action=historysubmit&diff=18&oldid=17 першы ананімны запіс] [[беларуская мова|па-беларуску]] на [[Галоўная старонка|галоўнай старонцы]]. [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Гісторыя| ]] b6ypxjeg1raf2aq74tuy7qrm4hevx3t 0 9081 2673584 2444237 2026-06-11T21:16:07Z PRChina Taiwan 98239 Правапіс. 2673584 wikitext text/x-wiki {{Артаграфія}} {{Іншыя значэньні}} [[File:Manga emotions-EN.jpg|thumb|Манга]] '''Ма́нґа''' або '''ма́нга''' ({{мова-ja|漫画}}). У [[1814]] годзе японскі мастак Хакусаі стварыў кнігу чорна-белых эскізаў, якім даў назоў 漫画 (''Manga, Мань Ґа'') (неабавязковыя малюнкі). У сучасным выглядзе зьявіліся падчас [[Другая сусьветная вайна|Другое сусьветнае вайны]] як японскі адказ на ''Амікон'' (''Амэрыканскія коміксы''), друкаваліся ў колеры на добрай паперы й фінансаваліся дзяржаваю. Манга гэтага тыпу неафіцыйна звалася «Такійскай» ды служыла дзеля прапаганды. Пасьля сканчэньня вайны, калі краіна ляжала ў руінах, на зьмену «Такійскай манзе» прыйшла так званая ''Осацкая манга''. Яна друкавалася на дрэннай паперы, была чорна-белай і прадавалася амаль задарма. У 1947 [[Асаму Тэдзука]] ({{мова-ja|手塚 治虫}}) выпускае сваю мангу «Shin Takarajima» (''Сін Такарадзіма, Новая Выспа Скарбаў''), якая зьдзейсьніла сапраўдную рэвалюцыю, бо Тэдзука стварыў шматлікія стылістычныя складаючыя мангі, якія выкарыстоўваюцца й дагэтуль. У ёй упершыню зьявіліся ''гукавыя эфэкты'', буйныя пляны, графічнае падкрэсьліваньне руху ў кадры — усе тыя прыёмы, безь якіх сучасная манга ня можа нават існаваць. «Новая Выспа Скарбаў» разышлася фантастычным для тагачаснае Японіі накладам 400 000 асобнікаў. За сваё жыцьцё Тэдзука стварыў яшчэ шмат працаў, набыў вучняў і пасьлядоўнікаў, якія разьвілі яго ідэі й зрабілі мангу паўнавартаснай зьявай масавага [[мастацтва]]. == Асаблівасьці манґі == Манґа па ґрафічным і літаратурным стылі істотна адрозьніваецца ад ''Амікона'' (Амэрыканскіх коміксаў), нягледзячы на тое, што разьвівалася пад іх уплывам. [[Сцэнар]] і месцазнаходжаньне кадраў ладзіцца інакш, ''манґака'' (мастак манґі) акцэнтуе сваю ўвагу на лініях малюнку, а не на яго форме, як гэта робяць заходнія мастакі. Малюнак можа вагацца ад фатаґрафічнае дакладнасьці да [[ґратэск]]у, але найбольш папулярным зьяўляецца стыль, характэрнаю рысаю якога памылкова лічацца вялікія вочы. Насамрэч, важкі ня сам памер вачэй, а тая ўвага, якую манґака аддае вачам у параўнаньні з астатнімі часткамі твару, іх дэталёвая прамаляванасьць. Першым у такой стылістыцы пачаў маляваць ужо згадваны раней Асаму Тэдзука. У сувязі зь некаторымі асаблівасьцямі японскае пісьмовасьці, чытаецца манґа справа налева. Манґа — амаль уся чорна-белая, колерам малююцца толькі вопратка й некаторыя адметныя кадры. Выпускаецца паасобку ці цэлымі тамамі, якія маюць назоў ''Kakioroshi'' (''Какіяросі''). == Фарматы манґі == У вадрозьненьне ад заходніх коміксаў, карыстальнікамі якіх зьяўляюцца выключна дзеці й падлеткі, у Японіі існуе манґа на любы ґуст: ад дашкольнікаў да пэнсіянэраў (існуюць нават кулінарныя манґі). === Некаторыя стылі === '''Josei-manga''' '''女性 漫画''' (''Дзосей-манґа'') — японскі аналяг жаночых раманаў, чытачамі (''а дакладней чытачкамі'') зьяўляюца жанчыны старэйшыя за 20 год, сакратаркі й хатнія гаспадыні. '''Kodomo-manga''' '''子供 漫画''' (''Кадома-манґа'') — Дзіцячая манґа. У сувязі з тым, што карыстальнікамі яе зьяўляюцца дзеці ад 6 да 11 гадоў даволі простая й не прэтэнзіёзная. У камода папулярны гісторыі пра робатаў ці казкі ў стылі фэнтэзі, у якіх па заходніх мерках, занадта шмат ґвалту . Папулярныя манґі ў гэтым стылю амаль заўжды выходзяць у якасьці ''Анімэ'' й калекцыяў лялек, сувэніраў й іншае рэклямнае прадукцыі. Асабістасьці й шаблёны камода заўжды выкарыстоўваюцца дзеля [[Камічнасьць|камічнага]] эфэкту ў іншых жанрах манґі. '''Seinen-manga''' '''青年 漫画''' (''Сэйнэн-манґа'') — Гэта коміксы для маладых мужчынаў 18-25 гадоў. У параўнаньні зь shounen-manga, карыстальнікамі якой зьяўляюцца падлеткі, сэйнэн больш сэксуальна, аґрэсіўна й пры гэтым менш камічна. Калі сюжэты хлапчуковае манґі школа й спорт, тут гэрой трапляе ў сусьвет клеркаў, студэнтаў ды беспрацоўных. Папулярнай хваляй сэйнэн зьяўляюца коміксы на палітычныя альбо карпаратыўныя тэмы, але ёсьць манґі з акультным ці фантастычным сюжэтам. Асобна ад усіх коміксаў гэтае серыі стаіць эратычная манґа — ''Hentai'' ''変態'' '''Shoujo-manga''' '''少女 漫画''' (''Сёдзё-манґа'') Гэта манґа для дзяўчынак ад 6 да 18 гадоў. У вадрозьненьне ад коміксаў іншых кірункаў, ня мае нейкіх уласных асаблівасьцяў. Але калі выдавец лічыць, што гэтая манґа спадабаецца дзяўчынкам ён аўтаматычна залічвае яе ў разрад сёдзё. Гэтыя коміксы больш рамантычныя й у іх адаецца шмат увагі фрэзурам, прыгожае вопратцы й г. д. '''Bishoujo''' '''美少女'''(''Бісёдзё'') — прыгожая дзяўчынка. Прыклад: ''Bishoujo Senshi Seramun'' ''美少女戦士セーラームーン'' (Бісёдзё Сэнсі Сэра Мун) — [[Прыгожая Ваярка Сэйляр Месяц]]. Сэйляр Месяц манґакі Наокі Такэуці тыповы прыклад манґі для дзяўчынак. Большасьць мастакоў сёдзё — жанчыны. '''Shounen-manga''' '''少年 漫画''' (''Сёнэн-манґа''). Асноўнымі карыстальнікамі сёнэн (''хлапчуковае манґі'') зьяўляюцца хлопчыкі й падлеткі, але зразумела ж, маюца яе прыхільнікі сярод дзяўчынак й маладых хлопцаў. У гэтым жанры ўпершыню зьявіліся так званыя '''Tankoubon''' '''単行本'''(''Танкубон'') — вялікія тамы манґі, якія ў народзе адразу ж празвалі тэлефоннымі кнігамі. У дадзены час сёнэн зьяўляецца самым папулярным жанрам манґі. '''Bishounen''' '''美少年'''(Бісёнэн) — прыгожы хлопчык, сустракаецца ўва ўсіх стылях манґі й анімэ, пры гэтым можа выглядаць даволі мужна, але часьцей бісёнэнам называюць жанчынападобнага пэрсанажа '''Yaoi-Hentai''' '''やおい 変態''' (''Яой-Гэнтай'') — манґі для гэяў. == Асобы == '''Кіяхіка Адзума''' (あずまきよひこ) — аўтар '''«Azumanga Daioh»''' (あずまんが大王,), '''«Yotsuba &»''' (よつばと). '''Кэн Акамацу''' (赤松 健) — даволі малады, але ўжо даволі папулярны манґака. Атрымаў вядомасьць дзякуючы сваёй другое манґе, '''«Love Hina»''' (ラブひな Rabu Hina), якая была экранізавана. '''Масакадзу Кацура''' (桂正和) — уладар ''фан-сэрвісу'' — напрамку дарослае манґі, адметнай рысаю якой зьяўляецца наўмыснае дэманстраваньне жаночае ніжняе бялізны (часьцей у камэдзійнае сцэнах) Мае шалёную папулярнасьць як у роднае Японіі так і на Захадзе. Манґака ў коміксах '''«Відэа Дзяўчына Аі» ''' (電影少女 Denei Shojo ''анг.'' Video Girl Ai), '''«Shadow Lady»''' , '''«Айдзу»''' ((アイズ) Aizu ''анг.'' I"s) й інш. '''Румико Такахаси''' (高橋留美子) — адна з найбольш вядомых у сьвеце й даволі багатая па японскіх мерках манґака. Аўтарка такіх папулярных манґ як: '''«Maison Ikkoku»''' (めぞん一刻,), '''«Ranma 1/2»''' (らんま½, Ranma nibun no ichi), '''«Urusei Yatsura»''' (うる星やつら) ды '''«InuYasha»''' (犬夜叉)[. Большасьцью яе прац зьяўляюцца ''танкубонам''. '''Наока Такэуці''' (武内直子) — такійскае манґака, якая атрымала сусьветную вядомасьць сваёй чацьвёртае працай, манґай '''«Прыгожая Ваярка Сэйляр Месяц»''' (美少女戦士セーラームーン Bishojo Senshi Sеramun). Яе гэройка Ўсаґі Цукіна ''月野うさぎ'',спачатку ў фармаце комікса, а потым і ў фармаце анімацыйнага сэрыяла з посьпехам вандравала па старонках ды экранах [[Японія|Японіі]], [[ЗША]], [[Нямеччына|Нямеччыны]], [[Украіна|Украіны]], [[Расея|Расеі]] й іншых краінаў сьвету. [[Гаяо Міядзакі]] (宮崎 駿) — знакаміцейшы й паважанейшы японскі манґака, мастак-аніматар, прадуцар й рэжысэр. Аўтар й прадуцар шматлікіх ''анімэ'' '''«Ваўчынае князёўна»''' (もののけ姫 Mononoke Hime), '''«Мой сусед Тотара»''' (となりのトトロ Tonari no Totoro), '''«Сэн, альбо Ціхіро выкрадзеная прывідамі»''' (千と千尋の神隠し Sen to Chihiro no Kamikakushi ''у нашым пракаце «Унесеныя прывідамі»''), '''«Блукаючы маёнтак Хоўла»''' (ハウルの動く城 Hauru no Ugoku Shiro, англ. Howl’s Moving Castle) й іншых. У якасьці манґакі намаляваў коміксы '''«Наўсіка з даліны вятроў»''' (風の谷のナウシカ Kaze no tani no Naushika), '''«Люпэн ІІІ»''' (ルパン三世カリオストロの城 Rupan sansei: Kariosutoro no shiro) й шмат іншых == Гэнтай == '''Гэнтай 変態''' (''яп''.Вычварэнскі) Манґа й Анімэ надта эратычнага, а часьцей увогуле парнаґрафічнфічнага зьместу. Мае даволі вялікую папулярнасьць ва ўсім сьвеце ды займае 25% агульнага тыражу ўсяе манґі, выпушчанае ў Японіі. З-за свайго фрывольнага зьместу гэнтай прадаецца ў спэцыяльна выдзеленых месцах і толькі запаяным у непразрысты плястык, каб маючыеся там малюнкі часам не пабачылі дзеці. Акрамя ўласна гэнтая маецца два яго падпункты для вузкага кола аматараў. === '''Яой''' === '''Яой''' '''やおい''' Манґа, галоўнымі гэроямі якой зьяўляюцца гэі. У асноўным гэта вольны пераказ папулярных манґаў, фільмаў ды літаратурных твораў, гэроі якіх па волі манґакі ператвараюцца ў аматараў «мужчынскага каханьня». Прычым асноўнымі карыстальнікамі яой зьяўляюцца жанчыны, а ня ўласна гэроі дадзеных твораў. '''Сёнэн ай 少年愛''' — той жа яой, толькі практычна без сэксуальных сьценаў, больш прыстойна апавядаючы пра каханьне сярод хлопчыкаў. Элемэнты сёнэн ай могуць зьмяшчацца ў манґах агульнае карыстаньня нават дзіцячых, але ў дадзеным выпадку яны амаль страчваюць свой эратычны зьмест. Прыклад: некаторыя эпізоды ў камода-сэрыяле '''«Сакура»''' (カードキャプターさくら) === '''Юры''' === '''Юры''' '''百合''' Тое што яой, але ў жаночым выкананьні. Таксама за права называцца асноўнымі карыстальнікамі юры змагаюцца [[лесьбіянкі]] й мужчыны нармалёвае арыентацыі. Але гэроі юры прайграюць сваім мужчынскім калеґам па-папулярнасьці. Па аналёгіі зь яой таксама мае дзіцяча-падлеткавую вэрсію пад назовам «Сёдзё Ай» (処女愛). Элемэнты сёдзё ай можна знайсьці ў манзе «Рэвалюцыйная дзяўчынка Ўтэна» (少女革命ウテナ; Shоjo Kakumei Utena), але найбольш клясычнаю й папулярнаю сёдзё ай парай зьяўляюцца роі анімэ й манґі аб [[Прыгожая Ваярка Сэйляр Месяц|Сэйляр Месяц]]: Міціру (みちる, Сэйляр Нэптун) й Харука (はるか, Сэйляр Уран). Апошняя нават ходзіць у мужчынскае вопратцы (''у расейскім перакладзе яе нават ператварылі ў хлопца''). Акрамя ўласна гэнтаю ў манзе й анімэ маюцца больш прыстойныя формы эротыкі: === Эцьці === Назоў '''Эцьці''' '''エッチ''' пайшла ад скажоннай анґельскае літары «h», якой японцы адмячаюць усю прадукцыю сэксуальнага зьместу. Адрозьненьне ад гэнтаю замена сэксуальных сцэнаў намёкамі на сэкс альбо проста дэманстрацыя ніжняе бялізны ці аголенае цела. === Фансэрвіс === Яшчэ больш прыстойным можна назваць фансэрвіс. Тут адсутнічае нават намёк на сэкс, але гэроі (часьцей дзяўчыны) ад часу трапляюць у становішча, калі іх бялізну бачаць тыя каму ў прынцыпу яе бачыць не абавязкова (пад час боек, падзеньняў, дзьмахаў ветру ці тупа «зазіраючай» пад спадніцу камэрай. Дастаткова яскравым прыкладам у манзе й анімэ ёсьць шматлікія фрагмэнты гісторыі аб «'''[[Прыгожая Ваярка Сэйляр Месяц|Сэйляр Месяц]]'''» == Анімэ == {{Асноўны артыкул|Анімэ}} '''Анімэ''' (アニメ) — скарочаная японцамі вэрсія слова «аnimation». У японскае мове так называюць любое анімацыю не залежна ад краіны паходжаньня. У вадрозьненьне ад анімацыі іншых краінаў у большасьці разьлічана на падлеткавую й дарослую аўдыторыю, таму карыстаецца попытам у тых краінах сьвету, дзе мульты разьлічаны выключна на дзіцячую аўдыторыю. Але попытам таксама ёсьць і на камода (дзіцячае) анімэ. Анімэ зьявілася яшчэ на пачатку дваццатага стагодзьдзя разам з кіно, але ў сучасным выглядзе яна была ўпершыню зроблена спадаром Асамам Тэдзукам уласнае пэрсонай. Ён распрацаваў шматлікія асаблівасьці законаў перакладу манґі (а часьцей яна зьяўляецца асновай для анімэ) у, амаль што сапраўдны фільм. Таксама ўласна Тэдзука пазычыў у Дыснэя вялікія вочы для найлепшага пераказу эмоцыяў. Акрамя вялікіх вачэй іншае асаблівасьцю анімэ зьяўляюца таксама разнакаляровыя й часам экзатычнае формы фрэзуры. З пачатку мастакі выкарыстоўвалі гэты мэтад, каб лепш запомніць пэрсанажа, а зь цягам часу для показу яго характару, ці ўвогуле як даніну традыцыі. Акрамя такіх, крыху ґратэскных гэрояў, шмат хто зь японскіх мастакоў прамалёўвае кожную рысу твару й цела пэрсанажу набліжаючы анімэ да мастацкага кіно. Таксама анімэ атрымала ў спадчыну ад манґі яе мэтавую аўдыторыю й усе яе жанры. Сюжэт жа залежыць ад фантазіі сцэнарыту. Па фарматах анімэ падзяляецца на тэлевізійныя сэрыялы (TV), відэафільмы (OAV) й паўнамэтражныя кінаанімацыі. === TV === Звычайна (за рэдкім выключэньнем) ствараюца на аснове папулярных у гэты момант манґ. Складаюцца з кароткіх (да 25 хвілінаў) сэрыяў. Доўжыцца сэрыял адзін (часам два) сэзонаў ды зьмяшчае 12 (24) сэрыяў. Але ў некаторых выключэньнях (прыклад: сэрыял аб Сэйляр Месяц) доўжыцца некалькі сэзонаў. === OAV === Таксама як і сэрыял часьцей зьнят па якое-небудзь манґе, але больш нагадвае паўнамэтражны (толькі падзелены на паў- ці аднагадзінныя эпізоды). З-за таго, што ад пачатку прызначаны для продажу на касэтах ці DVD-кружэлках не зьмяшчае асоба шмат эпізодаў абмяжоўваючыся двумя-чатырмя (у залежнасьці ад іх даўжыні). === Фільмы === Ад часу таксама маюць манґавае аснову (асабліва калі здымаюцца па матывах сэрыялу), але часьцей здымаюца па літаратурных творах ці ўласных задумках аўтараў. Прызначаны для дэманстраваньня ў кінатэатрах ды ўяўляюць сабой сапраўднае анімацыйнае кіно. Вытворчасьць паўнамэтражных фільмаў патрабуе шмат часу й грошаў, некаторыя японскія студыі нават адмовіліся ад іх вытворчасьці (напрыклад, смая знакамітая японскае студыя «Тоэй Анімэйшн» (東映アニメーション)). Адзінай зь нешматлікіх студыяў якая займаецца вытворчасьцю (за рэдкім выключэньнем) толькі поўнага мэтру можна лічыць студыю Ісаі Такахаты (高畑 勲) й [[Гаяо Міядзакі]] «Ghibli» (スタジオジブリ Джыблі). == Манґа ў сьвеце == Пасьля ўласна Японіі, першае месца па распаўсюдзе манґі й анімэ займаюць [[Інданэзія|інданэзійцы]], за імі ідуць Злучныя Штаты. Ад іх таксама не адстае Эўразьвяз. Свае ўласныя выдавецтвы маюцца ў Нямеччыне, там нават друкуюць свае ўласныя танкубоны, Францыі, дзе знайшлі сваіх карыстальнікаў найбольш арыгінальныя ўзоры манґі (авангард, філязофскія й экспэрымэнтальныя творы), Польшчы й інш. У Расеі манґа-рух распачаўся даволі позна (напрыканцы 1980-х гадоў), таму дагэтуль знаходзіца на пачатковым узроўні, але й там маюцца некалькі фірмаў, якія займаюцца распаўсюдам прадукцыі Made in Japan (у васноўным анімэ). == Вонкавыя спасылкі == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20071028021534/http://anibel.gin.by/ Беларускі форум аматараў анімэ]{{ref-ru}} * [http://videominsk.narod.ru/ Анімэ-крама ў Менску]{{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20080505153103/http://anime.of.by/ Анімэ ў Беларусі]{{ref-ru}} [[Катэгорыя:Манга| ]] [[Катэгорыя:Графіка]] [[Катэгорыя:Коміксы]] 16nt7787ah10dh92hcbu0d04kxw01ky 0 13352 2673507 2673488 2026-06-11T15:31:45Z Дамінік 64057 2673507 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Жалонь|Жалоні]]. Уваходзілі ў склад [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкага сельсавету]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === === Пад уладай Расейскай імпэрыі === === Найноўшы час === == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] 4n9rp4zz5mb5aay5zvtzwrurd3ctusw 2673508 2673507 2026-06-11T15:33:09Z Дамінік 64057 2673508 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = 1628 |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Жалонь|Жалоні]]. Уваходзілі ў склад [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкага сельсавету]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === === Пад уладай Расейскай імпэрыі === === Найноўшы час === == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] 1gnos890ahu2g4abonbvp1bg5kd8epx 2673509 2673508 2026-06-11T15:33:48Z Дамінік 64057 2673509 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Жалонь|Жалоні]]. Уваходзілі ў склад [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкага сельсавету]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === === Пад уладай Расейскай імпэрыі === === Найноўшы час === == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] 3va45e40ctnh5yr54kp7vghqwrl8pib 2673510 2673509 2026-06-11T15:37:05Z Дамінік 64057 2673510 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavichy PSRER village sign and radiation warning 2025-04-28.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Жалонь|Жалоні]]. Уваходзілі ў склад [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкага сельсавету]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === === Пад уладай Расейскай імпэрыі === === Найноўшы час === == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] mdzh42him21meqf76jy8rcw25u0uzpd 2673511 2673510 2026-06-11T15:40:13Z Дамінік 64057 2673511 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavičy, Torhaŭka. Дзёрнавічы, Торгаўка (Dziamjanaŭ, 1900).jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Жалонь|Жалоні]]. Уваходзілі ў склад [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкага сельсавету]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === === Пад уладай Расейскай імпэрыі === === Найноўшы час === == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] iahdoya2obmzv7na0vheuf9fw7g6a2e 2673512 2673511 2026-06-11T15:49:25Z Дамінік 64057 2673512 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavičy, Torhaŭka. Дзёрнавічы, Торгаўка (Dziamjanaŭ, 1900).jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Жалонь|Жалоні]]. Уваходзілі ў склад [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкага сельсавету]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] e8z1li15z8z3lsl8asj8dihf5nxrvwq 2673513 2673512 2026-06-11T15:59:51Z Дамінік 64057 2673513 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Жалонь|Жалоні]]. Уваходзілі ў склад [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкага сельсавету]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] ou7uexwjx1dr9be3rr3mvmcs6tdh9mk 2673514 2673513 2026-06-11T16:04:27Z Дамінік 64057 2673514 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavičy, Torhaŭka. Дзёрнавічы, Торгаўка (Dziamjanaŭ, 1900).jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Жалонь|Жалоні]]. Уваходзілі ў склад [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкага сельсавету]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. [[File:Dziornavičy, Torhaŭka. Дзёрнавічы, Торгаўка (Dziamjanaŭ, 1900).jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы. Урочышча Торгаўка, плян сенажатных дзялянак. 1900 г.]] === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] f87myjlfp4ion7804yacph9iizf1b2p 2673515 2673514 2026-06-11T16:05:05Z Дамінік 64057 2673515 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Жалонь|Жалоні]]. Уваходзілі ў склад [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкага сельсавету]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. [[File:Dziornavičy, Torhaŭka. Дзёрнавічы, Торгаўка (Dziamjanaŭ, 1900).jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы. Урочышча Торгаўка, плян сенажатных дзялянак. 1900 г.]] === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] skz0ioayfv4f5e3fr4qxh680l3mp93w 2673516 2673515 2026-06-11T16:06:25Z Дамінік 64057 2673516 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavichy PSRER village sign and radiation warning 2025-04-28.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Жалонь|Жалоні]]. Уваходзілі ў склад [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкага сельсавету]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. [[File:Dziornavičy, Torhaŭka. Дзёрнавічы, Торгаўка (Dziamjanaŭ, 1900).jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы. Урочышча Торгаўка, плян сенажатных дзялянак. 1900 г.]] === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] 46gs4bhb1cub9aiq8ozsar9ckqr4eji 2673517 2673516 2026-06-11T16:33:38Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2673517 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavichy PSRER village sign and radiation warning 2025-04-28.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Жалонь|Жалоні]]. Уваходзілі ў склад [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкага сельсавету]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль згадка пра паселішча сустрэтая ў рэестры пабаровым [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1628 году. Тады з 4 дымоў сяла Дзёрнавічы нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, апякун ягоных добраў пан Адам Сурын выплачваў па 3 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 1. А. 595; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 382</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. [[File:Dziornavičy, Torhaŭka. Дзёрнавічы, Торгаўка (Dziamjanaŭ, 1900).jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы. Урочышча Торгаўка, плян сенажатных дзялянак. 1900 г.]] === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] jy98636cfaj3fox4f7f8lwj4bouil8n 2673519 2673517 2026-06-11T16:38:09Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2673519 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavichy PSRER village sign and radiation warning 2025-04-28.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Жалонь|Жалоні]]. Уваходзілі ў склад [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкага сельсавету]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль згадка пра паселішча сустрэтая ў рэестры пабаровым [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1628 году{{заўвага|Не з XVIII ст., як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 141—142</ref>.}}. Тады з 4 дымоў сяла Дзёрнавічы нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, апякун ягоных добраў пан Адам Сурын выплачваў па 3 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 1. А. 595; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 382</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. [[File:Dziornavičy, Torhaŭka. Дзёрнавічы, Торгаўка (Dziamjanaŭ, 1900).jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы. Урочышча Торгаўка, плян сенажатных дзялянак. 1900 г.]] === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] hdd1hqzv99x5u4vaj24mq3binva531y 2673521 2673519 2026-06-11T16:39:30Z Дамінік 64057 2673521 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavichy PSRER village sign and radiation warning 2025-04-28.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]], каля ракі [[Жалонь|Жалоні]]. Уваходзілі ў склад [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкага сельсавету]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль згадка пра паселішча сустрэтая ў рэестры пабаровым [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1628 году{{заўвага|Не з XVIII ст., як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 141—142</ref>.}}. Тады з 4 дымоў сяла Дзёрнавічы нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, апякун ягоных добраў пан Адам Сурын выплачваў па 3 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 1. А. 595; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 382</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. [[File:Dziornavičy, Torhaŭka. Дзёрнавічы, Торгаўка (Dziamjanaŭ, 1900).jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы. Урочышча Торгаўка, плян сенажатных дзялянак. 1900 г.]] === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] cr911tdfknjxvqkzrm7w5ggyoi0fkz7 2673522 2673521 2026-06-11T16:45:18Z Дамінік 64057 2673522 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavichy PSRER village sign and radiation warning 2025-04-28.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая вёска ў [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкім сельсавеце]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль згадка пра паселішча сустрэтая ў рэестры пабаровым [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1628 году{{заўвага|Не з XVIII ст., як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 141—142</ref>.}}. Тады з 4 дымоў сяла Дзёрнавічы нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, апякун ягоных добраў пан Адам Сурын выплачваў па 3 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 1. А. 595; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 382</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. [[File:Dziornavičy, Torhaŭka. Дзёрнавічы, Торгаўка (Dziamjanaŭ, 1900).jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы. Урочышча Торгаўка, плян сенажатных дзялянак. 1900 г.]] === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] 4joxf0va069svteudihfhtqhiimr2yh 2673523 2673522 2026-06-11T17:04:50Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2673523 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavichy PSRER village sign and radiation warning 2025-04-28.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая вёска ў [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкім сельсавеце]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль згадка пра паселішча сустрэтая ў рэестры пабаровым [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1628 году{{заўвага|Не з XVIII ст., як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 141—142</ref>.}}. Тады з 4 дымоў сяла Дзёрнавічы нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, апякун ягоных добраў пан Адам Сурын за 6 пабораў плаціў па 3 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 1. А. 595; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 382</ref>. Паводле люстрацыі падымнага падатку, у 1683 годзе з 16 дымоў вёскі Дзёрнавічы пана Стэцкага выбрана 3 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 25. Оп. 1. Спр. 1. А. 595; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. – С. 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. [[File:Dziornavičy, Torhaŭka. Дзёрнавічы, Торгаўка (Dziamjanaŭ, 1900).jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы. Урочышча Торгаўка, плян сенажатных дзялянак. 1900 г.]] === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] hszhe61qms5083f37d4uh1g20j79mgs 2673524 2673523 2026-06-11T17:14:13Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2673524 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavichy PSRER village sign and radiation warning 2025-04-28.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая вёска ў [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкім сельсавеце]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль згадка пра паселішча сустрэтая ў рэестры пабаровым [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1628 году{{заўвага|Не з XVIII ст., як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 141—142</ref>.}}. Тады з 4 дымоў сяла Дзёрнавічы нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, апякун ягоных добраў пан Адам Сурын за 6 пабораў плаціў па 3 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 1. А. 595; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 382</ref>. Паводле люстрацыі падымнага падатку, у 1683 годзе з 16 дымоў вёскі Дзёрнавічы пана Стэцкага выбрана 3 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. – С. 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. [[File:Dziornavičy, Torhaŭka. Дзёрнавічы, Торгаўка (Dziamjanaŭ, 1900).jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы. Урочышча Торгаўка, плян сенажатных дзялянак. 1900 г.]] === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] ofmxsk2phnikvns87mlqro7xypt36ng 2673525 2673524 2026-06-11T17:15:53Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2673525 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavichy PSRER village sign and radiation warning 2025-04-28.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая вёска ў [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкім сельсавеце]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль згадка пра паселішча сустрэтая ў рэестры пабаровым [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1628 году{{заўвага|Не з XVIII ст., як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 141—142</ref>.}}. Тады з 4 дымоў сяла Дзёрнавічы нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, апякун ягоных добраў пан Адам Сурын за 6 пабораў плаціў па 3 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 1. А. 595; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 382</ref>. Паводле люстрацыі падымнага падатку [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў, у 1683 годзе з 16 дымоў вёскі Дзёрнавічы пана Стэцкага выбрана 3 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. – С. 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. [[File:Dziornavičy, Torhaŭka. Дзёрнавічы, Торгаўка (Dziamjanaŭ, 1900).jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы. Урочышча Торгаўка, плян сенажатных дзялянак. 1900 г.]] === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] 8ibjz1nesrgw8hcmyzgj8ylpiw2yeuy 2673526 2673525 2026-06-11T17:18:05Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2673526 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavichy PSRER village sign and radiation warning 2025-04-28.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая вёска ў [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкім сельсавеце]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль згадка пра паселішча сустрэтая ў рэестры пабаровым [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1628 году{{заўвага|Не з XVIII ст., як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 141—142</ref>.}}. Тады з 4 дымоў сяла Дзёрнавічы нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, апякун ягоных добраў пан Адам Сурын за 6 пабораў плаціў па 3 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 1. А. 595; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 382</ref>. Паводле люстрацыі падымнага падатку [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва, у 1683 годзе з 16 дымоў вёскі Дзёрнавічы пана Стэцкага выбрана 3 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. – С. 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. [[File:Dziornavičy, Torhaŭka. Дзёрнавічы, Торгаўка (Dziamjanaŭ, 1900).jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы. Урочышча Торгаўка, плян сенажатных дзялянак. 1900 г.]] === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] 4vm5qcm2b5ucrwqnees57ooxgeq8d95 2673527 2673526 2026-06-11T17:32:31Z Дамінік 64057 2673527 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavichy PSRER village sign and radiation warning 2025-04-28.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} [[File:Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.]][[File:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.]][[File:Dziornavičy, Torhaŭka. Дзёрнавічы, Торгаўка (Dziamjanaŭ, 1900).jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы. Урочышча Торгаўка, плян сенажатных дзялянак. 1900 г.]] '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая вёска ў [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкім сельсавеце]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль згадка пра паселішча сустрэтая ў рэестры пабаровым [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1628 году{{заўвага|Не з XVIII ст., як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 141—142</ref>.}}. Тады з 4 дымоў сяла Дзёрнавічы нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, апякун ягоных добраў пан Адам Сурын за 6 пабораў плаціў па 3 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 1. А. 595; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 382</ref>. Паводле люстрацыі падымнага падатку [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва, у 1683 годзе з 16 дымоў вёскі Дзёрнавічы пана Стэцкага выбрана 3 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. – С. 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] b2hz9otapf99xtma6wrm8k0yjv6ib2z 2673528 2673527 2026-06-11T17:39:01Z Дамінік 64057 2673528 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavichy PSRER village sign and radiation warning 2025-04-28.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} [[File:Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.]][[File:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.]][[File:Dziornavičy, Torhaŭka. Дзёрнавічы, Торгаўка (Dziamjanaŭ, 1900).jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы. Урочышча Торгаўка, плян сенажатных дзялянак. 1900 г.]] '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая вёска ў [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкім сельсавеце]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль згадка пра паселішча сустрэтая ў рэестры пабаровым [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1628 году{{заўвага|Не з XVIII ст. і не ў [[Мазырскі павет|Мазырскім павеце]] [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 141—142</ref>.}}. Тады з 4 дымоў сяла Дзёрнавічы нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, апякун ягоных добраў пан Адам Сурын за 6 пабораў плаціў па 3 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 1. А. 595; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 382</ref>. Паводле люстрацыі падымнага падатку [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва, у 1683 годзе з 16 дымоў вёскі Дзёрнавічы пана Стэцкага выбрана 3 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. – С. 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] c5kyje5fak3rok893zyvkosf4rzouam 2673529 2673528 2026-06-11T17:48:27Z Дамінік 64057 2673529 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavichy PSRER village sign and radiation warning 2025-04-28.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} [[File:Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.]][[File:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.]][[File:Dziornavičy, Torhaŭka. Дзёрнавічы, Торгаўка (Dziamjanaŭ, 1900).jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы. Урочышча Торгаўка, плян сенажатных дзялянак. 1900 г.]] '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая вёска ў [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкім сельсавеце]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль згадка пра паселішча сустрэтая ў рэестры пабаровым [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1628 году{{заўвага|Не з XVIII ст. і не ў [[Мазырскі павет|Мазырскім павеце]] [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 141—142</ref>.}}. Тады з 4 дымоў сяла Дзёрнавічы нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, апякун ягоных добраў пан Адам Сурын за 6 пабораў плаціў па 3 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 1. А. 595; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 382</ref>. Паводле люстрацыі падымнага падатку [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва, у 1683 годзе з 16 дымоў вёскі Дзёрнавічы пана Стэцкага выбрана 3 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. – С. 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Асобы == * Марыя Ядзьвіга Рэут (1863—1942) — польская пісьменьніца для моладзі, пэдагог, асьветніца. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] 4szrxsj4iwiqfvels3op1l68sdv6vnd 2673530 2673529 2026-06-11T17:55:44Z Дамінік 64057 /* Асобы */ 2673530 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavichy PSRER village sign and radiation warning 2025-04-28.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} [[File:Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.]][[File:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.]][[File:Dziornavičy, Torhaŭka. Дзёрнавічы, Торгаўка (Dziamjanaŭ, 1900).jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы. Урочышча Торгаўка, плян сенажатных дзялянак. 1900 г.]] '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая вёска ў [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкім сельсавеце]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль згадка пра паселішча сустрэтая ў рэестры пабаровым [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1628 году{{заўвага|Не з XVIII ст. і не ў [[Мазырскі павет|Мазырскім павеце]] [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 141—142</ref>.}}. Тады з 4 дымоў сяла Дзёрнавічы нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, апякун ягоных добраў пан Адам Сурын за 6 пабораў плаціў па 3 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 1. А. 595; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 382</ref>. Паводле люстрацыі падымнага падатку [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва, у 1683 годзе з 16 дымоў вёскі Дзёрнавічы пана Стэцкага выбрана 3 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. – С. 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Асобы == * Марыя Ядвіга Рэут (1863—1942) — польская пісьменьніца для моладзі, пэдагог, асьветніца. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] loxc0u62l0fynkvlpi5hi81c5t1mqk9 2673647 2673530 2026-06-12T08:49:51Z Дамінік 64057 2673647 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavichy PSRER village sign and radiation warning 2025-04-28.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} [[File:Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.]][[File:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.]] '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая вёска ў [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкім сельсавеце]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль згадка пра паселішча сустрэтая ў рэестры пабаровым [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1628 году{{заўвага|Не з XVIII ст. і не ў [[Мазырскі павет|Мазырскім павеце]] [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 141—142</ref>.}}. Тады з 4 дымоў сяла Дзёрнавічы нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, апякун ягоных добраў пан Адам Сурын за 6 пабораў плаціў па 3 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 1. А. 595; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 382</ref>. Паводле люстрацыі падымнага падатку [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва, у 1683 годзе з 16 дымоў вёскі Дзёрнавічы пана Стэцкага выбрана 3 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. – С. 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Асобы == * Марыя Ядвіга Рэут (1863—1942) — польская пісьменьніца для моладзі, пэдагог, асьветніца. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] nvi48a2akqyxphwh2addqgdcra26nr0 2673648 2673647 2026-06-12T09:39:00Z Дамінік 64057 2673648 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavichy PSRER village sign and radiation warning 2025-04-28.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} [[File:Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.]][[File:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.]] '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая вёска ў [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкім сельсавеце]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль згадка пра паселішча сустрэтая ў рэестры пабаровым [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1628 году{{заўвага|Не з XVIII ст. і не ў [[Мазырскі павет|Мазырскім павеце]] [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]] В, як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 141—142</ref>.}}. Тады з 4 дымоў сяла Дзёрнавічы нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, апякун ягоных добраў пан Адам Сурын за 6 пабораў плаціў па 3 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 1. А. 595; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 382</ref>. У дакумэнце пад назвай «Regestr wybirania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Аляксандар Стэцкі з 33{{заўвага|На самай сраве з 23, бо адзіны пабор складаў 15 грошаў з дыму.}} дымоў «wsi Deronowicz», выплаціў 11 злотых і 15 грошаў<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 926зв.; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 111</ref>. Паводле люстрацыі падымнага падатку [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва, у 1683 годзе з 16 дымоў вёскі Дзёрнавічы пана Стэцкага выбрана 3 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. – С. 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Асобы == * Марыя Ядвіга Рэут (1863—1942) — польская пісьменьніца для моладзі, пэдагог, асьветніца. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] 2lzfzkz9rakbv4jxv4fxhpour8xijiq 2673649 2673648 2026-06-12T09:40:33Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2673649 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavichy PSRER village sign and radiation warning 2025-04-28.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} [[File:Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.]][[File:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|170пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.]] '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая вёска ў [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкім сельсавеце]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль згадка пра паселішча сустрэтая ў рэестры пабаровым [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1628 году{{заўвага|Не з XVIII ст. і не ў [[Мазырскі павет|Мазырскім павеце]] [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]] В, як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 141—142</ref>.}}. Тады з 4 дымоў сяла Дзёрнавічы нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, апякун ягоных добраў пан Адам Сурын за 6 пабораў плаціў па 3 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 1. А. 595; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 382</ref>. У дакумэнце пад назвай «Regestr wybirania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Аляксандар Стэцкі з 33{{заўвага|На самай справе з 23, бо адзіны пабор складаў 15 грошаў з дыму.}} дымоў «wsi Deronowicz», выплаціў 11 злотых і 15 грошаў<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 926зв.; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 111</ref>. Паводле люстрацыі падымнага падатку [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва, у 1683 годзе з 16 дымоў вёскі Дзёрнавічы пана Стэцкага выбрана 3 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. – С. 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Асобы == * Марыя Ядвіга Рэут (1863—1942) — польская пісьменьніца для моладзі, пэдагог, асьветніца. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] nww48p187vnly0tsec3rf6bbndtvazz 2673651 2673649 2026-06-12T09:45:03Z Дамінік 64057 2673651 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavichy PSRER village sign and radiation warning 2025-04-28.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} [[File:Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.jpg|150пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.]][[Файл:Скароднае ў рэестры 1634 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Дзёрнавічы ў рэестры 1634 г.]][[File:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|150пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.]] '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая вёска ў [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкім сельсавеце]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль згадка пра паселішча сустрэтая ў рэестры пабаровым [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1628 году{{заўвага|Не з XVIII ст. і не ў [[Мазырскі павет|Мазырскім павеце]] [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]] В, як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 141—142</ref>.}}. Тады з 4 дымоў сяла Дзёрнавічы нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, апякун ягоных добраў пан Адам Сурын за 6 пабораў плаціў па 3 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 1. А. 595; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 382</ref>. У дакумэнце пад назвай «Regestr wybirania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Аляксандар Стэцкі з 33{{заўвага|На самай справе з 23, бо адзіны пабор складаў 15 грошаў з дыму.}} дымоў «wsi Deronowicz», выплаціў 11 злотых і 15 грошаў<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 926зв.; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 111</ref>. Паводле люстрацыі падымнага падатку [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва, у 1683 годзе з 16 дымоў вёскі Дзёрнавічы пана Стэцкага выбрана 3 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. – С. 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Асобы == * Марыя Ядвіга Рэут (1863—1942) — польская пісьменьніца для моладзі, пэдагог, асьветніца. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] g79kj57qjuxmnt59q0fwqo2tavnaomu 2673652 2673651 2026-06-12T09:49:57Z Дамінік 64057 /* Крыніцы */ 2673652 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavichy PSRER village sign and radiation warning 2025-04-28.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} [[File:Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.jpg|150пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.]][[Файл:Скароднае ў рэестры 1634 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Дзёрнавічы ў рэестры 1634 г.]][[File:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|150пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.]] '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая вёска ў [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкім сельсавеце]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль згадка пра паселішча сустрэтая ў рэестры пабаровым [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1628 году{{заўвага|Не з XVIII ст. і не ў [[Мазырскі павет|Мазырскім павеце]] [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]] В, як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 141—142</ref>.}}. Тады з 4 дымоў сяла Дзёрнавічы нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, апякун ягоных добраў пан Адам Сурын за 6 пабораў плаціў па 3 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 1. А. 595; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 382</ref>. У дакумэнце пад назвай «Regestr wybirania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Аляксандар Стэцкі з 33{{заўвага|На самай справе з 23, бо адзіны пабор складаў 15 грошаў з дыму.}} дымоў «wsi Deronowicz», выплаціў 11 злотых і 15 грошаў<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 926зв.; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 111</ref>. Паводле люстрацыі падымнага падатку [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва, у 1683 годзе з 16 дымоў вёскі Дзёрнавічы пана Стэцкага выбрана 3 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. – С. 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Асобы == * Марыя Ядвіга Рэут (1863—1942) — польская пісьменьніца для моладзі, пэдагог, асьветніца. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] i8hvqwerbu8yy19snblp505lebphj9y 2673655 2673652 2026-06-12T10:01:55Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2673655 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavichy PSRER village sign and radiation warning 2025-04-28.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} [[File:Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.jpg|150пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.]][[Файл:Скароднае ў рэестры 1634 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Дзёрнавічы ў рэестры 1634 г.]][[File:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|150пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.]] '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая вёска ў [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкім сельсавеце]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль згадка пра паселішча сустрэтая ў рэестры пабаровым [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1628 году{{заўвага|Не з XVIII ст. і не ў [[Мазырскі павет|Мазырскім павеце]] [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]] В, як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 141—142</ref>.}}. Тады з 4 дымоў сяла Дзёрнавічы нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, апякун ягоных добраў пан Адам Сурын за 6 пабораў плаціў па 3 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 1. А. 595; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 382</ref>. У дакумэнце пад назвай «Regestr wybirania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Аляксандар Стэцкі з 33{{заўвага|На самай справе з 23, бо адзіны пабор складаў 15 грошаў з дыму.}} дымоў «wsi Deronowicz», выплаціў 11 злотых і 15 грошаў<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 926зв.; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 111</ref>. З матэрыялаў тарыфу [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году вынікае, што з 29 дымоў сяла Дзярновічаў пана Яна Стэцкага выбрана было 29 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 869; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 170</ref>. Паводле люстрацыі падымнага падатку [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва, у 1683 годзе з 16 дымоў вёскі Дзёрнавічы пана Стэцкага выбрана 3 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. – С. 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Асобы == * Марыя Ядвіга Рэут (1863—1942) — польская пісьменьніца для моладзі, пэдагог, асьветніца. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] immfbsosfgnob8ny9vh15wzgmh9vuc7 2673656 2673655 2026-06-12T10:02:47Z Дамінік 64057 2673656 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavichy PSRER village sign and radiation warning 2025-04-28.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} [[File:Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.jpg|150пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.]][[Файл:Скароднае ў рэестры 1634 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Дзёрнавічы ў рэестры 1634 г.]][[Файл:Скароднае Юрыя Машчаніцкага ў рэестры 1640 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Тзёрнавічы ў тарыфе 1640 г.]][[File:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|150пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.]] '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая вёска ў [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкім сельсавеце]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль згадка пра паселішча сустрэтая ў рэестры пабаровым [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1628 году{{заўвага|Не з XVIII ст. і не ў [[Мазырскі павет|Мазырскім павеце]] [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]] В, як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 141—142</ref>.}}. Тады з 4 дымоў сяла Дзёрнавічы нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, апякун ягоных добраў пан Адам Сурын за 6 пабораў плаціў па 3 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 1. А. 595; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 382</ref>. У дакумэнце пад назвай «Regestr wybirania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Аляксандар Стэцкі з 33{{заўвага|На самай справе з 23, бо адзіны пабор складаў 15 грошаў з дыму.}} дымоў «wsi Deronowicz», выплаціў 11 злотых і 15 грошаў<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 926зв.; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 111</ref>. З матэрыялаў тарыфу [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году вынікае, што з 29 дымоў сяла Дзярновічаў пана Яна Стэцкага выбрана было 29 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 869; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 170</ref>. Паводле люстрацыі падымнага падатку [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва, у 1683 годзе з 16 дымоў вёскі Дзёрнавічы пана Стэцкага выбрана 3 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. – С. 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Асобы == * Марыя Ядвіга Рэут (1863—1942) — польская пісьменьніца для моладзі, пэдагог, асьветніца. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] 4l243e23r46ibaio1e9ctd708v7ikzj 2673657 2673656 2026-06-12T10:07:45Z Дамінік 64057 2673657 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavichy PSRER village sign and radiation warning 2025-04-28.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} [[File:Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.jpg|150пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.]][[Файл:Скароднае ў рэестры 1634 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Дзёрнавічы ў рэестры 1634 г.]][[Файл:Скароднае Юрыя Машчаніцкага ў 1640 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Дзёрнавічы ў тарыфе 1640 г.]][[File:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|150пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.]] '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая вёска ў [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкім сельсавеце]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль згадка пра паселішча сустрэтая ў рэестры пабаровым [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1628 году{{заўвага|Не з XVIII ст. і не ў [[Мазырскі павет|Мазырскім павеце]] [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]] В, як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 141—142</ref>.}}. Тады з 4 дымоў сяла Дзёрнавічы нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, апякун ягоных добраў пан Адам Сурын за 6 пабораў плаціў па 3 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 1. А. 595; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 382</ref>. У дакумэнце пад назвай «Regestr wybirania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Аляксандар Стэцкі з 33{{заўвага|На самай справе з 23, бо адзіны пабор складаў 15 грошаў з дыму.}} дымоў «wsi Deronowicz», выплаціў 11 злотых і 15 грошаў<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 926зв.; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 111</ref>. З матэрыялаў тарыфу [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году вынікае, што з 29 дымоў сяла Дзярновічаў пана Яна Стэцкага выбрана было 29 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 869; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 170</ref>. Паводле люстрацыі падымнага падатку [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва, у 1683 годзе з 16 дымоў вёскі Дзёрнавічы пана Стэцкага выбрана 3 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. – С. 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Асобы == * Марыя Ядвіга Рэут (1863—1942) — польская пісьменьніца для моладзі, пэдагог, асьветніца. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] 25ws0w72j304bb6aiprx6km6u4g0y11 2673662 2673657 2026-06-12T10:21:46Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2673662 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavichy PSRER village sign and radiation warning 2025-04-28.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} [[File:Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.jpg|150пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.]][[Файл:Скароднае ў рэестры 1634 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Дзёрнавічы ў рэестры 1634 г.]][[Файл:Скароднае Юрыя Машчаніцкага ў 1640 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Дзёрнавічы ў тарыфе 1640 г.]][[File:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|150пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.]] '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая вёска ў [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкім сельсавеце]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль згадка пра паселішча сустрэтая ў рэестры пабаровым [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1628 году{{заўвага|Не з XVIII ст. і не ў [[Мазырскі павет|Мазырскім павеце]] [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]] В, як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 141—142</ref>.}}. Тады з 4 дымоў сяла Дзёрнавічы нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, апякун ягоных добраў пан Адам Сурын за 6 пабораў плаціў па 3 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 1. А. 595; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 382</ref>. У дакумэнце пад назвай «Regestr wybirania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Аляксандар Стэцкі з 33{{заўвага|На самай справе з 23, бо адзіны пабор складаў 15 грошаў з дыму.}} дымоў «wsi Deronowicz», выплаціў 11 злотых і 15 грошаў<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 926зв.; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 111</ref>. З матэрыялаў тарыфу [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году вынікае, што з 29 дымоў сяла Дзярновічаў пана Яна Стэцкага выбрана было 29 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 869; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 172</ref>. Паводле люстрацыі падымнага падатку [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва, у 1683 годзе з 16 дымоў вёскі Дзёрнавічы пана Стэцкага выбрана 3 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. – С. 492</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Асобы == * Марыя Ядвіга Рэут (1863—1942) — польская пісьменьніца для моладзі, пэдагог, асьветніца. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] kygmvh0myln5fgrbukhqs1oqyfxqvoa 2673663 2673662 2026-06-12T10:59:10Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2673663 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavichy PSRER village sign and radiation warning 2025-04-28.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} [[File:Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.jpg|150пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.]][[Файл:Скароднае ў рэестры 1634 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Дзёрнавічы ў рэестры 1634 г.]][[Файл:Скароднае Юрыя Машчаніцкага ў 1640 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Дзёрнавічы ў тарыфе 1640 г.]][[File:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|150пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.]] '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая вёска ў [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкім сельсавеце]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль згадка пра паселішча сустрэтая ў рэестры пабаровым [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1628 году{{заўвага|Не з XVIII ст. і не ў [[Мазырскі павет|Мазырскім павеце]] [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]] В, як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 141—142</ref>.}}. Тады з 4 дымоў сяла Дзёрнавічы нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, апякун ягоных добраў пан Адам Сурын за 6 пабораў плаціў па 3 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 1. А. 595; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 382</ref>. У дакумэнце пад назвай «Regestr wybirania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Аляксандар Стэцкі з 33{{заўвага|На самай справе з 23, бо адзіны пабор складаў 15 грошаў з дыму.}} дымоў «wsi Deronowicz», выплаціў 11 злотых і 15 грошаў<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 926зв.; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 111</ref>. З матэрыялаў тарыфу [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году вынікае, што з 29 дымоў сяла Дзярновічаў пана Яна Стэцкага выбрана было 29 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 869; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 172</ref>. Паводле люстрацыі падымнага падатку [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва, у 1683 годзе з 16 дымоў вёскі Дзёрнавічы пана Стэцкага выбрана 3 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. – С. 492</ref>. Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі пражываньне ў Дзёрнавічах і Дзёрнавіцкай Рудні кожнага разу па 5 асобаў{{заўвага|Нязьменная колькасьць głow — зьява досыць рэдкая, у тым ліку і з-за [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 г.}}, зь якіх выбіралася пагалоўшчына. Належалі яны да Чарнобыльскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. – Киев, 1890. С. 303, 392, 712</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Асобы == * Марыя Ядвіга Рэут (1863—1942) — польская пісьменьніца для моладзі, пэдагог, асьветніца. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] 9phubtzj7s2n8y6tdkyy64rlzmuplih 2673664 2673663 2026-06-12T11:00:36Z Дамінік 64057 /* Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай */ 2673664 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavichy PSRER village sign and radiation warning 2025-04-28.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} [[File:Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.jpg|150пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.]][[Файл:Скароднае ў рэестры 1634 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Дзёрнавічы ў рэестры 1634 г.]][[Файл:Скароднае Юрыя Машчаніцкага ў 1640 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Дзёрнавічы ў тарыфе 1640 г.]][[File:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|150пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.]] '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая вёска ў [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкім сельсавеце]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль згадка пра паселішча сустрэтая ў рэестры пабаровым [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1628 году{{заўвага|Не з XVIII ст. і не ў [[Мазырскі павет|Мазырскім павеце]] [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 141—142</ref>.}}. Тады з 4 дымоў сяла Дзёрнавічы нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, апякун ягоных добраў пан Адам Сурын за 6 пабораў плаціў па 3 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 1. А. 595; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 382</ref>. У дакумэнце пад назвай «Regestr wybirania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Аляксандар Стэцкі з 33{{заўвага|На самай справе з 23, бо адзіны пабор складаў 15 грошаў з дыму.}} дымоў «wsi Deronowicz», выплаціў 11 злотых і 15 грошаў<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 926зв.; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 111</ref>. З матэрыялаў тарыфу [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году вынікае, што з 29 дымоў сяла Дзярновічаў пана Яна Стэцкага выбрана было 29 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 869; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 172</ref>. Паводле люстрацыі падымнага падатку [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва, у 1683 годзе з 16 дымоў вёскі Дзёрнавічы пана Стэцкага выбрана 3 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. – С. 492</ref>. Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі пражываньне ў Дзёрнавічах і Дзёрнавіцкай Рудні кожнага разу па 5 асобаў{{заўвага|Нязьменная колькасьць głow — зьява досыць рэдкая, у тым ліку і з-за [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 г.}}, зь якіх выбіралася пагалоўшчына. Належалі яны да Чарнобыльскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. – Киев, 1890. С. 303, 392, 712</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Асобы == * Марыя Ядвіга Рэут (1863—1942) — польская пісьменьніца для моладзі, пэдагог, асьветніца. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] fjfly44pdu14jugmpv1uqbs3pdvk0gc 2673669 2673664 2026-06-12T11:30:21Z Дамінік 64057 2673669 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Дзёрнавічы}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дзёрнавічы |Лацінка = Dziornavičy |Статус = былая вёска |Назва ў родным склоне = Дзёрнавічаў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1628 годам |Першыя згадкі = [[1628]] |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскі]] |Сельсавет = [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкі]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = |Год падліку колькасьці = |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = |СААТА = |Выява = Dziornavichy PSRER village sign and radiation warning 2025-04-28.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 36 |Шырата сэкундаў = 20 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 43 |Даўгата сэкундаў = 58 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Commons = |Сайт = }} [[File:Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.jpg|150пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў рэестры 1628 г.]][[Файл:Скароднае ў рэестры 1634 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Дзёрнавічы ў рэестры 1634 г.]][[Файл:Скароднае Юрыя Машчаніцкага ў 1640 г.jpg|значак|зьлева|150пкс|Дзёрнавічы ў тарыфе 1640 г.]][[File:Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.jpg|150пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў люстрацыі 1683 г.]][[File:Рэшта Чарнобыльскага кагалу. 1784 г.jpg|150пкс|значак|зьлева|Дзёрнавічы ў перапісе 1784 г.]] '''Дзёрнавічы'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}} С. 246.</ref> — былая вёска ў [[Вербавіцкі сельсавет|Вербавіцкім сельсавеце]] [[Нараўлянскі раён|Нараўлянскага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]] [[Беларусь|Беларусі]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Найранейшая пакуль згадка пра паселішча сустрэтая ў рэестры пабаровым [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] 1628 году{{заўвага|Не з XVIII ст. і не ў [[Мазырскі павет|Мазырскім павеце]] [[Менскае ваяводзтва|Менскага ваяводзтва]], як пісаў С. В. Марцэлеў<ref name="fn1">{{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} С. 141—142</ref>.}}. Тады з 4 дымоў сяла Дзёрнавічы нябожчыка пана Мікалая Стэцкага, цівуна кіеўскага, апякун ягоных добраў пан Адам Сурын за 6 пабораў плаціў па 3 злотых<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 25. Оп. 1. Спр. 1. А. 595; Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 382</ref>. У дакумэнце пад назвай «Regestr wybirania podymnego jednego w powiecie Owruckim w roku... 1634» зазначана, што пан Аляксандар Стэцкі з 33{{заўвага|На самай справе з 23, бо адзіны пабор складаў 15 грошаў з дыму.}} дымоў «wsi Deronowicz», выплаціў 11 злотых і 15 грошаў<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 926зв.; Сергій Шинкар. Подимний податок Овруцького повіту від 1634 року: на що збирала гроші місцева шляхта? // Літопис Волині. Всеукраїнський науковий часопис. Число 16. — Луцьк: Східноєвропейський національний університет імені Лесі Українки, 2016. С. 107—115. Додаток. С. 111</ref>. З матэрыялаў тарыфу [[падымнае|падымнага]] «dwoiego» Кіеўскага ваяводзтва 1640 году вынікае, што з 29 дымоў сяла Дзярновічаў пана Яна Стэцкага выбрана было 29 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 11. Оп. 1. Спр. 9. А. 869; Archiwum Państwowe w Krakowie. Archiwum Młynowskie Chodkiewiczów. Mikr. № J – 14970. Sygn. 404. S. 172</ref>. Паводле люстрацыі падымнага падатку [[Оўруч|Оўруцкага]] і [[Жытомір]]скага паветаў Кіеўскага ваяводзтва, у 1683 годзе з 16 дымоў вёскі Дзёрнавічы пана Стэцкага выбрана 3 злотых<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 3. А. 737зв.; Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. – С. 492</ref>. Габрэйскія перапісы 1765, 1778 і 1784 гадоў засьведчылі пражываньне ў Дзёрнавічах і Дзёрнавіцкай Рудні кожнага разу па 5 асобаў{{заўвага|Нязьменная колькасьць głow — зьява досыць рэдкая, у тым ліку і з-за [[Каліеўшчына|Каліеўшчыны]] 1768 г.}}, зь якіх выбіралася пагалоўшчына. Належалі яны да Чарнобыльскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765—1791 гг. – Киев, 1890. С. 303, 392, 712</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу Рэчы Паспалітай]] (1793) Дзёрнавічы апынуліся ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. — Т. 6. Кн. 1. — Мінск: БелЭн, 2001. C. 181—182</ref>. === Найноўшы час === За часамі [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]] ў лютым 1918 году Дзёрнавічы занялі войскі [[Нямецкая імпэрыя|Нямецкай імпэрыі]]. 9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), Нямеччына перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дзёрнавічы ў складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуліся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гетмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. == Асобы == * Марыя Ядвіга Рэут (1863—1942) — польская пісьменьніца для моладзі, пэдагог, асьветніца. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Гарады і вёскі Беларусі|2-2}} {{Вербавіцкі сельсавет}} {{Нараўлянскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Нараўлянскага раёну]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Беларусі, адселеныя з-за катастрофы на ЧАЭС]] 2o7t7479sjnilehd9ijjq9zcem7awp2 0 14401 2673608 2510691 2026-06-11T22:17:24Z PRChina Taiwan 98239 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 2673608 wikitext text/x-wiki [[Файл:Pythagorean.svg|міні|Сума плошчаў двух квадратаў з даўжынямі ''a'' і ''b'' роўная плошчы квадрата, у якога даўжыня супадае з гіпатэнузай трыкутніка ''c''.]] '''Тэарэ́ма Пітаго́ра''' — адна з асноватворных тэарэм [[эўклідава геамэтрыя|эўклідавай геамэтрыі]], якая паказвае сувязь паміж даўжынямі бакоў прастакутнага [[трыкутнік]]у. Тэарэма, магчыма, была вядомая да [[Пітагор]]а<ref>Posamentier, Alfred. [https://books.google.com/books?id=fHFuCkSrfysC&pg=PA23 ''«The Pythagorean Theorem: The Story of Its Power and Beauty»''], — С. 23.</ref><ref>O’Connor, J J; Robertson, E F (December 2000). [http://www-history.mcs.st-and.ac.uk/HistTopics/Babylonian_Pythagoras.html ''«Pythagoras’s theorem in Babylonian mathematics»'']. School of Mathematics and Statistics. University of St. Andrews, Scotland.</ref>, але яму прыпісваюць яе доказ у агульным выглядзе<ref>George Johnston Allman (1889). [https://books.google.com/?id=-gYCAAAAYAAJ&pg=PA26 ''«Greek Geometry from Thales to Euclid»''. Hodges, Figgis, & Co. — С. 26. — {{ISBN|1-4326-0662-X}}.</ref>. Існуе шэраг доказаў, што бабілёнскія матэматыкі разумелі формулу, хоць і мала яе ўжывалі ў рамках матэматычнай структуры<ref>Otto Neugebauer (1969). [https://books.google.com/?id=JVhTtVA2zr8C&pg=PA36 ''«The exact sciences in antiquity»'']. Courier Dover Publications. — С. 36. — {{ISBN|0-486-22332-9}}.</ref><ref>Mario Livio (2003). [https://books.google.com/?id=bUARfgWRH14C&pg=PA25 ''«The golden ratio: the story of phi, the world’s most astonishing number»'']. Random House, Inc. — С. 25. — {{ISBN|0-7679-0816-3}}.</ref>. [[Мэсапатамія|Мэсапатамскія]], [[Індыя|індыйскія]] і [[Кітай|кітайскія]] матэматыкі адкрылі тэарэму незалежна адзін ад аднаго, а ў некаторых выпадках, прыводзілі доказы для асобных выпадкаў. Тэарэма гучыць наступным чынам: :: ''Ва ўсякім прастакутным трыкутніку плошча квадрата, пабудаванага на гіпатэнузе роўная суме плошчаў квадратаў, пабудаваных на катэтах.'' Пазначыўшы даўжыню гіпатэнузы трыкутніка праз ''c'', а даўжыні катэтаў праз ''a'' і ''b'', атрымоўваем наступную роўнасьць: : <math> a^2 + b^2 = c^2.\, </math> Такім чынам, тэарэма Пітагора паказвае сувязь, якая дазваляе вызначыць даўжыню боку прастакутнага трыкутніка па двух іншых. Тэарэма Пітагора зьяўляецца асобным выпадкам [[тэарэма косінусаў|тэарэмы косінусаў]], якая ўсталёўвае сувязь паміж даўжынямі бакоў адвольнага трыкутніка. Таксама мае месца адваротнае сьцьверджаньне: :: ''Для ўсякай тройкі дадатных лікаў a, b і c, такі што <math> a^2 + b^2 = c^2 </math>, існуе прастакутны трыкутнік з катэтамі a і b і гіпатэнузай c. [[Файл:Pythagorean_proof.png|цэнтар]] Тэарэме былі прыкладзены шмат доказаў — магчыма, найбольш чым для любой іншай матэматычнай тэарэмы. Яны вельмі разнастайныя, уключаючы як геамэтрычныя, гэтак і аьлгебраічныя доказы. Некаторыя зь іх налічваюць тысячу гадоў. Тэарэма можа быць абагульненая да шматмэрных прастораў, не эўклідавых прастораў, да аб’ектаў, якія не зьяўляюцца прастакутнымі трыкутнікамі. Тэарэма Пітагора прыцягвае да сябе цікавасьць па-за межамі матэматыкі, як сымбаль [[Містыка|містыкі]] або інтэлектуальнай сілы. == Гісторыя == Пачаткова тэарэма вызначала стасункі паміж плошчамі квадратаў, пабудаваных на гіпатэнузе і катэтах прастакутнага трыкутніка: [[квадрат]], пабудаваны на гіпатэнузе, роўнавялікі суме квадратаў, пабудаваных на катэтах. == Глядзіце таксама == * [[Пітагорава тройка]] * [[Тэарэма Мэнэлая]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://mathworld.wolfram.com/PythagoreanTheorem.html Тэарэма Пітагора на WolframMathWorld] [[Катэгорыя:Тэарэма Пітагора| ]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]] enqutzbfly7ne5amiedl5wwha34v2nm 0 18721 2673598 2521091 2026-06-11T21:43:42Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2673598 wikitext text/x-wiki '''[[Чачэнцы]]''' (саманазва — нохчый) зьяўляюцца карэнным насельніцтвам Цэнтральнага [[Каўказ]]у. Разам з [[інгушы|інгушамі]], кістынцамі й бацбійцамі чачэнцы складаюць нахскую этнічную групу (саманазва — вайнахі), прыналежную да каўкаскае ([[ібэра-каўкаская моўная сям’я |ібэра-каўкаскае]]) моўнае сям’і. == Старажытнасьць == Самыя раньнія зьвесткі пра засяленьне тэрыторыі [[Чачэнія|Чачэніі]], паводле зьвестак археалёгіі, адносяцца да [[нэаліт]]у (5—4 тыс. да н. э.). У [[бронзавы век|бронзавым веку]] (3 тыс. — пачатак 1 тыс. да н. э.) практычна ўся тэрыторыя Чачэніі была засвоеная аўтахтонным насельніцтвам. Паводле меркаваньня археолягаў, антрапалягічны тып нахаў (у тым ліку чачэнцаў) сфармаваўся ў эпоху позьняга масэнжу й раньняга [[жалезны век|жалеза]] пад уплывам кабанскае й каякенцка-харачоеўскае культураў (першая палова 1 тыс. да н. э.), што перасякаліся на тэрыторыі Чачэніі. Дадзеныя лінгвістыкі ўсталёўваюць сваяцтва наскіх моваў з старажытнымі [[хурыты|хурыта]]-[[урарту|ўрарцкімі]] мовамі (на гэтай аснове зьявіліся гіпотэзы пра тое, што пранаскіе плямёны дайшлі на [[Каўказ]] зь Пярэдняе Азіі й што продкі нахаў роднасныя насельніцтву старажытнае [[Армэнія|Армэніі]]). Асвоіўшы паўночныя схілы Каўкаскага хрыбту й стэпавую зону, вайнахі ўвайшлі ў кантакты із [[скіфы|скіфскай]] і [[сарматы|сармацкай]] качавымі супольнасьцямі. Ад IV ст. да н. э. этнічныя аб’яднаньні Чачэніі й Інгушэтыі кантактуюць з [[Грузія|старажытнагрузінскім царствам]]. У другой палове 1 тыс. да н. э. вайнаскае этнапалітычнае аб’яднаньне кантралявала Дар’яльскую цясьніну, празь якую праходзіў галоўны транскаўкаскі шлях, і ўяўляла пагрозу для закаўкаскіх дзяржаў, у першую чаргу для [[Картлі]]і й Армэніі. Вайсковы паход [[Сэлеўкіды|сэлеўкідзкага]] цара [[Антыёх ІІІ|Антыёха III]] у пачатку II ст. да н. э. прывёў да паразы й распаду вайнаскага аб’яднаньня. == Сярэднявечча == У VIII—XII стст. раўнінная зона Чачэніі ўвайшла ў склад [[аланы|Аланскага]] дзяржаўна-племяннога зьвязу, што аб’ядноўваў некалькі паўночнакаўкаскіх этнічных групаў. У горнай частцы Чачэніі й [[Дагестан]]у ў той самы час сфармавалася дзяржаўнае ўтварэньне Сарыр. Да XI ст. вайнахі зьяўляліся палітэістамі й ушаноўвалі багоў мясцовага пантэону (Дэла, Сэла, боства сонца Малх). Былі распаўсюджаныя [[магія]], [[знахарства]], шанаваньне сьвятых гор, гаяў, дрэў і інш. У XI—XII стст. з [[Грузія|Грузіі]] й [[Бізантыя|Бізантыі]] ў Чачэніі распаўсюдзілася [[хрысьціянства]] ўсходняга абраду ([[праваслаўе]]). Грузінскія цары накіроўвалі на Паўночны Каўказ прапаведнікаў, сьвятароў, хрысьціянскую літаратуру, аказвалі дапамогу ў будаўніцтве хрысьціянскіх храмаў. Да XIII ст. хрысьціянства стала асноўнай рэлігіяй вайнахаў, а вайнаскіе супольнасьці ператварыліся ў асноўнага ваенна-палітычнага саюзьніка Грузінскага царства. У першай палове XIII ст. Аланскае царства было разгромленае [[татара-манголы|татара-мангольскімі]] войскамі (паходы [[Джэбэ]] й [[Субэдэй|Субэдэя]] ў 1222 годзе і [[Мэнгу-хан]]а, а таксама царэвічаў Кадана й Буры ў 1238—1240 гадах). Землі Чачэніі былі ўключаныя ў склад [[Залатая Арда|Залатое Арды]] (улус [[Джучы]]). Нашэсьці заваёўнікаў выклікалі масавую міграцыю вайнахаў з раўнінных земляў у горы. У XIV ст. ў горах Чачэніі й Інгушэтыі, вольных ад улады ардынскіх ханаў, паўстала дзяржава Этым-Сір (Сімсісм). Кіраўнікі Этым-Сіру, скарыстаўшыся паслабленьнем Залатое Арды, паступова распаўсюджвалі сваю ўладу на раўнінныя землі. У 1395 годзе тэрыторыя Чачэніі падвергнулася нашэсьцю войскаў [[Тымур]]а ([[Тамерлан]]а), у выніку якога дзяржава Этым-Сір было разгромленая, а чачэнскае насельніцтва — ізноў выцесьнена ў горы. У XV—XVI стст. адбывалася вяртаньне чачэнцаў на раўнінныя землі, у даліны [[Церак]]у й яго прытокаў — рэк [[Сунжа|Сунжы]] й [[Аргун (рака)|Аргуну]], а таксама ў Церска-Кумскую нізіну (да ракі Кума). На тэрыторыі Чачэніі паўсталі шматлікія фэадальныя валадарствы (княствы, ханствы, шамхальствы ды інш.), найболей буйныя зь якіх падпарадкоўвалі сабе сельскія абшчыны й дробных фэадалаў. [[Файл:Krieger in Kettenpanzer.jpg|міні|Чачэнскі вой]] У гэты час у сувязі з падзеньнем Бізантыі й паслабленьнем уплыву Грузіі хрысьціянства ў Чачэніі прыйшло ў заняпад і адрадзіліся старыя палітэістычныя вераваньні. У XV—XVII стст. вайнахі вызнавалі «сынкрэтычную» рэлігію, у якой зьмешваліся хрысьціянскія й палітэістычныя абрады й вераваньні. Ад XIII ст. на тэрыторыю Чачэніі пранікаў [[іслам]] (праз Залатую Арду і [[Дагестан]]), які шырока распаўсюдзіўся сярод чачэнцаў у XVII—XVIII стст. У XVI—XVII стст. Каўказ стаў аб’ектам змаганьня [[асманская імпэрыя|Асманскае Турэччыны]], [[Сэфэвіды|Сэфэвідзкага]] [[Іран]]у й [[Масковія|Масквы]]. Падчас распаўсюджваньняў уплыву [[Расея|Расеі]] на Паўночным Каўказе на чачэнскіх (акінскіх і гуноеўскіх) землях Прыцерачча ў другой палове XVI ст. паўсталі першыя [[казакі|казачыя]] селішчы. У 1577 годзе было заснаванае Церскае казачае войска. У канцы XVI — першай палове XVII стст. частка грамадзтваў раўніннае Чачэніі й Інгушэтыі трапілі ў залежнасьць ад кумыцкіх і кабардынскіх фэадалаў. У пошуках абароны чачэнскія лідэры (фэадальныя валадары й выбарныя кіраўнікі грамадзтваў) зьвярталіся да маскоўскіх цароў з просьбамі аб прыняцьці расейскага падданства. З 1570-х адзін з найбуйнейшых чачэнскіх валадароў князь Шых-мурза Акоцкі (Акінскі) усталяваў цесныя сувязі з Масквой і ў 1588 годзе прыняў расейскае падданства. Пасьля забойства Шых-мурзы й зьвяржэньні яго спадчыньніка Батая ў 1610 годзе Акоцкае княства было захопленае [[кумыкі|кумыцкімі]] князьмі. У 1627, 1645 і 1657—1658 гадах шэраг грамадзтваў усходняе Чачэніі прынялі прысягу на вернасьць Расеі, аднак у другой палове таго жа стагодзьдзя яны трапілі ў залежнасьць ад кабардынскіх, кумыцкіх і тушэцкіх фэадалаў. У сярэдзіне XVIII ст. ў выніку магутных антыфэадальных і вызваленчых паўстаньняў (1747, 1757—1758, 1760, 1783 гады) чачэнскія грамадзтвы выгналі іншаземных князёў і мясцовых валадароў. У Чачэніі паўстала супольнасьць вольных [[тэйп]]аў (родаў), якія кіраваліся выбарнымі «кхеламі» (радамі). Пытаньні агульнанацыянальнага значэньня вырашаў Мехк Кхел (Рада Краіны), у якім былі прадстаўленыя ўсё чачэнскія тэйпы. == Ходаньне з расейскімі захопнікамі == {{Асноўны артыкул|Каўкаская вайна|Паўночна-каўкаскі імамат}} Ад першае паловы XVIII ст., ад часу [[Пэрсыдзкі паход|Пэрсыдзкага паходу]] [[Пётр І|Пятра І]] (1722), расейскі ўрад прадпрымае актыўныя спробы падпарадкаваць Чачэнію. У 1757—1758, 1770, 1774, 1783 гадах расейскія войскі зьдзяйсьнялі карныя паходы супраць чачэнцаў. Ад 70-х гадоў таго жа стагодзьдзя на левым беразе [[Церак]]у й па чачэна-кабардынскай мяжы былі заснаваныя расейскія вайсковыя ўмацаваньні й казачыя станіцы, што сталі часткай Каўкаскае ваеннае лініі. 8 сакавіка 1785 году чачэнскі рэлігійна-палітычны дзеяч [[Шэйх Мансур]] (Ушурма) выступіў у паселішчы Алды з пропаведзьдзю газавату супраць расейскага войска на Каўказе. У чэрвені 1785 году войска шэйха Мансура разьбіла расейскі карны аддзел палкоўніка П’еры, а ў ліпені — жніўні атачыла крэпасьць [[Кізьляр]]. Да восені паўстаньне распаўсюдзілася на тэрыторыю [[Кабардына-Балкарыя|Кабарды]] й [[Дагестан]]у. У лістападзе 1785 году Мансур атрымаў паразу ў Кабардзе, а ў студзені 1787 году аддзел палкоўніка Рэтындэра здушыў паўстаньне ў Чачэніі. Улетку шэйх Мансур, які пайшоў за [[Кубань]], узначаліў паўстаньне закубанскіх [[чэркесы|чэркесаў]] і [[нагайцы|нагайцаў]], якое было падушанае ў кастрычніку таго году, а ў 1788—1789 гадах кіраваў хваляваньнямі сярод заволскіх кіргіз-кайсакаў. У чэрвені 1791 году Мансур фактычна ўзначальваў абарону [[Турэччына|турэцкае]] крэпасьці [[Анапа]]. Пасьля ўзяцьця Анапы расейскімі войскамі 21 чэрвеня 1791 году шэйх Мансур трапіў у палон і быў сасланы ў [[Шлісэльбург|Шлісэльбурскую]] крэпасьць (памёр 13 красавіка 1794 году ў зьняволеньні). Нягледзячы на задушэньне паўстаньня шэйха Мансура, расейская адміністрацыя Каўказу фактычна не змагла стварыць свае органы кіраваньня на тэрыторыі Чачэніі. Наступны этап расейскае калянізацыі Каўказу пачаўся ў 1801 годзе, калі Ўсходняя [[Грузія]] ([[Картлі]]-[[Кахетыя]]) маніфэстамі [[Павал I|Паўла I]] (студзень) і [[Аляксандар І|Аляксандра I]] (верасень) была ўключаная ў склад Расеі. Напачатку XIX ст. у Чачэніі пачаўся новы рух супраць расейскае экспансіі, які ўзначаліў Бейбулат Тайміеў (1802—1807, 1810—1826). Антырасейскія хваляваньні ўзмацніліся пасьля прызначэньня ў 1816 годзе камандуючым Каўкаскім корпусам і намесьнікам Каўказу генэрала [[Аляксей Ярмолаў|А. П. Ярмолава]], які прыступіў да ўмацаваньня расейскае ўлады шляхам атачэньня горскіх раёнаў кольцам вайсковых умацаваньняў і зьнішчэньня [[аул]]аў, што супраціўляліся. Карныя экспэдыцыі выклікалі цэлую сэрыю выступаў у Чачэніі, Дагестане, Кабардзе, Кумыкіі ў 1819—1826 гадах, у тым ліку агульначачэнскія паўстаньні 1821 і 1825—1826 гадоў пад кіраўніцтвам Б. Тайміева. Напрыканцы 1820-х у Дагестане паўстаў рэлігійна-палітычны рух, які пад лёзунгамі [[газават]]у й стварэньня [[Імамат]]у (тэакратычнае дзяржавы) узначаліў змаганьне супраць расейскіх войскаў. У 1830 годзе ўплывовыя лідэры Ўсходняе Чачэніі (Ічкерыі) прызналі ўладу дагестанскага [[імам]]а (сьвецкага й духоўнага кіраўніка) [[Газы-Магамэд]]а ды із сваімі прыхільнікамі далучыліся да яго войска. У 1832 годзе паўстаньне ў Чачэніі й Дагестане было задушанае, а Газы-Магамэд загінуў пры абароне Гімрынскае крэпасьці. У студзені 1833 году імамам быў абвешчаны [[Гамзат-бэк]], а пасьля яго згубы ў верасьні 1834 году — [[Шаміль]]. Ад сярэдзіны 1830-х Шаміль стварыў на тэрыторыі Дагестану магутнае дзяржаўнае ўтварэньне — [[Паўночна-каўкаскі імамат|Імамат]]. У 1835—1836 гадах да Шаміля далучыліся кіраўнікі Ўсходняе й Паўднёвае Чачэніі. Масавы ўдзел чачэнцаў у руху Шаміля пачаўся ад зімы 1839—1840 гадоў, калі расейскія войскі спрабавалі правесьці раззбраеньне насельніцтва Чачэніі. Адным з [[наіб]]аў Шаміля быў [[Юсуф-Хаджы Сафараў]]. У 1840—1846 гадах войска Шаміля, якія налічвалі каля 20 тыс. чалавек, атрымала шэраг буйных перамог над расейскім войскам; у цэлым тэрыторыя Імамата павялічылася ўдвая. Пасьля шэрагу няўдачаў шамілеўскіх войскаў у другой палове 1840-х горцы зноў актывізаваліся падчас [[Крымская вайна|Крымскае вайны]] 1853—1856 гадоў. Аднак, узмацненьне расейскае вайсковае групы на Каўказе й унутраная крыза Імамату спрычыніліся да новых паразаў паўстанцаў. Змаганьне горцаў пад кіраўніцтвам імама Шаміля працягвалася каля 30 гадоў. Да канца 1850-х сілы яго дзяржавы былі падарваныя бесьперапыннымі вайсковымі дзеяньнямі, эканамічныя рэсурсы былі зьнясіленыя, значная частка насельніцтва загінула ў бітвах й была зьнішчаная падчас карных экспэдыцыяў (гэтак, расейскімі войскамі былі практычна зьнішчаныя карабулакі (арстхойцы) — вайнаскі народ, які засяляў тэрыторыю сучаснага [[Сунжанскі раён|Сунжанскага раёну]]). Ад другое паловы 1850-х расейская адміністрацыя ўзмацніла ваенны ціск на Імамат — расейскае войска на Каўказе павялічылася да 200 тыс. чалавек. У красавіку 1859 году паў чачэнскі аўл [[Ведзяно]] — галоўная рэзыдэнцыя Шаміля. 25 жніўня 1859 году расейскія войскі ўзялі апошні прыстанак імама — аварскі аўл [[Гуніб]]. Шаміль здаўся ў палон і быў адпраўлены ў Расею на правох ганаровага палоннага. На землях прычарнаморскіх чэркесаў вызваленчае змаганьне працягвалася да 1864 году. У Чачэніі ў гэты час адбываліся лякальныя выступы (паўстаньні 1860—1861, 1864, 1877—1878 гадоў). == У складзе Расейскае імпэрыі == Пасьля «замірэньня» Чачэнія была падзеленая на некалькі акругаў і ўключаная ў склад [[Церская вобласьць|Церскае вобласьці]]. Да 1917 году ў Чачэніі, як і ў іншых горскіх раёнах Паўночнага Каўказу, захоўвалася «ваенна-народнае» кіраваньне: на чале Церскае вобласьці стаяў наказны атаман Церскага казачага войска, падпарадкаваны Ваеннаму міністэрству, а акругі ўзначальвалі расейскія афіцэры. Ад 1860—1870-х расейская адміністрацыя пачала масавыя высяленьні чачэнцаў з раўнінных земляў у [[Турэччына|Турэччыну]] ([[мухаджырства]]). На вызваленых тэрыторыях ствараліся казачыя селішчы, якія павінны былі адыгрываць ваенна-паліцэйскія функцыі (такім чынам, у прыватнасьці, паўстала Сунжанская казачая лінія й значная частка станіцаў Кізьлярскае казачае акругі). Пасьля задушэньня буйнага паўстаньня 13 красавіка 1877—1878 гадоў на чале з імамам Алібекам-Хаджы Алданавым у Чачэніі ўзьнікае абрэцкі рух як своеасаблівая форма змаганьня супраць нацыянальнага й сацыяльнага прыгнёту. Абрэкі нападалі на прадстаўнікоў адміністрацыі й вайсковыя камандаваньні, рабавалі казачыя станіцы й сялібы расейскіх пасяленцаў, перашкаджалі правядзеньню сельгасработаў на адрынутых землях і г. д. У цэлым хваляваньні ў Чачэніі не спыняліся да пачатку XX ст, гэтак у 1901—1913 гадах адбылося буйное паўстаньне на чале з Зэлімханам Гушмазукаевым (памёр 13 верасьня 1913 году). У 1880—1890-х [[Грозны]] перажыў эканамічны ўздым, зьвязаны з распрацоўкай нафтавых радовішчаў (Старыя здабычы). Напрыканцы XIX-пачатку XX стст. у горадзе актыўна разьвіваліся нафтаздабываючая, нафтапэрапрацоўчая й [[машынабудаўнічая прамысловасьць]], Грозны стаў буйным індустрыяльным і транспартным цэнтрам. Адкрыцьцьё Нова-Грозьненскіх нафтавых здабычаў у 1913 годзе выклікала «нафтавую ліхаманку» й новыя эканамічны ўздым. Бурнае разьвіцьцё прамысловасьці, гандлю й транспарту ў Грозным спрычынілася да ўцягваньня чачэнцаў (у асноўным, жыхароў раўніннае часткі Чачэніі) у гандлёва-прамысловую дзейнасьць і да зьяўленьня ў Чачэніі пласту нацыянальнае буржуазіі зь ліку прадпрымальных прадстаўнікоў зямельнае арыстакратыі й удачлівых гандляроў. Да пачатку XX ст. у чачэнскім асяродзьдзі паўстаў невялікі пласт нацыянальнае інтэлігенцыі, якая стала арганізатарам грамадзкіх і асьветніцкіх групаў агульнадэмакратычнага характару й ініцыятарам грамадзкіх кампаніяў за правядзеньне лібэральна-дэмакратычных рэформаў. У 1905—1907 гадах чачэнскі асьветнік і грамадзкі дзеяч Таштамір Эльдарханаў быў дэпутатам 1-е й 2-е [[Дзяржаўная Дума|Дзяржаўнае Думы]] ад горскіх народаў Паўночнага Каўказу. == Спробы здабыцьця незалежнасьці == [[Лютаўская рэвалюцыя]] спарадзіла надзеі на нацыянальнае вызваленьне. У сакавіку 1917 году ва [[Уладзікаўказ|Ўладзікаўказе]] паўстаў Зьвяз аб’яднаных горцаў, які абвясьціў сваёй мэтай стварэньне нацыянальнае аўтаноміі («штату») каўкаскіх горцаў у складзе Расейскай Фэдэратыўнае Дэмакратычнае Рэспублікі. У Чачэніі, як і ў іншых горскіх абласьцёх, у якасьці органу нацыянальнага самакіраваньня быў створаны нацыянальны камітэт, што стаў мясцовым органам улады й кіравальным органам нацыянальнага руху. Аднак нявырашанасьць зямельнага пытаньня прывяла да аграрных хваляваньняў, якія дэзарганізавалі грамадзка-палітычнае жыцьцё Церскае вобласьці й увосень 1917 году прывялі да масавых сутыкненьняў паміж чачэнцамі й інгушамі, з аднаго боку, і казакамі й грозьненскімі чырвонагвардзейцамі, зь іншага. У лютым 1918 году на заклік 1-га зьезду народаў Церака паміж бакамі, якія варагавалі, быў складзены мір, а ў [[сакавік]]у на 2-м зьезьдзе народаў Церака была абвешчаная Савецкая ўлада. На тэрыторыі Церскае вобласьці ў сакавіку — красавіку 1918 году паўстала [[Церская Народная Рэспубліка]], абвешчаная часткай [[РСФСР]] (фактычна Церская Народная Рэспубліка была аддзеленая ад РСФСР франтамі грамадзянскае вайны). Увесну 1918 году большасьць чачэнцаў падтрымала савецкую ўладу, паколькі падчас аграрнае рэформы, праведзенай уладамі Церскае Народнае Рэспублікі, чачэнскім грамадам была вернутая значная частка земляў, перададзеных царскай адміністрацыяй казакам і расейскім пасяленцам. Разам з тым, нацыянальная эліта горскіх народаў выступіла з ідэяй стварэньня незалежнае дзяржавы на Паўночным Каўказе. У траўні 1918 году ў [[Тбілісі|Тыфлісе]] кіраўнікі Зьвязу аб’яднаных горцаў на чале з чачэнскім прадпрымальнікам і грамадзкім дзеячам Тапой (Абдул-Межыдам) Чармоевым абвясьцілі [[Горская Рэспубліка|Горскую Рэспубліку]] (афіцыйны назоў — Рэспубліка Зьвязу горцаў Паўночнага Каўказу). У верасьні 1918 — лютым 1919 году ўрад Горскае Рэспублікі, якую афіцыйна прызналі ўрады [[Турэччына|Турэччыны]], [[Грузія|Грузіі]], [[Азэрбайджан]]у й [[Кубань|Кубані]], дзейнічаў на тэрыторыі Дагестану й часткі тэрыторыі Чачэніі. У пэрыяд панаваньня на Паўночным Каўказе [[Добраахвотніцкая армія|Добраахвотніцкае арміі]] генэрала [[Антон Дзянікін|Антона Дзянікіна]] (люты 1919 — сакавік 1920), які паставіў кіраўніком краіны Эрыса Хана Султана Гірэя Аліева (30 красавіка 1855—1920), Чачэнія стала цэнтрам антыдзянікінскага руху пад лёзунгамі газавату й адраджэньня Імамату. У Горнай Чачэніі паўстала тэакратычная дзяржава із сталіцай у в. [[Відэна]] — Паўночна-Каўкаскі эмірат на чале з эмірам-імамам шэйхам Узун-Хаджы. У сакавіку 1920 году [[Чырвоная армія]] заняла тэрыторыю Чачэніі, выгнала белагвардзейцаў і скасавала эмірат Узун-Хаджы, што зьяўляўся раней саюзьнікам бальшавікоў (сам Узун-Хаджы раптоўна памёр у красавіку 1920 году). === Кіраўнікі Паўночна-Каўкаскага Эмірату === * Хаджы-хан Узун Хайр (Узун-Хаджы), эмір (верасень 1919 — сакавік 1920) * М. Дышынскі-Арсанукаеў, старшыня ўраду (верасень — зіма 1919) * Р. Аліеў, старшыня ўраду (1919 — 31 студзеня 1920) == У складзе СССР == Пасьля перамогі бальшавікоў у нацыянальных і казачых раёнах Паўночнага Каўказу быў усталяваны рэжым «рэўкамаў», які адрозьніваўся тым, што замест Радаў працоўных і сялянскіх дэпутатаў, характэрных для Цэнтральнае Расеі, на Каўказе ствараліся «рэвалюцыйныя камітэты» (рэўкамы) з камуністых, прадстаўнікоў вайсковага камандаваньня й органаў ЧК. Рэўкамы павінны былі зьнішчыць уплыў нацыянальнае інтэлігенцыі й сьвятарства, а таксама спрыяць стварэньню мясцовых камуністычных і камсамольскіх арганізацыяў. Напачатку 1921 году была створаная [[Горская АССР]], у склад якое ўвайшла й Чачэнія (Чачэнская акруга). Горская АССР служыла часавым буфэрам паміж Савецкай Расеяй і незалежнымі рэспублікамі Закаўказьзя; пасьля акупацыі Закаўказьзя Чырвонай арміяй патрэба ў буфэры адпала. 30 лістапада 1922 году з Горскае АССР вылучылася Чачэнская аўтаномная вобласьць (ЧАЧАВ). У 1924—1925 гадах органы ГПУ і камандаваньне Паўночна-Каўкаскае вайсковае акругі пад кіраўніцтвам Паўночна-Каўкаскага крайкому РКП(б) правялі шэраг апэрацыяў па зьнішчэньні антысавецкіх групаў і па адхіленьні ад улады й зьнішчэньню найболей уплывовых прадстаўнікоў нацыянальнае інтэлігенцыі й музульманскага сьвятарства (апэрацыя 1925 году рыхтавалася ў Палітбюро ЦК РКП(б), Рэўваенсавеце й АГПУ СССР; яе курыравалі сакратар ЦК РКП(б) [[Вячаслаў Молатаў]], намесьнік наркама па вайскоўвых і марскіх справах СССР [[Ёсіф Уншліхт]] і намесьнік старшыні ОГПУ [[Генрых Ягода]]). У 1925 годзе быў арыштаваны й неўзабаве расстраляны «чырвоны» шэйх Алі Мітаеў, арыштаваныя сябры кіраўніцтва ЦВК ЧАЧАВ, зьмешчаны з пасады кіраўнік ЧАЧАВ Таштамір Эльдарханаў. Напачатку 1929 году ў склад ЧАЧАВ былі ўключаныя горад [[Грозны]], які раней меў адмысловы статус, і Сунжанская казачая акруга. Меркавалася, што аб’яднаньне Грознага з Чачнёй і Сунжай узмоцніць «партыяўны ўплыў» на чачэнцаў і казакоў (у Грозным была моцная камуністычная арганізацыя). У 1929 годзе распачатая калектывізацыя прывяла да паўстаньня ў Чачэніі, якое ўзначаліў Шытая Істамулаў. У 1930 годзе пасьля няўдалае спробы здушыць сялянскія хваляваньні ўлады пайшлі на перамовы з паўстанцамі; у выніку кіраўнікі паўстаньня абяцалі спыніць узброенае змаганьне, а савецкія органы гарантавалі абарону ад самаўпраўнасьці падчас калектывізацыі. Увосень 1931 году Шытая Істамулаў быў застрэлены агентамі ГПУ, а паўстанцкі аддзел узначаліў ягоны брат Хасан. Выступы сялянаў супраць калектывізацыі й самаўпраўнасьці мясцовых партыяўных службоўцаў і чэкістаў працягваліся да 1935 году. === Кіраўнікі Чачэнскае аўтаномнае вобласьці === * Яфрэм Аляксеевіч Эшба (7 сакавіка 1893 — 15 жніўня 1939), першы сакратар абкаму УКП(б) (1922 — да 1929) * Таштамір Эльдарханаў (1 красавіка 1870—1934), старшыня абласнога выканаўчага камітэту (да 1925 году) * Г. Булат, першы сакратар абкаму УКП(б) (1929—1930) * Васіль Рыгоравіч Ягораў (1899 — 4 ліпеня 1950), першы сакратар абкаму УКП(б) (1930 — ?) * Магамед Хасіевіч Амараў (1902 — ?), старшыня абласнога выканаўчага камітэту (1932—1934) == У складзе Чачэна-Інгушэтыі == {{Асноўны артыкул|Чачэна-Інгуская АССР|Дэпартацыя чачэнцаў і інгушаў|Грозьненская вобласьць}} 15 студзеня 1934 году Чачэнская й [[Інгушэтыя|Інгуская]] аўтаномныя вобласьці былі аб’яднаныя ў адзіную Чачэна-Інгускую АВ (ЧІАВ). Горад [[Уладзікаўказ]], дзе разьмяшчаліся рэзыдэнцыі ўраду Інгушэтыі й [[Паўночная Асеція|Паўночнае Асеціі]], быў перададзены Паўночна-Асяцінскай АВ; цэнтрам Чачэна-Інгушэтыі стаў Грозны. 5 сьнежня 1936 году ЧІАВ была ператвораная ў [[Чачэна-Інгуская АССР|Чачэна-Інгускую АССР]] (ЧІАССР). У 1944 годзе ЧІАССР была зьліквідаваная, а [[чачэнцы]] й [[інгушы]] былі прымусова выселеныя ў [[Казахстан]] і [[Кыргызстан]]. На месцы рэспублікі паўстала [[Грозьненская вобласьць]], частка тэрыторыі была перададзеная Паўночна-Асяцінскай АССР, [[Дагестан]]скай АССР, Грузынскай ССР і Стаўрапальскаму краю РСФСР. 9 студзеня 1957 году загадамі Прэзыдыюму [[Вярхоўны савет СССР|Вярхоўнага савету СССР]] і Прэзыдыюму [[Вярхоўны Савет РСФСР|Вярхоўнага савету РСФСР]] Чачэна-Інгуская АССР была адноўленая. == Здабыцьцё й страта незалежнасьці == {{Асноўны артыкул|Чачэнская Рэспубліка Ічкерыя|Першая расейска-чачэнская вайна|Другая расейска-чачэнская вайна}} [[Файл:Evstafiev-chechnya-palace-gunman.jpg|міні|Баі побач з палацам прэзыдэнта. Грозны, студзень 1995. Фота Міхаіла Яўстаф’ева]] Напрыканцы 1980-х пачаўся працэс дэмакратызацыі й нацыянальнага адраджэньня ў выніку чаго была абвешчаная незалежная [[Чачэнская Рэспубліка Ічкерыя|Чачэнская Рэспубліка]]. Гэта спрычынілася да ўварваньня ў сьнежні 1994 году на тэрыторыю рэспублікі расейскіх войскаў і пачатку [[Першая расейска-чачэнская вайна|Першае Чачэнскае вайны]]. Паводле [[Хасаўюрцкія пагадненьні|Хасаўюрцкіх пагадненьняў]] Чачэнія была фактычна прызнаная незалежнай, але ўварваньне ісламскіх тэрарыстаў у 1999 годзе з тэрыторыі краіны ў Дагестану прывяло да пачатку [[Другая расейска-чачэнская вайна|Другое Чачэнскае вайны]], у выніку чаго Чачэнія была захопленая й улада ў краіне перайшла да прарасейскае адміністрацыі. Паводле апублікаваных Дзяржрадай Чачэніі зьвестак, у 1991—2005 гадах у краіне загінула 160 тыс. чалавек. == Глядзіце таксама == * [[Кунта-Хаджы]] — чачэнскі суфій == Вонкавыя спасылкі == * http://www.hrono.ru/etnosy/chech.html * http://www.hrono.ru/chechen.html * https://web.archive.org/web/20060621014957/http://rusich.by.ru/history/depchechen.htm * https://web.archive.org/web/20080407044842/http://www.svoboda.org/programs/LL/2000/ll.022300-3.asp * http://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,1157052,00.html * http://news.bbc.co.uk/hi/russian/russia/newsid_4059000/4059201.stm * http://news.bbc.co.uk/hi/russian/russia/newsid_4058000/4058339.stm * http://news.bbc.co.uk/hi/russian/russia/newsid_4058000/4058941.stm * https://web.archive.org/web/20061103144904/http://lib.aldebaran.ru/author/hlebnikov_pavel/hlebnikov_pavel_razgovor_s_varvarom/ * https://web.archive.org/web/20061017131453/http://www.hro.org/war/2006/09/21.php * [https://web.archive.org/web/20070312042915/http://www.politcom.ru/2004/analit103.php СУДЬБА НАРОДОВ ЧЕЧЕНО-ИНГУШЕТИИ: ДЕПОРТАЦИЯ И ВОЗВРАЩЕНИЕ] [[Катэгорыя:Гісторыя Чачэніі| ]] 8x8vy60s9n26j7ockj6c79hzuli6y6r 0 19966 2673654 2636192 2026-06-12T10:01:54Z Omarius257 97613 /* */ Назвы нябесных целау꙼ былі перакладзеныя [Omarius257 i SpaceSpade] 2673654 wikitext text/x-wiki [[Файл:Solar System True Color BE-tarask.png|значак|upright=1.5|Сонечная сыстэма (маштаб ня выкананы)]] '''Со́нечная сыстэ́ма''' — [[зорная сыстэма]], якая складаецца з [[Сонца]] і [[Плянэтная сыстэма|плянэтнай сыстэмы]], уключае ў сябе ўсе натуральныя [[Касьмічны аб’ект|касьмічныя аб’екты]], што круцяцца вакол Сонца: [[Плянэта|плянэты]] і іх [[Спадарожнікі плянэт|спадарожнікі]], [[Карлікавая плянэта|карлікавыя плянэты]] і іх спадарожнікі, а таксама [[Малыя целы Сонечнай сыстэмы|малыя целы]] — [[астэроід]]ы, [[мэтэароід]]ы, [[Камэта|камэты]], [[касьмічны пыл]]. Сонечная сыстэма сфармавалася шляхам [[гравітацыйны каляпс|гравітацыйнага сьціску]] газапылавога воблака прыкладна 4,57 мільярдаў гадоў назад<ref>A. Bouvier and M. Wadhwa. «The age of the solar system redefined by the oldest Pb-Pb age of a meteoritic inclusion.» Nature Geoscience</ref>. Большая частка масы аб’ектаў Сонечнай сыстэмы, прыпадае на Сонца, а астатняя частка зьмяшчаецца ў васьмі адносна адасобленых плянэтах, якія маюць амаль кругавыя [[Арбіта|арбіты]] й разьмяшчаюцца ў межах амаль плоскага дыску — плоскасьці [[экліптыка|экліптыкі]]. Агульная маса сыстэмы складае каля 1,0014 M ☉. Чатыры меншыя ўнутраныя плянэты: [[Мэркурый (плянэта)|Мэркурый]], [[Вэнэра (плянэта)|Вэнэра]], [[Зямля (плянэта)|Зямля]] й [[Марс (плянэта)|Марс]] (таксама званыя [[плянэты зямной групы|плянэтамі зямной групы]]), складаюцца ў асноўным з [[сылікат]]аў і [[мэтал]]аў. Чатыры зьнешнія плянэты: [[Юпітэр (плянэта)|Юпітэр]], [[Сатурн (плянэта)|Сатурн]], [[Уран (плянэта)|Уран]] і [[Нэптун (плянэта)|Нэптун]], таксама званыя [[газавая плянэта|газавымі гігантамі]], нашмат больш масіўныя, чым плянэты зямной групы. Найбуйнейшыя плянэты Сонечнай сыстэмы, Юпітэр і Сатурн, складаюцца, галоўным чынам з [[вадарод]]у й [[гель|гелю]]; зьнешнія, больш меншыя Ўран і Нэптун, акрамя вадароду й гелю, утрымліваюць у сваім складзе [[мэтан]] і [[чадны газ]]<ref>Lunine, Jonathan I. [http://articles.adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-iarticle_query?1993ARA%26A..31..217L&data_type=PDF_HIGH&whole_paper=YES&type=PRINTER&filetype=.pdf The Atmospheres of Uranus and Neptune] (PDF). Lunar and Planetary Observatory, University of Arazona (1993).</ref>. Такія плянэты вылучаюцца ў асобную клясу «[[ледзяны гігант|ледзяных гігантаў]]»<ref>[https://web.archive.org/web/20100905193254/http://science.compulenta.ru/559921/ В структуре ледяных гигантов должен быть мощный слой суперионной воды]. Компьюлента</ref>. Шэсьць плянэтаў з васьмі й тры [[карлікавая плянэта|карлікавыя плянэты]] акружаны натуральнымі [[спадарожнікі плянэт|спадарожнікамі]]. Кожная са зьнешніх плянэтаў акружаная колцамі пылу й іншых часьцінак. У Сонечнай сыстэме існуюць дзьве вобласьці, запоўненыя малымі целамі. [[Пояс астэроідаў]], які знаходзіцца паміж Марсам і Юпітэрам, падобны па складзе з плянэтамі зямной групы, паколькі складаецца з сылікатаў і мэталаў. Найбуйнейшымі аб’ектамі пояса астэроідаў зьяўляюцца [[Цэрэра (карлікавая плянэта)|Цэрэра]], [[Палада (астэроід)|Паляда]] й [[Вэста (астэроід)|Вэста]]. За арбітай Нэптуна разьмяшчаюцца [[транснэптунавы аб’ект|транснэптунавыя аб’екты]], якія складаюцца з замерзлай [[вада|вады]], [[аміяк]]у й [[мэтан]]у, найбуйнейшымі зь якіх зьяўляюцца [[Плютон (карлікавая плянэта)|Плютон]], [[Сэдна]], [[Хаўмэя (карлікавая плянэта)|Хаўмэя]], [[Макемаке (карлікавая плянэта)|Макемаке]] й [[Эрыс (карлікавая плянэта)|Эрыс]]. У Сонечнай сыстэме існуюць і іншыя папуляцыі малых целаў, як то плянэтныя [[квазіспадарожнік]]і й [[траянскі астэроід|траянцы]], калязямныя астэроіды, [[кентаўры (плянэтоіды)|кентаўры]], [[дамаклёіды]], а таксама перамяшчаюцца па сыстэме [[камэта|камэты]], [[мэтэароід]]ы й [[касьмічны пыл]]. [[Сонечны вецер]], то бок струмень [[плязма|плязмы]] ад Сонца, стварае бурбалку ў міжзоркавай асяродзьдзі, званы [[геліясфэра]]й, якая распасьціраецца да краю расьсеянага дыску. Гіпатэтычнае [[воблака Оорта]], служыць крыніцай доўгапэрыядычных камэтаў, можа прасьцірацца на адлегласьць прыкладна ў тысячу разоў далей за геліясфэру. Сонечная сыстэма ўваходзіць у склад [[галяктыка|галяктыкі]] [[Млечны Шлях]]. == Склад == * [[Сонца]] * [[Плянэта|Плянэты]] і іх [[спадарожнік]]і *# [[Мэркурый (плянэта)|Мэркурый]] *# [[Вэнэра (плянэта)|Вэнэра]] *# [[Зямля (плянэта)|Зямля]] *#* [[Месяц (спадарожнік Зямлі)|Месяц]] *# [[Марс (плянэта)|Марс]] *#* [[Спадарожнікі Марса|Фобас і Дэймас]] *# [[Юпітэр (плянэта)|Юпітэр]] *#* [[Спадарожнікі Юпітэра]] *# [[Сатурн (плянэта)|Сатурн]] *#* [[Спадарожнікі Сатурна]] *#* [[Кольцы Сатурна]] *# [[Уран (плянэта)|Уран]] *#* [[Спадарожнікі Ўрана]] *# [[Нэптун (плянэта)|Нэптун]] *#* [[Спадарожнікі Нэптуна]] * Малыя целы Сонечнай сыстэмы ** [[Астэроід]]ы ** Аб’екты [[Пояс Койпера|пояса Койпера]] *** [[Квавар]] *** [[Іксіён (карлікавая плянэта)|Іксіён]] *** [[Аркус]] ** [[Карлікавая плянэта|Карлікавыя плянэты]] *** [[Цэрэра (карлікавая плянэта)|Цэрэра]] (якая раней лічылася астэроідам) *** [[Плютон (карлікавая плянэта)|Плютон]] (які раней лічыўся дзявятай плянэтай Сонечнай сыстэмы) *** [[Эрыс (карлікавая плянэта)|Эрыс]] ** Аб’екты [[Воблака Аорта|аблокі Аорта]] *** [[Сэдна]] ** [[Камэта|Камэты]] *** [[Камэта Гальлея]] ** [[Мэтэор]]ные целы == Паходжаньне Сонечнай сыстэмы == {{Асноўны артыкул|Паходжаньне Сонечнай сыстэмы}} Паводле сучасных зьвестак, Сонечная сыстэма сфармавалася прыблізна 5 мільярдаў гадоў таму у выніку сьціска ґазапылавога воблака. Гэтае пачатковае воблака было, верагодна, памерам у некалькі [[сьветлавы гад|сьветлавых гадоў]] і зьяўлялася прабацькам для некалькіх зорак<ref name="univArizona">[https://archive.today/20120710135114/http://atropos.as.arizona.edu/aiz/teaching/nats102/mario/solar_system.html Lecture 13: The Nebular Theory of the origin of the Solar System]. University of Arizona.</ref>. У працэсе сьціску памеры газапылавога воблака памяншаліся й, у сілу [[закон захаваньня моманту імпульса|закона захаваньня вуглавога моманту]], павялічвалася [[хуткасьць кручэньня]] воблака. Цэнтар, дзе сабралася вялікая частка масы, станавіўся ўсё больш і больш гарачым, чым навакольны дыск<ref name="univArizona"/>. З-за кручэньня хуткасьці сьціску воблака паралельна й пэрпэндыкулярна восі кручэньня адрозьніваліся, што прывяло да паслабленьня воблака й фармаваньня характэрнага [[протаплянэтны дыск|протаплянэтнага дыску]] дыямэтрам прыкладна 200 а. а.<ref name="univArizona"/> і гарачай, шчыльнай [[протазорка]]й у цэнтры<ref>Jane S. Greaves. [http://www.sciencemag.org/cgi/content/full/307/5706/68 Disks Around Stars and the Growth of Planetary Systems] // Science. — 2005. — В. 5706. — Vol. 307. — P. 68—71.</ref>. Мяркуецца, што на гэтай стадыі эвалюцыі Сонца было [[зорка тыпу T Цяля|зоркай тыпу T Цяля]]. Вывучэньне зорак тыпу [[T Цяля]] паказваюць, што яны часьцяком акружаны протаплянэтными дыскамі з масамі 0,001—0,1 [[сонечная маса|сонечнай масы]], зь пераважным адсоткам масы імглістасьці, засяроджаным непасрэдна ў зорцы<ref>M. Momose, Y. Kitamura, S. Yokogawa, R. Kawabe, M. Tamura, S. Ida (2003). [http://articles.adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-iarticle_query?2003ASPC..289...85M&data_type=PDF_HIGH&whole_paper=YES&type=PRINTER&filetype=.pdf «Investigation of the Physical Properties of Protoplanetary Disks around T Tauri Stars by a High-resolution Imaging Survey at lambda = 2 mm»] (PDF). Ikeuchi, S., Hearnshaw, J. and Hanawa, T. (eds.) The Proceedings of the IAU 8th Asian-Pacific Regional Meeting, Volume I 289, Astronomical Society of the Pacific Conference Series.</ref>. Плянэты сфармаваліся шляхам [[акрэцыя|акрэцыі]] з гэтага дыску<ref>Boss, A. P. Chondrule-forming Shock Fronts in the Solar Nebula: A Possible Unified Scenario for Planet and Chondrite Formation // The Astrophysical Journal. — 2005. — Vol. 621. — P. L137.</ref>. На працягу 50 млн гадоў [[ціск]] і [[шчыльнасьць]] вадароду ў цэнтры протазоркі сталі дастаткова высокімі для пачатку [[тэрмаядзерная рэакцыя|тэрмаядзернай рэакцыі]]<ref>Sukyoung Yi; Pierre Demarque; Yong-Cheol Kim; Young-Wook Lee; Chang H. Ree; Thibault Lejeune; Sydney Barnes. [http://adsabs.harvard.edu/abs/2001ApJS..136..417Y Toward Better Age Estimates for Stellar Populations: The Y^{2} Isochrones for Solar Mixture] // Astrophysical Journal Supplement. — 2001. — Т. 136. — P. 417.</ref>. [[Тэмпэратура]], хуткасьць рэакцыі, ціск і шчыльнасьць павялічваліся, пакуль не была дасягнута [[гідрастатычная раўнавага]] зь цеплавой энэргіяй, супрацьстаялай сіле гравітацыйнага сьціску. На гэтым этапе Сонца стала паўнавартаснай зоркай [[галоўная пасьлядоўнасьць|галоўнай пасьлядоўнасьці]]<ref>A. Chrysostomou, P. W. Lucas. [http://adsabs.harvard.edu/abs/2005ConPh..46...29C The Formation of Stars] // Contemporary Physics. — 2005. — Vol. 46. — P. 29.</ref>. == Сонца й плянэты == [[Файл:Venustransit 2004-06-08 07-49.jpg|міні|Праходжаньне [[Вэнэра (плянэта)|Вэнэры]] па дыску [[Сонца]]]] [[Сонца]] зьяўляецца [[жоўты карлік|жоўтым карлікам]] [[спэктральная кляса|спэктральнай клясы]] G2V і уяўляе сабой цэнтральнае цела Сонечнай сыстэмы, у якім засяроджана пераважная частка ўсёй яе масы (каля 99,9%), і якое ўтрымлівае сваім прыцягненьнем плянэты й іншыя прыналежныя да Сонечнай сыстэмы целы. Становішча Сонца паказвае, што яно яшчэ ня вычарпала свой ​​запас [[вадарод]]у для [[ядзерны сынтэз|ядзернага сынтэзу]] й знаходзіцца прыкладна ў сярэдзіне сваёй эвалюцыі. Цяпер Сонца паступова становіцца больш яркім, на больш раньніх стадыях разьвіцьця ягоная яркасьць складала толькі 70% ад сёньняшняй<ref>Nir J. Shaviv. [http://arxiv.org/abs/astroph/0306477v2 Towards a Solution to the Early Faint Sun Paradox: A Lower Cosmic Ray Flux from a Stronger Solar Wind] // Journal of Geophysical Research. — 2003. — Vol. 108. — P. 1437.</ref>. Сонца ёсьць зоркай I тыпу [[зорнае насельніцтва|зорнага насельніцтва]], яно ўтварылася на параўнальна позьняй прыступкі разьвіцьця [[Сусьвет]]у й таму характарызуецца вялікім утрыманьнем элемэнтаў цяжэйшым за [[вадарод]] і [[гель]] (у [[астраномія|астраноміі]] прынята называць такія элемэнты «мэталамі»), чым больш старыя зоркі II тыпу<ref>T. S. van Albada, Norman Baker. On the Two Oosterhoff Groups of Globular Clusters // Astrophysical Journal. — 1973. — Vol. 185. — P. 477—498.</ref>. Элемэнты больш цяжкія за вадарод і гель, фармуюцца ў ядрах першых зорак, таму, перш чым Сусьвет здолеў быць узбагачаны гэтымі элемэнтамі, павінна было прайсьці першае пакаленьне зорак. Самыя старыя зоркі ўтрымліваюць мала мэталаў, а больш маладыя зоркі ўтрымліваюць іх больш. Мяркуецца, што высокая мэталёвасьць была вельмі важная для стварэньня ў Сонца [[плянэтная сыстэма|плянэтнай сыстэмы]], таму што плянэты фармуюцца нляхам [[акрэцыя|акрэцыі]] «мэталаў»<ref>Charles H. Lineweaver. [http://arxiv.org/abs/astro-ph/0012399 An Estimate of the Age Distribution of Terrestrial Planets in the Universe: Quantifying Metallicity as a Selection Effect]. Icarus</ref>. === Арбітальны рух плянэт === Усе плянэты круцяцца вакол Сонца ў адным кірунку, па эліптычных арбітах зь невялікім [[эксцэнтрысытэт]]ам і малым нахілам да [[Плоскасьць экліптыкі|плоскасьці экліптыкі]], г.з. плоскасьці арбіты Зямлі. Самай вялікай [[Кутняя хуткасьць|кутняй хуткасьцю]] валодае Мэркурый — ён пасьпявае зьдзейсьніць поўнае абарачэньне вакол Сонца ўсяго за 88 зямных сутак. А для самай далёкай плянэты — [[Нэптун (плянэта)|Нэптуну]] — арбітальны пэрыяд складае 165 гадоў. [[Плютон (карлікавая плянэта)|Плютон]], раней які лічыўся плянэтай, мае анамальна вялікія значэньні эксцэнтрысытэту (0,25) і нахіл арбіты (17,1°). Як сьледства, зблізку [[пэрыгелій|пэрыгелія]] ён атрымліваецца бліжэй да Сонца, чым Нэптун. Арбітальны рух Плютона й Нэптуна знаходзіцца ў [[рэзананс]]е 2:3 — два абарачэньні Плютон зьдзяйсьняе за той жа час, на працягу якога Нэптун робіць тры. === Сутачнае кручэньне плянэт === Бо́льшая частка плянэт круціцца вакол сваёй восі ў той жа бок, што і круціцца вакол Сонца. Выключэньні складаюць [[Вэнэра (плянэта)|Вэнэра]] і [[Уран (плянэта)|Уран]], прычым Уран круціцца, практычна «лежучы на боку». === Параўнальная табліца асноўных парамэтраў плянэт === Усе парамэтры ніжэй паказаныя адносна іх значэньняў для Зямлі: {| class="toccolours" border="1" cellspacing="0" cellpadding="2" style="text-align: center; border-collapse: collapse;" |+ align="bottom" style="text-align: left;" | ^* Абсалютныя значэньні прыведзеныя ў артыкуле [[Зямля]].<br /> ^** Адмоўнае значэньне працягласьці сутак азначае кручэньне планэты вакол сваёй восі ў процілеглую, у параўнаньні з арбітальным рухам, бок.<br /> ^*** Неўзабаве пасьля адкрыцьця ў 1930 году, Плютон быў клясыфікаваны як плянэта [[Міжнародны астранамічны зьвяз|Міжнародным Астранамічным Зьвязам]]. Аднак, засноўваючыся на зробленых пасьля адкрыцьцях, Плютон пазбаўлены гэтага статуту. |- bgcolor="#ccccff" ! Плянэта ! Экватарыяльны<br />дыямэтар<br />(зямных дыямэтраў) ! Маса<br />(зямных мас) ! Арбітальны<br />радыюс<br />([[астранамічная адзінка|а. а.]]) ! Арбітальны<br />пэрыяд<br />(гадоў) ! Суткі<br />(зямных сутак) ! [[Спадарожнік]]і |- | [[Мэркурый (плянэта)|Мэркурый]] | align="center" | 0,382 | align="center" | 0,06 | align="center" | 0,38 | align="center" | 0,241 | align="center" | 58,6 | align="center" | няма |- | [[Вэнэра (плянэта)|Вэнэра]] | align="center" | 0,949 | align="center" | 0,82 | align="center" | 0,72 | align="center" | 0,615 | align="center" | ?243^** | align="center" | няма |- | [[Зямля]]^* | align="center" | 1,00 | align="center" | 1,00 | align="center" | 1,00 | align="center" | 1,00 | align="center" | 1,00 | align="center" | [[Месяц (спадарожнік Зямлі)|1]] |- | [[Марс (плянэта)|Марс]] | align="center" | 0,53 | align="center" | 0,11 | align="center" | 1,52 | align="center" | 1,88 | align="center" | 1,03 | align="center" | [[Спадарожнікі Марса|2]] |- | [[Юпітэр (плянэта)|Юпітэр]] | align="center" | 11,2 | align="center" | 318 | align="center" | 5,20 | align="center" | 11,86 | align="center" | 0,414 | align="center" | [[Спадарожнікі Юпітэра|63]] |- | [[Сатурн (плянэта)|Сатурн]] | align="center" | 9,41 | align="center" | 95 | align="center" | 9,54 | align="center" | 29,46 | align="center" | 0,426 | align="center" | [[Спадарожнікі Сатурна|60]] |- | [[Уран (плянэта)|Уран]] | align="center" | 3,98 | align="center" | 14,6 | align="center" | 19,22 | align="center" | 84,01 | align="center" | ?0,718^** | align="center" | [[Спадарожнікі Ўрана|27]] |- | [[Нэптун (плянэта)|Нэптун]] | align="center" | 3,81 | align="center" | 17,2 | align="center" | 30,06 | align="center" | 164,79 | align="center" | 0,671 | align="center" | [[Спадарожнікі Нэптуна|13]] |- | [[Плютон (карлікавая плянэта)|Плютон]]^*** | align="center" | 0,24 | align="center" | 0,0017 | align="center" | 39,5 | align="center" | 248,5 | align="center" | ?6.5^** | align="center" | [[Спадарожнікі Плютона|2]] |} [[Файл:Solar system scale.jpg|міні|upright=3|цэнтар|Прыблізныя суадносіны памераў плянэт і Сонца]] == «Адкрыцьцё» й дасьледаваньне Сонечнай сыстэмы == Тая акалічнасьць, што назіраць рухі нябесных сьвяцілаў чалавек быў змушаны з паверхні якая верціцца вакол сваёй восі і што рухаецца па арбіце Зямлі, на працягу шматлікіх стагодзьдзяў перашкаджала ўсьведамленьню структуры Сонечнай сыстэмы. [[Рух Сонца й плянэт па нябеснай сфэры|Бачныя рухі Сонца й плянэт]] успрымаліся як іх праўдзівыя рухі вакол нерухомай Зямлі. === Ґеацэнтрычная й геліяцэнтрычная сыстэмы === На працягу доўгага часу панавальнай была ''геацэнтрычная'' мадэль, у адпаведнасьці зь якой у цэнтры сусьвету нерухомая Зямля, а вакол яе па досыць складаным законам рухаюцца ўсе нябесныя целы. Найболей досыць гэтая сыстэма была распрацаваная [[Пталямэй|Пталямэям]] і дазваляла зь вельмі высокай дакладнасьцю апісваць назіраныя рухі сьвяцілаў. Найважнейшы прарыў у разуменьні праўдзівай структуры Сонечнай сыстэмы адбыўся ў XVI стагодзьдзі, калі польскі астраном [[Мікалай Капэрнік]] распрацаваў ''геліяцэнтрычную'' сыстэму сьвету. У яе аснове ляжалі наступныя сьцьвярджэньні: * у цэнтры сьвету знаходзіцца Сонца, а не Зямля; * шарападобная Зямля круціцца вакол сваёй восі, і гэтае кручэньне тлумачыць уяўны сутачны рух усіх сьвяцілаў; * Зямля, як і ўсе іншыя плянэты, круцяцца вакол Сонца па акружнасьці, і гэтае кручэньне тлумачыць бачны рух Сонца сярод зорак; * усё рухі ўяўляюцца ў выглядзе камбінацыі раўнамерных кругавых рухаў; * уяўныя [[прамы рух плянэты|прамыя]] і [[папятны рух плянэты|папятныя]] рухі плянэт прыналежаць ня ім, а Зямлі. == Ґаляктычная арбіта == [[Файл:Галактика Млечный Путь.jpg|міні|upright=1.5|Становішча Сонца ў нашай Галяктыцы]] Сонечная сыстэма зьяўляецца часткай [[Млечны Шлях|Млечнага Шляху]] — сьпіральнай [[галяктыка (з маленькай літары)|ґаляктыкі]], якая мае дыямэтар каля 30 тысяч [[парсэк]] (або 100 тысяч [[сьветлавы год|сьветлавых гадоў]]) і якая складаецца з прыблізна 200 мільярдаў зорак. Мы жывем зблізку плоскасьці сымэтрыі галяктычнай кружэлкі (на 20—25 парсэк вышэй, г.з. паўночней яго), на адлегласьці каля 8 тысяч парсэкаў (27 тысяч сьветлавых гадоў) ад галяктычнага цэнтру (г.з. практычна на паўдарогі ад цэнтру Галяктыкі да яе боку), на ўскраіне [[рукаў Арыёна|рукава Арыёна]] — аднаго зь [[сьпіральны рукаў|сьпіральных рукавоў]] Млечнага Шляху. Сонца круціцца вакол ґаляктычнага цэнтру па амаль кругавой арбіце з хуткасьцю каля 220 км/с і зьдзяйсьняе поўнае абарачэньне за 226 мільёнаў гадоў. Гэты прамежак часу завецца ''ґаляктычным годам''. Акрамя кругавога руху па арбіце, Сонечная сыстэма зьдзяйсьняе вэртыкальныя ваганьні адносна ґаляктычнай плоскасьці, перасякаючы яе кожныя 30—35 мільёнаў гадоў і апыняючыся то ў паўночным, то ў паўднёвым ґаляктычным паўшар’і.<ref>[http://curious.astro.cornell.edu/question.php?number=402 Ask an astronomer]</ref> <ref>[http://www.astr.ua.edu/keel/galaxies/diskdyn.html Dynamics in Disk Galaxies]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20061009215948/http://www.astro.utu.fi/%7Ecflynn/galdyn/lecture9.html Galactic Dynamics]</ref> == Сонечная сыстэма й міжзоркавае рэчыва == Міжзоркавае асяродзьдзе ў навакольлях Сонечнай сыстэмы неаднастайна. Назіраньні паказваюць, што Сонца рухаецца з хуткасьцю каля 25 км/с скрозь [[Мясцовае міжзоркавае воблака]] й можа пакінуць яго на працягу наступных 10 тысяч гадоў. Вялікую ролю ва ўзаемадзеяньні Сонечнай сыстэмы зь міжзоркавым рэчывам гуляе [[сонечны вецер]]. Наша плянэтная сыстэма існуе ў вельмі разраджанай «атмасфэры» сонечнага ветру — струменя зараджаных часьціц (у асноўным [[вадарод]]най і [[гелій|геліявай]] [[плязма|плязмы]]), зь велізарнай хуткасьцю якія мінаюць з [[сонечная карона|сонечнай кароны]]. Сярэдняя хуткасьць струменя, назіраная на Зямлі, складае 450 км/с. Па меры выдаленьня ад Сонца, шчыльнасьць сонечнага ветру слабее, і надыходзіць момант, калі ён апыняецца больш ня ў стане стрымліваць ціск міжзоркавага рэчыва. Падчас сутыкненьняў утворыцца некалькі пераходных вобласьцей. === Мяжа ўдарнай хвалі === Спачатку сонечны вецер тармозіцца з звышгукавых хуткасьцяў, становіцца больш шчыльным, цёплым і турбулентным. Момант гэтага пераходу завецца ''мяжой ударнай хвалі'' (termination shock) і знаходзіцца на адлегласьці каля 95 [[астранамічная адзінка|а. а.]] ад Сонца. (Па дадзеных, атрыманым з касьмічнай станцыі [[Вояджэр-1|«Вояджэр-1»]], ён перасёк гэтую мяжу ў сьнежні 2004 году.) === Геліясфэра й геліапаўза === Яшчэ прыблізна праз 40 а. а. сонечны вецер сутыкаецца зь міжзоркавым рэчывам і канчаткова спыняецца. Гэтая мяжа, якая адлучае міжзоркавае асяродзьдзе ад рэчыва Сонечнай сыстэмы, завецца ''геліапаўзай''. Па форме яна падобная да бурбалкі, выцягнутую ў процілеглую руху Сонца бок. Вобласьць прасторы, абмежаваная геліапаўзай, завецца ''геліясфэрай''. Паводле дадзеных апаратаў [[Вояджэр (праграма)|Вояджэр]] геліапаўза з паўднёвага боку апынулася бліжэй, чым з паўночнай (73 і 85 астранамічных адзінкі адпаведна). Дакладныя чыньнікі гэтага пакуль невядомыя; паводле першых здагадак, асымэтрычнасьць геліапаўзы можа быць выкліканая дзеяньнем звышслабых маґнітных палёў у міжзоркавай прасторы [[Млечны Шлях|Ґаляктыкі]]. === Галаўная ўдарная хваля === Па іншым боку геліапаўзы, на адлегласьці парадку 230 а. а. ад Сонца, уздоўж ''галаўной ударнай хвалі'' (bow shock) адбываецца тармажэньне з звышгукавых хуткасьцяў пранікальнага ў Сонечную сыстэму міжзоркавага рэчыва. === Мяжа Сонечнай сыстэмы === Пытаньне аб тым, дзе менавіта сканчаецца Сонечная сыстэма й пачынаецца міжзоркавая прастора, неадназначнае, паколькі зьвязанае з вобласьцямі ўплыву двух розных зьяў — сонечнага ветру й сонечнага [[прыцягненьне|прыцягненьня]]. Нават далёка за межамі геліяпаўзы Сонца здольнае ўтрымліваць сваім прыцягненьнем іншыя аб’екты — да [[воблака Оорта]] — вялікай навалы камэт, якія распасьціраецца на адлегласьці ад 50 000 да 100 000 а. а. — амаль на [[сьветлавы год]]. == Глядзіце таксама == * [[Сьпіс плянэтападобных аб'ектаў]] * [[Транснэптунавы аб’ект|Транснэптунавыя аб’екты]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://space.jpl.nasa.gov/ Сымулятар Сонечнай сыстэмы]. [[NASA]] {{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20130703030308/http://www.kosmonews.ru/solnechnaya-sistema/439-3d-model-solnechnoy-sistemyi.html Трохмерная мадэля сыстэмы]{{ref-ru}} * [http://www.space.com/solarsystem/ Our Solar System: Facts, Formation and Discovery]. Space.com {{ref-en}} * [http://www.phrenopolis.com/perspective/solarsystem Ілюстрацыя плянэтаў Сонечнай сыстэмы і Сонца, у маштабе]. {{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20070927000337/http://slrsystem.ru/ Інфармацыя па Сонечнай сыстэме]. {{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20110907062645/http://www.krugosvet.ru/enc/nauka_i_tehnika/astronomiya/SOLNECHNAYA_SISTEMA.html Сонечная сыстэма]. «Кругосвет» {{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20070701152248/http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=SolarSys&Display=Overview Solar System Profile]. NASA’s Solar System Exploration {{ref-en}} {{Сонечная сыстэма}} [[Катэгорыя:Сонечная сыстэма| ]] [[Катэгорыя:Астранамічныя аб’екты]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]] t50htf64ewolqoy63yupn3kpyaydxoz 0 21115 2673637 2662665 2026-06-12T06:45:10Z PRChina Taiwan 98239 Правапіс. 2673637 wikitext text/x-wiki {{Артаграфія}} {{Краіна |Назва = Карэйская Народна-Дэмакратычная Рэспубліка |НазваЎРоднымСклоне = Паўночнай Карэі |НазваНаДзяржаўнайМове = 조선민주주의인민공화국 |Сьцяг = Flag of North Korea.svg |Герб = Coat of Arms of North Korea.svg |НацыянальныДэвіз = «Калі верыць у народ, абапіраесься на яго — сто разоў пераможаш» |Месцазнаходжаньне = LocationNorthKorea.svg |АфіцыйнаяМова = [[Карэйская мова|карэйская]] |Сталіца = [[Пхэньян]] |НайбуйнейшыГорад = Пхэньян |ТыпУраду = камуністычная дзяржава |ПасадыКіраўнікоў = найвышэйшы лідэр<br />[[прэм’ер-міністар]] |ІмёныКіраўнікоў = [[Кім Чэн Ын]]<br />[[Чхвэ Ён Рым]] |Плошча = 120 540 |МесцаЎСьвецеПаводлеПлошчы = 98-е |АдсотакВады = 4,87 |ГодАцэнкіНасельніцтва = 2011 |МесцаЎСьвецеПаводлеНасельніцтва = 51-е |Насельніцтва = 24 051 218 |ШчыльнасьцьНасельніцтва = 198,3 |ГодАцэнкіСУП = 2011 |МесцаЎСьвецеПаводлеСУП = 95-е |СУП = $45 млрд |СУПНаДушуНасельніцтва = $2400 |Валюта = [[Паўночнакарэйская вона]] |КодВалюты = KPW |ЧасавыПас = |ЧасРозьніцаUTC = +9 |ЧасавыПасУлетку = |ЧасРозьніцаUTCУлетку = |НезалежнасьцьПадзеі= ад [[Японія|Японіі]] |НезалежнасьцьДаты = 15 жніўня 1945 |ДзяржаўныГімн = Aegukka |АўтамабільныЗнак = KP |ДамэнВерхнягаЎзроўню = kp |ТэлефонныКод = 850 |Дадаткі = [[Файл:Korea north map.png|цэнтар|250пкс|Мапа Паўночнай Карэі]] |Катэгорыя = Паўночная Карэя }} '''Карэ́йская Наро́дна-Дэмакраты́чная Рэспу́бліка''' (''Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk'', ''КНДР'', таксама вядомая як '''Паўно́чная Карэ́я''') — [[камунізм|камуністычная]] дзяржава, разьмешчаная на поўначы [[Карэйскі паўвостраў|Карэйскага паўвостраву]], узьнікшая пасьля [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] пры падтрымцы [[СССР|савецкіх]] войскаў. Мяжуе з [[Расея]]й на паўночным усходзе, [[Кітай|Кітаем]] на поўначы, [[Паўднёвая Карэя|Рэспублікай Карэяй]] (Паўднёвай Карэяй) на поўдні і аддзелена ад яе дэмілітарызаванай зонай. З захаду мае выхад да [[Жоўтае мора|Жоўтага мора]], з усходу да [[Японскае мора|Японскага мора]]. [[Сталіца]] — [[Пхэньян]]. Улада належыць [[Працоўная партыя Карэі|Працоўнай партыі Карэі]], узначаленай [[Кім Чэн Ын]]ам. == Гісторыя == Да сярэдзіны XX стагодзьдзя Карэя была адзінай дзяржавай, але знаходзілася пад уладай [[Японская імпэрыя|Японскай імпэрыі]] з 1910 году. Паражэньне Японіі ў [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайне]] прывяло да вызваленьня Карэйскага паўвострава. Аднак тэрыторыя была часова падзелена па 38-й паралелі на дзьве зоны ўплыву: савецкую на поўначы й амэрыканскую на поўдні. Гэты часовы падзел, прызначаны для прыняцьця капітуляцыі японскіх войскаў, хутка стаў пастаянным з-за пачатку [[Халодная вайна|Халоднай вайны]]. У 1948 годзе на поўначы была абвешчана Карэйская Народна-Дэмакратычная Рэспубліка (КНДР) пад кіраўніцтвам [[Кім Ір Сэн|Кім Ір Сэна]]. Урад сфармаваўся на камуністычных прынцыпах пры падтрымцы Савецкага Саюза. У 1950 годзе КНДР, імкнучыся абʼяднаць паўвостраў, напала на Поўдзень, што прывяло да [[Карэйская вайна|Карэйскай вайны]] (1950-1953). Канфлікт быў надзвычай спустошлівым і скончыўся падпісаньнем перамірʼя, а не мірнага дагавора. Мяжа між дзяржавамі прайшла прыблізна па тых жа шыратах, што прывяло да ўтварэньня дэмілітарызаванай зоны. Мірны дагавор не падпісаны да гэтага часу. Пасьля вайны [[Кім Ір Сэн]] распачаў будаўніцтва краіны на прынцыпах самастойнасьці (ідэя «[[чучхэ]]»). Была створана цэнтралізаваная плянавая эканоміка, праведзена калектывізацыя сельскай гаспадаркі, разьвівалася цяжкая прамысловасьць. У гэты пэрыяд таксама фармаваўся культ асобы кіраўніка й умацоўвалася ўлада [[Працоўная партыя Карэі|Працоўнай партыі Карэі]]. Была створана моцная армія, а палітычная сыстэма стала аднапартыйнай з поўнай канцэнтрацыяй улады ў кіраўніка. Пасьля сьмерці Кім Ір Сэна ў 1994 годзе ўладу ўспадкаваў яго сын, [[Кім Чэн Ір]]. У 1990-я гады краіна сутыкнулася з глыбокім эканамічным крызысам, [[Распад СССР|распадам СССР]] і стратай дапамогі са старых хаўрусьнікаў. Моўныя нэўраджаі прывялі да вялікага голаду, які забраў жыцьці, па розных ацэнках, сотняў тысяч або нават мільёнаў жыхароў. Нягледзячы на гэта, рэжым працягваў разьвіваць ядзерную праґраму й ракетныя тэхналёгіі, бачачы ў іх ґарантыю нацыянальнай бясьпекі, што выклікала рэзкую крытыку й ізаляцыю з боку міжнароднай супольнасьці. Прыход да ўлады [[Кім Чэн Ын|Кім Чэн Ына]] ў 2011 годзе спачатку выклікаў пытаньні, але ён хутка замацаваў сваю ўладу. Яго кіраваньне адзначылася значным паскарэньнем ядзернага й ракетнага праґрам. КНДР правяла шэсьць падземных ядзерных выпрабаваньняў і мноства выпрабаваньняў балістычных ракетаў розных далякнісьцей, абвясьціўшы сябе ядзернай дзяржавай. У адносінах са сьветам спалучаюцца пэрыяды рэзкай ваеннай рыторыкі, абмен пагрозамі з [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]] і эпізоды дыялёгу (саміты з паўднёвакарэйскім прэзыдэнтам і прэзыдэнтам ЗША [[Дональд Трамп|Дональдам Трампам]]). Унутраная палітыка застаецца жорсткай, з поўным кантролем партыі і дзяржавы над усімі сфэрамі жыцьця, пры гэтым у вапошнія гады назіраецца абмежаваны рост прыватнай ініцыятывы й пэўныя эканамічныя зьмены. == Геаграфія == === Месцазнаходжаньне й памежжа === КНДР знаходзіцца ва [[Азія|Ўсходняй Азіі]], займаючы паўночную частку [[Карэйскі паўвостраў|Карэйскага паўвострава]]. На поўначы яна мяжуе з [[Кітай|Кітаем]] (уздоўж ракі Ялуцзян) і [[Расея|Расеяй]] (невялікая ўчастак мяжы на беразе ракі Туманная). На поўдні праходзіць ваенізаваная мяжа з [[Рэспубліка Карэя|Рэспублікай Карэя]] (Поўдень), якая была ўсталявана па выніках [[Карэйская вайна|Карэйскай вайны]] 1950-1953 гадоў і адзначана Дэмілітарызаванай зонай. З захаду краіну абмывае [[Жоўтае мора]], з усходу — [[Японскае мора]] (у самой КНДР яго называюць Усходня-Карэйскім морам). === Рэльеф і горы === Большую частку тэрыторыі КНДР (каля 80%) займаюць горы і ўзгорыстыя раўніны. Асноўная горная сыстэма — Паўночна-Карэйскія горы. Да іх належаць некалькі буйных хрыбтоў, такія як Наньлім, Хамгён, Каннам і Мачхонь. Самая высокая кропка Карэі — гара Пэктусан (2750 мэтраў) — знаходзіцца на мяжы з Кітаем. Гэты стратавулкан мае глыбокае сымбалічнае значэньне для ідэалёгіі КНДР, бо, згодна зь дзяржаўнай міталёгіяй, тут нарадзіўся й узначаліў антыяпонскую барацьбу заснавальнік дзяржавы [[Кім Ір Сэн]], а таксама, паводле афіцыйнай вэрсіі, тут нарадзіўся яго сын [[Кім Чэн Ір]]. === Раўніны і сельскагаспадарчыя землі === Нягледзячы на пераважаньне гор, на захадзе і па берагах мораў ёсьць адносна невялікія, але густанаселеныя раўніны. Найбольш значныя зь іх: Пхэньянская, Чачжонская, Ёнхынская і Хамхынская. Менавіта тут разьвіта сельская гаспадарка й разьмешчаны буйныя гарады, у тым ліку сталіца [[Пхэньян]]. З-за гарыстага рэльефу апрацоўвальныя землі складаюць толькі каля 20% тэрыторыі краіны, што стварае складанасьці для забесьпячэньня прадуктамі харчаваньня. === Водныя рэсурсы й рэкі === На тэрыторыі КНДР густая сетка рэк, якія ў асноўным бяруць пачатак у гарах і цякуць на захад або на ўсход. Найважнейшыя водныя артэрыі: Амнаккан ([[Ялуцзян]]) на паўночнай мяжы, Тэданган, каля вусьця якога стаіць [[Пхэньян]], [[Чхончхонган]] і Намган. На многіх рэках пабудаваны ГЭС, што зьяўляецца крыніцай энэргіі для прамысловасьці. Аднак муссонны клімат прыводзіць да рэзкіх ваганьняў узроўню вады — ад паводак улетку да малаводзьдзя ўзімку. === Клімат === Для КНДР характэрны ўмераны мусонны клімат з выразна адзначанымі чатырма парамі году. Зіма звычайна халодная й маласьнежная, асабліва на поўначы, з тэмпэратурамі, якія могуць апускацца да -20°C. Лета цёплае і дажджлівае, з частымі [[Тайфун|тайфунамі]] і моцнымі ліўнямі, якія часам выклікаюць паводкі і разбуральныя паводзіны. Вясна й восень — кароткія, але даволі прыемныя пары году. === Карысныя выкапні й прыродныя рэсурсы === Недры КНДР багатыя на розныя карысныя выкапні, што абумовіла разьвіцьцё горназдабыўной і цяжкай прамысловасьці. Тут здабываюць [[Вугаль|вуголё]] (антрацыт), [[Жалезная руда|жалезную руду]], [[вальфрам]], [[малібдэн]], магнезіт, [[графіт]], [[золата]], [[медзь]] і інш. Гэтыя рэсурсы лічацца асноўнай прычынай для правядзеньня палітыкі самазабесьпячэньня (ідэя «чучхэ»). У той жа час, лясныя рэсурсы значна зьменшыліся з-за вырубак у пэрыяд японскага панаваньня і пасьляваеннага аднаўленьня, што прыводзіць да праблем эразіі глебы. == Адміністрацыйны падзел == З 2004 году ў Паўночнай Карэі існуюць два гарады дзяржаўнага падпарадкаваньня, тры спэцыяльныя рэгіёны і дзевяць правінцыяў. Гэтыя 14 адміністрацыйных адзінак дзеляцца на спэцыяльныя гарады (''Тукупсі''), гарады (''Сі''), раёны (''Кун''), падраёны (''Гу''), акругі. Яны ў сваю чаргу дзеляцца на суседзтвы (''Тонг''), вёскі (''Ры''), працоўныя акругі (''Радонгуянду''). == Эканоміка == Эканоміка Паўночнай Карэі, заснаваная на дактрыне самазабесьпячэньня і цэнтральнага кіраваньня, знаходзіцца ў стане стагнацыі. Урад краіны адмаўляецца ўдзельнічаць у міжнародным гандлі і прадстаўленьня эканамічных паказчыкаў, абмяжоўваючы такім чынам колькасьць інфармацыі на гэту тэму. Дзяржаўныя прадпрыемствы вырабляюць тавары, якія спажываюцца выключна на мясцовым рынку. Цэнтральнае плянаваньне, палітычны тэрор зьяўляюцца прычынамі эканамічнай стагнацыі. Сэрыя экалягічных катастрофаў, [[карупцыя]], зьнікненьне [[камунізм|камуністычнага]] блёку ў [[Эўропа|Эўропе]] пагоршылі і так безнадзейны стан. [[Сельская гаспадарка]] таксама ў гаротным стане, сваю прадукцыю, яна пастаўляе ў асноўным для патрэбаў дзяржаўнай [[армія|арміі]]. Структура эканомікі выглядае наступным чынам: 30,2% — сельская гаспадарка, 33,8% — [[прамысловасьць]], 36% — паслугі. З прычыны поўнай самаізаляцыі, недастатковай колькасьці ўгнаеньняў, некалькіх неўраджаяў, вытворчасьць харчовай прадукцыі амаль на мільён тонаў меней за патрэбы краіны. Паўночная Карэя атрымлівае харчовую дапамогу з боку [[Кітай|Кітаю]] і [[ЗША]] за абяцаньне спыненьня дасьледаваньняў ў вобласьці [[Ядзерная зброя|ядзернай зброі]]. Але гэта дапамога не заўсёды даходзіць да тых, каму яна патрэбная. Зь ліпеня 2002 году быў распачаты рынкавы экспэрымэнт ў прамысловым рэгіёне Каэсонг, які разьмешчаны амаль на мяжы з Кітаем. Кітай і [[Паўднёвая Карэя]] зьяўляюцца асноўнымі гандлёвымі партнэрамі краіны. За 2003 год гандлёвы абарот з Кітаем узрос на 38% і склаў 1,02 млрд [[даляр ЗША|даляраў]], а з поўднем на 12% і склаў 724 млн даляраў з пачатку экспэрымэнту. На працягу году, з 2002 да 2003, колькасьць сотавых абанэнтаў павялічылася з 3000 да 20 000. Але з чэрвеня 2004 году сотавыя тэлефоны зноў сталі забароненыя. == Дэмаграфія == Карэйскі паўвостраў першапачаткова быў заселены [[тунгускія народы|тунгускімі народамі]], якія прыйшлі сюды з паўночна-заходняй [[Азія|Азіі]]. Некаторыя з гэтых плямёнаў засялілі паўночны [[Кітай]] ([[Манчжурыя|Манчжурыю]]). Насельніцтва КНДР аднароднае, але ёсьць невялікія нацыянальныя меншасьці: [[кітайцы]] (50 000 чалавек) і [[японцы]] (1800 чалавек). Узроставая структура насельніцтва КНДР выглядае наступным чынам: * 0—14 гадоў — 24%; * 15—64 гады — 68%; * 65 і старэй — 8%. Прырост насельніцтва складае 0,84%. Нараджальнасьць — 15,54 немаўлятаў на 1000 насельніцтва, сьмяротнасьць — 7,13 сьмерцяў на 1000 насельніцтва, эміграцыя адсутнічае. Сьмяротнасьць сярод немаўлятаў — 23,29 чалавек на 1000, [[працягласьць жыцьця]] — 71,65 году. Фэртыльнасьць — 2,1 немаўлятаў на адну жанчыну. Традыцыйная рэлігія — [[будызм]] і [[канфуцыянства]], але рэлігійная дзейнасьць у краіне забароненая. == Дзяржаўны лад == Ад 1972 году дзейнічае [[Канстытуцыя Паўночнай Карэі|Сацыялістычная Канстытуцыя КНДР]], якая замяніла першую канстытуцыю КНДР 1948 году і зазнала з 1992 па 2016 год 7 паправак. Паводле 11-га артыкула Сацыялістычнай Канстытуцыі, «КНДР мае ажыцьцяўляць усю дзейнасьць пад кіраўніцтвам [[Працоўная партыя Карэі|Працоўнай партыі Карэі]]». 13 красавіка 2012 г. Вярхоўны народны сход КНДР унёс папраўку ў прэамбулу канстытуцыі, паводле якой КНДР абвяшчалася ядзернай дзяржавай. Папярэдне Паўночная Карэя правяла ў 2006 і 2009 гадах выпрабаваньні [[Ядзерная зброя|ядзернай зброі]]<ref>{{Артыкул|аўтар=|загаловак=КНДР афіцыйна абвясьціла сябе ядзернай дзяржавай|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=97917|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=1 чэрвеня 2012|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/archive/?idate=2012-06-01 103 (27218)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/97922/1cher-1.indd.pdf 1]|issn=1990-763x}}</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Інтэрнэт у КНДР]] * [[Хвэронскі канцлягер]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.korea-dpr.com/ Official Webpage of The Democratic People’s Republic of Korea (DPRK)]{{ref-en}} {{Краіны Азіі}} {{Савет эканамічнай узаемадапамогі}} 96zwetke1rn5w6zqbvz12yi4bkd8o2z 0 22342 2673581 2661203 2026-06-11T21:04:54Z PRChina Taiwan 98239 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 2673581 wikitext text/x-wiki '''Ку-клюкс-клан''', ККК ({{Мова-en|Ku Klux Klan, KKK}}) — назва некалькіх былых й існых [[расіст|расісцкіх]] і [[Тэрарызм|тэрарыст]]ычных арґанізацыяў у [[ЗША]], пераважна ў паўднёвых штатах. {{Партыя | назва = Ку-Клюкс-Клан | арыґінальная назва = Ku Klux Klan | ляґатып = [[Файл:Ku Klux Klan logo.svg|150px]] | тып = белыя супрэматыстычныя тэрарыстычныя ґрупы | лідэр = Вялікі Маґістар (тытул мяняўся) | дата заснаваньня = 24 сьнежня 1865 | месца заснаваньня = Пуласкі, Тэнэсі, ЗША | спыненьне існаваньня = (Арганізацыя існавала ў тры асноўныя пэрыяды) | тэрыторыя = Злучаныя Штаты Амэрыкі | афіцыйны мова = Анґельская | афіцыйны слоґан = Ку-Клюкс-Клан | колькасьць удзельнікаў = 4–5 мільёнаў (у пік Другога Клана) | палітычная ідэалёґія = Белы супрэматызм, анты-іміґрацыянізм, антыкаталіцызм, антысэмітызм, расізм, натывізм | сымбалі = Крыж, асьветлены агнём (Burning Cross), белыя каптуры і робы, драконы і маґістры (тытулы лідэраў) | пэрыяды дзейнасьці = ; Першы Клан : * '''Існаваньне:''' 1865–1871/1872 : * '''Прычына ліквідацыі:''' Дзейнасьць фэдэральнага ўраду (Закон аб Ку-Клюкс-Кляне 1871 г.) ; Другі Клан : * '''Існаваньне:''' 1915–1944 : * '''Прычына ліквідацыі:''' Падатковыя патрабаваньні і ўнутраныя скандалы ; Трэці Клан : * '''Існаваньне:''' З 1946 па сёньня : * '''Характарыстыка:''' Фраґмэнтаваныя, незалежныя ґрупы | статус = Тэрарыстычная ґрупоўка (паводле сучаснай амэрыканскай клясыфікацыі) }} == Гісторыя == ===Заснаваньне=== 24 сьнежня 1865 года, праз паўгады пасьля спыненьня супраціву Поўдня, у горадзе П'юласкі штата Тэнэсі ў кабінеце суддзі Томаса М. Джонса шэсьць вэтэранаў арміі Поўдня стварылі таемную арганізацыю, што вядома дзякуючы мэмарыяльнай дошцы на сьцяне будынка мясцовага суда. Адзін з заснавальнікаў ККК, прапанаваў Назву «Рыцары Кіклос» («кюклос, або кіклос (κύκλος)» з грэч. — кола, акружнасьць), але да гэтага йснавала таварыства «Рыцары залатога кальца» (англ.: Knights of the Golden Circle), тады [[шатляндэц]] Кэнэдзі прапанаваў слова «клан». ===Першы клан=== Спачатку яны толькі палохалі людзей, забойствы пачаліся не адразу. Напрыклад, яны скакалі па вуліцах горада, захутаўшыся ў белыя прасьціны, што прыводзіла ў здзіўленьне й жах жыхароў горада, а йх - забаўляла. З-за сваіх забабонаў першы час чарнаскурае насельніцтва прымала кланаўцаў за душы загінуўшых канфэдэратаў (гэта значыць паўднёўцаў). Страх прайшоў толькі ў 1866 годзе, калі зьявіліся параненыя й забітыя сярод чальцоў ККК. 1867 знамянальны тым, што ў красавіку прадстаўнікі некалькіх штатаў сабраліся на своеасаблівы нелегальны кангрэс, дзе ККК быў рэарганізаваны. Па-першае, назву памянялі: Ku Klux Klan замест Kuklux Klan, па-другое, лідэрам руху стаў Натаніэль Бэдфард Форэст, былы генерал арміі Поўдня. Яму далі тытул "Вялікага магістра". Тады ж распрацавалі канстытуцыю, названую "Прадпісаньнем", дзе гаварылася аб мэтах арганізацыі: выратаваць краіну ад нашэсьця цёмнаскурых, белую расу ад зьневажаньняў і даць цёмнаскурым правы, зручныя толькі белым. [[Файл:NathanBedfordForrest.jpg|значак|Натаніэль Бэдфард Форэст]] У 1868 годзе статут быў перагледжаны, зараз дзейнасьць арганізацыі разгортвалася на тэрыторыі адзінаццаці штатаў. Больш за ўсё падтрымлівалі грамадства ў Тэнэсі, Алябаме, Паўночнай Караліне і Люізіяне. Па дадзеных «Вялікага магістра» Форэста (1868), у Клане складалася звыш 550 тыс. чал, па йншых дадзеных - 2 млн. Да канца 1868 колькасьць ягоных чальцоў дасягнула 600 тыс. чалавек. У большасьці сваёй гэта былі салдаты й афіцэры арміі паўднёўцаў. Арганізацыя мела складаную сыстэму канспірацыі. Сябры ніколі адкрыта не зьбіраліся ў адным месцы. За агалоску сакрэтаў належыла сьмерць. Існавала найскладаная сыстэма явак і пароляў. Кожны сябра арганізацыі абавязкова меў сьвісток і ведаў пэўныя сігналы. Ніводны з членаў ніколі ня ведаў загадзя ні месца наступнай сустрэчы, ні сапраўдных імёнаў іншых сяброў арґанізацыі. [[Файл:Flag_of_the_Ku_Klux_Klan.svg|значак|Сьцяг ККК]] 20 красавіка 1871 года [[Кангрэс ЗША]] выдаў закон, накіраваны на спыненне дзейнасці Ку-Клукс-Клана (Ku Klux Klan Act of 1871). Ён даваў прэзыдэнту паўнамоцтвы адмяняць права асабістай недатыкальнасьці й зьвяртацца да зброі для падтрыманьня законаў. Калі ККК у чарговы раз стаў чыніць бясчынствы й ґвалты ў кастрычніку 1871 гады, прэзыдэнт абвясьціў аб аблогавым становішчы ў дзевяці акругах Караліны і распачаў шматлікія арышты. Сотні актывістаў былі арыштаваныя й зьняволеныя ў турмы рашэньнямі ваеннага трыбунала, што было адной з важных прычын спыненьня дзейнасьці арганізацыі, але з кіраўнікоў арганізацыі амаль ніхто не панёс крымінальнай адказнасьці. === Другі клан === ​Другі Клан быў заснаваны ў 1915 годзе Ўільямам Дж. Сымансам на Вуглянай Гары (Stone Mountain) у Джорджыі, ЗША. Яго ўзьнікненьне было натхнёнае папулярызацыяй расісцкіх ідэяў у амэрыканскай культуры таго часу, у тым ліку выхадам фільму «Нараджэньне нацыі» (The Birth of a Nation). ​У адрозьненьне ад першага Кляну (эпохі Рэканструкцыі), які быў пераважна паўднёвай тэрарыстычнай ґрупоўкай, другі Клан стаў масавым рухам зь нацыянальным ахопам, які меў значны ўплыў ня толькі на поўдні, але й на Сярэднім Захадзе ды ў Заходніх штатах.​[[Файл:Birth_of_a_Nation_theatrical_poster.jpg|значак|Плякат з надпісам "The Birth of a Nation"]] ​Ідэалягічная плятформа Другога Кляну была значна шырэйшай і ахоплівала больш шырокае кола варожасьці, чым у яго папярэдніка: -​Расізм і Супрэматызм: Захаваньне вяршэнства белай расы, строгая сэґрэґацыя й апазыцыя да грамадзянскіх правоў для афраамэрыканцаў. -​Антыкаталіцызм: Варожасьць да каталікоў, якія ўспрымаліся як агенты Папы Рымскага, патэнцыйна неляяльныя ЗША. -​Антыіміґрацыянізм (Натывізм): Апазыцыя да іміґрацыі, асабліва з Паўднёвай і Ўсходняй Эўропы. -​Антысэмітызм: Распаўсюджваньне варожасьці да жыдоўскага насельніцтва. ​«Абарона маральнасьці»: Выступленьне супраць алькагалізму, разводаў і пазашлюбных адносін, што дазваляла прыцягваць пратэстанцкае сельскае насельніцтва. ​Другі Клан быў пабудаваны паводле прынцыпу маркетынґу і франчайзінґу з выкарыстаньнем прафэсійных прапаґандыстаў (так званых Клявернаў). ​На піку сваёй папулярнасьці ў сярэдзіне 1920-х гадоў колькасьць сябраў ККК дасягала каля 4—5 мільёнаў чалавек. ​Клан стаў магутнай палітычнай сілай, кантралюючы заканадаўчыя і выканаўчыя орґаны ў такіх штатах, як Індыяна і Арэгон, а таксама моцна ўплываў на дэмакратычную партыю ў асобных рэґіёнах. [[Файл:Ku_Klux_Klan_parade11.jpg|значак|Мітынґ прыхільнікаў ККК у Вашынґтоне, ЗША]] У гэты пэрыяд былі стандартызаваныя белыя робы і каптуры і ўведзены новы асноўны сымбаль — Крыж, асьветлены агнём (Burning Cross), які выкарыстоўваўся для рытуалаў і запалохваньня. ​[[Файл:Klan-in-gainesville.jpg|значак|Спальваньне крыжа]] ​Да канца 1920-х гадоў уплыў Кляну пачаў хутка зьніжацца з-за: -​Унутраных скандалаў: Публічнае выкрыцьцё сэксуальных злачынстваў, карупцыі і фінансавых махінацыяў высокапастаўленых лідэраў (напрыклад, Дэйвіда Стывэнсана, Вялікага Дракона Індыяны). -​Эканамічны крызіс: [[Вялікая дэпрэсія]] значна паменшыла грашовыя паступленьні ад удзельнікаў. -​Зьмена грамадзкай думкі: Грамадзкасьць паступова адварочвалася ад экстрэмізму. ​У 1944 годзе, пасьля сканчэньня [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]], Клан канчаткова быў ліквідаваны фэдэральным урадам ЗША, калі Падатковая служба выставіла арґанізацыі патрабаваньні па выплаце падаткаў на суму 685 000 даляраў. Ня здолеўшы аплаціць гэты доўг, Другі Ку-Клюкс-Клан спыніў сваё йснаваньне. ===Трэці Клан=== ​Трэці Ку-Клюкс-Клан — агульная назва для шматлікіх, незалежных адна ад адной, расавых тэрарыстычных і праварадыкальных арганізацыяў у Злучаных Штатах Амэрыкі, якія ўзьніклі пасьля Другой сусьветнай вайны. Гэтая хваля актыўнасьці Клану стала непасрэднай рэакцыяй на Рух за грамадзянскія правы (Civil Rights Movement). ​ ​Фармальна Другі Клан (1920-я гг.) самараспусьціўся ў 1944 годзе з-за фінансавых і судовых праблемаў. Аднак мясцовыя групы хутка пачалі аднаўляцца. У 1946 годзе Сэм’юэл Грын у Джорджыі стварыў адну зь першых арґанізацыяў, якая дала пачатак Трэцяму Клану. У адрозьненьні ад папярэднікаў, Трэці Клан ніколі ня быў адзінай цэнтралізаванай арґанізацыяй, а ўяўляў сабой фэдэрацыю канкуруючых сэктаў. ​Пік актыўнасьці і тэрор (1950-я – 1960-я). ​Асноўнай мэтай стала супрацьдзеяньне дэсэгрэгацыі і пашырэньню правоў чарнаскурых грамадзянаў, асабліва пасьля рашэньня Вярхоўнага Суду «Браўн супраць Рады адукацыі» (1954). ​Найбольш вядомыя фракцыі гэтага пэрыяду: -​«Аб’яднаныя Кляны Амэрыкі» (United Klans of America, UKA), лічыліся найбуйнейшай і найбольш ґвалтоўнай. -​«Нябачная Імпэрыя, Рыцары Ку-Клюкс-Клана» (Invisible Empire, Knights of the Ku Klux Klan). ​Метады дзейнасьці ўключалі запальваньне крыжоў (як галоўны сродак запалохваньня), выбухі, падпалы цэркваў і дамоў актывістаў, зьбіваньні й забойствы. ​Найбольш значныя злачынствы, зьвязаныя з Трэцім Кланам: -​Выбух у баптысцкай царкве на 16-й вуліцы ў Бірмінгэме, Алабама (1963), дзе загінулі чатыры дзяўчынкі. -​Забойства трох працаўнікоў руху за грамадзянскія правы ў Місысыпі (1964). ​ ​Рэакцыя фэдэральнага ўраду й грамадзтва прывяла да паступовага разбурэньня арґанізацыі. ​Шматлікія чальцы былі асуджаныя па крымінальных справах, а грамадзянскія пазовы ад сем’яў ахвяраў прыводзілі да фінансавага банкруцтва клянавых арґанізацыяў (напрыклад, пазоў супраць UKA ў 1987 годзе). ​Спробы лідэраў, як Дэйвід Дзюк, зрабіць Клан больш легальнай «праварадыкальнай» групай прыводзілі да ўнутраных канфліктаў. ​Сёньня Ку-Клюкс-Клан існуе ў выглядзе невялікіх, разрозненых і слабых сэктаў, колькасьць якіх складае некалькі тысячаў чалавек па ўсёй краіне. Большасьць белых супрэматыстаў у ЗША цяпер належаць да йншых, менш фармальных, нэанацысцкіх або «белых нацыяналістычных» рухаў. == Дзейнасьць Клану за межамі ЗША == Дзейнасьць ККК за межамі ЗША звычайна мела выгляд лякальных, малалікіх і кароткачасовых сэктаў, якія капіявалі амэрыканскую сымболіку (робы, каптуры, палаючы крыж) і йдэалёґію белага супрэматызму. Яны ніколі не дасягалі таго ўплыву, маштабу ці арґанізацыйнай моцы, як у ЗША. Краіны дзе дзейнічае Ку-Клюкс-Клан, акрамя ЗША: -[[Канада]] -[[Ангельшчына|Анґельшчына]] -[[Нямеччына]] -[[Аўстралія]] -[[Новая Зэляндыя]] == Апісаньне сымбаляў ККК== На пряцягу ўсёй сваёй дужае гісторыі Ку-Клюкс-Клан выкарыстоўвае разнастайныя сымбалі, галоўныя зь іх: -Палаючы крыж -Дзяржаўны сьцяг ЗША -Белая роба, каптур і маска [[Файл:Gathering_Muncie_Klan_No_4_(cropped).jpg|значак|Чальцы ККК трымаюць у руках сьцяг ЗША]] == Асновы ідэалёґіі Клану == Ідэалёгія Ку-Клюкс-Клана (ККК), хоць і эвалюцыянавала паміж рознымі хвалямі (Першы, Другі і Трэці Клан), грунтавалася на радыкальным белым супрэматызьме (перавазе белай расы) і ультраправым амэрыканскім хрысьціянскім фундамэнталізьме. == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20201116230538/https://kkk.com/ Афіцыйная старонка] {{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20080225181126/http://www.neokkk.org/ Ку-Клюкс-Клан ў Расеі] {{ref-ru}} [[Катэгорыя:Грамадзкія арганізацыі ЗША]] f14ngd8m02zgj9lo43mogjsq6k3fo28 0 22491 2673587 2356634 2026-06-11T21:18:10Z PRChina Taiwan 98239 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 2673587 wikitext text/x-wiki {{Артаграфія}} {{Няма крыніц}} [[Файл:Breakdancer - Madrid.jpg|міні|Бі-бой (выканаўца [[брэйк-данс]]у)]] '''Гіп-гоп''' ({{мова-en|hip-hop}}) — моладзевая [[субкультура]], якая зьявілася ў [[ЗША]] пры канцы 1970-х у асяродзьдзі афраамэрыканцаў. Для яе характэрны свая музыка [[рэп]], свой жаргон, свая [[мода]], танцавальныя стылі ([[брэйк-данс]] ды іншыя), графічнае мастацтва ([[графіці]]) і свой [[кінэматограф]]. Гіп-гоп дзеліцца на 4 элемэнты: самы першы, з чаго пачалася ўся культура гіп-гопу «DJing»; пазьней «RAPing»; «Graffiti Art»; i «Brack-Dance». Да пачатку 1990-х гадоў гіп-гоп стаў часткай моладзевай культуры ў шмат якіх краінах. Хоць вышэйпералічаныя элемэнты складаюць гіп-гоп як субкультуру, яны жывуць асобным жыцьцём. Сёньня [[бі-бой|бі-боі]] рэдка танчаць пад рэп, графіці малююць ужо далёка ня толькі рэпэры. == Гісторыя гіп-гопу == {{Неэнцыкляпэдычна|сэкцыя}} Назоў альбома гурта A Tribe Called Queast «Beats, Rhymes & Life» («Біты, рыфмы і жыцьцё») зьяўляецца эсэнцыянальнай дэфініцыяй гіп-гопу. Гэтыя тры вельмі істотныя для стылю атрыбуты, сумесь якіх адрозьнівае гіп-гоп ад усіх іншых музычных кірункаў сучаснай музыкі. Рыфмы — старанна складзеная сэквэнцыя складаў і дакладна абраных словаў, у стане ня толькі зацікавіць слухача тэмай песьні, але таксама ўцягваюць сваім артыстычным кшталтам. І апошняе — жыцьцё. Хоць шмат асобаў, якія наштодзень ня маюць нічога супольнага з гіп-гопам можа зьдзівіць, гэта музыка, якая мае насамрэч вельмі шмат розных гучаньняў, неаднаразова дыямэтральна зьмяняецца. Як калісьці сказаў [[Баста Раймз]]: «Кожную музыку можна перарабіць на гіп-гоп, але ўжо гіп-гоп перарабіць на іншую музыку немагчыма». Агульна прынята, што культура гіп-гопу складаецца з чатырох элемэнтаў: графіці, брэйк-дэнс, [[Дыджэй|дыджэінг]] і эМ-Сі’інг. З двух апошніх, разам узятых (плюс біт-бокс, на які часта забываюцца) складаецца музычны стыль рэп. Кліва Кампбэла, якога пазьней назвалі Кул Гэрк ({{мова-en|DJ Kool Herc}}), лічаць адным зь піянэраў гіп-гопу. З 1969 году Кул Гэрк часта зьяўляўся на моладзевых тусоўках і мерапрыемствах. Каб вылучыцца сярод сваіх знаёмых, ён вырашыў уключаць на танцах вінілавыя кружэлкі, бо раней былі толькі такія, якіх ні ў каго не было. Тады пры дапамозе свайго бацькі ён атрымаў вельмі рэдкі, на тыя часы альбом Джэймза Браўна — «Sex Machine», які быў яскравым прыкладам «фанку», які ўваходзіў тады ў моду. Зь цягам часу Кул зрабіўся тым, што пазьней атрымала назоў «Дыджэй», а сама чыннасьць пачала называцца «дыджэінгам». Існаваў і другі назоў прафэсіі таго, хто дабіраў кружэлкі для танцаў, пускаў іх і адначасова іх анансаваў — майстар цырымоніі, у арыгінале «master of ceremony», у скароце — MC — Эм-Сі. Пазьней, калі дыджэі ўжо ня проста анансавалі кружэлкі, пачалі вымаўляць пад музыку рытмічныя тэксты, гэта ўжо ператварылася ў новы від творчасьці, названы рэпам. Ёсьць дзьве расшыфроўкі гэтай абрэвіятуры. Некаторыя спэцыялісты расшыфроўваюць яе як Rhythmical American Poetry (Рытмічная Амэрыканская Паэзія), іншыя кажуць — Read and Play (Чытай і Забаўляйся). А «эм-сі» зрабілася сынонімам рэп’а, ужо тады калі рэперамі зрабіліся ня толькі дыджэі, а спэцыяльныя выканаўцы. Тое што выдумаў Кул Гэрк, можна прыблізна апісаць, як сумесь ігры дзьвюх кружэлак, з адпаведнымі выразкамі гукаў. Гэты часта ўлётны, скрыты дзесьці паміж зусім не танцавальнай какафоніяй гукаў, часта працяглы на некалькі сэкунд, фрагмэнт, пульсуючы шалёным рытмам перкусыі, запетляны (сёньня да гэтага выкарыстоўваюцца сэмплеры, але раней усё было ў руках дыджэя, каторы клаў на грамафоны дзьве копіі такога самага вініла і зьмяняў некалькі сэкундную частку песьні ў некалькі хвілінны баль для вуха й ног), стварыў з пачатку фундамэнты гіп-гоп’а, а пазьней амаль усёй сучаснай музыкі. Электра, хаўс, [[тэхна]], а таксама [[брэйкбіт]], [[драм-н-бас]] — гэта ўсё дзеці, або найменш блізкая радня гіп-гоп’а. Сам Гэрк распавядае, што калісьці ён уключыў адрывак песьні Джэймза Браўна «Give It Up Or Turn It Loose», у тым часе калі якраз грала песьня Майкла Вінэра «Bongo Rock». Маладыя людзі, якія толькі й чакалі такой, больш энэргічнай музыкі, адразу кінуліся танцаваць у стылі, якія пазьней быў названы «брэйк-дэнсам». Справа ў тым, што тая ўстаўка, якая дазваляе танцаваць хоць і ня доўга, але па-новаму й называецца «брэйк», або «брэйк-даўн». Таму брэйк і суправаджаючы яго рэп, сталі сынонімам гіп-гопу. Кул Гэрк адрозьніваўся асаблівым густам у падборы кружэлак для дыджэінга. Ён ніколі не пераігрываў поп-гіты, а наадварот адыходзіў у бок, аддаваў перавагу жорсткаму фанку, які пазьней стаўся галоўным стылявым стрыжнем гіп-гопу. Калі б вы захацелі дашукацца таго, што аб’ядноўвае ўсе гэтыя элемэнты культуры гіп-гопу — яе цэнтральнай асобы, сапраўднага яе ядра — будзе ім бездыскусійна — дыджэй. Самая галоўная частка культуры гіп-гоп’а. Такім чынам, падагульняючы, варта запамятаць, што адным з заснавальнікаў гіп-гопу быў менавіта дыджэй — Кул Гэрк. Гэта былі ўжо 1980-я і мы кажам пра музыку. Але гіп-гоп гэта перад усім філязофія, стыль жыцьця. І ягоная ідэалёгія закладалася раней. Акрамя дыджэя Кула Гэрка нельга не ўзгадаць другую, але ня менш важную асобу для гэтай культуры па мянушцы Афрыка Бамбаатаа ({{мова-en|Afrika Bambaataa}}). Вырас ён ва ўмовах Паўднёвага Бронксу й здабыў вялікі аўтарытэт сярод вулічных бандаў. Акрамя таго, што Бронкс быў адным з самых крымінагенных, небясьпечных раёнаў Амэрыкі, ён яшчэ быў месцам вялікай палітычнай актыўнасьці. Тут працавалі арганізацыі «Чорныя Пантэры», «Нацыя Іслама» і іншыя. Бамбаатаа ў 1973 годзе арганізаваў нейкую частку моладзі ў групоўку, якую назваў Zulu Nation. Яе першапачатковым ядром была брэйк-дэнсавая група Zulu Kings. Да новай арганізацыі спачатку прыходзілі толькі чорныя людзі, пазьней лацінаамэрыканцы, а яшчэ пазьней усе іншыя — незалежна ад колеру скуры. Тады гэтая арганізацыя пачала называцца Universal Zulu Nation. Тэрмін Зулу быў запазычаны з аднайменнага фільму [[Майкл Кейн|Майкла Кейна]], пасьля прагляду якога ў 1964 годзе, Бамбаатаа пачаў цікавіцца сваімі афрыканскімі каранямі й па магчымасьці ўцягваў у свае зацікаўленасьці сябраў. Згодна зь іх поглядамі, іх арганізацыя адмаўляецца ад усялякіх расавых адрозьненьняў, жадае толькі міра й раўнапраўя сярод людзей. Лічыць, што музыка гэта найлепшы сродак для пераадоленьня ўсіх бар’ераў паміж людзьмі. Наступным чалавекам, безь якога нельга казаць пра гіп-гоп, зьяўляецца Джозэф Сэдлер, больш вядомага пад мянушкай «Grandmaster Flash». Яго заслуга ў тым, што ён першы пачаў працаваць зь мікшэрам пры двух грамафонах. Такім чынам, зьявілася магчымасьць падчас ігры кружэлкі на першым грамафоне, слухаць у [[Навушнікі|навушніках]], тое што гучыць на другім і ўключаць яго гук для публікі толькі тады, калі гэта трэба, пры дапамозе рухавічка на пульце, які завецца зараз «cross-fader’ам». Рэп ня быў бы рэпам без «скрэтчаў» (што ў перакладзе з ангельскай значыць скрыжатаньне). Прыдумаў яго вучань Грандмастэра — якога звалі Grandwizard Theodore. Скрыжатаньне гэтае робіцца якраз тым рухавічком, прымяненьне якому выдумаў сам настаўнік, выразаючы адпаведныя гукі й рухам рукі іх паўтараючы. Пад канец 1970-х гіп-гоп пачаў папулярызавацца. Спачатку толькі ў Нью-Ёрку. Акрамя [[Бронкс]]у, дыджэі пачалі выступаць у суседніх кварталах — Гарлем і [[Кўінз]]. Звычайна рабілі яны гэта на адкрытых пляцоўках. Менавіта тады й пачаліся музычныя бітвы паміж дыджэямі. Кожны хацеў даказаць, што ён найлепшы. Перамагалі часьцей за ўсё тыя, у каго была найлепшая апаратура, паколькі маглі літаральна заглушыць супраціўніка. Адбываліся таксама там і спаборніцтвы паміж майстрамі брэйку. Гэта, дарэчы, прывяло да пазытыўных наступстваў. Па-першае, зьнізілася агульная агрэсіўнасьць разборак паміж вулічнымі бандамі. Нэгатыўная энэргія рэалізавалася ў іншай форме. Па-другое, моладзь, зацікаўленая гіп-гопам, была адцягнута ад наркотыкаў і алькаголю, паколькі заняткі брэйкам — рэч фізычна вельмі цяжкая. Рэп — гэта рытмічная скорагаворка, якая выконваецца, і тут увага, прадстаўнікамі гіп-гоп культуры. Гэта вельмі важна, бо нельга назваць рэперам чалавека, які выконвае рэчытатывы пад музыку, але не зьяўляецца прадстаўніком культуры. Рэп мае вельмі шмат каранёў, якія ў большасьці датычаць чорнай культуры. Перад ўсім гэта традыцыя афрыканскіх паэтаў-казальнікаў (Griots). Далей, хуткае, рытмічнае вымаўленьне тэкстаў малітваў і казаньняў характэрная для чорных пратэстанцкіх гмін у ЗША. Пазьней — скэт (scat) — зусім новы від джазавага імправізаванага сьпяваньня з выкарыстаньнем бязмысьльных складаў — быў выдуманы ў 40-х гадах «боперамі», і ў першую чаргу трубачом Дізьзі Гільлесьпі ({{мова-en|Dizzy Gillespie}}). Хоць яшчэ да зьяўленьня бопа, Кэб Каллоўэй выкарыстоўваў элемэнты тарабарскай мовы ў праграмах свайго біг-бэнда. Скорагаворка выкарыстоўвалася на чорных радыёстанцыях дыджэямі ў 1950-х й 1960-х гадах, і называлася jive-talking. Як гэта ня дзіўна, але некаторыя да вытокаў рэпу залічваюць рытмічныя выхвальна-пагражаючыя тэксты, якія вымаўляюцца баксэрамі на рынгу перад бойкай. Так як рабіў гэта вядомы баксэр [[Махамад Алі]]. Адной з рыс раньняга рэпу зьяўляецца хвальба, так званае (braggadocio, што ў перакладзе з італьянскай мовы значыць — хваліцца). А тое, што ў скорагаворках прысутнічае ня толькі жорсткая рытмічная аснова, але й рыфмы — і зрабіла рэп сапраўдным мастацтвам, адметнасьцю сучаснай паэзіі. Сучасныя спэцыялісты разьдзяляюць рэп на шэраг іншых кірункаў, зыходзячы з розных падставаў: геаграфічных, сэнсавых, музычных і г. д. Але хто б і дзе не выконваў яго, важна, які ўзровень пабудаваньня тэкстаў, наколькі рэп насамрэч набліжаецца да паэзіі. Пры тым, як у сэнсе зьместу, так і рыфмы. І таму ў асяродзьдзі прафэсіяналаў, склалася сур’ёзнае стаўленьне да тэкстаў. Адным з фактараў папулярызацыі гіп-гопу было мастацтва «[[графіці]]». Яно нагадала пра сябе, літаральна выехаўшы з чорных раёнаў на сьценках вагонаў мэтро, якое езьдзіла праз увесь [[Нью-Ёрк]]. Хлапчукі з балёнчыкамі з фарбай у руках ноччу хутка размалёўвалі цягнікі й вагоны ў сваім стылі, блізкім да поп-арту. З часам, некаторыя малюнкі самых цікавых прадстаўнікоў вулічнага малярства перавандравалі са сьцен будынкаў і вагонаў мэтро, да артыстычных галерэй [[Мангэтан]]а. Нельга распавядаць пра гіп-гоп, ня ведаючы яго каранёў. З пачатку быў Фольк (Folk). Фольк менавіта з афрыканскага кантынэнта. Паколькі перкусыя, безь якой зараз немагчыма ўявіць сабе сучасную музыку, была асаблівасьцю менавіта паганскіх, язычніцкіх плямён, якія захаваліся ў Афрыцы да нашых часоў, а не так як на Эўрапейскім кантынэнце, якія амаль цалкам зьніклі дзякуючы Крыжакам. Такім чынам, сучасную музыку дала нам менавіта чорная зямля Афрыкі. А Эўрапейская памерла разам з Шапэнам, Бахам, Моцартам і іншымі. Афрыканскія нявольнікі, якіх першыя караблі прывезьлі ў сучасную Амэрыку ў 1619 годзе, прывезьлі з сабою таксама свой фальклёр. У канцы 19 стагодзьдзя пачаў зьяўляцца [[блюз]], які карыстаў з фолька дзьвюма рукамі. Айцамі блюза былі патомкі нявольнікаў з Афрыкі. Такім чынам, усе сучасныя музычныя гатункі маюць свае карані ў Афрыцы. Амаль адначасова з блюзам пачаў разьвівацца Госпэл ({{мова-en|Gospel [godspel]}}). Від сакральнай музыкі чорных, пратэстанскіх гмін. На пачатку ХХ ст., са спалучэньня блюза й у большай частцы Госпэла нарадзіўся [[джаз]], таксама музыка чорных. Пасьля заканчэньня [[Другая сусьветная вайна|Другой Сусьветнай вайны]], са спалучэньня джаза й блюза нарадзіўся папулярны гатунак, які з посьпехам існуе да сёньняшняга дня. А называўся ён Rhythm and Blues, у скароце R&B. Маецца на ўвазе не папулярная сёньня субкультура R&B, абрывіатура якой расшыфроўваецца Rich and Beauty і называе клюбны гіп-гоп (так званы [[кранк]], або Баўнс [bouns]) Р’энд’Б. А менавіта тую музыку, якую выконвалі такія вядомыя яе прадстаўнікі, як Ray Charles, Ruth Brown, The Drifters i The Coasters, а сучасны Рытм анд Блюз — гэта: Ashanti, Chris Brown, Ciara, Lauryn Hill, Usher, а не 50 Cent, Paul Wall, Snoop Dogg ці Puff Daddy. Менавіта з гэтага гатунку, пры дапамозе блюзу й джазу нарадзіліся [[рок-музыка]] — [[рок-н-рол]]. Які яшчэ тады называлі белым Рытм энд Блюзам ({{мова-en|white r’n’b}}). Прэкурсорамі Рок-н-Рола былі між іншым Chuck Berry (чорны), [[Элвіс Прэсьлі]], Little Richard (чорны) і іншыя. У Р’н’Б, пры спалучэньні з Госпэл, таксама бярэ свой пачатак музыка Соўл (Soul). Гэта адбываецца ў 1960-х гадах, калі зьяўляецца таксама Блэк Рок (Black-Rock) i Jazz-Fusion, спалучэньне джаза й рок-музыкі, прадстаўніком якога быў наш зямляк, легендарны ў Польшчы музыка — [[Чэслаў Немэн]]. У 1970-я з Р’н’Б вылучыўся таксама стыль — Дыска (Disco). А першы дыска гіт выканала сьпявачка Р’н’Б — Donna Summer, песьня называлася «I Love to Love Me, Baby». Першапачаткова музыка Дыска была створана на патрэбы дыджэяў, для іх брэйкаў і вылучаў яе электранічны рытм. Вінілы гэтыя пускалі ў розных тэмпах, для хуткіх і павольных танцаў. Пазьней, пад канец 1970-х гэты стыль да пэрфекцыі давёў гурт Bee Gees. Але я хачу сканцэнтравацца на іншым музычным стылю, які таксама вылучыўся ў 1970-я, са спалучэньня Рытм энд Блюза, Соўлу й джаза, пабудаваны на характарыстычных рытмавых структурах, глыбокім басе, кароткіх, рэзаных гітарных акордах, і разбудаваных духавых сэкцыях. Неаднаразова выкарыстоўваліся ў ім элемэнты псыхадэлічных гукаў і музыкі этнічнай Афрыкі. На ўсё гэта накладаўся энэргічны й шчыры пераказ — groovi (груві). Гутарка ідзе пра фанк (Funk), а дакладна пра Funk Bomb, айцец гіп-гопу. Стваральнікам фанку лічыцца Джэймз Браўн, які памёр 25 сьнежня 2006 году. Ягоная сьмерць была моцным ўдарам для аматараў як фанку, так і гіп-гопу. Бо роўна як для маладых, так і вядомых ужо выканаўцаў ён быў інсьпірацыяй да апошніх сваіх хвілін. Гэты чалавек на працягу сваёй кар’еры выдаў, увага — 92 афіцыйных альбома, першы зь якіх выйшаў у 59 годзе, а апошні ў 2002 годзе. Фанк гэта экстраваганцыя ў модзе, у паводзінах, у жыцьці. А зараз яшчэ бясконцая бібліятэка самплаў, якія з такім замілаваньнем выкарыстоўваюць гіп-гоп дыджэі й бітмэйкеры. Выкарыстоўваюць зараз і выкарыстоўвалі раней. Менавіта таму, пад канец 1970-х — пачатку 1980-х у паўднёвым раёне Бронксу ў Нью-Ёрку, з фанку, зь лёгкай прымесьсю Р’н’Б — нарадзіўся рэп (Rap), адзін з чатырох элемэнтаў (DJing, Rap, Break-Dance, Graffiti) культуры гіп-гоп. == Вонкавыя спасылкі == {{Commons}} * [http://city.h19.ru Зараджэньне і развіццё гіп-гоп культуры] [[Катэгорыя:Гіп-гоп| ]] [[Катэгорыя:Субкультуры]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы]] 09a5jd6kaw7iptneqzjeyw3hpqemm54 0 27274 2673619 2573090 2026-06-12T05:25:08Z Tess Mattew 91546 [[Вікіпэдыя:Выявы|выява]] 2673619 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Сьвіцязь (неадназначнасьць)}} {{Возера |Назва = Сьвіцязь |Лацінка = Śviciaź |Назва ў родным склоне = Сьвіцязі |Краіна = Беларусь |Краіны = Беларусі |Панарама = Озеро Свитязь.jpg |Апісаньне панарамы = Пахіленая бяроза на беразе Сьвіцязі |Месцазнаходжаньне = |Плошча = 2,24 км² |Плошча вадазбору = 14 км² |Максымальная глыбіня = 15 м |Сярэдняя глыбіня = |Найбольшая даўжыня = 1,7 км |Найбольшая шырыня = 1,6 км |Вышыня над узроўнем мора = |Даўжыня берагавой лініі = 4,5 км |Аб'ём вады = 7,84 млн м³ |Шырата_паўшар'е = паўночнае |Шырата_градусаў = 53 |Шырата_хвілінаў = 26 |Даўгата_паўшар'е = усходняе |Даўгата_градусаў = 25 |Даўгата_хвілінаў = 55 }} '''Сьвіцязь''' — возера ў [[Беларусь|Беларусі]], у басэйне ракі [[Моўчадзь (рака)|Моўчадзі]], на водападзеле басэйнаў [[Нёман]]у і [[Шчара|Шчары]]. Знаходзіцца на мяжы [[Наваградзкі раён|Наваградзкага]] і [[Карэліцкі раён|Карэліцкага]] раёнаў [[Гарадзенская вобласьць|Гарадзенскай вобласьці]], за 20 км на паўднёвы ўсход ад [[Наваградак|Наваградку]], за 3 км на поўдзень ад гістарычнага [[мястэчка]] [[Валеўка|Валеўкі]]. Плошча паверхні возера 2,24 км². Даўжыня 1,7 км, найбольшая шырыня 1,6 км. Найбольшая глыбіня дасягае 15 м, сярэдняя складае 3,5 м. Аб′ём вады 7,84 млн м³. Выкарыстоўваецца выняткова дзеля [[Рэкрэацыя|рэкрэацыі]], на беразе возера месьціцца пансіянат «Сьвіцязь»<ref>{{Літаратура/ЭПБ|4к}} С. 472.</ref>. Уваходзіць у склад [[Сьвіцязянскі заказьнік|Сьвіцязянскага заказьніку]]<ref>{{Літаратура/ЭПБ|4к}} С. 471.</ref>. == Назва == [[Гідронім]] «Сьвіцязь» супастаўляюць з [[Германскія мовы|германскім]] асабовым імем «Hviting», дзе «h» суадносіцца з балтыйска-славянскім «š/s»<ref name=f1>Свіцязь // {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Беларуская міфалогія: Энцыклапедыя. слоўн.|арыгінал = |спасылка = |адказны = С. Санько [і інш.]; склад. І. Клімковіч|выданьне = 2-ое выд., дап.|месца = {{Менск (Мн.)}}|выдавецтва = Беларусь|год = 2006|том = |старонкі = 459|старонак = 599|сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. == Апісаньне == Знаходзіцца на паўднёвым схіле [[Наваградзкае ўзвышша|Наваградзкага ўзвышша]] на вышыні 258 мэтраў над узроўнем мора. Вадазбор буйнаўзгорысты, пераважна складзены зь лёсападобных суглінкаў. Паходжаньне карставае, утварылася ў выніку прасадкі глебы ў падземныя пускі. Катлавіна суфазійнага тыпу, мае форму варонкі, слаба выцягнутая з поўначы на поўзень. Рэльеф дна роўны, доля глыбіняў большых за 10 мэтраў складае толькі 2% плошчы. Дно каля берагоў пясковае. Схілы катлавіны парасьлі лісьцевым, месцамі [[Іглічны лес|іглічным]] лесам, на поўдні і паўднёвым захадзе забалочаныя, тарфяністыя. З возера выцякае рака [[Сваротва]], прыток [[Моўчадзь|Моўчадзі]]. Практычна заўсёды ўзровень вады ў возеры аднолькавы. == Флёра і фаўна == [[Выява:У озера Свитязь.jpg|значак|На беразе Сьвіцязі]] У возеры растуць [[Лабэлія Дортмана|лабэлія Дортмана]] і [[Палушнік азёрны|палушнік азёрны]], занесеныя ў [[Чырвоная кніга Рэспублікі Беларусь|Чырвоную кнігу Беларусі]]. Сустракаюцца [[Каўлінія гнуткая|каўлінія гнуткая]] і рэдкі від [[Прыбярэжнік аднакветкавы|прыбярэжнік аднакветкавы]]. У возеры водзяцца платва, краснапёрка, карасі, шчупакі, пескары, акуні, але пераважаюць ліні. Перавага апошніх тлумачыцца іхнай здольнасьцю разводзіцца ва ўмовах асяродзьдзя з паніжанай рэакцыяй вады, што для іншых відаў рыбаў ёсьць фактарам стрымліваньня. == Легенда == [[Файл:Śviciaź lake.jpg|значак|Сьвіцязь, здымак канца XIX ст.]] Народнае паданьне расказвае, што некалі даўно на месцы возера быў горад Сьвіцязь, дзе князяваў ці то князь Мірскі, ці то князь Тугай, хаўрусьнік вялікага князя [[Міндоўг]]а, сталіца якога была ў [[Наваградак|Наваградку]]. У часе вайсковай кампаніі з рускімі (валынскімі) князямі хаўрусьнікі пацярпелі паразу і над горадам навісла небясьпека, дзе заставаліся адныя жанчыны і дзеці. Каб пазьбегнуць варожага зганьбаваньня, яны зьвярнуліся да багоў і іх голас быў пачуты — горад праваліўся пад зямлю, а на яго месцы ўтварылася прыгожае возера<ref name=f1/>. З душаў няскораных жанчын утварыліся прыгожыя кветкі-цары — легендарныя белыя вадзяныя кветкі, якія зацьвітаюць на возеры як вечны напамін пра тыя падзеі<ref name=f2>Кветкі-цары // {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Беларуская міфалогія: Энцыклапедыя. слоўн.|арыгінал = |спасылка = |адказны = С. Санько [і інш.]; склад. І. Клімковіч|выданьне = 2-ое выд., дап.|месца = {{Менск (Мн.)}}|выдавецтва = Беларусь|год = 2006 |том = |старонкі = 245|старонак = 599|сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Паданьне кажа, што і дагэтуль на возеры можна пачуць стогны сьвіцязянак — мітычных насельніц возера, якія ўяўляюцца белатварамі дзяўчынамі з даўгімі распушчанымі валасамі. Злоўленая ў невад сьвіцязянка апавядала сумную гісторыю свайго гораду<ref name=f3>Свіцязянкі // {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Беларуская міфалогія: Энцыклапедыя. слоўн.|арыгінал = |спасылка = |адказны = С. Санько [і інш.]; склад. І. Клімковіч|выданьне = 2-ое выд., дап.|месца = Мн.|выдавецтва = Беларусь|год = 2006|том = |старонкі = 459|старонак = 599|сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. == У літаратуры і мастацтве == Сюжэт пра затоплены горад актыўна выкарыстоўваўся паэтамі—[[філяматы|філяматамі]] ў XIX стагодзьдзі для сваіх балядаў. Першым, хто ў вершаванай форме апавёў мясцовы сюжэт стаў паэт [[Ян Чачот]] («[[Сьвіцязь (Ян Чачот)|Сьвіцязь]]»)<ref name=knihazbor>{{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак = Філаматы і філарэты|арыгінал = |спасылка = |адказны = Укладанне, пераклад польскамоўных твораў, прадмова, біяграфічныя даведкі пра аўтараў і каментарыі [[Кастусь Цьвірка|К. Цьвіркі]],|выданьне = |месца = {{Менск (Мн.)}}|выдавецтва = |год = 1998|том = |старонкі = 383|старонак = 400|сэрыя = Беларускі кнігазбор|isbn = |наклад = }}</ref>, за ім — [[Адам Міцкевіч]], а потым — і [[Тамаш Зан]] («[[Сьвіцязь-возера]]»)<ref name=knihazbor/>. Лічыцца, што менавіта апошні распавёў Яну Чачоту, пачутае ў мясцовых жыхароў паданьне пра затоплены горад<ref name=knihazbor/>. Усе яны назвалі свой балядавы варыянт распрацоўкі тэмы паводле аднайменнай назвы возера — «Сьвіцязь». [[Адам Міцкевіч]] працягнуў тэму чароўнага возера ў балядзе «Сьвіцязянка». <gallery widths=215 heights=180 caption="Сьвіцязь у мастацтве" class="center"> Śviciaź. Сьвіцязь (1821-99).jpg|XIX ст. Śviciaź. Сьвіцязь (1867).jpg|1867 г. Śviciaź. Сьвіцязь (1869).jpg|1869 г. </gallery> <gallery widths=215 heights=180 class="center"> Śviciaź. Сьвіцязь (1885).jpg|1885 г. Śviciaź. Сьвіцязь (J. Fałat, 1883-84).jpg|[[Юльян Фалат|Ю. Фалят]], 1883—1884 гг. Kazimier Alchimovič Śviciazianka.jpg|[[Казімер Альхімовіч|К. Альхімовіч]] «Сьвіцязянка», 1898—1900 гг. </gallery> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Літаратура/Блакітная кніга Беларусі}} * {{Літаратура/ЭПБ|4}} [[Катэгорыя:Азёры Беларусі]] [[Катэгорыя:Азёры Наваградзкага раёну]] kraz40t6zxtrl86kn99g0o01f5dg7ev 0 36774 2673622 2633324 2026-06-12T06:11:00Z PRChina Taiwan 98239 Невялікае выпраўленьне 2673622 wikitext text/x-wiki {{Артаграфія}} {{Зборная краіны па футболе |Назва = Расея |Лягатып = |Фэдэрацыя = [[Расейскі футбольны зьвяз]] |Канфэдэрацыя = [[УЭФА]] |Найбольш гульняў = [[Сяргей Ігнашэвіч]] (127) |Найбольш пасьпяховы гулец = [[Аляксандар Кержакоў]] (30) |Першая гульня = Расея 2:0 {{Футбол Мэксыка|няма}}<br />([[Масква]], [[Расея]]; 16 жніўня 1992) |Перамога = {{Футбол Сан-Марына|няма}} 0:7 Расея<br />([[Сан-Марына (горад)|Сан-Марына]], [[Сан-Марына]]; 7 чэрвеня 1995)<br />{{Футбол Ліхтэнштайн|няма}} 0:7 Расея<br />([[Вадуц]], [[Ліхтэнштайн]]; 8 верасьня 2015) |Параза = {{Футбол Партугалія|няма}} 7:1 Расея<br />([[Лісабон]], [[Партугалія]]; 13 кастрычніка 2004) |Удзелаў у ЧС = 4 |Першы ЧС = 1994 |Дасягненьні ў ЧС = 1/4 фіналу ([[Чэмпіянат сьвету па футболе 2018 году|2018]]) |Чэмпіянат рэгіёну = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Чэмпіянат Эўропы]] |Удзелаў у ЧР = 5 |Першы ЧР = [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1996 году|1996]] |Дасягненьні ў ЧР = Паўфінал ([[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2008 году|2008]]) |pattern_la1=_russia1819h |pattern_b1=_russia1819h |pattern_ra1=_russia1819h |pattern_sh1=_rusl18h |pattern_so1=_russia1819h |leftarm1=FFFFFF |body1=FFFFFF |rightarm1=FFFFFF |shorts1=FFFFFF |socks1=FF0000 |pattern_la2 = _rus18a |pattern_b2 = _rus18a |pattern_ra2 = _rus18a |pattern_sh2 = _rus18A |pattern_so2 = _rus18A |leftarm2 = FFFFFF |body2 = FFFFFF |rightarm2 = FFFFFF |shorts2 = FFFFFF |socks2 = FFFFFF }} '''Нацыянальная зборная Расеі''' (існуе з 1992 году) — футбольная зборная, якая прадстаўляе [[Расея|Расею]] на міжнародных футбольных спаборніцтвах. Правапераемніца зборных [[Зборная Расейскай імпэрыі па футболе|Расейскай імпэрыі]], [[Расейская Савецкая Фэдэратыўная Сацыялістычная Рэспубліка|РСФСР]], [[Зборная СССР па футболе|СССР]] і [[Зборная СНД па футболе|СНД]]. Зьбіраецца каманда пад кіраўніцтвам [[Расейскі футбольны зьвяз|Расейскага футбольнага зьвязу]]. == Трэнэры зборнай == {| width="50%" |width="30%"|1992—1994||[[Павел Садырын]] |- |1994—1996||[[Алег Раманцаў]] |- |1996—1998||[[Барыс Ігнацьеў]] |- |&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;1998||[[Анатоль Бышавец]] |- |1999—2002||[[Алег Раманцаў]] |- |2002—2003||[[Валер Газаеў]] |- |2003—2005||[[Георгі Ярцаў]] |- |&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;2005||[[Юры Сёмін]] |- |&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;2006||[[Аляксандар Барадзюк]] <small>(выканаўца абавязкаў)</small> |- |2006—2010|| [[Гус Гідынк]] |- |2010—2012|| [[Дык Адвакаат]] |- |2012—2015|| [[Фабіё Капэльлё]] |- |2015—2016|| [[Леанід Слуцкі]] |- |2016—2021|| [[Станіслаў Чарчэсаў]] |- |2021—|| [[Валеры Карпін]] |} == Склад зборнай == {{Абнавіць}} Выклік на адборачныя матчы [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2014 году|чэмпіянату сьвету 2014 году]] супраць зборных [[Зборная Паўночнай Ірляндыі па футболе|Паўночнай Ірляндыі]] (7 верасьня 2012) і [[Зборная Ізраілю па футболе|Ізраілю]] (11 верасьня 2012). {|class="wikitable" !Імя !Дата нараджэньня !Клюб !Гульняў (галоў) |- !colspan=4|Брамнікі |- |[[Ігар Акінфееў]]||08.04.1986||[[ЦСКА Масква (футбольны клюб)|ЦСКА (Масква)]]||55 (0) |- |[[Уладзімер Габулаў]]||19.10.1983||[[Анжы Махачкала|Анжы (Махачкала)]]||7 (0) |- |[[Антон Шунін]]||27.01.1987||[[Дынама Масква (футбольны клюб)|Дынама (Масква)]]||2 (0) |- !colspan=4|Абаронцы |- |[[Сяргей Ігнашэвіч]]||14.07.1979||[[ЦСКА Масква (футбольны клюб)|ЦСКА (Масква)]]||81 (5) |- |[[Аляксандар Анюкоў]]||28.09.1982||[[Зэніт Санкт-Пецярбург|Зэніт (Санкт-Пецярбург)]]||71 (1) |- |[[Васіль Беразуцкі]]||20.06.1982||[[ЦСКА Масква (футбольны клюб)|ЦСКА (Масква)]]||64 (2) |- |[[Аляксей Беразуцкі]]||20.06.1982||[[ЦСКА Масква (футбольны клюб)|ЦСКА (Масква)]]||51 (0) |- |[[Дзьмітры Камбараў]]||22.01.1987||[[Спартак Масква (футбольны клюб)|Спартак (Масква)]]||6 (0) |- |[[Тарас Бурлак]]||22.02.1990||[[Лякаматыў Масква|Лякаматыў (Масква)]]||1 (0) |- |[[Георгі Шчэньнікаў]]||27.04.1991||[[ЦСКА Масква (футбольны клюб)|ЦСКА (Масква)]]||1 (0) |- |[[Андрэй Ешчанка]]||02.09.1984||[[Лякаматыў Масква|Лякаматыў (Масква)]]||1 (0) |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |[[Канстанцін Зыранаў]]||05.10.1977||[[Зэніт Санкт-Пецярбург|Зэніт (Санкт-Пецярбург)]]||52 (7) |- |[[Дыніяр Білялетдынаў]]||27.02.1985||[[Спартак Масква (футбольны клюб)|Спартак (Масква)]]||46 (6) |- |[[Уладзімер Быстроў]]||31.01.1984||[[Зэніт Санкт-Пецярбург|Зэніт (Санкт-Пецярбург)]]||38 (4) |- |[[Ігар Дзянісаў]]||17.05.1984||[[Зэніт Санкт-Пецярбург|Зэніт (Санкт-Пецярбург)]]||32 (0) |- |[[Раман Шырокаў]]||07.07.1981||[[Зэніт Санкт-Пецярбург|Зэніт (Санкт-Пецярбург)]]||27 (8) |- |[[Алан Дзагоеў]]||17.06.1990||[[ЦСКА Масква (футбольны клюб)|ЦСКА (Масква)]]||25 (8) |- |[[Дзяніс Глушакоў]]||27.01.1987||[[Лякаматыў Масква|Лякаматыў (Масква)]]||13 (1) |- |[[Аляксандар Самедаў]]||19.07.1984||[[Лякаматыў Масква|Лякаматыў (Масква)]]||4 (0) |- |[[Віктар Файзулін]]||22.04.1986||[[Зэніт Санкт-Пецярбург|Зэніт (Санкт-Пецярбург)]]||3 (2) |- |[[Магамэд Аздоеў]]||05.11.1992||[[Лякаматыў Масква|Лякаматыў (Масква)]]||0 (0) |- !colspan=4|Нападнікі |- |[[Аляксандар Кержакоў]]||27.11.1982||[[Зэніт Санкт-Пецярбург|Зэніт (Санкт-Пецярбург)]]||66 (21) |- |[[Аляксандар Какорын]]||19.03.1991||[[Дынама Масква (футбольны клюб)|Дынама (Масква)]]||9 (1) |- |[[Арцём Дзюба]]||22.08.1988||[[Спартак Масква (футбольны клюб)|Спартак (Масква)]]||1 (0) |} == Найбольшая колькасьць матчаў == {| class="wikitable sortable" style="text-align: center; font-size:90%" !• !Футбаліст !Дата нараджэньня !Першы матч !Гульняў !Мячоў !Апошні матч |- |||align="left"|[[Віктар Анопка]]||{{~|19691014}}14.10.1969||{{~|19920429}}29.04.1992||{{~|99}}109 (4)||{{~|207}}7||{{~|20040818}}18.08.2004 |- |• ||align="left"|[[Сяргей Ігнашэвіч]]||{{~|19790714}}14.07.1979||{{~|20020821}}21.08.2002||81||{{~|205}}5||{{~|20120911}}11.09.2012 |- |• ||align="left"|[[Андрэй Аршавін]]||{{~|19810529}}29.05.1981||{{~|20020517}}17.05.2002||75||{{~|217}}17||{{~|20120815}}15.08.2012 |- |||align="left"|[[Валер Карпін]]||{{~|19690202}}02.02.1969||{{~|19920429}}29.04.1992||72 (1)||{{~|217}}17||{{~|20030212}}12.02.2003 |- |||align="left"|[[Уладзімер Бясчастных]]||{{~|19740401}}01.04.1974||{{~|19920816}}16.08.1992||71||{{~|226}}26||{{~|20030329}}29.03.2003 |- |• ||align="left"|[[Аляксандар Анюкоў]]||{{~|19820928}}28.09.1982||{{~|20040525}}25.05.2004||71||{{~|201}}1||{{~|20120911}}11.09.2012 |- |• ||align="left"|[[Сяргей Сямак]]||{{~|19760227}}27.02.1976||{{~|19971115}}15.11.1997||65||{{~|204}}4||{{~|20100303}}03.03.2010 |- |• ||align="left"|[[Аляксандар Кержакоў]]||{{~|19821127}}27.11.1982||{{~|20020327}}27.03.2002||66||{{~|221}}21||{{~|20120911}}11.09.2012 |- |• ||align="left"|[[Васіль Беразуцкі]]||{{~|19820620}}20.06.1982||{{~|20030607}}07.06.2003||64||{{~|202}}2||{{~|20120911}}11.09.2012 |- |• ||align="left"|[[Ігар Сямшоў]]||{{~|19780406}}06.04.1978||{{~|20020517}}17.05.2002||57||{{~|203}}3||{{~|20120529}}29.05.2012 |} '''Зацемкі''' * (•) — пазнака для дзейных футбалістаў * Для гульцоў зборнай Расеі, якія распачалі свае выступы ў нацыянальнай зборнай СССР/СНД, паказаная дата дэбюту ў гэтай зборнай і статыстычныя паказчыкі ў дужках. == Найбольшая колькасьць забітых мячоў == {| class="wikitable sortable" style="text-align: center; font-size:90%" !• !Футбаліст !Дата нараджэньня !Першы матч !Гульняў !Мячоў !Апошні матч |- |||align="left"|[[Уладзімер Бясчастных]]||{{~|19740401}}01.04.1974||{{~|19920816}}16.08.1992||71||{{~|226}}26||{{~|20030329}}29.03.2003 |- |• ||align="left"|[[Раман Паўлючэнка]]||{{~|19811215}}15.12.1981||{{~|20030820}}20.08.2003||51||{{~|221}}21||{{~|20120815}}15.08.2012 |- |• ||align="left"|[[Аляксандар Кержакоў]]||{{~|19821127}}27.11.1982||{{~|20020327}}27.03.2002||66||{{~|221}}21||{{~|20120911}}11.09.2012 |- |||align="left"|[[Валер Карпін]]||{{~|19690202}}02.02.1969||{{~|19920429}}29.04.1992||72 (1)||{{~|217}}17||{{~|20030212}}12.02.2003 |- |• ||align="left"|[[Андрэй Аршавін]]||{{~|19810529}}29.05.1981||{{~|20020517}}17.05.2002||75||{{~|217}}17||{{~|20120815}}15.08.2012 |- |• ||align="left"|[[Дзьмітры Сычоў]]||{{~|19831026}}26.10.1983||{{~|20020327}}27.03.2002||47||{{~|215}}15||{{~|20100811}}11.08.2010 |- |||align="left"|[[Ігар Калыванаў]]||{{~|19680306}}06.03.1968||{{~|19890823}}23.08.1989||35 (24)||{{~|212}}12 (3)||{{~|19980905}}05.09.1998 |- |||align="left"|[[Сяргей Кір’якоў]]||{{~|19700101}}01.01.1970||{{~|19890823}}23.08.1989||28 (10)||{{~|210}}10 (5)||{{~|19980923}}23.09.1998 |- |||align="left"|[[Аляксандар Маставой]]||{{~|19680822}}22.08.1968||{{~|19901103}}03.11.1990||50 (15)||{{~|210}}10 (3)||{{~|20040612}}12.06.2004 |- |||align="left"|[[Ігар Сімуценкаў]]||{{~|19730403}}03.04.1973||{{~|19940817}}17.08.1994||20||{{~|209}}9||{{~|19980530}}30.05.1998 |} == Зборная на чэмпіянатах сьвету і Эўропы і Алімпійскіх гульнях == === V [[Летнія Алімпійскія гульні 1912 году]] ў Стакгольме === Зборная Расейскай імпэрыі па футболе ўпершыню зьявілася на V Летніх [[Алімпійскія гульні|Алімпійскіх гульнях]] у Стакгольме, у [[1912]] годзе. У спаборніцтвах каманда правяла два матчы, саступіўшы ў першым зь іх [[Зборная Фінляндыі па футболе|зборнай Фінляндыі]] ў 1/4 фіналу зь лікам 2:1. Зборная Фінляндыі, якая на той момант зьяўлялася часткай Расейскай імпэрыі і выступала пад Расейскім [[трыкалёр]]ам, у выніку заняла 4-е месца. Затым у г. зв. «суцяшальным» турніры Расея прайграла зборнай Нямеччыны зь лікам 0:16. === [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1994 году]] === ==== Падрыхтоўка да турніру ==== ===== Група 4 ===== {| class="wikitable" width=75 % |- align=center !М !width=25 %|Група 4 !1 !2 !3 !4 !5 !Г !В !Н !П !М !А |- align=center |- bgcolor=ccffcc |1 |{{Футбол Грэцыя}} |<br /> |1:0 |1:0 |0:0 |2:0 |8 |6 |2 |0 |10-2 |'''14''' |- align=center |- bgcolor=ccffcc |2 |{{Футбол Расея}} |1:1 |<br /> |1:0 |3:0 |2:0 |8 |5 |2 |1 |15-4 |'''12''' |- align=center |3 |align="left"|{{Футбол Ісьляндыя}} |0:1 |1:1 |<br /> |2:0 |1:0 |8 |3 |2 |3 |7-6 |'''8''' |- align=center |4 |align="left"|{{Футбол Вугоршчына}} |0:1 |1:3 |1:2 |<br /> |1:0 |8 |2 |1 |5 |6-11 |'''5''' |- align=center |5 |align="left"|{{Футбол Люксэмбург}} |1:3 |0:4 |1:1 |0:3 |<br /> |8 |0 |1 |7 |2-17 |'''1''' |} ==== Склад каманды ==== Галоўны трэнэр: [[Павел Садырын]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб !Адб. гульняў (галоў) !Гульняў !Галоў |- !colspan=7|Брамнікі |- |1||[[Станіслаў Чарчэсаў]]||02.09.1963||[[Спартак Масква]], [[Дынама Дрэздэн]]||4 (-1)||1||-1 |- bgcolor=lightgreen |16||[[Дзьмітры Харын]]||16.08.1968||[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]||4 (-3)||2||-5 |- !colspan=7|Абаронцы |- |адб. т.||[[Васіль Скруткаў]]||11.06.1966||[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]]||7 (1)|||| |- |адб. т.|| [[Андрэй Іваноў]]||06.04.1967||[[Спартак Масква]]||5|||| |- |адб. т.||[[Сяргей Калатоўкін]]||28.09.1965||[[ЦСКА Масква]]||1|||| |- |3||[[Сяргей Гарлуковіч]]||18.11.1961||[[Баер Юрдынген]]||5||2|| |- |5||[[Юры Нікіфараў]]||16.09.1970||[[Спартак Масква]]||2||2|| |- |18||[[Віктар Анопка]]||14.10.1969||[[Спартак Масква]]||8||2|| |- |21||[[Дзьмітры Хлястоў]]||21.01.1971||[[Спартак Масква]]||3||3|| |- |2||[[Дзьмітры Кузьняцоў]]||28.08.1965||[[Эспанёл Барсэлёна]]||||2|| |- |4||[[Дзьмітры Галямін]]||08.01.1963||[[Эспанёл Барсэлёна]]||||1|| |- |6||[[Уладзіслаў Цярнаўскі]]||02.05.1969||[[Спартак Масква]]||||2|| |- !colspan=7|Паўабаронцы |- |адб. т.||[[Ігар Дабравольскі]]||27.08.1967||[[Джэноа Генуя]], [[Алімпік Марсэль|Марсэль]], [[Дынама Масква]]||8 (2)|||| |- |адб. т.||[[Уладзімер Татарчук]]||26.07.1961|| [[Славія Прага|Славія]]||4|||| |- |адб. т.||[[Ігар Шалімаў]]||02.02.1969||[[Інтэрнацыянале Мілан|Інтэрнацыянале]]||7 (1)|||| |- |адб. т.||[[Андрэй Канчэльскіс]]||23.01.1969||[[Манчэстэр Юнайтэд]]||5 (1)|||| |- |7||[[Андрэй Пятніцкі]]||27.09.1967||[[Спартак Масква]]||1 (1)||1|| |- |8||[[Дзьмітры Папоў]]||27.02.1967||[[Расынг Сантандэр|Расынг]]||1||1|| |- |10||[[Валер Карпін]]||02.02.1969||[[Спартак Масква]]||3||3|| |- |14||[[Ігар Карнееў]]||04.09.1967||[[Эспанёл Барсэлёна]]||3||1|| |- |19||[[Аляксандар Маставой]]||22.08.1968||[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]]||3||1|| |- |20||[[Ігар Ледзяхоў]]||11.09.1963||[[Спартак Масква]]||2||1|| |- |12||[[Амары Цетрадзе]]||13.10.1969||[[Дынама Масква]]||||1|| |- |17||[[Ільля Цымбалар]]||17.06.1969||[[Спартак Масква]]|| ||2|| |- !colspan=7|Нападнікі |- |адб. т.||[[Ігар Калыванаў]]||06.03.1968||[[Фоджа (футбольны клюб)|Фоджа]]||7 (1)|||| |- |адб. т.||[[Сяргей Кір’якаў]]||01.01.1970||[[Карльсруэ (футбольны клюб)|Карльсруэ]]||8 (3)|||| |- |9||[[Алег Саленка]]||25.10.1969||[[Лагроньес (футбольны клюб)|Лагроньес]]||1||3||6 |- |13||[[Аляксандар Барадзюк]]||30.11.1962||[[Шальке 04 Гэльзэнкірхэн|Шальке-04]]||2 (1)||3|| |- |15||[[Дзьмітры Радчэнка]]||02.12.1970||[[Спартак Масква]], [[Расынг Сантандэр|Расынг]]||1 (1)||3||1 |- |22||[[Сяргей Юран]]||11.06.1969||[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]]||8 (3)||1|| |- |11||[[Уладзімер Бясчастных]]||01.04.1974||[[Спартак Масква]]||||1|| |} ==== Фінальны турнір ==== ===== Група B ===== {{Справаздача пра футбольны матч |дата = 20 чэрвеня 1994<br />13:05 |каманда1 = {{Футбол Бразылія}} |лік = 2:0 |каманда2 = {{Футбол Расея}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Stanford Stadium]], [[Пала-Алто]]<br />'''Гледачоў:''' 81 061<br />'''Судзьдзя:''' Lim Kee Chong ([[Маўрытанія]]) }} ---- {{Справаздача пра футбольны матч |дата = 24 чэрвеня 1994<br />19:35 |каманда1 = {{Футбол Швэцыя}} |лік = 3:1 |каманда2 = {{Футбол Расея}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Pontiac Silverdome]], [[Пантыяк]]<br />'''Гледачоў:''' 71 528<br />'''Судзьдзя:''' Joel Quiniou ([[Францыя]]) }} ---- {{Справаздача пра футбольны матч |дата = 28 чэрвеня 1994<br />13:05 |каманда1 = {{Футбол Расея}} |лік = 6:1 |каманда2 = {{Футбол Камэрун}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Stanford Stadium]], [[Апала-Алто]]<br />'''Гледачоў:''' 74 914<br />'''Судзьдзя:''' Jamal Al Sharif ([[Сырыя]]) }} ---- {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- !width=150|Каманда !width=20|А !width=20|Г !width=20|В !width=20|Н !width=20|П !width=20|МЗ !width=20|МП !width=20|РМ |- style="background:#ccffcc;" |style="text-align:left;"|{{Футбол Бразылія}} |'''7'''||3||2||1||0||6||1||+5 |- style="background:#ccffcc;" |style="text-align:left;"|{{Футбол Швэцыя}} |'''5'''||3||1||2||0||6||4||+2 |- |style="text-align:left;"|{{Футбол Расея}} |'''3'''||3||1||0||2||7||6||+1 |- |style="text-align:left;"|{{Футбол Камэрун}} |'''1'''||3||0||1||2||3||11||-8 |} === [[Футбол на летніх Алімпійскіх гульнях 1996 году|XXVI Летняя Алімпіяда ў Атланце 1996 году]] === ==== Падрыхтоўка да турніру ==== ===== Група 8 ===== 11 кастрычніка 1994 — {{Футбол Расея}} 3-0 {{Футбол Сан-Марына}}<br /> 15 лістапада 1994 — {{Футбол Шатляндыя}} 2-1 {{Футбол Расея}}<br /> 28 сакавіка 1995 — {{Футбол Расея}} 1-2 {{Футбол Шатляндыя}}<br /> 25 красавіка 1995 — {{Футбол Грэцыя}} 0-1 {{Футбол Расея}}<br /> 6 чэрвеня 1995 — {{Футбол Сан-Марына}} 0-7 {{Футбол Расея}}<br /> 15 жніўня 1995 — {{Футбол Фінляндыя}} 1-1 {{Футбол Расея}}<br /> 10 кастрычніка 1995 — {{Футбол Расея}} 0-1 {{Футбол Грэцыя}}<br /> 14 лістапада 1995 — {{Футбол Расея}} 2-0 {{Футбол Фінляндыя}} {| class="wikitable" width=65% |- style="text-align: center" !width=33%|Група 8 !Г !В !Н !П !М !А |- align=center |- bgcolor=ccffcc |1. {{Футбол Шатляндыя}} |8 |7 |0 |1 |16-4 |21 |- align=center |2. {{Футбол Фінляндыя}} |8 |5 |1 |2 |17-12 |16 |- align=center |3. {{Футбол Расея}} |8 |4 |1 |3 |17-6 |13 |- align=center |4. {{Футбол Грэцыя}} |8 |3 |0 |5 |12-12 |9 |- align=center |5. {{Футбол Сан-Марына}} |8 |0 |0 |8 |1-29 |0 |} За зборную (алімпійскую) гулялі ў 7 (з 8) матчах адборачнага турніру: [[Яўген Харлачоў]] (2 галы); у 6 матчах: [[Альбэрт Барзянкоў]], Валер Кечынаў (1 гол), Ігар Сімутэнкаў (1 гол), Ігар Яноўскі; у 5 матчах: [[Руслан Нігматулін]] (прапусьціў 5 мячоў), [[Аляксандар Рычкоў]] (1 гол); у 4 матчах: Уладзімер Лебедзь (7 галоў), [[Дзяніс Машкарын]], [[Сяргей Някрасаў]], [[Аляксандар Беркетаў]] (1 гол); у 3 матчах: [[Альбэрт Аскепкаў]], Уладзіслаў Радзімаў, [[Максім Бакоў]], Аляксандар Філімонаў (прапусьціў 1 мяч), Андрэй Саламацін, Дзьмітры Чупрын, Сяргей Сямак; у 2 матчах: [[Яўген Варламаў]], [[Юрый Пятроў]] (1 гол), [[Ільшат Файзулін]], [[Аляксей Герасімаў]], [[Аляксандар Ліпка]], [[Дзяніс Клюеў]], [[Алег Карнавухаў]], [[Андрэй Дземчанка]] (2 галы), [[Раман Арашчук]], Ягор Цітоў; у 1 матчы: Уладзімер Бясчастных, [[Андрэй Крываў]], [[Канстанцін Ляпехін]], [[Дзьмітры Шукаў]], [[Максім Дземенка]], [[Алан Агаеў]], [[Марат Махмутаў]], [[Андрэй Дземкін]] (1 гол). Галоўны трэнэр — Міхаіл Гершковіч. === [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1996 году]] === ==== [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 1996 году (адборачныя гульні)|Падрыхтоўка да турніру]] ==== ===== Група 8 ===== {| class="wikitable" width=75 % |- align=center !width=25 %|Група 8 !1 !2 !3 !4 !5 !6 !Г !В !Н !П !М !А |- align=center |- bgcolor=ccffcc |1. {{Футбол Расея}} |<br /> |0:0 |2:1 |3:1 |3:0 |4:0 |10 |8 |2 |0 |34-5 |'''26''' |- align=center |- bgcolor=ccffcc |2. {{Футбол Шатляндыя}} |1:1 | |1:0 |1:0 |5:1 |5:0 |10 |7 |2 |1 |19-3 |'''23''' |- align=center |3. {{Футбол Грэцыя}} |0:3 |1:0 | |4:0 |5:0 |2:0 |10 |6 |0 |4 |23-9 |'''18''' |- align=center |4. {{Футбол Фінляндыя}} |0:6 |0:2 |2:1 | |5:0 |4:1 |10 |5 |0 |5 |18-18 |'''15''' |- align=center |5. {{Футбол Фарэрскія астравы}} |2:5 |0:2 |1:5 |0:4 | |3:0 |10 |2 |0 |8 |10-35 |'''6''' |- align=center |6. {{Футбол Сан-Марына}} |0:7 |0:2 |0:4 |0:2 | 1:3 | |10 |0 |0 |10 |2-36 |'''0''' |} ==== Склад каманды ==== Галоўны трэнэр: [[Алег Раманцаў]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб !Адб. гульняў (галоў) !Гульняў !Галоў |- !colspan=7|Брамнікі |- |1||[[Дзьмітры Харын]]||16.08.1968||[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]||4 (-1)||1||-3 |- |12||[[Станіслаў Чарчэсаў]]||02.09.1963||[[Дынама Дрэздэн]], [[Спартак Масква]], [[Тыроль (футбольны клюб)|Тыроль]]||7 (-4)||2||-5 |- |22||[[Сяргей Аўчыньнікаў]]||10.11.1970||[[Лякаматыў Масква|Лякаматыў]]|||||| |- !colspan=7|Абаронцы |- |адб. т.||[[Васіль Скруткаў]]||11.06.1966||[[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]], [[Порту (футбольны клюб)|Порту]], [[Спортынг Лісабон|Спортынг]]||8 (4)|||| |- |адб. т.||[[Дзьмітры Хлястоў]]||21.01.1971||[[Спартак Масква]]||6|||| |- |адб. т.||[[Раміз Мамедаў]]||21.08.1972||[[Спартак Масква]]||2|||| |- |3||[[Юры Нікіфараў]]||16.09.1970||[[Спартак Масква]]||9 (2)||2|| |- |5||[[Юры Коўтун]]||05.01.1970||[[Дынама Масква]]||7||2|| |- bgcolor=lightgreen |7||[[Віктар Анопка]]||14.10.1969||[[Спартак Масква]]||10 (1)||2|| |- |20||[[Сяргей Гарлуковіч]]||18.11.1961||[[Баер Юрдынген]], [[Спартак Масква]]||1||1|| |- |13||[[Яўген Бушманаў]]||02.11.1971||[[ЦСКА Масква]]||||1|| |- |18||[[Ігар Яноўскі]]|| 03.08.1974||[[Аланія Ўладзікаўказ|Аланія]]||||2|| |- !colspan=7|Паўабаронцы |- |адб. т.||[[Андрэй Пятніцкі]]||27.09.1967||[[Спартак Масква]]||4|||| |- |адб. т.||[[Валер Качынаў]]||05.08.1974||[[Спартак Масква]]||1 (1)|||| |- |адб. т.||[[Мухсін Мухамадзіеў]]||21.10.1966||[[Спартак Масква]]||1 (1)|||| |- |2||[[Амары Тэтрадзэ]]||13.10.1969||[[Аланія Ўладзікаўказ|Аланія]]||4||3||1 |- |4||[[Ільля Цымбалар]]||17.06.1969||[[Спартак Масква]]||5 (1)||3||1 |- |6||[[Валер Карпін]]||02.02.1969||[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]]||8 (2)||3|| |- |8||[[Андрэй Канчэльскіс]]||23.01.1969||[[Манчэстэр Юнайтэд]], [[Эвэртан Лівэрпул]]||6||2|| |- |10||[[Аляксандар Маставой]]||22.08.1968||[[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]]||5 (1)||3||1 |- |14||[[Ігар Дабравольскі]]||27.08.1967||[[Атлетыка Мадрыд]]||4 (1)||1|| |- |15||[[Ігар Шалімаў]]||02.02.1969||[[Дуйсбург (футбольны клюб)|Дуйсбург]], [[Лугана (футбольны клюб)|Лугана]], [[Удзінэзэ Ўдынэ]]||6 (2)||1|| |- |19||[[Уладзіслаў Радзімаў]]||26.11.1975||[[ЦСКА Масква|ЦСКА]]||2||3|| |- |21||[[Дзьмітры Чупрын]]||22.12.1975||[[ЦСКА Масква|ЦСКА]]||||2|| |- !colspan=7|Нападнікі |- |адб. т.||[[Дзьмітры Радчэнка]]||02.12.1970||[[Расынг]], [[Дэпартыва Ля-Каруньня]]||9 (4)|||| |- |адб. т.||[[Сяргей Юран]]||11.06.1969||[[Спартак Масква]]||2|||| |- |адб. т.||[[Уладзімер Лебедзь]]||17.08.1973||[[ЦСКА Масква|ЦСКА]]||1|||| |- |адб. т.||[[Дзьмітры Чэрышаў]]||11.05.1969||[[Дынама Масква]]||2 (1)|||| |- |адб. т.||[[Мікалай Пісараў]]||23.11.1968||[[Спартак Масква]]||2 (1)|||| |- |9||[[Ігар Калыванаў]]||06.03.1968||[[Фоджа]]||5 (5)||3|| |- |11||[[Сяргей Кыр’якоў]]||01.01.1970||[[Карльсруэ (футбольны клюб)|Карльсруэ]]||8 (3)||1|| |- |17||[[Уладзімер Бясчастных]]||01.04.1974||[[Спартак Масква]]||3 (2)||1||1 |- |16||[[Ігар Сімутэнкаў]]||03.04.1972||[[Рэджына (футбольны клюб)|Рэджына]]||||2|| |} ==== Фінальны турнір ==== ===== Група С ===== {{Справаздача пра футбольны матч |дата=11 чэрвеня |стадыён= |каманда1={{Футбол Італія}} |каманда2={{Футбол Расея|справа}} |лік=2:1 |bg=#EBF5FF |галы1= |галы2= |справаздача= }} {{Справаздача пра футбольны матч |дата=16 чэрвеня |стадыён= |каманда1={{Футбол Расея}} |каманда2={{Футбол Нямеччына|справа}} |лік=0:3 |bg=#EBF5FF |галы1= |галы2= |справаздача= }} {{Справаздача пра футбольны матч |дата=19 чэрвеня |стадыён= |каманда1={{Футбол Расея}} |каманда2={{Футбол Чэхія|справа}} |лік=3:3 |bg=#EBF5FF |галы1= |галы2= |справаздача= }} {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !width=150|Каманда !width=50|Ачк !width=30|Гульняў !width=30|В !width=30|Н !width=30|П !width=30|ГЗ !width=30|ГП |- bgcolor=ccffcc |align="left"|{{Футбол Нямеччына}} |'''7'''||3||2||1||0||5||0 |- bgcolor=ccffcc |align="left"|{{Футбол Чэхія}} |'''4'''||3||1||1||1||5||6 |- |align="left"|{{Футбол Італія}} |'''4'''||3||1||1||1||3||3 |- |align="left"|{{Футбол Расея}} |'''1'''||3||0||1||2||4||8 |} === [[Чэмпіянат сьвету па футболе 1998 году]] === ==== Падрыхтоўка да турніру ==== ===== Група 5 ===== {| class="wikitable" width=65% |- style="text-align: center" !width=33%|Група 5 !1 !2 !3 !4 !5 !Г !В !Н !П !М !А |- style="text-align: center" bgcolor="gold" |align="left"|1. {{Футбол Баўгарыя}} |bgcolor="#808080"|<br /> |1:0 |1:0 |4:1 |4:0 |8 |6 |0 |2 |18-9 |'''18''' |- style="text-align: center" bgcolor="silver" |align="left"|2. {{Футбол Расея}} |4:2 |bgcolor="#808080"|<br /> |2:0 |4:0 |3:0 |8 |5 |2 |1 |19-5 |'''17''' |- style="text-align: center" |align="left"|3. {{Футбол Ізраіль}} |2:1 |1:1 |bgcolor="#808080"|<br /> |2:0 |1:0 |8 |4 |1 |3 |9-7 |'''13''' |- style="text-align: center" |align="left"|4. {{Футбол Кіпр}} |1:3 |1:1 |2:0 |bgcolor="#808080"|<br /> |2:0 |8 |3 |1 |4 |10-15 |'''10''' |- style="text-align: center" |align="left"|5. {{Футбол Люксэмбург}} |1:2 |0:4 |0:3 |1:3 |bgcolor="#808080"|<br /> |8 |0 |0 |8 |2-22 |'''0''' |} ===== Стыкавыя матчы ===== * 29 кастрычніка 1997 — {{Футбол Расея}} — {{Футбол Італія}} — 1:1 * 15 лістапада 1997 — '''{{Футбол Італія}}''' — {{Футбол Расея}} — 1:0 За зборную гулялі ва ўсіх 10 матчах адборачнага турніру: Віктар Анопка; у 8 матчах: Ігар Калыванаў (3 галы), Уладзіслаў Радзімаў (1 гол); у 7 матчах: Сяргей Аўчыньнікаў (прапусьціў 5 мячоў); у 6 матчах: Уладзімер Бясчастных (2 галы), Андрэй Канчэльскіс (1 гол), Юры Нікіфараў (2 галы), [[Андрэй Ціханаў]] (1 гол), Дзьмітры Аленічаў (2 галы); у 5 матчах: Амары Тэтрадзэ, Дзьмітры Папоў, Ігар Сімутэнкаў (2 галы), Юры Коўтун, Ігар Яноўскі; у 4 матчах: Станіслаў Чарчэсаў (прапусьціў 2 мячы), Ігар Чугайнаў, [[Аляксей Касалапаў]] (1 гол), Ахрык Цвэйба; у 3 матчах: Валеры Карпін (1 гол), Дзьмітры Чупрын, Сяргей Юран (1 гол); у 2 матчах: Дзьмітры Радчанка, Яўген Бушманаў, [[Валер Мінько]], Аляксандар Маставой, [[Сяргей Грышын]] (1 гол), Дзьмітры Чарышаў; у 1 матчы: [[Анатоль Канішчаў]], Раміз Мамедаў, Уладзіслаў Тэрнаўскі, Яўген Харлачоў, Ільля Цымбалар, [[Аляксей Герасіменка]], [[Дзяніс Зубко]], Валер Кечынаў (1 гол), Валер Есіпаў, [[Алег Вераценьнікаў]], Сяргей Сямак. Галоўны трэнэр — Барыс Ігнацьеў. === [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2000 году]] === ==== [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2000 году (адборачныя гульні)|Падрыхтоўка да турніру]] ==== ===== Група 4 ===== {| class="wikitable" width=65% |- style="text-align: center" !width=33%|Група 4 !1 !2 !3 !4 !5 !6 !Г !В !Н !П !М !А |- style="text-align: center" bgcolor="gold" |align="left"|1. {{Футбол Францыя}} |bgcolor="#808080"|<br /> |0:0 |2:3 |3:2 |2:0 |2:0 |10 |6 |3 |1 |17-10 |'''21''' |- style="text-align: center" bgcolor="silver" |align="left"|2. {{Футбол Украіна}} |0:0 |bgcolor="#808080"|<br /> |3:2 |1:1 |2:0 |4:0 |10 |5 |5 |0 |14-4 |'''20''' |- style="text-align: center" |align="left"|3. {{Футбол Расея}} |2:3 |1:1 |bgcolor="#808080"|<br /> |1:0 |2:0 |6:1 |10 |6 |1 |3 |22-12 |'''19''' |- style="text-align: center" |align="left"|4. {{Футбол Ісьляндыя}} |1:1 |0:1 |1:0 |bgcolor="#808080"|<br /> |2:0 |3:0 |10 |4 |3 |3 |12-7 |'''15''' |- style="text-align: center" |align="left"|5. {{Футбол Армэнія}} |2:3 |0:0 |0:3 |0:0 |bgcolor="#808080"|<br /> |3:1 |10 |2 |2 |6 |8-15 |'''8''' |- style="text-align: center" |align="left"|6. {{Футбол Андора}} |0:1 |0:2 |1:2 |0:2 |0:3 |bgcolor="#808080"|<br /> |10 |0 |0 |10 |3-28 |'''0''' |} За зборную гулялі ва ўсіх 10 матчах адборачнага турніру: Валер Карпін (6 галоў), Віктар Анопка (4 галы); у 9 матчах: Андрэй Ціханаў; у 8 матчах: Уладзімер Бясчастных (4 галы), Ягор Цітоў (1 гол), Дзмітры Хлястоў; у 7 матчах: Дзьмітры Аленічаў (1 гол), Ігар Яноўскі (1 гол), Аляксей Сьмерцін, Дзмітры Чупрын, Аляксандр Філімонаў (прапусьціў 5 мячоў); у 6 матчах: Сяргей Сямак, Аляксандар Паноў (2 галы); у 5 матчах: Яўген Варламаў (1 гол); у 4 матчах: Аляксандар Маставой (1 гол), Ільля Цымбалар (1 гол); у 3 матчах: Аляксандар Шырко; у 2 матчах: Юры Коўтун, Станіслаў Чарчэсаў (прапусьціў 2 мячы), Юры Драздоў; у 1 матчы: Дзьмітры Харын (прапусьціў 2 мячы), Андрэй Канчэльскіс, Ігар Калыванаў, Валеры Мінько, Ігар Чугайнаў, Сяргей Аўчыньнікаў (прапусьціў 3 мячы), Аляксей Герасіменка, [[Аляксей Ігонін]], Ігар Шалімаў, Сяргей Юран, Вадзім Яўсееў, [[Віктар Булатаў]], [[Арцём Бязродны]]. Галоўны трэнэр — Анатоль Бышавец (у 1998 г.), Алег Раманцаў (у 1999 г.). === [[Футбол на летніх Алімпійскіх гульнях 2000 году|XXVII Летняя Алімпіяда ў Сіднэі 2000 году]] === ==== Падрыхтоўка да турніру ==== ===== Група 4 ===== * 4 верасьня 1998 — {{Футбол Украіна}} 1:0 {{Футбол Расея}} * 10 кастрычніка 1998 — {{Футбол Расея}} 2:1 {{Футбол Францыя}} * 14 кастрычніка 1998 — {{Футбол Ісьляндыя}} 1:2 {{Футбол Расея}} * 27 сакавіка 1999 — {{Футбол Армэнія}} 0:2 {{Футбол Расея}} * 5 чэрвеня 1999 — {{Футбол Францыя}} 2:0 {{Футбол Расея}} * 9 чэрвеня 1999 — {{Футбол Расея}} 3:0 {{Футбол Ісьляндыя}} * 4 верасьня 1999 — {{Футбол Расея}} 6:0 {{Футбол Армэнія}} * 9 кастрычніка 1999 — {{Футбол Расея}} 2:0 {{Футбол Украіна}} {| class="wikitable" width=65% |- style="text-align: center" !width=33%|Група 4 !Г !В !Н !П !М !А |- style="text-align: center" bgcolor="gold" |align="left"|1. {{Футбол Францыя}} |8 |6 |1 |1 |18-4 |'''19''' |- style="text-align: center" bgcolor="silver" |align="left"|2. {{Футбол Расея}} |8 |6 |0 |2 |17-5 |'''18''' |- style="text-align: center" |align="left"|3. {{Футбол Украіна}} |8 |3 |2 |3 |16-12 |'''11''' |- style="text-align: center" |align="left"|4. {{Футбол Ісьляндыя}} |8 |2 |0 |6 |9-18 |'''6''' |- style="text-align: center" |align="left"|5. {{Футбол Армэнія}} |8 |1 |1 |6 |6-27 |'''4''' |} ===== Стыкавыя матчы ===== 13 лістапада 1999 — {{Футбол Расея}} — {{Футбол Славаччына}} — 0:1 17 лістапада 1999 — '''{{Футбол Славаччына}}''' — {{Футбол Расея}} — 3:1 За зборную (алімпійскую) гулялі ва ўсіх 10 матчах адборачнага турніру: Ралан Гусеў (5 галоў), [[Аляксей Савельеў]] (3 галы); у 9 матчах: [[Андрэй Чычкін]] (прапусьціў 9 мячоў), Максім Бузьнікін (1 гол); у 8 матчах: [[Сяргей Бурчэнкоў]], Генадзь Ніжэгародаў; у 7 матчах: [[Уладзімер Бут]], [[Дзяніс Лактыянаў]] (2 галы), [[Дзьмітры Сьмірноў]]; у 6 матчах: [[Ігар Аксёнаў]], Арцём Бязродны (3 галы); у 5 матчах: [[Андрэй Цаплін]] (1 гол), [[Эдуард Мор]]; у 4 матчах: [[Андрэй Дураў]], [[Дзяніс Первушын]], Ігар Сямшоў, Дзьмітры Булыкін, [[Магамед Адыеў]] (2 галы), [[Сяргей Восіпаў]]; у 2 матчах: [[Максім Павароў]], Віктар Булатаў; у 1 матчы: Дзьмітры Кірычэнка, [[Сяргей Цемрукоў]], [[Дзьмітры Варфаламееў]], [[Дзяніс Мацьёла]], Вячаслаў Малафееў, [[Аляксандар Пеўняў]]. Галоўны трэнэр — [[Леанід Пахомаў]]. === [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году]] === ==== Падрыхтоўка да турніру ==== ===== Група 1 ===== {| class="wikitable" width=85% |- style="text-align: center" !width=33%|Група 1 !1 !2 !3 !4 !5 !6 !Г !В !Н !П !М !А |- style="text-align: center" bgcolor="gold" |align="left"|1. {{Футбол Расея}} |bgcolor="#808080"|<br /> |1:1 |1:1 |4:0 |1:0 |3:0 |10 |7 |2 |1 |18-5 |'''23''' |- style="text-align: center" bgcolor="silver" |align="left"|2. {{Футбол Славенія}} |2:1 |bgcolor="#808080"|<br /> |1:1 |2:2 |3:0 |2:0 |10 |5 |5 |0 |17-9 |'''20''' |- style="text-align: center" |align="left"|3. {{Футбол Сэрбія і Чарнагорыя|||Югаславія}} |0:1 |1:1 |bgcolor="#808080"|<br /> |1:1 |2:0 |6:2 |10 |5 |4 |1 |22-8 |'''19''' |- style="text-align: center" |align="left"|4. {{Футбол Швайцарыя}} |0:1 |0:1 |1:2 |bgcolor="#808080"|<br /> |5:1 |5:0 |10 |4 |2 |4 |18-12 |'''14''' |- style="text-align: center" |align="left"|5. {{Футбол Фарэрскія астравы}} |0:3 |2:2 |0:6 |0:1 |bgcolor="#808080"|<br /> |1:0 |10 |2 |1 |7 |6-23 |'''7''' |- style="text-align: center" |align="left"|6. {{Футбол Люксэмбург}} |1:2 |1:2 |0:2 |0:3 |0:2 |bgcolor="#808080"|<br /> |10 |0 |0 |10 |4-28 |'''0''' |} ==== Склад каманды ==== Галоўны трэнэр: [[Алег Раманцаў]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб !Адб. гульняў (галоў) !Гульняў !Галоў |- !colspan=7|Брамнікі |- |1||[[Руслан Нігматулін]]||07.10.1974||[[Лякаматыў Масква]], [[Вэрона (футбольны клюб)|Вэрона]]||10 (-5)||3||-4 |- |12||[[Станіслаў Чарчэсаў]]||02.09.1963|||||||| |- |23||[[Аляксандар Філімонаў]]||15.10.1973||[[Эліста (футбольны клюб)|Уралан]]|||||| |- !colspan=7|Абаронцы |- |адб. т.||[[Дзьмітры Хлястоў]]||21.01.1971||[[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]]||2|||| |- |адб. т.||[[Юры Драздоў]]||16.01.1972||[[Лякаматыў Масква]]||5|||| |- |13||[[Вячаслаў Даеў]]||06.09.1972||[[Тарпэда Масква]]||2|||| |- |14||[[Ігар Чугайнаў]]||06.04.1970||[[Лякаматыў Масква]]||5|||| |- |2||[[Юры Коўтун]]||05.01.1970||[[Спартак Масква]]||8 (1)||3|| |- |3||[[Юры Нікіфараў]]||16.09.1970||[[ПСВ Эйндговэн|ПСВ]]||4||3|| |- bgcolor=lightgreen |7||[[Віктар Анопка]]||14.10.1969||[[Аўеда (футбольны клюб)|Аўеда]]||10||3|| |- |5||[[Андрэй Саламацін]]||09.09.1975||[[ЦСКА Масква|ЦСКА]]||||2|| |- |18||[[Дзьмітры Сеньнікаў]]||24.06.1976||[[Лякаматыў Масква]]||||1|| |- !colspan=7|Паўабаронцы |- |адб. т.||[[Амары Тэтрадзэ]]||13.10.1969||[[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]]||4|||| |- |адб. т.||[[Ралан Гусеў]]||17.09.1977||[[Дынама Масква]]||5|||| |- |адб. т.||[[Андрэй Карака]]||01.04.1978||[[Крылы Саветаў Самара|Крылы Саветаў]]||1|||| |- |10||[[Аляксандар Маставой]]||22.08.1968||[[Сэльта Віга|Сэльта]]||7 (1)|||| |- |17||[[Сяргей Сямак]]||27.02.1976||[[ЦСКА Масква|ЦСКА]]||7 (1)|||| |- |4||[[Аляксей Сьмерцін]]||01.05.1975||[[Бардо (футбольны клюб)|Бардо]]||6||3|| |- |8||[[Валер Карпін]]||02.02.1969||[[Сэльта Віга|Сэльта]]||8||3||1 |- |9||[[Ягор Цітоў]]||29.05.1976||[[Спартак Масква]]||10 (3)||3||1 |- |15||[[Дзьмітры Аленічаў]]||20.10.1972||[[Пэруджа (футбольны клюб)|Пэруджа]], [[Порту (футбольны клюб)|Порту]]||8 (1)||2|| |- |20||[[Марат Ізмайлаў]]||21.09.1982||[[Лякаматыў Масква]]||3||2|| |- |21||[[Дзьмітры Чупрын]]||22.12.1975||[[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]]||9 (2)||3|| |- |6||[[Ігар Семшоў]]||06.04.1978||[[Тарпэда Масква]]||||2|| |- !colspan=7|Нападнікі |- |адб. т.||[[Аляксандар Паноў]]||21.09.1975||[[Сэнт-Эцьен (футбольны клюб)|Сэнт-Эцьен]]||1|||| |- |адб. т.||[[Аляксандар Шырко]]||24.11.1976||[[Тарпэда Масква]]||2 (1)|||| |- |адб. т.||[[Максім Бузнікін]]||01.03.1977||[[Сатурн Раменскае|Сатурн]], [[Лякаматыў Масква]]||4 (1)|||| |- |адб. т.||[[Дзяніс Папоў]]||04.02.1979||[[ЦСКА Масква|ЦСКА]]||1|||| |- |адб. т.||[[Андрэй Федзькоў]]||04.07.1971||[[Сокал Саратаў|Сокал]]||2|||| |- |11||[[Уладзімер Бясчастных]]||01.04.1974||[[Расынг Сантандэр|Расынг]], [[Спартак Масква]]||10 (7)||3||1 |- |16||[[Аляксандар Кержакоў]]||27.11.1982||[[Зэніт Санкт-Пецярбург|Зэніт]]||||1|| |- |19||[[Руслан Піменаў]]||25.11.1981||[[Лякаматыў Масква]]||||2|| |- |22||[[Дзьмітры Сычоў]]||03.04.1983||[[Спартак Масква]]||||3||1 |} ==== Фінальны турнір ==== ===== Група H ===== {{Справаздача пра футбольны матч | дата =5 чэрвеня 2002<br />15:30 | каманда1 = {{Футбол Расея}} | лік = 2—0 | каманда2 = {{Футбол Туніс|справа}} | галы1 = [[Ягор Цітоў|Цітоў]] 59' <br /> [[Валер Карпін|Карпін]] 64' ([[Пэнальці (футбол)|пэн.]]) | галы2 = &nbsp;| стадыён = [[Кобэ Ўінг]], [[Кобе]]<br />'''Судзьдзя:''' {{Сьцяг Ямайкі|15px}} Пітэр Прэндэргаст<br />'''Гледачоў:''' 30 957 }} ---- {{Справаздача пра футбольны матч | дата =9 чэрвеня 2002<br />20:30 | каманда1 = {{Футбол Японія}} | лік = 1—0 | каманда2 = {{Футбол Расея|справа}} | галы1 = [[Юнічыі Інамота|Інамота]] 51'| галы2 = &nbsp;| стадыён = [[Інтэрнацыянальны стадыён (Ёкагама)|Інтэрнацыянальны стадыён]], [[Ёкагама]]<br />'''Судзьдзя:''' {{Сьцяг Нямеччыны|15px}} [[Маркус Цьмянеў]]<br />'''Гледачоў:''' 66,108 }} ---- {{Справаздача пра футбольны матч |дата = 14 чэрвеня 2002 |час = 15:30 |каманда1 = {{Футбол Бэльгія}} |лік = 3:2 |каманда2 = {{Футбол Расея|справа}} |галы1 = [[Ёхан Валем|Валем]], 7'<br />[[Ўэсьлі Сонк|Сонк]], 78'<br />[[Марк Вільмотс|Вільмотс]], 82' |галы2 = [[Уладзімер Бясчастных|Бясчастных]], 52'<br />[[Дзьмітры Сычоў|Сычоў]], 88' |стадыён = [[Сідзуока ЭКОПА]], [[Сідзуока]] |судзьдзя = {{Сьцяг Даніі|15пкс}} [[Кім Мільтан Нэльсан]] |гледачы = 46 640 }} {{ФутболТабліца4 |Каманда1 = {{Футбол Японія}}|Г1 = 3|В1 = 2|Н1 = 1|П1 = 0|РМ1 = 5-2|А1 = 7|Колер1 = #ccffcc |Каманда2 = {{Футбол Бэльгія}}|Г2 = 3|В2 = 1|Н2 = 2|П2 = 0|РМ2 = 6-5|А2 = 5|Колер2 = #ccffcc |Каманда3 = {{Футбол Расея}}|Г3 = 3|В3 = 1|Н3 = 0|П3 = 2|РМ3 = 4-4|А3 = 3|Колер3 = #f5f5f5 |Каманда4 = {{Футбол Туніс}}|Г4 = 3|В4 = 0|Н4 = 1|П4 = 2|РМ4 = 1-5|А4 = 1|Колер4 = #f5f5f5 }} === [[Летнія Алімпійскія гульні 2004 году|XXVIII Летняя Алімпіяда ў Атэнах 2004 году]] === ==== Падрыхтоўка да турніру ==== ===== Група 10 ===== 7 верасьня 2002 — {{Футбол Расея}} 2-0 {{Футбол Ірляндыя}}<br /> 11 кастрычніка 2002 — {{Футбол Грузія}} 0-3 {{Футбол Расея}}<br /> 16 кастрычніка 2002 — {{Футбол Расея}} 1-0 {{Футбол Альбанія}}<br /> 29 сакавіка 2003 — {{Футбол Альбанія}} 1-4 {{Футбол Расея}}<br /> 6 чэрвеня 2003 — {{Футбол Швайцарыя}} 1-0 {{Футбол Расея}}<br /> 5 верасьня 2003 — {{Футбол Ірляндыя}} 2-0 {{Футбол Расея}}<br /> 9 верасьня 2003 — {{Футбол Расея}} 1-2 {{Футбол Швайцарыя}}<br /> 10 кастрычніка 2003 — {{Футбол Расея}} 3-2 {{Футбол Грузія}} {| class="wikitable" width=65% |- style="text-align: center" !width=33%|Каманда !Г !В !Н !П !width=12%|М !А |- bgcolor=#C0FFC0 style="text-align: center" |align="left"|1. {{Футбол Швайцарыя}} |8 |6 |1 |1 |12-6 |19 |- style="text-align: center" |align="left"|2. {{Футбол Расея}} |8 |5 |0 |3 |14-8 |15 |- style="text-align: center" |align="left"|3. {{Футбол Альбанія}} |8 |3 |1 |4 |10-10 |10 |- style="text-align: center" |align="left"|4. {{Футбол Ірляндыя}} |8 |2 |2 |4 |8-11 |8 |- style="text-align: center" |align="left"|5. {{Футбол Грузія}} |8 |1 |2 |5 |7-16 |5 |} За зборную (алімпійскую) гулялі ва ўсіх 8 матчах адборачнага турніру: [[Антон Бабёр]] (1 гол), [[Алег Кузьмін]]; у 7 матчах: [[Спартак Гагніеў]] (4 галы), [[Дзяніс Калодзін]], [[Антон Рагочы]]; у 6 матчах: [[Уладзімер Габулаў]] (прапусьціў 4 мячы), [[Дзьмітры Кудрашоў]], [[Алан Кусаў]] (1 гол); у 5 матчах: [[Аляксандар Белазёраў]], [[Раман Паўлючэнка]] (3 галы), [[Андрэй Аршавін]] (1 гол); у 4 матчах: [[Ігар Лебедзенка]], [[Аляксандар Горын]]; у 3 матчах: [[Аляксей Ванюшын]], [[Сяргей Вінаградаў]] (1 гол), [[Ігар Дзянісаў]]; у 2 матчах: Аляксей Беразуцкі, [[Сяргей Сьмірноў]], Дзяніс Еўсікаў, Марат Ізмайлаў, Ігар Акінфееў (прапусьціў 4 мячы), [[Раман Адамаў]], [[Аляксандар Паўленка]]; у 1 матчы: [[Артур Тлісаў]], [[Алег Трыфанаў]] (1 гол), Дзьмітры Сычоў (1 гол), Аляксандар Кержакоў, [[Кірыл Арлоў]], Іван Саенко, Васіль Беразуцкі, Руслан Піменаў, Аляксандар Анюкоў, Аляксей Бугаёў, [[Дзяніс Бушуеў]]. Галоўны трэнэр — Андрэй Чарнышоў. === [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2004 году]] === ==== [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2004 году (адборачныя гульні)|Падрыхтоўка да турніру]] ==== ===== Група 10 ===== {| class="wikitable" width=65% |- style="text-align: center" !width=33%|Каманда !1 !2 !3 !4 !5 !Г !В !Н !П !width=12%|М !А |- bgcolor=#C0FFC0 style="text-align: center" |align="left"|1. {{Футбол Швайцарыя}} |<br /> |2:2 |2:0 |3:2 |4:1 |8 |4 |3 |1 |15-11 |15 |- bgcolor=#FFFFC0 style="text-align: center" |align="left"|2. {{Футбол Расея}} |4:1 |<br /> |4:2 |4:1 |3:1 |8 |4 |2 |2 |19-12 |14 |- style="text-align: center" |align="left"|3. {{Футбол Ірляндыя}} |1:2 |1:1 |<br /> |2:1 |2:0 |8 |3 |2 |3 |10-11 |11 |- style="text-align: center" |align="left"|4. {{Футбол Альбанія}} |1:1 |3:1 |0:0 |<br /> |3:1 |8 |2 |2 |4 |11-15 |8 |- style="text-align: center" |align="left"|5. {{Футбол Грузія}} |0:0 |1:0 |0:2 |3:0 |<br /> |8 |2 |1 |5 |8-14 |7 |} ===== Стыкавыя матчы ===== 15 лістапада 2003 — {{Футбол Расея}} — {{Футбол Ўэйлз}} — 0:0 19 лістапада 2003 — {{Футбол Ўэйлз}} — '''{{Футбол Расея}}''' — 0:1 ==== Склад каманды ==== Галоўны трэнэр: [[Валер Газаеў]], зь верасьня 2003 — [[Георгі Ярцаў]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб !Адб. гульняў (галоў) !Гульняў !Галоў |- !colspan=7|Брамнікі |- |адб. т.||[[Веніямін Мандрыкін]]||30.08.1980||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[ЦСКА Масква|ЦСКА (Масква)]]||1 (-1)|||| |- |1||[[Сяргей Аўчыньнікаў]]||10.11.1970||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[Лякаматыў Масква|Лякаматыў (Масква)]]||8 (-11)||2||-2 |- |12||[[Вячаслаў Малафееў]]||04.03.1979||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[Зэніт Санкт-Пецярбург|Зэніт (Санкт-Пецярбург)]]||1||2||-2 |- |23||[[Ігар Акінфееў]]||08.04.1986||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[ЦСКА Масква|ЦСКА (Масква)]]|||||| |- !colspan=7|Абаронцы |- |адб. т.||[[Віктар Анопка]]||14.10.1969||{{Сьцяг Гішпаніі|20px}} [[Раё Вальлекана]], {{Сьцяг Расеі|20px}} [[Аланія Ўладзікаўказ|Аланія]]||8 (1)|||| |- |адб. т.||[[Юры Коўтун]]||05.01.1970||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[Спартак Масква|Спартак (Масква)]]||1|||| |- |адб. т.||[[Ігар Яноўскі]]|| 03.08.1974||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[ЦСКА Масква|ЦСКА (Масква)]]||4|||| |- |адб. т.||[[Андрэй Саламацін]]||09.09.1975||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[ЦСКА Масква|ЦСКА (Масква)]]||3|||| |- |адб. т.||[[Генадзь Ніжагародаў]]||07.06.1977||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[Лякаматыў Масква|Лякаматыў (Масква)]]||4|||| |- |адб. т.||[[Дзяніс Еўсікаў]]||19.02.1981||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[ЦСКА Масква|ЦСКА (Масква)]]||2|||| |- |адб. т.||[[Аляксей Беразуцкі]]||20.06.1982||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[ЦСКА Масква|ЦСКА (Масква)]]||1|||| |- |адб. т.||[[Васіль Беразуцкі]]||20.06.1982||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[ЦСКА Масква|ЦСКА (Масква)]]||1|||| |- |адб. т.||[[Сяргей Ігнашэвіч]]||14.07.1979||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[Лякаматыў Масква|Лякаматыў (Масква)]]||10 (3)|||| |- |16||[[Вадзім Яўсееў]]||08.01.1976||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[Лякаматыў Масква|Лякаматыў (Масква)]]||5 (1)||3|| |- |17||[[Дзьмітры Сеньнікаў]]||24.06.1976||{{Сьцяг Расеі|20пкс}} [[Лякаматыў Масква|Лякаматыў (Масква)]]||5||3|| |- |14||[[Аляксандар Анюкоў]]||28.09.1982||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[Крылы Саветаў Самара]]||||1|| |- |21||[[Аляксей Бугаёў]]||25.08.1981||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[Тарпэда Масква|Тарпэда (Масква)]]||||2|| |- !colspan=7|Паўабаронцы |- |адб. т.||[[Дзьмітры Чупрын]]||22.12.1975||{{Сьцяг Гішпаніі|20px}} [[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]]||1|||| |- |адб. т.||[[Сяргей Сямак]]||27.02.1976||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[ЦСКА Масква|ЦСКА (Масква)]]||5 (2)|||| |- |адб. т.||[[Ягор Цітоў]]||29.05.1976||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[Спартак Масква|Спартак (Масква)]]||3 (1)|||| |- |адб. т.||[[Валер Есіпаў]]||04.10.1971||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[Ротар Валгаград|Ротар]]||1|||| |- |адб. т.||[[Аляксандар Тачылін]]||27.04.1974||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[Дынама Масква|Дынама (Масква)]]||1|||| |- |адб. т.||[[Пётар Быстроў]]||15.07.1979||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[Сатурн Раменскае|Сатурн]]||1|||| |- |2||[[Уладзіслаў Радзімаў]]||26.11.1975||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[Зэніт Санкт-Пецярбург|Зэніт (Санкт-Пецярбург)]]||2||2|| |- bgcolor=lightgreen |4||[[Аляксей Сьмерцін]]||01.05.1975||{{Сьцяг Францыі|20px}} [[Бардо (футбольны клюб)|Бардо]], {{Сьцяг Ангельшчыны|20px}} [[Портсмут (футбольны клюб)|Портсмут]]||8||2|| |- |5||[[Андрэй Карака]]||01.04.1978||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[Крылы Саветаў Самара|Крылы Саветаў]]||7 (2)||3|| |- |7||[[Марат Ізмайлаў]]||21.09.1982||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[Лякаматыў Масква|Лякаматыў (Масква)]]||4||2|| |- |8||[[Ралан Гусеў]]||17.09.1977||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[ЦСКА Масква|ЦСКА (Масква)]]||9||2|| |- |10||[[Аляксандар Маставой]]||22.08.1968||{{Сьцяг Гішпаніі|20px}} [[Сэльта Віга|Сэльта]]||4 (1)||1|| |- |15||[[Дзьмітры Аленічаў]]||20.10.1972||{{Сьцяг Партугаліі|20px}} [[Порту (футбольны клюб)|Порту]]||4||3|| |- |20||[[Дзьмітры Ласькоў]]||12.02.1974||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[Лякаматыў Масква|Лякаматыў (Масква)]]||4||1|| |- |22||[[Яўген Алдонін]]||22.01.1980||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[Ротар Валгаград|Ротар]], {{Сьцяг Расеі|20px}} [[ЦСКА Масква|ЦСКА (Масква)]]||7||2|| |- |6||[[Ігар Сямшоў]]||06.04.1978||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[Тарпэда Масква|Тарпэда (Масква)]]||||1|| |- |13||[[Раман Шаронаў]]||08.02.1976||{{Сьцяг Расеі|20px}} [[Рубін Казань|Рубін]]||||2|| |- !colspan=7|Нападнікі |- |адб. т.||[[Дзяніс Папоў]]||04.02.1979||{{Сьцяг Расеі|20пкс}} [[ЦСКА Масква|ЦСКА (Масква)]]||2|||| |- |адб. т.||[[Уладзімер Бясчастных]]||01.04.1974||{{Сьцяг Расеі|20пкс}} [[Спартак Масква|Спартак (Масква)]], {{Сьцяг Турэччыны|20пкс}} [[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]||2 (1)|||| |- |3||[[Дзьмітры Сычоў]]||03.04.1982||{{Сьцяг Францыі|20пкс}} [[Алімпік Марсэль|Марсэль]], {{Сьцяг Расеі|20пкс}} [[Лякаматыў Масква|Лякаматыў (Масква)]]||5 (1)||2|| |- |9||[[Дзьмітры Булыкін]]||20.11.1979||{{Сьцяг Расеі|20пкс}} [[Дынама Масква|Дынама (Масква)]]||5 (4)||3||1 |- |11||[[Аляксандар Кержакоў]]||27.11.1982||{{Сьцяг Расеі|20пкс}} [[Зэніт Санкт-Пецярбург|Зэніт (Санкт-Пецярбург)]]||7 (2)||1|| |- |18||[[Дзьмітры Кірычэнка]]||17.01.1977||{{Сьцяг Расеі|20пкс}} [[ЦСКА Масква|ЦСКА (Масква)]]||||1||1 |- |19||[[Уладзімер Быстроў]]||31.01.1984||{{Сьцяг Расеі|20пкс}} [[Зэніт Санкт-Пецярбург|Зэніт (Санкт-Пецярбург)]]||||1|| |} ==== Фінальны турнір ==== ===== Група A ===== {{Справаздача пра футбольны матч |дата=12 чэрвеня 2004 |стадыён= |каманда1={{Футбол Гішпанія}} |каманда2={{Футбол Расея|справа}} |лік=1:0 |bg=#EBF5FF |галы1= [[Валерон]], 60' |галы2= }} {{Справаздача пра футбольны матч |дата=16 чэрвеня, 2004 |стадыён= |каманда1={{Футбол Расея}} |каманда2={{Футбол Партугалія|справа}} |лік=0:2 |bg=#EBF5FF |галы1= |галы2= [[Манішэ]] 7', [[Руй Кошта]] 89' }} {{Справаздача пра футбольны матч |дата=20 чэрвеня, 2004 |стадыён= |каманда1={{Футбол Расея}} |каманда2={{Футбол Грэцыя|справа}} |лік=2:1 |bg=#EBF5FF |галы1= Кірычэнка, 2'<br />Булыкін, 18' |галы2= Врызас, 43' }} На «сьвяце жыцьця» футбалісты зборнай Расеі не паказалі годнай гульні і не дамагліся прымальнага выніку. Нягледзячы на гэта, галоўнага трэнэра зборнай Расеі [[Георгі Ярцаў|Георгія Ярцава]] ня звольнілі са свайго паста. Годна дэбютавалі на самім высокім узроўні новыя гульцы: Шаронаў, Бугаёў, Анюкоў, Кірычэнка. Апошні да таго ж адзначыўся [[Рэкорды Чэмпіянатаў Эўропы па футболе|самым хуткім галом у гісторыі Чэмпіянатаў Эўропы]]. Расейскім заўзятарам чэмпіянат запомніўся гульнёй зборнай Расеі з Грэцыяй, будучым чэмпіёнам турніру, у апошняй гульні групавога тура. Гульня скончылася перамогай Расеі зь лікам 2:1, прычым калі б на апошніх хвілінах Кірычэнка выкарыстаў свой небясьпечны момант, грэкі выбылі бы з спаборніцтва. У гульнях фінальнай часткі чэмпіянату гэта была адзіная перамога Расеі і адзіная параза Грэцыі. Таксама выступ каманды быў азмрочаны адлічэньнем зь яе складу пасьля першага матчу Аляксандра Маставога. {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !width=200|Каманда !width=35|Ачк !width=35|Гульняў !width=30|В !width=30|Н !width=30|П !width=30|ГЗ !width=30|ГП !width=30|РМ |- bgcolor=ccffcc |align="left"|1. {{Футбол Партугалія}} |'''6'''||3||2||0||1||4||2||+2 |- bgcolor=ccffcc |align="left"|2. {{Футбол Грэцыя}} |'''4'''||3||1||1||1||4||4||0 |- |align="left"|3. {{Футбол Гішпанія}} |'''4'''||3||1||1||1||2||2||0 |- |align="left"|4. {{Футбол Расея}} |'''3'''||3||1||0||2||2||4||−2 |} === [[Чэмпіянат сьвету па футболе 2006 году]] === ==== Падрыхтоўка да турніру ==== ===== Група 3 ===== {| class="wikitable" width=70% |- style="text-align: center" !width=33%|Група 3 !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !Г !В !Н !П !М !А |- style="text-align: center" bgcolor="gold" |align="left"|1. {{Футбол Партугалія}} |bgcolor="#808080"|<br /> |2:0 |7:1 |4:0 |3:0 |2:1 |6:0 |12 |9 |3 |0 |35-5 |'''30''' |- style="text-align: center" bgcolor="silver" |align="left"|2. {{Футбол Славаччына}} |1:1 |bgcolor="#808080"|<br /> |0:0 |1:0 |4:1 |7:0 |3:1 |12 |6 |5 |1 |24-8 |'''23''' |- style="text-align: center" |align="left"|3. {{Футбол Расея}} |0:0 |1:1 |bgcolor="#808080"|<br /> |4:0 |2:0 |2:0 |5:1 |12 |6 |5 |1 |23-12 |'''23''' |- style="text-align: center" |align="left"|4. {{Футбол Эстонія}} |0:1 |1:2 |1:1 |bgcolor="#808080"|<br /> |2:1 |2:0 |4:0 |12 |5 |2 |5 |16-17 |'''17''' |- style="text-align: center" |align="left"|5. {{Футбол Латвія}} |0:2 |1:1 |1:1 |2:2 |bgcolor="#808080"|<br /> |1:0 |4:0 |12 |4 |3 |5 |18-21 |'''15''' |- style="text-align: center" |align="left"|6. {{Футбол Ліхтэнштайн}} |2:2 |0:0 |1:2 |1:2 |1:3 |bgcolor="#808080"|<br /> |3:0 |12 |2 |2 |8 |13-23 |'''8''' |- style="text-align: center" |align="left"|7. {{Футбол Люксэмбург}} |0:5 |0:4 |0:4 |0:2 |3:4 |0:4 |bgcolor="#808080"|<br /> |12 |0 |0 |12 |5-48 |'''0''' |} За зборную гулялі ў 10 (з 12) матчах адборачнага турніру: Аляксандар Кержакоў (4 галы), Андрэй Аршавін (5 галоў); у 9 матчах: Аляксей Сьмерцін, Аляксей Беразуцкі; у 8 матчах: Аляксандар Анюкоў; у 7 матчах: Дзьмітры Сеньнікоў, Сяргей Ігнашэвіч, Яўген Алдонін, Марат Ізмайлаў (2 галы), Васіль Беразуцкі; у 6 матчах: Вячаслаў Малафееў (прапусьціў 10 мячоў), Дзяніс Еўсікаў, Дзьмітры Кірычэнка (2 галы), Дзьмітры Ласькоў (2 галы), Ігар Акінфееў (прапусьціў 2 мячы); у 5 матчах: Андрэй Карака (2 галы), Дзьмітры Чупрын, Дзьмітры Сычоў (4 галы); у 4 матчах: Ралан Гусеў, Ігар Сямшоў, Уладзімер Быстроў, [[Дыніяр Білялетдынаў]]; у 3 матчах: Дзьмітры Булыкін (1 гол), [[Дзяніс Баярынцаў]], Аляксей Бугаёў, Раман Паўлючэнка (1 гол), Сяргей Сямак; у 2 матчах: Дзяніс Калодзін, [[Юры Жыркоў]]; у 1 матчы: Дзьмітры Аленічаў, Раман Шаронаў, [[Любамір Кантоністаў]], Ягор Цітоў. Галоўны трэнэр — [[Георгі Ярцаў]] (да сакавіка 2005), затым — [[Юры Сёмін]]. === [[Летнія Алімпійскія гульні 2008 году|XXIX Летняя Алімпіяда ў Пэкіне 2008 году]] === ==== Падрыхтоўка да турніру ==== * 3 верасьня 2006 — {{Футбол Фінляндыя}} 1:5 {{Футбол Расея}} * 6 верасьня 2006 — {{Футбол Расея}} 3:1 {{Футбол Вугоршчына}} * 6 кастрычніка 2006 — {{Футбол Расея}} 4:1 {{Футбол Партугалія}} * 10 кастрычніка 2006 — {{Футбол Партугалія}} 3:0 {{Футбол Расея}} За зборную (алімпійскую) гулялі ва ўсіх 4 матчах адборачнага турніру: [[Дзьмітры Хоміч]] (прапусьціў 6 мячоў), [[Раман Вараб'ёў]], І. Дзянісаў (4 галы), [[Андрэй Ешчанка]], [[Кірыл Набабкін]] (1 гол), А. Паўленка, [[Яўген Савін]] (3 галы), [[Іван Таранаў]], [[Дзьмітры Тарбінскі]], [[Іван Чарэнчыкаў]], [[Раман Шышкін]]; у 3 матчах: [[Аляксандар Данцаў]]; у 2 матчах: [[Мікіта Бажэнаў]] (4 галы), [[Андрэй Стальмахаў]], [[Рэнат Сабітаў]], [[Аляксей Рабко]]; у 1 матчы: [[Аляксандар Салугін]]. Галоўны трэнэр — Аляксандар Барадзюк. === [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2008 году]] === ==== [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2008 году (адборачныя гульні)|Падрыхтоўка да турніру]] ==== ===== [[Чэмпіянат Эўропы па футболу 2008 году (адборачныя гульні)#.D0.93.D1.80.D1.83.D0.BF.D0.BF.D0.B0 .D0.95|Група E]] ===== '''Адборачны раўнд'''<br /> 6 верасьня 2006 — {{Футбол Харватыя}} (Х) 0-0 <br /> 7 кастрычніка 2006 — {{Футбол Ізраіль}} (Х) 1-1 <br /> 11 кастрычніка 2006 — {{Футбол Эстонія}} (Х) 2-0 <br /> 15 лістапада 2006 — {{Футбол Македонія}} (Г) 2-0 <br /> 24 сакавіка 2007 — {{Футбол Эстонія}} (Г) 2-0 <br /> 2 чэрвеня 2007 — {{Футбол Андора}} (Х) 4-0 <br /> 6 чэрвеня 2007 — {{Футбол Харватыя}} (Г) 0-0 <br /> 8 верасьня 2007 — {{Футбол Македонія}} (Х) 3-0 <br /> 12 верасьня 2007 — {{Футбол Ангельшчына}} (Г) 0-3 <br /> 17 кастрычніка 2007 — {{Футбол Ангельшчына}} (Х) 2-1 <br /> 17 лістапада 2007 — {{Футбол Ізраіль}} (Г) 1-2 <br /> 21 лістапада 2007 — {{Футбол Андора}} (Г) 1-0 {| class="wikitable" width=65% |- style="text-align: center" !width=30%|Група E !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !Г !В !Н !П !М !А |- style="text-align: center" bgcolor="lightgreen" |align="left"|1. {{Футбол Харватыя}} |bgcolor="#808080"|<br /> |0:0 |2:0 |1:0 |2:1 |2:0 |7:0 |12 |9 |2 |1 |28-8 |'''29''' |- style="text-align: center" bgcolor="lightgreen" |align="left"|2. {{Футбол Расея}} |0:0 |bgcolor="#808080"|<br /> |2:1 |1:1 |3:0 |2:0 |4:0 |12 |7 |3 |2 |18-7 |'''24''' |- style="text-align: center" |align="left"|3. {{Футбол Ангельшчына}} |2:3 |3:0 |bgcolor="#808080"|<br /> |3:0 |0:0 |3:0 |5:0 |12 |7 |2 |3 |24-7 |'''23''' |- style="text-align: center" |align="left"|4. {{Футбол Ізраіль}} |3:4 |2:1 |0:0 |bgcolor="#808080"|<br /> |1:0 |4:0 |4:1 |12 |7 |2 |3 |20-12 |'''23''' |- style="text-align: center" |align="left"|5. {{Футбол Македонія}} |2:0 |0:2 |0:1 |1:2 |bgcolor="#808080"|<br /> |1:1 |3:0 |12 |4 |2 |6 |12-12 |'''14''' |- style="text-align: center" |align="left"|6. {{Футбол Эстонія}} |0:1 |0:2 |0:3 |0:1 |0:1 |bgcolor="#808080"|<br /> |2:1 |12 |2 |1 |9 |5-21 |'''7''' |- style="text-align: center" |align="left"|7. {{Футбол Андора}} |0:6 |0:1 |0:3 |0:2 |0:3 |0:2 |bgcolor="#808080"|<br /> |12 |0 |0 |12 |2-42 |'''0''' |} ==== Склад каманды ==== Галоўны трэнэр: [[Гус Гідынк]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб !Адб. гульняў (галоў) !Гульняў !Галоў |- !colspan=7|Брамнікі |- |1||[[Ігар Акінфееў]]||08.04.1986||[[ЦСКА Масква|ЦСКА]]||5 (-1)|||| |- |12||[[Уладзімер Габулаў]]||19.10.1983||[[Дынама Масква]]||4 (-3)|||| |- |16||[[Вячаслаў Малафееў]]||04.03.1979||[[Зэніт Санкт-Пецярбург]]||4 (-3)|||| |- !colspan=7|Абаронцы |- |2||[[Васіль Беразуцкі]]||20.06.1982||[[ЦСКА Масква|ЦСКА]]||10 (1)|||| |- |4||[[Сяргей Ігнашэвіч]]||14.07.1979||[[ЦСКА Масква|ЦСКА]]||10|||| |- |5||[[Аляксей Беразуцкі]]||20.06.1982||[[ЦСКА Масква|ЦСКА]]||11|||| |- |8||[[Дзяніс Калодзін]]||11.01.1982||[[Дынама Масква]]||4|||| |- |14||[[Раман Шырокаў]]||06.07.1981||[[Зэніт Санкт-Пецярбург]]||3|||| |- |22||[[Аляксандар Анюкоў]]||28.09.1982||[[Зэніт Санкт-Пецярбург]]||11|||| |- |адб. т.||[[Раман Шышкін]]||27.01.1987||[[Спартак Масква]]||1|||| |- !colspan=7|Паўабаронцы |- |адб. т.||[[Ягор Цітоў]]||29.05.1976||[[Спартак Масква]]||2|||| |- |адб. т.||[[Аляксей Сьмерцін]]||01.05.1975||[[Дынама Масква]]||1|||| |- |20||[[Ігар Сямшоў]]||06.04.1978||[[Дынама Масква]]||9|||| |- |адб. т.||[[Марат Ізмайлаў]]||21.09.1982||[[Лякаматыў Масква]]||2|||| |- |адб. т.||[[Яўген Алдонін]]||22.01.1980||[[ЦСКА Масква|ЦСКА]]||3|||| |- bgcolor=lightgreen |10||[[Андрэй Аршавін]]||29.05.1981||[[Зэніт Санкт-Пецярбург]]||12 (3)|||| |- |15||[[Дыніяр Білялетдынаў]]||27.02.1985||[[Лякаматыў Масква]]||10 (1)|||| |- |адб. т.||[[Віктар Будзянскі]]||12.01.1984||[[Асколі (футбольны клюб)|Асколі (Італія)]]||2|||| |- |18||[[Юры Жыркоў]]||20.08.1983||[[ЦСКА Масква|ЦСКА]]||9|||| |- |7||[[Дзьмітры Тарбінскі]]||28.04.1984||[[Спартак Масква]]||6|||| |- |17||[[Канстанцін Зыранаў]]||05.10.1977||[[Зэніт Санкт-Пецярбург]]||7|||| |- !colspan=7|Нападнікі |- |адб. т.||[[Аляксандар Кержакоў]]||27.11.1982||[[Зэніт Санкт-Пецярбург]], [[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільля (Гішпанія)]], [[Дынама Масква]]||9 (6)|||| |- |21||[[Дзьмітры Сычоў]]||03.04.1982||[[Алімпік Марсэль|Марсэль (Францыя)]], [[Лякаматыў Масква]]||9 (3)|||| |- |23||[[Уладзімер Быстроў]]||31.01.1984||[[Спартак Масква]]||7 (1)|||| |- |19||[[Раман Паўлючэнка]]||15.12.1981||[[Спартак Масква]]||6 (2)|||| |- |13||[[Павал Паграбняк]]||08.11.1983||[[Том Томск]], [[Зэніт Санкт-Пецярбург]]||5 (1)|||| |- |9||[[Іван Саенка]]||17.10.1983||[[Нюрнбэрг (футбольны клюб)|Нюрнбэрг (Нямеччына)]]||3|||| |} ==== Фінальны турнір ==== ===== Група D ===== {{Справаздача пра футбольны матч |дата=10 чэрвеня 2008 |стадыён= |каманда1={{Футбол Гішпанія}} |каманда2={{Футбол Расея|справа}} |лік=4:1 |bg=#EBF5FF |галы1= |галы2= }} {{Справаздача пра футбольны матч |дата=14 чэрвеня 2008 |стадыён= |каманда1={{Футбол Грэцыя}} |каманда2={{Футбол Расея|справа}} |лік=0:1 |bg=#EBF5FF |галы1= |галы2= }} {{Справаздача пра футбольны матч |дата=18 чэрвеня 2008 |стадыён= |каманда1={{Футбол Расея}} |каманда2={{Футбол Швэцыя|справа}} |лік=2:0 |bg=#EBF5FF |галы1= |галы2= }} {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !width=200|Каманда !width=35|Ачк !width=35|Гульняў !width=30|В !width=30|Н !width=30|П !width=30|ГЗ !width=30|ГП !width=30|РМ |- bgcolor=ccffcc |align="left"|1. {{Футбол Гішпанія}} |'''9'''||3||3||0||0||8||3|| |- bgcolor=ccffcc |align="left"|2. {{Футбол Расея}} |'''6'''||3||2||0||1||4||4|| |- |align="left"|3. {{Футбол Швэцыя}} |'''3'''||3||1||0||2||3||4|| |- |align="left"|4. {{Футбол Грэцыя}} |'''0'''||3||0||0||2||0||3|| |} ''Зьвесткі на 18 чэрвеня 2008.'' == Глядзіце таксама == * [[Матчы зборнай СССР, СНД, Расеі па футболе]] == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20080620085605/http://www.rfs.ru/team/ Старонка зборнай на сайце РФС] * [http://www.rusteam.permian.ru/ Сайт зборнай Расеі па футболе (навіны, гісторыя, афіцыйная статыстыка)] * [https://web.archive.org/web/20080626103926/http://www.russiafootballteam.ru/ Футбольная Зборная Расеі] {{Навігацыйная група |назоў = Склады зборнай Расеі на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]], [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Эўропы]] і [[Алімпійскія гульні|Алімпійскіх гульнях]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Расея}}; |Расея на АГ-1912 |Расея на ЧС-1994 |Расея на ЧЭ-1996 |Расея на ЧС-2002 |Расея на ЧЭ-2004 |Расея на ЧЭ-2008 |Расея на ЧЭ-2012 |Расея на ЧС-2014 |Расея на ЧЭ-2016 |Расея на ЧС-2018 }} {{Матчы зборнай СССР, СНД, Расеі па футболе}} {{Расейскі футбол}} {{Эўрапейскія футбольныя зборныя}} [[Катэгорыя:Зборная Расеі па футболе| ]] anefow3khur4rw114qh7hlrta99go5g 0 44725 2673658 2442570 2026-06-12T10:09:39Z SergeiSEE 38150 2673658 wikitext text/x-wiki {{Арганізацыя |назва = Францішкане |арыгінальная назва = |выява = FrancescoCoA PioM.svg |рамка выявы = |памер выявы = 170пкс |альтэрнатыўны тэкст выявы = |подпіс выявы = |мапа = |памер мапы = |альтэрнатыўны тэкст мапы = |подпіс мапы = |мапа 2 = |абрэвіятура = OFM — Ordo Fratrum Minorum{{Ref-la}} |дэвіз = |папярэднік = [[Францішкане]]. {{Дата пачатку|24|02|1209|1}} заснаваны [[Францішак з Асізі| Францішкам Азіскім]] у [[Італія|Італіі]] |наступнік = [[Бэрнардыны |Ордэн братоў меншых абзэрвантаў]]<br> [[Канвэнтуальныя францішкане|Ордэн братоў меншых канвэнтуалаў]]<br> [[Капуцыны|Ордэн братоў меншых капуцынаў]] |дата ўтварэньня = {{Дата пачатку|1|6|1517|1}} |дата спыненьня існаваньня = |тып = мужчынскі жабрацкі [[рэлігійны ордэн]] |юрыдычны статус = Інстытут кансэкраванага жыцьця - мужчыны |мэта = Пашырэньне [[хрысьціянства]] |штабкватэра = General Curia |месцазнаходжаньне = [[Рым]] ([[Італія]])<br>Via di S. Maria Mediatrice, 2500165 Roma, Italia<ref>[https://catholic-hierarchy.org/diocese/dqofm.html#former Ордэн меншых братоў францысканцаў]</ref> |каардынаты = |дзейнічае ў рэгіёнах = |сяброўства = |афіцыйныя мовы = |генэральны сакратар = |пасада кіраўніка = |імя кіраўніка = |пасада кіраўніка 2 = |імя кіраўніка 2 = |асноўныя асобы = |кіроўны орган = |матчыная кампанія = [[Каталіцкая Царква]] |зьвязаныя кампаніі = [[Бэрнардыны |Ордэн Братоў Меншых Абзэрвантаў]] (1517) {{мова-la|Ordo Fratrum Minorum de Observantia|}}<br> [[Канвэнтуальныя францішкане|Ордэн Братоў Меншых Канвэнтуалаў]] (1517)<br> [[Капуцыны|Ордэн Братоў Меншых Капуцынаў]] (1525) |бюджэт = |колькасьць супрацоўнікаў = |колькасьць валянтэраў = |сайт = [https://ofm.org/ OFM] |заўвагі = |колішняя назва = }} '''Францішкане''' — манахі каталіцкага жабрацкага ордэна, створанага ў [[Італія|Італіі]] ў 1209 годзе і названага імем заснавальніка [[Францішак з Асізі|Францішка Азіскага]] (1181–1226, кананізаваны 9 ліпеня 1228 году папам [[Рыгор IX (папа рымскі)|Рыгорам IX-м]]) з мэтай захаваньня [[Дабравесьце|Эвангельля]], насьледаваньня [[Ісус Хрыстос|Ісусу Хрысту]] праз паслушэнства, беднасьць, цнатлівасьць, апасталат і казаньне слова Божага. Францішкане былі вандроўнымі [[манах]]амі, паходзілі зь беднага насельніцтва й прапаведвалі аскетызм. Актыўна процістаялі [[Рэфармацыя|рэфармацыйнаму руху]], удзельнічалі ў [[Сьвятая інквізыцыя|інквізыцыі]], вялі шырокую місіянэрскую дзейнасьць, выкладалі ў школах і на катэдрах унівэрсытэтаў. Францішак прыняў простую туніку, якую насілі сяляне, як рэлігійную звычку для свайго ордэна, і прымусіў іншых, хто хацеў далучыцца да яго, зрабіць тое ж самае. Апранаюцца манахі францішкане ў чорны хабіт, падперазаны вяроўкай, да якой прывязаныя ружанец (па жаданьню), круглы кароткі клабук і сандалі. Але ў капуцынаў хабіт карычневага колеру. == Гісторыя == У 1208 [[Францішак з Асізі|Францішак Асізскі]] з групай аднадумцаў пачаў прапаведаваць у горадзе [[Асізі]] й навакольлі неабходнасьць духоўнага абнаўленьня й вяртаньня да жыцьця апостальскіх часоў. У 1209 годзе папа [[Інакенцыюс III (папа рымскі)|Інакенціюс III]] вусна пацьвердзіў складзены [[Францішак з Асізі|Францішакам Асізскім]] статут новай абшчыны (протастатут). У 1221 [[Францішак з Асізі|Францішак Асізскі]] з Цэзарыем са Сьмірны распрацавалі новы статут, адрэдагаваны кардыналам [[Рыгор IX (папа рымскі)|Угаліна]] й зацьверджаны ў 1223 годзе папам [[Ганорыюс III (папа рымскі)|Ганорыюсам III-м]]. [[Каталіцкі манаскі ордэн|Ордэн]] падзяляўся на правінцыі й кустодыі, капітулы праводзіліся раз у 3 гады. Статут францішканаў адмаўляў асабістую, і калектыўную ўласнасьць, што рабіла ордэн мабільным і надавала яму характар жабрацкага й вандроўнага. У 1274 годзе [[Другі Ліёнскі сабор]] зацьвердзіў чатыры галоўных жабрацкіх манаскіх ордэнаў: францішканаў, [[Кармэліты|кармэлітаў ]], [[Дамінікане|дамініканаў]], [[Аўгустынцы|аўгустынцаў]]. Каля 1237 францішкане зьявіліся ў [[Польшча|Польшчы]], адкуль пазьней як місіянэры праніклі ў [[ВКЛ]] у час княжаньня [[Гедзімін]]а (1316—1341) ў [[Наваградак|Наваградак]] і [[Вільня|Вільню]]. Першапачатковае правіла [[Францішак з Асізі|сьвятога Францішка]], зацьверджанага Папам, забараніла права ўласнасьці на маёмасьць, патрабуючы ад сяброў прасіць ежу падчас прапаведаваньня. Жабрацтва, якое патрабавалася ад сябраў, была аслаблена ў канчатковым пераглядзе гэтага правіла ў 1223 годзе й ступень выкананьня яго заставалася галоўнай крыніцай канфліктаў, расколаў і прычынай зьяўленьня ў ордэне плыняў: абзэрвантаў ({{Мова-la|regularis observantia}}) – прыхільнікаў радыкальнага стылю жыцьця й выкананьня першапачатковага францысканскага правіла й канвэнтуалаў ({{Мова-la|conventualis}} — монастырскі) — прыхільнікаў стрыманага стылю жыцьця, які вёў да адмовы ад абсалютнага патрабаваньня жабрацтва. Патрабаваньні выкананьня першапачатковага манаскага правіла ({{Мова-la|regularis observantia}}), больш строгага статута [[Францішак з Асізі|Францішка Асізскага]] зьявіліся ў канцы XIII — пачатку XIV ст. і рэалізаваліся ў XV ст. калі іх падтрымалі чатыры вучоныя італьянскія прапаведнікі — [[Бэрнардын зь Сіены|Бернардын Сіенскі]], Якуб Маркскі, [[Ян Капістран]], Альбэрт Сартэанскі. У 1415 годзе францішканскі прапаведнік [[Бэрнардын зь Сіены|Бернардын Сіенскі]] зьвярнуўся да папы рымскага [[Марцін V (папа рымскі)|Марціна V-га]] з просьбай пацьвердзіць першапачатковы статут [[Францішак з Асізі|Францішка Асізскага]] й [[Канстанцкі сабор]] у 1415 годзе задаволіў просьбу францішканскага прапаведніка [[Бэрнардына зь Сіены|Бэрнардына Сіенскага]]. У 1431 годзе пры папе [[Эўгеніюш IV (папа рымскі)|Эўгеніюшы IV-м]] францішканы-абзэрванты атрымалі права ўвесьці пасаду генэральнага вікарыя. Першым Генэральным Вікарыям стаў [[Бэрнардын зь Сіены|Бернарын Сіенскі]]. Канчатковы разрыў [[Канвэнтуальныя францішкане|францішканаў-канвентуалаў]] з ордэнам францішканаў-абзэрвантаў адбыўся ў 1 чэрвеня 1517 пры папе [[Леў X|Льву X-м]]. На тэрыторыі [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны]] й [[ВКЛ]] за ім захавалася назва «францышкане», а францышкане-абзэрванты атрымалі назву [[Бэрнардыны]] (ад назвы першага {{Артыкул у іншым разьдзеле|Касьцёл сьв. Бернардына ў Кракаве|кляштара сьв. Бэрнардына Сіенскага|pl|Kościół św. Bernardyna w Krakowie}} ў [[Кракаў|Кракаве]])<ref>{{Кніга|аўтар =Kantak, Stefan Kamil Juliusz.|частка = |загаловак =Bernardyni polscy tom I. 1453-1572 |арыгінал = |спасылка =https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/270800/edition/222884 |адказны = |выданьне = |месца =[[Львоў|Lwow]] |выдавецтва =Nakładem prowincij polskiej oo. bernardynów|год =1933 |том = 1|старонкі = 11 |старонак =XXIII, 324 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref><ref>{{Артыкул| аўтар ={{Артыкул у іншым разьдзеле|Яан з Камарова|Joannes de Komorowo (1465?—03.11.1536)|pl|Jan z Komorowa}}. | загаловак = Memoriale Ordinis Fratrum Minorum. | арыгінал = | спасылка = https://polona.pl/item/monumenta-poloniae-historica-pomniki-dziejowe-polski-t-5,NTIxNTU5/4/#info:metadata | мова = la| адказны = wydali Xawery Liske i Antoni Lorkiewicz{{Ref-pl}} | аўтар выданьня =Wydany nakładem akademii umijetności w Krakowe. Opracowany przez członkow lwowskiej historycznej tejże akademii | выданьне = Monumenta Poloniae Historica | тып = | месца =[[Львоў|Lwów]]| выдавецтва = w księgarni Gubrynowicza i Schmidta | год = 1888 | выпуск = | том = V | нумар = | старонкі = 169, 995, 1113| isbn = | issn = }}</ref><ref>{{Артыкул| аўтар ={{Артыкул у іншым разьдзеле|Яан з Камарова|Joannes de Komorowo (1465?—03.11.1536)|pl|Jan z Komorowa}}. | загаловак = Memoriale Ordinis Fratrum Minorum. | арыгінал = | спасылка = https://polona.pl/item/monumenta-poloniae-historica-pomniki-dziejowe-polski-t-5,NTIxNTU5/4/#info:metadata | мова = la| адказны = wydali Xawery Liske i Antoni Lorkiewicz{{Ref-pl}} | аўтар выданьня =Wydany nakładem akademii umijetności w Krakowe. Opracowany przez członkow lwowskiej historycznej tejże akademii | выданьне = Monumenta Poloniae Historica | тып = | месца =[[Львоў|Lwów]]| выдавецтва = w księgarni Gubrynowicza i Schmidta | год = 1888 | выпуск = | том = V | нумар = | старонкі = 995, 1113| isbn = | issn = }}</ref>. Характэрнымі рысамі ордэна францішканаў-канвэнтуалаў стала аслабленьне радыкальных патрабаваньняў жабрацтва паводле інтэрпрэтацыі статута св. Францішка й булы папы Клімэнта X. З 1565 ордэн атрымаў дазвол прымаць у дар і карыстацца рухомай маёмасьцю, валодаць касьцёламі й кляштарамі (канвэнтамі), якія зьяўляліся агульнай уласнасьцю; сьвятарскі профіль, што зрабіла магчымым выкананьне пастырскіх абавязкаў; правядзеньне незалежных капітул; выбары кіраўніка ордэна (у 1566 яму нададзены тытул генэральнага магістра (міністра)); утрыманьне калегіюмаў, якія мелі характар унівэрсытэцкіх тэалягічных курсаў з правамі наданьня акадэмічных ступеняў і патрабаваньнем адкрыцьця ў кожнай правінцыі ордэна гімназіі з пачатковым гуманітарным і філясофска-тэалягічным навучаньнем. == Гісторыя францішканаў у ВКЛ == У [[ВКЛ]] францышкане пачалі місіянэрскую дзейнасьць пры вялікім князі [[Гедзімін]]е. Вялікі ўклад у распрацоўку адміністрацыйнай структуры й арганізацыю рымска-каталіцкай царквы ў дзяржаве зрабілі біскупы [[Андрэй Васіла]] й [[Якуб Пліхта]]. Першы кляштар (канвэнт) ордэна заснаваны ў [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў (Вільня)|Вільні]] ў сярэдзіне 14 ст. У гэты час адчынены кляштары ў [[Касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў (Ашмяны)|Ашмянах]] і [[Касьцёл Узвышэньня Сьвятога Крыжа (Ліда)|Лідзе]] (скасаваны ў 1466 г.) і ў 2-й-пал. 14 ст. ў [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў (Пінск)|Пінск]]у, якія ўваходзілі ў Польскую правінцыю. Падзел [[Канвэнтуальныя францішкане|францішканаў-канвентуалаў]] з ордэнам францішканаў-абзэрвантаў адбыўся ў 1 чэрвеня 1517 пры папе [[Леў X|Льву X-м]]. На тэрыторыі [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны]] й [[ВКЛ]] за ім захавалася назва «францышкане», а францышкане-абзэрванты атрымалі назву [[Бэрнардыны]]. У 1625 створана самастойная Руска-Літоўская правінцыя [[Антоні Падуанскі|сьв. Антонія Падуанскага]], у 1686 яна падзелена на Рускую й Літоўскую правінцыі [[Сьвяты Казімер|сьв. Казімера]]. У 1772 годзе Літоўская правінцыя падзялялася на 4 кустодыі{{Заўвага|Адміністрацыйная акруга ў Ордэне Францішканаў, якая складаецца зь некалькіх кляштараў і кіруецца – кустодам}} ў якіх дзейнічаў 31 кляштар, зь іх 21 знаходзіўся на беларускіх землях. У ''Віленскую кустодыю'' ўваходзілі [[Ашмяны]], [[Гальшаны]], [[Івянец]], [[Менск]], [[Навагрудак]], [[Шайбакі]]; у ''Горадзенскую'' – [[Горадня]], [[Дарагічын]], [[Лапенеўцы]], [[Пінск]], [[Сьвіслач (горад)|Сьвіслач]]; у ''Ковенскую'' – [[Паставы]], [[Празарокі]], [[Удзела]]; у Полацкую – [[Губін]], [[Дзісна]], [[Лукомль]], [[Ворша]], [[Полацак]], [[Сянно]], [[Мацевічы]]. У 1819 годзе Літоўская правінцыя паводле загаду царскіх улад аб'яднана з Рускай, сядзіба правінцыяла знаходзілася ў Вільні. Правінцыя падзелена на 6 кустодыяў. Беларускія канвэнты разьмяшчаліся ў ''Віленскай'' ([[Ашмяны]], [[Гальшаны]]), ''Горадзенскай'' ([[Горадня]], [[Дарагічын]], [[Навагрудак]], [[Лапенеўцы]], [[Сьвіслач (горад)|Сьвіслач]], [[Шайбакі]]), ''Пінскай'' ([[Дзісна]], [[Івянец]], [[Менск]], [[Паставы]], [[Пінск]], [[Празарокі]], [[Удзела]]), ''Полацкай'' ([[Губін]], [[Лукомль]], [[Ворша]], [[Полацак]], [[Сянно]]) кустодыях. Пасьля паўстаньня 1830–31 большасьць кляштараў Францішканаў скасавана, дзейнічалі канвэнты толькі ў Ашмянах, Гальшанах, Гародне, Навагрудку, Воршы, Пінску, Сяньне, Удзеле. Пасьля паўстаньня 1863–64 застаўся адзін кляштар у Горадне, які быў зачынены ў сярэдзіне 1940-х гадоў. == Кляштары францішканаў == * [[Ашмяны]], [[Касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў (Ашмяны)|Касьцёл Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў]] * [[Ворша]], [[Касьцёл Сьвятога Антонія Падуанскага і кляштар францішканаў (Ворша)|Касьцёл Сьвятога Антонія Падуанскага і кляштар францішканаў]] * [[Гальшаны]], [[Касьцёл Сьвятога Яна Хрысьціцеля і кляштар францішканаў (Гальшаны)|Касьцёл Сьвятога Яна Хрысьціцеля і кляштар францішканаў]] * [[Горадня]], [[Касьцёл Маці Божай Анёльскай і кляштар францішканаў (Горадня)|Касьцёл Маці Божай Анёльскай і кляштар францішканаў]] * [[Губін]], [[Касьцёл Сьвятога Антонія і кляштар францішканаў (Губін)|Касьцёл Сьвятога Антонія і кляштар францішканаў]] * [[Дзісна]], [[Касьцёл Беззаганнага Зачацьця Найсвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў (Дзісна)|Касьцёл Беззаганнага Зачацьця Найсвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў]] * [[Дарагічын]], [[Касьцёл св. Францыска Асізскага і кляштар францішканаў (Дарагічын)|Касьцёл св. Францыска Асізскага і кляштар францішканаў]] * [[Івянец]], [[Касьцёл Сьвятога Міхала Арханёла і кляштар францішканаў (Івянец)|Касьцёл Сьвятога Міхала Арханёла і кляштар францішканаў]] * [[Лапенеўцы]], [[Касьцёл Сьвятога Антонія Падуанскага і кляштар францішканаў (Лапенеўцы)|Касьцёл Сьвятога Антонія Падуанскага і кляштар францішканаў]] * [[Лукомаль]], [[Касьцёл Унебаўзяцьця Дзевы Марыі і кляштар францішканаў (Лукомаль)|Касьцёл Унебаўзяцьця Дзевы Марыі і кляштар францішканаў]] * [[Менск]], [[Касьцёл Сьвятога Антонія Падуанскага і кляштар францішканаў (Менск)|Касьцёл Сьвятога Антонія Падуанскага і кляштар францішканаў]] * [[Наваградак]], [[Касьцёл Сьвятога Антонія Падуанскага і кляштар францішканаў (Наваградак)|Касьцёл Сьвятога Антонія Падуанскага і кляштар францішканаў]] * [[Паставы]], [[Касьцёл Сьвятога Антонія Падуанскага (Паставы)|Касьцёл Сьвятога Антонія Падуанскага]] * [[Пінск]], [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў (Пінск)|Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў]] * [[Полацак]], [[Касьцёл Сьвятога Антонія Падуанскага і кляштар францішканаў (Полацак)|Касьцёл Сьвятога Антонія Падуанскага і кляштар францішканаў]] * [[Празарокі]], [[Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі (Празарокі)|Касьцёл Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі]] * [[Сьвіслач (горад)|Сьвіслач]], [[Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы і кляштар францішканаў (Сьвіслач)|Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы і кляштар францішканаў (Сьвіслач)]] * [[Сянно]], [[Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы і кляштар францішканаў (Сянно)|Касьцёл Найсьвяцейшай Тройцы і кляштар францішканаў]] * [[Удзела]], [[Касьцёл Беззаганнага Зачацьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў (Удзела)|Касьцёл Беззаганнага Зачацьця Найсьвяцейшай Панны Марыі і кляштар францішканаў]] Касьцёлы й кляштары францішканаў — выдатныя помнікі архітэктуры. Пасьля анэксіі [[ВКЛ]] [[Расея]]й ў сярэдзіне ХІХ ст. іх кляштары зачынены. == Сучасная арганізацыя францішканаў== Францішкане – гэта група роднасных жабрацкіх хрысьціянскіх рэлігійных ордэнаў у Каталіцкай Царкве: Першы Ордэн Братоў Меншых ({{мова-la|Ordo Fratrum Minorum, (OFM)}}) для мужчын; Другі Ордэн для манашак – Ордэн Сьвятой Клары; Трэці Ордэн Сьвятога Францішка, адкрыты для мужчын і жанчын. Сучасная арганізацыя Першага Ордэна братоў меншых (OFM) для мужчын складаецца з трох асобных галін, кожная з якіх лічыцца асобным рэлігійным ордэнам пад сваім генэральным міністрам і пэўным тыпам кіраваньня. Усе яны жывуць у адпаведнасьці з правіламі, вядомымі як правілы сьвятога Францішка. * Ордэн меншых братоў, таксама вядомы як абзэрванты, часьцей за ўсё называюць проста францішсканскімі братамі, афіцыйная назва: [[Ордэн братоў меншых]] ({{мова-la|Ordo Fratrum Minorum}}, OFM) (на тэрыторыі [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны]] й [[ВКЛ]] францішкане-абзэрванты мелі назву [[Бэрнардыны]])<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://catholic-hierarchy.org/diocese/dqofm.html#former| копія = | дата копіі = | загаловак =Order of Friars Minor (Franciscans) | фармат = | назва праекту = The Hierarchy of the Catholic Church| выдавец = The Catholic Church| дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = Ordo Fratrum Minorum}}</ref>. * Ордэн меншых братоў канвэнтуальных або проста Мінарытаў, афіцыйная назва: [[Канвэнтуальныя францішкане|Браты Меншыя Канвентуальныя]] ({{мова-la|Ordo Fratrum Minorum Conventualium}}, OFM Conv.) (на тэрыторыі [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны]] й [[ВКЛ]] за ім захавалася назва «францішкане»)<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://catholic-hierarchy.org/diocese/dqofc.html| копія = | дата копіі = | загаловак = Order of Friars Minor Conventual (Conventual Franciscans)| фармат = | назва праекту = The Hierarchy of the Catholic Church| выдавец = The Catholic Church| дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = Ordo Fratrum Minorum Conventualium}}</ref>. *Ордэн Меншых Братоў Капуцынаў або проста Капуцыны, афіцыйная назва: [[Капуцыны|Ордэн братоў меншых капуцынаў]] ({{мова-la|Ordo Fratrum Minorum Capuccinorum}}, OFM Cap.)<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://catholic-hierarchy.org/diocese/dqfmc.html| копія = | дата копіі = | загаловак =Order of Friars Minor Capuchin (Capuchins)| фармат = | назва праекту = The Hierarchy of the Catholic Church| выдавец = The Catholic Church| дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = Ordo Fratrum Minorum Capuccinorum}}</ref>. * Другі ордэн Сьв. Клары ({{мова-la|Ordo Sanctae Clarae}}, O.S.C.), які часта называюць [[Кларысінкі|кларысамі]], складаецца толькі з адной галіны сясьцёр<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://poorclare.org/| копія = | дата копіі = | загаловак = Poor Clare Sisters (Franciscan Friars (T.O.R.))| фармат = | назва праекту = The Hierarchy of the Catholic Church| выдавец = The Catholic Church| дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}</ref>. * Трэці ордэн падзяляецца на дзьве асноўныя галіны<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://catholic-hierarchy.org/diocese/dqtor.html| копія = | дата копіі = | загаловак = Third Order Regular of St. Francis of Penance (Franciscan Friars (T.O.R.))| фармат = | назва праекту = The Hierarchy of the Catholic Church| выдавец = The Catholic Church| дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = Tertius Ordo Regularis S. Francisci}}</ref>: **Сьвецкі ордэн францішканаў, першапачаткова вядомы як браты і сёстры пакаяньня, спрабуюць жыць ідэаламі руху ў сваім штодзённым жыцьці па-за рэлігійнымі інстытутамі. **Чальцы Трэцяга рэгулярнага ордэна (TOR) жывуць у рэлігійных супольнасьцях пад традыцыйнымі рэлігійнымі законамі. Яны вырасьлі са сьвецкага ордэна францысканцаў. Зараз ордэн дзейнічае ў многіх краінах, у тым ліку й у Беларусі, налічвае каля 50 тыс. чальцоў. Супольнасьці сьвецкіх францішканаў існуюць пры кляштарах братоў францішканаў першага ордэна (капуцынаў і канвэнтуальных) у [[Менск]]у, [[Івянец|Івянцы]], [[Глыбокае|Глыбокім]], [[Удзела|Удзела]], [[Друя|Друі]]<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі =1 кастрычніка 2023 | url = https://pio.by/732-braterskae-spatkanne-svetskikh-frantsishkana-uskhodnyaga-regijonu-belarusi-30-09-2023| копія = | дата копіі = | загаловак = Братэрскае спатканне свецкіх францішканаў усходняга рэгіёну Беларусі 30.09.2023| фармат = | назва праекту = | выдавец =Парафія св. Казіміра, касцёл св. Піо ў Маладзечне | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }}</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * [[Людміла Карнілава]]. Францысканцы. // {{Літаратура/ЭГБ|6—2}} — С. 48, 49. * Францысканцы. // {{Літаратура/БелЭн|16|463}} — С. 463. * {{Літаратура/Каталіцкія храмы Беларусі (2008)}} * {{Кніга|аўтар =Міцкевіч, В. С.|частка = |загаловак =Каталіцкія кляштары XIV – XVIII стст. у межах сучаснай Беларусі |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Касьцёл Сьвятых Сымона і Алены (Менск)|Рымска-каталіцкая парафія Св. Сымона і Св. Алены]] |год =2013 |том = |старонкі = |старонак =244 |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Кніга|аўтар =Huber, Raphael Mary.|частка = |загаловак = A documented history of the Franciscan order 1182-1517|арыгінал = |спасылка = https://archive.org/details/documentedhistor0000unse |адказны = |выданьне = |месца = [[Мілўокі|Milwaukee]]|выдавецтва =Nowiny Publishing Apostolate |год =1944 |том = |старонкі = |старонак =1070 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}{{Ref-en}} * {{Кніга|аўтар =Sessavalle, François de.|частка = |загаловак =Histoire générale de l'ordre de Saint François Première partie - tome I Le Moyen-Âge (1209-1517)|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне |месца ==[[Парыж|Paris]]|выдавецтва = |год =1935 |том = |старонкі =— |старонак =XVI, 689 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}{{Ref-fr}} * {{Кніга|аўтар = Benoffi, Francesco Antonio. |частка = |загаловак = Compendio de storia minoritica. Opera postuma |арыгінал = |спасылка = https://books.google.it/books?id=euAtAAAAYAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false |адказны = |выданьне = |месца =[[Падуя|Padova]]|выдавецтва =Annesio Nobili Di Pesaro, Minore conventuale inquisitore di Padova|год = 1829|том = |старонкі =— |старонак = 364|сэрыя = |isbn = |наклад = }}{{Ref-la}} * {{Кніга|аўтар =Ks. Barącz, Sadok |частка = |загаловак = Ułożył Pamiętnik Zakonu WW OO Bernardynów w Polscze |арыгінал = |спасылка =https://polona.pl/item/pamietnik-zakonu-ww-oo-bernardynow-w-polscze,MTE3OTcyMTIx/6/#info:metadata |адказны =|выданьне = |месца =[[Львоў|Lwow]]|выдавецтва = nakładom autora |год = 1874 |том = |старонкі = |старонак = 388 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}{{Ref-pl}} * {{Кніга|аўтар =Kantak, Stefan Kamil Juliusz.|частка = |загаловак =Bernardyni polscy tom I. 1453-1572 |арыгінал = |спасылка =https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/270800/edition/222884 |адказны = |выданьне = |месца =[[Львоў|Lwow]] |выдавецтва =Nakładem prowincij polskiej oo. bernardynów|год =1933 |том = 1|старонкі = |старонак =XXIII, 324 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}{{Ref-pl}} * {{Кніга|аўтар =Kantak, Stefan Kamil Juliusz.|частка = |загаловак =Bernardyni polscy tom II. 1573-1795-1932 |арыгінал = |спасылка =https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/270801/edition/222923 |адказны = |выданьне = |месца =[[Львоў|Lwow]] |выдавецтва =Nakładem prowincij polskiej oo. bernardynów|год =1933 |том = 2|старонкі =|старонак =XXXI, 595, 60 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}{{Ref-pl}} * {{Кніга|аўтар =Żyskar, Fryderyk Józefat.|частка = |загаловак =Nasze kościoły. Archidiecezija Mohylowska.|арыгінал = |спасылка =https://orda.of.by/.lib/zyskar/nk/1| мова =pl |адказны = |выданьне = |месца =[[Варшава|Warszawa]], [[Санкт-Пецярбург|Petersburg]] |выдавецтва =P. Laskauer|год =1913 |том = |старонкі =|старонак = 440|сэрыя = |isbn = |наклад = }}{{Ref-pl}} == Вонкавыя спасылкі == {{commons|Category:Franciscans}} * [https://web.archive.org/web/20140904224856/http://www.tau.by/ Францішканская старонка на Беларусі] {{Накід}} {{Каталіцкія ордэны}} [[Катэгорыя:Францішкане| ]] [[Катэгорыя:Каталіцкія манаскія супольнасьці]] br3es06r984ihzugkj7zoc64zi6yery 0 52212 2673577 1828856 2026-06-11T21:00:44Z PRChina Taiwan 98239 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|1 */ 2673577 wikitext text/x-wiki [[Файл:Gradient2.svg|міні|300пкс|На гэтых малюнках скалярныя палі паказаныя чорным і белым колерамі, чорны колер адпавядае больш высокім значэньням. Градыент, што адпавядае гэтым палям адлюстраваны сінімі стрэлкамі.]] '''Градые́нт''' — характарыстыка, якая паказвае кірунак найхутчэйшага ўзрастаньня нейкай велічыні, значэньне якой зьмяняецца ад аднаго пункту прасторы да другога. Напрыклад, калі ўзяць вышыню паверхні [[Зямля|Зямлі]] над узроўнем мора (2-мерная прастора), то яе градыент у кожным пункце паверхні будзе накіраваны «ў горку». Для выпадку трохмернай прасторы, градыентам называюць [[вэктар-функцыя|вэктарную функцыю]] з кампанэнтамі <math>\frac {\partial \varphi} {\partial x}</math>, <math>\frac {\partial \varphi} {\partial y}</math>, <math>\frac {\partial \varphi} {\partial z}</math>, дзе <math>\varphi</math> — некаторая скалярная [[функцыя]] каардынат <math>x</math>, <math>y</math>, <math>z</math>. Калі <math>\varphi</math> — функцыя <math>n</math> зьменных <math>x_1,\;\ldots,\;x_n</math>, то яе градыентам называюць <math>n</math>-мерны [[вэктар]] : <math>\left(\frac{\partial \varphi}{\partial x_1},\;\ldots,\;\frac{\partial \varphi}{\partial x_n}\right),</math> кампанэнты якога роўныя частковым вытворным <math>\varphi</math> па ўсіх яе аргумэнтах. Градыент абазначаюць <math>\mathrm{grad}\,\varphi</math> альбо з выкарыстаньнем апэратару набла, <math>\nabla \varphi</math>. З азначэньня градыенту выцякае, што: <math>\mathrm{grad}\,\varphi = \nabla \varphi = \frac {\partial \varphi} {\partial x} \vec e_x + \frac {\partial \varphi} {\partial y} \vec e_y + \frac {\partial \varphi} {\partial z} \vec e_z.</math> Сэнс градыенту адвольнай скалярнай функцыі <math>f</math> у тым, што яго скалярны здабытак з бясконца малым вэктарам перамяшчэньня <math>d\mathbf{x}</math> дае [[поўны дыфэрэнцыял]] гэтай функцыі пры адпаведным зьмяненьні каардынат у прасторы, на якім вызначана <math>f</math>, гэта значыць лінейную частку зьмяненьня <math>f</math> пры зруху на <math>d\mathbf{x}</math>. Калі скарыстаць адну і тую ж літару для абазначэньня функцыі ад вэктару і функцыі ад яго каардынат, можна запісаць: <math>df = \frac {\partial f} {\partial x_1}\,dx_1 + \frac {\partial f} {\partial x_2}\,dx_2 + \frac {\partial f} {\partial x_3}\,dx_3 + \ldots = \sum_i \frac {\partial f} {\partial x_i}\,dx_i = (\mathrm{grad}\,\mathbf{f} \cdot d\mathbf x).</math> Варта заўважыць, што паколькі формула поўнага дыфэрэнцыялу не залежыць ад віду каардынат <math>x_i</math>, гэта значыць ад прыроды парамэтраў x увогуле, то атрыманы дэфэрэнцыял зьяўляецца інварыянтам, гэта значыць скалярма, пры адвольных праўтварэньнях каардынат, а паколькі <math>d\mathbf{x}</math> — гэта вэктар, то градыент, што падлічаны звычайным чынам, аказваецца каварыянтным вэктарам, гэта значыць вэктарам, які прадстаўлены ў дуальным базісе, які толькі і можна атрымаць са скаляру пры простым сумаваньні здабыкаў каардынат звычайнага кантраварыянтнага, гэта значыць вэктарам, які запісаны ў звычайным базісе. Такім чынам, выраз (наогул кажучы — для адвольных крывалінейных каардынат) можа быць цалкам правільна і інварыянтна запісаны як: <math>d f = \sum_i (\partial_i f)\,dx^i</math> альбо апускаючы па правілу Айнштайна знак сумаваньня, <math>df=(\partial_i f)\,dx^i</math> (у артанарміраваным базісе мы можа пісаць усе індэксы ніжнімі, як мы і рабілі раней). Аднак градыент застаецца каварыянтным вэктарам у адвольных крывалінейных каардынатах. == Прыклад == Напрыклад, градыент функцыі <math>\varphi(x,\;y,\;z)=2x+3y^2-\sin z</math> будзе ўяўляць: : <math>\nabla \varphi = \left(\frac{\partial \varphi}{\partial x},\;\frac{\partial \varphi}{\partial y},\;\frac{\partial \varphi}{\partial z}\right)=(2,\;6y,\;-\cos z)</math> == У фізыцы == У розных галінах фізыкі выкарысоўваюць панятак градыенту адвольных фізычных палёў. Напрыклад, ''градыент канцэнтрацыі'' — нарастаньне альбо памяньшэньне па якім-небудзь кірунку канцэнтрацыі растворанага [[рэчыва]], ''градыент тэмпэратуры'' — павелічэньне альбо памяньшэньне па кірунку тэмпэратуры асяродзьдзя і г. д. == Геамэтрычны сэнс == Разгледзім сямейства ліній узроўню функцыі <math>\varphi</math>: : <math>\gamma(h)=\{(x_1,\;\ldots,\;x_n)\mid \varphi(x_1,\;\ldots,\;x_n)=h\}.</math> Няцяжка паказаць, што градыент функцыі <math>\varphi</math> у пункце <math>\vec{x}{\,}^0</math> пэрпэндыкулярны яе лініі ўзроўню, якая праходзіць праз гэты пункт. Модуль градыенту паказвае максымальную хуткасьць зьмяненьня функцыі ў навакольлі <math>\vec{x}{\,}^0</math>, гэта значыць частату ліній узроўню. Напрыклад, лініі ўзроўню вышыні адлюстроўваюцца на тапаграфічных картах, пры гэтым модуль градыенту паказвае крутасьць спуску альбо пад’ёму ў дадзеным пункце. == Сувязь з вытворнай па кірунку == Выкарыстоўваючы правіла дыфэрэнцаваньня складанай функцыі, няцяжка паказаць, што [[вытворная функцыі]] <math>\varphi</math> па кірунку <math>\vec{e}=(e_1,\;\ldots,\;e_n)</math> роўная скалярнаму здабытку градыенту <math>\varphi</math> на '''адзінкавы''' вэктар <math>\vec{e}</math>: : <math> \frac{\partial \varphi}{\partial \vec e}=\frac{\partial \varphi}{\partial x_1} e_1+\ldots+\frac{\partial \varphi}{\partial x_n} e_n = (\nabla \varphi,\;\vec e) </math> Такім чынам, для падліку вытворнай па адвольнаму кірунку дастаткова ведаць градыент функцыі, гэта значыць вэктар, кампанэнты якога зьяўляюцца яе частковымі вытворнымі. == Градыент у артаганальных крывалінейных каардынатах == : <math>\operatorname{grad}\,U(q_1,\;q_2,\;q_3) = \frac{1}{H_1}\frac{\partial U}{\partial q_1}\vec{e}_1 + \frac{1}{H_2}\frac{\partial U}{\partial q_2}\vec{e}_2 + \frac{1}{H_3}\frac{\partial U}{\partial q_3}\vec{e}_3,</math> дзе <math>H_i</math> — [[каэфіцыэнты Ламэ]]. === Цыліндрычныя каардынаты === Каэфіцыэнты Ламэ: : <math>\begin{matrix}H_1 = 1; \\ H_2 = r; \\ H_3 = 1. \end{matrix}</math> Адсюль: : <math>\operatorname{grad}\,U(r,\;\theta,\;z) = \frac{\partial U}{\partial r}\vec {e_r} + \frac{1}{r}\frac{\partial U}{\partial \theta}\vec {e_\theta} + \frac{\partial U}{\partial z}\vec {e_z}.</math> === Сфэрычныя каардынаты === Каэфіцыэнты Ламэ: : <math>\begin{matrix}H_1 = 1; \\ H_2 = r; \\ H_3 = r\sin{\theta}. \end{matrix}</math> Адсюль: : <math>\operatorname{grad}\,U(r,\;\theta,\;\varphi) = \frac{\partial U}{\partial r}\vec {e_r} + \frac{1}{r}\frac{\partial U}{\partial \theta }\vec {e_\theta} + \frac{1}{r\sin{\theta}}\frac{\partial U}{\partial\varphi}\vec {e_\varphi}.</math> [[Катэгорыя:Вэктарны аналіз]] [[Катэгорыя:Фізыка]] bld99g8q9ektvhkuw9zzxj0no1x1dgx 0 70045 2673506 2506135 2026-06-11T14:30:18Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2673506 wikitext text/x-wiki [[Файл:Karta tytułowa Słownika geograficznego Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich.jpg|180пкс|міні|Тытульны аркуш 1-га тому]] '''Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў''' ({{мова-pl|Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich|скарочана}}) — грунтоўная шматтомная [[энцыкляпэдыя]], выдадзеная ў 1880—1902 роках у [[Варшава|Варшаве]] [[Філіп Сулімерскі|Філіпам Сулімерскім]] і [[Браніслаў Хлябоўскі|Браніславам Хлябоўскім]]. «Геаграфічны слоўнік» — выдатная крыніца дзеля вывучэньня гісторыі і геаграфіі колішніх абшараў [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]], у ім можна знайсьці каштоўныя зьвесткі пра мноства [[Беларусь|беларускіх]] геаграфічных аб’ектаў. == Бібліяграфія == Энцыкляпэдыя зьмяшчае 15 тамоў: * Tom I: Aa&nbsp;— Dereneczna. — Warszawa, 1880. — 960 s. * Tom II: Derenek&nbsp;— Gżack. — Warszawa, 1881. — 927 s. * Tom III: Haag&nbsp;— Kępy. — Warszawa, 1882. — 960 s. * Tom IV: Kęs&nbsp;— Kutno. — Warszawa, 1883. — 963 s. * Tom V: Kutowa Wola&nbsp;— Malczyce. — Warszawa, 1884. — 960 s. * Tom VI: Malczyce&nbsp;— Netreba. — Warszawa, 1885. — 960 s. * Tom VII: Netrebka&nbsp;— Perepiat. — Warszawa, 1886. — 960 s. * Tom VIII: Perepiatycha&nbsp;— Pożajście. — Warszawa, 1887. — 960 s. * Tom IX: Poźajście&nbsp;— Ruksze. — Warszawa, 1888. — 960 s. * Tom X: Rukszenice&nbsp;— Sochaczew. — Warszawa, 1889. — 960 s. * Tom XI: Sochaczew&nbsp;— Szlubowska Wola. — Warszawa, 1890. — 960 s. * Tom XII: Szlurpkiszki&nbsp;— Warłynka. — Warszawa, 1892. — 960 s. * Tom XIII: Warmbrun&nbsp;— Worowo. — Warszawa, 1893. — 960 s. * Tom XIV: Worowo&nbsp;— Żyżyn. — Warszawa, 1895. — 930, 8 s. * Tom XV, cz. 1: Abablewo&nbsp;— Januszowo. — Warszawa, 1900. — 640 s. * Tom XV, cz. 2: Januszpol&nbsp;— Wola Justowska. — Warszawa, 1902. — 741, [2] s. == Вонкавыя спасылкі == * [[:pl:Wikipedia:Skarbnica_Wikipedii/Słownik_geograficzny_Królestwa_Polskiego/U|Альфабэтны паказальнік для «Геаграфічнага слоўніка»]] ў [[Польская Вікіпэдыя|польскамоўным разьдзеле Вікіпэдыі]] * [https://web.archive.org/web/20160411053642/http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/ Słownik geograficzny Królestwa Polskiego]{{ref-pl}} * [https://web.archive.org/web/20091120090539/http://mbc.malopolska.pl/publication/113 Słownik geograficzny Królestwa Polskiego]{{ref-pl}} — у фармаце Djvu з магчымасьцю капіяваньня * [https://web.archive.org/web/20180513223604/https://szukajwslownikach.uw.edu.pl/slownik-geograficzny/ Słownik geograficzny Królestwa Polskiego]{{ref-pl}} — у фармаце Djvu [[Катэгорыя:Польскія энцыкляпэдыі]] npjjttvgdw0s3uw9et3onrdi6pvj2ff 0 93694 2673603 2644367 2026-06-11T22:13:35Z PRChina Taiwan 98239 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 2673603 wikitext text/x-wiki {{Каардынаты|41|43|57|паўночнае|49|56|49|заходняе|выяўленьне=загаловак}} {{Вайсковы карабель |Назва = «Тытанік» |Выява = [[Файл:RMS Titanic 3.jpg|240пкс]] |Тып = [[параход]] |Кляс = [[лайнэр]] |Праэкт = «Алімпійскі» |Краіна = [[Ангельшчына]] |Порт прыпіскі = [[Лівэрпул]] |Вытворца = «Гарлэнд і Вульф» ([[Бэлфаст]], [[Паўночная Ірляндыя]]) |Пачатак будаўніцтва = 31 сакавіка 1909 |Спуск на ваду = 31 траўня 1911 |Пачатак эксплюатацыі = 2 красавіка 1912 |Сканчэньне эксплюатацыі = 15 красавіка 1912 |Статус = затануў |Войны і канфлікты = |Водазьмяшчэньне = 52 310 тонаў |Даўжыня = 269,1 |Шырыня = 28,19 |Вышыня = 18,5 |Уляганьне = 10,54 м |Браняваньне = |Сілавая ўсталёўка = 2 4-цыліндравыя [[Паравая машына|паравыя машыны]] трайнога пашырэньня і паравая турбіна |Рухавікі = |Магутнасьць = 46 тыс. |Хуткасьць = 24 [[Вузел (адзінка вымярэньня)|вузлы]] (44 км/гадз) |Далёкасьць плаваньня = |Аўтаномнасьць плаваньня = |Павозка = |Навігацыйнае ўзбраеньне = |Радыёлякацыйнае ўзбраеньне = |Радыёэлектроннае ўзбраеньне = |Тактычнае ўдарнае ўзбраеньне = |Артылерыя = |Зэнітная артылерыя = |Ракетнае ўзбраеньне = |Супрацьлодкавае ўзбраеньне = |Мінна-тарпэднае ўзбраеньне = |Бартавая авіяцыя = |Commons = RMS Titanic }} '''«Тытанік»''' ({{мова-en|Titanic|скарочана}} — «тытанічны») — брытанскі параход кампаніі «Ўайт Стар Лайн», другі з трох параходаў-двайнят тыпу «Алімпік». Найбуйнейшы пасажырскі лайнэр сьвету на момант сваёй пабудовы. Падчас першага рэйсу 14 красавіка 1912 году сутыкнуўся з [[айсбэрг]]ам і праз 2 гадзіны 40 хвілін затануў. На борце знаходзілася 1316 пасажыраў і 908 чальцоў экіпажу, агулам 2224 чалавекі. Зь іх выратаваліся 711 чалавек (32%), загінулі 1513. Катастрофа «Тытаніка» зрабілася легендарнай, па яе сюжэце зьнята некалькі мастацкіх фільмаў ([[Тытанік (фільм)|Тытанік]]). == Тэхнічныя характарыстыкі == Вышыня ад кіля да верхавінаў труб — 53,4 м. Машыннае аддзяленьне — 29 [[Паравы кацёл|катлоў]], 159 [[вугаль]]ных топак. Прадухіленьню патапленьня карабля мелі спрыяць 15 воданепранікальных пераборак ў труме, якія стваралі 16 ўмоўна воданепранікальных адсекаў<ref name="з"/>. Прастора паміж дном і насьцілам другога дна падзялялася папярочнымі і падоўжанымі перагародкамі (пераборкамі) на 46 воданепранікальных адсекаў. === Пераборкі === [[Файл:RMS Titanic ready for launch, 1911.jpg|значак|260пкс|«Тытанік» на верфі «Гарлэнд і Ўулф» перад спускам на ваду (1911)]] Воданепранікальныя пераборкі, пазначаныя ад носа да кармы лацінскімі літарамі ад «A» да «P», падымаліся ад другога дна і праходзілі праз 4 або 5 палубаў: першыя 2 і апошнія 5 даходзілі да палубы «D», 8 пераборак ў цэнтры лайнэра дасягалі толькі палубы «Е». Усе пераборкі былі настолькі трывалыя, што мелі вытрымаць значны ціск пры атрыманьні прабоіны. «Тытанік» мог заставацца на плаву пры затапленьні любых 2 зь яго 16 воданепранікальных адсекаў, любых 3 зь першых 5 адсекаў, або ўсіх першых 4 адсекаў. Першыя 2 пераборкі ў насавой і апошняя ў кармавой частцы былі суцэльнымі. Ва ўсіх астатніх пераборках былі гермэтычныя дзьверы, якія дазвалялі камандзе і пасажырам перасоўвацца між адсекамі. На насьціле другога дна, у пераборкі «К», былі адзіныя дзьверы, якія вялі ў халадзільную камэру. На палубах «F» і «E» амаль ва ўсіх пераборках былі гермэтычныя дзьверы, якія злучалі памяшканьні пасажыраў. Усе гэтыя дзьверы можна было задраіць як дыстанцыйна, так і ўручную, пры дапамозе прылады, разьмешчанай непасрэдна на дзьвярах і з той палубы, да якой даходзіла пераборка. Для задрайваньня такіх дзьвярэй на пасажырскіх палубах патрабаваўся адмысловы ключ, які быў толькі ў старэйшых сьцюардаў. На палубе «G» дзьверы ў пераборку адсутнічалі. У пераборках «D» — «O», непасрэдна над другім дном ў адсеках, дзе разьмяшчаліся машыны і катлы, знаходзілася 12 дзьвярэй, якія вэртыкальна зачыняліся з дапамогай электрычнага прывада, імі кіравалі з хадавога мастка. У выпадку пагрозы або здарэньня, ці тады, калі так палічылі патрэбным капітан або вахтавы афіцэр, электрамагніты па сыгнале з мастка вызвалялі зашчапкі і ўсе 12 дзьвярэй пад узьдзеяньнем уласнага цяжару апускаліся і прастора за імі аказвалася гермэтычна зачыненай. Калі дзьверы зачыняліся па электрасыгнале з мастка, то адкрыць іх можна было толькі пасьля зьняцьця [[Напруга|напругі]] з электрапрывада. === Другое дно === Другое дно месьцілася ў 1,6 мэтра над кілем і займала 9/10 даўжыні судна без ахопліваньня дробных участкаў у насавой частцы і карме. На другім дне стаялі [[Паравы кацёл|катлы]], поршневыя [[Паравая машына|паравыя машыны]], паравая турбіна і электрагенэратар. Усе яны трывала замацоўваліся на сталёвых плітах. Астатняя прастора выкарыстоўвалася для грузаў, вугалю і цыстэрнаў зь пітной вадой. На насьціле другога машыннага аддзяленьня дно падымалася на 1,98 м над кілем, што павялічвала абарону лайнэра пры пашкоджаньні зьнешняй абшыўкі. === Палубы === [[Файл:Titanic_cafe_parisien.jpg|значак|250пкс|[[Кавярня]] «Парыжанін» на палубе «B» (сакавік 1912 г.)]] На «Тытаніку» было 8 сталёвых палубаў, разьмешчаных адна над адной на адлегласьці 2,5—3,2 м. Верхняя была шлюпачнай. Пад ёй знаходзілася 7 астатніх, пазначаных зьверху ўніз лацінскімі літарамі ад «A» да «G». Толькі палубы «C», «D», «E» і «F» праходзілі па ўсёй даўжыні судна. Шлюпачная палуба і палуба «А» не даходзілі ні да насавой часткі, ні да кармы. Палуба «G» месьцілася ў пярэдняй частцы лайнэра — ад кацельнага аддзяленьня да носа — і ў кармавой частцы — ад машыннага аддзяленьня да зрэзу кармы. На адкрытай шлюпачнай палубе месьціліся 20 ратавальных шлюпак. Уздоўж бартоў знаходзіліся прагулачныя палубы. <gallery align=center> Файл:R&W Room.jpg|Чытальня на «Тытаніку» Файл:Titanic's first class gymnasium.jpg|Гімнастычная зала </gallery> Палуба «A» даўжынёй 150 м амаль уся прызначалася для пасажыраў 1-й клясы. Палуба «B» перарывалася ў насавой частцы, дзе ўтварала адкрытую прастору над палубай «C», а затым працягвалася ў выглядзе 37-мэтровай насавой надбудовы з абсталяваньнем для абслугоўваньня якараў і швартоўнай прыладай. У пярэдняй частцы палубы «C» месьціліся якарныя лябёдкі для 2 галоўных бартавых якараў. Тамсама знаходзіўся камбуз і страўня для матросаў і качагараў. За насавой надбудовай разьмяшчалася шпацырная (міжнадбудоўная) палуба для пасажыраў трэцяга класа даўжынёй 15 м. На палубе «D» была яшчэ адна, ізаляваная, шпацырная палуба 3-й клясы. Па ўсёй даўжыні палубы «Е» ішлі каюты пасажыраў 1-й і 2-й клясаў, а таксама каюты сьцюардаў і мэханікаў. У першай частцы палубы «F» разьмяшчаліся 64 каюты пасажыраў 2-га класа і асноўныя жылыя памяшканьні пасажыраў 3-га, якія цягнуліся на 45 м і якія займалі ўсю шырыню лайнэра. Тут было 2 вялікія салёны, страўня пасажыраў 3-й клясы, суднавыя пральні, [[басэйн]] і турэцкія [[Лазьня|лазьні]]. [[Файл:3rd Class Cabin.jpg|значак|240пкс|Каюта 3-й клясы на «Тытаніку» (1912 г.)]] Палуба «G» ахоплівала толькі насавую і кармавую часткі, між якімі месьцілася кацельнае аддзяленьне. Насавая частка палубы даўжынёй 58 м была на 2 м вышэй за [[Ватэрлінія|ватэрлінію]]. Да цэнтру лайнэра яна паступова паніжалася і на процілеглым канцы была ўжо на ўзроўні ватэрлініі. Тут было 26 каютаў для 106 пасажыраў 3-й клясы, Астатнюю плошчу займалі багажнае аддзяленьне для пасажыраў 1-й клясы, суднавая пошта і зала для гульні ў мяч. За насавой часткай палубы месьціліся бункеры з вугалем, якія займалі 6 воданепранікальных адсекаў вакол комінаў, за імі ішлі 2 адсекі з параправода поршневых паравых машынаў і турбіннае аддзяленьне. Далей ішла кармавая частка палубы даўжынёй 64 м са складамі, каморы і 60 каютаў для 186 пасажыраў 3-й клясы, якая знаходзілася ўжо ніжэй за ватэрлінію. <gallery align=center> Файл:B-58.jpg|Каюта B-58 1-й клясы Файл:Titanic's B 59 stateroom.jpg|Каюта B-59 1-й клясы </gallery> === Службовыя памяшканьні === У пярэдняй частцы шлюпачнай палубы знаходзіўся хадавы масток, аддалены ад носа на 58 м. На мастку месьцілася хадавая рубка са штурвалам і [[компас]]ам. Адразу за ёй было памяшканьне, дзе захоўваліся навігацыйныя [[Мапа|мапы]]. Справа ад рулявой рубкі былі штурманская высечка, каюта капітана і частка каютаў афіцэраў. Зьлева — астатнія каюты афіцэраў. Ззаду ад іх, за пярэдняй трубой, была рубка радыётэлеграфіі і каюта радыста. У пярэдняй частцы палубы «D» месьціліся жылыя памяшканьні для 108 качагараў. Асаблівы вінтавы трап злучаў гэтую палубу непасрэдна з кацельнямі, каб качагары маглі сыходзіць на працоўныя месцы і вяртацца без праходу ўздоўж каютаў або салёнаў для пасажыраў. У пярэдняй частцы палубы «Е» знаходзіліся жылыя памяшканьні для 72 грузчыкаў і 44 матросаў. У пярэдняй частцы палубы «F» разьмяшчаліся ў кубрыку 53 качагары 3-й зьмены. На палубе «G» знаходзіліся памяшканьні для 45 качагараў і змазчыка. На судне быў паштамт і склад на палубах «F» і «G», дзе працавалі 5 паштовых работнікаў. Перад назовам карабля ўжываўся скарот «RMS», які абазначаў Каралеўскае паштовае судна (КПС; анг. Royal Mail Ship). === Трубы і мачты === [[Файл:Funnel_for_Titanic.jpg|значак|230пкс|4-я труба на «Тытаніку» (1912 г.)]] Лайнэр меў 4 трубы, [[дыямэтар]] кожнай зь якіх быў 7,3 м, вышыня — 18,5 м. Тры першыя адводзілі дым з топак катлоў. Чацьвёртая, разьмешчаная над адсекам турбіны, выконвала функцыі выцяжнога вэнтылятара. Да яе быў падведзены комін для суднавых [[кухня]]ў. Адна мачта знаходзілася на карме, другая — на паўбаку. Кожная была сталёвай зь верхняй часткай зь ціка. На пярэдняй, на вышыні 29 м ад ватэрлініі, разьмяшчалася марсавая пляцоўка («крумкачовае гняздо»), дабрацца да якой можна было па ўнутраным мэталічным трапе. == Абсталяваньне == === Сілавая ўстаноўка === [[Файл:Triple_expansion_engine_animation.gif|значак|250пкс|Прынцып дзеяньня паравой машыны трайнога пашырэньня, як на «Тытаніку»]] Магутнасьць 2 паравых машынаў і турбіны складала 46 тыс. [[конскіх сілаў]]. Турбіна месьцілася ў 5-м воданепранікальным адсеку ў кармавой частцы лайнэра. У наступным адсеку, бліжэй да носа, месьціліся 2 паравыя машыны. Іншыя 6 адсекаў былі занятыя 24 двухпраточнымі і 5 аднапраточнымі катламі, якія выпрацоўвалі пару для галоўных машынаў, турбіны, генэратараў і дапаможных мэханізмаў. Дыямэтар кожнага катла быў 4,79 м. Даўжыня двухпраточных была роўная 6,08 м, аднапраточных — 3,57 м. У кожнага двухпраточнага катла было 6 топак, а ў аднапраточнага — 3. «Тытанік» меў 4 дапаможныя машыны з генэратарамі магутнасьцю па 400 кіля[[ват]]аў, якія выпрацоўвалі электрычнасьць напругай у 100 [[вольт]]. Побач зь імі былі яшчэ 2 30-кіляватных генэратары. [[Пара]] высокага ціску з катлоў ішла ў 2 паравыя машыны трайнога пашырэньня, якія круцілі бакавыя шрубы. З машынаў пара далей паступала ў турбіну нізкага ціску, якая даводзіла ў рух сярэдні вясьлярны шруб. З турбіны адпрацаваная пара трапляла ў кандэнсатары, адкуль прэсная вада ішла назад у катлы па замкнёным цыкле. [[Файл:Electrical Power Plant (Olympic-class ocean liner).jpg|значак|280пкс|1 з 4 галоўных электрагенэратараў на «Тытаніку» (1912 г.)]] === Электразабесьпячэньне === Да разьмеркавальнай сеткі было падключана 10 000 лямпачак і 562 электраабагравальнікі, галоўным чынам у каютах 1-й клясы, 153 электрарухавікі, у тым ліку электрапрывады для 8 кранаў агульнай грузападымальнасьцю 18 тонаў, 4 грузавыя лябёдкі грузападымальнасьцю 750 кг, 4 [[ліфт]]ы на 12 чалавек кожны. Электрычнасьць таксама спажывалі [[тэлефон]]ная станцыя і [[радыёсувязь]], вэнтылятары ў кацельным і машынным аддзяленьнях, апараты ў гімнастычнай зале, дзясяткі машынаў і прыбораў у кухнях, у тым ліку [[халадзільнік]]і. === Сувязь === Тэлефонны камутатар абслугоўваў 50 лініяў. Магутнасьць асноўнага радыёперадавальніка складала 5 кіляват. Сілакаваньне паступала да яго ад электрагенэратара. Другі, аварыйны радыёперадавальнік, сілкаваўся ад акумулятараў. Між 2 мачтамі былі нацягнутыя 4 антэны даўжынёй да 75 м. Гарантаваная далёкасьць праходжаньня радыёсыгналу складала 250 [[міля]]ў. Днём пры спрыяльных умовах магчымая была сувязь на адлегласьці да 400 міляў, а ўначы — да 2000. Радыёабсталяваньне паступіла на борт 2 красавіка 1911 г. ад фірмы «Марконі», якая манапалізавала радыёпрамысловасьць Ангельшчыны і Італіі. Два маладых афіцэры-радысты за дзень сабралі і ўсталявалі станцыю. Для праверкі правялі сувязь зь берагавой станцыяй у Мэлін Хэд, на паўночным узьбярэжжы Ірляндыі, і зь Лівэрпулем. 3 красавіка ўсталявалі сувязь з востравам [[Тэнэрыфэ]] на адлегласьці 2000 міляў і з Порт-Саідам у Эгіпце (3000 міль). У студзені 1912 «Тытаніку» прысвоілі радыёпазыўны «MUC». Пазьней яго замянілі на «MGY», які раней належаў амэрыканскаму судну «Ель». «Марконі» ўвяла свой уласны радыёпазыўны, які пачынаўся на літару «М» без уліку разьмяшчэньня і краіны прыпіскі судна, бо мела манаполію. === Шлюпкі === Паводле Брытанскага кодэкса гандлёвага мараплаўства ад 1894 г., ''узалежнена ад танажу'' параход меў 20 ратавальных шлюпак для пасадкі 1178 чалавек, то бок для 30% людзей на борце ад плянавай загрузкі. З 16 4-веславых драўляных шлюпак 14 маглі ўзяць па 65 чалавек. Яшчэ 2 дзяжурныя драўляныя шлюпкі каля капітанскага мастка мелі зьмяшчальнасьць па 40 чалавек. Апошнія 4 складныя шлюпкі маглі ўзяць па 47 чалавек (14*65 + 2*40 + 4*47 = 1178). == Адзінае плаваньне == У першым плаваньні лайнэра ўдзельнічаў шэраг тагачасных знакамітасьцяў Ангельшчыны і [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]]: амэрыканскі прамысловец Джон-Джэкаб Астар 4-ы, бізнэсмэн Бэнджамін Гугэнхайм, уладальнік ўнівэрмага «Мэйсіз» Ісідор Штраўс, мільянерка Маргарэт Браўн, якая атрымала пасьля крушэньня судна мянушку «непатапляльная», мадэльерка Люсі Дафф-Гордан, гулец у крыкет Джон Таер, брытанскі журналіст Ўільям-Томас Стыд, графіня Роцкая, ваенны памочнік прэзыдэнта ЗША Арчыбальд Бат, кінаакторка Дораці Гібсан<ref name="з">{{Артыкул|аўтар=Вераніка Захарава.|загаловак=Загадка «Тытаніка»|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=95990|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=газэта|год=14 красавіка 2012|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/archive/?idate=2012-04-14 73 (27188)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/95979/14kras-4.indd.pdf 4]|issn=1990-763x}}</ref>. <gallery align=center> Файл:BGuggenheim.jpg|Прамысловец Бэнджамін Гугэнхайм Файл:Ida and Isidor Straus.jpg|Сужэнцы Штраўс Файл:Margaret Brown, standing.jpg|Маргарэт Браўн </gallery> === Лядовая абстаноўка === З 1890 г. Гідралягічныя служба ЗША рабіла справаздачы аб руху [[айсбэрг]]аў на поўначы [[Атлянтычны акіян|Атлянтычнага акіяна]]. Ільды звычайна адкалываліся ад [[ледавік]]оў на захадзе [[Грэнляндыя|Грэнляндыі]] і ад ледзяных палёў [[Арктычны акіян|Арктычнага акіяна]], таксама каля канадзкіх берагоў вострава [[Ньюфаўндлэнд (востраў)|Ньюфаўндлэнд]], паўвострава [[Лябрадор (паўвостраў)]] і ў заліве сьвятога Ляўрэнція. У 1898 г. параходныя прадпрыемствы заключылі пагадненьне аб усталяваньні 2 церазатлянтычных шляхоў на поўдзень ад Ньюфаўндлэнда, каля якога частымі былі [[туман]]ы і айсбэргі. Маршруты на захад і ўсход знаходзіліся адзін ад аднога на адлегасьці да 50 міляў. Зь сярэдзіны студзеня па сярэдзіну жніўня, у час найбольшай лядовай пагрозы, параходы рухаліся па Паўднёвым маршруце. У астатні час выкарыстоўвалі Паўночны шлях. Такі парадак дазваляў зьменшыць верагоднасьць сустрэчы зь ільдамі. На пачатку 1912 г. Гідралягічная служба ЗША прапанавала перанесьці шлях далей на поўдзень у сувязі з ростам ліку айсбэргаў, што вырашылі зрабіць ужо пасьля кружэньня «Тытаніка». === Шлях === [[Файл:Titanic voyage map.png|значак|280пкс|Мапа плаваньня «Тытаніка»]] Серада, 10 красавіка 1912 г. * 12:00 — «Тытанік» адыходзіць ад прычальнай сьценкі [[саўтгэмптан]]скага порта (Ангельшчына) і ледзь пазьбягае сутыкненьня з амэрыканскім лайнэрам «Нью-Ёрк». На борце «Тытаніка» 922 пасажыры<ref name="з"/>. * 19:00 — прыпынак у Шэрбуры ([[Нармандыя]], [[Францыя]]) для прыняцьця на борт 274 пасажыраў і пошты. * 21:00 — «Тытанік» выйшаў з Шэрбура і накіраваўся ў Кўінзтаўн (цяпер Коўв, графства Корк, [[Ірляндыя]]). Чацьвер, 11 красавіка 1912 г. * 12:30 — прыпынак у Кўінзтаўне для прыняцьця на борт 120 пасажыраў і пошты; адзін член каманды 23-гадовы качагар Джон Кофі дэзэртаваў з «Тытаніка». * 14:00 — «Тытанік» адбывае з Кўінзтаўна з 1316 пасажырамі і 908 чальцом экіпажа на борце<ref name="з"/>. Нядзеля, 14 красавіка 1912 г. * 09:00 — карабель «Карона» паведамляе аб ільдах у раёне 42° паўночнай шыраты, 49° — 51° заходняй даўгаты. * 13:42 — «Балтык» паведамляе аб наяўнасьці льдоў у раёне 41°51′ паўночнай шыраты, 49°52′ заходняй даўгаты. * 13:45 — «Амэрыка» паведамляе аб ільдах у раёне 41°27′ паўночнай шыраты, 50°8′ заходняй даўгаты. * 19:00 — [[тэмпэратура]] паветра +6[[°C]]. * 19:30 — тэмпэратура паветра +3,9&nbsp;°C. * 19:30 — «Каліфарніец» паведамляе аб ільдах у раёне 42°3′ паўночнай шыраты, 49°9′ заходняй даўгаты. * 21:00 — тэмпэратура паветра +0,6&nbsp;°C. * 21:30 — другі памочнік капітана Лайтолер папярэджвае суднавога цесьляра і вахтавых у машынным аддзяленьні пра патрэбу сачыць за тэмпэратурай прэснай вады ў трубаправодах у сувязі з пагрозай замярзаньня; ён загадвае наперадгледзячаму назіраць за зьяўленьнем ільдоў. * 21:40 — «Месаба» паведамляе аб льдах ў раёне 42° — 41°25′ паўночнай шыраты, 49° — 50°30′ заходняй даўгаты. * 22:00 — тэмпэратура паветра 0&nbsp;°C. * 22:30 — тэмпэратура забортнай вады панізілася -0,56&nbsp;°C. * 23:00 — «Каліфарніец» папярэджвае аб наяўнасьці льдоў, але радыст «Тытаніка» абрывае радыёабмен раней, чым «Каліфорніэн» пасьпявае паведаміць каардынаты раёну. * 23:40<ref name="з"/> — У кропцы з каардынатамі 41°43′ паўночнай шыраты, 49°56′ заходняй даўгаты на адлегласьці каля 650 мэтраў прама па курсе быў заўважаны айсбэрг. Нягледзячы на ​​манэўр, праз 39 сэкундаў адбыўся дотык падводнай часткі судна. Корпус атрымаў шматлікія дробныя прабоіны на даўжыню каля 100 мэтраў. З 16 воданепранікальных адсекаў судна 6 былі прарэзаны (у шостым цеча была нязначнай). === Сутыкненьне === [[Файл:Titanic_iceberg.jpg|значак|270пкс|Айсбэрг, зь якім сутыкнуўся «Тытанік» (15 красавіка 1912 г.)]] Наперадгледзячы Фрэдэрык Фліт (1887-1965) распазнаў айсбэрг у лёгкай смузе безь бінокля. У дзень адплыцьця 2- памочнік капітана Дэвід Блэр у сьпешцы забыўся перадаць ключ ад сэйфа зь біноклямі 1-му памочніку Гэнры Ўайлду з адпаведнага судна «Алімпік», які замяніў яго на пасадзе. Разам з тым, афіцэры на мастку мелі біноклі і заўважылі айсбэрг пазьней. Наперадгледзячы Фліт адразу папярэдзіў «перад намі — лёд» і тройчы ўдарыў у звон, што азначала перашкоду прама па курсе. Пасьля гэтага Фліт патэлефанаваў на капітанскі масток. Шосты памочнік Джэймз Мудзі, які знаходзіўся на мастку, зьняў трубку амаль імгненна і пачуў выкрык «лёд прама па носе» (анг. «Ice right ahead»). Мудзі паўтарыў папярэджаньне вахтаваму афіцэру Ўільяму Мэрдаку. Той кінуўся да [[тэлеграф]]у, паставіў яго ручку на «стоп» і крыкнуў «права на борт». Адначасова Мэрдак перадаў у машыннае аддзяленьне загад «поўны назад», націснуў рычаг закрыцьця воданепранікальных дзьвярэй у пераборках кацельняў і машынным аддзяленьні. Паводле ангельскай тэрміналёгіі 1912 г. каманда «права руля» азначала паварот кармы судна направа, а носа — налева. Рулявы Робэрт Хічэнс (1882-1940) налёг на рукаятку штурвальнага кола і хутка павярнуў яго супраць гадзіньнікавай стрэлкі да ўпора, пасьля чаго Мэрдаку далажылі «руль направа». <gallery align=center> Файл:Edward J. Smith.jpg|Капітан Эдвард-Джон Сьміт на борце «Тытаніка» Файл:Titanic surviving officers.jpg|4 ўратаваныя афіцэры «Тытаніка» (зьлева направа): Гаральд Лоў, Чарлз Лайтолер, Джозэф Боксхол і Гэрбэрт Пітман (сядзіць) Файл:Frederick Fleet Titanic.jpg|Наперадгледзячы Фрэдэрык Фліт Файл:Jack George Phillips.jpg|Старэйшы радыст Джон-Джордж Філіпс </gallery> === Пасадка ў шлюпкі === [[Файл:Titanic-lifeboat.gif|значак|260пкс|Складная шлюпка з «Тытаніка» падплывае да карабля «Карпатыя» (15 красавіка 1912 г.)]] Капітан Эдвард-Джон Сьміт загадаў, каб у шлюпкі садзіліся «спачатку [[Жанчына|жанчыны]] і [[Дзіця|дзеці]]». Другі памочнік капітана Чарлз Лайтолер (1874-1952) загадваў спускам шлюпак зь левага борта і дазваляў [[мужчына]]м займаць месцы ў шлюпках толькі ў якасьці весьляроў. Першы памочнік Мэрдак з правага борта дазваляў мужчынам садзіцца ў шлюпкі, калі жанчыны і дзеці адсутнічалі ў чарзе. У першай шлюпцы занялі 12 з 40 месцаў. У шэраг наступных шлюпак матросы пасадзілі па 20 пасажыраў у якасьці засьцярогі ад перагрузу. Тады галоўны інжынэр карабля Томас Эндрус пераканаў каманду ў разьлічанасьці кожнай шлюпкі на 65 чалавек, калі ў выніку праверкі шлюпка вытрымала вагу 70 дарослых мужчынаў. Лодкі сталі запаўняцца лепш. У 16-й драўлянай шлюпцы занялі 44 з 65 месцаў, бо ў ёй ратаваліся пасажыры 1-й клясы. Трыма складнымі шлюпкамі скарысталіся некаторыя афіцэры, у тым ліку Чарлз Лайтолер. 20-ю шлюпку (4-ю складную) змыла за борт, калі пярэдняя частка парахода сышла пад ваду, і яна плавала перавёрнутай. === Затапленьне === [[Файл:Stöwer Titanic.jpg|значак|260пкс|Карціна «Крушэньне Тытаніка» (Вілі Шцёвэр, 1912 г.)]] Панядзелак, 15 красавіка 1912 году * 00:05 — стаў адчувальны дыфэрэнт на нос. Аддадзены загад расчахліць выратавальныя шлюпкі і склікаць членаў экіпажа і пасажыраў да месцаў збору. * 00:15 — з «Тытаніка» перадалі першы радыётэлеграфны сыгнал аб дапамозе. * 00:45 — выпусьцілі першую сыгнальную ракету і спусьцілі на ваду першую ратавальную шлюпку (№ 7). Насавая палуба сыходзіць пад ваду. * 01:15 — на шлюпачную палубу дапусьцілі пасажыраў 3-й клясы. * 01:40 — выпусьцілі апошнюю сыгнальную ракету. * 02:05 — спусьцілі апошнюю ратавальную шлюпку (складная шлюпка D). Насавая частка шлюпачнай палубы сыходзіць пад ваду. * 02:08 — «Тытанік» рэзка ўздрыгвае і зрушваецца наперад. Хваля пракатваецца па палубе, залівае масток і змывае ў ваду пасажыраў і членаў каманды. * 02:10 — перадача апошніх радыётэлеграфных сыгналаў. * 02:15 — «Тытанік» высока задзірае ўверх карму, агаляе руль і вясьлярныя шрубы. * 02:17 — згасае электрычнае асьвятленьне. * 02:18 — «Тытанік» хутка апускаецца і разломліваецца на 2 часткі. * 02:20 — «Тытанік» затануў. * 02:29 — На хуткасьці каля 13 міляў у гадзіну насавая частка «Тытаніка» ўразаецца ў акіянскае дно на глыбіні 3750 мэтраў і хаваецца ў асадкавыя пароды дна. * 03:30 — з ратавальных шлюпак заўважаюць сыгнальныя ракеты, выпушчаныя з «Карпатыі». * 04:10 — «Карпатыя» падабрала першую шлюпку з «Тытаніка» (шлюпку № 2). * 08:30 — «Карпатыя» падабрала апошнюю (№ 12) шлюпку з «Тытаніка». * 08:50 — «Карпатыя» бярэ курс на Нью-Ёрк з 711 чалавекамі з «Тытаніка» на борце. Чацьвер, 18 красавіка 1912 г. * «Карпатыя» прыбывае ў Нью-Ёрк. === Бязьдзеяньне парахода «Каліфарніец» === Радыст на параходзе «Каліфарніец» лёг спаць за некалькі хвілінаў да таго, як быў пасланы сыгнал [[SOS]] з «Тытаніка», і быў разбуджаны толькі а 3:30 раніцы. Пакуль той спаў, капітан карабля «Каліфарніец» (анг. Californian) Стэнлі Лорд цягам 2 гадзінаў бязьдзейна назіраў за сыгнальнымі ракетамі, які абазначалі бедзства на «Тытаніку». === Склад выжылых === Бліжэйшы карабель «Карпатыя» ўратаваў на 13 шлюпках 711 чалавек, то бок на 467 менш за разьлічаныя 1178 месцаў у 20 шлюпках. Мужчыны з каманды занялі частку месцаў амаль ва ўсіх шлюпках, у сярэднім па 10 чалавек з экіпажа на 1 шлюпку. Уратавалася 24% ад ліку экіпажа і 25% пасажыраў 3-й клясы. Насуперак загаду капітана сярод большасьці пасажыраў на «Тытаніку» засталося некалькі дзясяткаў дзяцей і звыш 100 жанчынаў. З вады ў шлюпкі жывымі падабралі 6 чалавек. Нізкай выжывальнасьці пасажыраў 3-й клясы паспрыяла закрыцьцё дзьвярэй праходу зь ніжніх палубаў. Выратаваліся амаль усе жанчыны і дзеці з каютаў 1-й і 2-й клясаў. Сярод жанчынаў і дзяцей з каютаў 3-й клясы выжыла менш за палову, бо ім было цяжка знайсьці шлях наверх у спалучэньні вузкіх калідораў. Агулам ацалела 323 мужчыны (20%) і 331 жанчына (75%), у тым ліку знакамітасьці: Віялета Джэсап, Дораці Гібсан, Молі Браўн, Люсі Дафф-Гордан і графіня Роцкая. У траўні 2006 году ва ўзросьце 99 гадоў памерла апошняя амэрыканка-відавочца, якая выжыла пры крушэньні «Тытаніка». [[Швэды|Швэдка]] паводле паходжаньня Лільяна-Гэртруда Асплюнд (швэд. Lillian Gertrud Asplund), якой падчас крушэньня было 5 гадоў, страціла ў ёй бацьку і 3 братоў. Выжылі яе маці і брат, якому тады было 3 гады. Яны былі пасажырамі 3-й клясы і выратаваліся ў шлюпцы № 15. Асплюнд была апошняй, хто памятаў пра тое, як адбылося бедзтва, аднак пазьбягала публічнасьці і рэдка казала пра гэту падзею. Апошняя з пасажыраў «Тытаніка», Мілвіна Дын, якой на момант патапленьня лайнэра было 2 з паловай месяцы, сканала 31 траўня 2009 году ва ўзросьце 97 гадоў<ref name="з"/>. === Ураджэнцы Беларусі сярод пасажыраў === Сярод пасажыраў адзінага рэйсу «Тытаніка» была прынамсі адна ўраджэнка Беларусі, у сьпісах яе імя — Джэні Дропкін (Jennie Dropkin), 24 гады, родны горад — [[Магілёў]]. Яна села на борт у Саўтгэмптане і сьледвала да Нью-Ёрку. Ёй атрымалася выжыць у катастрофе, яна выратавалася на шлюпцы нумар 13. Акрамя гэтага на борце было пяць пасажыраў з габрэйскімі імёнамі, чыя краіна паходжаньня пазначаная як «Расея», але гарады не вядомыя. Яны маглі паходзіць з рысы аселасьці, у тым ліку зь Беларусі. == Музэй == [[Файл:Titanic_Belfast_side_view.jpg|значак|240пкс|Будынак музэю ў Бэлфасьце]] 31 сакавіка 2012 г. побач з былым партовым докам Бэлфаста (Паўночная Ірляндыя) адчынілі 6-павярховы [[музэй]] у выглядзе носу карабля, які складаецца з 9 галерэяў, прысьвечаных «Тытаніку»<ref name="з"/>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons}} [[Катэгорыя:Караблі]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1911 годзе]] [[Катэгорыя:Зьніклі ў 1912 годзе]] [[Катэгорыя:Гісторыя Атлянтычнага акіяну]] [[Катэгорыя:Гісторыя Ангельшчыны]] [[Катэгорыя:Гісторыя Ірляндыі]] sy54jtil3ownelem4eatxbkplgvnpxv 0 104893 2673531 2667414 2026-06-11T17:58:20Z Дамінік 64057 2673531 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Рудакоў |Статус = вёска |Назва ў родным склоне = Рудакова |Назва па-расейску = |Лацінка = Rudakoŭ |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = 1574 год |Былая назва = востраў Рудакоў |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскі]] |Колькасьць насельніцтва = 10<ref>[http://hoiniki.gov.by/ru/strelich/ Інфармацыя аб насельніцтве Стралічаўскага сельсавету</ref> |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 43.5 |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 3 |Даўгата сэкундаў = 8.9 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.5 |Сайт = }} [[Файл:POL COA Korybut.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Карыбут князёў Вішнявецкіх.]][[File:Урывак зь ліста 1574 г., у якім згаданы востраў Рудакоў.jpg|значак|зьлева|150пкс|Урывак зь ліста 1574 г.]][[Файл:Фрагмэнт запісу М. Лосятынскаму 1638 г.jpg|значак|зьлева|150px|Фрагмэнт сьведчаньня Мікалая Лосятынскага. 1638 г.]][[Файл:Herb Pobog barokowy.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Побуг роду Канецпольскіх.]][[Файл:Брагін з прылегласьцямі. 1683 г.jpg|значак|зьлева|150px|Рудакі ў люстрацыі падымнага 1683 г.]][[Файл:Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.jpg|значак|150px|Брагін, Рудакоў і Бабчын у пастой 1686-1687 гг.]][[Файл:Рудакоў у казацкі пастой 1686 і 1687 г.png|значак|зьлева|150px|Паборы з Рудакова ў казацкі пастой 1686-1687 гг.]] '''Рудако́ў'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Гомельская вобласьць}}</ref> — [[вёска]] ў [[Стралічаўскі сельсавет|Стралічаўскім сельсавеце]] [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкага раёну]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. == Гісторыя == === Карона Каралеўства Польскага ў Рэчы Паспалітай === Вёска Рудакоў вядомая зь ліста 1574 году князя Аляксандра Аляксандравіча Вішнявецкага брату. На той час гэта быў аднайменны востраў{{заўвага|Калі востраў (урочышча) меў назву, дык ня выключана, што там нехта жыў, прынамсі, раней.}} у Брагінскім маёнтку, які дастаўся князю Міхаілу Аляксандравічу Вішнявецкаму: «''... Ку тому остров Рудаков с полями, чертежами, дубровами и сеножатми до границы от Высокого, взявши от сеножатей до могилок, до дороги Хвойницское, которая идеть до Остроглядович, до рубежов, которые есмо сами зарубали водле выязду нашого братэрского...''»<ref>Беларускі археаграфічны штогоднік. 2000, Вып. 1. С. 185 – 194 [https://web.archive.org/web/20200605102849/http://www.belniidad.by/sites/default/files/bash/bash01_2000.pdf Публікацыя М. Ф. Сьпірыдонава.]</ref>. У часы [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] паселішча належала да Кіеўскага, ад XVII ст. да [[Оўруч|Оўруцкага павету]] [[Кіеўскае ваяводзтва|Кіеўскага ваяводзтва]] [[Карона Каралеўства Польскага|Кароны Польскай]], а уласьнікамі яго былі тыя, хто валодаў Брагінскім ключом – малодшая галіна [[Вішнявецкія|князёў Вішнявецкіх]], Канецпольскія, застаўныя ўладальнікі Бандынэлі, князь [[Міхал Сэрвацы Вішнявецкі]] са старэйшай галіны роду, [[Замойскія]], Ракіцкія. Паловай Брагінскага замку і места зь сёламі, сярод якіх быў і Рудакоў валодаў, а ў 1638 г. заставіў на чатыры гады за 65 000 злотых пану Мікалаю Лосятынскаму князь [[Ярэмі Вішнявецкі|Ярэмі Міхал, сын Міхаіла, Вішнявецкі]]<ref>Tomkiewicz W. Jeremi Wiśniowiecki (1612—1651) / W. Tomkiewicz. — Warszawa, 1933. S. 112, 113; зьвесткі пра паселішчы: Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie. Archiwum Radziwiłłów. Dział X. Sygn. 933. S. 5-6</ref>. У 1683 годзе пан Канецпольскі мусіў плаціць падатак з 17 дымоў(×6 – прыкладна 102 жыхары) вёскі Рудакоў (Rudaki){{заўвага|Выдаўцы дакумэнту ў 1886 г. прыпісалі Бабчыну 17 дымоў рудакоўскіх, а сам Рудакоў нават не згадалі<ref>Архив Юго-Западной России (Архив ЮЗР). Ч. 7. Т. 1. Акты о заселении Юго-Западной России. – Киев, 1886. С. 489</ref>.}}<ref>Центральний державний історичний архів України в м. Києві (ЦДІАУК). Ф. 15. Опис 1. Справа 3. А. 734зв.</ref>. 14 верасня 1686 году лясьнічы Лаўрын з [[Бабчын|Бабчына]] пад прысягай паведаміў у Оўруцкім гродзкім судзе, што так з-за казакоў, як і з-за войска ВКЛ, зь вёскі Рудакоў адыйшлі 8 дымоў (каля 48 жыхароў)<ref>Архив ЮЗР. Ч. 7. Т. 1. С. 550 – 551</ref>. У справе таго ж суда ад 28 чэрвеня 1687 году Рудакоў названы сярод паселішчаў часткі Брагінскага маёнтку ваяводзіча бэлзскага, каралеўскага палкоўніка Яна Канецпольскага, зруйнаваных працяглым, ад лістападу 1686 да самых «''[[сёмуха|świątek zielonych]]''» у 1687 годзе, пастоем казакоў палкоўніка Войска Запарожскага Паўла Апостала Шчуроўскага. Тады тут было 12 дымоў (каля 72 чалавек), а разьмясьціліся на пастой 12 казакоў і 13 коней. На іхнае ўтрыманьне рудакоўцы аддалі за 5 вазоў, кожны з хамутом, раменнай шляёй, касой, сякерай, рыдлёўкай, біклагай, мазьніцай з двума гарцамі{{заўвага|Гарц або гарнец — 2, 8237 л}} дзёгцю, 50 злотых, за гарэлку, рыбу, алей, мяса 52 зл., за здор 20 зл., за хусты ільняныя на ўладкаваньне паходных шатроў 14 зл., легуміны{{заўвага|Салодкая выпечка альбо слодычы, вырабленыя з ужываньнем зьбітых яек і цукру з рознымі дадаткамі.}} аддалі 34 вядры, за соль 3 зл., аўса 220 вёдраў, вепрукоў кормленых 15, падсьвінкаў 75, кур 79, гусей 18<ref>ЦДІАУК. Ф. 15. Оп. 1. Спр. 5. А. 329; Архив ЮЗР. Ч. 3. Т. 2. Акты о казаках (1679 – 1716). – Киев, 1868. С. 148, 151</ref>. У акце ад 22 верасьня 1715 году сказана, што губарэвіцкія сяляне пана маршалка мазырскага Антонія Аскеркі, узброеныя косамі, сякерамі і стрэльбамі, папалілі стагі сена, прыналежныя падданым пана войскага мельніцкага Аляксандра Антонія Бандынэлі, жыхарам вёсак Рудакоў, Бабчын і хутара [[Чахі (Гомельская вобласьць)|Чахі]]. У выніку, убогія сяляне А. Бандынэлі, якія з-за браку сена ня мелі чым карміць худобу зімой, вымушаныя былі ад яе пазбавіцца<ref>Архив ЮЗР. Ч. 1. Т. 4. Акты об унии и состоянии православной церкви с половины XVII века (1648 – 1798). – Киев, 1871. С. 379</ref>. У «Тарыфе падымнага падатку Оўруцкага павету 1734 году» Рудакоў – у палове Брагінскіх добраў, якую дагэтуль шмат гадоў трымаў у заставе ад паноў Канецпольскіх дорпацкі падкаморы А. Бандынэлі<ref>Тарифи подимного податку, сеймикові лауди і люстрації Київського воєводства першої половини XVIII століття. – Біла Церква, 2015. С. 284</ref>, спачыўшы ў 1733 годзе. Вядома, што князь Міхал Сэрвацы Вішнявецкі менавіта ў тым жа 1733 годзе ці не ўпершыню падпісаўся, акрамя іншага, «графам на Брагіне»<ref>Акты, издаваемые Виленской археографической комиссией. – Вильна, 1870. Т. IV. Акты Бресцкого гродского суда. С. 485</ref>, а значыць надалей і вёска Рудакоў належала яму. Паводле зьвестак на 1748 год ксяндза Караля Непамуцэна Арлоўскага, Рудакоў быў сярод паселішчаў, частка жыхароў якіх (відавочна, зь ліку шляхты) належала да Астраглядавіцкай парафіі Оўруцкага дэканату Кіеўскай дыяцэзіі<ref>Ks. Orłowski K. N. Defensa biskupstwa y dyecezyi Kiiowskiey. – Lwów, 1748. S. 148</ref>. У самым пачатку 1749 году Брагінская фартуна дасталася дачцэ князя пані Эльжбэце Замойскай, а потым яе дачцэ Катарыне Мнішак (гл.: [[Брагін]]). [[Файл:POL COA Rawicz.svg|100пкс|значак|зьлева|Герб Равіч паноў Ракіцкіх.]][[File:POL COA Oskierka.svg|100пкс|значак|Герб Мурдэліо зьменены роду Аскеркаў.]] У 1754 годзе з 25 двароў (каля 150 жыхароў) вёскі Рудакоў Брагінскага маёнтку выплачвалася «''do grodu''» (Оўруцкага замку) 3 злотыя, 26 з паловай грошаў, «''na milicję''» (на вайсковыя патрэбы павету і ваяводзтва) 15 зл. і 16 гр.<ref>Тариф подимного податку Київського воєводства 1754 року. /Опрацював Конрад Жеменецький. – Біла Церква, 2015. С. 190</ref>. У тым жа годзе маёнтак быў куплены ў княгіні Эльжбэты Вішнявецкай Міхалавай Замойскай панам Францішкам Антоніем Ракіцкім. 26 студзеня і 7 траўня 1775 году адпаведна ў Оўруцкі і Кіеўскі (у Жытоміры) гродзкія суды ад імя сужэнства князёў Шуйскіх (Войцеха і Анелі), старостаў ніжынскіх, пададзеныя скаргі на сужэнства Ракіцкіх (Міхала і Марыю), палкоўнікаў пяцігорскіх, і рудакоўскага губэрнатара Адамовіча за ўчыненьне розных крыўдаў падданым іх хвойніцкім<ref>Аrchiwum Główny Akt Dawnych w Warszawie. Аrchiwum Рrozorów і Jelskich. Sygn. 1. S. 78</ref>. Паводле габрэйскіх перапісаў 1765, 1778 і 1784 гадоў у Рудакове жылі адпаведна 5, 5 і 3 чалавекі (głowy), якія належалі да Брагінскага кагалу<ref>Архив ЮЗР. Ч. 5. Т. 2. Переписи еврейского населения в юго-западном крае в 1765 – 1791 гг. – Киев, 1890. С. 302, 391, 710</ref>. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === [[File:Рудакоў на плане Генеральнага межавання Рэчыцкага павету.png|значак|зьлева|150пкс|Двор і вёска Рудакоў на схематычным пляне Рэчыцкага павету 1800 г.]][[File:Rudakou manor in Belarus - 1891 AD.jpg|значак|150пкс|Сядзібны дом Аскеркаў у Рудакове. Першая палова XIX ст. Малюнак Ігнацыя Врублеўскага. 1891 год.]][[Файл:Тытульны аркуш Паланэза для фартэпіяна ў чатыры рукі. 1832-1833 гг.png|значак|зьлева|150пкс|Тытульны аркуш Двух палянэзаў для фартэпіяна ў чатыры рукі кампазытара Юзафа Дашчынскага, прысьвечанага пані Ядвізе з дому Гечэвічаў, Аскерчыне (Аскерка). 1832—1833 гг.]][[Файл:Rudakoŭ, Vańkovič. Рудакоў, Ваньковіч (1914).jpg|значак|150пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове. Архітэктар Тадэвуш Раствароўскі. Паводле яго сына А. Раствароўскага, збудаваны ў 1905-1906 гг.<ref>Rostworowski Andrzej. Ziemia, której już nie zobaczysz. Wspomnienia Kresowe. – Warszawa, 2001. S. 83</ref> Здымак каля 1914 г.]][[File:Цэгла з клямом Ваньковічаў.jpg|значак|150пкс|Будаўнічы матэрыял зь сядзібы Ваньковічаў у Рудакове.]][[Файл:Станіслаў Ваньковіч, муж Гелены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.png|значак|зьлева|150пкс|Станіслаў Костка Ваньковіч, муж Гэлены Аскерчанкі. Фота з архіву Аляксандры Крыстыны Ваньковіч.]][[File:Rudakou manor in Belarus - before 1914 AD.jpg|значак|150пкс|Палац Ваньковічаў у Рудакове, 1914 г.]][[Файл:Бабчын на трохвярстовай мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.jpg|значак|150пкс|Рудакоў на мапе Расейскай імпэрыі Шубэрта-Тучкова 1846 – 1863 гг.]] Пасьля [[Другі падзел Рэчы Паспалітай|другога падзелу]] [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] (1793) Рудакоў – у межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесьніцтва (губэрні), з 1796 году ў складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] Маларасейскай, а з 29 жніўня 1797 году [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]]<ref>Насевіч В., Скрыпчанка Т. Рэчыцкі павет / В. Насевіч, Т. Скрыпчанка // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Т. 6. Кн. 1. – Мінск: БелЭн, 2001. C. 181–182</ref>. У 1795 годзе фальварак Рудакоў зь вёскай [[Мокіш]] былі ў заставе ў ротмістра Крэча, але належалі пану падстаросьце рэчыцкаму Ігнацыю Аскерку<ref>Петреченко І. Є. «Камеральное описание… Речицкой округи» 1796 р.: інформаційний потенціал пам’ятки // Днепровский паром. Природное единство и историко-культурное взаимодействие белорусско-украинского пограничья / Материалы международной конференции (26-27 апреля 2018 г., г. Гомель). — Минск, 2018. С. 73</ref>, які годам раней страціў жонку пані Ізабэлу{{Заўвага|Запіс у мэтрычных кнігах Юравіцкага касьцёлу, у якім засьведчана, што нябожчыца была парафіянкай касьцёлу ў Астраглядах, а пахаваная ў Рудакове.}}<ref>НГАБ у Мінску. Ф. 937. Воп. 1. Спр. 60. А. 97</ref>, дачку папярэдняга ўладальніка добраў графа Міхала Адама Ракіцкага. На 1796 год рыма-каталіцкім капэлянам у Рудакове быў Томаш Чачот<ref>НГАБ. Ф. 1781. Воп. 27. Спр. 202. А. 173</ref>. У шляхецкай рэвізіі 1811 г. паведамляецца, што фальварак Рудакоў зь вёскамі Рудакоў, [[Рудыя (Гомельская вобласьць)|Рудыя]], Чахі, [[Варацец]] і іх 200 душамі прыгонных мужчынскага полу трымаў у шасьцігадовай арэндзе ад дзедзічнага ўладальніка графа Людвіка Ракіцкага{{Заўвага|Спадчыньнік гэтых добраў сямнаццацігадовы Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, сястрынец графа Людвіка, на той час жыў у яго двары Гарадзішча; гл.: НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 206, альбо старонкі [[Двор-Гарадзішча]] і [[Брагін]].}}, менскага губэрнскага маршалка, пан Марцэлін Вешэнеўскі<ref>НГАБ. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 147</ref>. Як засьведчыў А. Ельскі, у 1816 годзе ўладанне, паводле сямейнага пагадненьня, было падзеленае наступным чынам: Уладыслаў, сын Ігнацыя, Аскерка, падкаморы рэчыцкі, атрымаў вёску Рудакоў з рэзыдэнцыяй і вёскі Чахі, Рудыя, Варацец, а яго сястра Людвіка – фальваркі Мокіш і Бабчын з прылегласьцямі<ref>Słownik geograficzny Krółewstwa Polskiego і innych krajów słowiańskich. – Warszawa, 1888. T. IX. S. 901</ref>. У 1834 годзе гаспадыняй Рудакоўскіх добраў была ўдава Уладыслава пані Ядвіга з Гечэвічаў Аскерчына, якую настаяцель Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай прыходзкай царквы І. Нямшэвіч у мэтрычных запісах хросту дзяцей яе сялян чамусьці называў Еўдакіяй<ref>НГАБ. Ф. 136. Воп. 13. Спр. 536. А. 68</ref>. Тады, згодна з энцыкляпэдыяй «Гарады і вёскі Беларусі», у Рудакове было 46 двароў. 1 (13) лістапада 1844 году складзены інвэнтар, зь якога вынікае, што Рудакоўскі маёнтак з фальваркамі Бабчын і Мокіш быў ўласнасьцю непаўналетніх Гэнрыка Юстына, Аляксандра Юстыніяна і Зофіі Марцэлы Аскеркаў, але знаходзіўся ў арэндзе ў Міхаіла Ігнатавіча Быкава<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1465</ref>. На 1850 год, паводле С. В. Марцэлева, у вёсцы Рудакоў налічвалася 235 жыхароў. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 231 жыхар вёскі Рудакоў абодвух полаў зьяўляўся прыхаджанінам Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы, 14 мужчын і 10 жанчын зь вёскі і з фальварку былі парафіянамі Астраглядавіцкага касьцёлу Унебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381, 722</ref>. У парэформавы пэрыяд Рудакоў адміністрацыйна належаў да Мікуліцкай воласьці. Да свайго спачыну ў 1866 годзе маёнткам валодаў Гэнрык Аскерка{{Заўвага|Старэйшы брат Аляксандра Аскеркі, палітыка «белых» і паўстанца 1863 году, высланага ў Сібір. Мяркуецца, што Гэнрык Аскерка таксама меўся выконваць абавязкі павятовага начальніка, калі б толькі паўстаньне ахапіла Рэчыцкі павет. Быў зьвязьнены, але яму пашчасьціла пазьбегчы ссылкі, а тым самым і канфіскацыі Рудакова; гл.: Pamiętniki Jakóba Gieysztora z lat 1857 – 1865. – Wilno, 1913. Tom I. S. 404. Tom II. S. 148, 302}}, а пасьля яго дочкі Марыя і Гэлена. На пачатак 1870 года тут — 116 мужчын-гаспадароў зь ліку сялян уласьнікаў, прыпісаных да Рудакоўскага сельскага таварыства<ref>Список волостей, обществ и селений Минской губернии на 01. 01. 1870 г. — Минск, 1870. Л. 71</ref>. У 1875 годзе ў маёнтку Рудакоў была заснавана вінакурня (бровар)<ref name="fn1">Список фабрик и заводов европейской России. – С.-Петербург, 1903. С. 575</ref>. У 1876 годзе зямельныя ўгодзьдзі рудакоўскіх Аскеркаў складалі 7416 дзесяцін, працавалі два млыны. У 1884 г. пані Гэлена Аскерчанка пабралася шлюбам са Станіславам Ваньковічам. Згодна са зьвесткамі на 1876 і 1879 гады, Рудакоў заставаўся ў прыходзе Бабчынскай Крыжаўзьдзьвіжанскай царквы<ref>Минские епархиальные ведомости. — Минск, 1876. № 10. С. 458; Описание церквей и приходов Минской епархии. VIII. Речицкий уезд. — Минск, 1879. С. 15</ref>. На 1889 год маёнтак Рудакоў з фальваркамі Бабчын і Мокіш (усяго 7162 дзесяціны зямлі) належаў Гэлене, дачцэ Гэнрыка, Ваньковіч<ref>Список зелевладельцев Минской губернии. 1889 г. – Минск, 1889. С. 364</ref>. Паводле перапісу 1897 г., у вёсцы Рудакоў 66 двароў, 381 жыхар, школа граматы. У аднаіменным фальварку 6 двароў і 135 жыхароў, бровар. У 1903 годзе той бровар сіламі 8 рабочых вытвараў сьпірту на 35 200 рублёў у год, перарабляючы 120 000 пудоў бульбы і 4 200 пудоў жыта<ref name="fn1"/>. На 1909 год у вёсцы 87 двароў, 484 жыхары, у фальварку 1 двор, 7 жыхароў<ref>Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. – Минск, 1909. С. 172</ref>. У тым самым 1909 годзе ў двары Рудакоў адбылося гучнае ва ўсім краі і з удзелам вялікай колькасьці слынных гасьцей «срэбранае вясельле» Станіслава і Гэлены Ваньковічаў, падрабязна апісанае Мечыславам Ялавецкім<ref>Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. – Минск: БелЭн, 2012. С. 139 – 156</ref>. У 1911 годзе уладальніцай маёнтку Рудакоў у 7075 дзесяцін афіцыйна, як і раней, заставалася пані Гэлена Ваньковіч<ref>Список землевладельцев Минской губернии. 1911 г. – Б. м. С. 4</ref>. На 1912 год тутэйшая вінакурня з паравым рухавіком і сіламі 9 работнікаў вырабляла прадукцыі на 38 033 рублёў<ref>Список фабрик и заводов Российской империи. / Под ред. В. Е. Варзара. – С.-Петербург, 1912. Гр. XIб. С. 193</ref>. === Найноўшы час === 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Рудакоў у складзе Рэчыцкага павету, аднак, апынуўся ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]] гэтмана Украінскай Дзяржавы» [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918 – 1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 – 32; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 – січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. – Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286 – 296 (артыкул беларускамоўны)</ref>. 1 студзеня 1919 году, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. [[Файл:Варацец на мапе 1924-1926 гг.jpg|значак|зьлева|150пкс|Рудакоў, Бабчын, Варацец, Астрагдяды, Зьвяняцкае на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]] Ад 8 сьнежня 1926 году – у складзе БССР, цэнтр Рудакоўскага сельсавету Хойніцкага раёну Рэчыцкай і з 9 чэрвеня 1927 году Гомельскай акругі, ад 20 лютага 1938 году Палескай, з 8 студзеня 1954 году Гомельскай абласьцей. У другой палове 1920-х гг. былы панскі двор стаў сядзібай саўгасу «Рудакоў». У 1929 годзе арганізаваны калгас, працавалі 2 ветракі, маслазавод (з 1928), стальмашня, 2 кузьні. На 1930 год было 76 двароў, 412 жыхароў, пачатковая школа, адзьдзяленьне спажывецкай каапэрацыі. У 1938 годзе на базе саўгасу «Рудакоў» створана МТС<ref>Памяць: Гiстарычна-дакументальная хронiка Хойнiцкага раена / Рэд. кал. М. А. Ткачоў [і інш.]; маст. А. М. Хількевіч. — Мн.: БелЭн iмя Петруся Броўкi, 1993. С. 55</ref>, якая абслугоўвала амаль палову калгасаў раёну. У [[Другая сусьветная вайна|Другую сусьветную вайну]] акупанты загубілі 10 жыхароў, 109 вяскоўцаў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 году ў вёсцы было 936 жыхароў. У складзе саўгасу «Стралічаў». Працавалі сельскае прафэсійна-тэхнічнае вучылішча механізацыі меліярацыйных работ, васьмігадовая школа, клуб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, адзьдзяленьне сувязі, швейная і шавецкая майстэрні, сталовая, 3 крамы. == Заўвагі == {{Заўвагі|2}} == Крыніцы == {{Зноскі|2}} == Літаратура == * Бельскі С. В. З гісторыі ўладароў і маёнткаў Брагіншчыны XVI—XVIII стст. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 6, 14, 17, 23 — 27, 29, 31 * Ваньковичи / Департамент по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь [и др.]; сост.: Н. А. Голубева, Н. М. Усова, Л. В. Языкович; под научной редакцией В. И. Прокопцова. — Минск: БелЭн, 2012. — 442 с. * Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя. Т. 2. Кн. 2. Гомельская вобласць / С. В. Марцэлеў; Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і інш. — Мн.: БелЭн, 2005. — 520 с.: іл. * Сядзіба Аскеркаў/Ваньковічаў у Рудакове. // [http://hojniki.ucoz.ru/index/dostoprimechatelnosti/0-24# Сайт Хойнікшчына] {{Стралічаўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Стралічаўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]][[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVI стагодзьдзі]] 8hw3a9eha2p23naff9si6pqqwbslu1n 0 110628 2673602 2662254 2026-06-11T22:12:56Z PRChina Taiwan 98239 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 2673602 wikitext text/x-wiki {{Узброены канфлікт |Назва = Вайна Харватыі за незалежнасьць |Частка = [[Югаслаўскія войны]] |Выява = Croatian War of Independence collage.jpg|300пкс |Подпіс да выявы = Па гадзіньнікавай стрэлцы: пашкоджаная воданапорная вежа ў [[Вукавар]]ы; харвацкія жаўнеры падчас бою рыхтуюцца зьнішчыць сэрбскі танк; мэмарыяльныя могілкі ў Вукавары; падбіты сэрбскі танк [[Т-55]] каля [[Дрніш]]у; вуліца [[Страдун]] падчас аблогі [[Дуброўнік]]у |Дата = 1991—1995 |Месца = [[Харватыя]] |Прычына = {{Просты сьпіс| * абвяшчэньне незалежнасьці Харватыі ад [[Югаславія|Югаславіі]] * абвяшчэньне харвацкімі сэрбамі [[Рэспубліка Сэрбская Краіна|рэспублікі Сэрбская Краіна]] }} |Вынік = {{Просты сьпіс| * перамога Харватыі * ліквідацыя рэспублікі Сэрбская Краіна }} |Тэрытарыяльныя зьмены = адыход Харватыі ад Югаславіі |Супернік1 = {{Просты сьпіс| * {{Сьцягафікацыя|Харватыя}} * [[Файл:Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg|20пкс|Сьцяг Рэспублікі Босьніі і Герцагавіны]] [[Рэспубліка Босьнія і Герцагавіна]] (1995) }} |Супернік2 = {{Просты сьпіс| * {{Сьцягафікацыя|Югаславія}} (1991—1992) * [[Файл:Flag of Republika Srpska.svg|20пкс|Сьцяг Рэспублікі Сэрбскай]] [[Рэспубліка Сэрбская]] (1992—1995) * [[Файл:Flag of Serbian Krajina (1991).svg|20пкс|Сьцяг Сэрбскай Краіны]] [[Рэспубліка Сэрбская Краіна]] (1992—1995) * {{Сьцягафікацыя|Сэрбія}} * {{Сьцягафікацыя|Чарнагорыя}} * [[Файл:Chetniks Flag.svg|20пкс|Сьцяг Чэтнікаў]] Чэтнікі }} |Камандуючыя1 = {{Просты сьпіс| * {{Сьцяг Харватыі|20пкс}} [[Франьё Туджман]] * {{Сьцяг Харватыі|20пкс}} Гойка Шушак * {{Сьцяг Харватыі|20пкс}} Антон Тус * {{Сьцяг Харватыі|20пкс}} Янка Бабэтка * {{Сьцяг Харватыі|20пкс}} Званімір Чэрвэнка * [[Файл:Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg|20пкс]] Атыф Дудакавіч }} |Камандуючыя2 = {{Просты сьпіс| * [[Файл:State Flag of Serbian Krajina (1991).svg|20пкс]] [[Мілан Марціч]] * [[Файл:State Flag of Serbian Krajina (1991).svg|20пкс]] [[Мілан Бабіч]] * [[Файл:State Flag of Serbian Krajina (1991).svg|20пкс]] [[Горан Гаджыч]] * [[Файл:Flag of SFR Yugoslavia.svg|20пкс]] Вэлька Кадыевіч * [[Файл:State Flag of Serbian Krajina (1991).svg|20пкс]] Міле Мркшыч * {{Сьцяг|Рэспубліка Сэрбская}} [[Ратка Младзіч]] * {{Сьцяг Сэрбіі|20пкс}} [[Слабадан Мілошавіч]] * [[Файл:Flag of the Republic of Western Bosnia (Fictitious).svg|20пкс]] Фікрэт Абдыч }} |Сілы1 = 70 000 (1991)<br>200 000 (1995) |Сілы2 = 145 000 (1991)<br>50 000 (1995) |Страты1 = забітыя 6788—8784 жаўнеры і 4508—7186 цывільных<br>220 000 уцекачоў |Страты2 = забітыя 5456 жаўнераў і 2650 цывільных<br>300 000 уцекачоў |Агульныя страты = каля 20 000 забітых |Дадаткі = }} '''Вайна́ Харва́тыі за незале́жнасьць''', '''''Харва́цкая вайна́''''' ({{Мова-hr|Domovinski rat}}, {{Мова-sh|Рат у Хрватској}}) — ваенны канфлікт у 1991—1995 роках на тэрыторыі былой [[Сацыялістычная Рэспубліка Харватыя|Сацыялістычнай Рэспублікі Харватыя]], выкліканы выхадам [[Харватыя|Харватыі]] са складу [[Югаславія|Югаславіі]], супраць аб’яднаных [[Вялікая Сэрбія|вялікасэрбскіх]] сілаў&nbsp;— [[Сэрбы|сэрбскіх]] [[Экстрэмізм|экстрэмістаў]] у Харватыі, [[Сацыялістычная Фэдэратыўная Рэспубліка Югаславія|саюзнай]] [[Югаслаўская народная армія|Югаслаўскай народнай арміі]] і [[Сэрбія|Сэрбіі]] і [[Чарнагорыя|Чарнагорыі]]. Пасьля абвяшчэньня Харватыяй незалежнасьці сэрбскае насельніцтва Харватыі спрабавала стварыць сваю дзяржаву на ейнай тэрыторыі, каб не выходзіць са складу Югаславіі<ref name="судетик">{{Спасылка | дата публікацыі = 5 жніўня 1991 | url = http://www.nytimes.com/1991/08/05/world/serbs-refuse-to-negotiate-in-croatia.html | загаловак = Serbs Refuse to Negotiate in Croatia | аўтар = Chuck Sudetic. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJuN77S | archivedate = 2012-08-07 }}</ref><ref name="бабич вердикт">{{Спасылка | url = http://www.icty.org/x/cases/babic/cis/en/cis_babic_en.pdf | загаловак = Milan Babić verdict | выдавец = МТБЮ | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJcvqQc | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. Харватыя расцаніла гэта як спробу ўключэньня тэрыторыяў Харватыі ў склад Сэрбіі<ref name="велика сербия">{{Спасылка | дата = 27 сьнежня 1991 | url = http://www.nytimes.com/1991/12/27/world/serb-led-presidency-drafts-plan-for-new-and-smaller-yugoslavia.html?ref=croatia | загаловак = Serb-Led Presidency Drafts Plan For New and Smaller Yugoslavia | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJdU9uW | archivedate = 2012-08-07 }}</ref><ref name="браун и карим">{{кніга |аўтар = Brown, Cynthia; Karim, Farhad. |загаловак = Playing the «Communal Card»: Communal Violence and Human Rights |месца = New York City |выдавецтва = Human Rights Watch |год = 1995 |старонкі = 120 |isbn = 9781564321527 |мова = en }}</ref>. У 2007 [[Міжнародны трыбунал па былой Югаславіі|Міжнародным трыбуналам па былой Югаславіі]] (МТБЮ) было даказана, што лідэр Рэспублікі Сэрбскай Краіны [[Мілан Марціч]] меў дамоўленасьць са [[Слабадан Мілошавіч|Слабаданам Мілошавічам]] пра далучэньне РСК да [[Югаславія|Саюзнай Рэспублікі Югаславія]] і стварэньне «адзінай сэрбскай дзяржавы»<ref name="единое сербское гос-во">{{Спасылка|дата публікацыі = 12 чэрвеня 2007 | url = http://www.icty.org/sid/8870 | загаловак = Milan Martić sentenced to 35 years for crimes against humanity and war crimes | выдавец = МТБЮ | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJdzGEx | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. У 2011 Міжнародны трыбунал па былой Югаславіі вынес прысуд, згодна зь якім харвацкія генэралы Гатовіна і Маркач на загад вайскова-палітычнага кіраўніцтва Харватыі ў ходзе вайны зьдзяйсьнялі ваенныя злачынствы супраць сэрбаў з мэтай іхняга выгнаньня і засяленьня гэтых тэрыторыяў харватамі<ref name="готовина вердикт">{{Спасылка|дата публікацыі = 15 красавіка 2011 | url = http://www.icty.org/x/cases/gotovina/tjug/en/110415_summary.pdf | загаловак = Judgement Summary for Gotovina et al. | выдавец = МТБЮ | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJesBIw | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>, аднак у 2012 апэляцыйная камісія МТБЮ цалкам апраўдала абодвух генэралаў<ref name="оправдание готовины">{{Спасылка|дата публікацыі = 16 лістапада 2012 | url = http://lenta.ru/news/2012/11/16/gotovina/ | загаловак = Хорватский генерал Готовина оправдан по делу о военных преступлениях | выдавец = Лента.Ру | мова = ru | archiveurl = http://www.webcitation.org/6CbslG1tR | archivedate = 2012-12-02 }}</ref><ref name="оправдание маркача">{{Спасылка|дата публікацыі = 16 лістапада 2012 | url = http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-20352187 | загаловак = Hague war court acquits Croat Generals Gotovina and Markac | выдавец = BBC News | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6CbsnWkaa | archivedate = 2012-12-02 }}</ref>. Першапачаткова вайна вялася паміж сіламі [[Югаслаўская народная армія|Югаслаўскай народнай арміі]], харвацкімі сэрбамі і харвацкай паліцыяй. Кіраўніцтва Югаславіі сіламі фэдэральнай арміі паспрабавала захаваць Харватыю ў складзе краіны<ref name="кадиевич134">{{Кніга |аўтар = Kadijević, Veljko |загаловак = Moje viđenje raspada: vojska bez države |спасылка = http://books.google.hr/books?id=dJJsQgAACAAJ |месца = Бялград |выдавецтва = Politika |год = 1993 |старонкі = 134—135 |isbn = 8676070474 | мова = sr }}</ref>. Пасьля распаду краіны і спыненьня існаваньня ЮНА на тэрыторыі Харватыі была створаная [[Сьпіс непрызнаных краінаў|самаабвешчаная дзяржава]] сэрбаў — [[Рэспубліка Сэрбская Краіна]]. Затым пачалася барацьба паміж [[Узброеныя сілы Харватыі|харвацкай арміяй]] і арміяй краінскіх сэрбаў. У 1992 было падпісанае пагадненьне пра спыненьне агню, пасьля якога адбылося прызнаньне Харватыі як сувэрэннай дзяржавы<ref name="кинзер">{{Спасылка | url = http://www.nytimes.com/1991/12/24/world/slovenia-and-croatia-get-bonn-s-nod.html?ref=croatia | загаловак = Slovenia and Croatia Get Bonn’s Nod | аўтар = Stephen Kinzer. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJfJurh | archivedate = 2012-08-07 }}</ref><ref name="монтгоимер">{{Спасылка | дата публікацыі = 23 траўня 1992 | url = http://www.nytimes.com/1992/05/23/world/3-ex-yugoslav-republics-are-accepted-into-un.html?scp=4&sq=croatia%2022%20may%201992%20&st=cse | загаловак = 3 Ex-Yugoslav Republics Are Accepted Into U.N. | аўтар = Paul L. Montgomery. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJfomNp | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. У Харватыю былі ўведзеныя [[UNPROFOR|міратворчыя войскі]] [[ААН]], у выніку чаго канфлікт прыняў вялацякучы, ачаговы характар<ref name="совбез оон">{{Спасылка | дата публікацыі = 21 лютага 1992 | url = http://www.undemocracy.com/S-RES-743(1992) | загаловак = Resolution 743 S-RES-743(1992) | выдавец = [[Савет Бясьпекі ААН]] | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJgaqMM | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. У 1995 року войска Харватыі правяла дзьве буйныя наступальныя апэрацыі, у выніку якіх значная частка тэрыторыі РСК перайшла пад харвацкі кантроль<ref name="победа хорватии">{{Спасылка | дата публікацыі = 8 жніўня 1995 | url = http://articles.latimes.com/1995-08-08/news/mn-32662_1_serb-refugees | загаловак = Croats Declare Victory, End Blitz | аўтар = Dean E. Murphy. | выдавец = [[Los Angeles Times]] | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJhDvy1 | archivedate = 2012-08-07 }}</ref><ref name="кохен">{{Спасылка | дата публікацыі = 2 траўня 1995 | url = http://www.nytimes.com/1995/05/02/world/croatia-hits-area-rebel-serbs-hold-crossing-un-lines.html?ref=croatia | загаловак = Croatia hits area rebel serbs hold, crossing U.N. lines | аўтар = Roger Cohen. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJhpu9u | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. Вайна скончылася падпісаньнем Эрдуцкага і Дэйтанскіх пагадненьняў, паводле якіх Усходняя Славонія была ўключана ў склад Харватыі ў 1998 року<ref name="хеджес">{{Спасылка | дата публікацыі = 12 лістапада 1995 | url = http://www.nytimes.com/1995/11/13/world/serbs-in-croatia-resolve-key-issue-by-giving-up-land.html?ref=croatia | загаловак = Serbs in Croatia resolve key issue by giving up land | аўтар = Chris Hedges. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJiL6jM | archivedate = 2012-08-07 }}</ref><ref name="хеджес2">{{Спасылка | дата публікацыі = 16 студзеня 1998 | url = http://www.nytimes.com/1998/01/16/world/an-ethnic-morass-is-returned-to-croatia.html?ref=croatia | загаловак = «An Ethnic Morass Is Returned to Croatia» | аўтар = Chris Hedges. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJiqK58 | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. Канфлікт суправаджаўся ўзаемнымі [[Этнацыд|этнічнымі чысткамі]] сэрбскага і харвацкага насельніцтва. У выніку вайны Харватыя дамаглася незалежнасьці і захаваньня сваёй тэрытарыяльнай цэласнасьці<ref name="победа хорватии"/><ref name="хеджес"/>. У ходзе баявых дзеяньняў шматлікія [[Гарады Харватыі|гарады]] і вёскі моцна пацярпелі і былі разбураныя<ref name="разрушенные">{{Спасылка | дата публікацыі = 18 кастрычніка 1991 | url = http://www.randevu-zip.narod.ru/europe/east/slavian/war.htm | загаловак = Yugoslavia Army Begins Offensive | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJjL9Vs | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. Шкода народнай гаспадарцы Харватыі ацэньваецца ў 37 млрд [[Даляр ЗША|$]]<ref name="ущерб">{{Спасылка | url = http://books.google.hr/books?id=Hwi0s3I5jLEC&pg=PA75&lpg=PA75&dq=croatia+war+damage+estimated&source=bl&ots=k_MqfO-_hd&sig=p26yaeAHVs49EmDDXd4mjCcZ414&hl=hr&ei=DSINTbeANY_xsgaoor3ZDA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=10&ved=0CGgQ6AEwCQ#v=onepage&q=croatia%20war%20damage%20estimated&f=falseEurope | загаловак = Review | выдавец = World of Information (2003). Kogan Page. стр.75. {{ISBN|0-7494-4067-8}} | мова = en }}</ref>. Агульная колькасьць загінулых падчас вайны перавышае 20 000 чалавек<ref name="президентс">{{Спасылка | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/3095774.stm | загаловак = Presidents apologise over Croatian war | выдавец = BBC News Online | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJaGOLE | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. Вялікая колькасьць харвацкіх уцекачоў была выгнаная з тэрыторыяў, якія кантраляваліся сэрбамі ў 1991—1992 роках. У той жа час, згодна з паведамленьнем Камісарыяту па справах уцекачоў ААН, да 1993 толькі з тэрыторыяў пад кантролем [[Заграб]]у было выгнана 251 000 сэрбаў<ref>{{Кніга |аўтар = Радослав И. Чубрило, Биљана Р. Ивковић, Душан Ђаковић, Јован Адамовић, Милан Ђ. Родић и др. |загаловак = Српска Крајина |спасылка = |адказны = |месца = Београд |выдавецтва = Матић |год = 2011 |том = |старонкі = 304 |isbn = }}</ref>. Іншы буйны паток сэрбскіх уцекачоў (каля 230 000 чалавек) быў зафіксаваны ў 1995 пасьля правядзеньня [[Бура (апэрацыя)|апэрацыі «Бура»]]. 115 000 сэрбскіх уцекачоў пасьля вайны вярнуліся ў Харватыю. У Харватыі для абазначэньня канфлікту выкарыстоўваецца тэрмін «Айчынная вайна» ({{Мова-hr|Domovinski rat}}), радзей выкарыстоўваецца тэрмін «Сэрбская агрэсія» ({{Мова-hr|Velikosrpska agresija}})<ref name="зубринич">{{Спасылка|дата публікацыі = 16 ліпеня 1992 | url = http://www.croatianhistory.net/etf/et112.html | загаловак = Croatia within ex-Yugoslavia | аўтар = Darko Zubrinic. | выдавец = Croatianhistory.net. | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJV0uKd | archivedate = 2012-08-07 }}</ref><ref name="биланджич агрессиЯ">{{Спасылка|url = http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=65472 | загаловак = Hrvatska vojska u međunarodnim odnosima | аўтар = Mirko Bilandžić. | мова = hr | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJkDjmE | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. У Сэрбіі часьцей за ўсё гэты канфлікт называюць «Вайна ў Харватыі» ({{Мова-sr|Рат у Хрватскоj}})<ref name="рат у хрватской">{{Спасылка|url = http://www.b92.net/info/emisije/kaziprst.php?yyyy=2010&mm=11&nav_id=470273 | загаловак = Srbija-Hrvatska, temelj stabilnosti | выдавец = B92 | мова = sr | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJkuvOP | archivedate = 2012-08-07 }}</ref> або «Вайна ў Краіне» {{Мова-sr|Рат у Крајини}})<ref name="война в краіне">{{Спасылка|url=http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2006/05/20/srpski/R06051901.shtml|загаловак=Избеглица Савка Галовић два месеца живи у поплављеној кући: Од марта не скида гумене чизме|дата доступу=4 сакавіка 2011|аўтар=Младен Радуловић.|дата публікацыі=20 траўня 2006|выдавец=Глас Јавности|камэнтар=Kada je počeo rat u Krajini, Hrvati su joj ubili sina Mileta.|мова=sr|archiveurl=http://www.webcitation.org/6CbshmhkZ|archivedate=2012-12-02}}</ref><ref name="рат у краине">{{Спасылка|url=http://www.glas-javnosti.rs/clanak/ljudi-i-dogadjaji/glas-javnosti-21-10-2008/triput-mrtav-ziv|загаловак=Судбина Младена Шубаре, бившег ратника из Чајнича у Републици Српској: Трипут мртав, а жив!|дата доступу=4 сакавіка 2011|аўтар=Зоран Шапољић.|дата публікацыі=21 кастрычніка 2008|выдавец=Глас Јавности|камэнтар=Krenemo tog dana nas trojica u patrolu, i u jednoj kući blizu Šibenika, a rat u Krajini već je uveliko trajao, naletimo na gomilu pušaka, eksploziva, municije.|мова=sr|archiveurl=http://www.webcitation.org/6CbsiZ2dc|archivedate=2012-12-02}}</ref>. == Перадумовы == === Гісторыя === {{Асноўны артыкул|Гісторыя Харватыі}} [[Сэрбы]] на гістарычных харвацкіх землях кампактна пражывалі з пачатку XIV стагодзьдзя. Рэзкае павелічэньне колькасьці сэрбаў на гэтых тэрыторыях было выклікана пасяленьнем тут сэрбскіх бежанцаў з тэрыторыяў, занятых [[Асманская імпэрыя|Асманскай імпэрыяй]], і ўтварэньнем аўстрыйскімі [[Род Габсбургаў|Габсбургамі]] Ваеннай мяжы. З 1918 году Харватыя ўваходзіла ў склад [[Каралеўства Югаславія|Каралеўства сэрбаў, харватаў і славенцаў]] (з 1929 году — [[Каралеўства Югаславія]]). У пэрыяд [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] існавала [[Незалежная дзяржава Харватыя]], якая супрацоўнічала з [[Нацысцкая Нямеччына|гітлераўскай Нямеччынай]] і ажыцьцяўляла [[генацыд]] сэрбаў. Аднак створаныя ў маі 1941 атрады сэрбскіх нацыяналістаў-чэтнікаў у шэрагу выпадкаў выступалі на баку Трэцяга Райха і займаліся [[этнічныя чысткі|этнічнымі чысткамі]] басьнійскіх мусульман і харватаў{{Зноска|Ramet|2006|Ramet|146}}<ref name="малаяантанта">{{Спасылка | url = http://militera.lib.ru/research/zadohin_ag/05.html | загаловак = От малой Антанты к тройственному пакту (внешняя политика Югославии в 1920—1941 годы) | выдавец = militera.lib.ru | мова = ru | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJnQRpV | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. Падчас Другой сусьветнай вайны па ініцыятыве [[Іосіп Броз Ціта|Ціта]] ў лістападзе 1943 году адбылася другая сэсія АВНВЮ, на якой было прынята рашэньне аб тым, што югаслаўская дзяржава будзе арганізавана на фэдэратыўнай аснове, на прынцыпах раўнапраўя і самавызначэньня народаў, і ў 1945 годзе была абвешчаная Фэдэратыўная Народная Рэспубліка Югаславія (ФНРЮ), якая складалася з шасьці рэспублік. Прынцыпы вызначэньня меж паміж імі не былі выразнымі — у адных выпадках ужывалі гістарычны падыход, у іншых — этнічны. Найбольш складана праходзіла разьмежаваньне паміж Харвацкай СР і СР Сэрбіяй, дзе мяжу вызначала камісія [[Камунізм|камуністаў]] зь пяці чалавек на чале зь Мілаванам Джыласам. Па выніках работы камісія ўстанавіла разьмежаваньне, прычым Харватыі дасталіся некалькі сёл з большасьцю сэрбскага насельніцтва, а [[Ваяводзіна|Ваяводзіне]] — харвацкага<ref name="Славяноведение">{{Навіна | загаловак=Особенности решения национального вопроса в Югославии в первые послевоенные годы|выдавец=Институт славяноведения Российской Академии Наук| спасылка=http://www.inslav.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=204:---q-----q|дата публікацыі=26/09/2009 |аўтар=Гуськова Елена Юрьевна| мова=ru}}</ref>. Згодна з Канстытуцыяй Харвацкай СР 1947, Харватыя зьяўлялася рэспублікай харвацкага і сэрбскага народаў<ref name="Славяноведение"/>. === Рост нацыяналізму ў Югаславіі === У 1981 абвастрыліся супярэчнасьці паміж косаўскімі албанцамі і [[Сэрбы ў Косава|сэрбамі]] ў Косава<ref name="косово">{{Спасылка | дата публікацыі = 23 ліпеня 2010 | url = http://topics.nytimes.com/top/news/international/countriesandterritories/serbia/kosovo/index.html | загаловак = Косово | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJo0wVP | archivedate = 2012-08-07 }}</ref><ref name="косово1981">{{Спасылка | дата публікацыі = 31 траўня 1988 | url = http://www.nytimes.com/1988/07/31/world/yugoslavia-threatens-tough-moves-on-unrest.html | загаловак = Yugoslavia Threatens Tough Moves on Unrest | аўтар = | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6BdGQVDoS | archivedate = 2012-10-23 }}</ref>. Таксама кіраўніцтва саюзных рэспублік Славеніі і Харватыі імкнулася да [[дэцэнтралізацыя|дэцэнтралізацыі]] і [[дэмакратыя|дэмакратычных]] пераўтварэньняў<ref name="камм">{{Спасылка | url = http://www.nytimes.com/1985/12/08/world/yugoslav-republic-jealously-guards-its-gains.html?ref=croatia | загаловак = Yugoslav republic jealously guards its gains | аўтар = Henry Kamm. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJprcuw | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. У сваю чаргу, улады ў Бялградзе імкнуліся падавіць сэпаратысцкія рухі ў краіне. У пачатку 1990-х гадоў сэрбскае кіраўніцтва на чале са [[Слабадан Мілошавіч|Слабаданам Мілошавічам]] фактычна скасавала аўтаномію Косава<ref name="косово"/>. Адначасова з патрабаваньнямі дэцэнтралізацыі і атрыманьня больш шырокай аўтаноміі ў [[Славенія|Славеніі]] і [[Харватыя|Харватыі]] адбываўся рост [[нацыяналізм]]у. Пасьля прыходу да ўлады ў Сэрбіі Мілошавіча югаслаўскае кіраўніцтва заявіла пра неабходнасьць цэнтралізаванага кіраваньня зь Бялграда. Супярэчнасьці паміж саюзнымі рэспублікамі і фэдэральным цэнтрам нарасталі. Акрамя росту нацыяналізму ў Славеніі і Харватыі, сэрбскі нацыяналізм таксама станавіўся пагрозай адзінству югаслаўскай дзяржавы. У 1989 годзе адзін зь лідэраў сэрбскіх нацыяналістаў Ваіслаў Шэшаль наведаў ЗША, дзе адзін зь лідэраў сэрбскіх чэтнікаў Мамчыла Джуіч прысвоіў яму званьне ''«ваявода»''<ref name="шэшэль">{{Спасылка | дата публікацыі = 15 студзеня 2003 | url = http://www.icty.org/x/cases/seselj/ind/en/ses-ii030115e.pdf | загаловак = «Vojislav Seselj indictment» | выдавец = МТБЮ | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJqNHJ3 | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. У сакавіку 1989 году крызіс у Югаславіі паглыбіўся. Сэрбскае кіраўніцтва дэ-факта ліквідавала аўтаноміі Ваяводзіны і Косава, а таксама, атрымаўшы падтрымку ад [[Сацыялістычная Рэспубліка Чарнагорыя|Чарнагорыі]], змагло істотна ўплываць на прыняцьце рашэньняў на фэдэральным узроўні<ref name="бывшая югославия">{{Спасылка | url = http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/yutoc.html#yu0130 | загаловак = A Country Study: Yugoslavia (Former): Political Innovation and the 1974 Constitution (chapter 4) | выдавец = The Library of Congress | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJqopwk | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. Гэта выклікала пратэсты з боку кіраўнікоў Славеніі, Харватыі, Босьніі і Герцагавіны. Пасьля чаго сталі ўзьнікаць заклікі да рэфармаваньня [[Сацыялістычная Фэдэратыўная Рэспубліка Югаславія|югаслаўскай фэдэрацыі]] з боку кіраўнікоў саюзных рэспублік<ref name="фруч">{{Кніга |аўтар = Frucht, Richard C. |загаловак = Eastern Europe: An Introduction to the People, Lands, and Culture |спасылка = http://books.google.hr/books?id=lVBB1a0rC70C |год = 2005 |старонкі = 433 |isbn = 1576078000 }}{{Ref-en}}</ref>. Такім чынам, паступовы рост [[нацыяналізм]]у ў Югаславіі на працягу 1980-х гадоў прывёў да агульнаюгаслаўскага крызісу і падзеньня [[Камунізм|камуністычнай сыстэмы]]<ref name="пешич">{{Кніга |аўтар = Весна Пешич. |загаловак = Serbian Nationalism and the Origins of the Yugoslav Crisis |спасылка = http://www.usip.org/publications/serbian-nationalism-and-origins-yugoslav-crisis |выдавецтва = Peaceworks |год = 1996 }}{{Ref-en}}</ref>. === Крызіс у Югаславіі === {{Асноўны артыкул|Распад Югаславіі}} [[Файл:FranjoTudman.JPG|значак|Франьё Туджман]] Рост нацыяналізму ў югаслаўскім грамадзтве распаўсюдзіўся і на [[Саюз камуністаў Югаславіі]], многія яго члены выйшлі з партыі і сталі ідэолягамі стварэньня правых [[Палітычная партыя|палітычных партыяў]]. У 1989 годзе ў Югаславіі было дазволена стварэньне палітычных партыяў. Адной зь першых была створана правая харвацкая партыя [[Харвацкая дэмакратычная садружнасьць]] ({{Мова-hr|Hrvatska demokratska zajednica}})<ref name="магаш хдс">{{Спасылка | url = http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/obituary-franjo-tudjman-1132142.html | загаловак = «Obituary: Franjo Tudjman» | аўтар = Branka Magas. | выдавец = [[The Guardian]] | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJrJHCV | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. Лідэр партыі [[Франьё Туджман]] зьдзейсьніў некалькі міжнародных візытаў з мэтай заручыцца падтрымкай шматлікай харвацкай дыяспары за мяжой<ref name="радош">{{Спасылка | url = http://www.vecernji.hr/vijesti/tudmana-je-posjeta-americi-1987-trebao-ubiti-srpski-vojni-likvidator-clanak-64356 | загаловак = Tuđmana je za posjeta Americi 1987. trebao ubiti srpski vojni likvidator | аўтар = Ivica Radoš. | выдавец = [[The Guardian]] | мова = hr | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJsSw8T | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. На XIV зьезьдзе Саюза камуністаў Югаславіі 20 студзеня 1990 дэлегаты не змаглі дамовіцца па асноўных пытаньнях. Дэлегаты з Славеніі і Харватыі запатрабавалі стварэньня [[Канфэдэрацыя|канфэдэрацыі]], сэрбскія ж прадстаўнікі выступалі супраць гэтага. У выніку славенскія і харвацкія члены партыі пакінулі зьезд<ref name="паўкович">{{Спасылка | url = http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=55640 | загаловак = Posljednji kongres Saveza komunista Jugoslavije: uzroci, tijek i posljedice raspada | аўтар = Davor Pauković. | мова = hr | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJtndtz | archivedate = 2012-08-07 }}</ref><ref name="рачан">{{Спасылка | дата публікацыі = 30 красавіка 2007 | url = http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/obituaries/article1722946.ece | загаловак = Ivica Racan | выдавец = [[The Times]] | мова = en }}</ref>, гэта прывяло да распаду партыі. У лютым 1990 году ў [[Кнін]]е Ёванам Рашкавічам была заснавана Сэрбская дэмакратычная партыя ({{Мова-sr|Српска демократска Странка}}). У праграме партыі гаварылася, што «тэрытарыяльны падзел Харватыі састарэў» і што «ён не адпавядае інтарэсам сэрбскага народу»<ref name="голдшицейн">{{Кніга|аўтар=Goldstein, Ivo.|загаловак=Croatia: A History|спасылка=http://books.google.hr/books?id=pSxJdE4MYo4C|выдавецтва=C. Hurst & Co. Publishers|год=1999|старонкі=214|isbn=1850655251|мова = en}}</ref>. Праграма партыі супадала зь меркаваньнем афіцыйнага Бялграду аб пераглядзе межаў унутры Югаславіі для таго, каб усе сэрбы жылі ў адной дзяржаве<ref name="судетик"/>. 4 сакавіка 1990 на Пятровай гары прайшоў мітынг, на якім сабралася каля 50 000 сэрбаў. Удзельнікі мітынгу выказалі незадаволенасьць палітыкай харвацкіх улад і Туджмана і заявілі аб падтрымцы [[Слабадан Мілошавіч|Слабадана Мілошавіча]]{{Зноска|Ramet|2006|Ramet|382}}<ref name="комиссия">{{Спасылка | дата публікацыі = 1 траўня 1990 | url = http://www.unhcr.org/refworld/country,,,QUERYRESPONSE,HRV,4562d8b62,3ae6ab78c,0.html | загаловак = «Yugoslavia: Demonstrations in Croatia and Vojvodina» | выдавец = UNCHR | мова = en }}</ref>. Першыя шматпартыйныя выбары ў Югаславіі прайшлі ў канцы красавіка — пачатку траўня<ref name="эволюция в европе">{{Спасылка | дата публікацыі = 23 кастрычніка 1990 | url = http://www.nytimes.com/1990/04/23/world/evolution-in-europe-yugoslavia-hopes-for-free-vote-in-90.html?ref=croatia | загаловак = «EVOLUTION IN EUROPE; Yugoslavia Hopes for Free Vote in '90» | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJuwDzz | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. ХДС апублікавала праграму, накіраваную на ажыцьцяўленьне суверэнітэту Харватыі шляхам аддзяленьня ад Югаславіі. У перадвыбарнай праграме партыя сьцьвярджала, што толькі яе палітыка зможа абараніць Харватыю ад імкненьня сэрбскага кіраўніцтва на чале зь Мілошавічам стварыць [[Вялікая Сэрбія|Вялікую Сэрбію]]. Па выніках выбараў ХДС атрымала падтрымку выбаршчыкаў, і партыя змагла прыступіць да фармаваньня новага [[Урад Харватыі|ўрада Харватыі]]<ref name="эволюция в европе2">{{Спасылка | дата публікацыі = 9 траўня 1990 | url = http://www.nytimes.com/1990/05/09/world/evolution-in-europe-conservatives-win-in-croatia.html?ref=croatia | загаловак = «EVOLUTION IN EUROPE; Conservatives Win in Croatia» | publisher = The New York Times | lang = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJvVMB7 | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. У Харватыі быў хутка ўсталяваны аўтарытарны нацыяналістычны рэжым Франья Туджмана<ref name="авторитарный туджман">{{Кніга |аўтар = |загаловак = Авторитарные режимы в Центральной и Восточной Европе (1917-1990-е годы). Центральноевропейские исследования. Выпуск 1 |месца = М. |выдавецтва = Логос |год = 1999 |старонкі = 196 |isbn = 5757600675 }}</ref><ref>{{Кніга |аўтар = Коллектив авторов. |загаловак = Югославия в XX веке: очерки политической истории |месца = М. |выдавецтва = Индрик |год = 2011 |старонкі = 792-793 |isbn = 9785916741216 }}</ref>. Палітычныя партыі і арганізацыі Харватыі заявілі аб дзяржаўна-палітычным укладзе рэспублікі на этнанацыяльнай аснове і абвясьцілі курс на яе сувэрэнітэт. Ідэолягі харвацкага нацыяналізму, якіх шырока публікавалі харвацкія [[СМІ]], імкнуліся абгрунтаваць гістарычныя правы харватаў на нацыянальна-этнічную самабытнасьць і ўласную дзяржаўнасьць. Ідэалёгія «Братэрства і адзінства» паўднёваславянскіх народаў была заменена на канцэпцыю этнанацыянальнага адраджэньня і стварэньня самастойнай дзяржавы<ref name="авторитарный туджман"/>. Напружанасьць у міжнацыянальных адносінах у Харватыі асабліва ўзрасла пасьля беспарадкаў і масавай бойкі балельшчыкаў на футбольным матчы паміж заграбскім «Дынама» і бялградзкай «Црвенай Зьвездай» 13 траўня 1990 году<ref name="загрэбское побоище">{{Спасылка | url = http://dalje.com/en-sports/video--day-when-maksimir-stadium-went-up-in-flames/257791 | загаловак = «Day When Maksimir Stadium Went up in Flames» | выдавец = Dalje.com | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJw2pP1 | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. === Дыскрымінацыя сэрбаў у Харватыі === 30 траўня новы парлямэнт Харватыі правёў сваё першае пасяджэньне. Прэзыдэнт Туджман заявіў аб пачатку мноства палітычных, эканамічных і сацыяльных рэформ. Таксама была прынята новая [[Канстытуцыя Харватыі]], у якой статус сэрбаў быў зьменены з «устаноўчай нацыі» на «нацыянальную меншасьць»<ref name="пешич"/><ref name="дискриминациясербов">{{Спасылка | дата публікацыі = 22 сьнежня 1990 | url = http://www.nytimes.com/1990/12/22/world/crisis-in-the-kremlin-croatia-takes-right-to-secede.html?ref=croatia | загаловак = «Crisis in the Kremlin; Croatia Takes Right to Secede» | выдавец = The New York Times. Associated Press. | дата доступу = 10 сьнежня 2010 | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6BA9F6nf2 | archivedate = 2012-10-04 }}</ref><ref name="дискриминациясербов2">{{Спасылка | url = http://www.istorya.ru/strany/croatia.php | загаловак = «История Хорватии» | выдавец = История.ру | дата доступу = 27 верасьня 2012 | мова = ru | archiveurl = http://www.webcitation.org/6BA9FdywX | archivedate = 2012-10-04 }}</ref>. У новай Канстытуцыі гаварылася, што «Харватыя зьяўляецца дзяржавай харватаў і нацыянальных меншасьцей, якія пражываюць у Харватыі»<ref name="дискриминациясербов2"/>. У афіцыйнай перапісцы і ў сродках масавай інфармацыі было забаронена [[Кірыліца|кірылічнае пісьмо]], таксама была выдадзена забарона харвацкім сэрбам мець уласныя радыё і ТБ<ref name="югославия в 20 веке">{{кніга |аўтар = Коллектив авторов. |загаловак = Югославия в XX веке: очерки политической истории |месца = {{М.}} |выдавецтва = Индрик |год = 2011 |старонкі = 780 |isbn = 9785916741216 }}</ref>. Са школьных праграм былі канфіскаваныя тэксты па сэрбскай гісторыі, выданьні сэрбскіх пісьменьнікаў і паэтаў. Сэрбаў у дзяржаўных установах прымушалі падпісваць «лісты лаяльнасьці» новаму харвацкаму ўраду. Тых, хто адмаўляўся рабіць гэта, неадкладна звальнялі. Асабліва прыкметна гэта было ў сыстэме МУС<ref name="югославия в 20 веке"/>. Аказваўся ціск на прадстаўнікоў сэрбскай інтэлігенцыі<ref name="српска краина1">{{кніга |аўтар = Радослав И. Чубрило, Биљана Р. Ивковић, Душан Ђаковић, Јован Адамовић, Милан Ђ. Родић и др. |загаловак = Српска Крајина |месца = Београд |выдавецтва = Матић |год = 2011 |allpages = 201-206 |isbn = 9788679780284 }}{{ref-sr}}</ref>. Супраць прыняцьця новай канстытуцыі адразу ж выступілі сэрбскія палітыкі. На думку сэрбаў, новая канстытуцыя не гарантавала бясьпеку і ўшчамляла правы [[Сэрбы ў Харватыі|сэрбскага насельніцтва Харватыі]]. Да 1991 году сэрбы складалі 12% насельніцтва Харватыі, аднак каля 17% афіцыйных службовых асобаў былі сэрбамі. Асабліва вялікая колькасьць служачых сэрбаў была ў паліцыі. Пасьля прыходу ХДС да ўлады пачалося выцясьненьне сэрбаў з органаў дзяржаўнага кіраваньня. Сэрбскія служачыя актыўна замяняліся [[Харваты|харватамі]]<ref name="хорватия в югославии1945-91">{{Спасылка | url = http://www.britannica.com/EBchecked/topic/143561/Croatia/223957/Croatia-in-Yugoslavia-1945-91?anchor=ref476690 | загаловак = «Croatia in Yugoslavia, 1945-91» | publisher = Encyclopædia Britannica | lang = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJz364K | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. Рабілася гэта па этнічнай прыкмеце і без уліку палітычных поглядаў тых, каго звальнялі. Напрыклад, 17 кастрычніка 1990 г. кіраўнік харвацкага ўрада Іосіп Маноліч звольніў усіх сэрбаў, якія працавалі ва ўрадзе і яго апараце<ref name="српска краина2">{{кніга |аўтар = Радослав И. Чубрило, Биљана Р. Ивковић, Душан Ђаковић, Јован Адамовић, Милан Ђ. Родић и др. |загаловак = Српска Крајина |месца = Београд |выдавецтва = Матић |год = 2011 |старонкі = 292 }}{{ref-sr}}</ref>. Тады ж пачаліся шматлікія напады харвацкіх экстрэмістаў на [[Сэрбская праваслаўная царква|Сэрбскую праваслаўную царкву]]. Былі адзначаны выпадкі зьбіцьця сьвятароў, правакацыяў ля цэркваў падчас набажэнстваў, мініраваньня храмаў і апаганьваньня магіл<ref>{{кніга |аўтар = Коллектив авторов. |загаловак = Югославия в XX веке: очерки политической истории |месца = М. |выдавецтва = Индрик |год = 2011 |старонкі = 781 |isbn = 9785916741216 }}</ref>. Неаднаразова правакацыйныя заявы рабілі і харвацкія палітыкі. У прыватнасьці, прэзыдэнт Туджман заявіў, што [[Незалежная дзяржава Харватыя]] часоў Другой сусьветнай вайны была ня толькі калябаранцкім утварэньнем, але і выказвала тысячагадовыя памкненьні харвацкага народу<ref name="нгх">{{Кніга |аўтар = Радослав И. Чубрило, Биљана Р. Ивковић, Душан Ђаковић, Јован Адамовић, Милан Ђ. Родић и др. |загаловак = Српска Крајина |месца = Београд |выдавецтва = Матић |год = 2011 |старонкі = 204 }}{{ref-sr}}</ref>. Стыпе Месіч, у сваю чаргу, заявіў, што адзіная сэрбская зямля ў Харватыі тая, якую сэрбы прынесьлі з сабой на падэшвах чаравікаў<ref name="нгх"/>. === Грамадзянскія пратэсты === [[Файл:Былая Югаславія падчас вайны.svg|значак|280пкс|Тэрыторыя былой СФРЮ падчас Югаслаўскай вайны]] Першапачаткова сэрбы, якія пражывалі на тэрыторыі Харватыі, не імкнуліся да незалежнасьці. Аднак пасьля першых шматпартыйных выбараў у Харватыі і прыняцьця новай канстытуцыі 25 ліпеня 1990 на поўнач ад Кніну была створана «Сэрбская Асамблея» як прадстаўнічы орган [[Сэрбы ў Харватыі|сэрбскага народу ў Харватыі]]<ref name="сэрбская ассмблея">{{Спасылка | дата публікацыі = 12 чэрвеня 2007 | url = http://www.icty.org/x/cases/martic/tjug/en/070612.pdf | загаловак = «The Prosecutor vs. Milan Martic (paragraph 127—150)» | выдавец = МТБЮ | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jK0C9J8 | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. У той жа дзень была прынята Дэклярацыя аб сувэрэнітэце сэрбаў у Харватыі<ref>{{кніга|аўтар=Мартынова М. Ю.|загаловак=Балканский киризис: народы и политика|спасылка=http://dev.eurac.edu:8085/mugs2/do/blob.pdf?type=pdf&serial=1150729550739|месца=М.|выдавецтва=«Старый сад»|год=1998|старонак=466|ISBN=5-201-13730-x}}</ref>. 21 сьнежня ў Кніне была абвешчана [[Сэрбская аўтаномная вобласьць Краіна]] (САВК). Згодна з прынятым Статутам, ''«Сэрбская аўтаномная вобласьць Краіна зьяўляецца відам тэрытарыяльнай аўтаноміі ў складзе Рэспублікі Харватыі … у рамках Фэдэратыўнай Югаславіі»''<ref>{{кніга |аўтар = Е. Ю. Гуськова. |загаловак = Вооруженные конфликты на территории бывшей Югославии: хроника событий |спасылка = http://books.google.com/books?ei=vVLWTo24C86gOvr18V8&ct=result&hl=ru&id=xiNMAAAAMAAJ&dq=сэрбская+автономная+обласць+краина&q=.#search_anchor |выдавецтва = ИНИОН РАН |год = 1998 |старонкі = 36 |isbn = 5248001900, 9785248001903 }}</ref>. Пасьля прыходу да ўлады Туджмана многія харваты былі звольнены з органаў дзяржаўнай і мясцовай улады ў тых раёнах, якія кантраляваліся САВ Краіна. Паступова ў рэгіёнах, дзе большасьць насельніцтва складалі сэрбы, уладу ў рукі ўзяло кіраўніцтва САВ Краіны<ref name="сао краина">{{Спасылка | дата публікацыі = 2 кастрычніка 1990 | url = http://www.nytimes.com/1990/10/02/world/croatia-s-serbs-declare-their-autonomy.html?ref=croatia | загаловак = «Croatia’s Serbs Declare Their Autonomy» | аўтар = Chuck Sudetic. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jK0iQB4 | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. У жніўні 1990 году ў сэрбскіх раёнах Харватыі з мэтай адмяніць зьмены харвацкай канстытуцыі быў праведзены рэфэрэндум аб [[Сувэрэнітэт|сувэрэнітэце]] і [[Аўтаномія|аўтаноміі]] сэрбаў у Харватыі<ref name="сэрбский рэфэрэндум">{{Спасылка | дата публікацыі = 7 жніўня 1990 | url = http://www.nytimes.com/1990/08/07/world/serb-minority-seek-role-in-a-separate-croatia.html?ref=croatia | загаловак = «Serb Minority Seek Role in a Separate Croatia» | аўтар = Chuck Sudetic. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jK1HGPl | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. Харвацкае кіраўніцтва паспрабавала перашкодзіць галасаваньню, пасылаючы паліцэйскіх у сэрбскія раёны. У адказ сэрбы з Кнінскай Краіны, выкарыстоўваючы паваленыя дрэвы і бульдозэры, блякавалі дарогі, якія вядуць да Кніна і Бенкаваца, а таксама да [[Адрыятычнае мора|Адрыятычнага ўзьбярэжжа]]. Харвацкія ўлады адказалі на гэта адпраўкай спэцыяльных паліцэйскіх падразьдзяленьняў на [[вэрталёт]]ах да месцаў галасаваньня. Аднак югаслаўскія ўлады аддалі загад ваенна-паветраным сілам перахапіць харвацкія верталёты, пасьля чаго апошнія былі вымушаны вярнуцца ў [[Заграб]]<ref name="хорватские вертолеты">{{Спасылка | url = http://www.bosniafacts.info/web/chronology_of_events_1985_to_1995.php | загаловак = «Yugoslavia: Chronology of events 1985 — 1995» | выдавец = Bosniafacts.info | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6BdGR3Lb4 | archivedate = 2012-10-23 }}</ref>. Становішча ў Харватыі абвастрылася да краю пасьля таго, як 18 жніўня 1990 у бялградзкай газэце «Вячэрнія навіны» ({{Мова-sh|Večernje novosti}}) зьявілася публікацыя, у якой гаварылася аб двух мільёнах сэрбскіх добраахвотнікаў, гатовых адправіцца ў Харватыю на абарону сэрбскага насельніцтва<ref name="вечерни новини">{{Спасылка | дата публікацыі = 19 жніўня 1990 | url = http://www.nytimes.com/1990/08/19/world/roads-sealed-as-yugoslav-unrest-mounts.html?ref=croatia | загаловак = Roads Sealed as Yugoslav Unrest Mounts | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jK1okQ2 | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. У той жа час у Сэрбіі былі забароненыя мітынгі ў падтрымку сэрбаў у Харватыі аж да арышту іх удзельнікаў<ref>{{кніга |аўтар = Елена Гуськова. |загаловак = История югославского кризиса (1990-2000) |месца = {{М.}} |выдавецтва = Русское право/Русский Национальный Фонд |год = 2001 |старонкі = 141 |isbn = 5941910037 }}</ref>. Пасьля славенскага рэфэрэндуму аб незалежнасьці югаслаўскія ўлады заявілі аб адмене [[Ваенная дактрына|ваеннай дактрыны]] «ўсенароднай абароны», згодна зь якой у кожнай рэспубліцы існавалі свае падразьдзяленьні тэрытарыяльнай абароны (ТА), якія падпарадкоўваліся рэспубліканскім уладам. З гэтага часу ўсе падразьдзяленьні ТА павінны былі падпарадкоўвацца камандаваньню ў Бялградзе. Такім чынам, харвацкія ўлады маглі страціць кантроль над харвацкімі падразьдзяленьнямі ТА і апынуцца ў залежнасьці ад югаслаўскіх улад у Бялградзе<ref name="церриториальная оборона">{{Спасылка|url = http://www.slovenskavojska.si/en/about-the-slovenian-armed-forces/history/ |загаловак = History—Territorial Defence |выдавец = Узброеныя сілы Славеніі |мова = en |archiveurl = http://www.webcitation.org/69jK2OQuw |archivedate = 2012-08-07}}</ref>. == Сілы бакоў == === Югаслаўскія і сэрбскія войскі === Узброеныя сілы [[СФРЮ|сацыялістычнай Югаславіі]] былі ўтвораны на аснове НВАЮ, якая змагалася супраць войскаў [[Краіны Восі|краінаў Восі]] і югаслаўскіх калябарантаў падчас [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]]. Стратэгія [[Югаслаўская Народная Армія|Югаслаўскай Народнай Арміі]] ({{Мова-sh|Jugoslovenska narodna armija}}) грунтавалася на вядзеньні [[Партызанская вайна|партызанскай вайны]] ў выпадку ўварваньня, бо ў адкрытай вайне з войскамі патэнцыяльных праціўнікаў з [[Варшаўская дамова|Арганізацыі Варшаўскай дамовы]] або [[НАТО]] югаслаўскія ўзброеныя сілы практычна ня мелі шанцаў. Гэта прывяло да стварэньня сыстэмы тэрытарыяльнай абароны ({{Мова-sh|Opštenarodna odbrana}}) ў краіне<ref name="радич">{{Спасылка|url = http://scindeks.nb.rs/article.aspx?artid=0352-31600602087R&redirect=ft |загаловак = Vežba Avala—Jugoslovenska odbrana od Varšavskog pakta 1968. godine |аўтар = Aleksandar Radić. |выдавец = Belgrade: Institut za savremenu istoriju |мова = sh |archiveurl = http://www.webcitation.org/69jK3DEfn |archivedate = 2012-08-07}}</ref>. У тэорыі ЮНА была магутнай сілай, якая мела 2000 [[танк]]аў (у асноўным [[СССР|савецкія]] Т-54/55) і 300 баявых рэактыўных [[самалёт]]аў (савецкія МіГ-21). Аднак да 1991 году большасьць гэтага ўзбраеньня састарэла<ref name="западноевропейский союз">{{Спасылка|url = http://books.google.hr/books?id=aQcVAAAAYAAJ | загаловак = Proceedings—Assembly of Western European Union: Actes officiels | аўтар = Aleksandar Radić. | выдавец = Western European Union. University of Virginia. стр. 107. | мова = en }}</ref>. Акрамя савецкага ўзбраеньня, ЮНА эксплюатавала і ўзбраеньне югаслаўскай вытворчасьці: танкі М-84 і штурмавікі СОКО Г-4 Супэр Галеб і СОКО Ј-22 Орао, абсталяваныя кіраванымі ракетамі AGM-65 Maverick<ref name="финлан">{{кніга |аўтар = Finlan, Alastair. |загаловак = The Collapse of Yugoslavia, 1991–1999 |спасылка = http://books.google.hr/books?id=Y7mwpWxqXIUC |выдавецтва = Osprey Publishing |год = 2004 |старонкі = 20—21 |isbn = 1841768057 |мова = en }}</ref>. Таксама на ўзбраеньні стаялі супрацьтанкавы комплекс 9К111-1 «Конкурс» і зэнітны комплекс «Страла-3». [[Файл:JNA offensive plan 1991 - ru.svg|значак|Схема апэрацыяў ЮНА ў 1991 годзе супраць харвацкіх фармаваньняў]] Перад пачаткам вайны колькасьць ЮНА складала 169 000 чалавек, у тым ліку 70 000 прафэсійных вайскоўцаў. Каля 57% афіцэраў у ЮНА былі сэрбамі. Падчас [[Дзесяцідзённая вайна|баявых дзеяньняў у Славеніі]] ў шэрагах ЮНА была зафіксаваная вялікая колькасьць [[дэзэртырства|дэзэртыраў]], войска пакінулі практычна ўсе [[славенцы]] і [[харваты]]. У адказ на гэта югаслаўскае камандаваньне правяло некалькі [[мабілізацыя]]ў ваеннаслужачых запасу з [[Сэрбія|Сэрбіі]], кожны раз затым распускаючы мабілізаваных. Калі ў першую мабілізацыю водгук рэзэрвістаў быў даволі высокім, то да апошняй прыкладна 100 000 чалавек ухілілася ад прызыву, і папаўненьне не стала эфэктыўнай баявой сілай. Пазьней у ходзе канфлікту ў Харватыі сэрбскае камандаваньне актыўна прыцягвала нерэгулярныя фармаваньні сэрбскіх добраахвотнікаў: «Белыя арлы», «Сэрбская гвардыя», «Сэрбская добраахвотніцкая гвардыя» й іншыя<ref name="бели орлови">{{Спасылка|url = http://www.nytimes.com/1991/12/23/world/brutal-impasse-yugoslav-war-special-report-yugoslav-ethnic-hatreds-raise-fears.html?ref=croatia | загаловак = Yugoslav Ethnic Hatreds Raise Fears of a War Without an End | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jK4PPLG | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. Таксама ў ходзе вайны ў сэрбскіх войсках змагаліся замежныя добраахвотнікі і найміты, у асноўным з [[Расея|Расеі]]<ref name="русские добровольцы">{{Спасылка|дата публікацыі = 29 жніўня 1995 | url = http://www.un.org/documents/ga/docs/50/plenary/a50-390add1.htm | загаловак = Use of mercenaries as a means of violating human rights and impeding the exercise of the right of peoples to self-determination — Note by the Secretary-General | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jK4ycik | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. Пасьля спыненьня існаваньня ЮНА ў 1992 року падразьдзяленьні сэрбскай тэрытарыяльнай абароны ў Харватыі былі рэарганізаваны ва Ўзброеныя сілы Рэспублікі Сэрбская Краіна<ref name="юна-вск">{{Спасылка|дата публікацыі = 3 студзеня 1992 | url = http://www.nytimes.com/1992/01/03/world/yugoslav-factions-agree-to-un-plan-to-halt-civil-war.html?ref=croatia | загаловак = Yugoslav Factions Agree to U.N. Plan to Halt Civil War | аўтар = Chuck Sudetic. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jK5QeDg | archivedate = 2012-08-07 }}</ref><ref name="хьюман райт вотч">{{Спасылка|дата публікацыі = 13 сьнежня 2006 | url = http://www.hrw.org/en/node/11081/section/5 | загаловак = «Weighing the Evidence» | выдавец = Human Rights Watch | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jK5zLsg | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. З пачаткам вайны ў 1991 року сэрбскім кіраўніцтвам (Мілошавічам і Ёвічам) перад міністрам абароны Югаславіі Кадзіевічам была пастаўлена задача звольніць усіх [[Харваты|харватаў]] і [[Славенцы|славенцаў]] зь ЮНА<ref name="изваза">{{Спасылка|url = http://www.icty.org/x/cases/slobodan_milosevic/proswitness/bcs/mil-wit-jovic.htm | загаловак = Izjava na osnovu pravila 89 (F) | мова = sr | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jK6cKTH | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. На пачатку канфлікту харваты складалі значны адсотак у югаслаўскім генэралітэце, займаючы многія ключавыя пасады, што дазволіла некаторым дасьледчыкам гаварыць аб дамінаваньні харватаў у вышэйшым ваенным камандаваньні. Але да канца 1991 року большасьць генэралаў і старшых афіцэраў харвацкага паходжаньня дэзэрціравалі ў фармаваныя харвацкія войскі<ref name="тус из юна в хв">{{Спасылка|url = http://www.vojska.net/hrv/zivotopis/t/tus/anton/ | загаловак = Anton Tus | выдавец = Vojska.net | мова = hr | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jK77GfA | archivedate = 2012-08-07 }}</ref><ref name="стипетич из юна в хв">{{Спасылка|дата публікацыі = 8 чэрвеня 1998 | url = http://www.ogulin.hr/povijest/poznati/pocasni-gradani/petar-stipetic | загаловак = Petar Stipetić | выдавец = Službene stranice grada Ogulina | мова = hr | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jK7cxeU | archivedate = 2012-08-07 }}</ref><ref name="Аготина из юна в хв">{{Спасылка|дата публікацыі = 19 сакавіка 2012 | url = http://www.morh.hr/hr/vijesti-najave-i-priopcenja/priopcenje/ministar-kotromanovic-uputio-brzojav-sucuti-obitelji-generala-agotica.html | загаловак = Ministar Kotromanović uputio brzojav sućuti obitelji generala Agotića | выдавец = Министерство обороны Хорватии | мова = hr | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jK8BeGx | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. === Харвацкія войскі === [[Файл:Serb T-55 Battle of the Barracks.JPG|значак|зьлева|Харвацкая армія папоўніла дэфіцыт узбраеньня, захапіўшы арсэналы ЮНА]] Узброеныя сілы харватаў былі ў значна горшым стане, чым сэрбскія войскі. У пачатковы пэрыяд вайны з-за адсутнасьці ўзброеных сіл частку цяжкіх баёў прыняла на сябе харвацкая паліцыя. Таксама ў харвацкіх войсках адчуваўся дэфіцыт сучаснага ўзбраеньня, некаторая колькасьць стралковай зброі закуплялася за мяжой. Часта харвацкія падразьдзяленьні выкарыстоўвалі састарэлую зброю — самалёты [[Ан-2]] і танкі [[Т-34]] часоў [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]]<ref name="мадер">{{кніга |аўтар = Georg Mader. |загаловак = Croatia’s embargoed air force |месца = London |выдавецтва = World Air Power Journal |год = 2006 |isbn = 1-874023-66-2 |мова = en }}</ref>. Харвацкая армія была дастаткова матываваная, бо ейныя падразьдзяленьні ў асноўным былі ўкамплектаваныя выхадцамі тых раёнаў, у якіх гэтыя падразьдзяленьні дзейнічалі<ref name="блашкович">{{кніга |аўтар = Blaskovich, Jerry. |загаловак = Anatomy of Deceit: An American Physician's First-Hand Encounter with the Realities of the War in Croatia |спасылка = http://books.google.hr/books?id=ngkIAAAACAAJ |выдавецтва = Dunhill Publishing |год = 1997 |isbn = 0935016244 |мова = en }}</ref>. 11 красавіка 1991 у Харватыі была ўтворана Нацыянальная гвардыя Харватыі ({{Мова-hr|Zbor narodne garde}}), на аснове якой пазьней былі сфармаваныя [[Узброеныя сілы Харватыі|харвацкія ўзброеныя сілы]] ({{Мова-hr|Hrvatska vojska}})<ref name="збор нарордне">{{кніга |аўтар = Finlan, Alastair. |загаловак = Eastern Europe and the Commonwealth of Independent States |спасылка = http://books.google.hr/books?id=qmN95fFocsMC |выдавецтва = Routledge |год = 1998 |pages = 272—278 |isbn = 1-85743-058-1 |мова = en }}</ref>. У жніўні 1991 харвацкая армія налічвала менш за 20 [[брыгада (войска)|брыгадаў]], але пасьля правядзеньня ўсеагульнай мабілізацыі ў кастрычніку таго ж году армія вырасла да 60 брыгадаў і 37 асобных [[батальён]]аў<ref name="число хорватов">{{Спасылка|дата публікацыі = 6 кастрычніка 1991 | url = http://www.nytimes.com/1991/10/06/world/shells-still-fall-on-croatian-towns-despite-truce.html?ref=croatia | загаловак = «Shells Still Fall on Croatian Towns Despite Truce» | аўтар = Chuck Sudetic. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jK8mfBh | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. У ходзе вайны на баку харвацкай арміі ваявалі 456 замежных наймітаў і добраахвотнікаў (139 [[Вялікабрытанія|брытанцаў]], 69 [[Францыя|французаў]] і 55 [[Нямеччына|немцаў]])<ref name="елинич">{{Спасылка|дата публікацыі = 24 студзеня 2009 | url = http://www.nacional.hr/clanak/72091/zivot-nakon-rata-za-tudu-domovinu | загаловак = Život nakon rata za tuđu domovinu | аўтар = Berislav Jelinić. | выдавец = Nacional. NCL Media Grupa d.o.o | мова = hr | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jK9I8f2 | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. Пасьля захопу казармаў ЮНА на тэрыторыі Харватыі ў верасьні — сьнежні 1991 харвацкая армія папоўніла дэфіцыт узбраеньня і вярнула сабе зброю, якая была канфіскавана камандаваньнем ЮНА ў харвацкай ТА ў 1990 годзе. Было захоплена шмат цяжкага ўзбраеньня, а таксама ўвесь арсэнал 32-га корпусу ЮНА<ref name="ковуэлл">{{Спасылка|дата публікацыі = 24 верасьня 1991 | url = http://www.nytimes.com/1991/09/24/world/serbs-and-croats-seeing-war-in-different-prisms.html | загаловак = «Serbs and Croats: Seeing War in Different Prisms» | аўтар = Alan Cowell. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jKAKTOR | archivedate = 2012-08-07 }}</ref><ref name="биндер">{{Спасылка|дата публікацыі = 24 лістапада 1991 | url = http://www.nytimes.com/1991/11/24/world/yugoslav-rivals-sign-a-cease-fire.html?ref=croatia | загаловак = Yugoslav rivals sign a cease-fire | аўтар = David Binder. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jKApc46 | archivedate = 2012-08-07 }}</ref><ref name="душагн стоянович">{{Спасылка|дата публікацыі = 19 сакавіка 2010 | url = http://www.boston.com/news/world/europe/articles/2010/03/19/ex_serb_general_hero_or_traitor/ | загаловак = Ex-Serb general: hero or traitor? | аўтар = Dušan Stojanović. | выдавец = [[Boston Globe]] | мова = en }}</ref>. Да зімы 1994 харвацкая армія, Харвацкі савет абароны (ХСА), а таксама саюзная харватам армія Босьніі і Герцагавіны налічвалі каля 250 000 чалавек і 750 танкаў супраць 130 000 сэрбскіх вайскоўцаў<ref name="кохен эмбарго">{{Спасылка |дата публікацыі = 5 лістапада 1994 |url = http://www.nytimes.com/1994/11/05/world/arms-trafficking-to-bosnia-goes-on-despite-embargo.html?ref=croatia |загаловак = Arms Trafficking to Bosnia Goes On Despite Embargo |аўтар = Roger Cohen. |выдавец = The New York Times |мова = en |archiveurl = http://www.webcitation.org/69jKBKNb5 |archivedate = 2012-08-07}}</ref>. У ходзе вайны Харватыя ў абход [[эмбарга]] [[ААН]] на пастаўкі зброі ў краіны былой Югаславіі актыўна імпартавала зброю — ад [[Аўтамат Калашнікава|аўтаматаў Калашнікава]] да [[танк]]аў і [[самалёт]]аў. Інфармацыя адносна каналаў пастаўкі зброі неадназначная: некаторыя крыніцы паказваюць, што значная частка ўзбраеньняў была набыта ў [[Нямеччына|Нямеччыны]], якая распрадавала арсэналы былой [[НДР]]<ref name="немецкое оружие">{{кніга |аўтар = Валецкий Олег. |загаловак = Югославская война, 1991—1995 годы |спасылка = |адказны = |месца = Москва |выдавецтва = Крафт+ |год = 2011 |том = |старонак = |старонкі = 544 |isbn = 978-5-93675-180-6 }}</ref>, іншыя называюць краіны былога [[Арганізацыя Варшаўскага дагавора|Варшаўскага блёку]], у першую чаргу [[Вугоршчына|Вугоршчыну]] і [[Румынія|Румынію]]<ref name="венгесркоеоружие">{{кніга |аўтар = Marko Hajdinjak. |загаловак = Smuggling in Southeast Europe: The Yugoslav Wars and the Development of Regional Criminal Networks in the Balkans |спасылка = http://books.google.co.il/books?id=srjE2eFi_nsC&pg=PA9 |выдавецтва = CSD |год = 2002 |старонкі = 9 |старонак = 80 |isbn = 9544770992 |мова = en }}</ref>, у якасьці асноўных пастаўцоў. Згадваюцца таксама пастаўкі з [[Аўстрыя|Аўстрыі]]<ref name="австрийскоеоружие">{{Спасылка|дата публікацыі = 7 лістапада 2007 | url = http://dalje.com/en-croatia/ex-general--croatia-gained-weapons-from-austria/96302 | загаловак = Ex General: Croatia Gained Weapons From Austria | выдавец = Dalje.com | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6BdGRXa6c | archivedate = 2012-10-23 }}</ref>, Аргентыны<ref name="аргентинское оружие">{{Спасылка|дата публікацыі = 7 ліпеня 2001 | url = http://www.kommersant.ru/doc/273649 | загаловак = Бывший президент Аргентины будет сидеть дома | выдавец = «Коммерсантъ», №118 (2248) | мова = ru | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jKBqESq | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>, [[Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка|ПАР]]<ref name="венгесркоеоружие"/> і шэрагу іншых краінаў<ref name="закупкахорватами">{{Спасылка|дата публікацыі = 6 кастрычніка 2009 | url = http://metro-portal.hr/osudjeni-casnici-koji-su-ubili-svjedoka-isporuke-oruzja-hrvatskoj/23676 | загаловак = Osuđeni časnici koji su ubili svjedoka isporuke oružja Hrvatskoj | выдавец = Metro-portal.hr | мова = hr | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jKEpMPx | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. Значную фінансавую і арганізацыйную дапамогу Харватыі ў закупцы ўзбраеньняў аказвала шматлікая харвацкая дыяспара, прадстаўнікі якой занялі ў краіне многія важныя пасады<ref name="венгесркоеоружие"/><ref name="закупки оружия хорватами">{{Спасылка|дата публікацыі = 17 сакавіка 2007 | url = http://www.jutarnji.hr/300-milijuna/217229/ | загаловак = 300 milijuna | аўтар = Davor Butković. | выдавец = Jutarnji.hr | мова = hr | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jKEAkQw | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. Пасьля ў харвацкай прэсе зьявіліся паведамленьні пра тое, што са сродкаў, сабраных мясцовымі жыхарамі і прадстаўнікамі дыяспары на куплю зброі, значныя сумы былі разрабаваныя<ref name="закупки оружия хорватами"/>. == Хада вайны == === 1991: Пачатак баявых дзеяньняў === ==== Першыя ўзброеныя сутыкненьні ==== [[Файл:Plitvice Lakes incident, memorial, of the first killed croatian policemen.JPG|значак|Помнік першай харвацкай ахвяры вайны — Ёсіфу Ёвічу, які загінуў у сутыкненьнях на [[Плітвіцкія азёры|Плітвіцкіх азёрах]]]] Напружанасьць у міжнацыянальных адносінах расла і падсілкоўвалася прапагандай з абодвух бакоў. 20 лютага 1991 урад Харватыі прадставіў парлямэнту Канстытуцыйны закон, які вызначаў прыярытэт рэспубліканскіх законаў над саюзнымі і прыняў Рэзалюцыю аб «раздружэньні» Харватыі і СФРЮ. У адказ на гэта 28 лютага Сэрбскае нацыянальнае веча і Выканаўчае веча САВ Краіны прынялі Рэзалюцыю аб «раздружэньні» з Рэспублікай Харватыя на аснове вынікаў рэфэрэндуму<ref>{{Кніга |аўтар = Е. Ю. Гуськова. |загаловак = Вооружённые конфликты на территории бывшей Югославии: хроника событий |спасылка = http://books.google.com/books?ei=vVLWTo24C86gOvr18V8&ct=result&hl=ru&id=xiNMAAAAMAAJ&dq=сербская+автономная+область+краина&q=.#search_anchor |выдавецтва = ИНИОН РАН |год = 1998 |старонкі = 37 |isbn = 5248001900, 9785248001903 }}</ref>. У сакавіку адбыліся першыя ўзброеныя сутыкненьні. У ходзе сутыкненьняў паміж харвацкай паліцыяй і мясцовымі сэрбскімі міліцыянтамі ў [[Пакрац]]ы загінула 20 чалавек<ref name="энгенберг">{{Спасылка | дата публікацыі = 3 сакавіка 1991 | url = http://www.nytimes.com/1991/03/03/world/belgrade-sends-troops-to-croatia-town.html?ref=croatia | загаловак = Belgrade Sends Troops to Croatia Town | аўтар = Stephen Engelberg. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jKFTUlh | archivedate = 2012-08-07 }}</ref> і адбылося першае боесутыкненьне паміж харвацкай паліцыяй і сіламі ЮНА. У пэрыяд са жніўня 1990 па красавік 1991 року было зафіксавана 89 сутыкненьняў паміж харвацкай паліцыяй і сэрбскімі сіламі<ref name="первые столкновения">{{Спасылка | дата публікацыі = 28 сьнежня 1994 | url = http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/anx/IV.htm | загаловак = Final report of the United Nations Commission of Experts established pursuant to security council resolution 780 (1992), Annex IV — The policy of ethnic cleansing; Prepared by: M. Cherif Bassiouni | выдавец = [[ААН]] | млва = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jKG25fB | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. У красавіку 1991 сэрбамі была абвешчана [[аўтаномія]] на тэрыторыях, дзе яны складалі большасьць. Гэты крок сэрбскіх уладаў афіцыйны [[Заграб]] расцаніў як мяцеж<ref name="сэрбская ассмблея"/><ref name="биндер2">{{Спасылка | дата публікацыі = 18 сакавіка 1991 | url = http://www.nytimes.com/1991/03/18/world/serbian-official-declares-part-of-croatia-separate.html?ref=croatia | загаловак = Serbian Official Declares Part of Croatia Separate | аўтар = David Binder. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jKGX8sI | archivedate = 2012-08-07 }}</ref><ref name="судетик88">{{Спасылка | дата публікацыі = 2 красавіка 1991 | url = http://www.nytimes.com/1991/04/02/world/rebel-serbs-complicate-rift-on-yugoslav-unity.html?ref=croatia | загаловак = Rebel Serbs Complicate Rift on Yugoslav Unity | аўтар = Chuck Sudetic. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jKH75ki | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. [[Міністэрства ўнутраных справаў Рэспублікі Беларусь|Міністэрства ўнутраных справаў]] Харватыі пачало стварэньне вялікай колькасьці спэцыяльных паліцэйскіх сіл. Гэта прывяло да таго, што 9 красавіка 1991 року Туджман падпісаў указ пра стварэньне Нацыянальнай гвардыі Харватыі, якая стала асновай для стварэньня харвацкіх узброеных сілаў<ref name="збор нарордне"/>. Неабходна адзначыць, што ў гэты пэрыяд адбываліся ня толькі сутыкненьні, але і спробы вырашыць супярэчнасьці мірным шляхам. У прыватнасьці, перамовы пра нармалізацыю становішча ва Ўсходняй Славоніі пачаліся 9 красавіка. Сэрбскую дэлегацыю ўзначальваў кіраўнік мясцовага аддзяленьня Сэрбскай дэмакратычнай партыі [[Горан Хаджыч]], харвацкую — начальнік паліцыі [[Осіек]]а Ёсіп Райхл-Кір. На сустрэчы ўдалося дамовіцца аб ліквідацыі выстаўленых сэрбамі барыкад да 14 красавіка, а паліцыя гарантавала сэрбам бясьпеку. Нягледзячы на падзеі 1—2 траўня ў Баравым Сяле перамоўны працэс працягваўся. 1 ліпеня Рэйхл-Кір, намесьнік старшыні выканаўчага савета Скупшчыны Осіек Горан Зобунджыя, дэпутат Скупшчыны Мілан Княжэвіч і начальнік гораду Цені Мірка Турбіч адправіліся ў Ценю для працягу перагавораў. На дарозе іх спыніла група паліцэйскіх на чале з харвацкім эмігрантам з [[Аўстралія|Аўстраліі]] Антунам Гудэляй<ref name=autogenerated2>{{Спасылка|url=http://dnevnik.hr/vijesti/hrvatska/ekskluzivna-snimka-iskaza-svjedoka-ubojstva-reihl-kira-zasto-su-hrvati-ubili-hrvata.html|загаловак=Jadranka Reihl-Kir: 'Šeks, Šušak i Glavaš naručili su ubojstvo mog supruga'|выдавец=Dnevnik|дата доступу=2012-08-06|мова=hr|archiveurl=http://www.webcitation.org/6A09gjL67|archivedate=2012-08-18}}</ref>, кіраўніком ХДС у Цені. Паліцыянты расстралялі дэлегацыю, выжыў толькі Турбіч, які атрымаў цяжкае раненьне. Паводле адной вэрсіі, зроблена гэта было на распараджэньне Браніміра Главаша, асуджанага за ваенныя злачынствы ў 2009 року<ref name=autogenerated2 />. Пасьля гэтага адбылася эскалацыя напружанасьці, перагаворы паміж процілеглымі бакамі былі сарваныя. ==== Абвяшчэньне незалежнасьці ==== {{Асноўны артыкул|Дзесяцідзённая вайна}} 19 траўня 1991 року ў Харватыі адбыўся рэфэрэндум аб незалежнасьці, на які было вынесена пытаньне пра статус краіны<ref name="рэфэрндум в хорватии">{{Спасылка | дата публікацыі = 16 ліпеня 1991 | url = http://articles.latimes.com/1991-07-16/news/mn-2455_1_croatia-calls | загаловак = Croatia Calls for EC-Style Yugoslavia | выдавец = Los Angeles Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jKHfL4j | archivedate = 2012-08-07 }}</ref><ref name="хорватский рэфэрэндум">{{Спасылка | дата публікацыі = 2 траўня 1991 | url = http://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/254259.html | загаловак = ODLUKA o raspisu referenduma | выдавец = Narodne Novine | мова = hr | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jKIJjXP | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. Мясцовыя сэрбы рэфэрэндум байкатавалі. Па выніках галасаваньня амаль 94% прагаласаваўшых выказалася за выхад са складу Югаславіі і за незалежную харвацкую дзяржаву<ref name="судетик89">{{Спасылка | дата публікацыі = 20 траўня 1991 | url = http://www.nytimes.com/1991/05/20/world/croatia-votes-for-sovereignty-and-confederation.html?ref=croatia | загаловак = «Croatia Votes for Sovereignty and Confederation» | аўтар = Chuck Sudetic. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jKIlYos | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. Пасьля гэтага харвацкія ўлады 25 чэрвеня 1991 прынялі дэклярацыю незалежнасьці<ref name="судетик90">{{Спасылка | даат публікацыі = 26 чэрвеня 1991 | url = http://www.nytimes.com/1991/06/26/world/2-yugoslav-states-vote-independence-to-press-demands.html?ref=croatia | загаловак = 2 Yugoslav states vote independence to press demands | аўтар = Chuck Sudetic. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jKJJJTW | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. [[Эўрапейская камісія]] заклікала Харватыю прыпыніць яе дзеяньне на тры месяцы<ref name="ридинг">{{Спасылка | дата публікацыі = 26 чэрвеня 1991 | url = http://www.nytimes.com/1991/06/26/world/europeans-warn-on-yugoslav-split.html?ref=croatia | загаловак = Europeans Warn on Yugoslav Split | аўтар = Alan Riding. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jKJrRVM | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>, харвацкія ўлады пагадзіліся, аднак гэта рашэньне не спрыяла зьняцьцю напружанасьці<ref name="судетик91">{{Спасылка | дата публікацыі = 29 чэрвеня 1991 | url = http://www.nytimes.com/1991/06/29/world/conflict-in-yugoslavia-2-yugoslav-states-agree-to-suspend-secession-process.html?ref=croatia | загаловак = Conflict in Yugoslavia; 2 Yugoslav States Agree to Suspend Secession Process | аўтар = Chuck Sudetic. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jKKQp1Z | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. У чэрвені — ліпені 1991 сілы ЮНА былі задзейнічаны ў кароткай [[Дзесяцідзённая вайна|сілавой акцыі]] супраць [[Славенія|Славеніі]], якая скончылася правалам. Апэрацыя супраць славенскіх сэпаратыстаў насіла кароткачасовы характар ​​шмат у чым з-за этнічнай аднастайнасьці Славеніі<ref name="судетик92">{{Спасылка | дата публікацыі = 3 ліпеня 1991 | url = http://www.nytimes.com/1991/07/03/world/conflict-in-yugoslavia-yugoslav-troops-battle-slovenes-ending-cease-fire.html?ref=croatia | загаловак = «Conflict in Yugoslavia; Yugoslav Troops Battle Slovenes, Ending Cease-Fire» | аўтар = Chuck Sudetic. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jKKyl6j | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. У ходзе [[Дзесяцідзённая вайна|вайны ў Славеніі]] многія [[Славенцы|славенскія]] і [[Харваты|харвацкія]] ваенныя ЮНА адмаўляліся ваяваць і дэзэрціравалі з радоў югаслаўскай арміі<ref name="энгенберг2">{{Спасылка | дата публікацыі = 16 ліпеня 1991 | url = http://www.nytimes.com/1991/07/16/world/yugoslav-army-revamping-itself-after-setbacks.html?ref=croatia | загаловак = Yugoslav Army Revamping Itself After Setbacks | аўтар = Stephen Engelberg. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jKLWw0g | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. ==== Эскаляцыя канфлікту ==== {{Глядзіце таксама|Аблога Дуброўніку|Разьня ў Госьпічы}} [[Файл:Eastern slavonia 91-92 map -ru.jpg|значак|Мапа баявых дзеяў ва Ўсходняй Славоніі]] {{Рамка-цытата |загаловак = |цытата = Вайны б не было, калі б мы адмовіліся ад мэты стварэньня самастойнай і незалежнай Харватыі |крыніца = <small>[[Франьё Туджман]] у выступленьні 24 траўня 1992 року на пляцы бана Елачыча ў [[Заграб]]е{{Зноска|Гуськова|2001|Гуськова|старонкі=153}}<ref name="цитата туджмана">{{Спасылка | дата публікацыі = 23 кастрычніка 2006 | url = http://www.icty.org/x/cases/martic/trans/en/061023IT.htm | загаловак = Заседание по делу Милана Мартича. стр. 9913 — 9914 | выдавец = МТБЮ | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6A09iEgQK | archivedate = 2012-08-18 }}</ref>.</small> |шырыня = 20% |цытата_выроўніваньне = left }} Пасьля няўдалай спробы захаваць Славенію ў складзе Югаславіі югаслаўскае кіраўніцтва прыцягнула ЮНА да баявых дзеяньняў супраць апалчэньня і паліцыі самаабвешчанай харвацкай дзяржавы. У ліпені 1991 сілы сэрбскай тэрытарыяльнай абароны пачалі наступ на [[Далмацыя|далмацінскім]] [[Адрыятычнае мора|узьбярэжжы]] ў рамках апэрацыі «Бераг-91» ({{Мова-sh|Operacija Obala-91}})<ref name="опала 91">{{Спасылка | дата публікацыі = 1 жніўня 1991 | url = http://articles.latimes.com/1991-09-29/news/mn-4747_1_army-barracks | загаловак = Army Leaves More Towns in Croatia | выдавец = Los Angeles Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jKM5Tn8 | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. Да пачатку жніўня вялікая частка тэрыторыі рэгіёну Банія апынулася пад кантролем сэрбскіх сілаў<ref name="паўэр">{{Спасылка | дата публікацыі = 1 жніўня 1991 | url = http://articles.latimes.com/1991-08-01/news/mn-177_1_defense-force | загаловак = Serbian Forces Press Fight for Major Chunk of Croatia | аўтар = Charles T. Powers. | выдавец = Los Angeles Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jOwtLjO | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. Пасьля гэтага многія харваты, а таксама [[македонцы]], [[альбанцы]] і [[басьнійцы]] сталі ўхіляцца ад прызыву ў фэдэральныя войскі і дэзертыраваць зь ЮНА. Гэта прывяло да таго, што склад ЮНА паступова станавіўся [[Сэрбы|сэрбска]]-[[Чарнагорцы|чарнагорскім]]<ref name="состав юна">{{Спасылка | дата публікацыі = 1 верасьня 1993 | url = http://www.unhcr.org/refworld/country,,IRBC,COUNTRYREP,HRV,,3ae6a80c4,0.html | загаловак = Croatia and the Federal Republic of Yugoslavia (FRY): Military Service | выдавец = United Nations High Commissioner for Refugees – Refworld. Immigration and Refugee Board of Canada | мова = en }}</ref>. Празь месяц пасьля абвяшчэньня Харватыяй незалежнасьці каля 30%тэрыторыі краіны знаходзіліся пад кантролем ЮНА і ўзброеных фармаваньняў краінскіх сэрбаў. Вялізная перавага сэрбскіх войскаў у танках, [[Артылерыя|артылерыі]] і іншых відах узбраеньня дазваляла ім праводзіць працяглыя абстрэлы пазыцыяў непрыяцеля, часам ня лічачыся са шкодай, якая прычынялася цывільнаму насельніцтву. У ходзе баявых дзеяньняў [[Дуброўнік]], [[Госьпіч]], Шыбенік, Задар, Карловац, Сісак, Славонскі-Брод, Осіек, Вінкаўцы і [[Вукавар]] падвяргаліся наймацнейшым абстрэлам з боку югаслаўскіх войскаў<ref name="обстрэл дубровника">{{Спасылка | дата публікацыі = 3 кастрычніка 1991 | url = http://articles.latimes.com/1991-10-03/news/mn-4617_1_yugoslav-army | загаловак = Yugoslav Army Driving on Dubrovnik, 2 Other Cities | выдавец = Los Angeles Times. Associated Press | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jOxf7Vk | archivedate = 2012-08-07 }}</ref><ref name="керолл вильямс">{{Спасылка | дата публікацыі = 4 лістапада 1991 | url = http://articles.latimes.com/1991-11-04/news/mn-719_1_final-warning | загаловак = Belgrade Gets a Final Warning From EC | аўтар = Carol J. Williams. | выдавец = Los Angeles Times. Associated Press | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jOyDsoH | archivedate = 2012-08-07 }}</ref><ref name="Charles T. Powers">{{Спасылка | дата публікацыі = 28 ліпеня 1991 | url = http://articles.latimes.com/1991-07-28/news/mn-503_1_federal-army | загаловак = 30 Killed as Croatia Battles Rage Unabated | аўтар = Charles T. Powers. | выдавец = Los Angeles Times. Associated Press | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jOynBuT | archivedate = 2012-08-07 }}</ref><ref name="обстрэлы хорватских городов">{{Спасылка | дата публікацыі = 29 сьнежня 1991 | url = http://articles.latimes.com/1991-12-29/news/mn-2113_1_surface-to-surface-missiles | загаловак = Croatia Says Missiles Aimed at Its Fighters | выдавец = Los Angeles Times. Reuters | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jOzLRkd | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. Нягледзячы на тое, што [[ААН]] увяла [[эмбарга]] на пастаўкі зброі ваюючым бакам, ЮНА мела дастаткова ўзбраеньня і боепрыпасаў для вядзеньня буйнамаштабных баявых дзеяньняў. Эмбарга моцна ўдарыла па баяздольнасьці харвацкай арміі, і харвацкаму кіраўніцтву прыйшлося таемна закупляць узбраеньне і [[кантрабанда]]й дастаўляць яго ў [[Харватыя|Харватыю]]<ref name="беллами">{{Спасылка | дата публікацыі = 10 кастрычніка 1992 | url = http://www.independent.co.uk/news/world/croatia-built-web-of-contacts-to-evade-weapons-embargo-1556500.html | загаловак = Croatia built 'web of contacts' to evade weapons embargo | аўтар = Christopher Bellamy. | выдавец = [[The Independent]] | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jOzutQk | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. Харвацкае кіраўніцтва таксама дазволіла ўезд у краіну радыкальным прадстаўнікам харвацкай эміграцыі, у тым ліку і тым, хто прытрымліваўся ідэалёгіі [[Усташы|ўсташоў]] часоў [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]]<ref>{{кніга |аўтар = Васильева, Нина, Гаврилов, Виктор. |загаловак = Балканский тупик? Историческая судьба Югославии в XX веке |месца = М. |выдавецтва = Гея Итэрум |год = 2000 |pages = 354 |isbn = 5855890635 }}</ref>. [[Файл:Vukovar turm.jpg|200пкс|зьлева|значак|Воданапорная вежа ў Вукавары — сымбаль пачатку вайны]] У жніўні 1991 року ў адказ на блякаду югаслаўскага гарнізону ў [[Вукавар]]ы падразьдзяленьні ЮНА перакінулі дадатковыя сілы ва Ўсходнюю Славонію і пачалі штурм гораду<ref name="судетик99">{{Спасылка | дата публікацыі = 24 жніўня 1991 | url = http://www.nytimes.com/1991/08/24/world/fighting-may-unravel-yugoslav-truce.html?ref=croatia | загаловак = «Fighting May Unravel Yugoslav Truce» | аўтар = Chuck Sudetic. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jP0q8Gd | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. Адначасова з аблогай Вукавару баі ішлі на тэрыторыі ўсёй Усходняй Славоніі, у Осіеку і Вінкаўцах<ref name="судетик100">{{Спасылка | дата публікацыі = 23 жніўня 1991 | url = http://www.nytimes.com/1991/08/23/world/croatia-angrily-sets-deadline-on-truce.html | загаловак = Croatia Angrily Sets Deadline on Truce | аўтар = Chuck Sudetic. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jP1PzgP | archivedate = 2012-08-07 }}</ref><ref name="вуковар">{{Спасылка | дата публікацыі = 2 верасьня 1991 | url = http://www.nytimes.com/1991/09/02/world/europeans-arrive-in-yugoslavia-to-promote-peace-plan.html | загаловак = Europeans Arrive in Yugoslavia to Promote Peace Plan | аўтар = John Tagliabue. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jP1ynqL | archivedate = 2012-08-07 }}</ref><ref name="вуковар2">{{Спасылка | дата публікацыі = 11 верасьня 1991 | url = http://www.nytimes.com/1991/09/11/world/europeans-are-unable-to-pacify-a-croatian-city.html | загаловак = Europeans Are Unable to Pacify a Croatian City | аўтар = John Tagliabue. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jP2XVFG | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. У верасьні падразьдзяленьні ЮНА практычна цалкам акружылі Вукавар. Харвацкі гарнізон (204-я брыгада і фармаваньні мясцовых харватаў-апалчэнцаў) абараняў горад, адбіваючыся ў цяжкіх [[вулічны бой|вулічных баях]] ад элітных бранятанкавых і мэханізаваных брыгад ЮНА, а таксама нерэгулярных фармаваньняў сэрбскіх добраахвотнікаў<ref name="вуришич о вуковарэ">{{Спасылка | дата публікацыі = 18 лістапада 2006 | url = http://www.jutarnji.hr/vukovar-18-11-1991---4004-branitelja--81-884-agresora/162600/ | загаловак = Vukovar 18.11.1991.: 4004 branitelja, 81.884 agresora | аўтар = Vlado Vurušić. | выдавец = Jutarnji list | мова = hr | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jP36Brj | archivedate = 2012-08-07 }}</ref><ref name="партос о вуковрае">{{Спасылка | дата публікацыі = 13 чэрвеня 2003 | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2988304.stm | загаловак = Vukovar massacre: What happened | аўтар = Gabriel Partos. | выдавец = BBC News Online | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jP3ua8t | archivedate = 2012-08-07 }}</ref> і аддзелаў тэрытарыяльнай абароны мясцовых сэрбаў. У ходзе баёў за Вукавар значная колькасьць жыхароў зьбегла з гораду, а пасьля ўзяцьця гораду югаслаўскімі сіламі 22 000 жыхароў было выгнана з гораду<ref name="беженцы вуковара">{{Спасылка | дата публікацыі = 19 лістапада 2001 | url = http://www.nytimes.com/2001/11/19/world/15000-recall-siege-of-vukovar-in-1991.html | загаловак = 15,000 Recall Siege of Vukovar in 1991 | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jP4dwgw | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. Усяго за час баёў за Вукавар загінула каля 3000 чалавек<ref name="мештрович77">{{Кніга | аўтар = Meštrović, Stjepan Gabriel. | загаловак = Genocide After Emotion: The Postemotional Balkan War | спасылка = http://books.google.se/books?id=xGShXjNZzEsC | выдавецтва = Routledge | год = 1996 | старонкі = 77 | isbn = 0415122945 }} {{ref-en}}</ref><ref name="поцери в вуковарэ">{{Спасылка | url = http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/anx/III-A.htm#IV.B.21 | загаловак = Special Forces Final report of the United Nations Commission of Experts, established pursuant to | выдавец = UN Security Council resolution 780 (1992) | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jP5GVXg | archivedate = 2012-08-07 }}</ref><ref name="поцери сэрбов">{{Спасылка | url = http://www.aimpress.ch/dyn/trae/archive/data/199711/71128-026-trae-beo.htm | загаловак = Dead Warriors Mislaid In The Political Haze | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DS21U6Xj | archivedate = 2013-01-05 }}</ref><ref name="героивуковара">{{Спасылка | url = http://www.croatia.org/crown/articles/9616/1/Croatian-Heroes-Heroes-of-Vukovar-TV-serial-by-Eduard--Dominik-Galic-part-2.html | загаловак = Heroes of Vukovar | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAf7Q6hs | archivedate = 2012-12-25 }}</ref> (як грамадзянскіх асобаў, так і вайскоўцаў з абодвух бакоў). [[Файл:Muzej DR-crop.JPG|значак|Пашкоджаны будынак у Дуброўніку]] У першай палове верасьня харвацкія ўзброеныя фармаваньні на загад Туджмана масава атакавалі казармы, склады й іншыя аб’екты ЮНА, якія знаходзіліся на тэрыторыях з большасьцю харвацкага насельніцтва. Некаторым югаслаўскім гарнізонам удалося выстаяць, большая частка была захопленая або эвакуяаваная на тэрыторыю іншых рэспублік, якія заставаліся ў складзе Югаславіі. У харвацкай гістарыяграфіі гэтыя падзеі атрымалі назву «бітва за казармы». Пры гэтым былі зафіксаваныя ваенныя злачынствы супраць здаўшыхся ў палон салдат і афіцэраў ЮНА<ref name="злочин у беловару">{{Спасылка | url = http://www.centar-za-mir.hr/index.php?page=article_sudjenja&trialId=130&article_id=48&lang=hr | загаловак = Zločin u Bjelovaru | выдавец = Centar za nenasilje | мова = hr | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAf8VsNY | archivedate = 2012-12-25 }}</ref><ref name="веритас на инцернету">{{Спасылка | дата публікацыі = 11 сьнежня 2011 | url = http://www.veritas.org.rs/saopstenja/paulindvor.htm | загаловак = Saopstenje Paulin Dvor | выдавец = Veritas na internetu | мова = sr | archiveurl = http://web.archive.org/20120717164550/www.veritas.org.rs/saopstenja/paulindvor.htm | archivedate = 2012-07-17 }}</ref>. У ходзе сутыкненьняў за вайсковыя аб’екты ЮНА былі зафіксаваныя ахвяры як сярод мірнага насельніцтва, так і сярод байцоў харвацкіх падразьдзяленьняў і югаслаўскіх вайскоўцаў. Напрыклад, падчас захопу казармаў ЮНА ў Вараждыне было забіта 3 мірныя жыхары, 2 салдаты ЮНА і 1 харвацкі салдат<ref name="вараждин">{{Спасылка | дата публікацыі = 15 кастрычніка 2001 | url = http://www.hic.hr/dom/356/dom08.htm | загаловак = Kronologija rata u Varaždinu | выдавец = Dom i svijet | мова = hr | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAfA5vAM | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. [[Файл:Lovas1.jpg|значак|зьлева|230пкс|Фатаздымкі ахвяраў гвалту ў Ловасе]] 3 кастрычніка югаслаўскі флёт пачаў блякаду асноўных партоў Харватыі, на тэрыторыі Харватыі разгарнуліся баі за казармы і склады ЮНА, а таксама завяршылася апэрацыя «Бераг-91». У ходзе апэрацыі сэрбскім войскам не ўдалося цалкам адрэзаць Харватыю ад далмацінскага ўзьбярэжжа<ref name="судетик110">{{Спасылка | дата публікацыі = 3 кастрычніка 1991 | url = http://www.nytimes.com/1991/10/04/world/navy-blockade-of-croatia-is-renewed.html?ref=croatia | загаловак = Navy Blockade of Croatia Is Renewed | аўтар = Chuck Sudetic. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAfBH0FU | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. 5 кастрычніка Туджман выступіў з прамовай, у якой заклікаў харватаў мабілізавацца для абароны ад «[[Вялікая Сэрбія|вялікасэрбскага]] [[імпэрыялізм]]у»<ref name="число хорватов"/>. 7 кастрычніка ваенна-паветраныя сілы Югаславіі правялі бамбаваньне будынку ўраду ў [[Заграб]]е<ref name="бомбарлдировка загрэба">{{Спасылка | дата публікацыі = 8 кастрычніка 1991 | url = http://www.nytimes.com/1991/10/08/world/yugoslav-planes-attack-croatian-presidential-palace.html | загаловак = Yugoslav Planes Attack Croatian Presidential Palace | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAfBpEWp | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. На наступны дзень [[парлямэнт Харватыі]] адмяніў дзеяньне мараторыя на дэклярацыю аб незалежнасьці і разарваў усе сувязі зь [[Югаславія]]й. Бамбаваньне [[Заграб]]у і аблога Дуброўніка, якая пачалася ў кастрычніку, прывялі да таго, што Эўрапейская камісія ўвяла супраць Югаславіі санкцыі<ref name="биндер о дубровнике">{{Спасылка | дата публікацыі = 9 лістапада 1991 | url = http://www.nytimes.com/1991/11/09/world/old-city-totters-in-yugoslav-siege.html?ref=croatia | загаловак = Old City Totters in Yugoslav Siege | аўтар = David Binder. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAfCM8R8 | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. Замежныя [[СМІ]] відавочна перабольшвалі<ref name="разурэшэние дубровника">{{Кніга |аўтар = Joseph Pearson. |загаловак = Dubrovnik’s Artistic Patrimony, and its Role in War Reporting |выданьне = European History Quarterly |год = 1991 |том = 2 |старонкі = 197–216 }} {{ref-en}}</ref> маштаб разбурэньняў ад югаслаўскіх абстрэлаў у старой частцы [[Дуброўнік]]а, унесенай у [[Сьпіс аб’ектаў Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО ў Харватыі|сьпіс аб’ектаў Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКО]], і колькасьць ахвяр сярод мірнага насельніцтва. Тым ня менш, ад артылерыйскіх абстрэлаў пацярпела 56% будынкаў у гістарычнай частцы гораду<ref name="хронология сэрбов в хорватии">{{Спасылка | дата публікацыі = 2004 | url = http://www.unhcr.org/refworld/country,,,CHRON,HRV,,469f387dc,0.html | загаловак = Chronology for Serbs in Croatia | выдавец = United Nations High Commissioner for Refugees – Refworld. Minorities at Risk | мова = en | archiveurl = | archivedate = }}</ref>. ==== Разгар вайны ==== {{Рамка-цытата|шырыня=20%|цытата_выроўніваньне=left|цытата=«Харваты сталі ўцекачамі ва ўласнай краіне».|крыніца=<small>Мірка Ковач, югаслаўскі пісьменьнік<ref name="ковач мирко">{{Спасылка | дата публікацыі = 9 кастрычніка 2005 | url = http://www.starisajt.nspm.rs/PrenetiTekstovi/2005_kovac_crnogorski.htm | загаловак = «Nije bilo genocida nad srbima» | аўтар = Mirko Kovač. | выдавец = Crnogorski Književni List. Doclean Academy of Sciences and Arts | мова = me | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAfCrEzS | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>.</small>}} Падразьдзяленьні 5-га корпусу ЮНА фарсіравалі [[Сава|Саву]] і пачалі разьвіваць наступ на [[Пакрац]] і далей на поўнач у Заходнюю Славонію. У адказ на гэта харвацкія войскі правялі першы буйны контранаступ. У ходзе апэрацыі «Адкос 10» ({{Мова-hr|Operacija «Otkos 10»|скарочана}}, 31 кастрычніка — 4 лістапада) харвацкае войска здолела адбіць тэрыторыю плошчай 270 км² паміж горнымі хрыбтамі Білагара і [[Папук]]<ref name="откос и оркан">{{Спасылка | дата публікацыі = 24 сьнежня 2005 | url = http://www.pdfbe.com/5b/5ba0d59b11d8773b-download.pdf | загаловак = «„Orkan“ i „Otkos“ raspršili velikosrpske planove» | аўтар = Željko Krušelj. | мова = hr | archiveurl = http://web.archive.org/20120325191124/www.pdfbe.com/5b/5ba0d59b11d8773b-download.pdf | archivedate = 2012-03-25 }}</ref>. У лістападзе сытуацыя для абаронцаў [[Вукавар]]у стала адчайнай<ref name="отчаянный вуковар">{{Спасылка | дата публікацыі = 3 сьнежня 1991 | url = http://www.nytimes.com/1991/12/03/world/observers-blame-serb-led-army-for-escalating-war-in-croatia.html?ref=croatia | загаловак = «Observers Blame Serb-Led Army For Escalating War in Croatia» | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAfDV58f | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. 18 лістапада 1991 року, пасьля трохмесячнай аблогі, горад быў узяты югаслаўскімі войскамі, пасьля чаго здарылася г. зв. вукаварская бойня — інцыдэнт масавага пакараньня сьмерцю харвацкіх ваеннапалонных<ref name="казнь в вуковаре">{{Спасылка | дата публікацыі = 29 чэрвеня 1998 | url = http://www.independent.co.uk/news/croats-bury-victims-of-vukovar-massacre-1168387.html | загаловак = «Croats bury victims of Vukovar massacre» | аўтар = Eugene Brcic. | выдавец = The Independent | мова = en }}</ref>. Ацалелыя абаронцы места былі дастаўлены ў лягеры для ваеннапалонных<ref name="пленные в вуковаре">{{Спасылка | дата публікацыі = сакавік 1992 | url = http://repository.forcedmigration.org/pdf/?pid=fmo:850 | загаловак = «Yugoslavia — further reports of torture» | выдавец = Amnesty International | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAfEUdFZ | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. У ходзе баёў за Вукавар былі разбураныя каля 15 000 будынкаў<ref>{{Навіна|аўтар=Хэлена Сіні|загаловак=Croatia: Vukovar is Still Haunted by the Shadow of its Past|спасылка=http://www.dw.com/en/croatia-vukovar-is-still-haunted-by-the-shadow-of-its-past/a-2129420|выдавец=Радыё «[[Нямецкая хваля]]»|мова=en|дата публікацыі=22 жніўня 2006|копія=http://www.webcitation.org/6DAfF32iH|дата копіі=25 сьнежня 2012|дата доступу=28 траўня 2016}}</ref><ref name="српски вуковар">{{Спасылка | дата публікацыі = 18 лістапада 2008 | url = http://www.srpska.ru/article.php?nid=10088&sq=$sq | загаловак = 17 лет взятия Вуковара | выдавец = [http://www.srpska.ru/ Српска.ру] | мова = ru | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAfGgg1K | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. За час 87-дзённай бітвы штодня на горад падала 8000-9000 снарадаў<ref name="сантандер">{{Спасылка | дата публікацыі = 18 лістапада 2005 | url = http://us.mvp.hr/Portals/US/Bulletin%202.47.pdf | загаловак = Prime Minister Ivo Sanader: «Vukovar Defended Itself and Croatia» | выдавец = Weekly bulletin | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAfOiiLs | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. Працяглая аблога места прыцягнула ўвагу міжнародных СМІ. У гэты ж час адбыліся шматлікія [[ваенныя злачынствы]]: масавыя забойствы ў Эрдуцы, Ловасе і Шкабрнье<ref name="убитйства в эрдуте">{{Спасылка | дата публікацыі = 30 траўня 2007 | url = http://jurist.law.pitt.edu/paperchase/2007/05/serbia-war-crimes-prosecutor.php | загаловак = «Serbia war crimes prosecutor investigating 12 for 1991 mass murders of Croats» | выдавец = JURIST. JURIST Legal News & Research Services, Inc. | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6GW3WiKUc | archivedate = 2013-05-10 }}</ref><ref name="массовая резня в эрдуте">{{Спасылка | дата публікацыі = 2001 | url = http://fl1.findlaw.com/news.findlaw.com/hdocs/docs/icty/miloseviccroatiaindtmt100801.pdf | загаловак = «The Prosecutor of the Tribunal against Slobodan Milosevic (стр. 53, 54, 56, 57, 58)» | выдавец = МТБЮ | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAfPGBZl | archivedate = 2012-12-25 }}</ref><ref name="системз">{{Спасылка | дата публікацыі = 16 лістапада 2001 | url = http://articles.cnn.com/2001-11-16/world/croatia.extradict_1_war-crimes-war-crimes-bosnian-croat?_s=PM:WORLD | загаловак = «Croatia war-crimes suspect extradited» | выдавец = CNN International. Turner Broadcasting System | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAfPiWa1 | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>, Паўліна-Двары. Харвацкім МУС для сэрбаў быў створаны адмысловы [[лягер сьмерці]] ў Пакрачка-Паляне. Працягвалася барацьба і на далмацінскім узьбярэжжы, дзе 16 лістапада харвацкая берагавая артылерыя пашкодзіла патрульны катэр югаслаўскага флёту «Mukos» PČ 176, які быў захоплены харватамі і перайменаваны ў PB 62 «Šolta»<ref name="битва за адриатьику">{{Спасылка | дата публікацыі = 8 ліпеня 2008 | url = http://www.nacional.hr/clanak/47102/bitka-za-jedrenjak-jadran | загаловак = «Bitka za jedrenjak Jadran» | аўтар = Eduard Šoštarić. | выдавец = Nacional. NCL Media Grupa d.o.o | мова = hr | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAfQH21Q | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. Пасьля гэтага бою югаслаўскі флёт працягваў дзейнічаць толькі ў паўднёвай частцы [[Адрыятычнае мора|Адрыятыкі]]<ref name="бернардич">{{Спасылка | дата публікацыі = 15 лістапада 2004 | url = http://arhiv.slobodnadalmacija.hr/20041115/temedana01.asp | загаловак = «Admiral Letica je naredio: Raspali!» | аўтар = Stjepan Bernardić. | выдавец = SlobodnaDalmacija | мова = hr | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAfRdAgh | archivedate = 2012-12-25 }}</ref><ref name="ьрчич о борьбе за ядран">{{Спасылка |дата публікацыі = 29 ліпеня 2008 |url = http://dnevnik.hr/vijesti/svijet/brcic-hrvatsko-obalno-topnistvo-prvo-je-otvorilo-vatru.html |загаловак = «Brčić: Hrvatsko obalno topništvo prvo je otvorilo vatru» |выдавец = dnevnik.hr. Nova TV |мова = hr |archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAfSOU9D |archivedate = 2012-12-25}}</ref>. [[Файл:Croatian War 1991 child refugee.jpg|значак|Харвацкія ўцекачы, сьнежань 1991]] У сьнежні харвацкая армія правяла яшчэ адну наступальную апэрацыю — «Аркан-91» ({{Мова-hr|Operacija Orkan '91|скарочана}}), якая суправаджалася масавымі чысткамі і забойствамі сэрбскага насельніцтва ў Славоніі. Этнічныя чысткі сэрбаў харвацкім войскам былі праведзеныя ў 10 местах і 183 вёсках Заходняй Славоніі, адкуль зьбегла ад 50 000 да 70 000 сэрбаў<ref>{{Кніга |аўтар = Штрбац Саво. |загаловак = Хроника прогнаних крајишника |месца = Београд |выдавецтва = Српско културно друштво «Зора» |год = 2005 |старонкі = 218 |isbn = 86-83809-24-2 }}</ref>. У ходзе гэтай апэрацыі харватам удалося адбіць 1440 км²<ref name="откос и оркан"/>. Заканчэньне апэрацыі азнаменавала завяршэньне першага этапу вайны, бо ў студзені 1992 пры пасярэдніцтве замежных дыпляматаў было падпісанае пагадненьне пра спыненьне вагню. У ходзе шасьцімесячных баявых дзеяньняў 10 000 чалавек загінулі, тысячы чалавек сталі ўцекачамі, а шматлікія месты і вёскі былі разбураныя<ref name="первый этап войны">{{Спасылка |дата публікацыі = 20 чэрвеня 1993 |url = http://www.nytimes.com/1993/06/20/world/fighting-in-bosnia-eases-under-truce.html |загаловак = «Fighting in Bosnia Eases Under Truce» |аўтар = Chuck Sudetic. |выдавец = New York Times |мова = en |archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAfU5Zy0 |archivedate = 2012-12-25}}</ref>. 19 сьнежня Харватыя была [[Міжнароднае прызнаньне|прызнаная]] як незалежная дзяржава першай краінай — [[Ісьляндыя]]й, пазьней Харватыю прызнала [[Нямеччына]]<ref name="кинзер"/>. У гэты ж час сэрбскія аўтаномныя вобласьці ў [[Славонія|Славоніі]] і Краіне абвясьцілі ўтварэньне [[Рэспубліка Сэрбская Краіна|Рэспублікі Сэрбскай Краіны]] са сталіцай у [[Кнін]]е<ref name="рск">{{Спасылка|дата публікацыі=19 сьнежня 1991|url = http://www.nytimes.com/1991/12/20/world/croatia-clashes-rise-mediators-pessimistic.html?ref=croatia|загаловак = «Croatia Clashes Rise; Mediators Pessimistic»|выдавец = New York Times|мова = en|archiveurl=http://www.webcitation.org/6DAfUxy10|archivedate=2012-12-25}}</ref>. Кіраўніцтва РСК заявіла пра намер увайсьці ў склад [[Саюзная Рэспубліка Югаславія|«абноўленай» Югаславіі]]. === 1992: Спыненьне вагню === {{Глядзіце таксама|Басьнійская вайна}} У студзені 1992 року паміж ваюючымі бакамі была складзеная чарговая дамоўленасьць пра спыненьне вагню (15-я па ліку<ref>{{Спасылка | дата публікацыі = 18 лістапада 2006 | url = http://www.hrono.ru/sobyt/1991horv.html | загаловак = Война в Хорватии 1991-1992 гг. | выдавец = Хронос.ру | мова = ru | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAfVTDxy | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>), якая завяршыла асноўныя баявыя дзеяньні. 15 студзеня 1992 Харватыя была афіцыйна прызнаная [[Эўрапейская супольнасьць|Эўрапейскай супольнасьцю]]<ref name="кинзер"/>. У пачатку 1992 ЮНА пачала вывад войскаў з тэрыторыі Харватыі, аднак занятыя ёю тэрыторыі засталіся пад кантролем сэрбскіх сілаў, бо шматлікія падразьдзяленьні ЮНА ў гэтых раёнах былі ўкамплектаваныя мясцовымі сэрбамі і пасьля перафармаваныя ў падразьдзяленьні ўзброеных сілаў Сэрбскай Краіны ({{Мова-sr|Српска Војска Крајине|скарочана}}). Пад кантролем сэрбскіх сілаў знаходзіліся 13 913 км² у Краіне і Славоніі<ref name="република хрватска">{{Спасылка | url = http://www.profil.hr/index.php?cmd=show_proizvod&proizvod_id=30205 | загаловак = «Republika Hrvatska i Domovinski rat 1990. — 1995. dokumenti» | выдавец = The New York Times | мова = hr | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAfb6gsS | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. 21 лютага 1992 року рэзалюцыяй 743 [[Рада Бясьпекі ААН|Рады Бясьпекі ААН]] былі створаныя міратворчыя сілы [[UNPROFOR]]. У сакавіку ў Харватыю з мэтай кантролю за выкананьнем замірэньня і недапушчэньня аднаўленьня актыўнай фазы баявых дзеяньняў былі ўведзеныя міратворчыя сілы [[ААН]]<ref name="совбез оон"/>. 22 траўня Харватыя стала сябрам ААН<ref name="монтгоимер"/>. Аднак уцёкі нясэрбскага насельніцтва з тэрыторыяў, якія кантраляваліся РСК, працягнуліся і пасьля ўвядзеньня міратворцаў, роўна як і чысткі сэрбскага насельніцтва на падкантрольных харватам тэрыторыях. У большасьці выпадкаў сілы UNPROFOR не перашкаджалі высылцы харвацкага і сэрбскага насельніцтва, а ў некаторых выпадках спрыялі гэтаму<ref name="кэролл вильямся">{{Спасылка | дата публікацыі = 9 траўня 1992 | url = http://articles.latimes.com/1992-05-09/news/mn-1574_1_croatian-forces | загаловак = «Non-Serbs in Croatian Zone Forced to Leave» | аўтар = Carol J. Williams. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAfcyARC | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>, бо менавіта на міратворцаў ускладалася адказнасьць за перавоз грамадзянскіх асобаў па-за лінію супрацьстаяньня. [[Файл:Captured Serb cannon and truck in Siritovci 1.jpg|значак|зьлева|Харвацкія жаўнеры перавозяць захопленую падчас баёў на Мільеўцкім плято сэрбскую гармату]] У пачатковы пэрыяд вайны ЮНА і сэрбскія фармаваньні захапілі вялікую колькасьць харвацкіх грамадзян і інтэрніравалі іх у лягеры ў [[Рэспубліка Сэрбія (1990—2006)|Сэрбіі]], Чарнагорыі і [[Рэспубліка Сэрбская|Рэспубліцы Сэрбскай]]. Харвацкія войскі таксама захапілі шмат сэрбскіх палонных, асабліва падчас аблог казарм ЮНА і масавых арыштаў сэрбаў, якіх падазравалі ў неляяльнасьці да харвацкай улады. Для ўтрыманьня захопленых асобаў бакі стваралі адмысловыя лягеры. Напрыклад, лягер у Срэмскай-Мітравіцы для харвацкіх палонных і лягер «Лора» на тэрыторыі захопленай югаслаўскай вайскова-марской базы ў [[Спліт|Спліце]] для сэрбскіх ваеннапалонных. У ходзе замірэньня бакі дамовіліся на абмен палоннымі, і да канца 1992 року большасьць ваеннапалонных была абмененая<ref name="обмен пленными">{{Спасылка | дата публікацыі = 27 траўня 1994 | url = http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/VIII-01.htm#III | загаловак = «Final report of the United Nations Commission of Experts, established pursuant to the UN Security Council Resolution 780 (1992), Annex VIII—Prison camps; Under the Direction of: M. Cherif Bassiouni; S/1994/674/Add.2 (Vol. IV)» | выдавец = Annex VIII: Prison camps. School of Humanities, Languages and Social Sciences (UWE) | мова = en | archiveurl = http://web.archive.org/20001121054800/www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/VIII-01.htm#III | archivedate = 2000-11-21 }}</ref>. [[Файл:Destroyed tank on the road to Drnis 1.jpg|значак|Згарэўшы танк [[Т-55]] каля [[Дрніш]]у]] Баявыя дзеяньні працягваліся і на працягу 1992 року, аднак у меншых маштабах і зь перапынкамі. Харвацкія войскі правялі шэраг дробных апэрацыяў з мэтай аблегчыць становішча [[Аблога Дуброўніку|абложанага Дуброўніку]], а таксама Госьпічу, Шыбеніку і Задару. 22 траўня харваты правялі апэрацыю «Ягуар» ({{Мова-hr|Operacija Jaguar|скарочана}}) ля вёскі Бібінье пад Задарам. 21—22 чэрвеня харвацкія войскі атакавалі пазыцыі сэрбаў на Мільеўцкім плято каля Дрнішу<ref name="кауфман">{{Спасылка | дата публікацыі = 24 чэрвеня 1992 | url = http://www.nytimes.com/1992/06/24/world/croatian-troops-hit-serbian-area.html?ref=croatia | загаловак = «Croatian Troops Hit Serbian Area» | аўтар = Michael T. Kaufman. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAkDweAH | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. Зь 1 па 13 ліпеня ў рамках апэрацыі «Тыгар» ({{Мова-hr|Operacija Tigar|скарочана}}) харвацкая армія контратакавала сэрбскія войскі, якія аблажылі [[Дуброўнік]]<ref name="кауфман2">{{Спасылка | дата публікацыі = 15 ліпеня 1992 | url = http://www.nytimes.com/1992/07/15/world/the-walls-and-the-will-of-dubrovnik.html?ref=croatia | загаловак = «The Walls and the Will of Dubrovnik» | аўтар = Michael T. Kaufman. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAkEUZTE | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. З 20 па 25 верасьня шлі баі за Канаўле і на гары Ўлашціца, зь якой вяліся абстрэлы Дуброўніку. Вынікам гэтых баёў сталі вывад падразьдзяленьняў югаслаўскіх войскаў з гэтых раёнаў і ўсталяваньне над імі харвацкага кантролю<ref name="боли у превлаки">{{Спасылка | url = http://www.un.org/en/peacekeeping/missions/past/unmop/background.html | загаловак = «Prevlaka Peninsula—UNMOP—Background» | выдавец = [[ААН]] | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAkF2IoP | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. Увесну 1992 пачалася [[Басьнійская вайна|вайна ў Босьніі і Герцагавіне]], і рэгулярная харвацкая армія і добраахвотніцкія падразьдзяленьні актыўна перакідваліся ў Босьнію. Харвацкія сілы разьмяшчаліся на тэрыторыях са значным адсоткам харвацкага насельніцтва і прымалі шырокі ўдзел у баявых дзеяньнях супраць басьнійскіх сэрбаў і югаслаўскай арміі, найбольш вядомым прыкладам стаў удзел у баях у Пасавіне і ў [[Герцагавіна|Герцагавіне]]. Харвацкі Генштаб актыўна дапамагаў басьнійскім харватам ствараць свае ўзброеныя структуры. На думку расейскага дасьледчыка Іёнава, Генштаб арміі басьнійскіх харватаў папросту стаў «філіяй» Генштабу Харватыі<ref name="генштаб ХСО">{{Спасылка |url = http://artofwar.ru/i/ionow_a_a/text_0010.shtml |загаловак = Очерки военной истории конфликта в Югославии (1991-1995) |выдавец = Artofwar |дата доступу = 2012-07-23 |мова = ru |archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAkFWR5b |archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. У баку не засталіся і краінскія сэрбы. Для ўдзелу ў [[Апэрацыя «Калідор»|апэрацыі «Калідор»]] імі была сфармаваная і адпраўлена на фронт спэцыяльная брыгада міліцыі Краіны. Добраахвотнікі з Сэрбскай Краіны часта ўдзельнічалі ў баёх на баку [[Узброеныя сілы Рэспублікі Сэрбскай|арміі басьнійскіх сьрбаў]]<ref name="генштаб ХСО"/>. === 1993: Харвацкія наступленьні === {{Глядзіце таксама|Апэрацыя «Масьленіца»}} [[Файл:Maslenicki most 02.jpg|зьлева|значак|«Стары» [[Масьленіцкі мост]], які адноўлены ў 2005]] Баявыя дзеяньні былі адноўлены ў пачатку 1993 году. Харвацкае камандаваньне прыняло рашэньне правесьці наступальную апэрацыю каля вёскі Масьленіца пад [[Задар]]ам з мэтай паляпшэньня стратэгічнай сытуацыі ў дадзеным рэгіёне. У пачатку верасьня 1991 году, падчас першых баёў у Харватыі, 9-ы корпус ЮНА пад камандаваньнем [[Ратка Младзіч]]а пры падтрымцы аддзелаў мясцовых сэрбаў правёў наступальную апэрацыю ў раёне харвацкага гораду Новіград. Стратэгічная важнасьць дадзенага раёну заключаецца ў тым, што ў берагавую лінію тут глыбока ўдаецца заліў, злучаны з [[Адрыятычнае мора|Адрыятыкай]] толькі вузкім Ноўскім пралівам. Праз Ноўскі праліў перакінуты Масьленіцкі мост, па якім праходзіць прыбярэжная [[Адрыятычная шаша]]<ref name="масьленицкий мост">{{Спасылка | дата публікацыі = 24 студзеня 1992 | url = http://www.nytimes.com/1993/01/24/world/croats-battle-serbs-for-a-key-bridge-near-the-adriatic.html?scp=3&sq=maslenica&st=cse | загаловак = «Croats Battle Serbs for a Key Bridge Near the Adriatic» | аўтар = Chuck Sudetic. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAkGOQxI | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. Зьнішчыўшы гэты мост, сэрбы ліквідавалі скразныя зносіны па харвацкай Далмацыі і адрэзалі Паўночную Далмацыю ад Паўднёвай. Адзіны пакінуты ў харватаў шлях для сувязі праходзіў па Паскім мосьце, востраве Паг і пароме ў Паўночную Далмацыю. Гэтыя посьпехі сэрбаў дазволілі ім таксама весьці артылерыйскія абстрэлы Задару. 22 студзеня харвацкія войскі пачалі наступленьне пры падтрымцы авіяцыі. У першыя ж дні баёў харвацкая армія ўзяла пад кантроль Ноўскі праліў і заняла Новіград. Сэрбскія войскі адступалі ўглыб кантынэнту, аказваючы супраціўленьне. Пасьля таго, як мэты апэрацыі былі дасягнутыя, 1 лютага харвацкае камандаваньне прыняло рашэньне аб завяршэньні [[Апэрацыя «Масьленіца»|апэрацыі «Масьленіца»]] ({{Мова-hr|Operacija «Maslenica»}}). У ходзе гэтых баёў бакі панесьлі адчувальныя страты: [[харваты]] страцілі 127 чалавек забітымі, а [[сэрбы]], паводле розных ацэнак, ад 348<ref name="масьленицаРТВ"/> да 490 чалавек<ref name="поцери на масьленицу">{{Спасылка | дата публікацыі = 20 студзеня 2007 | url = http://dnevnik.hr/vijesti/hrvatska/maslenica-obiljezava-14-obljetnicu.html | загаловак = «'Maslenica' obilježava 14.obljetnicu» | выдавец = dnevnik.hr. Nova TV | мова = hr | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAkHM9CT | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>, у тым ліку жанчын і дзяцей<ref name="масьленицаРТВ">{{Спасылка |url = http://rtv.rs/sr_ci/hronika/godisnjica-stradanja-srba-u-akciji-maslenica_235001.html |загаловак = Годишњица страдања Срба у акцији «Масьленица» |выдавец = РТВ |дата доступу = 2012-09-07 |мова = sr |archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAkIs3t5 |archivedate = 2012-12-25}}</ref>. Пасьля гэтага харвацкае камандаваньне сплянавала яшчэ адну наступальную апэрацыю (апэрацыя «Мэдацкая кішэня», {{Мова-hr|Operacija «Medački džep»}}). Мэтай апэрацыі было ліквідаваць «Мэдацкую кішэню» — тэрыторыю [[Рэспубліка Сэрбская Краіна|Рэспублікі Сэрбская Краіна]], якая ўкліньвалася ў тэрыторыю Харватыі на поўдзень ад Госьпічу<ref name="симпсоны">{{Спасылка | дата публікацыі = 3 сьнежня 2002 | url = http://www.nytimes.com/2002/12/03/world/croatia-protects-a-general-charged-with-war-crimes.html?pagewanted=2 | загаловак = «Croatia Protects a General Charged With War Crimes» | аўтар = Daniel Simpson. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAkL328G | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. З 9 па 17 верасьня ў «Мэдацкай кішэні» ішлі жорсткія баі, пасьля якіх пазыцыі сэрбскай артылерыі, якія абстрэльвалі Госьпіч, былі ліквідаваныя. У выніку апэрацыі харвацкай арміяй былі ўзятыя пад кантроль і цалкам зьнішчаныя сэрбскія вёскі Дзівасяло, Чытлук і Пачыцель<ref name="виндсор">{{Спасылка | url = http://www.cda-cdai.ca/cdai/uploads/cdai/2008/12/medakpocket_leewindsor.pdf | загаловак = «The Medak Pocket» | аўтар = Lee A. Windsor. | выдавец = Ottawa. Conference of Defense Associations Institute | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAkLePPl | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. Было забіта 88 сэрбаў, у тым ліку 36 грамадзянскіх асобаў<ref name="читлукпочицель">{{Спасылка |url = http://www.rtrs.tv/vijesti/vijest.php?id=45872 |загаловак = Београд — парастос жртвама у Медачком џепу |publisher = РТРС |accessdate = 2012-09-07 |мова = sr}}</ref>. Паводле зьвестак [[Дзяржаўны дэпартамэнт ЗША|Дзярждэпартамэнту ЗША]], было забіта 67 чалавек, у тым ліку грамадзянскіх асобаў<ref name="госдепсша о кармане">{{Спасылка | дата публікацыі = 31 студзеня 1994 | url = http://www.hri.org/docs/USSD-Rights/93/Croatia93.html | загаловак = CROATIA HUMAN RIGHTS PRACTICES. 1993 | выдавец = U.S. DEPARTMENT OF STATE | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jJZpoXO | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. У 2001—2003 гадох Міжнародным трыбуналам па былой Югаславіі былі высунуты абвінавачваньні супраць кіраўнікоў апэрацыі — генэралаў Янка Бабетка<ref name="Bobetko">{{Спасылка | url = http://www.icty.org/x/cases/bobetko/ind/en/bob-ii020826-e.pdf | загаловак = ICTY: Initial Indictment against Janko Bobetko | выдавец = МТБЮ | мова = en |archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAkMjw04 |archivedate = 2012-12-25}}</ref>, Рахіма Адэмі<ref>{{Спасылка | url = http://www.icty.org/x/cases/ademi_old/ind/en/ade-ii010608e.htm | загаловак = ICTY: Initial Indictment against Rahim Ademi | выдавец = МТБЮ | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAkNCBXb | archivedate = 2012-12-25 }}</ref> і Мірка Нораца<ref>{{Спасылка | дата публікацыі = | url = http://www.icty.org/x/cases/norac/ind/en/nor-ii040520e.htm | загаловак = ICTY: Initial Indictment against Mirko Norac | выдавец = МТБЮ | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAkNcuxv | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. Сутнасьць абвінавачваньняў зводзілася да таго, што яны не спынілі бясчынствы жаўнераў і афіцэраў харвацкай арміі, якія падпарадкоўваліся ім, у дачыненьні да мірнага сэрбскага насельніцтва (г. зв. «[[камандная адказнасьць]]»)<ref name="адеми норац">{{Спасылка | дата публікацыі = 1 лістапада 2005 | url = http://web.archive.org/web/20080317231540/http://www.un.org/icty/pressreal/2005/p1015-e.htm | загаловак = «CT/MO/1015e—RAHIM ADEMI AND MIRKO NORAC CASE TRANSFERRED TO CROATIA» | аўтар = | выдавец = | дата доступу = | мова = en | archiveurl = | archivedate = }}</ref>. {| class="wikitable" style="float: зьлева; margin-right: 17px;" color="blue" |+ Насельніцтва Рэспублікі Сэрбская Краіна (1991—1993) |- ! Нацыянальнасьць || Агулам<br />(1991)<ref name="сэрбы1991">{{Спасылка | дата публікацыі = 22 кастрычніка 2002 | url = http://www.icty.org/x/cases/slobodan_milosevic/ind/en/ind_cro010927.pdf | загаловак = «The Prosecutor of the Tribunal against Slobodan Milošević (IT-02-54) — Indictment». стр. 22 | выдавец = МТБЮ | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAkO6oQA | archivedate = 2012-12-25 }}</ref> || Адсотак<br />(1991) || Агулам<br />(1993)<ref name="сэрбы1993">{{Спасылка | дата публікацыі = 12 чэрвеня 2007 | url = http://www.icty.org/x/cases/martic/tjug/en/070612.pdf | загаловак = «The Prosecutor vs. Milan Martic — Judgement». стр. 112 | выдавец = МТБЮ | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jK0C9J8 | archivedate = 2012-08-07 }}</ref> || Адсотак<br />(1993) |- | Сэрбы || 245 800 || 52,3% || 398 900 || 92% |- | Харваты || 168 026 || 35,8% || 30 300 || 7% |- | Іншыя || 55 895 || 11,9% || 4 395 || 1% |- | Агулам || 469 721 || 100% || 433 595 || 100% |} Пад ціскам сусьветнай супольнасьці апэрацыя харвацкіх войскаў была спынена, і харвацкія падразьдзяленьні вярнуліся на пазыцыі, якія яны займалі да 9 верасьня. Тэрыторыю «Медацкай кішэні» занялі [[UNPROFOR|міратворчыя сілы ААН]], якія складаліся з падразьдзяленьняў канадзкага палка лёгкай пяхоты «Прынцэса Патрыцыя» і двух францускіх рот мотапяхоты. Пасьля заканчэньня баёў [[Урад Канады|канадзкія ўлады]] заявілі, што ў ходзе апэрацыі харвацкія войскі спрабавалі перашкаджаць уваходжаньню міратворцаў і пэрыядычна ўступалі ў баявыя сутыкненьні з канадзкім міратворчым кантынгентам, з прычыны чаго былі параненыя 4 канадзкія міратворцы і забітыя 27 харвацкіх жаўнераў<ref name="ионов о медакском кармане">{{Спасылка | url = http://artofwar.ru/i/ionow_a_a/text_0010.shtml | загаловак = Очерки военной истории конфликта в Югославии (1991-1995). Операции «Масленица» и «Медакский карман»: необъявленная война против Сербской Краины | аўтар = Ионов Александр Алексеевич. | выдавец = Аrtofwar.ru | мова = ru | archiveurl = http://www.webcitation.org/65CtneSTJ | archivedate = 2012-02-04 }}</ref><ref name="убийство канадсьцев">{{Спасылка | дата публікацыі = 2001 | url = http://www.army.forces.gc.ca/caj/documents/vol_04/iss_3/CAJ_vol4.3_08_e.pdf | загаловак = «Professionalism Under Fire» | аўтар = Lee Windsor. | выдавец = The Army Doctrine and Training Bulletin (Canadian Forces Land Force Command) | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAkOduVa | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. У чэрвені 1993 актыўна пачаўся працэс аб’яднаньня [[Рэспубліка Сэрбская Краіна|Сэрбскай Краіны]] і [[Рэспубліка Сэрбская|Рэспублікі Сэрбскай]] у адзіную дзяржаву<ref name="западносэрбская фэдерация">{{Спасылка | дата публікацыі = 20 чэрвеня 1993 | url = http://www.nytimes.com/1993/06/20/world/fighting-in-bosnia-eases-under-truce.html | загаловак = «Fighting in Bosnia Eases Under Truce» | аўтар = Chuck Sudetic. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAfU5Zy0 | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. Міністар унутраных справаў РСК [[Мілан Марціч]] заявіў, што «аб’яднаньне Сэрбскай Краіны і Рэспублікі Сэрбскай — гэта першы крок да стварэньня агульнай дзяржавы ўсіх сэрбаў»<ref name="приговр мартичу">{{Спасылка | дата публікацыі = 12 чэрвеня 2007 | url = http://www.icty.org/x/cases/martic/tjug/en/070612.pdf | загаловак = «The Prosecutor vs. Milan Martic (paragraph 335—336)» | выдавец = МТБЮ | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/69jK0C9J8 | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. У кастрычніку 1993 року гэтым намерам было супрацьпастаўлена прыняцьце Саветам Бясьпекі ААН рэзалюцыі 871, якая гарантавала тэрытарыяльную цэласнасьць Харватыі<ref name="хорватия соборная">{{Спасылка | дата публікацыі = 3 кастрычніка 1993 | url = http://www.ohr.int/other-doc/un-res-bih/default.asp?content_id=7106 | загаловак = «UN Security Council resolution 871 (1993) on the situation in Former Yugoslavia» | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAkP4P7G | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. У 1992 і 1993 гадох каля 225 000 харвацкіх уцекачоў з Босьніі і Сэрбіі беглі на тэрыторыю Харватыі. Акрамя гэтага, Харватыя прыняла каля 280 000 басьнійскіх уцекачоў<ref name="чазан">{{Спасылка | дата публікацыі = 9 чэрвеня 1992 | url = http://www.guardian.co.uk/world/1992/jun/09/warcrimes | загаловак = «Deadly Clash in a Yugoslav Republic» | аўтар = Yigan Chazan. | выдавец = The Guardian | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAkPuyqj | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. У гэты ж час Харватыя актыўна ўмацоўвала сваю рэгулярную армію і ўдзельнічала ў [[Басьнійская вайна|грамадзянскай вайне ў суседняй Босьніі]]. Харвацкая армія ўдзельнічала ў Басьнійскай вайне на баку [[Харвацкая рэспубліка Герцаг-Босна|Харвацкай рэспублікі Герцаг-Босна]], а харвацкія добраахвотнікі змагаліся ў шэрагах узброеных фармаваньняў басьнійскіх харватаў<ref name="боснийские хорваты">{{Спасылка | дата публікацыі = 6 ліпеня 1992 | url = http://www.nytimes.com/1992/07/06/world/croats-claim-their-own-slice-of-bosnia.html?ref=croatia | загаловак = «Croats Claim Their Own Slice of Bosnia» | аўтар = John F. Burns. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/6DAkR5KAL | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. === 1994: Часовае зацішша === {{Глядзіце таксама|Харвацка-басьнійскі канфлікт}} [[Файл:A destroyed T-34-85 tank in Karlovac, Croatia.jpg|значак|Падбіты танк [[Т-34|Т-34-85]] у Карлавацы]] У пэрыяд адноснай цішыні ў Харватыі праходзіў бязьлітасны [[харвацка-басьнійскі канфлікт]] у Босьніі. З 1992 року Харвацкая рада абароны вяла баевыя дзеяньні супраць узброеных сілаў басьнійскіх мусульманаў. Да 1994 року на баку Герцаг-Босны ў канфлікце бралі ўдзел 3000—5000 жаўнераў харвацкай арміі<ref name="хорваты в боснийской войне">{{Спасылка | дата публікацыі = 4 лютага 1994 | url = https://www.nytimes.com/1994/02/04/world/un-security-council-warns-croatia-on-troops-in-bosnia.html?ref=croatia | загаловак = «U.N. Security Council Warns Croatia on Troops in Bosnia» | аўтар = Paul Lewis. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DAkRbZjd | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. У лютым 1994 року пад ціскам ЗША бакі пачалі перамовы. 26 лютага ў Вашынгтоне за пасрэдніцтвам<ref name="посредничесвто">{{Спасылка | дата публікацыі = 25 лютага 1994 | url = http://articles.latimes.com/1994-02-25/news/mn-27191_1_bosnian-muslims | загаловак = «Croats, Muslims Summoned to U.S. for Talks» | аўтар = Doyle McManus. | выдавец = Los Angeles Times | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DAkS7io2 | archivedate = 2012-12-25 }}</ref> [[Дзяржаўны сакратар ЗША|дзяржсакратара ЗША]] Ўорэна Крыстафэра пачаліся перамовы між прадстаўнікамі [[Харватыя|Харватыі]], [[Харвацкая рэспубліка Герцаг-Босна|Герцаг-Босны]] ды [[Рэспубліка Босьнія і Герцагавіна|Босьніі і Герцагавіны]]. 4 сакавіка [[Франьё Туджман]] ухваліў заключэньне пагадненьня, якое прадугледжвала стварэньне [[Фэдэрацыя Босьніі і Герцагавіны|Фэдэрацыі Босьніі і Герцагавіны]] ды зьвяз басьнійскіх харватаў і басьнійцаў<ref name="вашингтон агримент">{{Спасылка | дата публікацыі = 24 лютага 1994 | url = https://www.nytimes.com/1994/02/24/world/croats-and-muslims-reach-truce-to-end-the-other-bosnia-conflict.html?ref=croatia | загаловак = «Croats and Muslims Reach Truce To End the Other Bosnia Conflict» | аўтар = William E. Schmidt. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DAkSnrgs | archivedate = 2012-12-25 }}</ref><ref name="вашингтон агмимент2">{{Спасылка | дата публікацыі = 27 лютага 1994 | url = https://www.nytimes.com/1994/02/27/world/christopher-hears-demands-of-2-warring-bosnia-sides.html?ref=croatia | загаловак = «Christopher Hears Demands Of 2 Warring Bosnia Sides» | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DAkTJCq8 | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. Пагадненьне таксама прадугледжвала стварэньне свабоднай [[Канфэдэрацыя|канфэдэрацыі]] між Харватыяй і Фэдэрацыяй Босьніі і Герцагавіны, што дазволіла Харватыі афіцыйна ўвесьці войскі ў Босьнію і Герцагавіну і браць удзел у [[Басьнійская вайна|вайне]]<ref name="гринхаус">{{Спасылка | дата публікацыі = 18 сакавіка 1994 | url = https://www.nytimes.com/1994/03/19/world/muslims-and-bosnian-croats-give-birth-to-a-new-federation.html?ref=croatia | загаловак = «Muslims and Bosnian Croats Give Birth to a New Federation» | аўтар = Steven Greenhouse. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DAkTsL1X | archivedate = 2012-12-25 }}</ref><ref name="союз мусульман и хорватов">{{Спасылка | дата публікацыі = 4 сакавіка 1994 | url = https://www.nytimes.com/1994/03/05/world/croatian-leader-backs-pact-by-bosnia-s-muslims-and-croats.html?ref=croatia | загаловак = «Croatian Leader Backs Pact by Bosnia’s Muslims and Croats» | аўтар = Stephen Kinzer. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DAkUNRcN | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. Такім чынам, колькасьць варожых бакоў у Басьнійскай вайне скарацілася з трох да двух<ref>{{Спасылка | дата публікацыі = 4 сакавіка 1994 | url = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bk.html | загаловак = «Bosnia and Herzegovina—Background» | выдавец = The World Factbook. [[ЦРУ|Central Intelligence Agency]] | мова = en }}</ref>. У канцы 1994 року харвацкая армія некалькі разоў брала ўдзел у буйных апэрацыях у Босьніі. З 1 да 3 лістапада харвацкія войскі ўдзельнічалі ў апэрацыі «Цінцар» ({{Мова-hr|Operacija «Cincar»|скарочана}}) у раёне Купрэсу<ref name="цинцар">{{Спасылка | дата публікацыі = 4 лістапада 1994 | url = https://www.nytimes.com/1994/11/04/world/bosnian-army-and-croats-drive-serbs-out-of-a-town.html | загаловак = «Bosnian Army and Croats Drive Serbs Out of a Town» | аўтар = Chuck Sudetic. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DAkUsJeO | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. 29 лістапада падразьдзяленьні Спліцкага корпусу харвацкай арміі пад даводзтвам генэрала [[Антэ Гатовіна|Гатовіны]] разам з падразьдзяленьнямі ХРА пад даводзтвам генэрала Блашкіча пачалі наступ на пазыцыі [[Узброеныя сілы Рэспублікі Сэрбскай|арміі басьнійскіх сэрбаў]] у раёне гары Дзінара і [[Ліўна|Ліўны]] ў рамках апэрацыі «Зіма-94» ({{Мова-hr|Operacija «Zima '94»|скарочана}})<ref name="кохен об войне за независимость">{{Спасылка | дата публікацыі = 12 студзеня 1995 | url = https://www.nytimes.com/1995/01/12/world/croatia-is-set-to-end-mandate-of-un-force-on-its-territory.html | загаловак = «Croatia Is Set to End Mandate Of U.N. Force on Its Territory» | аўтар = Roger Cohen. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DAkVNeXn | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. Мэтамі апэрацыі былі адцягваньне сэрбскіх сілаў ад [[Біхач]]у і захоп пляцдарму для ізаляцыі сталіцы РСК [[Кнін]]у з поўначы{{Зноска|Ramet|2006|Ramet|452}}. Да 24 сьнежня харвацкія войскі захапілі каля 200 км² тэрыторыі і выканалі пастаўленыя задачы<ref name="ионов о зиме94">{{Спасылка | url = http://artofwar.ru/i/ionow_a_a/text_0010.shtml | загаловак = Очерки военной истории конфликта в Югославии (1991—1995). Операция «Зима-94»: наступление хорватов в долине Ливно | аўтар = Ионов Александр Алексеевич. | выдавец = Artofwar.ru | мова = ru | archiveurl = https://www.webcitation.org/65CtneSTJ | archivedate = 2012-02-04 }}</ref>. 21 лістапада авіяцыя [[НАТО]] атакавала аэрадром Удбіны, кантраляваны краінскімі сэрбамі. 23 лістапада авіяцыя Паўночнаатлянтычнага альянсу працягнула наносіць удары і абстраляла ракетамі [[AGM-88 HARM]] аб’ект СПА арміі Сэрбскай Краіны ля [[Двор (Харватыя)|Двара]]<ref name="бомбардировкиНАТО">{{Кніга |аўтар = Bucknam, Mark. |назва = Responsibility of Command |месца = Maxwell Air Force Base |выдавецтва = Air University Press |год = 2003 |старонкі = 182—183 |isbn = 1-58566-115-5 }}{{ref-en}}</ref>. [[Файл:Ethnic Clensing.JPG|значак|зьлева|Зруйнаваны харвацкі дом]] [[Файл:Sunja (Croatia).JPG|значак|Зруйнаваны сэрбскі дом]] У канцы 1994 року за пасярэдніцтвам [[ААН]] пачаліся перамовы між кіраўніцтвам РСК і ўрадам Харватыі. У сьнежні [[Кнін]] і [[Заграб]] заключылі эканамічнае пагадненьне пра адкрыцьцё сэрбамі для вольнага перамяшчэньня кавалку шашы «Братэрства і адзінства» ў Заходняй Славоніі, нафтаправоду і энэргасыстэмы. Аднак па галоўным пытаньні — статусе РСК — бакі дамовіцца ня здолелі. Неўзабаве з-за няўдалых спробаў перамоваў траса зноўку была закрытая, а між бакамі расло напружаньне<ref name="хорватско-сербские переговооры">{{Спасылка | дата публікацыі = 4 января 1995 | url = https://www.nytimes.com/1995/01/04/world/opened-road-in-croatia-path-to-peace.html | загаловак = «Opened Road in Croatia: Path to Peace?» | аўтар = Stephen Kinzer. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DAkVsY8V | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. Прэзыдэнт Харватыі Туджман паведаміў, што Харватыя не працягне мандат міратворчых сілаў ААН, у адказ на гэта парлямэнт РСК прыпыніў усе кантакты з харвацкім бокам. Такім чынам, перамоўны працэс між Харватыяй і Сэрбскай Краінай зайшоў у тупік. Харвацкае кіраўніцтва, карыстаючыся замірэньнем, актыўна ўмацоўвала і рэарганізоўвала армію. З 1994 року падрыхтоўку харвацкіх афіцэраў вялі адмыслоўцы з кампаніі MPRI<ref name="мпри2">{{Спасылка | url = http://www.globalsecurity.org/intell/ops/croatia.htm | загаловак = «Croatia — Operation Storm 1995» | выдавец = GlobalSecurity.org | мова = en }}</ref><ref name="приватизациявойны">{{Спасылка | url = http://army.armor.kiev.ua/hist/privat-army.shtml | загаловак = Приватизация войны | аўтар = О.В.Валецкий, Ю.Г.Веремеев. | назва праекту = Анатомия армии | мова = ru | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DAkWMplu | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. У сухапутных войсках былі створаныя восем элітных гвардзейскіх брыгадаў, арыентаваных на «натаўскія» стандарты падрыхтоўкі. Паводле некаторых зьвестак, іхнюю падрыхтоўку таксама вялі інструктары MPRI<ref name="станконишич">{{Кніга |аўтар = Станко Нишић. |назва = Хрватска олуја и српске сеобе |месца = Београд |выдавецтва = Књига комерц |год = 2002 |старонкі = 61 }}{{ref-sr}}</ref>. Гэтыя найбольш баяздольныя падразьдзяленьні арміі Харватыі камплектаваліся прафэсійнымі вайскоўцамі. У хадзе апэрацыі «Зіма-94» (першай з восені 1993 для рэгулярняй харвацкай арміі) гвардзейскія часткі паказалі баявыя якасьці, якія значна пераўзыходзілі ўзровень падразьдзяленьняў [[Узброеныя сілы Рэспублікі Сэрбскай|РС]] і [[Узброеныя сілы Рэспублікі Сэрбскай Краіны|СК]]<ref name="ионов о зиме94"/>. === 1995: Канец вайны === {{Глядзіце таксама|Апэрацыя «Маланка»|Апэрацыя «Бура»}} У пачатку 1995 року сытуацыя ў Харватыі зноўку стала напружанай. Харвацкае кіраўніцтва аказвала ціск на кіраўніцтва Сэрбскай Краіны з мэтаю ўзнаўленьня канфлікту. 12 студзеня Франьё Туджман паведаміў генэральнаму сакратару ААН [[Бутрас Бутрас-Галі|Бутрасу Бутрасу-Галі]], што з 31 сакавіка Харватыя плянуе дэнансаваць пагадненьні, датычныя знаходжаньня ў Харватыі [[UNPROFOR|міратворчых сілаў ААН]]. Гэты крок матываваўся тым, што, паводле словаў Туджмана, нягледзячы на пацьверджаньне тэрытарыяльнай цэласнасьці Харватыі, Сэрбія аказваее дапамогу сэрбскім сілам у Харватыі, і гэтыя тэрыторыі, на думку харвацкага прэзыдэнта, інтэгруюцца ў Саюзную Рэспубліку Югаславію. Таксама па дадзеным пытаньні быў накіраваны запыт у ААН<ref>{{Спасылка|дата публікацыі=13 студзеня 1995|url=https://www.nytimes.com/1995/01/13/world/croatia-tells-un-troop-accord-ends.html?ref=croatia|загаловак=Croatia Tells U.N. Troop Accord Ends|выдавец=The New York Times|мова =en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6DAkXp39w|archivedate=2012-12-25}}</ref>. Генэральная Асамблея ААН прыняла рэзалюцыю A/RES/49/43, у якой паведамлялася: {{Цытата|ГА ААН… заклікае ўсе бакі, і ў прыватнасьці Саюзную Рэспубліку Югаславіі (Сэрбію і Чарнагорыю), напоўніцу выконваць усе рэзалюцыі Рады Бясьпекі, датычныя становішча ў Харватыі, і строга паважаць ейную тэрытарыяльную цэласнасьць, і ў зьвязку з гэтым прыходзіць да высновы, што іхняя дзейнасьць, накіраваная на забесьпячэньне інтэграцыі акупаваных тэрыторыяў Харватыі ў адміністрацыйную, вайсковую сыстэму і сыстэмы адукацыі, транспарту і сувязі Саюзнай Рэспублікі Югаславіі (Сэрбіі і Чарнагорыі), ёсьць незаконнай, ня мае ніякай юрыдычнай сілы, і мусіць быць неадкладна спыненая<ref>{{Спасылка|дата публікацыі=9 лютага 1995|url=http://www.unhchr.ch/Huridocda/Huridoca.nsf/TestFrame/3feb9ee66c4dad69802567ba00335341?Opendocument|загаловак=The situation in the occupied territories of Croatia|выдавец=United Nations General Assembly|мова=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6DAkYJTdV|archivedate=2012-12-25}}</ref>.}}. [[Файл:Operation flash map - ru.jpg|250пкс|значак|Мапа [[Апэрацыя «Маланка»|апэрацыі «Маланка»]]]] У канцы студзеня 1995 сусьветная супольнасьць і ААН распрацавалі плян мірнага ўрэгуляваньня «Заграб-4», які прадугледжваў інтэграцыю [[Сэрбская Краіна|Сэрбскай Краіны]] ў Харватыю і наданьне сэрбам культурнай аўтаноміі<ref>{{Спасылка|дата публікацыі=31 студзеня 1995|url=https://www.nytimes.com/1995/01/31/world/croatian-serbs-won-t-even-look-at-plan-for-limited-autonomy.html?ref=croatia|загаловак=Croatian Serbs Won’t Even Look At Plan for Limited Autonomy|выдавец=The New York Times|мова=en|archiveurl =https://www.webcitation.org/6DAkYtPDO|archivedate=2012-12-25}}</ref>. Аднак кіраўніцтва краінскіх сэрбаў адмовілася ад абмеркаваньня гэтага пляну да тае пары, пакуль харвацкі бок чыніць першакоду працягу мандату міратворчых сілаў<ref>{{Спасылка|дата публікацыі=14 сакавіка 1995|url=https://www.nytimes.com/1995/03/14/world/croatia-s-serbs-balk-at-a-new-un-role.html?ref=croatia|загаловак=Croatia’s Serbs Balk at a New U.N. Role|аўтар=Raymond Bonner.|выдавец=The New York Times|мова=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6DAkZOSwn|archivedate=2012-12-25}}</ref>. 12 сакавіка Заграб пагадзіўся працягнуць мандат міратворчых сілаў, аднак пры ўмове іхняга перайменаваньня ў «{{Не перакладзена|UNCRO|Апэрацыю ААН па аднаўленьні даверу ў Харватыі||United Nations Confidence Restoration Operation in Croatia}}»)<ref>{{Спасылка|дата публікацыі=1 красавіка 1995|url=https://www.nytimes.com/1995/04/01/world/un-votes-to-keep-its-troops-in-balkans-for-8-more-months.html?ref=croatia|загаловак=U.N. Votes to Keep Its Troops In Balkans for 8 More Months|аўтар=Christopher S. Wren|выдавец=The New York Times|мова=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6DAkaHPZe|archivedate=2012-12-25}}</ref>. [[Файл:Martic-order1995.jpg|220пкс|значак|зьлева|Загад на эвакуацыю сэрбскага насельніцтва]] Канфлікт ізноў успыхнуў у траўні 1995 року пасьля таго, як Кнін страціў падтрымку Бялграду, шмат у чым з-за ціску міжнароднай супольнасьці. 1 траўня харвацкая армія ўварвалася на кантраляваную сэрбамі тэрыторыю. У хадзе апэрацыт «[[Апэрацыя «Маланка»|Маланка]]» ўся тэрыторыя [[Славонія|Заходняй Славоніі]] перайшла пад кантроль Харватыі<ref name="кохен"/>. Большасьць [[Сэрбы ў Харватыі|сэрбскага насельніцтва]] была вымушаная ўцякаць з гэтых тэрыторыяў. Сэрбскі бок страціў 283 чалавекі забітымі і зьніклымі бязь вестак, у тым ліку 57 жанчын і 9 дзяцей, а таксама 1500 жаўнераў і афіцэраў паланёнымі<ref name="потери сербов в молинии">{{Спасылка | url = http://www.vesti-online.com/Vesti/Ex-YU/134057/Godisnjica-stradanja-u-operaciji-Bljesak | загаловак = Godišnjica stradanja u akciji «Bljesak» | выдавец = vesti-online.com | мова = sh | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DAkb7gqd | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>, харвацкая армія і паліція страцілі 60 чалавек забітымі<ref name="ионов о vjkybb">{{Спасылка | url = http://artofwar.ru/i/ionow_a_a/text_0010.shtml | загаловак = Очерки военной истории конфликта в Югославии (1991—1995). Возобновление сербско-хорватской войны | аўтар = Ионов Александр Алексеевич. | выдавец = Аrtofwar.ru | мова = ru | archiveurl = https://www.webcitation.org/65CtneSTJ | archivedate = 2012-02-04 }}</ref>. У адказ на гэтую апэрацыю краінскія сэрбы абстралялі Заграб, у выніку чаго загінулі 7 і былі параненыя больш за 175 цывільных жыхароў<ref name="обстрел загреба1">{{Спасылка | дата публікацыі = 3 траўня 1995 | url = https://www.nytimes.com/1995/05/03/world/rebel-serbs-shell-croatian-capital.html?ref=croatia | загаловак = «Rebel serbs shell croatian capital» | аўтар = Roger Cohen. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DAkeAa1S | archivedate = 2012-12-25 }}</ref><ref name="обстрел загреба2">{{Спасылка | дата публікацыі = 4 траўня 1995 | url = https://www.nytimes.com/1995/05/04/world/rebel-serbs-pound-zagreb-for-second-day.html?ref=croatia | загаловак = «Rebel Serbs Pound Zagreb for Second Day» | аўтар = Roger Cohen. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DAkefUus | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. Таксама ў гэты час [[Узброеныя сілы Югаславіі|югаслаўская армія]] пачала перамяшчэньне войска і танкаў да харвацкай граніцы з мэтаю перашкоджаньня захопу Ўсходняй Славоніі<ref name="кохен о в.славнонии">{{Спасылка | дата публікацыі = 7 мая 1995 | url = https://www.nytimes.com/1995/05/07/world/serbia-moves-tanks-to-croatia-border.html?ref=croatia | загаловак = «Serbia Moves Tanks to Croatia Border» | аўтар = Roger Cohen. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DAkfV2hT | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. Цягам наступных месяцаў сусьветная супольнасьць спрабавала памірыць абодва бакі, стварыўшы «зоны бясьпекі» паводле ўзору суседняй Босьніі. У гэты ж час кіраўніцтва Харватыі дало зразумець, што не дапусьціць падзеньня «Біхацкага анкляву»{{Зноска|Ramet|2006|Ramet|452}} і будзе ўсяляк падтрымліваць басьнійскія войскі. Пасьля гэтага адбылася сустрэча прэзыдэнтаў [[Прэзыдэнт Босьніі і Герцагавіны|Босьніі і Герцагавіны]] і [[Прэзыдэнт Харватыі|Харватыі]], і 22 ліпеня ў [[Спліт|Спліце]] была падпісаная дэклярацыя пра супольныя дзеяньні і ўзаемадапамогу харвацкіх і басьнійскіх войскаў<ref name="хорваты помогают боснийцам">{{Спасылка | дата публікацыі = 23 ліпеня 1995 | url = https://www.nytimes.com/1995/07/23/world/croatia-to-assist-bosnia.html?ref=croatia | загаловак = «Croatia to Assist Bosnia» | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DAkg0Tp7 | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. 25 ліпеня харвацкая армія і харвацкая рада абароны атакавалі сэрбскія войскі на поўнач ад гары Дзінары, захапіўшы Босанска Грахава. У хадзе апэрацыі «Лета-95», скончанай 30 ліпеня, харваты здолелі канчаткова разарваць сувязь між [[Кнін]]ам і [[Баня-Лука]]й<ref name="лето95">{{Спасылка | дата публікацыі = 30 ліпеня 1995 | url = https://www.nytimes.com/1995/07/30/world/croatia-presses-offensive-against-serbs.html | загаловак = «Croatia Presses Offensive Against Serbs» | аўтар = Alan Cowell. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DAkgup1i | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. 4 жніўня харвацкая армія пачала апэрацыю «[[Апэрацыя «Бура»|Бура]]» з мэтаю аднаўленьня кантролю практычна над усімі тэрыторыямі, кантраляванымі краінскімі сэрбами. У гэтай найбуйнейшай пасьля Другой сусьветнай вайны наземнай апэрацыі ў Эўропе харваты задзейнічалі больш за 100 000 вайскоўцаў<ref name="олуя1">{{Спасылка | дата публікацыі = 5 жніўня 1995 | url = http://articles.nydailynews.com/1995-08-05/news/17980293_1_croatian-serbs-krajina-region-serb-missile-sites | загаловак = «Two navy planes fire on serb missile sites» | аўтар = Richard Sisk. | выдавец = Daily News (Mortimer Zuckerman) | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DAkhqpyS | archivedate = 2012-12-25 }}</ref><ref name="олуя">{{Спасылка | дата публікацыі = 8 жніўня 1995 | url = https://www.nytimes.com/1995/08/08/opinion/the-croatian-offensive.html | загаловак = «The Croatian Offensive» | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DAkjEkLR | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. Наступ скончыўся 9 жніўня поўным выкананьнем задачы<ref name="победа хорватии"/>. Паводле зьвестак міжнанароднай няўрадавай арганізацыі «[[Міжнародная амністыя]]», у часе наступу да 200 000 сэрбаў сталі ўцекачамі і былі змушаныя пакінуць свае хаты<ref name="сербские беженцы">{{Спасылка | дата публікацыі = 25 жніўня 2005 | url = https://www.amnesty.org/en/library/info/EUR64/002/2005 | загаловак = «Croatia: „Operation Storm“ — still no justice ten years on» | выдавец = Amnesty International | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/69jJZHjM1 | archivedate = 2012-08-07 }}</ref>. Падчас судовага працэсу ў Міжнародным трыбунале па былой Югаславіі было даказана, што толькі 20 000 сэрбаў былі дэпартаваныя гвалтоўна<ref name="готовина вердикт"/>. Пасьля ліквідацыі Сэрбскай Краіны харватам, якія зьбеглі з гэтых мясьцінаў у 1991 року, было дазволена вярнуцца ў свае хаты. Толькі ў 1996 року каля 85 000 перамешчаных харватаў вярнуліся ў Краіну і Заходнюю Славонію<ref name="ворлд рефьдж">{{Спасылка | дата публікацыі = 13 траўня 2007 | url = https://web.archive.org/web/jsp/Interstitial.jsp?seconds=5&date=1205554701000&url=http%3A%2F%2Fwww.refugees.org%2Fcountryreports.aspx%3Fid%3D822&target=http%3A%2F%2Fweb.archive.org%2Fweb%2F20080315041821%2Fhttp%3A%2F%2Fwww.refugees.org%2Fcountryreports.aspx%3Fid%3D822 | загаловак = «World Refugee Survey—Croatia» | выдавец = U.S. Committee for Refugees and Immigrants | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DAkjpxDe | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. У часе апэрацыі «Бура» харвацкія войскі страцілі ад 174 да 196 чалавек забітымі і 1430 параненымі<ref name="потери в олуе">{{Спасылка | дата публікацыі = 13 траўня 2007 | url = http://www.b92.net/eng/news/in_focus.php?id=111&start=0&nav_id=35990 | загаловак = «News — In focus — Operation Storm marked in Croatia» | выдавец = B92 | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DDmuM473 | archivedate = 2012-12-27 }}</ref>. Сэрбскі бок страціў ад 500 да 742 вайскоўцаў забітымі, 2500 былі параненыя, каля 5000 жаўнераў і афіцэраў трапілі ў палон<ref name="потери в олуе"/><ref name="олуясрпска.ру">{{Спасылка | дата публікацыі = 14 сакавіка 2006 | url = http://www.srpska.ru/article.php?nid=4303 | загаловак = Операция «Олуя» — падение Сербской Краины | выдавец = Српска.ру | мова = ru | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DDmxck8E | archivedate = 2012-12-27 }}</ref>. Таксама ад 324<ref name="убитыесербыв олуе">{{Спасылка | дата публікацыі = 14 красавіка 2011 | url = http://www.haguejusticeportal.net/index.php?id=12548 | загаловак = «Verdict due on Friday 15 April at ICTY for Croatian ex-general Ante Gotovina» | выдавец = The Hague Justice Portal | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DAlPgtSA | archivedate = 2012-12-25 }}</ref> да 677<ref name="убитыесербы в буре">{{Спасылка | дата публікацыі = 28 красавіка 2011 | url = http://www.adnkronos.com/IGN/Aki/English/Politics/Croatia-Helsinki-Committee-contests-prosecutors-data-on-war-crimes_311952970198.html | загаловак = «Croatia: Helsinki Committee contests prosecutor’s data on war crimes» | выдавец = Adnkronos | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DAlQMuun | archivedate = 2012-12-25 }}</ref> цывільных асобаў загінулі ў выніку баявых дзеяньняў і ваенных злачынстваў. Паводле зьвестак сэрбскай няўрадавай арганізацыі «Вэрытас», у часе апэрацыі «Бура» былі забіты і зьніклі бязь вестак 1042 сэрбскія грамадзяне<ref name="олуясрпска.ру"/>. Пасьля правядзеньня апэрацыі «Бура» паўстала пагроза пачатку баявых дзеяньняў ва Ўсходняй Славоніі. Гэтая пагроза стала яшчэ больш рэальнай пасьля заявы Туджмана пра магчымасьць працягу канфлікту<ref name="продолжения войны">{{Спасылка | дата публікацыі = 27 жніўня 1995 | url = https://www.nytimes.com/1995/08/27/world/croatia-s-president-pledges-to-retake-serb-held-enclave.html?ref=croatia | загаловак = «Croatia’s President Pledges To Retake Serb-Held Enclave» | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DAlRtpM5 | archivedate = 2012-12-25 }}</ref> і перакіданьня харвацкіх войскаў у кастрычніку<ref name="перегруппировка хорватских войск">{{Спасылка | дата публікацыі = 15 кастрычніка 1995 | url = https://www.nytimes.com/1995/10/17/world/croatia-reported-to-move-troops-to-disputed-serb-region.html?ref=croatia | загаловак = «Croatia Reported to Move Troops to Disputed Serb Region» | аўтар = Chris Hedges. | выдавец = The New York Times | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DAlSQkmp | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. Туджман адзначыў, што харвацкая армія пакідае за сабой права пачаць апэрацыю ва Ўсходняй Славоніі, калі да канца лістапада ня будзе падпісаная мірная ўгода<ref name="кроатиан президент">{{Спасылка | дата публікацыі = 5 лістапада 1995 | url = https://www.nytimes.com/1995/11/05/world/croatian-president-again-threatent-attack.html?ref=croatia | загаловак = «Croatian President Again Threatent Attack» | выдавец = The New York Times. Reuters | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DAlSwmJj | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. 12 лістапада ў [[Эрдут|Эрдуце]] адбылося ягонае падпісаньне прадстаўнікамі Харватыі, Рэспублікі Сэрбскай Краіны<ref name="хеджес"/><ref name="миланмиланович">{{Спасылка | дата публікацыі = 12 лістапада 1995 | url = http://www.usip.org/files/file/resources/collections/peace_agreements/croatia_erdut_11121995.pdf | загаловак = «The Erdut Agreement» | выдавец = United States Institute of Peace | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DAlTYUeS | archivedate = 2012-12-25 }}</ref> і Югаславіі<ref name="ван линден">{{Спасылка | дата публікацыі = 29 сакавіка 1996 | url = http://assembly.coe.int/Main.asp?link=/Documents/WorkingDocs/Doc96/EDOC7510.htm | загаловак = «Croatia’s request for membership of the Council of Europe — Report» | аўтар = René van der Linden. | выдавец = Рада Эўропы | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DAlTyYTn | archivedate = 2012-12-25 }}</ref><ref name="слобомилошевич">{{Спасылка | дата публікацыі = 15 кастрычніка 2003 | url = http://www.icty.org/x/cases/slobodan_milosevic/trans/en/031015ED.htm | загаловак = «Slobodan Milošević trial — Transcript». pp. 27555–27556 | выдавец = International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/6DAlUWCcp | archivedate = 2012-12-25 }}</ref>. Пагадненьне прадугледжвала інтэграцыю ў Харватыю рэшты тэрыторыяў Усходняй Славоніі, якія засталіся пад сэрбскім кантролем, цягам двух гадоў. Пагадненьне таксама патрабавала роспуску [[UNCRO]] і стварэньня новай місіі ААН, якая будзе сачыць за выкананьнем пагадненьня. Пасьля гэтага рэзалюцыяй 1037 Рады Бясьпекі ААН 15 студзеня 1996 року была створаная новая місія «{{Не перакладзена|Пераходная адміністрацыя ААН для Ўсходняй Славоніі, Бараньі і Заходнага Срэму|||United Nations Transitional Administration for Eastern Slavonia, Baranja and Western Sirmium}}»<ref name="западный срембаранья">{{Спасылка | дата публікацыі = 1996 | url = http://www.undemocracy.com/S-RES-1037(1996) | загаловак = Резолюция 1037 S-RES-1037(1996) | выдавец = Совет Безопасности ООН | мова = en | archiveurl = https://www.webcitation.org/6BF2NyCmn | archivedate = 2012-10-07 }}</ref>. 15 студзеня 1998 року дадзеныя тэрыторыі ўвайшлі ў склад Харватыі<ref name="хеджес2"/>. == Вынікі == Вайна забрала жыцьцё болей за 21 000 чалавек, 13 583 з харвацкага боку (у тым ліку зьніклых бязь зьвестак). == Глядзіце таксама == * [[Развал Югаславіі]] * [[Дзесяцідзённая вайна|Вайна ў Славеніі]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|3}} == Літаратура == * {{кніга |аўтар = Ramet, Sabrina P. |загаловак = The Three Yugoslavias: State-Building and Legitimation, 1918–2005 |выдавецтва= Indiana University Press |год = 2006 |isbn = 0253346568 |ref = Ramet}} * {{кніга |аўтар = Гуськова Е. Ю. |загаловак= История Югославского кризиса |год = 2001 |старонак = 720 |isbn = 5-94191-003-7 |ref = Гуськова}} [[Катэгорыя:Вайна Харватыі за незалежнасьць| ]] [[Катэгорыя:Войны Югаславіі]] lck5hrinceahmbpj8ok0w3lquc14exc 0 117150 2673586 2221132 2026-06-11T21:17:41Z PRChina Taiwan 98239 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|2|0 */ 2673586 wikitext text/x-wiki '''Эўрапейскі суд па правах чалавека''' ({{мова-en|European Court of Human Rights}}, {{мова-fr|Cour européenne des droits de l'homme}}) — міжнародны [[суд]]овы орган, юрысдыкцыя якога распаўсюджваецца на ўсе дзяржавы-члены [[Савет Эўропы|Савету Эўропы]], якія ратыфікавалі Эўрапейскую канвэнцыю абароны [[Правы чалавека|правоў чалавека]] і асноўных свабод, і ўключае ўсе пытаньні, якія адносяцца да тлумачэньня і прымяненьня Канвэнцыі, уключаючы міждзяржаўныя справы і скаргі асобных асобаў. Суд разьмяшчаецца ў [[Страсбург]]у ([[Францыя]]). == Гісторыя == * Уступіла ў сілу 3 верасьня 1953 году. Эўрапейская канвэнцыя аб абароне правоў чалавека і асноўных свабод ня толькі абвясьціла асноўныя правы чалавека, але і стварыла адмысловы мэханізм іх абароны. Першапачаткова гэты мэханізм уключаў тры органы, якія несьлі адказнасьць за забесьпячэньне выкананьня абавязацельстваў, прынятых на сябе дзяржавамі-ўдзельніцамі Канвэнцыі: Эўрапейскую камісію па правах чалавека, Эўрапейскі суд па правах чалавека і Камітэт міністраў Савету Эўропы. * З 1 лістапада 1998 году, па ўступленьні ў сілу Пратаколу № 11, першыя два з гэтых органаў былі заменены адзіным — Эўрапейскім судом па правах чалавека. Яго месцазнаходжаньне — Палац правоў чалавека ў [[Страсбург]]у ([[Францыя]]), дзе знаходзіцца і сам Савет Эўропы. Згодна зь першапачатковай сыстэмай усе скаргі, пададзеныя індывідуальнымі заяўнікамі або дзяржавамі-ўдзельніцамі Канвэнцыі, станавіліся прадметам папярэдняга разгляду Эўрапейскай камісіі па правах чалавека. Яна разглядала пытаньне аб іх прымальнасьці і пры станоўчым вырашэньні перадавала справы ў Эўрапейскі суд па правах чалавека для прыняцьця канчатковага рашэньня, якое мае абавязковую сілу. Калі справа не перадавалася ў Суд, яна вырашалася Камітэтам міністраў. * З 1 кастрычніка 1994 году заяўнікам было прадастаўлена права самім перадаваць свае справы ў Суд па скаргах, прызнаным Камісіяй прымальнымі. Эўрапейскі суд закліканы забясьпечваць няўхільнае захаваньне і выкананьне нормаў Канвэнцыі яе дзяржавамі-ўдзельніцамі. Ён ажыцьцяўляе гэтую задачу шляхам разгляду і дазволу канкрэтных справаў, прынятых ім да вытворчасьці на аснове індывідуальных скаргаў, пададзеных фізычнай асобай, групай асобаў або няўрадавай арганізацыяй. Магчыма таксама падача скаргі на парушэньне Канвэнцыі дзяржавай-чальцом Савету Эўропы з боку іншай дзяржавы-члена. * Пачаўшы сваю дзейнасьць у 1959 годзе Эўрапейскі суд да канца 1998 году (калі ён быў рэфармаваны) прыняў рашэньні па сутнасьці ў 837 справах, пераважная большасьць зь якіх — па скаргах грамадзян. * Першае рашэньне па сутнасьці справы суд прыняў у 1960 годзе (Lawless v. Ireland), першае рашэньне па сутнасьці на карысьць заяўніка — у 1968 годзе (Neumeister v. Austria). Пасьля рэформы Суду ў 1998 годзе яго актыўнасьць павысілася, і да пачатку 2010 году суд вынес ужо 12 198 рашэньняў па сутнасьці, зь іх у 10 156 канстатаваў парушэньні Канвэнцыі або яе пратаколаў. * Ратыфікацыя Эўрапейскай канвэнцыі дазваляе ўсім асобам, якія знаходзяцца пад яе юрысдыкцыяй, зьвяртацца ў Эўрапейскі суд, калі яны лічаць свае правы парушанымі для абароны правоў і свабод, калі вычарпаны ўсе наяўныя ўнутрыдзяржаўныя сродкі прававой абароны. == Склад Суду == У артыкуле 20 Канвэнцыі вызначаецца колькасьць [[судзьдзя]]ў Суду, якая роўная ліку Высокіх дагаворных бакоў канвэнцыі. Судзьдзі, засядаюць ў судзе ў асабістай якасьці, павінны адпавядаць наступным крытэрам: * Судзьдзі павінны валодаць высокімі маральнымі якасьцямі і задавальняць патрабаваньням, што прад’яўляюцца пры назначэньні на высокія судовыя пасады, або быць юрыстамі з прызнаным аўтарытэтам. * Увесь тэрмін судзьдзі не павінны ажыцьцяўляць ніякай дзейнасьці, што зьяўляецца «несумяшчальнай зь іх незалежнасьцю, бесстароннасьцю або з патрабаваньнямі, выцякаючымі з пастаяннай асновы». Усе пытаньні, якія ўзьнікаюць у сувязі з прымяненьнем гэтага пункту, вырашаюцца Судом. * [[Парлямэнцкая асамблея Рады Эўропы]] абірае судзьдзяў у Эўрапейскі суд тэрмінам на 6 гадоў. Судзьдзі могуць быць перавыбраны. * Судзьдзя можа быць вызвалены ад пасады, калі рашэньне аб яго неадпаведнасьці ўстаноўленым патрабаваньням будзе прынятая іншымі судзьдзямі большасьцю ў 2/3 галасоў (артыкул 24). == Структура і юрысдыкцыя суду == Артыкул 27 Канвэнцыі прадугледжвае стварэньне ў рамках Суду 3 розных тыпаў органаў: камісіяў, палат і Вялікай Палаты. * Камісія, у склад якой уваходзіць 3 судзьдзі, можа абвясьціць непрымальнай ці выключыць яе зь сьпісу справаў індывідуальную скаргу, калі такое рашэньне можа быць прынятае без дадатковага вывучэньня. Кожнае такое рашэньне зьяўляецца канчатковым і асоба, яка зьвярнулася з заявай, ня можа патрабаваць яе перагляду. * У палатах на другім узроўні арганізацыйнай структуры Суду, ажыцьцяўляецца вялікая частка яго працы. У склад палаты ўваходзяць 7 судзьдзяў, уключаючы члена Палаты «ex officio» — судзьдзю, які быў абраны ад дзяржавы-ўдзельніка ці асоба, яка назначаецца для ўдзелу ў пасяджэньнях у выпадку адсутнасьці такога судзьдзі. Акрамя стварэньня камісіяў, аб якіх гаварылася вышэй, Палата выносіць пастановы аб прымальнасьці міждзяржаўных і індывідуальных заяваў, якія не былі прызнаныя непрымальнымі ў камісіях. Як правіла, палата прымае рашэньне аб прымальнасьці асобна ад рашэньня па сутнасьці. * Вялікая палата — трэці ўзровень, на якім ажыцьцяўляецца работа Суду. У склад Вялікай Палаты ўваходзяць 17 судзьдзяў. Акрамя члена Вялікай Палаты па пасадзе, які засядае на тых жа ўмовах, якія вызначаюцца ў дачыненьні да сябра палаты па пасадзе, пункт 3 артыкула 27 таксама прылічае ў склад Вялікай Палаты Старшыню Суду, намесьнікаў Старшыні, старшыняў палат і іншых судзьдзяў, якія вызначаюцца ў адпаведнасьці з рэглямэнтам Суду. Вялікая палата ўпаўнаважаная разглядаць толькі тыя справы, якія былі перададзеныя ёй і толькі ў трох выпадках. Згодна з артыкулам 30, палата можа адмовіцца ад сваёй юрысдыкцыі на карысьць Вялікай палаты пры наступных абставінах: * калі справа, якая знаходзіцца на разглядзе Палаты, падымае сур’ёзнае пытаньне, якое датычыцца тлумачэньня Канвэнцыі або Пратаколаў да яе; * калі рашэньне пытаньня, якое яна разглядае, можа ўвайсьці ў супярэчнасьць з рашэньнем, вынесеным Судом пастановай раней; * калі адзін з бакоў не пярэчыць супраць гэтага. [[Файл:Courtroom European Court of Human Rights 01.JPG|міні|340пкс|Заля Эўрапейскага суду па правах чалавека]] == Умовы падачы скаргаў == Заяўніку неабавязкова зьяўляцца грамадзянінам дзяржавы — члена Савету Эўропы або наогул грамадзянінам дзяржавы, на якую ён падае скаргу. Часьцей за ўсё пры разглядзе скаргаў Суду прыходзіцца мець справу з так званымі прамымі (непасрэднымі) ахвярамі: зьвяртаецца асоба, якая сама непасрэдна ўжо стала ахвярай парушэньня яе права. Акрамя гэтага, у практыцы Эўрапейскага суду існуюць і іншыя паняцьці ахвяры. Асоба можа быць прызнана патэнцыйнай ахвярай у выпадку, калі яна падвяргаецца рэальнай рызыцы прымяненьня да яе заканадаўства, што супярэчыць Эўрапейскай Канвэнцыі, і яе правы, замацаваныя ў Канвэнцыі, будуць парушаныя. У дадзеным выпадку вельмі важна паказаць, чаму да заяўніка дастасавальныя палажэньні заканадаўства, пры якіх абставінах існуе рэальная рызыка такога прымяненьня. Ускосная ахвяра: у практыцы Эўрапейскага Суду прызнана, што асоба можа адчуваць парушэньне сваіх асабістых правоў і з-за таго, што парушаныя правы іншага. Таму ў пэўных абставінах асоба можа падаць скаргу аб парушэньні сваіх правоў нягледзячы на ​​тое, што сама непасрэдна не перажывала шкоды. Для гэтага неабходна, каб у гэтай асобы зь непасрэднай ахвярай была вельмі блізкая сувязь (роднасная ці іншая). Найбольш распаўсюджаным прыкладам будзе зьяўляцца зварот сваякоў асобы па віне дзяржаўных органаў або па прычыне не забесьпячэньня імі належнай абароны права на жыцьцё, а сваякі ў гэтым выпадку маюць маральныя пакуты і нясуць матэрыяльныя страты. * Скарга павінна быць пададзеная не пазьней чым праз 6 месяцаў пасьля канчатковага разгляду пытаньня кампэтэнтным дзяржаўным органам. Гэты тэрмін аднаўленьню не падлягае. * Скардзіцца можна толькі на тыя парушэньні, якія мелі месца пасьля даты ратыфікацыі Канвэнцыі дзяржавай. * Скаргі, якія накіроўваюцца ў Эўрапейскі суд, павінны тычыцца падзеяў, за якія нясе адказнасьць дзяржаўная ўлада. Скаргі супраць прыватных асобаў і арганізацыяў Эўрапейскім судом не прымаюцца да разгляду. * Для таго, каб скарга была прызнаная прымальнай па сутнасьці, заяўнікам павінны быць вычарпаны ўсе ўнутрыдзяржаўныя сродкі абароны свайго права, і перш за ўсё судовыя сродкі такой абароны. Вычарпаньнем унутраных сродкаў прававой абароны будзе праходжаньне заяўнікам дастаткова першай і касацыйнай інстанцыяў. Наглядная інстанцыя не прызнаецца эфэктыўным сродкам прававой абароны, так як заяўнік не валодае правам самастойна ініцыяваць працэдуру судовага разгляду па сваёй справе, а можа толькі прасіць упаўнаважаную асобу аб гэтым. Перш, чым скарга будзе пададзеная ў Суд, неабходна строгае захаваньне некалькіх абавязковых умоваў. * Прадметам скаргі могуць быць толькі правы і свабоды, які гарантуюцца Канвэнцыяй або яе Пратаколамі. Пералік гэтых правоў досыць шырокі, але ў ім адсутнічаюць некаторыя правы, вядомыя найноўшаму канстытуцыйнаму заканадаўству (Канстытуцыя дзяржавы зь якой грамадзянін); ахоплівае ўсе Правы Чалавека, пра якія гаворыць Канвэнцыя, называе і некаторыя іншыя. Напрыклад, права на працу, права на сацыяльнае забесьпячэньне і інш.. Гэтыя правы замацаваныя ў іншай Канвэнцыі Савету Эўропы — Эўрапейскай сацыяльнай хартыі, аднак юрысдыкцыя Эўрапейскага суду заснаваная выключна на Канвэнцыі аб абароне Правоў Чалавека і асноўных свабод. * Згодна з артыкулам 34 Эўрапейскай Канвэнцыі аб абароне Правоў Чалавека і асноўных свабод, Суд можа прымаць скаргі ад любой фізычнай асобы, любой няўрадавай арганізацыі або любой групы прыватных асобаў, якія сьцьвярджаюць, што зьявіліся ахвярамі парушэньня з боку дзяржавы-ўдзельніцы Канвэнцыі (яны называюцца ў Канвэнцыі Высокімі Дагаворнымі Бакамі) іх правоў, прызнаных у сапраўднай Канвэнцыі або ў пратаколах да яе. == Літаратура == * упорядник Куян І. А., «Суд. Зразки документів (заяви, позовні заяви, скарги, клопотання до судів, господарських судів; порядок звернення до Європейського Суду з прав людини): Практичний посібник», довідкове видання 2-е доповнене і перероблене, «Оріяни», м. Київ, 2002 р. {{ISBN|966-7373-70-3}}; * отв. ред. докт. юр. наук проф. Тункин Г. И., «Международное право», изд. «Юридическая литература», г. Москва, 1974 г. == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.echr.coe.int Афіцыйны сайт] * [http://www.echr.coe.int/NR/rdonlyres/ACD46A0F-615A-48B9-89D6-8480AFCC29FD/0/FactsAndFigures_EN.pdf Факты і статыстыка аб Судзе 1959—2009] * [http://www.echr.coe.int/NR/rdonlyres/C2E5DFA6-B53C-42D2-8512-034BD3C889B0/0/FICHEPARPAYS_EN.pdf Зводкі суду па краінах, 1959—2009] * {{Спасылка| аўтар = Юры Дракахруст| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 25 кастрычніка 2007| url = http://www.svaboda.org/articleprintview/763671.html| загаловак = Што можа Эўрапейскі суд па правах чалавека?| фармат = | назва праекту = Грамадзтва| выдавец = [[Свабода (радыё)|Радыё «Свабода»]]| дата = 1 сьнежня 2011 | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка| аўтар = Андрэй Елісееў| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 6 верасьня 2010| url = http://www.euroradio.by/print/2166| загаловак = Эўрапейскі суд забараняе краінам высылаць беларусаў на радзіму| фармат = | назва праекту = Рэпартажы| выдавец = [[Эўрапейскае радыё для Беларусі]]| дата = 1 сьнежня 2011 | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка| аўтар = Андрэй Елісееў| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 23 кастрычніка 2010| url = http://www.prava-by.info/archives/5223| загаловак = Аспрэчваньне грамадзянамі Беларусі рашэньняў аб дэпартацыі ў Эўрапескім судзе па правах чалавеку| фармат = | назва праекту = | выдавец = Беларускі праўны партал| дата = 1 сьнежня 2011 | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка| аўтар = Андрэй Елісееў| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 1 сьнежня 2010| url = http://www.prava-by.info/archives/5340| загаловак = Агляд скаргаў грамадзянаў Беларусі ў Эўрапейскі суд па правах чалавека, датычных экстрадыцыі (I)| фармат = | назва праекту = | выдавец = Беларускі праўны партал| дата = 1 сьнежня 2011 | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка| аўтар = Андрэй Елісееў| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 14 сакавіка 2011| url = http://www.prava-by.info/archives/5801| загаловак = Агляд скаргаў грамадзянаў Беларусі ў Эўрапейскі суд па правах чалавека, датычных экстрадыцыі (II)| фармат = | назва праекту = | выдавец = Беларускі праўны партал| дата = 1 сьнежня 2011 | мова = | камэнтар = }} [[Катэгорыя:Судовая сыстэма]] [[Катэгорыя:Права]] pimcp4r84pnfowjtyuh70e5cd631jyv 0 119933 2673634 2330517 2026-06-12T06:34:01Z PRChina Taiwan 98239 /* */ 2673634 wikitext text/x-wiki {{Артаграфія}} {{Фільм | назва = Татавы дочкі | арыгназва = Папины дочки | выява = Papiny_dochki.jpg | памер = 350пкс | подпіс = | рэжысэр = Аляксандар Жыгалкін<br />Сяргей Алдонін | прадусар = Вячаслаў Муругаў<br />Аляксандар Раднянскі<br />Канстанцін Кікічаў | сцэнарыст = Аляксей Трацюк<br />Віталь Шляппо<br />Вячаслаў Дусмухамэтаў<br />Леанід Купрыды | дыктар = | ролі = | кампазытар = | апэратар = | мантаж = | вытворчасьць = | дата = 3 верасьня 2007 | час = | мова = [[расейская мова|расейская]] | краіна = [[Расея]] | бюджэт = | прыбытак = | папярэдні = | наступны = | сайт = | imdb = 1796154 }} «'''Татавы дочкі'''» — першы арыґінальны расейскі [[сытуацыйная камэдыя|сыткам]], які выйшаў у 2007—2013 гадах на тэлеканале [[СТС]]. Складаецца з 410 сэрыяў (20 сэзонаў). Аўтары ідэі тэлесэрыялу [[Вячаслаў Муругаў]] і [[Аляксандар Раднянскі]]. У [[Беларусь|Беларусі]] «Татавы дочкі» трансьлююцца на тэлеканале [[ВТБ]]. == Сюжэт == Ад галоўнага героя, сямейнага псыхатэрапэўта Сяргея Васьняцова, сышла жонка, пакінуўшы яму 5 дачок на апеку: * Старэйшая, Маша — глямурная прыгажуня; * Другая дочка, Даша — ґотка; * Трэцяя дочка, Жэня — спартоўка-пацанка; * Чацьвертая, Галіна Сяргееўна — вундэркінд; * Малодшая, Паліна «Пугаўка» — маленькая гарэза й ласун. Васьняцоў не апускае рукі з-за праблем, да яго хутка прыходзіць багатая кліентка з Рублёўкі Аксана, у якой ёсьць усё, акрамя сямейнага шчасьця… Праз паўтара года вяртаецца жонка Сяргея Аляксеевіча і мама дзяўчынак, Людміла Сяргееўна. Аднак Сяргей Аляксеевіч, не дараваўшы здраду жонкі, зьяжджае да бацькоў у [[Краснаярск]]. Прайшоў яшчэ год, і Васьняцоў прыяжджае ў [[Масква|Маскву]] на вясельле Дашы і Веніка. Неўзабаве ён канчаткова вырашае застацца ў сям’і. [[Файл:Gfgbys дочки новогодняя серия.jpg|значак|350пкс|Кадар з навагодняй сэрыі]] == Ў ролях == * [[Андрэй Лявонаў]] — Сяргей Васьняцоў, тата * [[Нона Грышаева]] — Людміла Васьняцова, мама, жонка Сяргея Аляксеевіча * [[Міраслава Карповіч]] — Маша * [[Анастасія Сіваева]] — Даша * [[Дар’я Мельнікава]] — Жэня * [[Лізавета Арзамасава]] — Галіна Сяргееўна * [[Кацярына Старшова]] — Пугаўка * [[Вольга Волкава]] — Антаніна Сямёнаўна, бабуля дзяўчынак, маці Людмілы Сяргееўны * [[Аляксандр Самойленка]] — Андрэй Антонаў, стаматоляг, адзін Сяргея Васьняцова, зводны брат Людмілы Васьняцова * [[Таццяна Арлова]] — сакратарка Тамара * [[Міхаіл Казакоў]] — Ільля Паляжайкін, раней — хлопец Галіны Сяргееўны, цяпер — хлопец Каці * [[Філіп Бледны]] — Венік, раней — аднакурсьнікі Машы, цяпер — муж Дашы * [[Аляксандр Алешка]] — алігарх Васіль Фядотаў * [[Марыя Сёмкіна]] — Аксана, жонка Фядотава * [[Ніна Персиянінава]] — Таісія Кірылаўна, дырэктарка школы №69, настаўніца хіміі * [[Ганна Дзімаў]] — Людміла Міхайлаўна, настаўніца расейскай і літаратуры * [[Эдуард Радзюкевіч]] — Эдуард Радуевіч, раней — дырэктар агенства «Сьвята! Сьвята! Сьвята!», цяпер — загадчык гаспадаркі школы №69 == Тэхнічныя зьвесткі == Здымкі сэрыялу пачаліся 13 ліпеня 2007. Стваральнікамі і аранжыроўшчыкам загалоўнай песьні зьяуляюцца браты Крыстоўскія (група Uma2rmaH). == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20111028234607/http://www.ctc-tv.ru/rus/projects/serials/papiny_dochki/index.phtml Старонка сэрыяла на сайце СТС] * [http://papinydochki.ru/ Афіцыйны сайт сэрыяла] [[Катэгорыя:Тэлевізійныя сэрыялы]] [[Катэгорыя:Тэлесэрыялы Расеі]] 66g9ocba7dlt4gkblapnxlrpb5rpquc 0 121914 2673579 2128195 2026-06-11T21:02:39Z PRChina Taiwan 98239 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 2673579 wikitext text/x-wiki '''Кабінэт Міністраў Іраку''' — галіна выканаўчае ўлады [[Ірак]]у. Фармуецца найбуйнейшай фракцыяй [[Рада прадстаўнікоў Іраку|Рады прадстаўнікоў]] і ўзначальваецца прэм’ер-міністрам. Сёньняшні склад Кабінэта міністраў быў зацьверджаны 22 сьнежня 2010 року пасьля доўгіх кансультацыяў паміж мінулымі ў Раду прадстаўнікаў партыямі. * Прэм’ер-міністар Іраку — [[Нуры аль-Малікі]] * Віцэ-прэм’ер па энэргетыцы — Хусэйн аль-Шахрыстані * Віцэ-прэм’ер — Салех аль-Мутлак * Віцэ-прэм’ер — Рош Нуры Шавэс == Асноўныя міністэрствы == * Міністар абароны — [[Нуры аль-Малікі]] (выканаўца абавязкаў) * Міністар фінансаў — Rafi al-Issawi * Міністар замежных справаў — Хашыяр Зэбары * Міністар унутраных справаў — [[Нуры аль-Малікі]] (выканаўца абавязкаў) * Міністар [[Нафта|нафты]] — Абдул Карым Луайбі == Іншыя міністэрствы == * Міністар сельскай гаспадаркі — Izz al-Din al-Dawla * Міністар сувязі — Mohammed Tawfiq Allawi * Міністар будаўніцтва — Mohammed Salem al-Laban * Міністар культуры — Saadoun al-Dulaimi * Міністар па справах міграцыі — Dindar Najman * Міністар адукацыі — Mohammed Tamim * Міністар электраэнэргетыкі — Ziyad Tareq al-Dharb * Міністар экалёгіі — Sargon Lazon Sliwah * Міністар аховы здароўя — Majid Mohammed Amin * Міністар вышэйшай адукацыі — Ali al-Adeeb * Міністар жыльлёвай гаспадаркі — Muhammad al-Darraji * Міністар абароны [[Правы чалавека|правоў чалавека]] — Muhammad Shiya al-Sudani * Міністар прамысловасьці — Ahmad Nassar Dali al-Karbouli * Міністар юстыцыі — Hasan al-Shammari * Міністар працы й сацыяльных справаў — Nassar al-Rubayie * Міністар па справах муніцыпалітэтаў — Dindar Najman (выканаўца абавязкаў) * Міністар навукі й тэхналёгіяў — Abd al-Karim al-Samarrai * Міністар гандлю — Rowsch Nuri Shaways (выканаўца абавязкаў) * Міністар транспарту — Hadi Al-Amiri * Міністар турызму й старажытнасьцяў — Liwaa Semeism * Міністар водных рэсурсаў — Mohaned al-Saadi * Міністар па справах жанчынаў — Хошияр Зебари (выканаўца абавязкаў) * Міністар працы й плянаваньні — Nassar al-Rubayie (выканаўца абавязкаў) * Міністар моладзі й спорту — Jasim Mohammed Jaafar == Дзяржаўныя міністры == * Ali al-Dabbagh — дзяржаўны міністар і прадстаўнік ураду * Safa al-Safi — дзяржаўны міністар па парлямэнцкіх справах * Abd al-Mahdi al-Mutayri * Bushra Husseing Saleh * Hassan Radia al-Sari * Yassin Mohammed Ahmed * Amer al-Khizaii — дзяржаўны міністар нацыянальнай згоды * Ali al-Adeeb (выканаўца абавязкаў) — дзяржаўны міністар нацыянальнага дыялёгу * Ali Abdullah al-Sajeri — дзяржаўны міністар замежных справаў * Hussein Ali al-Shaalan — дзяржаўны міністар па справах плямёнаў * Salah Mazahem al-Jibouri * Nurhan * [[Нуры аль-Малікі]] (выканаўца абавязкаў) — дзяржаўны міністар нацыянальнае бясьпекі * Turhan Abdullah — дзяржаўны міністар рэгіянальных справаў * прадстаўнік фракцыі [[Курдыстанія]] — дзяржаўны міністар па няўрадавых арганізацыях {{Парады артыкулу|перакласьці}} [[Катэгорыя:Ірацкая палітыка]] [[Катэгорыя:Урады паводле краінаў|Ірак]] j7pyuvxj9ouc1bvowj82rph3wook3ii 0 125221 2673589 2546079 2026-06-11T21:20:43Z PRChina Taiwan 98239 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */ 2673589 wikitext text/x-wiki {{Фільм |назва = Зялёны слонік |арыгназва = Зелёный слоник |выява = Зялёны слонік.jpg |памер = |подпіс = |рэжысэр = [[Сьвятлана Баскова]] |прадусар = [[Алег Маўрамаці]], [[Сьвятлана Баскова]], [[Уладзімер Зубкоў]] |сцэнарыст = [[Сьвятлана Баскова]] |дыктар = |ролі = [[Уладзімер Епіфанцаў]]<br />[[Сяргей Пахомаў]]<br />[[Аляксандар Маслаеў]]<br />[[Анатоль Асмалоўскі]] |кампазытар = |апэратар = [[Сьвятлана Баскова]] |мантаж = |вытворчасьць = «Зелёный слоник» |дата = 1999 |час = 86 хв. |мова = [[Расейская мова|расейская]] |краіна = [[Расея]] |бюджэт = |прыбытак = |папярэдні = |наступны = |сайт = |imdb = ID 1003080 }} «'''Зялёны сло́нік'''» ({{мова-ru|Зелёный слоник}}) — фільм у жанры трэш. Быў зьняты рэжысэрам Сьвятланай Басковай на аматарскую кінастужку ў 1998—1999 гадох. У фільме закрануліся такія табуяваныя й закрытыя тэмы, як [[садызм]], [[гомасэксуальнасьць]], [[нэкрафілія]] й [[капрафілія]]. «Зялёны слонік» стаў першым расейскім фільмам падобнага жанру й радыкальна нефарматнага пляну, які ня меў аналяґаў у далейшай гісторыі разьвіцьця [[Расея|расейскага]] кіно{{Крыніца?}}. «Зялёны слонік» атрымаў дыплём ІІ ступені ў разьдзеле поўнамэтражных гульнявых фільмаў конкурсу «Любительское кино» кінафэстывалю «Любить кино!—2000» у [[Масква|Маскве]]. Дэманстраваўся ў [[Францыя|Францыі]] й [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]]. == Сюжэт == Двух малодшых афіцэраў дасылаюць на гаўптвахту. Адзін зь іх (Сяргей Пахомаў, другі афіцэр, з пагонамі лейтэнанта) спрабуе пачаць размову зь іншым (Уладзімер Епіфанцаў, у фільме фігуруе як «''Брацішка''»), але робіць гэта ў вельмі дзіўнай манеры: усе ягоныя размовы зводзяцца да гісторыяў з уласнага досьведу — першы сэкс, як ён спражняўся ў [[Азоўскае мора]] альбо ў тапак аднапалчаніна, як яго за гэта хацелі зґвалціць і прымусілі зьесьці фэкаліі. Першы афіцэр спачатку ставіцца да гэтых гісторыяў з пагардай і кпінам. Другі афіцэр працягвае расказ нягледзячы на просьбы першага памаўчаць. У першага афіцэра пачынае сканчацца запас цярпеньня. Урэшце, другі афіцэр пачынае спробы пацешыць другога праз свае адцісканьні. Першы афіцэр, будучы ўжо моцна раздражнёным, карыстаецца момантам, ужывае фізычную сілу супраць другога і зрывае зь яго пагоны. Другі афіцэр прапаноўвае пастаяць на адной назе, «як чапля», каб першы аддаў яму пагоны. Калі ён пачынае гэта рабіць, першы афіцэр траціць цярпеньне й зьбівае яго. Але другі афіцэр не спыняецца й прапаноўвае спаражніцца на падлогу, каб, зь ягоных жа словаў, прыцягнуць мух і забіць іх разам. Пасьля гэтай прапановы першы афіцэр зноў зьбівае яго яшчэ мацней. На шум прыходзіць ахоўнік гаўптвахты (Аляксандар Маслаеў), які адводзіць першага афіцэра «да працы», чысьціць відэльцам запэцканы фэкаліямі ўнітаз. Прабыўшы нейкі час зь відэльцам у прыбіральні, першы афіцэр вяртаецца ў камэру й кладзецца спаць. Другі афіцэр сьпявае яму песьню пра зялёнага слоніка. Ранкам ён прачынаецца раней, і, пакуль першы афіцэр яшчэ сьпіць, ён спаражняецца на падлогу, частку фэкаліяў размазвае па сабе, частку зьядае, а частку кладзе ў талерку. Затым ён будзіць першага й прапаноўвае яму талерку ў якасьці сьняданка, кажучы, што гэта «салодкі хлеб». Першы афіцэр, бачачы бруднага другога афіцэра й талерку з фэкаліямі, канчаткова вар’яцее й пачынае крычаць, тлумачачы свой гнеў тым, што другі афіцэр зрабіў бруднай адзіную талерку для ежы. Ён працягвае абурацца, дадаючы агрэсыўныя й імпэратыўныя заклікі «йсьці мыцца пад брую й каб быў чыстым, курва» і патрабаваньнямі ў адрас начальства адсяліць яго ад «гэтага вар’ята», падмацоўваючы гэта шматлікімі абразамі й ужываньнем фізычнае сілы ў адрас лейтэнанта. На крыкі першага афіцэра прыходзіць ахоўнік. Ён зноў адводзіць таго афіцэра «да працы, чысьціць лайно». Тым часам да другога афіцэра ў камэру прыходзіць начальнік гаўптвахты ў званьні капітана (Анатоль Асмалоўскі), які пачынае распавядаць яму пра [[Ціхаакіянскі тэатар ваенных дзеяньняў Другой сусьветнай вайны|ціхаакіянскі тэатар ваенных дзеяньняў]], а таксама яго абражаць і зьбіваць. У гэты час ахоўнік сядзіць у нейкай каморцы, выпівае, і, размаўляючы сам з сабой, зьдзіўляецца, што гэта за афіцэры, бо «радзіма ім дала зорачкі, а яны лайно жаруць». Затым начальнік гаўптвахты адводзіць абодвух афіцэраў у нейкае сутарэньне, якое ён называе ямай, дзе яны, за яго словамі, павінныя панесьці суровае пакараньне. Туды таксама прыходзіць ахоўнік, які патрапляе капітану пад гарачую руку. Капітан пачынае зьдзеквацца з усіх трох пэрсанажаў, прымушаючы танчыць і сьпяваць песьню «Яблочко». Потым ахоўнік сыходзіць, а начальнік гаўптвахты прымушае лейтэнанта да аральнага сэксу. «Брацішка», бачачы ўсё гэта, выскоквае зь ямы, хапае кавалак арматуры і забівае ім капітана, ґвалціць ягоны труп, а потым вырывае з горла трахею, прымушаючы лейтэнанта ў яе трубіць. Затым, зразумеўшы, што забіў чалавека, ускрывае сабе вены і памірае. Лейтэнант намагаецца бессэнсоўнымі дзеяньнямі выратаваць першага афіцэра, але зразумеўшы, што нічога нельга зрабіць, пачынае крычаць ад безвыходнасьці. Тым часам вяртаецца ахоўнік і пачынае несьці трызьненьне пра тое, што стане палкоўнікам, прапануе другому афіцэру паехаць зь ім на парад, дзе ён будзе на белым кані глядзець салют у яго гонар. Затым ён устае на крэсла і зацягвае пятлю вакол свае шыі. Другі афіцэр пры дапамозе трахеі капітана выцягвае з-пад яго крэсла. Ахоўнік таксама гіне, і другі афіцэр імітуе сэкс зь яго трупам, пасьля чаго засынае паміж скрываўленых целаў. === Песьня пра зялёнага слоніка === У першай палове фільма другі афіцэр выконвае першаму песьню пра зялёнага слоніка, які і даў назву фільму. '''''Тэкст песьні''''' ''(арыґінал)'': <poem> ''Зеленый слоник в наш оркестр пришел'' ''Зеленый слоник наш трубу принес'' ''Когда ребята уходили'' ''Зеленый слоник на трубе играл'' ''Играл про то, как плохо в клетке жить'' ''Как плохо есть проклятую еду'' ''Как плохо всем,'' ''А хуже всего'' ''Ему,'' ''Зеленому слонику''. </poem> '' '''''Прыкладны пераклад на беларускую мову''''': <poem> ''Зялёны слонік у наш аркестар прыйшоў'' ''Зялёны слонік наш трубу прынес'' ''Калі хлопцы сыходзілі'' ''Зялёны слонік на трубе граў'' ''Граў пра тое, як дрэнна ў клетцы жыць'' ''Як дрэнна есьці клятую ежу'' ''Як дрэнна ўсім,'' ''А горш за ўсіх'' ''Яму'' ''Зялёнаму слоніку''. </poem> == Дзейныя асобы == * '''Першы афіцэр''', у фільме фігуруе як «''Брацішка''» (Уладзімер Епіфанцаў) — малодшы афіцэр у вопратцы без пагонаў. Спачатку ставіцца да суразмоўцы абыякава й скептычна, затым шалее, пастаянна зьбіваючы яго. У канцы фільма забівае начальніка гаўптвахты, затым сам ускрывае сабе вены, усьвядоміўшы, што нарабіў. Пасьля другога афіцэра шмат у чым паўплываў на падзеі фільма. * '''Другі афіцэр''' (Сяргей Пахомаў) — мяркуючы па пагонах, [[Старэйшы лейтэнант|старшы лейтэнант]] ВПС. Расказвае суразмоўцу гісторыі са свайго жыцьця. Пазьней быў заўважаны ў сцэнах капрафіліі і капрафаства, затым быў аральна згвалчаны начальнікам гаўптвахты. Адзіны герой фільма, які застаўся ў жывых. Зьяўляецца ўвасабленьнем зялёнага слоніка. * '''Ахоўнік''' (Аляксандар Маслаеў) — грае ў фільме нэўтральную ролю. * '''Капітан''' (Анатоль Асмалоўскі) — начальнік гаўптвахты. Вельмі цікавіцца гісторыяй марскога супрацьстаяньня [[ЗША]] і [[Японія|Японіі]]. У другой палове фільма аральна гвалціць другога афіцэра, забіваецца першым. Пасьля забойства ягоны труп трывае на сабе акт нэкрафіліі з боку першага афіцэра. == Анатацыі == {{пачатак цытаты}}Фільм прысьвечаны высокім чалавечым якасьцям — мужнасьці, гонару, бескарыснасьці і мужчынскаму сяброўству{{канец цытаты|}} {{пачатак цытаты}}«Зялёны слонік» — фільм пра свабоду чалавека, пра яе краевугольнае значэньне і неацэннасьць для асобы. Кіно пра мажлівыя мэтамарфозы чалавечае сутнасьці ва ўмовах замкнёнае прасторы, татальнага прыніжэньня і безвыходнасьці. Фільм — аб подзьвігу расейскага афіцэра.{{канец цытаты|}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Расейскія фільмы]] [[Катэгорыя:Фільмы 1999 году]] e7s0co19t2do4nx0agnem0eurxtafv4 0 133883 2673590 2654743 2026-06-11T21:21:26Z PRChina Taiwan 98239 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */ 2673590 wikitext text/x-wiki [[Файл:Kanstytucyja BSSR 1919.jpg|значак|Выява першай Канстытуцыі ССРБ]] [[Файл:I Źjezd Savietaŭ Biełaruskaj SSR.jpg|значак|Першы [[Усебеларускі зьезд Саветаў|Ўсебеларускі Зьезд Саветаў]]. Карціна А. Д. Шыбнёва]] '''Канстыту́цыя ССРБ 1919 году''' — першая [[Канстытуцыя]] Беларускай Савецкай Рэспублікі, прынятая 3 лютага 1919 году І [[Усебеларускі зьезд Саветаў|Усебеларускім зьездам Саветаў]] працоўных, сялянскіх і чырвонаармейскіх дэпутатаў (зьезд адбыўся 2—3 лютага 1919 году ў [[Менск]]у), яна юрыдычна замацавала [[Утварэньне БССР|ўтварэньне новай савецкай дзяржавы]] і яе новую назву — [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі]] (ССРБ). == Перадумовы прыняцьця Канстытуцыі == 1 студзеня 1919 году [[Часовы рабоча-сялянскі ўрад ССРБ|Часовы рэвалюцыйны рабоча-сялянскі ўрад Беларусі]] абнародваў «Маніхвэст». Гэта дата зьяўляецца днём нараджэньня [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]]. Сувэрэннасьць Савецкай Беларусі, абвешчаная ў «Маніхвэсьце», не азначала аслабленьня сувязяў і адмены падпарадкаваньня [[Расейская Савецкая Фэдэратыўная Сацыялістычная Рэспубліка|РСФСР]]. «Маніхвэст» замацаваў двойсьцьвенны характар узаемабаковых стасункаў паміж [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]] і [[Расейская Савецкая Фэдэратыўная Сацыялістычная Рэспубліка|РСФСР]]. Пасьля стварэньня [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]] працягвалі існаваць асноўныя прынцыпы, усталяваныя на Другім, Трэцім і Пятым Зьездах Саветаў РСФСР. Беларуская Савецкая рэспубліка ў якасьці афіцыйных прызнавала кіруючыя органы ўлады [[Расейская Савецкая Фэдэратыўная Сацыялістычная Рэспубліка|РСФСР]]. [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка Беларусь (ССРБ)]] не была прызнана аніводнай дзяржавай у сьвеце, акрамя іншых савецкіх рэспублік і [[Расейская Савецкая Фэдэратыўная Сацыялістычная Рэспубліка|РСФСР]]. 8 студзеня 1919 г. адбылося першае паседжаньне [[Часовы рабоча-сялянскі ўрад ССРБ|Часовага рэвалюцыйнага рабоча-сялянскага ўраду БССР]]. Яго першыя ўстановы замацоўвалі ўладу [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]] на тэрыторыі рэспублікі і на тых землях, на якіх усталявалася савецкая ўлада. Для апэратыўнай работы ўраду быў створаны Прэзыдыюм у складзе [[Зьміцер Жылуновіч|З. Жылуновіча]], А. Мясьнікова, М. Калмановіча. [[Часовы рабоча-сялянскі ўрад ССРБ|Часовы рэвалюцыйны ўрад]] вырашыў склікаць у пачатку лютага 1919 г. І Усебеларускі зьезд Саветаў, які павінен быў вырашыць пытаньне аб дзяржаўным будаўніцтве Беларусі == Зьмест Канстытуцыі == Канстытуцыя юрыдычна замацавала ня толькі стварэньне новай савецкай рэспублікі, але й асноўныя прынцыпы сацыялістычнага ладу. Яна грунтавалася на першай савецкай канстытуцыі — [https://web.archive.org/web/20121017060104/http://pravo.by/main.aspx?guid=1921 Канстытуцыі РСФСР 1918 году], якая служыла ўзорам канстытуцыйнага заканадаўства для ўсіх савецкіх рэспублік. У ёй замацоўваліся палажэньні аб савецкай форме ўлады й дыктатуры пралетарыяту. Першай яе часткай стала ленінская Дэклярацыя правоў працоўнага й эксплёатуемага народу<ref name="kanstytucyja">[https://web.archive.org/web/20121017060334/http://pravo.by/main.aspx?guid=1951 Канстытуцыя Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]{{Ref-ru}}</ref> — своеасаблівая прэамбула, у якой абвяшчалася адмена прыватнай уласнасьці на зямлю й нацыяналізацыя сельскагаспадарчых прадпрыемстваў, замацоўвалася дзяржаўная ўласнасьць на лясы, нетры, гаварылася аб увядзеньні ўсеагульнай працоўнай павіннасьці, стварэньні «Сацыялістычнай [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|Чырвонай Арміі]] працоўных і сялян». Канстытуцыя складалася ўсяго толькі з 32 артыкулаў. Асноўная частка Канстытуцыі ўключала ў сябе тры разьдзелы: агульныя палажэньні; канструкцыя савецкай улады; аб гербе й сьцягу. === Агульныя палажэньні === У першым разьдзеле гаварылася аб асноўнай задачы савецкай дзяржавы на пераходны пэрыяд — «усталяваньне дыктатуры гарадзкога й сельскага пралетарыяту й бяднейшага сялянства у выглядзе магутнай Савецкай улады, у мэтах поўнага падаўленьня буржуазіі, зьнішчэньня эксплёатацыі чалавека чалавекам і ўсталяваньня сацыялізму, пры якім ня будзе ні падзелў на клясы, ні дзяржаўнай улады» (арт. 4). У адпаведнасьці з палажэньнямі Канстытуцыі ўлада ў [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|ССРБ]] належала «усяму працоўнаму насельніцтву краіны, аб’яднанаму у гарадзкіх і сельскіх Саветах». Органамі вярхоўнай улады аб’яўляўся зьезд Саветаў Беларусі, а ў перапынках паміж зьездамі — [[Цэнтральны выканаўчы камітэт БССР|Цэнтральны Выканаўчы Камітэт]] (ЦВК). У першым разьдзеле Канстытуцыі<ref name="kanstytucyja" /> замацоўваліся таксама правы й абавязкі грамадзян рэспублікі. Абвяшчаліся ў асноўным толькі палітычныя свабоды — свабода слова й друку, свабода сходаў, мітынгаў, шэсьцяў, а таксама свабода сумленьня. Як было адзначана у арт. 16, «кіруючыся інтарэсамі працоўнага кляса ў цэлым, ССРБ пазбаўляе некаторых асобаў і асобныя групы правоў, якія выкарыстоўваюцца імі на шкоду інтарэсам сацыялістычнай рэвалюцыі». Абавязкаў грамадзян Канстытуцыя<ref name="kanstytucyja" /> вызначала толькі два. Так, артыкул 12 абвясьціў працу абавязкам усіх грамадзян рэспублікі, прычым рэглямэнтаваўся прынцып: «Хто не працуе, той не ясі». Акрамя таго, усталёўваўся ўсеагульны воінскі абавязак, аднак са зброяй у руках мелі права абараняць рэвалюцыю толькі працоўныя, а на "непрацоўныя элемэнты ўскладалася адпраўленьне іншых вайсковых абавязкаў. === Канструкцыя савецкай улады === Другі канстытуцыйны разьдзел быў прысьвечаны сыстэме органаў савецкай улады. Аднак чамусьці "канструкцыя савецкай улады ўключала у сябе толькі вышэйшыя органы ўлады: зьезд Саветаў працоўных, сялянскіх і чырвонаармейскіх дэпутатаў Беларусі, Цэнтральны Выканаўчы Камітэт (ЦВК), а таксама Малы і Вялікі Прэзыдыюм ЦВК. Вышэйшым органам улады ў рэспубліцы аб’яўляўся зьезд Саветаў Беларусі, а ў перапынках паміж зьездамі — Цэнтральны Выканаўчы Камітэт [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|ССРБ]] (ЦВК ССРБ). У склад выбранага на зьезьдзе ЦВК [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]] увайшло 50 чалавек. Апошні ўтвараў Малы і Вялікі Прэзыдыюм. Замацаваньне прававога статусу гэтых органаў было даволі недакладным. Асабліва гэта тычылася Вялікага Прэзыдыюму ЦВК. Фактычна Вялікі Прэзыдыюм і зьяўляўся [[Урад|ўрадам]] рэспублікі, бо ў адным з артыкулаў гаварылася, што яму належыць «агульнае кіраўніцтва справамі [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|ССРБ]]», аднак склад яго і кірункі дзейнасьці не вызначаліся. Канстытуцыя<ref name="kanstytucyja" /> не прадугледжвала утварэньне СНК (у адрозьненьне ад [https://web.archive.org/web/20121017060104/http://pravo.by/main.aspx?guid=1921 Канстытуцыі РСФСР]), у ёй нічога не гаварылася аб мясцовых органах улады й кіраваньня і аб выбарчым праве. Заканадаўца, абвясьціўшы у першым разьдзеле Канстытуцыі<ref name="kanstytucyja" />, што ўся ўлада ў [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|ССРБ]] належыць гарадзкім і сельскім Саветам, больш аб мясцовых органах улады не згадваў. Парадак ажыцьцяўленьня выбараў у органы савецкай улады таксама ня быў замацаваны. Лічылася, што зьяўляецца дастатковым урэгуляваньне гэтых пытаньняў [https://web.archive.org/web/20121017060104/http://pravo.by/main.aspx?guid=1921 Канстытуцыяй РСФСР]. Увогуле схема пабудовы органаў улады і кіраваньня нагадвала абласную структуру. === Аб гербе і сьцягу === Апошні разьдзел Канстытуцыі, які складаўся з двух артыкулаў, утрымліваў апісаньне [[Герб Беларускай ССР|герба]] і [[Сьцяг Беларускай ССР|сьцяга]] ССРБ. <gallery> Emblem of the Byelorussian Soviet Socialist Republic (1919–1920).svg|Герб ССРБ 1919 г. Flag of Byelorussian SSR (1919-1927).png|Сьцяг ССРБ 1919 г. </gallery> === Агульная характарыстыка === Такім чынам, Канстытуцыя ССРБ<ref name="kanstytucyja" /> была кароткай, не ўключала многіх пытаньняў, якія падлягаюць канстытуцыйнаму рэгуляваньню. Асталося па-за ўвагай заканадаўцы рэгуляваньне іншых сфэраў дзяржаўна-палітычнага жыцьця Беларусі. Не зразумела, чаму заканадаўца, з большага перапісаўшы некаторыя палажэньні [https://web.archive.org/web/20121017060104/http://pravo.by/main.aspx?guid=1921 Канстытуцыі РСФСР] (з шасьці разьдзелаў даволі кораценька былі перапісаны тры), не зьвярнуў увагу на астатняе, якое было таксама вельмі важным. Увогуле зьвяртае на сябе ўвагу той факт, што на зьезьдзе Саветаў у адзін і той жа дзень былі прынятыя два ўзаемавыключальныя канстытуцыйныя акты. Другім была дэклярацыя зьезду, у якой гаварылася аб неабходнасьці [[ЛітБелССР|аб’яднаньня Беларускай ССР зь Літоўскай ССР]] у адзіную дзяржаву, прычым тлумачылася такое рашэньне ЦК РКП(б) тым, што яно найбольш адпавядала агульнапалітычным задачам [[Расейская Савецкая Фэдэратыўная Сацыялістычная Рэспубліка|РСФСР]] і «міжнароднай каньюнктуры». == Дапаўненьні да Канстытуцыі == Пасьля вызваленьня тэрыторыі Беларусі ад польскай акупацыі 31 ліпеня 1920 г. прымаецца Дэклярацыя аб незалежнасьці БССР. Такім чынам, абвяшчаецца паўторна [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]]. І тады ўзьнікае неабходнасьць удакладніць палажэньні Канстытуцыі БССР. На II зьезьдзе Саветаў ССРБ, які адбыўся з 13 па 17 сьнежня 1920 г., былі прыняты Дапаўненьні да Канстытуцыі ССРБ 1919 году<ref name="kanstytucyja" />. === Органы Цэнтральнай улады === Па сутнасьці зьезд абнавіў Канстытуцыю<ref name="kanstytucyja" />. Дакумэнт утрымліваў нормы аб структуры і паўнамоцтвах цэнтральных органаў савецкай улады [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|ССРБ]]: аб зьезьдзе Саветаў Беларусі, Цэнтральным Выканаўчым Камітэце Беларусі, Прэзыдыюме ЦВК Беларусі, Савеце Народных Камісараў. Аднак, яны ў асноўным засяродзіліся на рэглямэнтацыі утварэньня вышэйшага органа дзяржаўнага кіраваньня рэспублікі — Савету Народных Камісараў. Фактычна створаны быў першы сапраўдны савецкі [[Урад|ўрад]] (не часовы, як урад [[Зьміцер Жылуновіч|Жылуновіча]], і не зусім зразумелы, як Вялікі Прэзыдыюм ЦВК па Канстытуцыі 1919 году<ref name="kanstytucyja" />). Дапаўненьнямі рэглямэнтавалася стварэньне 15 наркаматаў (замежных справаў, ваенных справаў, унутраных справаў, асьветы, харчаваньня, працы, аховы здароўя, земляробства, народнай сувязі, сацыяльнага забесьпячэньня, фінансаў, юстыцыі), прычым на правах наркаматаў былі Рабоча-сялянская інспэкцыя й Надзвычайная камісія. Наркаматы ўзначальвалі народныя камісары, якія й уваходзілі ў склад ураду Беларускай ССР. Зьезд Саветаў, згодна Дапаўненьням, выбірае ЦВК Беларусі ў складзе 60 чалавек, які зьяўляецца паміж зьездамі Саветаў вышэйшым заканадаўчым, распарадчым і кантрольным органам ССРБ. Прэзыдыюм ЦВК Беларусі выбіраецца сэсіяй ЦВК у складзе старшыні і чатырох членаў, да якога ў пэрыяд паміж сэсіямі ЦВК пераходзяць функцыі і правы ЦВК. Аднак агульнапалітычныя пытаньні вялікай важнасьці ўносяцца на зацьвярджэньне сэсіі ЦВК === Недахопы === Шэраг пытаньняў, якія й раней не рэглямэнтаваліся Канстытуцыяй 1919 году<ref name="kanstytucyja" />, зноў не былі разгледжаны. Не было разьдзела аб мясцовых органах улады, выбарчым праве, судовай сыстэме, пракуратуры. Заставалася нязьменнай уводная частка Канстытуцыі — Дэклярацыя правоў працоўнага й эксплёатуемага народа<ref name="kanstytucyja" />. У Дапаўненьнях мелася толькі агаворка: «в отношении уездных съездов, их исполкомов и отделов, а также по всем остальным вопросам советского строительства в ССРБ съезд постановляет руководствоваться Конституцией и постановлениями VII Всероссийского съезда Советов». У Дапаўненьнях нават не ўдакладнялася, якой канстытуцыяй патрэбна кіравацца, бо, вядома ж, разумелася расейская. === Значэньне канстытуцыі === Усё гэта сьведчыць аб тым, што пры першапачатковым вызначэньні асноў функцыянаваньня [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Беларускай ССР]] заканадаўца арыентаваўся на замацаваньне самых цесных адносінаў з [[Расейская Савецкая Фэдэратыўная Сацыялістычная Рэспубліка|РСФСР]]. Увогуле ж Канстытуцыя БССР 1919 г.<ref name="kanstytucyja" /> стала значнай юрыдычнай падставай для далейшага разьвіцьця беларускай савецкай дзяржаўнасьці й яе канстытуцыяналізму. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Кніга|аўтар=Васілевіч, Р. А.|загаловак=Гісторыя канстытуцыйнага права Беларусі|адказны=Р. А. Васілевіч, Т. І. Доўнар, Я. А. Юхо|месца=Мн.|выдавецтва=«Права і экономіка»|год=2001|старонак=363}} * {{Кніга|аўтар=Круталевіч, В. А.|загаловак=Гісторыя дзяржавы і права Беларусі (1917—1945 гг.)|адказны=В. А. Круталевіч, І. А. Юхо|выданьне=2-е выд|месца=Мн.|выдавецтва=Беларуская навука|год=2000|старонак=238}} * {{Кніга|аўтар=Юхо, Я. А.|загаловак=Гісторыя дзяржавы і права Беларусі: Дапаможнік: У 2 ч. Ч. 2|месца=Мн.|выдавецтва=РІВШ БДУ|год=2003|старонак=275}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20180602082915/http://pravo.by/pravovaya-informatsiya/pomniki-gistoryi-prava-belarusi/kanstytutsyynae-prava-belarusi/kanstytutsyi-belarusi/konstitutsiya-1919-goda/ Дэклярацыя правоў працоўнага і эксплюатуемага народу, Канстытуцыя 1919 году, дапаўненьні да Канстытуцыі ССРБ 1919 году] * [https://web.archive.org/web/20121017060104/http://pravo.by/main.aspx?guid=1921 Канстытуцыя РСФСР 1918 году] [[Катэгорыя:Дзяржаўны лад БССР]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 1919 годзе]] [[Катэгорыя:Канстытуцыі Беларусі|ССРБ, 1919]] [[Катэгорыя:Канстытуцыі колішніх дзяржаваў‎|ССРБ]] [[Катэгорыя:Колішнія канстытуцыі|1919]] 5ceop93w37sx53vg70hvauydewd6pmh 0 135077 2673630 2437218 2026-06-12T06:30:28Z PRChina Taiwan 98239 2673630 wikitext text/x-wiki {{Артаграфія}} '''«VuRaj»''' ({{мова-be|Вурай|скарочана}}) — [[Беларусь|беларускі]] музычны гурт ([[Менск]]), які экспэрымэнтуе зь беларускім [[фальклёр]]ам. Чароўнае перапляценьне вобразаў беларускай міталёгіі і аўтарскага бачаньня фальклёру надаюць непаўторнае адценьне і самабытнасьць калектыву. == Гісторыя == Этна-гурт «VuRaj» быў заснаваны ў 2010 годзе. Першапачатковы стыль музыкі — інструмэнтальны тэатар, казачны фольк. Першыя альбомы  Vuraj (2010) і «Песні, казачкі ды танцы» (2012)<ref name=":0">[http://www.experty.by/content/vuraj-pesn-kazachk-dy-tantsy-dye Vuraj «Песні, казачкі ды танцы» (+аўдыё)] / Experty.by</ref>. Новы этап калектыва — стварэньне праґрамы на аснове беларускіх, палескіх песень і выхад поўнафарматнага альбома «Rajok» (2014)<ref name=":1">[http://www.experty.by/content/vuraj-vyda-pershy-studyiny-albom-slukhatsspampavats Vuraj выдаў першы студыйны альбом (+слухаць/+спампаваць)] / Experty.by</ref>. Гэты альбом стаў найлепшым фолк-альбомам году паводле вэрсіі сайту [[Experty.by]]<ref>[http://www.experty.by/content/luchshie-belorusskie-albomy-2014-audio Лучшие белорусские альбомы 2014 (+аудио)] / Experty.by</ref><ref>[http://www.experty.by/content/gurt-vuraj-zapisau-najlepshy-belaruski-folk-albom-2014 Гурт Vuraj запісаў найлепшы беларускі фолк-альбом 2014] / Experty.by</ref>. У 2015 року гурт прэзэнтаваў на партале [[Тузін Гітоў]] двухбаковы EP, тры песьні зь якога зьяўляюцца аўтарскімі апрацоўкамі народных сьпеваў, а астатнія тры — іхняй аўтэнтычнай вэрсіяй. У 2016 гурт быў адзначаны прэміяй «Героі году» ад парталу Тузін Гітоў з фармулёўкай «за музычную актыўнасьць»<ref>[https://web.archive.org/web/20161215192951/http://tuzin.fm/article/3551/hieroji-2016-hodu---intelligency-ji-vuraj.html «ГЕРОІ 2016 ГОДУ» — INTELLIGENCY І VURAJ (ДАДАЛОСЯ ВІДЭА)] / Тузін Гітоў</ref>. «VuRaj» плённа экспэрымэнтуе з музычнымі афарбоўкамі. Відавочная фольк-рокавая, ды й уласна рокавая, накіраванасьць некаторых твораў перамяжоўваецца з даволі акадэмічным нэаклясычным гучаньнем. «VuRaj» практыкуе й непрыхаваны нэафольк побач з джазавымі гукамі ды рысамі псыхадэлікі. Кожная кампазыцыя, хаця і абапіраецца карэньнямі на аўтэнтычны сьпеўны матэрыял таго ці іншага рэгіёну Беларусі,  зьяўляецца цалкам самастойным творам. == Дыскаграфія == * «Vuraj» (2010) * «Песні, казачкі ды танцы» (2012) * «Rajok» (2014) * «Шэсць загадок» (EP, 2015)<ref>[https://web.archive.org/web/20161203033013/http://tuzin.fm/article/2652/sesc-zahadok-ad-vuraj-premjera-ep.html «ШЭСЬЦЬ ЗАГАДОК» АД VURAJ (ПРЭМ’ЕРА EP)] / Тузін Гітоў</ref> * «Вэлытай, пэрэпылко» (сумесны з [[Re1ikt]] інтэрнэт-самотнік, 2016)<ref>[https://web.archive.org/web/20170327150148/http://tuzin.fm/article/3147/vuraj-i-re1ikt-zapisali-rok-varyjant-folk-hita-velytaj.html VURAJ I RE1IKT ЗАПІСАЛІ РОК-ВАРЫЯНТ ФОЛЬК-ГІТУ «ВЭЛЫТАЙ, ПЭРЭПЫЛКО» (ПРЭМ’ЕРА)] / Тузін Гітоў</ref> == Склад гурта == * [[Сяржук Доўгушаў]] — вакал, [[Дудка|дудкі]] * Вольга Палякова — [[флейта]] * Аляксандар Ясінскі — [[баян]] * Настасься Папова — [[скрыпка]] * Данііл Залескі — [[бубны]] * Эрык Арлоў-Шымкус — [[кантрабас]] * Іван Арцімовіч — [[гітара]] == Былыя ўдзельнікі == * Кацярына Крывашэйцава — [[тамбак]], [[пэркусія]] * Глеб Анішчанка — кантрабас * Андрэй Еўдакімаў — гітара, [[гармонік]] * Андрэй Гарошка — бубны == Фэстывалі == {{Перакласьці|сэкцыя}} Гурт VuRaj прымаў удзел у фэстывалях: * Этна-фэст «Ад неба на паўметры» (Менск 2009) * Graffiti Open Music Fest (Менск 2009) * Музычны спарынг (Менск, 2010 г.) * [[Пустые холмы|Пустые холмы — 2010]] (Масква-Калуга, 2010 г.) * Міжнародны фэстиваль «Флюгери Львова» (г. Львоў, 2011 г.) * Міжнародны фэстиваль Киівські «Флюгери Львова» (г. Кіеў, 2011 г.) * [[Пустые холмы|Пустые холмы — 2011]] * [[Басовішча|Басовішча-2011]] * [[Пустые холмы|Город Золотой]] (ПХ, Крым 2011 г.) * Этна-Млын (Беларусь, Дудуткі,2012) * Камяніца-2012 (Беларусь, [[Беларускі дзяржаўны музэй народнай архітэктуры і побыту|Строчыцы]]) * Міжнародны этнічны фэстываль «КРАЇНА МРІЙ» (г. Кіеў, Украіна 2013 г.) * «Цукеркавы Фэст» (Івянец, Беларусь, 2013 г.) * Этна-фэстываль «Сунічны Джэм» (г. Менск, Беларусь, 2014 г.) * Міжнародны эка-культурны фэстываль «Трипільське коло» (г. Ржышчаў, Кіеўская вобл., Украіна, 2014) * Фэстываль «Арт Пікнік Слави Фролової» (ВДНГ, г. Кіеў, Украіна 2014 г.) * Этна-фэстываль «Трипільські зорі» (г. Чаркасы, Украіна 2014 г.) * Фэстываль «Вольнае паветра» (Хутар «Шаблі», Беларусь 2014 г.) * «Solidarni z Białorusią» (Гданьск, Польшча 2015 г.) * «Sianokosy nad Narwią Kupalle» (Нараў, Польшча 2015 г.) * Фэстываль міталёгіі «У госьці да лепельскага Цмока» (г. Лепель, Беларусь 2015, 2016 г) * Фэстываль «Камяніца» (Беларусь, 2015) * Фэстываль «Mikołajki Folkowe» (Люблін, Польшча, 2016) * Pohoda (Славаччына, 2017) * Folkowisko Festiwal kultury pogranicza (Польшча, 2017) * Basowiszcza / Басовішча — festiwal muzyki młodej Białorusi (Польшча, 2017) * Atlas Weekend (Кіеў, Украіна, 2017) * Міжнародны фэстываль "Дикая мята" (Россия, 2017) * Фэстываль "Дунайська Січ" (Ізмаіл, Украіна, 2017) == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://vuraj.bandcamp.com/ Бачына ў сеціве] * {{Facebook|vurajband}} * [https://www.last.fm/ru/music/Vuraj Vuraj на Last.fm] [[Катэгорыя:Беларускія музычныя гурты]] [[Катэгорыя:Беларускія фолк-гурты]] [[Катэгорыя:Музычныя гурты паводле жанраў]] gj0pjtthuaf16gg51cr3jidtqsxf9vp 0 139381 2673552 2656166 2026-06-11T19:40:14Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2673552 wikitext text/x-wiki {{пра|лёгкаўзброеную кавалерыю XV—XX стагодзьдзяў|Гусары|цяжкую кавалерыю [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]}} {{Вайсковае падразьдзяленьне |назва = Гусарыя |выява = [[Файл:Даспехі крылатага гусара.jpg|250пкс]] |подпіс выявы = Узор гусарскага дасьпеху з крыламі сяр. XVII ст., з экспазыцыі ў [[Мірскі замак|Мірскім замку]] |гады = XVI—XVIII стагодзьдзі |краіна = [[Рэч Паспалітая]] ([[Вялікае Княства Літоўскае]], [[Карона Польская]]) |тып = Цяжкая [[кавалерыя]] |уключае ў сябе = |роля = Асноўная частка войска Рэчы Паспалітай |ролі = |памер = |камандная структура = [[Гуф (вайсковае падразьдзяленьне)|Гуфы]] (2—4 харугвы да 400 коней), [[Харугва|харугвы]] (100—200 коней) |разьмяшчэньне = |мянушкі = Крылатая кавалерыя, крылатыя гусары |узбраеньне = [[Гусарская піка|доўгія пікі]], [[канчар]]ы |колеры = Чырвоныя [[кунтуш]]ы, белыя крылы }} '''Гуса́рыя'''<ref>''Сороколетов Ф. П.'' [http://books.google.com/books?id=6mUtAAAAMAAJ&q=%D0%B3%D1%83%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F&dq=%D0%B3%D1%83%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F&hl=en&ei=5W2ATqr4FOHm4QSJyIToDg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CC0Q6AEwATgU История военной лексики в русском языке: XI—XVII вв]. — Наука, Ленингр. отд-ние, — 1970. С.&nbsp;383.{{ref-ru}}</ref> альбо '''крыла́тыя гуса́ры''' ({{мова-pl|husaria|скарочана}}) — элітная кавалерыя [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]], якая дзеяла на палёх баёў з пачатку XVI да сярэдзіны XVIII стагодзьдзя<ref name="ReferenceA">''Сікора Р.'' З історії польських крилатих гусарів. — Київ: Дух і літера, 2012. С. 8.{{ref-uk}}</ref>, спэцыялізавалася на «праломліваньні» баявых парадкаў варожай коньніцы або пяхоты канцэнтраваным дзідавым кавалерыйскім ударам<ref>''Академия наук СССР'' [http://books.google.com/books?id=ZSNmAAAAMAAJ&q=Крылатые+гусары&dq=Крылатые+гусары&hl=en&ei=yGuATvaUGvPc4QSz8cm_Dg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCsQ6AEwAA Памятники культуры: Новые открытия], Научный совет по истории мировой культуры. — М.: Наука, — 1985.{{ref-ru}}</ref><ref>''Бегунова А.'' [http://books.google.com/books?id=IlUnAAAAMAAJ&q=польские+гусары&dq=польские+гусары&hl=en&ei=zm-ATuzuD-b04QSLpYi1Dw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=5&ved=0CEIQ6AEwBA Повседневная жизнь русского гусара в царствование Александра I], Молодая гвардия, — 2000. С.&nbsp;383.{{ref-ru}}</ref>. Утвораная на рубяжы XV—XVI стагодзьдзяў<ref name="Vasikiev" />, станавіла аддзелы цяжкай кавалерыі з спэцыфічнай тактыкай, узбраеньнем, камплектаваньнем і мела лёгка пазнавальныя адметныя атрыбуты — крылы (мацаваліся рознымі спосабамі за сьпінай вершніка), вельмі доўгія пікі з [[прапар]]цамі й зьвярыныя шкуры. Крылатыя гусары на многія дзесяцігодзьдзі былі асноўнай ударнай сілай войска Рэчы Паспалітай, у адрозьненьне ад звычайных [[Гусары|гусараў]], якія былі лёгкай кавалерыяй і дапаможнымі падразьдзяленьнямі. Гусарыя была падразьдзяленьнем [[Аўтарамэнт|народнага аўтарамэнту]] — наёмнага войска Рэчы Паспалітай. Найбольш шматлікай і баяздольнай часткай войска Рэчы Паспалітай была [[кавалерыя]], у якой гусары складалі значную частку<ref name=Den>''Denison G. Т.'' A History of Cavalry from the earliest times with lessons for the future. — London: McMillan, 1877.{{ref-en}}</ref><ref name="Марков" />. Астатнія роды войскаў адыгрывалі ў войску Рэчы Паспалітай дапаможную ролю: узаемадзеяньне пяхоты й артылерыі з кавалерыяй было наладжанае дрэнна, таму кавалерыя й найбольш яе баяздольная частка гусарыя былі асноўнай баявой сілай тагачаснага войска. Доўгі час ''крылатыя гусары'' ня мелі сабе роўных у [[Эўропа|Эўропе]], іхныя атакі ня раз здабывалі перамогу [[Карона Каралеўства Польскага|Каралеўству Польскаму]] й [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікаму Княству Літоўскаму]]<ref>''Морихин В. Е.'' [http://books.google.com/books?id=9GM0AAAAMAAJ&q=%22Польские+гусары%22&dq=%22Польские+гусары%22&hl=en&ei=uth5TruHEYrYsgbMg4jQDw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=7&ved=0CEkQ6AEwBg Традиции офицерского корпуса России]. — Гала Пресс: Кучково поле, 2003. С. 431.{{ref-ru}}</ref>. == Гісторыя гусарыі == === Паходжаньне тэрміну === Паводле адной з вэрсіяў, у X стагодзьдзі ў [[Бізантыйская імпэрыя|бізантыйскіх]] вайсковых статутах згадваецца лёгкая коньніца, якая называлася ''chosariori'' ці ''chonsariori''. У ёй служылі балканскія найміты, часьцей за ўсё [[Сэрбія|сэрбы]], асноўнымі абавязкамі якіх былі выведка й дывэрсійныя набегі. У сваю чаргу, бізантыйскі тэрмін мог утварыцца ад [[Лацінская мова|лацінскага]] ''cursores'' — так называлася лёгкая коньніца ў часы заняпаду [[Рымская імпэрыя|Рымскай імпэрыі]]. У сэрбскай мове грэцкае ''гонсарыі'' ператварылася ў ''гусар''<ref>[http://www.etymonline.com/index.php?term=hussar Online Etymology Dictionary] {{ref-en}}</ref> і стала сынонімам слова ''бандыт''. У XIV стагодзьдзі [[Сэрбскае царства]] з сталіцай у горадзе [[Рас]] пала, і многія сэрбскія гусары знайшлі прытулак у [[Вугоршчына|Вугоршчыне]]&nbsp;— дзе разам з вугорцамі змагаліся з [[Асманская імпэрыя|асманскай]] экспансіяй. Так у [[Вугорская мова|вугорскай мове]] магло зьявіцца слова [[Гусары|гусар]]<ref name=NS-3-6>''ред. Киселёв'' В. И. [http://www.twirpx.com/file/373292/ Польские крылатые гусары 1576—1775]{{Недаступная спасылка|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // — Артёмовск: военно-исторический альманах «Новый солдат», № 142, — 2002. С. 3-6 {{ref-ru}}</ref><ref name="Soldatenko">''Солдатенко А.'' Польская гусария 1500—1776 гг. — СПб.: Орел, №&nbsp;3, — 1993. С.&nbsp;17—24. {{ref-ru}}</ref>. Паводле іншай вэрсіі ў 1458 годзе вугорскі кароль [[Мацяш Корвін]] загадаў для абароны ад турак сабраць адмысловае коннае апалчэньне. У яго набіралі па адным жаўнеры з дваццаці двароў — па-вугорску ''husz'' азначае дваццаць<ref name=NS-3-6 />, ''ar''&nbsp;— заробак<ref>''Brzezinski R.'' [https://web.archive.org/web/20160311154536/https://books.google.by/books?id=GCW2VIgJ5o0C&dq=Polish+Armies+1569-1696&hl=ru Polish Winged Hussar 1576—1775]. — Oxford: Osprey, 2006. P. 5.{{ref-en}}</ref>. Адсюль пайшла назва апалчэнцаў — «гусары». === Станаўленьне === {{Падвойная выява|справа|Літвінскі вершнік-гусар.PNG|120|Deli Lorichs.jpg|120|Раньні гусар-[[літвін]]. ''Абрагам дэ Бруйн'', 1575|[[Дэлі (воіны)|Дэлі]] ў парадным строі. Гравюра невядомага мастака, 1576}} Найбольш імаверна, што на экіпіраваньне й вонкавасьць крылатых гусараў аказалі ўплыў турэцкая кавалерыя й, асабліва, {{Артыкул у іншым разьдзеле|Дэлі (воіны)|«''дэлі''»|tr|Deliler}} (літаральна — «вар’яты»). Так зваліся ваяры конных аддзелаў, якія ішлі ў авангардзе турэцкай арміі. Яны звычайна набіраліся з балканскіх народаў ([[Паўднёвыя славяне|паўднёвых славянаў]], [[Альбанія|альбанцаў]] і г. д.), падуладных [[Асманская імпэрыя|Асманскай імпэрыі]]. Дэлі адрозьніваліся «вар’яцкай» адвагай, замест дасьпеху яны насілі шкуры дзікіх зьвяроў і ўпрыгожывалі сябе крыламі драпежных птушак. Паводле прыкладу дэлі, крылы на шчытах і галаўных уборах сталі насіць вугорскія гусары. [[Файл:Hungarian-style shield 1.jpg|міні|зьлева|130пкс|<small>[[Ерыхонка]] і вугорскі шчыт, падобны тып выкарыстоўваўся ў [[Вялікае Княства Літоўскае|ВКЛ]] і [[Польскае Каралеўства (1385—1569)|Польшчы]] ў XVI стагодзьдзі</small>]] Першапачаткова гусары былі лёгкай кавалерыяй і не насілі дасьпеху. Адзеньне складалася з вугорскага [[кафтан]]у з шнурамі-пятліцамі на грудзёх (будучы [[даламан]]), на які накідваўся футравы плашч-мантыя. Часам гэты плашч замяняла ваўчыная, мядзьведжая альбо леапардавыя шкура. На галаве гусары насілі своеасаблівыя [[Лямец|лямцавыя]] ці футравыя шапкі, упрыгожаныя пёрамі, вугорскія шапкі-«магеркі» ці мэталёвы [[Шышак|шлем-шышак]]. Абуткам служылі чорныя, жоўтыя або чырвоныя боты<ref name=Bo>''Васильев А.'' [http://kulichki.com/gusary/istoriya/polish/vasilev/ Польско-литовская гусария XVII века], М.: Цейхгауз, № 7. — 1998.{{ref-ru}}</ref>. Гусары мелі шчыт складанай формы ([[тарча (дасьпехі)|тарча]]), да якога маглі прыбівацца, на ўзор турэцкіх дэлі, дэкаратыўныя крылы, вырабленыя зь пер’я дзікіх птушак. Гусары былі ўзброеныя доўгім кап’ём-пікай (звалася таксама «дрэвам»), шабляй, маглі мець лук<ref name="Vasikiev" />. Першымі польскімі гусарамі былі сэрбы<ref name=NS-3-6 /><ref name=Bz>''Brzezinski R.'' [https://web.archive.org/web/20160311154536/https://books.google.by/books?id=GCW2VIgJ5o0C&dq=Polish+Armies+1569-1696&hl=ru Polish Winged Hussar 1576—1775]. — Oxford: Osprey, 2006. P. 6.{{ref-en}}</ref>. У 1500 годзе некалькі шляхетных сэрбаў з сваімі невялікімі аддзеламі паступілі на службу караля [[Польскае Каралеўства (1385—1569)|Польшчы]] [[Аляксандар Ягелончык|Аляксандра]]. Неўзабаве ў гэтыя падразьдзяленьні пачалі набіраць вугорцаў, палякаў і літвінаў<ref name=Bz />. У сьнежні 1501 году былі сфармаваныя першыя рэгулярныя роты гусарыі (''hussarorum alias raczev'')<ref name=NS-3-6 />. Сэрбскія гусары былі лёгкай коньніцай, ня мелі дасьпехаў і ў якасьці ахоўнага рыштунку выкарыстоўвалі толькі невялікі шчыт, часам кальчугу й шышакі<ref>''Сікора Р.'' З історії польських крилатих гусарів. — Київ: Дух і літера, 2012. С. 9.{{ref-uk}}</ref>, а ўзброеныя былі толькі лёгкай пікай<ref name=NS-3-6 />. Польскія ж гусары, ужо зь сярэдзіны XVI стагодзьдзя імкнуліся да заходняй традыцыі, мелі розную зброю й ахвотна выкарыстоўвалі лёгкі ахоўны рыштунак — панцыр, кальчугу, нагруднік і іншыя разнавіднасьці дасьпехаў. У 1577 годзе, абраны годам раней князем літоўскім і каралём польскім Стэфан Баторы зрабіў стандартызацыю ўзбраеньня й рыштунку гусара — нашэньне шчыта было скасавана, замест гэтага гусары сталі насіць мэталёвы нагруднік. З другой паловы XVI стагодзьдзя польскія гусары сталі цяжкай коньніцай, якая мае абавязковы набор ўзбраеньня, рыштунку й атрыбутыкі. Палякі часьцей выкарыстоўвалі слова ''ussar'', чым ''hussar''<ref name=Sikora>''Сікора Р.'' З історії польських крилатих гусарів. — Київ: Дух і літера, 2012. С. 86.{{ref-uk}}</ref>. У Польшчы цяжкія гусары пазначаліся абрэвіятурай ''PPTD'' — ''Pancerz, przylbica, tarcza, drzewo'' (кальчуга, шлем, тарча, дзіда)<ref name=NS-3-6 />. === Росквіт === [[Файл:Krell Battle of Orsha (detail) 03.jpg|250пкс|справа|міні|Раньнія гусары ў [[Бітва пад Воршай|бітве пад Воршай]] (1514)]] Гусарыя адыграла вызначальную ролю ў шматлікіх бітвах, у якіх брала ўдзел: [[бітва пад Воршай]] у 1514 годзе, {{Артыкул у іншым разьдзеле|Бітва пад Абэртынам|бітва пры Абэртыне|pl|Bitwa pod Obertynem}} ў 1531 годзе. Зыход {{Артыкул у іншым разьдзеле|Бітва пад Любешовам|бітвы пры Любешове|en|Battle of Lubieszów}} (1577) прадвызначылі дзеяньні гусарыі [[Стэфан Баторы|Стэфана Баторыя]]<ref name=Bz />. Затым была сэрыя перамогаў над маскавітамі ў [[Інфлянцкая вайна|Інфлянцкай вайне]] (1558—1582), вікторыі над [[Габсбургі|Габсбургамі]] пры {{Артыкул у іншым разьдзеле|Бітва пад Бычынам|Бычыне|en|Battle of Byczyna}} (1588) й над малдаванамі пры {{Артыкул у іншым разьдзеле|Бітва пад Букавам|Букаве|ro|Bitwa pod Bukowem}}<ref name=NS-3-6 /> ў 1600 годзе. Рушылі ўсьлед трыюмфальныя перамогі над швэдзкай арміяй пры {{Артыкул у іншым разьдзеле|Бітва пад Кокенгаўзэнам|Кокенгаўзэне|pl|Bitwa pod Kokenhausen}} (1601), якая колькасна пераўзыходзіла, Васэнштайне (1604) й ў [[Бітва пад Кірхгольмам|бітве пры Кірхгольме]] ў 1605 годзе, а таксама над расейска-швэдзкай арміяй пры {{Артыкул у іншым разьдзеле|Бітва пад Клушынам|Клушыне|ru|Битва при Клушине}} ў 1610 годзе<ref name="Soldatenko-3">''Солдатенко А.'' Польская гусария 1500—1776 гг. / Лучшая пора польского гусарства — СПб.: Орел, №&nbsp;3, — 1993. С.&nbsp;3. {{ref-ru}}</ref><ref name="Kismeta">''Podhorodecki L.'' [https://web.archive.org/web/20130515185814/http://www.kismeta.com/diGrasse/kluszyn.htm Kluszyn 4 July 1610] based on «Sławne bitwy Polaków» (Famous Battles of Poles). {{ref-en}}</ref>. На той час гусары складалі 75%<ref name=Den /><ref name="Марков">''Марков М.'', «История конницы: От вооружения конницы огнестриельным оружием до Фридриха Великаго». ч. 3. вып. 4. От Густава Адольфа до Фридриха Великаго, — 1887.{{ref-ru}}</ref> ўсёй кавалерыі Рэчы Паспалітай і лічыліся непераможнымі. Найбольшай колькасьці ў сваёй гісторыі гусарыя Рэчы Паспалітай дасягнула ў 1621 годзе — у [[Бітва пад Хоцінам 1621 году|Хоцінскай бітве]] яе колькасьць склала 8280 чалавек<ref>''Podhorodecki L. '' [http://book.tr200.net/v.php?id=408783 Chocim 1621, seria: Historyczne bitwy], MON — 1988. S.&nbsp;16. {{ref-pl}}</ref>. [[Файл:0712 Waffen und Rüstungen aus dem Historischen Museum in Sanok.JPG|міні|зьлева|Мінімальна абавязковы камплект дасьпехаў гусара: шлем і кіраса|130пкс]] У бітве пры Клушыне [[Карона Каралеўства Польскага|кароннае]] войска ў складзе 6800 палякаў, зь якіх было каля 5500 гусараў, разьбілі 35-тысячную расейскую армію ў складзе якой было каля 5-ці тысячаў швэдзкіх наймітаў [[Якуб Дэлягардзі|Якуба Дэлягардзі]]. Вось як гетман Станіслаў Жаўкеўскі апісвае сваю перамогу: {{Пачатак цытаты}}… на тую іншаземную коньніцу, злучыўшыся, напалі некалькі нашых ротаў, узброеных пікамі, шаблямі й [[Гусарыя#Іншая зброя|канчарамі]]. Коньніца, не падтрыманая расейскай і нямецкай пяхотай, не магла выстаяць і пусьцілася ў свой ​​табар …{{Канец цытаты}} На іх плячох гусары ўварваліся ў расейскі лягер. Пасьпяхова дзеяла гусарыя супраць расейцаў і туркаў у 1610 годзе (г. зв. «шчасьлівы год»)<ref>''Cefalli S.'' Relacja о stanie politycznym i wojskowym Polski przez Sebastiana Cefali sekretarca Jerzego Lubomirskiego: Relacje nuncjuszow apostoskich i innych osob о Polsce. В.: Poznari — 1864. T.&nbsp;II. {{ref-pl}}</ref>. Гусары адыгралі вызначальную ролю ў {{Артыкул у іншым разьдзеле|Бітва пад Тржыцыянам|бітве пры Тржыцыяне|en|Battle of Trzciana}} (1629), была здабытая перамога над татарамі ў {{Артыкул у іншым разьдзеле|Бітва пад Львовам (1675)|бітве пад Львовам|en|Battle of Lwów}} (1675). [[Ян Сабескі]] перад пагрозай асманскага ўварваньня фармаваў усё новыя гусарскія роты, пры ім у гусараў была перафармаваная лёгкая коньніца. У звароце да [[сейм]]у ён называў гусараў «касьцяком ваеннай салдацкай сілы … ейнай аздобай і абаронай … падобнай да якой не знайсьці ў ніводнай іншай краіне<ref>''Сікора Р.'' З історії польських крилатих гусарів. — Київ: Дух і літера, 2012. С. 5.{{ref-uk}}</ref>». У 1683 годзе польскія гусары выступілі на дапамогу абложанай туркамі [[Вена|Вене]] й заслужылі рэпутацыю «адважнейшых з ваяроў, што калі-небудзь трапляліся пад сонцам<ref>Scanderbeg redivivus, London, Printed by H.C. for Wil Bateman — 1684. P.&nbsp;141.{{ref-en}}</ref>». [[Бітва пад Венай 1683 году|Бітва пад Венай]] стала апошняй значнай перамогай гусарыі пад камандаваньнем караля [[Ян Сабескі|Яна III Сабескага]]. Пагроза заваяваньня Заходняй Эўропы мусульманскай Асманскай імпэрыяй была зьнятая. Аднак эканоміка Рэчы Паспалітай была падарваная, салдаты не атрымлівалі жалаваньня больш за дзесяць год<ref name=NS-3-6 />. Адбылося паслабленьне саюзнай дзяржавы, што неўзабаве, паводле гістарычных мерак, прывяло да таго, што тэрыторыя Рэчы Паспалітай была падзелена паміж суседзямі. === Заняпад === [[Файл:Great Chorąży of the Polish Crown.jpg|130пкс|міні|зьлева|Вялікі [[Карона Каралеўства Польскага|каронны]] [[харунжы]] (1605)]] З разьвіцьцём [[Пальная зброя|пальнай зброі]] й [[Артылерыя|артылерыі]], да пачатку XVII стагодзьдзя цяжкая коньніца пачала зьнікаць з складу заходнеэўрапейскіх войскаў. Рэфармаваныя арміі заходнеэўрапейскіх дзяржаваў пасьпяхова супрацьстаялі гусарыі, пры сутыкненьнях зь імі гусары сталі малаэфэктыўным [[анахранізм]]ам<ref name="Soldatenko" />. У жніўні 1622 году пад [[Елгава|Мітаў]] гусары нават ня здолелі пачаць атаку, прыціснутыя агнём швэдзкай артылерыі й стрэльбаў: {{Цытата|Я скакаў адна ад адной роты… абяцаючы весьці салдатаў асабіста, пагражаючы ім шыбеніцай, прывабліваючы іх узнагародамі, але нічога не дапамагала!|[[Гетман польны літоўскі]] [[Крыштап Радзівіл]]}} Падобныя сцэны паўтараліся ў 1626 годзе пад [[Гнеў (горад)|Гневам]]<ref>''Jerzy Teodorczyk''. Bitwa pod Gniewem 1626. Pierwsza porazka husarii. — Studia i Materiały do Historii Wojskowości, 1966. — P. 70-172.{{ref-pl}}</ref><ref>'' Cichowski J., Szulczyński A.'', Bitwa pod Gniewem (22.IX-29.IX-1.X 1626) Husaria — wyd. II. — Warszawa, 2004. {{ref-pl}}</ref>, пры [[Дыршаў]] (1627), у гады «[[Швэдзкі патоп|швэдзкага патопу]]» (1655—1658). Аднак самы адчувальны ўдар па гусарыі нанесьлі [[Украіна|ўкраінскія]] [[казакі]]<ref name=NS-32>''ред. Киселёв'' В. И. [http://www.twirpx.com/file/373292/ Польские крылатые гусары 1576—1775]{{Недаступная спасылка|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // — Артёмовск: военно-исторический альманах «Новый солдат», № 142, — 2002. С. 32 {{ref-ru}}</ref>. Кавалерыя мала што магла супрацьпаставіць казацкай тактыцы [[гуляй-горад]]у й шквальнаму стрэльбаваму агню. У 1652 годзе ў {{артыкул у іншым разьдзеле|Бітва пад Батогам|бітве пад Батогам|pl|Bitwa pod Batohem}} колер польска-літоўскага гусарства трапіў у палон і быў закатаваны. У пачатку XVIII стагодзьдзя Рэч Паспалітая была ўцягнутая ў [[Вялікая Паўночная вайна|Паўночную вайну]]. Армія канфэдэрацыі сутыкнулася зь пераўзыходнай швэдзкай арміяй. Першая жа генэральная [[бітва пры Клішаве]] ў 1702 годзе выявіла перавагу швэдаў — конны польскі аддзел, палову якога складалі крылатыя гусары, был прыпынены штучнымі перашкодамі (гішпанскімі казламі). Камандуючы войскам [[польны гетман каронны]] [[Гіеранім Любамірскі]] загадаў сысьці з поля бою<ref name="ReferenceA"/>. Раўнінны краявід Рэчы Паспалітай і неабходнасьць ваяваць з туркамі, татарамі й расейцамі на доўгі час падоўжылі выкарыстаньне гусараў. Але ў рэшце рэшт у 1775 годзе сойм пастанавіў скасаваць гусарыю. Крылатых гусараў замянілі больш эфэктыўныя, мабільныя, узброеныя лёгкай пікай [[уланы]]. == Арганізацыя == === Фармаваньне й камплектаваньне === [[Файл:The captain of hussars.jpg|справа|міні|250пкс|[[Ротмістар]] гусарыі, гістарычная рэканструкцыя]] Гэты род войскаў патрабаваў асаблівай ваеннай падрыхтоўкі й баявога духу. У гусарыю падбіраліся вопытныя, дужыя, рослыя й сьмелыя шляхціцы. Служба ў гусарскіх харугвах была вельмі прэстыжнай — афіцэры іншых родаў войскаў лічылі за гонар перавесьціся туды простымі таварышамі. У гусарыі служыла найбольш заможная шляхта, яны атрымлівалі найвышэйшы заробак — 51 [[злоты]] «на каня», то бок 7 [[дукат]]аў (эквівалент 400 грамаў срэбра) на вершніка ў квартал<ref name=NS-10 />. Камплектаваньне гусарыі ў XVII стагодзьдзі заставалася такім жа, як і ў эпоху сярэднявечча. Гэта быў прынцып «таварыскага почту», паводле якога будучы камандзір гусарскай роты-харугвы — ротмістар, атрымаўшы ад караля адмысловую грамату, наймаў на службу таварышаў зь ліку рыцараў-шляхціцаў, кожны зь якіх абавязаны быў прывесьці з сабой «сьвіту» у складзе аднаго-двух узброеных слугаў з коньмі. Сьвіта-ваяры, якія называліся таксама ''[[Пахолік|пачтовымі]]''{{Заўвага|''Па'''<big>ч</big>'''товыя'' — ({{мова-pl|pocztowi|скарочана}}) ад польскага ''poczet'' — у літаральным сэнсе сьпіс, іншае значэньне пачот, сьвіта.}}<ref name="Vasikiev" /> (почт, пахолікі, пахолкі, шэраговыя, шэранговыя) ці «чаляднікамі», звычайна набіраліся з дваровых людзей шляхціца ці, калі таварыш быў дастаткова заможным, — з дробнай «убогай» шляхты. Набор у харугву адбываўся на добраахвотнай аснове, для чаго ротмістру даваўся пэўны тэрмін (з 1620 году — двухмесячны, лічачы з дня выдачы граматы)<ref name="Vasikiev">''Васильев А.'' [http://kulichki.com/gusary/istoriya/polish/vasilev/ Польско-литовская гусария XVII века], М.: Цейхгауз, № 7. — 1998. С. 2—6.{{ref-ru}}</ref>. === Фінансаваньне === [[Файл:Winged hussar, historical reconstruction.jpg|130пкс|зьлева|міні|[[Таварыш]] гусарыі, гістарычная рэканструкцыя]] Узбраеньне, рыштунак, адмысловым чынам выежджаныя коні таварыша гусарыі каштавалі вельмі дорага — толькі коні сьвіты гусара абыходзіліся яму ў гадавое жалаваньне<ref name=NS-10 />. Апроч таго, з кожным таварышам гусарыі было 3—12 пачтовых і чэлядзі да 10 чалавек ці больш. Нават з улікам казённага ''жолду'', выдаткі маглі быць пакрытыя толькі за кошт багатай ваеннай здабычы. Даражэй за ўсё каштаваў адмыслова выежджаны гусарскі конь — ягоны кошт быў ад 200<ref>''Осипов К.'', [http://books.google.com/books?id=e50bAAAAMAAJ&q=%22Польские+гусары%22&dq=%22Польские+гусары%22&hl=en&ei=Edl5Tp-CGsfYsgbB2eTDDw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=10&ved=0CE8Q6AEwCTgK Богдан Хмельницкий], Молодая гвардия. — 1948. С. 479. {{ref-ru}}</ref> да 1000—1500 дукатаў, гэта значыць ад 9 да 44-66 кіляграмаў срэбра ў эквіваленце. Рыштунак каштаваў каля 40 злотых. Гусары экіпіраваліся за свой кошт. Таварыш разглядаў усе выдаткі як інвэстыцыю ў сваю кар’еру. Ротмістар павінен быў быць дастаткова багатым, каб пры неабходнасьці сфармаваць роту безь фінансавай дапамогі сейму. Таксама ротмістар нёс дадатковыя расходы, бо набываў пікі, леапардавыя чапрак{{Заўвага|Чапрак — упрыгожаная падсьцілка пад конскае сядло.}}<ref>''Чепрак'' // [http://www.vehi.net/brokgauz/Энциклопедический Словарь Ф. А. Брокгауза и И. А. Ефрона]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}}</ref> і крылы, а таксама часта пазычаючы грошы сваім падначаленым. Ён фармаваў харугву на аснове «лісту аб прызыве» ({{мова-pl|list przypowiedni|скарочана}}). Звычайна ліст падпісваўся каралём. Меўшы такі ліст, ротмістар мог пачынаць фармаваць роту. Займаючыся фармаваньнем, ён наймаў паводле кантракту некалькіх таварышаў. Кожны таварыш прыводзіў з сабой уласнае падразьдзяленьне: «кап’ё» або «почт» ({{мова-pl|poczet|скарочана}}). Таварыш быў, у беспасярэднім сэнсе, таварышам ротмістра, бо падзяляў ягоныя фінансавыя й ваенныя рызыкі. Таварышы ўтваралі свайго роду ваеннае братэрства. Адзін да аднаго ротмістар і таварышы зьвярталіся «пан брат»<ref>''Солдатенко А.'' Польская гусария 1500—1776 гг. — СПб.: Орел, №&nbsp;3, — 1993. С.&nbsp;5. {{ref-ru}}</ref>. == Тактыка == === Падрыхтоўка === [[Файл:Rolka Sztokholmska 2.jpg|міні|250пкс|Уезд вясельнай працэсіі [[Жыгімонт III|Жыгімонта III]] у [[Кракаў]] (1605)]] [[Файл:Kłuszyn 1610.JPG|міні|250пкс|Атака гусарыі ў бітве пад Клушынам (1610), побач зь леапардавымі накідкамі на карціне і накідкі-''кілімы'']] Абавязак падрыхтоўкі байцоў роты асабіста ўскладаўся на ротмістра. Найбольш важным навыкам гусара было дасканалае валоданьне пікай і ўпэўненае кіраваньне канём, бо на практыцы вершніку часта прыходзілася на поўным скаку кіраваць аднымі нагамі. Гэтыя ўменьні адточваліся адмысловымі практыкаваньнямі, як то: скок ў сядло (не кранаючыся пры гэтым сядзельнай лукі); разварот пасьля галопу ў акрэсьленым крузе малога дыямэтру; узьняцьце зь зямлі пікай шапкі ці перахват пікай пярсьцёнка, усталяванага на козлах або падвешанага на шнурку{{Заўвага|Практыкаваньне вядоме пад назвай «верхагоны да абруча».}}. Папулярнымі на пачатку XVII стагодзьдзя былі гусарскія турніры накшталт сярэднявечных рыцарскіх. Вельмі эфэктна й вельмі небясьпечна гусары адпрацоўвалі імітацыю атакі — лоб у лоб трымаючы дзіды наперавес, дзьве сьценкі вершнікаў несьліся насустрач: пры гэтым кожны гусар павінен быў трапіць у прамежак у супрацьлеглым шыхце між суседнімі коньнікамі, нікога пры гэтым не параніўшы выцягнутай пікай і пільнаваць, каб не параніцца самому<ref name=NS-22>''ред. Киселёв'' В. И. [http://www.twirpx.com/file/373292/ Польские крылатые гусары 1576—1775]{{Недаступная спасылка|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // — Артёмовск: военно-исторический альманах «Новый солдат», № 142, — 2002. С. 22 {{ref-ru}}</ref>. === Склад і шыхт харугвы === Гусарыя была арганізаваная ў харугвы (роты) па 100—200 коней, а на полі бою харугвы аб’ядноўваліся ў ''гуфы ''— аддзелы, блізкія колькасьцю да палкоў (да 400 коней). Харугва складалася з почтаў — найменшай вайсковай адзінкі ў кавалерыі Рэчы Паспалітай. Почт складаўся з чаляднікаў і таварыша, уласна ўладальніка гэтага почту, які за ўласныя сродкі купляў коней, увесь рыштунак і зброю. Выянткам была толькі вядомая гусарская піка, якую мусіў быў купляць ротмістар. З прычыны дарагоўлі коней, зброі й рыштунку, ротмістар нярэдка купляў для таварышаў элемэнты, якіх бракавала, так купоўлю дарагіх шкураў нярэдка ажыцьцяўляў ротмістар. Чэлядзь у сваю чаргу дзяліліся на чэлядзь почтавую й чэлядзь вольную ({{Мова-pl|luźna czeladź|скарочана}}). Почтавая чэлядзь разам з таварышамі прымала ўдзел у бітвах — таварышы займалі месцы ў першым шэрагу атакуючых парадкаў, а почтавая чэлядзь займала месца ззаду свайго таварыша. Вольная чэлядзь займалася абозам і гаспадаркай, арганізоўвала побыт у часе паходу<ref>''Сікора Р.'' З історії польських крилатих гусарів. — Київ: Дух і літера, 2012. С. 10.{{ref-uk}}</ref>. У рэгістры гусарскай роты кракаўскага ваяводы вялікага гетмана Стэфана Патоцкага на пэрыяд з 1 красавіка й да канца чэрвеня 1658 году значацца<ref name=NS-10>''ред. Киселёв'' В. И. [http://www.twirpx.com/file/373292/ Польские крылатые гусары 1576—1775]{{Недаступная спасылка|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // — Артёмовск: военно-исторический альманах «Новый солдат», № 142, — 2002. С. 10 {{ref-ru}}</ref>: сьвіта пана ротмістра — 24 коні; сьвіта пана паручніка — 6 коней; сьвіта пана харунжага — 4 коні; далей ідуць [[таварыш]]ы, пералічаныя пайменна, 48 зь якіх зь сьвітай у 3 коні й 2 зь сьвітай у 2 коні. У часы [[Ян Сабескі|Яна Сабескага]] ў другой палове XVII стагодзьдзя гусарская харугва шыхтавалася наступным чынам: у тры шэрагі, у першым ставіліся найбольш загартаваныя гусары — таварышы. У астатніх шэрагах ставілася [[Пахолік|пачтовыя]] — звычайныя гусары. Асобна выдзяляліся: * Флянгавыя ({{мова-pl|skrzydłowi|скарочана}}) — з правага й левага бакоў ставілася два таварышы якія падтрымлівалі парадак шыхту. Калі гэта было патрэбна, яны зьмяшчаліся ў сярэдзіну, наводзілі парадак у апошніх шэрагах, альбо разьяжджаліся, размыкаючы кавалерыйскую лінію, што павінна было забясьпечыць меншыя страты ў часе абстрэлу харугвы. Усе таварышы зь першага шэрагу раўнялі на флянгавых сваіх коней. * [[Харунжы]] ({{мова-pl|chorąży|скарочана}}) — сьцяганосец, павінен быў трымаць і зьберагаць штандар харугвы. У выпадку страты штандару ротмістар альбо гетман мелі права вынесьці харунжаму сьмяротны вырак. Пад штандарам зьбіраліся таварышы й сьвіта, калі шэрагі былі расьсеяныя. Манэўры харунжага паўтаралі ўсе салдаты з харугвы. * [[Ротмістар]] ({{мова-pl|rotmistrz|скарочана}}) — звычайна разьмяшчаўся з боку ад харугвы, каб быць гатовым весьці яе ў наступ. З пачаткам атакі займаў месца ў тыле: не прымаў непасрэднага ўдзелу ў бітве, назіраючы за яе ходам зводдаль. Ротмістар меў уласную сьвіту, таксама разам зь ім былі трубачы. * [[Паручнік]] ({{мова-pl|porucznik|скарочана}}) — станавіўся з уласнай сьвітай па іншы бок харугвы, каб сачыць за выкананьнем загадаў ротмістра. Калі сам кіраваў харугвай, ягоныя абавязкі выконваў намесьнік. * Заяжджаючыя ({{мова-pl|zajeżdżający|скарочана}}) — два таварышы, якія сачылі за парадкам з тылу харугвы. Калі хтосьці зь сьвіты, ці нават з таварышаў, рабіў спробу ўцячы мелі права яго забіць, каб пазьбегнуць панікі. Акрамя вышэйпералічаных, на полі бою разам з харугваю абавязкова былі ротныя музыкі — барабаншчыкі й некалькі трубачоў<ref name=NS-7>''ред. Киселёв'' В. И. [http://www.twirpx.com/file/373292/ Польские крылатые гусары 1576—1775]{{Недаступная спасылка|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // — Артёмовск: военно-исторический альманах «Новый солдат», № 142, — 2002. С. 7 {{ref-ru}}</ref>, і ўзброеныя слугі, якія падносілі гусарам новыя дзіды замест зламаных, а ў выпадку патрэбы самі маглі ўступіць у бой<ref name=NS-26>''ред. Киселёв'' В. И. [http://www.twirpx.com/file/373292/ Польские крылатые гусары 1576—1775]{{Недаступная спасылка|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // — Артёмовск: военно-исторический альманах «Новый солдат», № 142, — 2002. С. 26 {{ref-ru}}</ref>. === Каманды === Пры атацы паводле гетманскага дэкрэту ад 1704 году ротмістар падаваў наступныя каманды{{Заўвага|Сьпіс каманд утрымліваецца ў «гетманскім дэкрэце» ад 1704 году, выдадзеным, відаць, гетманам Гіеронімам Любамірскім.}}<ref name=NS-27>''ред. Киселёв'' В. И. [http://www.twirpx.com/file/373292/ Польские крылатые гусары 1576—1775]{{Недаступная спасылка|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // — Артёмовск: военно-исторический альманах «Новый солдат», № 142, — 2002. С. 27 {{ref-ru}}</ref>: * Замоўкнуць! ({{мова-pl|uciszcie się!|скарочана}}); * Насунуць шапкі! ({{мова-pl|naciśnijcie czapki!|скарочана}}) — каманда падавалася салдатам бяз шлемаў. Лічылася ганьбай страціць шапку пад час бою; * Сьціснуць калена з каленам! ({{мова-pl|ściśnijcie kolano z kolanem!|скарочана}}); * Шаблі на цемлякі! ({{мова-pl|szable na temblaki!|скарочана}}) — пры атацы дзідамі; * Шаблі ў руку! ({{мова-pl|szable w ręku!|скарочана}}) — пры атацы шаблямі; * Далей! ({{мова-pl|dalej!|скарочана}}) — харугва пераходзіла на лёгкі ''трушок'', праходзячы палову адлегласьці да суперніка; * Злажыць пікі! ({{мова-pl|złóżcie kopie!|скарочана}}) — пры атацы пікамі, непасрэдна перад таранным ударам. На гэтую каманду пікі апускаліся гарызантальна на ўзровень конскай галавы, харугва пераходзіла ў поўны ''галоп''. === Атака === [[Файл:Szabla husarska GIM.jpg|міні|130пкс|зьлева|[[Шабля]] гусара [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]], 1614 год]] Для атакі [[харугва]] гусараў шыхтавалася ў тры й больш шэрагі. Першыя шэрагі складалі самыя вопытныя й добра ўзброеныя [[таварыш]]ы, а заднія — іх [[Гусарыя#склад і шыхт харугвы|пачтовыя]], якія разьвівалі посьпех у выпадку прарыву варожага шыхту. Атака пачыналася з адлегласьці прыблізна ў 100 крокаў ад непрыяцеля. Спачатку вершнікі ехалі ''крокам-алюрам'', потым — ''трушком'', затым — ''галопам'', а на адлегласьці некалькі крокаў ад ворага першы шэраг пераходзіў у ''кар’ер''<ref>''Солдатенко А.'' Польская гусария 1500—1776 гг. — СПб.: Орел, №&nbsp;3, — 1993. С.&nbsp;27. {{ref-ru}}</ref>. Гэткі нарастаючы тэмп атакі дазваляў зьберагчы сілы коней і зьнізіць страты ад пальнай зброі ворага, якая была эфэктыўна толькі на блізкай дыстанцыі. Акрамя гэтага, існуе вэрсія<ref name=NS-27 />, што ў часе атакі коньнікі ад флянгаў зьмяшчаліся да цэнтру харугвы (некаторыя летапісцы згадваюць нават аб шыхце «калена ў калена»), тым самым, нібыта, павялічваючы шчыльнасьць і сілу ўдару. Аднак пералік камандаў, падаваных пры атацы, абвяргае гэтую гіпотэзу. Шэрагі змыкаліся яшчэ да атакі, а не ў час яе. Войцех Ракаўскі ў сваім [[Памфлет|памфлеце]] «Пабудка годных сыноў Кароны Польскай да службы ваеннай, на паход супраць непрыяцеляў каронных году гасподняга 1620» ({{мова-pl|pobudka zacnym synom Korony Polskiey do służby woienney, na expedicyą przeciwko nieprzyjaciołom koronnym roku pańskiego 1620|скарочана}}, (1620)) дае такія інструкцыі датычна атакі гусараў: {{Пачатак цытаты}}Ток{{Заўвага|Ток — рукаў або сапажок, прымацаваны да сядла вершніка-кавалерыста, у які ён прыстаўляе піку, каб не трымаць яе на вісу адной рукой.}} павінен быць падвешаны да сядла справа. Гусарская атака дзідай заўсёды адбываецца з выкарыстаньнем току. Не паварочвай налева, сядзі прама … Дзіду апусьці на ўзровень шыі каня. Атакуй, прышпорвай каня, цэлься суперніку ў пупок<ref>''Rakowski W.'', [https://web.archive.org/web/20100712203654/http://literat.ug.edu.pl/grafika/pobud.htm Pobudka zacnym synom Korony Polskiey do służby woienney], Polska Biblioteka Internetowa. {{ref-pl}}</ref>.</blockquote>{{канец цытаты}} Пасьля першага ўдару дзідамі, якія часта ламаліся або губляліся, гусары пераходзілі ў бліжні бой, пускаючы ў ход вісячыя на правай руцэ на цемляку{{Заўвага|Цямляк — пятля ці шнур на рукаяці клінковай зброі, адзяваўся на руку дзеля прадухіленьня страты зброі.}}<ref>''Темляк'' // [http://slovari.yandex.ru/%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D1%8F%D0%BA/%D0%91%D0%A1%D0%AD/%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D1%8F%D0%BA/ Большая советская энциклопедия]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-ru}}</ref> [[Гусарыя#Узбраеньне|палаш]]ы ці іншую зброю, якая адпавядала гушчыні схваткі, а таксама рыштунку й ўзбраеньню праціўніка. У бітве ў адкрытым полі часта ўсё вызначала адна атака гусарыі. Калі прарваць шыхт зь першага разу не ўдавалася, то супраціўленьне ворага ламалася пасьлядоўнымі хвалямі кавалерыі. Напрыклад, у [[Бітва пад Клушынам|бітве пры Клушыне]] гусары атакавалі 7 разоў. Каманды падаваліся пры дапамозе сыгналаў трубы або праз конных ардынарцаў. [[Гетман]]ы асабіста бралі ўдзел у бітвах, нярэдка ў першых шэрагах. Пасьля таго, як шыхт быў прарваны, гусары секлі й гналі ворага. Аднак у момант пералому бітвы статут патрабаваў асьцярожнасьці й абачлівасьці, забараняючы самачынныя атакі. Асабліва гэта тычылася баёў з [[Татары|татарамі]] й запароскімі [[Казакі|казакамі]], якія часта практыкавалі ілжывае адступленьне. Таго, хто ў ходзе бою кідаўся на здабычу, статут прадпісваў забіваць на месцы<ref>''Солдатенко А.'' Польская гусария 1500—1776 гг. — СПб.: Орел, №&nbsp;3, — 1993. С.&nbsp;29. {{ref-ru}}</ref>. === Процідзеяньне === {{Падвойная выява|справа|ChevauxdefriseVignette.jpg|125|Roman caltrop.jpg|125|«[[Гішпанскія казлы]]»|«[[Кальчатка]]»}} Улічваючы шырокае распаўсюджваньне кавалерыі ў цэлым, і гусарыі ў прыватнасьці, на працягу некалькіх стагодзьдзяў, праціўнікам Рэчы Паспалітай трэба было распрацоўваць розныя тактыкі процідзеяньня нападам гусарскіх ротаў і харугваў. У асноўным пры гэтым выкарыстоўваліся розныя інжынэрныя збудаваньні й канструкцыі: * «Сьвіныя пёры» — кароткія рагаціны, убітыя ў зямлю пад нахілам за некалькі крокаў перад фронтам пяхоты й накіраваныя ў бок праціўніка. * Расьцягнутыя паміж каламі мэталёвыя ланцугі<ref>''Kunowski Jan''. Ekspedycyja inflantska 1621 roku. / Opr. Wojciech Walczak, Karol Łopatecki. Białystok — 2007, S. 118.{{ref-pl}}</ref>. * «[[Гішпанскія казлы]]» (''гішпанскі вершнік'', ''спансрэйтэр'', ''рагатка'', ''вострастаў'', ''вострая застава''<ref>''Łoś Jakub''. Pamiętnik towarzysza chorągwi pancernej. / Opr. Romuald Śreniawa-Szypiowski. Warszawa 2000. — S. 70.{{ref-pl}}</ref><ref>''Dyakowski Mikołaj''. Dyaryusz wiedeńskiej okazyji. / Opr. Józef A. Kosiński, Józef Długosz. Warszawa 1983. — S. 89.{{ref-pl}}</ref><ref name=Naron>''Naronowicz-Naroński Józef''. Budownictwo wojenne. / Opr. ''Tadeusz Nowak''. Warszawa 1957. — S. 226—227.{{ref-pl}}</ref>) — усталяваныя непасрэдна перад і паралельна фронту пяхоты гарызантальныя бэлькі, у якія (утвараючы казлы) былі ўстаўлены завостраныя аднолькавай даўжыні калы пад нахілам 90 градусаў між сабой. Канструкцыі мала важылі й лёгка пераносіліся пяхотай зь месца на месца. * «Кабыліца» — канструкцыя, якая выраблялася з дрэва паводле тыпу «гішпанскіх казлоў», аднак выкарыстоўвалася цэлае дрэва, галіны якога ўкарочваліся да роўнай даўжыні й завастраліся<ref name=Naron />. * «[[Гуляй-горад]]» (''град-абоз'') — рухомае палявое ўмацаваньне, якога ўяўляла сабой комплекс трывалых вазоў-калёсаў да якіх былі прымацаваныя вялікія шчыты. Пры неабходнасьці з вазоў змайстраваць імправізаваную крэпасьць, заняўшы кругавую абарону. * Злучаныя між сабой ланцугамі вазы — выкарыстоўваліся запароскімі й рэестравымі казакамі. * Шанцы, рэдуты, равы й воўчыя ямы<ref>''Сікора Р.'' З історії польських крилатих гусарів. — Київ: Дух і літера, 2012. С. 40-42.{{ref-uk}}</ref> — земляныя фартыфікацыйныя ўмацаваньні й пасткі, якія звычайна выкопваліся ўпотай. * «Кальчатка» (''часнок'', ''рагулькі жалезныя'', ''па(д)мётныя каракулі'', ''чычак'', ''трыбулы'', ''трывулы'') — каваныя мэталёвыя «вожыкі», якія трыма шыпамі ўпіраліся ў зямлю, а чацьвёрты шып тырчаў вэртыкальна. Гэтая канструкцыя была не бачная вершнікам{{Заўвага|Кальчатка эфэктыўна ўжывалася супраць літоўскай крылатай коньніцы ў 1609 годзе пры абароне маскоўцамі Троіца-Сергіевага манастыру.}}. Кожны пехацінец мог мець некалькі кальчатак і ўтойліва раскідаць іх наперадзе шыхту<ref name=Naron />. Некаторыя ваенныя трактаты XVII стагодзьдзя раілі перад атакай гусарыі расступацца, каб атакаваць гусараў у флянг, калі сьмяротныя пікі пранесьліся міма<ref name=Sk>''Sikora Radosław''. Taktyka walki, uzbrojenie i wyposażenie husarii w latach 1576—1710. Maszynopis pracy doktorskiej. — S. 171, 190—198.{{ref-pl}}</ref>. == Узбраеньне == Комплекс ўзбраеньня й рыштунку гусара фармаваўся пад моцнымі вугорскім і турэцкім уплывамі<ref name=NS-3-6 />. === Піка === Галоўнай зброяй гусарыі была адмыслова вырабленая рыцарская дзіда — піка даўжынёй ад 3,6 да 6,2 м<ref>''Sikora R.'' Z dziejów husarii. — ERICA Instytut Wydawniczy, 2010. S. 28.{{ref-pl}}</ref>), полая ад сярэдзіны да наканечніка, з аздобленай медзьдзю шарападобнай гардай{{Заўвага|Такую гарду замежныя сучасьнікі называлі яблыкам ({{мова-fr|pomme|скарочана}}), а палякі'' galka'' — «шарык». Піка была аднаразовай зброяй. Яе дрэўка рабілася з таннай і лёгкай драўніны — хвоі ці елкі. Францускі інжынэр і картограф дэ Боплян згадваў, што піка мела поласьць толькі да «яблыка», а ніжняя частка дрэўка была суцэльнай. Рэканструктары прыйшлі да высновы, што канец пікі вырабляўся з дзьвюх паловак, у якіх выдзёўбвалася пустата, а потым палоўкі злучаліся сухажыльлямі, шаўковымі ніткамі і моцным клеем.}} і рознакаляровым «прапарцом», аднолькавым для кожнай харугвы<ref name="Boplan1" />. Дзіда гусарыі была значна даўжэйшай за сваіх папярэднікаў, але пры гэтым лягчэйшай (каля 2,5 кг). Немалаважна, піка была даўжэй за пікі непрыяцеля й гусар меў магчымасьць паваліць [[пікінэр]]а, перш чым той пратне пікай гусара. Аднак існуюць і абвяржэньні гэтай вэрсіі — дасьледнікі адзначаюць, што найбольш пасьпяховыя дзеяньні гусарыі супраць пікінэраў былі ў час [[Войны Рэчы Паспалітай са Швэцыяй|войнаў з Швэцыяй]], то бок, да 1629 году, тады гусарская піка (~ 5 м) была карацей пяхотнай (5,98 м да 1616 году і 5,3 м пасьля 1616 году)<ref name=Bze>''Brzezinski R.'' [https://web.archive.org/web/20160311154536/https://books.google.by/books?id=GCW2VIgJ5o0C&dq=Polish+Armies+1569-1696&hl=ru Polish Winged Hussar 1576—1775]. — Oxford: Osprey, 2006. P. 49.{{ref-en}}</ref>. Часам гусары дзейничали пры падтрымцы іншых войскаў (напрыклад, пры Любешове ў 1577 годзе гусары атакавалі пікінэраў усьлед пасьля атакі [[Гайдукі|гайдукоў]])<ref name=Bze />. І толькі бліжэй да канца XVII стагодзьдзя пяхотная піка скарацілася да 4,2-4,8 м і стала сапраўды карацей гусарскай<ref name=Bze />. Дасьледнікі зьвяртаюць увагу, што такая розьніца ў даўжыні не адыгрывала істотнай ролі<ref name=Bze />. Фронт стрымліваючай гусарыю пяхоты складаўся зь некалькіх шэрагаў воінаў. Даўжыня пікі дазваляла ўпэўнена паражаць пехацінцаў, а сіла ўдару была такой, што піка пры выкарыстаньні току прабівала ня толькі драўляныя шчыты, але й жалезныя панцыры<ref name=Sk />. Паводле сьведчаньняў сучасьнікаў, здаралася, што адной пікай пранізвалі наскрозь адначасова некалькі пехацінцаў, так [[Самуэль Ляшчынскі]] сьведчыць аб выпадку, калі пікай былі працяты адначасова пяць маскоўскіх воінаў у [[бітва пад Чудновам|бітве пад Чудновам]]<ref>''Leszczyński Samuel''. Potrzeba z Szeremetem, hetmanem moskiewskim, i z Kozakami w roku Pańskim 1660 od Polaków wygrana. Opr. Piotr Borek. / Kraków, 2006.{{ref-pl}}</ref><ref>''Сікора Р.'' З історії польських крилатих гусарів. — Київ: Дух і літера, 2012. С. 23.{{ref-uk}}</ref>. Забесьпячэньне гусарыі пікамі заўсёды ўяўляла праблему, бо пасьля першай жа атакі большасьць зь іх ламалася ці заставалася на полі бою. {{Цытата|Нам вельмі патрэбныя гусарскія пікі, якіх ні ў каго не засталося, а тут здабыць іх вельмі цяжка...|Ліст гетмана Яна Збароўскага каралю праз 3 тыдні пасьля бітвы пад Любешовам, 1577 год.}} {{Цытата|Мы паламалі ўсе нашыя дзіды, я сумняваюся ці ўдасца Вашай Вялікасьці хутка пераўзброіць войска.|Ліст гетмана Станіслава Канецпольскага каралю пасьля бітвы пры ''Тшычане-Хонігфэльдзе'', 1629 год.}} === Іншая зброя === [[Файл:Outfit of cuirassier.JPG|міні|250пкс|Экіпіроўка й зброя крылатага гусара, [[Нацыянальны музэй Рэспублікі Беларусь]]]] Акрамя пікі, да ўзбраеньня таварыша гусарыі ўваходзілі<ref name="Boplan1" /><ref name="Boplan1" /><ref>''Квитковский Ю. В. '', [http://www.moscowtrainings.ru/sablya.htm Польское оборонительное вооружение], М.:&nbsp;Наука, 1994. {{ref-ru}}</ref>: * [[Канчар]] ({{мова-pl|koncerz|скарочана}}) — від мяча, характаразуецца вельмі даўгім (да 1,5 м<ref name=autogenerated1>[https://web.archive.org/web/20131020104544/http://territa.ru/load/23-1-0-2061 Военно-исторический альманах «Новый Солдат» № 192 «Венгерские Гусары 1756—1815»], Артёмовск, 2002, С. 7{{ref-ru}}</ref>), вынятна колючым клінком, трох- ці чатырохграннага сячэньня. Мог выкарыстоўвацца замест пікі, калі гусар губляў ці ламаў сваю асноўную зброю<ref>''Бохан Ю.'' Канчар // Вялікае княства Літоўскае: Энцыкляпэдыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 2: Кадэцкі корпус — Яцкевіч. — Менск: Беларуская Энцыкляпэдыя, 2005. — 788 с.: іл. {{ISBN|985-11-0378-0}}. С. 39.</ref>. Канчар падвешваўся на сядле пад правым ці левым каленам. * [[Палаш]] — ({{мова-tr|pala|скарочана}} — меч) — рубяча-колючая лязовая халодная зброя з шырокім да канца, прамым ці зьлёгку загнутым і даўгім — да 100 см — клінком, які можа мець двухбаковае (раньнія ўзоры), часьцей за ўсё — аднабаковае або паўтарачнае завострываньне. Гусары мусілі былі паводле статуту па першай атацы (што звычайна аўтаматычна азначала страту асноўнай зброі — пікі) дастаць палаш і працягваць бой з дапамогай яго<ref>''Палаш'' // Военно-энциклопедический словарь. Москва, 1984 г. {{ref-ru}}</ref><ref name=NS-29>''ред. Киселёв'' В. И. [http://www.twirpx.com/file/373292/ Польские крылатые гусары 1576—1775]{{Недаступная спасылка|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // — Артёмовск: военно-исторический альманах «Новый солдат», № 142, — 2002. С. 29 {{ref-ru}}</ref>. * [[Шабля]]-карабеля — больш тонкая й лёгкая шабля, звычайна з багата аздобленай срэбрам і смарагдамі рукаяцьцю. Была дэкаратыўным элемэнтам і выкарыстоўвалася шляхтай у большай ступені дзеля ўпрыгожаньня<ref>''Бажэнаў Ю''., ''Басін Я''. Карабеля // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 47.</ref>. * [[Кінжал]] ({{мова-ar|خنجر|скарочана}}, ''ханджар''), ці, на землях [[Вялікае Княства Літоўскае|ВКЛ]], ''пуйнал'' ({{мова-it|pugnale}}) — кароткая клінковая зброя, прызначаная для колючага ўдару<ref>''Бохан Ю.'' Кінжал // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 95.</ref>. Мацаваўся на баку — яго можна было выкарыстоўваць пасьля прарыву варожага шыхту, калі трэба было секчыся з ворагам ў цеснай схватцы. * [[Булава]] — зброя блізкага бою, з мэталёвым акруглым ці шматгранным навершам і драўлянай (радзей мэталёвай) рукаяцьцю. Не адкідалася для баявых патрэбаў выкарыстаньне на навершы шыпоў, у ВКЛ часта выкарыстоўваліся булавы з навершам у выглядзе кубу<ref>''Бохан Ю''. Булава // Вялікае княства Літоўскае: Энцыкляпэдыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — Менск: Беларуская Энцыкляпэдыя, 2005. — 684 с.: іл. {{ISBN|985-11-0314-4}}. С. 355.</ref>. * [[Надзяк]] ({{мова-pl|nadziak|скарочана}}), ''наджак'', ''клявец'', ''чакан'' — ручная халодная зброя, зь сякерападобнай баявой часткай у выглядзе дзюбы з аднаго боку, байка зь іншага. Разьлічаны на прабіцьцё дасьпеху вострым канцом ці на раздрабляльны ўдар абухом. Часьцяком выкарыстоўваўся шляхтай у паўсядзённым жыцьці ў якасьці посаху, які мог вокамгненна ператварацца ў эфэктыўную зброю<ref>''Клевец'' // [http://www.vehi.net/brokgauz/Энциклопедический Словарь Ф. А. Брокгауза и И. А. Ефрона]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}}</ref><ref>''Чекан'' // [http://www.vehi.net/brokgauz/Энциклопедический Словарь Ф. А. Брокгауза и И. А. Ефрона]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}}</ref><ref>[http://www.moscowtrainings.ru/sablya.htm Польское наступательное вооружение] {{ref-ru}}</ref>. * Адназарадныя [[пісталет]]ы ў ольстрах у сядзельнай лукі́ або — укарочаны [[мушкет]] (бандалет)<ref>''Сікора Р.'' З історії польських крилатих гусарів. — Київ: Дух і літера, 2012. С. 64.{{ref-uk}}</ref>, нярэдка [[лук]] з калчанам{{Заўвага|[[Падкаморы]] Сандамірскі і сьведка падзеяў, Станіслаў Дунін-Карвіцкі (1640—1728) адзначае, што многія гусарскія таварышы насілі лук нават у XVIII стагодзьдзі ў час [[Паўночная вайна (1700—1721)|Вялікай Паўночнай вайны]], выклікаючы тым самым зьдзіўленьне ў эўрапейцаў. }}<ref name=NS-15>''ред. Киселёв'' В. И. [http://www.twirpx.com/file/373292/ Польские крылатые гусары 1576—1775]{{Недаступная спасылка|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // — Артёмовск: военно-исторический альманах «Новый солдат», № 142, — 2002. С. 15 {{ref-ru}}</ref>. {{панарама|Koncerz.png|840px|<center><small>Канчар — клінок (130—160 см) трохграннага сячэньня, з закрытай гардай. Канчар гусары выкарыстоўвалі, як асноўную зброю для атакі пасьля страты пікі, альбо перасьледуючы ўжо ўцякаючага ворага. Канчаром можна было паразіць нават ляжачага на зямлі праціўніка<ref name="Марков" />.</small></center>}} == Рыштунак == === Засьцерагальны рыштунак === Засьцерагальны рыштунак крылатага гусара складалі, галоўным чынам, элемэнты<ref name="Boplan1" />: * [[Шчыт (зброя)|Шчыт]] — вялікі асымэтрычны «балканскі» шчыт быў звычайнай рэччу гусарскай экіпіроўкі XVI стагодзьдзя. Такі шчыт пры добрым аглядзе бараніў шыю вершніка ад шабельнага ўдару. Менавіта на шчыце спачатку маляваліся птушыныя крылы й мацаваліся страўсіныя пёры. Пазьней, пры [[Баторы]]і, ад шчыта адмовіліся на карысьць мэталёвых нагруднікаў <ref name=BelDumka>[http://beldumka.belta.by/isfiles/000167_491771.pdf Беларуская думка]{{Недаступная спасылка|date=March 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ліпень 2009 — С.65</ref>. * [[Кальчуга]] зь зярцалам{{Заўвага|Зярцала — круглая дэталь засьцерагальнага рыштунку, прызначаная для прыкрыцьця грудзяў і жывата ваяра. Звычайна зярцала было дадатковым (не самастойным) элемэнтам рыштунку, мацуючыся да панцыра.}} ці безь яго. Кальчуга, ці яе разнавіднасьць ''бехцярэц'' (замест кольцаў выкарыстоўваліся дробныя пласьцінкі<ref>Кирпичников А. Н. [http://medievalrus.livejournal.com/203171.html Военное дело на Руси в XIII—XV вв]. — Л.: Наука, 1976. {{ref-ru}}</ref>) выкарыстоўвалася гусарыяй да канца XVI стагодзьдзя. * [[Кіраса]] ({{мова-fr|cuirie|скарочана}} — скураны нагруднік), ці толькі яе пярэдняя частка, нагруднік — галоўны элемэнт пласьціннага дасьпеху, з таўшчынёй брані 2—3,5 мілімэтры, які прыкрывае торс ваяра. Прыйшла на зьмену кальчугам пасьля рэфармаваньня войска [[Стэфан Баторы|Стэфанам Баторыям]]<ref name=BelDumka /> і стала абавязковаю часткаю ў экіпіроўцы гусара. * [[Капалін]] ({{мова-pl|kapalin|скарочана}}) ці ''ерыхонка ''— напаўсфэрычны шлем з брылём, прылбіцай, навушамі й павялічаным наносьнікам (у некаторых варыянтах выкананых у выглядзе зьвярынай маскі). Гэты тып шлема прыйшоў на землі Рэчы Паспалітай з Вугоршчыны, дзе ў сваю чаргу ўзьнік на аснове ўсходніх шлемаў-шышакоў. * Акрамя вышэйпералічанага дасьпех гусара складалі: наручы, сталёвыя нагавіцы на сьцёгны ([[карвашы]]), накаленьнікі, кальчужныя або абробленыя жалезам скураныя пальчаткі. <center> <gallery perrow="6"> Файл:MWP Husaria szyszak 16 wiek.jpg|Шлем-шышак гусарыі, XVI ст. Музэй [[Войска Польскае|Войска Польскага]], [[Варшава]] Файл:Szyszakskrzydlaty.jpg|Гусарскі гэльмет «шышак крылаты», другая палова XVII ст. Файл:MWP husaria szyszak plus zbroje 16 wiek.jpg|Рыштунак XVI ст. да вайсковай рэформы [[Стэфан Баторы|Стэфана Баторыя]], калі гусары карысталіся шчытамі Файл:MWP_Pancerni_2_polowa_17_wieku.jpg|Кальчужны дасьпех — рыштунак першых гусараў, пазьней насіўся пераважна панцырнымі казакамі Файл:Zbroja_lamelkowa1.jpg|Бехцярэц — раньні дасьпех, пасьля рэформы Баторыя заменены на латную кірасу Файл:Zbroje husarskie.JPG|Латны гусарскі дасьпех, часта аздабляны крыламі за сьпінай. Музэй Войска Польскага, Варшава Файл:Polish cavalry armour XVI-XVII century.png|Дасьпех [[таварыш]]а, пакрыты шкурай леапарда, пахолікі насілі таньнейшыя ваўчыныя ці рысіныя шкуры Файл:MWP husaria zbroja typu 'anima'.jpg|Кіраса заможнага гусарскага [[таварыш]]а ў стылі «Аніма» ([[Старажытны Рым|старажытнарымскі]] стыль) Файл:MWP zbroje husarskie 2.jpg|Гусарскі дасьпех XVII ст. з мэталёвымі наручамі для абароны рук ад сабельных удараў Файл:Karacena.JPG|Карацэна (скураны панцыр з мэталёвымі пласьцінкамі) [[Ян Сабескі|Яна Сабескага]], стылізаваная пад [[сарматы|сармацкі]] дасьпех Файл:MWP husaria karwasze -prawy detal.jpg|Г.зв. [[карвашы]] ({{мова-hu|karwasze|скарочана}}) — латы для абароны сьцёгнаў гусара, XVII ст. Файл:Siodla 17 wiek husarz front-lewa.jpg|Сядло разам з похвамі для клінковай і пальнай зброяй, XVII ст. Музэй Войска Польскага, Варшава </gallery> </center> === Вопратка й абутак === На нагах таварыша былі шаравары й высокія боты з шпорамі з чорнай, жоўтай, барвовай або чырвонай скуры<ref name=Bo />. Боты польскага тыпу мелі прыбітыя шпоры, нямецкага — здымныя. Акрамя коней і якасьці ваеннага рыштунку, таварышы й пахолікі адрозьніваліся таксама й колерам адзеньня: таварышы звычайна апраналіся ў вопратку, пафарбаваную дарагім пігмэнтам [[кармін]]ам, які мае чырвоны колер, у той час як пахолікі ці бедныя шляхціцы насілі вопратку іншага колеру (звычайна, але не заўсёды, сінюю)<ref>''Brzezinski R.'' [https://web.archive.org/web/20160311154536/https://books.google.by/books?id=GCW2VIgJ5o0C&dq=Polish+Armies+1569-1696&hl=ru Polish Winged Hussar 1576—1775]. — Oxford: Osprey, 2006. P. 24.{{ref-en}}</ref> Багатыя гусарскія афіцэры й таварышы ўражвалі іншаземцаў усходняй пышнасьцю свайго ўбраньня й строю, сабалінымі, куніцавымі й бабровымі шапкамі, бліскучымі шлемамі з раскошнымі [[плюмаж]]амі, аздобленымі [[золата]]м, [[срэбра]]м і каштоўнымі камянямі, дарагой усходняй зброяй. Экзатычнай дэтальлю экіпіроўкі гусарыі была абавязковая [[леапард]]авыя шкура. З-за дарагоўлі й рэдкасьці, шкуры таварышам купляў ротмістар. Часам бралі шкуру іншай жывёлы й малявалі на ёй плямы. Пахолікі замест леапардавых насілі ваўчыныя ці мядзьведжыя шкуры або каляровыя накідкі — ''кілімы''<ref name="Vasikiev" />. === Коні й вупраж === [[Файл:Siodla 17 wiek caly garnitur.jpg|240пкс|міні|Сядло й вупраж [[таварыш]]а, XVII стагодзьдзе]] У гусарыі выкарыстоўваліся коні, выведзеныя зь мясцовых пародаў з прымешкам усходніх: турэцкай, туркмэнскай, пэрсыдзкай і г.&nbsp;д. Гэта былі трывалыя й хуткія коні, здольныя працяглы час несьці на сабе вагу да 100 кіляграмаў (сярэдняя маса вершніка разам з рыштункам) і, у выпадку патрэбы, адразу пасьля маршу ўступіць у бой. У 1568 годзе [[Папа Рымскі|Папскі]] [[нунцый]] Рудж’еры адзначаў, што «польскія коні даволі рослыя, больш марудныя за турэцкіх, хоць дужэйшыя і прыгажэйшыя за іх». Тут жа ён дадаваў, што літоўскія рысакі «нашмат меншыя й слабейшыя за польскіх»{{Заўвага|Існуе меркаваньне, што крылаты конь «Пегасус» — [[герб Слуцку]], нішто іншае як стылізаваная выява гусарскага каня.}}<ref name=NS-21>''ред. Киселёв'' В. И. [http://www.twirpx.com/file/373292/ Польские крылатые гусары 1576—1775]{{Недаступная спасылка|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // — Артёмовск: военно-исторический альманах «Новый солдат», № 142, — 2002. С. 21 {{ref-ru}}</ref>. Сядло ўжывалася ўсходняга тыпу, ў багатых шляхціцаў было аздобленае [[аксаміт]]ам, з падхвоснымі рамянямі для паляпшэньня апоры вершніка пры дзідавым удары. Конь быў асноўным выдаткам на экіпіроўку гусара й каштаваў мінімум 200 [[талер]]аў. Звычайна таварыш меў па некалькі коней: два-тры, сустракаліся нават чатырохконныя таварышы. Коні мяняліся ў залежнасьці ад умоваў і патрэбы ў тых ці іншых дзеяньнях. Выдача ці продаж гусарскага каня за мяжу не дазваляліся пад пагрозай сьмяротнага пакараньня<ref>''Sawicka Z.'' Koń w życiu szlachty. S. 46-50.{{ref-pl}}</ref><ref>''Cichowsky J., Szulczynski A.'' Husaria. Warszawa — 1977. S. 97. {{ref-pl}}</ref>. === Абоз === На аднаго гусарскага таварыша прыходзілася некалькі пахолікаў, таму на аднаго таварыша прыходзілася ад трох да дзесяці коней. Конь мог захварэць, атрымаць раненьне, таму патрэбна была быць магчымасьць замены. Акрамя гэтага, быкі або валы цягнулі вазы з правізіяй і іншымі неабходнымі ў паходзе рэчамі. Калі правізія сканчалася, рэзалі на мяса быкоў ці валоў, а калёсы пускалі на дровы. Гусары прывыклі ваяваць з камфортам, таму ў абозе за імі ехала вялікая колькасьць разнастайнага скарбу: сякеры, ланцугі для вязкі вазоў, рыдлёўкі для земляных умацаваньняў, дываны, матрацы, пярыны, прасьціны, абрусы, сурвэткі, куфры, палаткі, ложкі, алькаголь, прысмакі, кнігі і многае іншае<ref>''Сікора Р.'' З історії польських крилатих гусарів. — Київ: Дух і літера, 2012. С. 68.{{ref-uk}}</ref>. Напрыклад на таварыша Гасеўскага й яго траіх пахолікаў прыходзіўся абоз зь пяці вазоў. Вось як апісваў сьведка абоз невялікай гусарскай роты<ref>''ред. Киселёв'' В. И. [http://www.twirpx.com/file/373292/ Польские крылатые гусары 1576—1775]{{Недаступная спасылка|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // — Артёмовск: военно-исторический альманах «Новый солдат», № 142, — 2002. С. 23 {{ref-ru}}</ref>: {{Цытата|У мінулым годзе ў горада [[Жэшаў|Жэшава]] я ішоў міма роты ўсяго з 60 гусараў і налічыў 225 павозак, зь якіх амаль палова была запрэжаная чатырма ці шасьцю конямі. Я не кажу пра адзіночных коней, жанчынах і дзецях, якіх бязь ліку ішло сьледам.|[[Шыман Старовольскі]], Сапраўдны рыцар (''Prawy rycerz'') 1648.}} === Крылы === [[Файл:Polish Hussar half-armour Winged Riders.jpg|250пкс|міні|Гусарскі дасьпех з крыламі, сяр. XVII ст., Нацыянальны Музэй у [[Кракаў|Кракаве]].]] Гісторыя зьяўленьня крылаў у гусараў добра прасочваецца дзякуючы тагачасным гравюрам і малюнкам. Відаць першымі зь вершнікаў крылы пачалі насіць турэцкія і балканскія коньнікі, якія ўпрыгожвалі птушынымі пёрамі свой асымэтрычны шчыт. Дзеля ўпрыгожваньня, а таксама для застрашэньня ворага гусары [[Вялікае Княства Літоўскае|Літвы]] й Польшчы ў чыне таварыша насілі за плячыма «крылы» з арліных, гусіных або лебядзіных пёраў на лёгкай драўлянай раме. Адно альбо два «крылы» мацаваліся да сядла ці да дасьпеху гусара. Першае сьведчаньне аб зьяўленьні крылаў у гусараў адносіцца да 1533 году, калі тры вершнікі зьявіліся з крыламі за сьпінай на вясельлі караля [[Жыгімонт II Аўгуст|Жыгімонта II]] у Кракаве<ref name=Bzez>''Brzezinski R.'' [https://web.archive.org/web/20160311154536/https://books.google.by/books?id=GCW2VIgJ5o0C&dq=Polish+Armies+1569-1696&hl=ru Polish Winged Hussar 1576—1775]. — Oxford: Osprey, 2006. P. 19-20.{{ref-en}}</ref>. Аднак, як высьветлілася пазьней, у XIX стагодзьдзі пры перакладзе [[панэгірык]]а [[Станіслаў Арыхоўскі|Станіслава Арыхоўскага]] з [[лаціны]] была дапушчана памылка. Насамрэч гэтыя тры вершнікі былі проста ўпрыгожаныя высокімі птушынымі пёрамі<ref name=Bzez />. У 1574 годзе пры каранацыі [[Генрых Валуа|Генрыха Валуа]] засталося такое апісаньне, пакінутае замежным госьцем<ref name=NS-17-19 />: {{Цытата|…[Гусары] маюць звычай упрыгожваць сябе й сваіх коней вялікімі плюмажамі, але не з страўсавых пёраў, як гэта прынята ў нас, але ў форме крылаў арла, пазалочаных і настолькі шчыльных, што падышлі б і для маскараду.|шэвалье Гуры дэ Вільмонтэ}} У іншым апісаньні згадваюцца крылы, прымацаваныя да шчытоў і конскіх грываў. У 1576 годзе [[Стэфан Баторы]] правёў ваенную рэформу<ref name=BelDumka /><ref name=NS-17-19 /> й абавязаў насіць гусарам кірасу, скасаваўшы нашэньне шчытоў, куды часта мацаваліся крылы. Крылы сталі абавязковым атрыбутам гусараў — патрабаваньні мець крылы зьмяшчалася ў рэкруцкіх лістах. Да канца XVI стагодзьдзя крылы перанесьліся на руку (мацаваліся на левай руцэ ў выглядзе рэйкі зь пёрамі). Прымацаваныя на руцэ крылы былі замаляваныя нямецкімі мастакамі ў часе «Штутгарцкай каруселі», якая адбылася ў 1616 годзе ў гонар хрэсьбінаў сына герцага [[Вюртэмбэрг|Вюртэмбэрскага]] Ёгана-Фрыдрыха. Разам з тым, зь меркаваньняў практычнасьці й зручнасьці, ужо да канца XVI стагодзьдзя (гэта значыць больш чым за паўтары дзясяткі гадоў да «каруселі») крыло сталі мацаваць да левага боку сядла (каб не перашкаджаць працы пікай), а неўзабаве зьявілася й другое крыло, замацаванае справа. Ужо да сярэдзіны XVII стагодзьдзя ў [[Карона Каралеўства Польскага|каронным]] войску сталі пераважаць парныя крылы, прымацаваныя наўпрост да сьпіны гусара. У гады «[[Крывававы патоп|крывавага патопу]]», ва ўмовах працяглай вайны, паводле сьведчаньняў відавочцаў, толькі кожны дзясяты гусар быў апрануты ў латы, крылы ператварыліся ў рэдкасьць. Пасьля заканчэньня зацяжной вайны, калі эканоміка стала аднаўляцца, гетман, а пазьней кароль — [[Ян III Сабескі]] прыклаў усе намаганьні, каб зноў апрануць усіх гусараў у латы, у гэты ж час крылы сталі мацаваць ня да сядла, а на кірасах. Кансэрватыўныя літвіны, аднак, па-ранейшаму звычайна выкарыстоўвалі «стары» тып крыла. Тагачасны гісторык і сьведка Енджэй Кітовіч{{Заўвага|Енджэй Кітовіч (1727 [1728] — 1804) — польскі гісторык і мэмуарыст. Правёў частку жыцьця ў лягерах барскіх канфэдэратаў. У 1771 паступіў у духоўную сэмінарыю ў Варшаве. Каля 1777 стаў ксяндзом. Рэшту жыцьця правёў [[пробашч]]ам прыходу ў Жэчыцы ({{мова-pl|Rzeczyca|скарочана}}).}} адзначае: {{Пачатак цытаты}}Літоўскія гусары… сеўшы на каня, зьлева мацуюць вялізнае крыло, вырабленае з страўсавага пер’я. Крыло закрывае ўвесь левы бок каня й вершніка да лыткі<ref name=NS-17-19>''ред. Киселёв'' В. И. [http://www.twirpx.com/file/373292/ Польские крылатые гусары 1576—1775]{{Недаступная спасылка|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // Артёмовск: военно-исторический альманах «Новый солдат». № 142, 2002. С. 17-19. {{ref-ru}}</ref>.{{Канец цытаты}} Існуюць таксама меркаваньні, у тым ліку й сучасьнікаў, што крылы ў час нападу стваралі шум і палохалі коней суперніка, нібыта абаранялі ад шабельных удараў ззаду, а таксама перашкаджалі накідваньню аркана<ref name=NS-17-19 />. У часе свайго візыту ў Рэч Паспалітую ў 1588 годзе [[Папа Рымскі|папскі]] легат Іпаліто Альдобрандзіні сьцьвярджаў, што крылы запалохваюць коней супраціўніка й абараняюць вершніка ад шабельных удараў. Вэрсія пра перашкоду ад накідваньня аркану паўстала ў 1949 годзе й была прапанаваная Т. Тылінгерам<ref name=NS-17-19 />. Некаторыя заходнеэўрапейскія аўтары XVII стагодзьдзя прыпісвалі крылам нейкі «шумавы» эфэкт, які ўплываў на ворага ў часе атакі. {{Цытата|Сьцьвярджаюць, што шум тых крылаў палохае коней непрыяцеля й дапамагае разьбіць ягоныя шэрагі<ref name="Cichowsky">''Cichowsky J., Szulczynski A.'' Husaria. Warszawa — 1977. S.&nbsp;105. {{ref-pl}}</ref>.|Франсуа д'Алерак, які наведаў Рэч Паспалітую ў 1689 годзе.}} У гэтым сьцьвярджэньні, відаць, ёсьць сэнс, хоць страх на коней суперніка відавочна наводзілі ня толькі шапаценьне пёраў, але й зьвярыныя шкуры, накінутыя на сьпіны вершнікаў, якія атакавалі, і прапарцы на дзідах, якія з асаблівым шумам калыхаліся на ветры. Акрамя такіх функцыяў «застрашэньня», гусарскія крылы, відавочна, ня мелі ніякага баявога прызначэньня. Генрых Вольф зь [[Цюрых]]у, які быў сьведкам каранацыі Стэфана Баторыя ў 1576 годзе, адзначаў: {{Пачатак цытаты}}Польскае гусарства было настолькі шчыльна пакрытае скуранымі рамянямі, рысінымі й мядзьведжымі шкурамі, што здавалася гэта не людзі, а дзікія зьвяры скачуць на крылатых конях<ref name="Sol19">''Солдатенко А.'' Польская гусария 1500—1776 гг. — СПб.: Орел, №&nbsp;3, — 1993. С.&nbsp;19.</ref>.{{Канец цытаты}} Ці яшчэ: {{Цытата|Цяжка не ўсьміхнуцца, гледзячы на даўгія крылы, прымацаваныя да сьпіны [у гусараў], ад якіх, аднак, як яны лічаць, спалоханыя коні непрыяцеля кідаюцца наўцёкі…<ref name=autonazwa1>''Ogier К.'' Dziennik podróży do Polski 1635-1636, cz. 1, s. 170. {{ref-pl}}</ref>|Караль Оґэр, наведваў Рэч Паспалітую ў 1635-1636 гадох.}} Існуе таксама вэрсія, што крылы дазвалялі стварыць уражаньне аб большай колькасьці й шчыльнасьці шыхту. Так, у ваенным трактаце 1544—1545 гадоў Станіслаў Ласкі пісаў<ref>''Сікора Р.'' З історії польських крилатих гусарів. — Київ: Дух і літера, 2012. С. 45.{{ref-uk}}</ref>: {{Цытата|А з гетманскай волі й клопату бывае, што часам трэба ўпрыгожыць раці, расьцягнуць, апрануць у пер'е, каб малы пачот здаваўся большым.}} Усе крыніцы сучасьнікаў гусарыі адзінадушныя ў тым, што наяўнасьць крылаў мела мэтай запалохаць праціўніка. Прычым страх наводзіў ня столькі сьвіст, а хутчэй, незвычайны выгляд. Потым крылы ўвогуле страцілі сваю пужаючую ролю й ператварыліся ў свайго роду эмблему роду войскаў. Да канца XVII стагодзьдзя пёры сталі маляваць нават на дрэўках гусарскіх дзідаў. У апісаньні цырымоніі 1646 году словазлучэньне «апераныя часьці» выкарыстоўвалася як сынонім да «гусарскіх ротаў» <ref name="Sol19" />. Сярод дасьледнікаў працягваюцца спрэчкі пра мэту нашэньня крылаў, аднак большасьць лічыць, што крылы былі хутчэй парадным, чым карысным баявым атрыбутам<ref name=NS-17-19/>. Пры здымках [[Ежы Гофман]]ам фільму «[[Агнём і мячом (фільм)|Агнём і мячом]]» пад [[Познань]]ню ў траўні 1998 году рабілася некалькі дубляў атакі 50 гусараў. Пры гэтым крылы не выдавалі ніякіх прыкметных гукаў. Быў чутны толькі тупат капытоў і бразганьне дасьпеху й зброі<ref name=NS-17-19/>. == Сьведчаньні сучасьнікаў == Калі ў часе [[Варшаўская бітва 1656 году|Варшаўскай бітвы]] ў 1656 годзе швэдзкае войска было атакаванае нешматлікімі гусарамі, швэдзкі кароль [[Карл Х Густаў]] «… даў загад усім камандзірам брыгад або палкоў, каб яны, калі на іх рушаць гусары, расступіліся й далі дарогу іх апантанасьці, якой, ён ведаў, у той час нельга было супрацьстаяць сілай, ні якім-небудзь іншым спосабам<ref>''Gordon Patryk'' Diary of Patrick Gordon of Auchleuchries 1635—1699. — Aberdeen, 2009. — Т. 1. — P. 113. — 307 p.{{ref-en}}</ref>». У 1676 году ангелец Лоўрэнс Гайд адзначыў у сваім дзёньніку<ref>''Hyde Laurence''. Diary of the hon. Laurence Hyde, of the particular occurrences during his Embassy to John Sobieski, king of Poland, in 1676. W: The Correspondence of Henry Hyde, Earl of Clarendon and of his brother Laurence Hyde, Earl of Rochester; with the Diary of Lord Clarendon from 1687 to 1690 containing minute particulars of the events attending the Revolution and diary of Lord Rochester during his Embassy to Poland in 1676. Opr. Samuel Weller Singer. t. 1. London 1828. pp. 607—608.{{ref-en}}</ref>: «… калі яны нападаюць, калі імчаць з усяе сілы з гэтымі пікамі наперавагі, нішто не ўстаіць перад імі». Адно з найболей цікавых апісаньняў гусарыі пакінуў францускі інжынэр і картограф ''Гіём дэ Баплян''. Вось як апісвае ён гусарыю<ref name="Boplan1">''Гийом Левасьсер де Боплан'', [http://www.drevlit.ru/texts/b/b_boplan2.php Описание Украины] (1660) {{ref-ru}}.</ref>: {{Пачатак цытаты}}Гусары на службе ў якасьці ўланаў — гэта шляхціцы зь вялікай маёмасьцю, якія маюць да 50 тысячаў [[ліўр]]аў [прыбытку]. У іх вельмі добрыя коні, самая танныя зь якіх каштуюць ня меней 200 дукатаў; гэта турэцкія коні, паходжаньнем з [[Анатолія|Анатоліі]], з правінцыі, называнай Караманья (Carmenie). Кожны ўлан служыць на пяці конях; такім чынам, у харугвы з сотні ўланаў ёсьць толькі 20 таварышаў, якія едуць у адзін рад, так што кожны ўзначальвае [свой] шэраг; наступныя чатыры рады — гэта іх служкі, кожны ў сваім шэрагу. Даўжыня іх дзіды 19 футаў, яна полая, пачынаючы ад ляза да яблыка, астатняе зробленая з дужага дрэва; на лязо свае пікі яны прымацоўваюць значкі, заўсёды двухколерныя: бела-чырвоныя, сіня-зялёныя або чорна-белыя, даўжынёй у 4—5 локцяў. Гэта робіцца, мабыць, для таго, каб палохаць варожых коней, бо калі яны [гусары], апусьціўшы дзіды, нясуцца ва ўвесь кар’ер [у атаку], сьцяжкі разьдзімаюцца, апісваючы кругі, і наводзяць жах на непрыяцельскіх коней, шыхт якіх яны жадаюць прадзерці. Убраныя яны ў панцыры, наручы, накаленьнікі, шлемы і г. д. Узбоч у іх толькі шабля, пад левым сьцягном палаш, прывязаны да сядла, да правай лукі якога прымацаваны даўгі меч, шырокі ў рукаяцьці й вузейшы да ляза, у форме чатырохграньніка, для таго, каб можна было калоць таго, хто зваліўся на зямлю, але яшчэ жывога чалавека. Меч мае 5 футаў у даўжыню й круглую галаўню, каб зручней было прыціснуць да зямлі [суперніка] й пракалоць кальчугу; прызначэньне палаша — секчы целы, а шаблі — біцца зь яе дапамогай і секчы кальчугу. Яны носяць таксама баявыя сякеры вагой да шасьці фунтаў, якія падобныя выглядам да нашай чатырохграннай пікі, вельмі вострыя з доўгай дзяржальняй-рукаяцьцю, для таго каб можна было наносіць удары па варожых панцырах і шлемах, якія разьбіваюцца ад такой зброі.{{канец цытаты}} У 1689 францускі мэмуарыст Франсуа Поль Далерак пісаў: «Гэта праўда што гэтыя пікі цяжка спыніць, таму што яны й коней, і коньнікаў наскрозь прашыюць так, як быццам верхагоны да абруча, усё, што толькі становіцца яму перашкодай або супраціўляецца, ён навылёт прабівае». Больш патэтычнае сьведчаньне, да якіх звычайна залішне сур’ёзна ставяцца польскія гісторыкі, пакінуў Вэспасыян Кахоўскі ў сваёй «Песьні вызваленай Вене» (1684), апісваючы гусарскую атаку, сьведкам якой ён быў: {{цытата|<poem> Гусары апусьцілі дзіды, На лёзах засталося шмат працятых, Зьбянтэжаны й застрашоны вораг, Удараў не пазьбегчы й не ўхіліцца, Бо хто знаёмы з тым кап'ём, Той знае, што пратне й дзьве пэрсоны, Другія ў паніцы бягуць, Як мухі перад варам кіпяткім{{Заўвага|Нелітаратурны пераклад.}}. </poem>{{Арыгінал|pl|<poem> Husarz kopije jeno co swe złoży Niejeden na szpil zostaje wetchniony, Co ich nie tylko zamiesza, lecz strwoży, Sztych nieuchronny i nie odłożony, Bo kogo trafi, tyrańsko się sroży Biorący czasem i po dwie persony, A drudzy pierzchną tak skwapliwym tropem, Jak muchy przykrym sobie przed ukropem<ref>''Kochowski W. H.'', [http://www.pbi.edu.pl/book_reader.php?p=6617&s=30 Dzieło Boskie albo Pieśni Wiednia wybawionego i inszych transakcyjej wojny tureckiej w roku 1683 szczęśliwie rozpoczętej]. — 1683. C. 30. {{ref-pl}}</ref>. </poem>}}}} === Пахавальны рытуал === Крылатыя гусары практыкавалі незвычайны пахавальны рытуал. У час [[Адпяваньне|адпяваньня]] ў царкву на кані заяжджаў гусар, які сымбалізаваў нябожчыка, і разьбіваў гусарскую піку перад [[алтар]]ом. У паходзе такі рытуал праводзіць было нязручна, але ў мірны час цырымонія часта праводзілася і была апісаная Енджэем Кітовічам<ref name="Soldatenko-31">''Солдатенко А.'' Польская гусария 1500—1776 гг. — СПб.: Орел, №&nbsp;3, — 1993. С.&nbsp;31.</ref><ref>''Китович'' // [http://www.vehi.net/brokgauz/ Энциклопедический Словарь Ф. А. Брокгауза и И. А. Ефрона] {{ref-ru}}.</ref><ref>''Kitowicz J.'', Opis obyczajów i zwyczajów za panowania Augusta III, — 1855. {{ref-pl}}</ref>. == Адлюстраваньне ў культуры == === У масавай культуры === * На сёньняшні дзень існуе шэраг гістарычных уніфармісцкіх клюбаў, якія рэканструююць гусарскую кавалерыю ў Польшчы<ref>[http://www.zamek-gniew.pl/zywy-zamek/choragiew-husarska Chorągiew husarska przy zamku w Gniewie na stronach zamku.]</ref> і [[ЗША]]<ref>[https://web.archive.org/web/20130604223228/http://husaria.us/ Suligowski’s Regiment of the Polish Commonwealth], Polish Nobility Association Foundation.</ref>. * У сучаснай Польшчы былі выпушчаныя шэраг калекцыйных [[злоты]]х і паштовых марак, прысьвечаныя тэме гусарыі<ref>[http://joystamps.com/pl/stamp/732 Паштовая марка Zbroja husarska—XVIIw.]{{Недаступная спасылка|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-pl}}</ref><ref>[http://wiadomosci.wp.pl/gid,10779048,gpage,7,img,10779052,kat,1342,title,Husaria-najechala-na-NBP,galeria.html?ticaid=110798Złota Двухсотзлотая калекцыйная залатая манэта з сэрыі «Historia jazdy polskiej»]{{Недаступная спасылка|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-pl}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20150131141359/http://wiadomosci.wp.pl/gid,10779048,gpage,9,img,10779050,kat,1342,title,Husaria-najechala-na-NBP,galeria.html Дзесяцізлотая калекцыйная срэбная манэта з сэрыі «Historia jazdy polskiej»] {{ref-pl}}</ref><ref>[http://www.google.by/imgres?safe=off&client=firefox-a&hs=QO&sa=X&rls=org.mozilla:ru:official&biw=1252&bih=570&tbm=isch&tbnid=yJt5U3_DeGe3bM:&imgrefurl=http://www.kangoo.pl/szukaj/husarz&docid=MUR_TBFvTzIRVM&imgurl=http://images.kangoo.pl/51355463/1545/large/4_dukaty_bitewne_2010_kolobrzeg_kluszyn_husarz.jpg&w=600&h=600&ei=o555UdzkGsWXhQepsIDQBg&zoom=1&ved=1t:3588,r:19,s:0,i:134&iact=rc&dur=522&page=2&tbnh=182&tbnw=182&start=12&ndsp=19&tx=88&ty=71 Каталёг з аўкцыёну польскіх калекцыйных манэт] {{ref-pl}}</ref>. * У сучаснай Беларусі назіраецца ўздым зацікаўленасьці да сымбаля крылатага вершніка патрыятычна настроенымі коламі грамадзтва<ref>[https://web.archive.org/web/20180329205550/https://charter97.org/ru/news/2018/1/21/276695/ Крылатыя гусары вяртаюцца ў Беларусь]. [[Хартыя 97]].</ref><ref>[http://nn.by/?c=ar&i=121416 Тайбаксёр «Чорны Валет»: Перастаньце саромецца і пачніце гаварыць па-беларуску]. [[Наша Ніва]].</ref>, пэўнымі энтузіястамі наладжваецца выпуск прадукцыі з гусарскай сымболікай<ref>[https://web.archive.org/web/20160304224212/http://lstr.by/adziennie/belarus-muay-thai.html Belarus Muay Thai], каталёг адзеньня LSTR.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20150101110648/http://lstr.by/husarskaja-cornaja.html Гусарская Чорная], каталёг адзеньня LSTR.</ref>, ствараюцца песьні на тэматыку беларускай гусарыі<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=YHwbUx7SGbs Zenon — Літвіны], кліп на [[YouTube]].</ref>. === У кінэматографе === Крылатая кавалерыя знайшла кінаўвасабленьне<ref>[http://www.filmweb.pl/ filmweb.pl]</ref><ref>[http://www.kinopoisk.ru/ kinopoisk.ru]</ref> ў такіх стужках, як: * '''''Богдан Хмельницкий''''' (''Багдан Хмяльніцкі''), [[СССР]] (1941); * '''''Pan Wołodyjowski''''' (''Пан Валадыёўскі''), [[Польшча]] (1968); * '''''Potop''''' (''Патоп''), Польшча-СССР (1974); * '''''Kanclerz''''', serial telewizyjny (''Канцлер'', тэлевізійны сэрыял), Польшча (1989); * '''''Ogniem i mieczem''''' (''Агнём і мячом''), Польшча (1999); * '''''1612''''', [[Расея]] (2008); * '''''Тарас Бульба''''', Расея (2009); * '''''11 Settembre 1683''''' (''11 верасьня 1683''), [[Італія]]-Польшча (2012). === У жывапісе === * Гусарская тэматыка ёсьць папулярным матывам творчасьці шэрагу польскіх жывапісцаў, сярод якіх: [[Юзэф Брант]], {{Артыкул у іншым разьдзеле|Вацлаў Паўлішак|Вацлаў Паўлішак|pl|Wacław Pawliszak}}, {{Артыкул у іншым разьдзеле|Аляксандар Арлоўскі|Аляксандар Арлоўскі|pl|Aleksander Orłowski}} ды інш<ref>[http://www.google.by/imgres?safe=off&client=firefox-a&hs=wBs&rls=org.mozilla:ru:official&biw=1252&bih=570&tbm=isch&tbnid=b775F-5jnX7ktM:&imgrefurl=http://historiarabki.blogspot.com/2012/02/rzeczpospolita-podhalanska-16691670.html&docid=O97GzxlqAN7lpM&imgurl=http://2.bp.blogspot.com/-H-X5KzTKjWQ/Sg8XjJUegWI/AAAAAAAAC6M/BcvbBfvT9Qg/s1600/Jzef%252BBrandt%252BHusarz.jpg&w=568&h=800&ei=-_l6Uav1OMbltQaA8YHQCQ&zoom=1&ved=1t:3588,r:3,s:0,i:86&iact=rc&dur=619&page=1&tbnh=190&tbnw=144&start=0&ndsp=13&tx=92&ty=92 «Гусар», Юзэф Брант]</ref><ref>[http://www.google.by/imgres?safe=off&client=firefox-a&rls=org.mozilla:ru:official&biw=1252&bih=570&tbm=isch&tbnid=1cYcdK1OO89eMM:&imgrefurl=http://dic.academic.ru/dic.nsf/ruwiki/34888&docid=Wwmnavpo2PLf-M&imgurl=http://dic.academic.ru/pictures/wiki/files/72/Hussar_by_Alexander_Orlowski.jpg&w=439&h=600&ei=PPx6UZvqCsOytAb80YCgAw&zoom=1&ved=1t:3588,r:3,s:0,i:86&iact=rc&dur=491&page=1&tbnh=163&tbnw=136&start=0&ndsp=19&tx=76&ty=53 «Гусар», Аляксандар Арлоўскі]</ref>. {|class="metadata plainlinks messagebox" style="text-align:center" |+ | width="25%" |[[Файл:Husarz, Józef Brandt, 1890.jpg|160пкс]] | width="25%" |[[Файл:Hetman`s guard.PNG|130пкс]] | width="25%" |[[Файл:Orłowski Husaria's attack.jpg|160пкс]] |- |Гусар (1890), [[Юзэф Брант]] |Гетманская ахова (да 1910), [[Вацлаў Паўлішак]] |Атака гусарыі (1810-ыя), [[Аляксандар Арлоўскі]] |} === Ушанаваньне памяці === [[Файл:Polish 4 Batalion Pancerny breast badge.png|130пкс|міні|Значок 4-га [[Берасьце]]йскага танкавага батальёну войска польскага]] * Да гусарскай сымболікі зьвярталася некаторыя падразьдзяленьні [[Войска польскае|Войска Польскага]], часьцей за ўсё ў авіяцыі й бранятанкавых частках. Між іншых тэматычныя ўвасабленьні гусарскага рыштунку зьяўляюцца элемэнтамі: :  — Эмблема 1-ай бранятанкавай дывізіі [[Войска Польскае|Войска Польскага]] ўтрымлівае гусаркі [[капалін]] і крылы. :  — Значок 4-ага Берасьцейскага бранятанкавага батальёну Войска Польскага ўтрымлівае гусарскі капалін. * Гусарскія крылы сталі адным з элемэнтаў помніка Валынскай кавалерыйскай брыгадзе, прысьвечанаму Бітве пад Мокрай, якая адбылася ў часе [[Польская кампанія 1939 году|верасьнёўскай кампаніі]] 1939 году. * У 2004 годзе гусарыя была ўшанаваная помнікам на тэрыторыі Варшаўскай цытадэлі (праект Эдмунда Майкоўскага). * Гусар стаў тэматычным сымбалем праектаў Анджэя Пітыньскага, прысьвечаным [[Катынскі расстрэл|ахвярам Катыні]]: :  — ''Помніка мсьціўцы'' на польскім цьвінтары ў Нацыянальным санктуарыі Божай Маці Чанстахоўскай ў месьце Дойлстаўн, штат [[Пэнсыльванія]], 1988 год. :  — Нацыянальнага Катынскага манумэнту ў Балтымары, 2002 год. == Разнавіднасьці гусараў == {{Асноўны артыкул|Гусары}} [[Файл:István nádor Zalder.jpg|міні|200пкс|[[Мадзьяры|Мадзьярскі]] гусар, пач. XIX ст.]] Гусарамі называліся дзьве разнавіднасьці кавалерыі, якія вельмі адрозьніваюцца адна на адной паводле задачаў, тактыкі й ўзбраеньні. Гэтыя два тыпу гусараў часта блытаюць паміж сабой або наогул не адрозьніваюць<ref name=Sikora />. Гусары, якіх у XVII стагодзьдзі называлі вусна й пісьмова ''ussarze'', а пазьней ''husarze ''— гэта кавалерысты з даўгімі пікамі, як правіла апранутыя ў латы. Менавіта гэтым падразьдзяленьням прысьвечаны дадзены артыкул. Гэтыя гусарскія падразьдзяленьні існавалі амаль тры стагодзьдзі й асаблівых посьпехаў дасягнулі ў складзе армій Рэчы Паспалітай. Гэтыя гусары, іх вонкавасьць, рыштунак і ўзбраеньне зь цягам часу й рэформамі некалькі мяняліся, аднак большую частку часу іх існаваньня адметнымі рысамі іх былі крылы й доўгія пікі з прапарцамі. Такія часткі былі ў складзе арміяў і іншых дзяржаваў; так, вядома пра існаваньне [[Палкі «Іншаземнага ладу»|такіх падразьдзяленьняў у расейскай арміі]]. Аднак аб якіх-небудзь прыкметных посьпехах гэтых падразьдзяленьняў гісторыя маўчыць. Іншыя гусары ({{мова-pl|huzarzy|скарочана}}) — гэта лёгкая кавалерыя, вершнікі якой не выкарыстоўвалі пікі й не насілі латаў<ref name=Sikora />. == Глядзіце таксама == * [[Кавалерыя]] * [[Гусары]] * [[Элеары]] * [[Уланы]] == Заўвагі == {{Заўвагі|2}} == Крыніцы == {{Крыніцы|3}} == Літаратура == * {{Літаратура/ЭВКЛ|1}} * {{Літаратура/ЭВКЛ|2}} * Сікора Р. З історії польських крилатих гусарів. — Київ: Дух і літера, 2012. — 96 p. — {{ISBN|978-966-378-260-7}}. {{ref-uk}} * Васильев А. [http://www.kulichki.com/gusary/istoriya/polish/vasilev/ Польско-литовская гусария XVII века], М.: Цейхгауз, № 7. — 1998. {{ref-ru}} * [http://www.twirpx.com/file/373292/ Польские крылатые гусары 1576—1775]{{Недаступная спасылка|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // Новый солдат: военное-исторический альманах / под ред. В. И. Киселёва. — 2002. — № 142. {{ref-ru}} * Brzezinski R. Polish Armies 1569—1696. — Oxford: Osprey, 1987. — Vol. 1. — 48 p. — {{ISBN|0-85045-736-X}}. {{ref-en}} * Brzezinski R. Polish Armies 1569—1696. — Oxford: Osprey, 1988. — Vol. 2. — 48 p. — {{ISBN|0-85045-744-0}}. {{ref-en}} * Brzezinski R. Polish Winged Hussar 1576—1775. — Oxford: Osprey, 2006. — 64 p. — {{ISBN|9781841766508}} {{ref-en}} * Cichowski J., Szulczyński A. Husaria. — Warszawa: Dom Wydawniczy «Bellona», 2004. — 149 p. — {{ISBN|831109954-5}} {{ref-pl}} * Jerzy Cichowski, Andrzej Szulczyński: Husaria. Warszawa: Wyd. Ministerstwa Obrony Narodowej, 1981. {{ISBN|83-11-06568-3}}. {{ref-pl}} * Gembarzewski B. Husarze. Ubiór, oporządzenie i uzbrojenie 1500—1775. — Warszawa: Arcadia, 1999. — 72 p. — {{ISBN|83-88055-01-1}} {{ref-pl}} * Kobielski S. Chorągiew husarska pułku Hetmańskiego Rzewuskich i jej zbroje // Studia do dziejów dawnego uzbrojenia i ubioru wojskowego. — Cz. I. — Kraków, 1963. — S. 32-49. {{ref-pl}} * Podhorodecki L. — Chocim 1621, seria: «Historyczne bitwy», MON, 1988. {{ref-pl}} * Sikora R. Fenomen husarii. — Warszawa: Dom Wydawniczy Duet, 2004. — 270 p. — {{ISBN|83-7322-907-8}} {{ref-pl}} * Sawicka Z. Koń w życiu szlachty w XVI—XVIII w. Toruń: Wyd. A. Marszałek, 2002. {{ISBN|83-7174-839-6}}. {{ref-pl}} * Sikora R. «Z dziejów husarii», Instytut Wydawniczy Erica, Warszawa 2010. {{ref-pl}} * Wasilkowska A. Husaria. The Winged Horsemen. — Warszawa: Interpress, 1998. — 158 p. — {{ISBN|8322326823}}. {{ref-en}} * Wimmer J. Historia piechoty polskiej do roku 1864. — Warszawa: Wydaw. Min. Obrony Narodowej, 1978. — 615 p. {{ref-pl}} * Żygulski Z. Husaria polska. — Warszawa: Pagina, 2000. — 177 p. — {{ISBN|83-86951-31-4}}. {{ref-pl}} == Вонкавыя спасылкі == {{Вонкавыя мэдыяфайлы |загаловак = |падзагаловак = |шырыня = 180px |выява1 = [http://vivathusaria.pl/vhgc/galeria-husarska/ Галерэя гусарыі] }} * {{YouTube|AyJdeSslnys|logo=1|назва=Gniew Husarii}} * {{YouTube|tpVH9UmQORE|logo=1|назва=Husaria — Duma Rzeczpospolitej}} * {{YouTube|Sv_1UJzRLec|logo=1|назва=Husaria «First Amongst Equals»}} * [https://web.archive.org/web/20140122010715/http://uniforma-army.ru/poland_krylat_gusar.php Униформа крылатых гусар Речи Посполитой XVI—XVIII веков]{{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20160304220339/http://zoonovosti.by/events/380/ Современная реконструкция шляхетских костюмов и гусарии]{{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20130327101216/http://vivathusaria.pl/ Vivat Husaria]{{ref-pl}} * [http://www.picstopin.com/1200/husaria-polska-zobacz-forum-regulamin/http:||i27*tinypic*com|dyaddv*jpg%5B|IMG/ Husaria Polska Zobacz Forum Regulamin Picture]{{ref-pl}} * [http://www.zamek-gniew.pl/zywy-zamek/choragiew-husarska Chorągiew husarska, zamek Gniew]{{ref-pl}} * [http://www.facebook.com/fotogniew StudioA, Gniew]{{ref-pl}} * [https://web.archive.org/web/20120412045046/http://tochka.gerodot.ru/military/glava2_1.htm Распространение огнестрельного оружия и войско Польского королевства и Великого княжества Литовского в XV—XVI вв.]{{ref-ru}} {{Абраны артыкул}} [[Катэгорыя:Войска Вялікага Княства Літоўскага ў Рэчы Паспалітай]] [[Катэгорыя:Кавалерыя Рэчы Паспалітай]] joy5maijp6hubm30eqd4s584u4jiy95 0 151512 2673636 2476306 2026-06-12T06:37:10Z PRChina Taiwan 98239 2673636 wikitext text/x-wiki {{Артаграфія}} {{Этнас |Назва = '''Расейскія немцы'''<br />{{мова-de|Russlanddeutsche|скарочана}} |Выява = [[Файл:Russian germans. Российские немцы.png|270пкс]] |Подпіс да выявы = [[Дзяніс Фанфізін]]{{*}}[[Міхал Барклай-дэ-Толі]]{{*}}[[Аляксандар Бэнкэндорф]]{{*}}[[Кацярына II]]{{*}}[[Пётар Струвэ]]{{*}}[[Аляксій II]]{{*}}[[Аліса Фрэйндліх]]{{*}}[[Ота Шміт]] |Колькасьць = [[Нямеччына]] — 2,2 млн<ref name="STAT">[https://web.archive.org/web/20090419065033/http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/SharedContent/Oeffentlich/AI/IC/Publikationen/Jahrbuch/Bevoelkerung,property=file.pdf Федеральное статистическое управление Германии]{{ref-de}}</ref>, [[Расея]] — 394 138 (2010 г.)<ref name="runemstat">[http://www.rg.ru/2011/12/16/stat.html Об итогах Всероссийской переписи насэления 2010 года]{{ref-ru}}</ref>, [[Казахстан]] — 180 832 (2012 г.), [[Украіна]] — 33 302 (2001 г.), [[Кыргыстан]] — 8766 (2012 г.) |Рэгіёны = [[Расея]], [[Нямеччына]], [[Казахстан]], [[Кыргыстан]], [[Канада]], [[Бразылія]], [[Латвія]], [[Украіна]], [[Эстонія]], [[Беларусь]], [[ЗША]] ды інш. |Мовы = [[нямецкая мова]], [[расейская мова]], [[швабзкі дыялект]], [[эльзаскі дыялект]], [[нямецка-плятзкі дыялект]] |Рэлігія = [[Хрысьціянства|хрысьціяне]] ([[лютэранства]], [[каталіцтва]]), [[праваслаўе]], [[баптызм]], [[мэнаніцтва]], [[пяцідзясятніцтва]]. |Блізкія этнасы = [[немцы]], [[швэды]], [[аўстрыйцы]], [[нарвэжцы]], [[датчане]], [[нідэрляндцы]], [[швайцарцы]], [[датчане]] й г. д. }} '''Расейскія немцы''' — [[этнас|этнічныя]] [[немцы]], а таксама грамадзяне ([[падданыя]]) германскіх дзяржаваў, якія пражывалі на тэрыторыі [[Расея|Расеі]] або дзяржаваў-папярэднікаў: [[Наўгародзкая зямля]], [[Кіеўская Русь]], [[Руская дзяржава]], [[Расейская імпэрыя]], [[СССР]], краіны што ўтварыліся пасьля [[Распад СССР|распаду СССР]], і іх прамыя нашчадкі. У сучаснай Нямеччыне выраз «расейскія немцы» ({{мова-de|Russlanddeutsche}}), ужываецца таксама ў адносінах да этнічных немцаў, якія рэпатрыяваліся ў Нямеччыну з [[СССР]], пачынаючы з 1951 году, а пасьля 1991 году — да [[Нямецкія перасяленцы|рэпатрыянтаў з постсавецкіх дзяржаваў]]. == Зьяўленьне немцаў на Русі == {{Асноўны артыкул|Немцы на Русі|Расьсяленьне немцаў на ўсход}} Першыя згадваньні пра немцаў на [[Русь|Русі]] адносяцца да IX стагодзьдзя. Да канца XII стагодзьдзя ў рускіх гарадах ужо аселі шматлікія нямецкія купцы, рамесьнікі, ваяры, лекары і навукоўцы<ref>[[Немцы Расіі (энцыкляпедыя)|Энцыкляпэдыя Немцы Расіі]]. — С. 9.</ref>. Першае пісьмовае згадваньне пра існаваньне ў [[Ноўгарад]]зе «нямецкага двара» — месцы, дзе жылі купцы й захоўваліся тавары, адносіцца да 1199 году. Але заснаваны гэты двор быў, відавочна, раней, паколькі пра пабудову ў горадзе нямецкай царквы Сьвятога Пятра, якая была цэнтрам нямецкага двара, паведамляецца ўжо ў 1184 годзе<ref>''Dr. Woldemar Buck'' Der deutsche Handel in Nowgorod. — St. Petersburg, 1895.</ref>. == Немцы ў [[Наўгародзкая рэспубліка|Наўгародзкай рэспубліцы]] == {{Асноўны артыкул|Немцы ў Наўгародзкай рэспубліцы}} == Немцы ў [[Маскоўскае княства|Маскоўскім княстве]] == Значная колькасьць немцаў перасялілася ў Маскоўскую дзяржаву ў пэрыяд кіраваньня вялікіх князёў [[Іван III|Івана III]] і [[Васіль III|Васіля III]] — у XV—XVI стагодзьдзях. У пэрыяд кіраваньня [[Іван IV Жахлівы|Івана IV Жахлівага]] дзель немцаў у насельніцтве гарадоў стала настолькі істотнай, што ў шматлікіх зь іх зьявіліся кварталы кампактнага пражываньня нямецкай [[дыяспара|дыяспары]] — так званыя Нямецкія слабоды, самая вялікая й вядомая зь якіх была ў Маскве (Гл. «[[Нямецкая слабада (гістарычная мясцовасць у Маскве)|Нямецкая слабада]]»). У першую чаргу расейскі ўрад быў зацікаўлены ў замежных адмыслоўцах ваеннай справы — збройніках, майстрах ліцьця гармат, фартыфікатарах і сапэрах. Нямецкія афіцэры служылі інструктарамі ў царскім войску, перадаючы эўрапейскі досьвед арґанізацыі, валоданьня сучаснай зброяй і тактыкі. Вялікім попытам у Расеі карысталіся замежныя інжынэры й майстры горнай справы. Таксама важнымі для маскоўскага двару былі замежныя спэцыялісты-мэдыкі. У краіне былі свае знахары, аднак не было адукаваных лекараў і аптэкараў. Таму першымі лейб-мэдыкамі вялікіх маскоўскіх князёў [[Іван III Васільевіч|Івана ІІІ]] і [[Васіль III|Васіля III]] у розны час былі Нікалаўс Бюлаў (Nicolaus Bulow) і Тэафіл Маркварт (Theophil Marquart) зь [[Любэк]]у<ref>[http://books.google.de/books?id=x-ruv8tgkF4C&pg=PA16&lpg=PA16&dq=Deutsche+%C3%84rzte+im+Moskauer+Russland+Sabine+Dumschat+Leibarzt+Iwan+III&source=bl&ots=KVO9AsUvs6&sig=ylYxaZwyF8sw7-TOJXfvAevxAt0&hl=de&ei=FHtsTrDtHcfRsgaO9LDjBA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CCAQ6AEwAQ#v=onepage&q&f=false Sabine Dumschat. Auslandische Mediziner im Moskauer Russland]. — Munchen : Franz Steiner Verl, 2006. {{ISBN|3-515-08512-2}}. — S. 16, 242]</ref>. Яны ж пераклалі на расейскую мову адзін з раньніх падручнікаў па мэдыцыне «Благапрахладны вертаград, здароўю стварэньне»<ref>[https://web.archive.org/web/20120204182248/http://www.bcetyt.ru/travel/cities/31628957.html?page=2 Прыдворная медыцына ў Расеі ў X—XVIII стст.]</ref>. == Эпоха Раманавых == {{Асноўны артыкул|Паволскія немцы|Немцы Вобласьці Войска Данскога}} Каля 90 % немцаў Расеі ў XVIII—XIX стагодзьдзях складаюць так званыя ''каляністы''. У XVIII жа стагодзьдзі па запрашэньні [[Кацярына II|Кацярыны II]] ([[Маніфест Кацярыны II ад 4 сьнежня 1762 году|маніфест]] ад 4 сьнежня 1762 году) пачалося [[перасяленьне]] нямецкіх сялянаў (так званых каляністаў) на вольныя землі Паволжа й пазьней Паўночнага Прычарнамор’я — шматлікія з гэтых сялянскіх сем’яў заставаліся ў месцах свайго першапачатковага кампактнага пражываньня на працягу больш за паўтары стагодзьдзяў, захоўваючы нямецкую мову (у закансэрваваным у параўнаньні зь нямецкай мовай Нямеччыны выглядзе), веру (як правіла, [[лютэранства|лютэранскую]] ці [[каталіцтва|каталіцкую]]) і іншыя элемэнты нацыянальнай культуры. Першая хваля міграцыі, накіраваная ў раён Паволжа, прыбыла галоўным чынам зь зямлі [[Райнлянд]], [[Гэсэн]] і [[Курпфальц|Пфальц]]. Наступны струмень эміграцыі быў выкліканы маніфэстам імпэратара [[Аляксандр I|Аляксандра I]] 1804 году. Гэты струмень каляністаў быў накіраваны ў раён [[Прычарнамор'е|Прычарнамор’я]] й [[Каўказ]]у, і складаўся галоўным чынам з жыхароў [[Швабія|Швабіі]]; у меншай ступені з жыхароў Усходняй і Заходняй Прусіі, [[Баварыя|Баварыі]], [[Мэкленбург]]у, [[Саксонія|Саксоніі]], [[Эльзас]]у, [[Бадэн]]у й Швайцарыі, а таксама нямецкіх жыхароў [[Польшча|Польшчы]]. У [[1860|60-х гадах XIX стагодзьдзя]] 200 000 каляністаў перасяліліся з Польшчы на [[Валынь]]. Перад Першай сусьветнай вайной лік нямецкіх вёсак у Расейскай імпэрыі (ня лічачы расейскай часткі Польшчы) вагаўся ад 3 да 4 тысячаў. [[Файл:1918. The garden in Darmstadt.jpg|300px|left|thumb|Паштовая паштоўка пачатку XX стагодзьдзя з фатаграфічным малюнкам немцаў-каляністаў калёніі Дармштат пад [[Адэса]]й]] Асноўную частку цяперашняга нямецкага насельніцтва Расеі й [[СНД|краін СНД]] складаюць першым чынам нашчадкі нямецкіх сялянаў-каляністаў. Гісторыя іх фармаваньня ахоплівае пэрыяд з XVIII па XX стагодзьдзе. Асноўнымі месцамі расьсяленьня зьяўляліся сярэдняе й ніжняе [[Паволжа]], паўночнае [[Прычарнамор'е]], [[Закаўказьзе]], [[Крым]], [[Валынь]] (паўночны захад Украіны), з канца XIX стагодзьдзя — [[Паўночны Каўказ]] і Сыбір. У сілу іх тэрытарыяльнай разьяднанасьці й розных асаблівасьцяў гістарычнага й этнічнага разьвіцьця ў асяродзьдзі расейскіх немцаў сфармаваўся шэраг этнічных (лякальных) груп — [[паволскія немцы]], [[украінскія немцы]] (выхадцы з Прычарнамор’я, часьцяком падзяляльныя сябе па канфэсійнай прыкмеце на лютэран і каталікоў), [[Валынь|валынскія]] немцы, [[Крым]]скія немцы, [[Бэсарабія|бэсарабскія]] немцы, каўкаскія немцы (ці [[швабы]], па месцы свайго пражываньня ў паўднёвай Нямеччыне — [[Швабія|Швабіі]]) й [[мэнаніцтва|мэнаніты]] (адмысловая этнаканфэсыйная супольнасьць). Прадстаўнікі розных этнічных груп нямецкага насельніцтва доўгі час мелі й захоўвалі асаблівасьці ў [[нямецкая мова|мове]], культуры, рэлігіі, побыту — размаўлялі на сваіх [[дыялект]]ах, якія часьцяком значна адрозьніваліся, адмыслова сьвяткавалі народныя й рэлігійныя абрады й сьвяты — [[Каляды]], [[Вялікдзень]], [[Сёмуха]], [[Свята ўраджая]], [[Свята забою скоту]] ({{мова-de|Schlachtfest}}) і інш. Зыходным пунктам міграцыі нямецкага насельніцтва па тэрыторыі Расеі былі таксама далучаныя да яе ў XVIII стагодзьдзі прыбалтыйскія землі, асабліва [[Эстляндыя]] й [[Ліфляндыя]]. Акрамя таго, вялікая колькасьць немцаў у XIX стагодзьдзі перасялілася на Валынь з Польшчы. Нарэшце, у 1920-ыя годы нямецкая [[дыяспара]] ў СССР папоўнілася некаторай колькасьцю нямецкіх камуністаў, якія перабраліся ў тады адзіную ў сьвеце [[СССР|сацыялістычную дзяржаву]]. З [[1870|1870-х гадоў]] іміграцыя немцаў у Расею галоўным чынам спыняецца (асабліва ў сувязі з адменай у адносінах да каляністаў палёгак па адбываньні вайсковай павіннасьці й астуджэньнем руска-германскіх адносін). Больш таго, вялікая колькасьць расейскіх немцаў пачынае эміграваць з Расеі, прычым не ў Нямеччыну, а галоўным чынам у [[ЗША]]. Усяго да 1914 году з Расеі ў ЗША перасялілася да 200 тысячаў этнічных немцаў. Яны склалі адну з найбуйнейшых плыняў дарэвалюцыйнай расейскай эміграцыі — нароўні з [[габрэі|габрэямі]], [[палякі|палякамі]], [[беларусы|беларусамі]], [[літоўцы|літоўцамі]] й [[фіны|фінамі]]. Акрамя таго, з другой паловы XIX стагодзьдзея немцы пачынаюць прымаць актыўны ўдзел ва [[Міграцыі насельніцтва Расеі|унутрырасейскім міграцыйным руху]] на многазямельныя ўсходнія й паўднёвыя ўскраіны імпэрыі. Па дадзеных перапісу 1926 году, у [[Сыбір]]ы й на [[Далёкі Ўсход|Далёкім Усходзе]] пражывае 81 тысяча немцаў (галоўным чынам у Омскай акрузе — 34,6 тыс., і ў Слаўгарадзкай акрузе — 31,7 тыс.), у [[Казахстан]]е — 51 тысяча немцаў<ref>{{Спасылка | url = http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_26.xls | загаловак = Таблица национальностей России по состоянию на 1926 г. | format = xls | publisher = Demoscope.ru: Электронная версия бюльлетеня «Насэление и общество» | accessdate = 2009-08-28 | lang = ru | archiveurl = http://www.webcitation.org/61CNmfnax | archivedate = 2011-08-25 }}</ref>. Па стане на 1913 год у Расейскай імпэрыі пражывала каля 2 400 000 немцаў. === Немцы Пецярбургу === {{Асноўны артыкул|Немцы Пецярбургу}} Пачынаючы з эпохі Пятра I, шырока практыкавалася запрашэньне ў Расею замежных навукоўцаў, вайскоўцаў, дыпляматаў, дзеячаў мастацтва, і некаторыя зь іх былі немцамі. Нашчадкі гэтых людзей, часьцяком, уладкоўваліся ў Расеі, у значным ліку выпадкаў ня толькі захоўваючы нямецкую мову ў якасьці сваёй асноўнай мовы, але таксама захоўваючы ў сябе нямецкую нацыянальную самасьвядомасьць, прыналежнасьць да лютэранскай ці каталіцкай царквы, таксама немцы практыкавалі кампактнае пражываньне. Нават сама кіравальная дынастыя [[Раманавы]]х, пачынаючы са шлюбу бацькоў [[Пётар III|Пятра III]] — [[Цэсарэўна|цэсарэўны]] [[Ганна Пятроўна|Ганны Пятроўны]] й гэрцага [[Гальштэйн-Готарпы|Гальштэйн-Готарпскага]] [[Карл Фрыдрых Шлезвіг-Гальштэйн-Готарпскі|Карла Фрыдрыха]], актыўна раднілася з прадстаўнікамі нямецкіх кіравальных дынастыяў. У выніку ўсе наступныя расейскія кіраўнікі дынастыі [[Раманавы]]х мелі вялікую дзель «нямецкай крыві», шматлікія зь іх, у сілу дынастычных акалічнасьцяў, былі народжаны ў Нямеччыне й размаўлялі па-руску з прыкметным акцэнтам, сам жа Пётар III размаўляў выключна па-нямецку, лічыў сябе немцаў і ўся яго зьнешняя палітыка была накіравана на карысьць германскіх дзяржаваў. А сама дынастыя Раманавых пераўтварылася ў адгалінаваньне [[Ольдэнбургская дынастыя|Ольдэнбурскай дынастыі]] пад найменьнем [[Раманавы з 1762|Раманавы-Гальштэйн-Готарп]], якое захоўваецца ў афіцыйным тытуле дагэтуль. Фаварытамі вялікіх імпэратрыц таксама зьяўляліся немцы, самы знакаміты зь якіх [[Эрнст Іаган Бірон]]. Значная колькасьць немцаў прыняў удзел у дзяржаўным кіраваньні на самых розных яго паверхах і кірунках, што істотна адбілася на выбары сталіцы, як пераважнага месца прыкладаньня сваіх здольнасьцяў і ведаў. Паколькі Пецярбург з самага свайго заснаваньня стаў ня толькі адміністрацыйнай сталіцай Расеі, але й найбуйнейшым прамысловым навуковым і гандлёвым цэнтрам, значная колькасьць немцаў асядала ў ім. Іх нашчадкі таксама прымалі непасрэдны ўдзел у самых разнастайных галінах гаспадаркі. У выніку шматлікіх складаных працэсаў у рэгіёне ўтварыўся спэцыфічны субэтнас — пецярбурскія немцы, які адносіў сябе да культуры заходняга хрысьціянства, у першую чаргу, да лютэранства й каталіцтва. У гарадзкім асяродзьдзі ўтварыліся раёны, дзе канцэнтрацыя нямецкага насельніцтва была настолькі вялікая, што нямецкую мову можна было чуць гэтак жа часта, як і расейскую, напрыклад, раён Васільеўскай выспы<ref name="Немцы в Санкт-Петербурге ">Немцы в Санкт-Петербурге (XVIII—XX века): биографический аспэкт. Санкт-Петербург. МАЭ РАН.2002 {{ISBN|5-88431-074-9}}</ref>. === Плянаваньне дэпартацыі немцаў Расеі ў пэрыяд Першай сусьветнай вайны === * 2 лютага 1915 году. У сувязі з вайной расейскі ўрад прымае законы пра экспрапрыяцыю зямельных уладаньняў у асобаў нямецкай нацыянальнасьці ў заходніх губэрнях. Пазьней гэтыя «ліквідацыйныя законы» распаўсюджваюцца на іншыя губэрні й вобласьці краіны. * 13 сьнежня 1915 году. Урад рыхтуе ўказ, паводле якога ўсё нямецкае насельніцтва Паволжа належыла да высяленьня ў Сыбір. Высяленьне плянавалася пачаць зь вясны 1917 году. * 6 лютага 1917 году. Імпэратар Мікалай Другі санкцыянуе ўжываньне «ліквідацыйных законаў» пра экспрапрыяцыю земляў у адносінах да паволскіх немцаў. * 2 сакавіка, 3 сакавіка 1917 году. Перамога Лютаўскай рэвалюцыі ў Петраградзе й у Сара­таве. * 11 сакавіка 1917 году. Адмысловай пастановай было прыпынена выкананьне ўсяго «ліквідацыйнага» заканадаўства, накіраванага супраць нямецкага насельніцтва Расеі. У пастанове паказвалася, што канчатковае рашэньне па гэтым пытаньні павінен прыняць Устаноўчы збор. == Немцы ў СССР == === 1918—1940 гады === У першыя дзесяцігодзьдзі Савецкай улады адраджэньне нацыянальнай ідэнтычнасьці расейскіх немцаў віталася, што прывяло ў 1918 годзе да ўтварэньня адной зь першых нацыянальна-тэрытарыяльных аўтаномій на тэрыторыі Савецкай Расеі — [[Аўтаномная вобласьць немцаў Паволжа|Аўтаномнай вобласьці немцаў Паволжа]], якая 19 сьнежня 1923 году была ператворана ў [[АССР немцаў Паволжа|Аўтаномную Савецкую Сацыялістычную Рэспубліку немцаў Паволжа]]. са сталіцай у горадзе [[Энгельс (горад)|Пакроўск]], які ў 1931 годзе будзе пераназваны ў горад [[Энгельс (горад)|Энгельс]]. [[Файл:Volga German03.png|300px|thumb|[[АССР немцаў Паволжа|Аўтаномная Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка немцаў Паволжа]]]] Па меры абвастрэньня адносін паміж СССР і Нямеччынай пагаршалася й стаўленьне да савецкіх немцаў. У 1935—1936 гадах больш за дзесяць тысячаў немцаў было выселена з прымежнай зоны ва Ўкраіне ў Казахстан<ref name="Полян1">''Полян П. М.'' Ня по своей воле… История и география принудительных миграций в СССР. [https://web.archive.org/web/20131011114053/http://www.memo.ru/history/deport/polyan1.htm Принудительные миграции до начала второй мировой войны (1919—1939)]</ref><ref name="Бугай">''Бугай Н. Ф.'' [http://scepsis.ru/library/id_1237.html Депортация народов]</ref>. У 1937—1938 гадах [[Народны камісарыят унутраных справаў СССР|НКУС]] правёў так званую «нямецкую апэрацыю». Паводле [[Загад народнага камісара ўнутраных справаў СССР № 00439|загаду народнага камісара ўнутраных справаў СССР № 00439]] ад 25 ліпеня 1937 году, усе германскія грамадзяне, якія працавалі на прадпрыемствах абароннай прамысловасьці (ці маючыя абаронныя цэхі) павінны былі быць арыштаванымі. З 30 ліпеня пачаліся арышты й звальненьні, а з восені 1937 году пачалася масавая апэрацыя супраць савецкіх немцаў. Усяго ў рамках «нямецкай апэрацыі» было арыштавана 65—68 тыс. чалавек, асуджана 55 005, зь іх: да [[Сьмяротная кара|растрэлу]] — 41 898, да зьняволеньня і ссылкі — 13 107<ref name="Рогинский" />. З найбольшай сілай апэрацыя закранула прымежныя зоны й асяродзьдзе сталічных гарадоў; сама АССР пацярпела непрапарцыйна слаба. Паводле дырэктывы [[Клімент Варашылаў|наркама абароны СССР Варашылава]], усе немцы (акрамя выхадцаў АССР НП), у ліку прадстаўнікоў усіх нацыянальнасьцяў, якія не ўваходзілі ў склад Савецкага Саюзу, былі звольнены з войска<ref name="Рогинский">''Охотин Н. Г., Рогинский А. Б.'' [https://web.archive.org/web/20130519053037/http://www.memo.ru/history/nem/Chapter2.htm Из истории «немецкой опэрации» НКВД 1937—1938 гг.]</ref>. У канцы [[1930-я|1930-х гадоў]] за межамі АССР НП былі зачынены ўсе нацыянальна-тэрытарыяльныя ўтварэньні — нямецкія нацыянальныя сельсаветы й раёны, а школы з выкладаньнем на роднай нямецкай мове пераведзены на расейскую мову. Па дадзеных [[Усесаюзны перапіс насельніцтва 1939 году|перапісу 1939 году]] на тэрыторыі СССР налічвалася 1427,3 тыс. немцаў. З гэтай колькасьці ў РСФСР пражывала 862,5 тыс. (уключаючы [[Крым]]), ва Ўкраіне — 392,5 тыс. (у тым ліку ў [[Адэская вобласьць|Адэскай вобласьці]] — 91,5 тыс., у [[Запароская вобласьць|Запароскай]] — 89,4 тыс., у [[Данецкая вобласьць|Сталінскай]] — 47,2 тыс., у [[Мікалаеўская вобласьць|Мікалаеўскай]] — 41,7 тыс.), у Казахстане — 92,6 тыс., у Закаўказьзі — 44,1 тыс., у рэспубліках Сярэдняй Азіі — 27,2 тыс., у Беларусі — 8,4 тыс. Зь ліку немцаў РСФСР 42,5 % (366,7 тыс. чал.) было засяроджана ў межах [[АССР немцаў Паволжа]] (немцы складалі 60,5 % насельніцтва аўтаномнай рэспублікі), а ўсяго ў Паволскім рэгіёне пражывала 451,6 тыс. немцаў. Таксама буйныя тэрытарыяльныя групоўкі немцаў расьсяляліся на Паўночным Каўказе (127,1 тыс.), у Заходняй Сыбіры (101,4 тыс.) і ў Крыму (51,3 тыс.)<ref>[http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_39.xls Всесоюзная перепись насэления 1939 году. Национальный состав насэления по регионам России]</ref><ref>[http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/sng_nac_39.xls Всесоюзная перепись насэления 1939 году. Национальный состав насэления по республикам СССР]</ref>. Акрамя таго, на тэрыторыях, акупаваных СССР у 1939—1940 гадах, дзе па сучасных адзнаках да 1939 году пражывала 346,1 тыс. немцаў, у тым ліку 81,1 тыс. — у [[Бэсарабія|Бэсарабіі]], 62,1 тыс. — у [[Латвія|Латвіі]], 51,0 тыс. — у [[Летува|Летуве]], 45,4 тыс. — у Ровенскім і Валынскім ваяводзтвах [[Польшча|Польшчы]], 40,0 тыс. — ва Ўсходняй [[Галіцыя|Галіччыне]], 37,5 тыс. — у Паўночнай [[Букавіна|Букавіне]], 18,4 тыс. — у [[Эстонія|Эстоніі]], 10,6 тыс. (дадзеныя магчыма заніжаныя з-за таго, што немцы-каталікі часта ўпісваліся, як палякі) — у [[Заходняя Беларусь|Заходняй Беларусі]]. Акрамя таго, да 13,8 тыс. немцаў расьсялілася ў [[Падкарпацкая Русь|Падкарпацкай Русі]], якая ўвайшла ў склад Савецкага Саюза ў 1945 годзе<ref name="ReferenceA">''Кабузан В. М.'' Немецкоязычное насэление в Российской империи и СССР в XVIII—XX веках (1719—1989): Ист.-стат. исьсьлед. — {{М.}}, 2003. — С. 183.</ref>. Такім чынам усяго на тэрыторыі СССР у пасьляваенных межах (без [[Калінінградская вобласьць|Калінінградзкай вобласьці]]) налічвалася 1782,9 тыс. немцаў. === 1941—1945 гады === {{Асноўны артыкул|Дэпартацыя немцаў у СССР}} Пэрыяд [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] адзначыўся карэннай трансфармацыяй арэала расьсяленьня немцаў на тэрыторыі СССР. 28 жніўня 1941 г. Прэзыдыюм [[Вярхоўны Савет СССР|Вярхоўнага Савета СССР]] ухваліў Указ «Аб перасяленьні немцаў, якія пражываюць у раёнах Паволжа» (380 тыс.) у вёскі [[Алтайскі край|Алтайскага краю]], [[Новасыбірская вобласьць|Новасыбірскай]] і [[Омская вобласьць|Омскай]] вобласьцяў [[Расейская Савецкая Фэдэратыўная Сацыялістычная Рэспубліка|Расейскай СФСР]] і ў сельскую мясцовасьць [[Казаская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Казаскай ССР]]. Таксама немцаў выселілі з [[Азэрбайджанская ССР|Азэрбайджанскай]], [[Армянская ССР|Армянскай]], [[Грузінская ССР|Грузінскай]] і [[Украінская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Ўкраінскай ССР]], [[Крымская Аўтаномная Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Крымскай Аўтаномнай ССР]], [[Ленінград]]а, Масквы і [[Паўночны Каўказ|Паўночнага Каўказу]] Расейскай СФСР (агулам 1,5 млн жыхароў). Да канца году нямецкіх [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|чырвонаармейцаў]] адклікалі з фронта ў склад [[Працоўная армія|працоўнай арміі]], якую разьмясьцілі ў [[сыбір]]скай [[Тайга|тайзе]] (лесанарыхтоўка), на будаўніцтве [[Урал|ўральскіх]] заводаў і [[Шахта|рудніках]]. Месцы разьмяшчэньня працарміі агароджваліся калючым [[дрот]]ам і знаходзіліся пад узброенай [[ахова]]й. З 1942 г. у працармію накіравалі нямецкіх перасяленцаў, якіх у 1947 г. вярнулі на месцы ссылкі<ref>{{Артыкул|аўтар=[[Павал Берасьнеў]].|загаловак=70 гадоў таму савецкіх немцаў Паволжа аб'явілі дывэрсантамі і шпіёнамі|спасылка=http://old.zviazda.by/ru/archive/article.php?id=85207|выданьне=[[Зьвязда]]|тып=[[газэта]]|год=1 верасьня 2011|нумар=[http://old.zviazda.by/ru/archive/?idate=2011-09-01 166 (27029)]|старонкі=[http://old.zviazda.by/a2ttachments/85215/1ver-5.indd.pdf 3]|issn=1990-763x}}</ref>. Усяго ў 1939—47 гадах колькасьць немцаў СССР зьменшала да 1,7 млн., у пераважнай большасьці на тэрыторыях, якія ўвайшлі ў склад Савецкага Саюза ў 1939—45 гады. === Пасьляваенны пэрыяд === 26 лістапада 1948 году Прэзыдыюм Вярхоўнай Рады СССР прыняў указ, які забараняў немцам вяртацца да ранейшага месца жыхарства: выгнаньне на «вечныя часы» ў месцы перасяленьня, і які ўсталёўваў працяглыя тэрміны зьняволеньня за самавольнае пакіданьне спэцпасяленьняў — 20 гадоў катаргі. Да пачатку 1953 году, па дадзеных органаў МУС СССР, на ўліку Аддзела спэцпасяленьняў складалася 1 224 931 нямецкіх спэцпасяленцаў, у тым ліку 855 674 выселеных у 1941-42 гадах з Эўрапейскай часткі Расеі й Закаўказьзя, 208 388 рэпатрыянтаў, 111 324 мабілізаваных, 48 582 «мясцовых» і 963 іншых. З гэтай колькасьці на тэрыторыі РСФСР было расьселена 707 863 чал., у Казахстане — 448 626, у рэспубліках Сярэдняй Азіі — 53 850, ва Ўкраінскай ССР — 460 і ў Карэла-Фінскай ССР — 246. Зь ліку немцаў, расьселеных у РСФСР, у Заходняй Сыбіры пражывала 338 142 чал., на Ўрале — 198 624, ва Ўсходняй Сыбіры — 74 687 (галоўным чынам у [[Краснаярскі край|Краснаярскім краі]]), на Эўрапейскай Поўначы — 35 007, у Цэнтральным раёне — 28 229, на Далёкім Усходзе — 13 378, у Волга-Вятскам раёне — 11 797, у Паволжа — 7697 і на Паўночным Каўказе ([[Растоўская вобласьць]]) — 302<ref>''Земсков В. Н.'' Спэцпосэленцы в СССР, 1930—1960. — {{М.}}: Наука, 2005. — С. 210—224.</ref>. Паколькі пасьля 1955 году немцы так і не атрымалі дазвола вярнуцца на месцы даваеннага пражываньня, карціна расьсяленьня немцаў па тэрыторыі СССР, якая склалася ў выніку дэпартацыі, галоўным чынам захавалася да канца савецкага пэрыяду без істотных зьмен. Па дадзеных [[Усесаюзны перапіс насельніцтва 1989 году|перапісу 1989 году]] ў Савецкім Саюзе налічвалася 2038,6 тыс. немцаў. Асноўная маса дыяспары была расьселена прыкладна ў тых жа раёнах, у якіх немцы былі паселены ў пэрыяд дэпартацыяў. Больш за ўсё немцаў пражывала ў Казахстане (957,5 тыс.), у Заходняй Сыбіры (416,5 тыс.), у Сярэдняй Азіі (178,2 тыс.), на Ўрале (149,7 тыс.) і ва Ўсходняй Сыбіры (66,2 тыс.). У раёнах, дзе разьмяшчаліся кампактныя раёны расьсяленьня немцаў да 1941 году, іх колькасьць была невялікая. Так, у Паволжа пражывала 68,3 тыс. немцаў, ва Ўкраіне — 37,8 тыс., у рэспубліках Прыбалтыкі — 9,3 тыс. (галоўным чынам гэта былі непаўнагадовыя дзеці, якія не падвяргаліся дэпартацыі, немцы, якія нейкім чынам схавалі нацыянальнасьць, немцы, якія ваявалі на баку СССР)<ref>{{Спасылка |author = |authorlink = |datepublished = |url = http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_89.xls |загаловак = Всесоюзная перепись насэления 1989 году. Национальный состав насэления по регионам России |format = xls |publisher = Demoscope.ru: Электронная версия бюльлетеня «Насэление и общество». |accessdate = 2009-08-28 |lang = ru |archiveurl = http://www.webcitation.org/61CNnRWmC |archivedate = 2011-08-25 }}</ref><ref>{{Спасылка | author = | authorlink = | datepublished = | url = http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/sng_nac_89.xls | загаловак = Всесоюзная перепись насэления 1989 году. Национальный состав насэления по республикам СССР | format = xls | publisher = Demoscope.ru:Электронная версия бюльлетеня «Насэление и общество». | accessdate = 2009-08-28 | lang = ru | archiveurl = http://www.webcitation.org/61CNnvBfg | archivedate = 2011-08-25 }}</ref>. === Пэрыяд 1955—1991 гадоў === Па рашэньні бундэстага ФРГ 22 лютага 1955 году былі прызнанымі сапраўднымі грамадзянствы, атрыманыя падчас вайны. Адначасова ў верасьні гэтага ж году першы [[канцлер]] Нямеччыны [[Конрад Адэнаўар]] наведвае [[СССР]], дзе таксама падпісваецца шэраг міжурадавых дамоваў. 13 сьнежня 1955 году выходзіць Указ Прэзыдыюму Вярхоўнай Рады «Пра спыненьне абмежаваньняў у правах немцаў і чальцоў іх сем’яў, якія знаходзяцца на спэцпасяленьні» (безь вяртаньня канфіскаванай маёмасьці), забарона на вяртаньне ў былыя родныя населеныя пункты. Пачаўся працэс перасяленьня немцаў у [[ФРН]], [[НДР]] і Аўстрыю. Першапачаткова ён ішоў пад лозунгам узьяднаньня разарваных у гады вайны сем’яў. У гэты час выяжджала ад некалькіх сотняў да некалькіх тысячаў чалавек у год. У траўні 1957 году ў Маскве выходзіць першы нумар цэнтральнай газэты на нямецкай мове «Нойес Лебен» («Новае жыцьцё»), сталай пераемніцай «Дойче цэнтраль-цайтунг» («Цэнтральная нямецкая газэта»), а празь месяц пачала выдавацца газэта «Роце Фанэ» («Чырвоны сьцяг») на Алтаі. Пазьней была арганізавана ў Цэлінаградзе газэта савецкага нямецкага насельніцтва Казахстана «Фройндшафт» («Сяброўства») — цяпер яна выдаецца ў [[Алматы|Алма-Аце]] пад назвай «Deutsche Allgemeine Zeitung». Аднавілася радыёвяшчаньне для савецкіх немцаў на роднай мове. Ізноў зьявіліся ў продажы кнігі савецкіх нямецкіх аўтараў. Пачалося стварэньне груп для вывучэньня нямецкай мовы як роднай у сярэдніх школах Казахстана, РСФСР, Кіргізіі. 8 красавіка 1958 году падпісана савецка-германская дамова пра ўзьяднаньне сем’яў і пра супрацоўніцтва Грамадзтваў Чырвонага Крыжа абедзьвюх краінаў. 24 красавіка 1959 году падпісана савецка-германская дамова пра ўзьяднаньне сем’яў. 29 жніўня 1964 году — Указ пра частковую рэабілітацыю немцаў Паволжа й адмене дэпартацыйнага Ўказу ад 28.08.41 году (распаўсюдзіўся й на астатніх немцаў СССР). Ва ўказе не забаранялася, але й не рэкамэндавалася вяртацца немцам у ранейшыя месцы пражываньня. Гэты ўказ, апублікаваны ў свой час ва ўмовах абмежаваньня галоснасьці толькі ў «Ведамасьцях Вярхоўнай Рады СССР» і ў савецкім нямецкамоўным друку, у жыцьці савецкіх немцаў зьмяніў няшмат чаго. 19 снежня 1966 году падпісаны [[Міжнародны пакт пра грамадзянскія й палітычныя правы]]. Правы на вольны выезд і гарантыя аховы нацыянальных меншасьцяў. СССР ратыфікаваў гэту дамову толькі 23 сакавіка 1973 году. 12 жніўня 1970 году адбылося падпісаньне Маскоўскай дамовы паміж [[ФРН]] і СССР пра ўзаемную адмову ад ужываньня насільля. Лік перасяленцаў расьце. 3 лістапада 1972 году — Указам прадпісаны вольны выбар сталага месца жыхарства для немцаў на тэрыторыі СССР. Указ ня быў апублікаваны. Па некаторых зьвестках, гэты Ўказ, як і Ўказ ад 29 жніўня 1964 году не атрымаў шырокай агалоскі ў савецкіх СМІ па просьбах кіраўнікоў азіяцкіх рэспубалік і сыбірскіх абласьцей, не зацікаўленых у масавым выезьдзе са сваіх рэгіёнаў нямецкага насельніцтва. 1 жніўня 1975 году падпісана [[Хэльсынская дамова]]. Далейшы рост ліку перасяленцаў, але толькі на кароткі час (ніжні пік у 1985 году — 460 чалавек). 1979 год — Спроба арганізаваць [[Нямецкая аўтаномія ў Казахстане|нямецкую аўтаномію ў Казахстане]]. 1981 год— Заснаваны Нямецкі драматычны тэатар (спачатку ў Тэміртаў, затым у Алма-Аце). Сытуацыя зьмянілася пасьля занясеньня зьмен у закон СССР «Пра ўезд і выезд» 28 жніўня 1986 году. Масавая эміграцыя немцаў з тэрыторыі былога [[СССР]] у [[Нямеччына|Нямеччыну]] пачалася з 1987 году, калі выехала 14 488 чалавек, у 198 годзе — 47 572, у 1989 годзе — 98 134 (пік у 1994 годзе — 213 214 чалавек), што значна зьнясіліла дзель нямецкага насельніцтва ў Расеі, [[Казахстан]]е, ва [[Украіна|Ўкраіне]] й у іншых рэспубліках былога СССР. У агульнай складанасьці, па зьвестках [[Міністэрства ўнутраных спраў ФРН]], у Нямеччыну з 1950 па 2006 год перасялілася 2 334 334 [[Нямецкія перасяленцы|расейскіх немцаў і чальцоў іх сем’яў]]<ref name="Статистика">[https://web.archive.org/web/20071031110005/http://www.bmi.bund.de/cln_012/Internet/Content/Common/Anlagen/Themen/Vertriebene__Spaetaussiedler/Statistiken/Aussiedlerstatistik__seit__1950,templateId=raw,property=publicationFile.pdf/Aussiedlerstatistik_seit_1950.pdf Статыстыка Міністэрства ўнутраных спраў ФРН]</ref>. == Немцы й постсавецкая прастора == === 1990-я гады === Напачатку 90-х гадоў XX стагодзьдзя Ў Санкт-Пецярбургу было арганізавана «Нямецкае грамадзтва Санкт-Пецярбурга», адноўлена выданьне газэты на нямецкай мове «[[St. Petersburgische Zeitung]]». У [[1990|1990-ых гадах]] у шматлікіх буйных гарадах Расеі й у месцах кампактнага пражываньня расейскіх немцаў створаны Цэнтры нямецкай культуры, у якіх пры садзейнічаньні ўрада [[ФРН]] рэалізуецца праграма «[[Брайтэнарбайт]]» («Пашыраная праца»), утвораны два нямецкіх нацыянальных раёны (з цэнтрамі [[Нямецкі нацыянальны раён Алтайскага краю|Гальбштат]] у Алтайскім краі й [[Азоўскі нямецкі нацыянальны раён Омскай вобласьці|Азоў]] у Омскай вобласьці), рэалізавана нямецка-расейская праграма «[[Нойдорф-Стрэльна]]» па стварэньні [[катэдж]]нага мястэчка расейскіх немцаў у прыгарадзе Санкт-Пецярбурга — раёне [[Нойдорф]] у [[Стрэльна (прыгарад Санкт-Пецярбурга)|Стрэльне]], утворана [[Фэдэральная нацыянальна-культурная аўтаномія «Расейскія немцы»]]. На цяперашні час «Рускія немцы» застаюцца адзінай з рэпрэсаваных у Савецкі час, але не [[рэабілітацыя|рэабілітаваных]] нацыянальных груп<ref>{{Спасылка | author = Владимир КРЫЛОВ | date = 2006-2007 | url = http://www.sibrd.ru/index.php?page=341 | загаловак = РАЗГОВОР ДЕЛОВОЙ И КОНСТРУКТИВНЫЙ | format = html | publisher = РОССИЙСКИЕ НЕМЦЫ СИБИРИ / RUSSLANDDEUTSCHE SIBIRIENS | accessdate = 2010-08-28 | lang = ru | description = | archiveurl = http://archive.is/20130417194920/http://www.sibrd.ru/index.php?page=341 | archivedate = 23 июл 2010 14:51:11 GMT }}</ref>. Па сумеснай ініцыятыве кансулату [[ФРН]], эвангелічна-лютэранскай царквы й мэрыі Санкт-Пецярбурга ў адноўленай у постсавецкі час [[Лютэранская царква Святых Пятра й Паўла (Санкт-Пецярбург)|Лютэранскай царквы Сьвятых Пятра й Паўла]] была адкрыта сталая выстава «Немцы Санкт-Пецярбурга» ({{мова-de|St.Petersburger Deutschen}})<ref name=" Zeitung">Ausstellung ueber St.Petersburger Deutsche: St.Petrsburgishe Zeitung. № 2 (75) 1999</ref>. У Пецярбургу праходзіць Міжнародны навуковы сэмінар «Немцы ў Расіі: Руска-нямецкія навуковыя й культурныя сувязі», ключавой тэмай якога зьяўляецца «Германісты й германістыка ў Расіі». У яго арганізацыі актыўны ўдзел прымае [[Інстытут рускай і савецкай культуры ім. Ю.М.Лотмана]] [[Рурскі ўніверсітэт|Рурскага ўнівэрсытэта]] г. [[Бохум]] і [[Міністэрства замежных спраў Нямеччыны]]. У Пецярбургу праходзіць увесь час дзейсная канфэрэнцыя «[[Немцы ў Санкт-Пецярбургу: Біяграфічны аспэкт]]». === Сучасная статыстыка === Паводле [[Усерасійскі перапіс насельніцтва 2002 году|Усерасейскага перапісу насельніцтва 2002 году]], у Расеі пражывала 597 212 немцаў<ref>{{Спасылка|url = http://www.perepis2002.ru/ct/doc/TOM_04_01.xls |загаловак = 1. Нацыянальны склад насельніцтва |date = 2004 |work = Том 4 - «Нацыянальны склад і валоданьне мовамі, грамадзянства». // Усерасейскі перапіс насельніцтва 2002 гады |format = xls |publisher = Фэдэральная служба дзяржаўнай статыстыкі |accessdate = 2011-08-30 |lang = ru |archiveurl = http://www.webcitation.org/65CSs13pg |archivedate = 2012-02-04 }}</ref>. Сучасная супольнасьць расейскіх немцаў арганізавала больш за сто розных лякальных, усерасейскіх і міжнародных арганізацыяў з мэтай захоўваць культурную ідэнтычнасьць расейскіх немцаў, спрыяць вывучэньню сваёй гісторыі, нацыянальнаму й духоўнаму адраджэньню немцаў Расеі, аднаўленьню й захаваньню нямецкіх нацыянальных традыцыяў, нацыянальнай мовы й яго дыялектаў, гісторыі нямецкага народу. Таксама арганізацыі спрыяюць паляпшэньню ўзроўню жыцьця расейскіх немцаў на лякальным узроўні; так, напрыклад, «[[Міжрэгіянальная грамадзкая арганізацыя «Нямецкае моладзевае аб'яднанне»|Нямецкае моладзевае аб’яднаньне]]» актыўна падтрымлівае моладзевыя ініцыятывы расейскіх немцаў, [[Міжнародная асацыяцыя даследчыкаў гісторыі й культуры расійскіх немцаў (МАДГКРН)|МАДГКРН]] пасродкам вывучэньня гісторыі й традыцыяў лякальных нямецкіх паволскіх, каўкаскіх і азіяцкіх лякальных субкультур мінулага ставіць перад сабой задачу захаваньня гістарычнай спадчыны немцаў Расеі. Паводле статыстычных зьвестак нямецкіх фэдэральных установаў на 2006 год, агульны лік асобаў, якія маюць нямецкае паходжаньне, што пражываюць на тэрыторыі краінаў [[Постсавецкая прастора|былога СССР]] ацэньваўся ў 800 000 — 820 000 чалавек. Зь іх каля 550 000 чал. у [[Расейская Фэдэрацыя|Расейскай Фэдэрацыі]], каля 200 000 у [[Казахстан]]е, 33 000 ва [[Украіна|Ўкраіне]] й 15 000 у [[Кыргыстан]]е<ref>[http://www.bpb.de/wissen/XRVWHC,0,0,Zuzug_von_%28Sp%E4t%29Aussiedlern_und_ihren_Familienangeh%F6rigen.html Bundeszentrale f. Politische Bildug: Zuzug v. Spataussiedlern]</ref><ref>[http://www.bpb.de/system/files/pdf/UT32YA.pdf Migrationsberich des Bundesamtes f. Migration u. Fluchtlinge]</ref>. Па зьвестках перапісу насельніцтва, праведзенаму ў 2010 годзе, у Расеі пражывала 394 138 немцаў<ref name="runemstat"/>. == Глядзіце таксама == * [[Нямецкая слабада]] * [[Немцы Пецярбургу]] * [[Нямецкі нацыянальны раён Алтайскага краю]]; [[Гальбштадт]] * [[Азоўскі нямецкі нацыянальны раён]] * [[Аўтаномная вобласьць немцаў Паволжа]] * [[АССР немцаў Паволжа]] * [[Піхцінскія галендры]] * [[Помнік «Немцам Расеі»]] * [[Петрышуле]] * [[Перасяленцы з краінаў былога СССР у Нямеччыне]] * [[Нямецкія перасяленцы]] * [[Беларускія немцы]] * [[Палескія немцы]] * [[Віленскія немцы]] * [[Фольксдойчэ]] * [[Немцы Магілёва]] * [[Балтыйскія немцы]] * [[Валынскія немцы]] * [[Вучылішча Сьвятой Ганны]] * [[Міжнародны зьвяз нямецкай культуры]] * [[Plautdietsch-Freunde]] * [[Дэпартацыя немцаў у СССР]] * [[Немцы Казахстану]] * [[Азэрбайджанскія немцы]] * [[Немцы ў Бэсарабіі]] * [[Нямецкая аўтаномія ў Казахстане]] * [[Крыстаф Бэргнэр]] * [[Цэрскія мэнаніцкія калоніі]] * [[Нямецкія калёніі ў Дагестане]] * [[Немцы Вобласьці Войска Данскога]] * [[Немцы Расеі (энцыкляпэдыя)]] * [[Немцы ва Ўкраіне]] * [[Крымскія немцы]] * [[Паволскія немцы]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} === Дакумэнты й першакрыніцы === * [[Полное собрание законов Российской империи|Полное собрание законов Российской империи (с 1749 г.)]]. — Т. XVI (1762—1765), 1830 * История российских немцев в документах (1763—1992 гг.) (Сост.: В. А. Ауман, В. Г. Чеботарева) — М.: МИГУП, 1993. === Энцыкляпэдыі, бібліяграфія === <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-count:2;"> * [[Немцы России (энциклопедия)]]. В 3-х томах. Москва: Изд-во «Общественная академия наук российских немцев», 1999—2006 (Предс. редкол. В. Карев, О.Кубицкая) * В. А. Ауман, В. Ф. Баумгертнер, В. Бретт и другие (гл. ред. В. Ф. Дизендорф). Немцы России. Насэленные пункты и места посэления: энциклопедический словарь. — М.: ЭРН, 2006. — 470 с {{ISBN|5-93227-002-0}} * Handbuch Russland-Deutsche : ein Nachschlagewerk zur russland-deutschen und dt.-russ. Geschichte und Kultur (mit Ortsverzeichnis ehemaliger Siedlungsgebiete) Verfasser: Ulrich Mertens. Nürnberg ; Paderborn : 2001. {{ISBN|3-9807701-1-7}} * Lexikon der Russlanddeutschen. (Hrsg. H.-J. Kathe u.a.) Berlin: Bildungsverein für Volkskunde in Deutschland Die Linde, 2000. * Deutsche Geschichte im Osten Europas. (in 12 Bde) Bd. 10.: Rußland. — Berlin : Siedler Verlag, 2002. — 669 S. {{ISBN|3-88680-778-9}} * Международная организация исьсьледователей истории и культуры российских немцев: Научно-информационный бюльлетень. 1996—2006 [http://www.rusdeutsch.ru/biblio/?name=2&tema=6 Информация о конференциях, семинарах, фондах архивов, документы, рецензии, аннотации, библиография.]{{Недаступная спасылка|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Российские немцы. Историография и источниковедение. Материалы научной конференции. Анапа. 4-9 сентября 1996. М., 1997. * Чернова Т. Н. Российские немцы: Отечественная библиография, 1991—2000 гг.: Указатель новейшей литературы по истории и культуре немцев России/ Т. Н. Чернова.- М.,2001.- 268 с. * Списки научных публикаций Саратовского университета, издательства «Готика»[https://archive.is/20130417191639/www.sgu.ru/sguprojects/cultural/article/], [https://archive.is/20130417190106/www.sgu.ru/faculties/historical/departments/oinp/publication.php] </div> === Матэрыялы навуковых канфэрэнцыяў, зьездаў === <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-count:2;"> * Российские немцы на Дону, Кавказе и Волге. — М-лы российско-германской научн. конф. Анапа, 22-26 сентября 1994. // Международный союз немецкой культуры (отв. редактор Е. А. Шервуд). М., 1994. 358 с LCCN 97176727; OCLC 36891750 * Российские немцы: Проблемы истории, языка и современного положения. — М-лы междунар. науч. конф. Анапа, 20-25 сентября, 1995. // Изд-во Готика, 1996. 511 с {{ISBN|5-7834-0004-1}} [http://openlibrary.org/b/OL17131982M/Rossiiskie-nemtsy] * Российские немцы: Историография и источниковедение. — М-лы междунар. научн. конф. Серия: История и этнография российских немцев. Internationaler Verband der Deutsche Kultur (IVDK), Анапа, 4-9 сентября 1996. // М., Готика, 1997. 372 с {{ISBN|5-7834-0024-6}} * Миграционные процессы среди российских немцев: исторический аспэкт. М-лы междунар. научн. конф., Анапа, 26-30 сентября 1997 г. М, Готика, 1998 г. 444 с.[http://www.rusdeutsch.ru/biblio/?name=55&type=1]{{Недаступная спасылка|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Немцы России в контексте отечественной истории: Общие проблемы и региональный особенности. Материалы международной научной конференции, Москва, 17-20 сентября 1998 г. // М, Готика, 1999, 488 с. * [https://web.archive.org/web/20130719193039/http://www.rusdeutsch.ru/biblio/files/XIKonferenc.pdf Российское государство, общество и этнические немцы: основные этапы и характер взаимоотношений (XVIII—XXI вв.)] М-лы 11-ой междунар.науч. конф. Москва, 1-3 ноября 2006/ — М.: МСНК-пресс, 2007. — 480 с. * [https://web.archive.org/web/20121009001952/http://www.rusdeutsch.ru/biblio/files/nib_1(53)_2008.pdf Российские немцы: Научно-информационный бюльлетень. 1(53), Москва, 2008] * Научное сообщество этнических немцев в Средней Азии и России: современное состояние и персьпективы. — Материалы международной научно-методической конференции 23-24 октября 2008 г. // Караганда: Арко, 2009 </div> === Навучальныя выданьні === * А. А. Герман, Т. С. Иларионова, И. Р. Плеве. [http://www.rusdeutsch.ru/?hist=1&lng= История немцев России]. (учебное пособие) — М.: МСНК-пресс, 2005—544 с. * ''их же:''. История немцев России: Хрестоматия. — М.: МСНК-пресс, 2005. — 416 с. * ''их же:''. История немцев России: Методические материалы. — М.: МСНК-пресс, 2005. — 240 с. === Агульныя выданьні === <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-count:2;"> * Андреева Н. С. Прибалтийские немцы и российская правительственная политика в начале XX в. — СПб.: Мiръ,2008. * Ковригина В. А. Немецкая слобода Москвы и её жители конца XVII-первой четверти XVIII вв. / В. А. Ковригина. — М.: Археол. центр, 1998. — 434, [2] с. * Клаус А. Наши колонии: опыт и материалы по истории и статистике иностранной колонизации в России. — СПб., 1869. * Россия — Германия. Контакты и взаимовлияния. XVIII—XIX век. // Государственная Третьяковская галерея: сб. статей под ред. О. С. Северцева, И. А. Гутт. — М., б. г. * Остроух И. Г., Шервуд Е. А. Российские немцы: вклад в историю и культуру (XVII — начало XX вв.). // Российские немцы на Дону, Кавказе и Волге. — М., 1995. * Кабузан В. М. Немецкое население в России в XVIII — начале XX вв (чисьленность и разьмещение). // Вопросы истории. — 1989. — № 12. — С. 18—29. * [[Герман, Аркадий Адольфович|Герман А. А.]] Немецкая автономия на Волге. 1918—1941. — М.: «МСНК-пресс», 2007. — 576 с. — 2-ое изд., исправленное и дополненное. * Московские немцы. Четыре века с Россией / [сост. Л. Дементьева, Ю. Петров]. — Москва: Фабрика офсетной печати, 1999. — 71 с. * Немецкие предприниматели в Москве: Сб. ст. [по итогам Междунар. науч. конф. (Москва, 1999 г.)] / Сост. сб.: В. А. Ауман]. — М. : Обществ. акад. наук рос. немцев, 1999. — 285, [1] с. — (Российские немцы: исторические материалы и исьсьледования: ИРН). {{ISBN|5-93227-001-2}} * Немцы в России: Люди и судьбы / [Семинар «Немцы в России: рус.-нем. науч. и культур. сьвязи»; Редкол.: Л. В. Славгородзкая (отв. ред.) и др.]. — СПб.: Дмитрий Буланин, 1998. — 310,[1] с. {{ISBN|5-86007-119-1}} * Немцы в России: Петербурские немцы = Die Deutschen in Russland: Petersburger deutsche: Сб. ст. / РАН. С.-Петерб. науч. центр. Ин-т истории естествознания и техники. С.-Петерб. фил. и др.; Отв. ред. Г. И. Смагина. — СПб.: Изд-во Дмитрий Буланин, 1999. — 620 с {{ISBN|5-86007-154-X}} * Немцы в России: Проблемы культур. взаимодействия : [Материалы конференций семинара, 1990—1995 гг. / Семинар «Немцы в России. Рус.-нем. науч. и культур. сьвязи»; Редкол.: Л. В. Славгородзкая (отв. ред.) и др.]. — СПб.: Дмитрий Буланин, 1998. — 327 с {{ISBN|5-86007-116-7}} * Немцы в России = Die deutschen in Russland: Рос.-нем. диалог: Сб. ст. / Рос. акад. наук. Ин-т истории естествознания и техники. С.-Петерб. фил., Б-ка Рос. акад. наук; [Редкол.: Г. И. Смагина (отв. ред.) и др.]. — СПб.: ДБ, 2001. — 552 с {{ISBN|5-86007-294-5}} * Немцы в России = Die Deutschen in Russland: Русско-немец. науч. и культурные сьвязи: Сб. ст. / Рос. акад. наук. Ин-т истории естествознания и техники, С.-Петерб. фил. [и др.]; [Редкол.: Г. И. Смагина (отв. ред) и др.]. — СПб.: ДБ, 2000. — 424 с {{ISBN|5-86007-248-1}} * Немцы в России = Die Deutschen in Russland: три века науч. сотрудничества: сб. ст. / Рос. акад. наук, Ин-т истории естествознания и техники, С.-Петерб. фил., Б-ка Рос. акад. наук; [редкол.: Н. В. Колпакова, Г. И. Смагина (отв. ред.), И. В. Черказьянова]. — СПб.: Дмитрий Буланин, 2003. — 604 с. — (Немцы в России: русско-немецкие научные и культурные сьвязи). {{ISBN|5-86007-372-0}} * Немцы и развитие образования в России. — СПб., 1998. {{ISBN|5-201-00230-7}} * Немцы Москвы: исторический вклад в культуру столицы: Междунар. науч. конф., посьвящ. 850-летию Москвы (Москва, 5 июня 1997 г.): Сб. докл. / [Науч. ред. Ю. А. Петров, А. А. Семин]. — М.: Обществ. акад. наук рос. немцев, 1997. — 356 с. — (Российские немцы: исторические материалы и исследования. ИРН). * Немцы Санкт-Петербурга: наука, культура, образование Сб. ст.|оригинал=Die Deutschen in Sankt-Petersburg: Wissenschaft, Kultur, Bildung|ответственный=[[РАН]], Ин-т истории естествознания и техники. С-Петерб., фил. Б-ка РАН, Семинар «Немцы в России: рус.-нем. науч. и культ. связи»; [Отв. ред. Г. И. Смагина]|место=СПб.|издательство=Издательство «Росток»|Росток|год=2005|страниц=640|isbn=5-94668-017-X * Немцы. Россия. Сибирь: [Сб. ст.] / Ом. гос. ист. — краевед. музэй, Сиб. фил. Рос. ин-та культурологии; Сост. и науч. ред. — Вибе П. П. — Омск: Ом. гос. ист. — краевед. музей, 1997. — 241 с {{ISBN|5-901062-01-1}} * Быт и культура российских немцев в музеях Санкт-Петербурга = Alltag und kultur der russlanddeutschen in museen von Sankt Petersburg: Свод. кат. / [Сост.: Т. А. Шрадер]. — СПб.: Наука, 2003 (Тип. Наука РАН). — 142, [2] с. — (Deutsche in Russland / Музэй антропологии и этнографии им. Петра Великого (Кунсткамэра) Рос. акад. наук [и др.]). {{ISBN|5-02-027096-2}} * Вашкау Н. Э. Школа в немецких колониях Поволжья, 1764—1917 гг. / Н. Э. Вашкау; М-во общ. и проф. образования РФ. Волгогр. гос. ун-т. — Волгоград: Изд-во Волгогр. гос. ун-та, 1998. — 206 с {{ISBN|5-85534-154-2}} * Грекова Т. Н., Голиков Ю. П. Медицинский Петербург / Т. И. Грекова, Ю. П. Голиков. — СПб.: Фолио-Пресс: Фолио-Плюс, 2001. — 414, [1] с. {{ISBN|5-7627-0163-8}} * Губкина Н. В. Немецкий музыкальный театр в Петербурге в первой трети XIX века / Н. В. Губкина; Рос. ин-т истории искусств. — СПб.: Дмитрий Буланин, 2003 (Тип. Береста). — 563, [1] с., [8] л. ил. {{ISBN|5-86007-312-7}} * Дитц Я. Е. История поволских немцев-колонистов. / Под ред. И. Р. Плеве. — М., «Готика», 1997. — 495 с. — (Серия: История и этнография российских немцев). — {{ISBN|5-7834-0010-6}}. * Жиромская В. Б., Киселев И. Н., Поляков Ю. А. Полвека под грифом «секретно»: Всесоюзная перепись насэления 1937 году. / В. Б. Жиромская, И. Н. Киселев, Ю. А. Поляков; РАН. Ин-т рос. истории. — М.: Наука, 1996. — 150 с.: табл. {{ISBN|5-02-009756-X}} * Захаров В. Н. Западноевропейские купцы в России: Эпоха Петра I. — М.: РОССПЭН, 1996. — 345 с, [19] л. ил., портр. {{ISBN|5-86004-056-3}} * История предпринимательства в России / [В. И. Бовыкин, М. Л. Гавлин, Л. М. Епифанова и др.]; Рос. акад. наук. Ин-т рос. истории. В 2 т. — {{М.}}: РОССПЭН, 2000. {{ISBN|5-8243-0030-5}} * Кириков Б. М., Штиглиц М. Санкт-Петербург немецких архитекторов. От барокко до авангарда. — СПб., 2002. {{ISBN|5-901528-04-2}} * Культура русских и немцев в Поволском районе: [Сборник] / Поволж. кадровый центр, Упр. культуры Сарат. обл. администрации; [Науч. ред. Великий П. П., Горелов И. Н.]. — Саратов: Слово, 1993-. ** Вып. 1: История, теория, культура. — Саратов: Слово, 1993. — 207, [2] с. * Материалы по истории сьвязи в России. XVIII — начало ХХ вв. (почта, телеграф, телефон, радио, телевидение): Обзор документальных материалов. — Л., 1966. * Миграционные процессы среди российских немцев: исторический аспэкт. — {{М.}}, 1998. * Плесская-Зебольд Э. Г. Одесские немцы: 1803—1920 / Э. Г. Плесская-Зебольд; Ин-т герм. и восточноевроп. исьсьлед., Гёттинген (Германия). — Одесса: ТЭС, 1999. — 520 с {{ISBN|966-95556-6-3}} * Петров Ф. А. Немецкие профессора в Московском университете / Ф. А. Петров. — М., 1997. {{ISBN|5-7820-0035-X}} * Саитов В. И., Модзалевский Б. Л. Московский некрополь: Т. 1-3 / [В. И. Саитов и Б. Л. Модзалевский]; [Авт. предисл. и изд. вел. кн. Николай Михайлович]. — Санкт-Петербург: тип. М. М. Стасюлевича, 1907—1908. — 3 т. * Русские и немцы в XVIII веке = Russen und Deutsche im XVIII. Jahrhundert: Встреча культур / [Рос. акад. наук. Науч. совет по истории мировой культуры. Ин-т всеобщ. истории; Редкол. С. Я. Карп (отв. ред.) и др.]. — М.: Наука, 2000. — 309, [1] с. {{ISBN|5-02-011592-4}} * Терра инкогнита Сибирь. У истоков научного освоения Сибири при участии немецких учёных в XVIII век. — Гальле, 1999. * Воскресенский Н. А. Законодательные акты Петра I. — М.; Л., 1945. * Беспятых Ю. Н. Петербург Анны Иоанновны в иностранных описаниях: Введение. Тексты. Комментарии / Ю. Н. Бесьпятых; Рос. акад. наук, Ин-т рос. истории, С.-Петерб. фил. — СПб.: Рус.-балт. информ. центр «БЛИЦ», 1997. — 492,[1] с. {{ISBN|5-86789-029-5}} * Бесьпятых Ю. Н. Петербург Петра I в иностранных описаниях: Введение. Тексты. Комментарии / Ю. Н. Бесьпятых. — Л.: Наука : Ленингр. отд-ние, 1991. — 278,[1] с. — (Сер. «Панорама истории»). {{ISBN|5-02-027336-8}} * Бескровный Л. Г. Русская армия и флёт в XVIII век. — М., 1958. * Alfred Eisfeld. Die Rußlanddeutschen. — Verlag: Langen/Müller, München, 1991. — 252 S. {{ISBN|3784423825}}; 978-3784423821 * Karl Stumpp. Die Russlanddeutschen — zweihundert Jahre unterwegs. — Stuttgart, Pannonia-Verlag, 1964. — 139 S. </div> === Нацыянальныя СМІ === * [[Цэнтральная газэта расейскіх немцаў «Neues Leben»]] * [http://www.ru.mdz-moskau.eu/ Московская Немецкая Газэта]{{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20090827095808/http://www.deutsche-allgemeine-zeitung.de/rus/index.php Deutsche Allgemeine Zeitung]{{ref-ru}}{{ref-de}} * Алтайская рэгіянальная газэта «Zeitung für Dich» (в 1957—1991 «Rote Fahne») * [https://web.archive.org/web/20120427230323/http://www.sibrd.ru/index.php?page=15 «Sibirische Zeitung Plus»] {{ref-ru}}{{ref-de}} == Вонкавыя спасылкі == <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-count:2;"> * [https://web.archive.org/web/20140919082813/http://dierusslanddeutschen.ru/ Die Russlanddeutschen.ru — Партал расейскіх немцаў] * [https://web.archive.org/web/20140107211557/http://rusdeutsch-panorama.ru/index.php?mode=view&site_id=34 Сайт «Немцы России»] * «[http://wolgadeutsche.ru/index.php Die Geschichte Der Wolgaedutschen]» — гістарычны сайт аб немцах Паволжа {{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20121019204645/http://www.rusdeutsch.ru/?menu=13&level2=&z=1 Международная ассоциация исьсьледователей истории и культуры российских немцев (МАИИКРН)] * [https://web.archive.org/web/20140912045548/http://www.rusdeutsch.ru/?menu=6&level2=&z=1 Internationaler Verband der deutschen Kultur (IVDK)] Международный союз немецкой культуры] * [http://www.rusdeutsch.ru/?lib=1 Электронная бібліятэка расейскіх немцаў] * [http://www.genrogge.ru/grbook/index.htm Немцы в России: Историко-документальное издание. СПб.: [[Лики России (Санкт-Петербург) (издательство)|Лики России]], 2004.] * ''Кригер В.'' [http://www.viktor-krieger.de/html/kratkij.html Краткий очерк истории российских немцев] * ''Кригер В.'' [http://www.viktor-krieger.de/Demogr-2002.pdf Некоторые аспэкты демографического развития немецкого насэления 1930-х — 1950-х годов] * Советские немцы: В поисках утраченного фатерлянда: [https://web.archive.org/web/20090828062959/http://www.ferghana.ru/article.php?id=5520 . Часть I], [https://web.archive.org/web/20090828063335/http://www.ferghana.ru/article.php?id=5525 Часть II] * [https://web.archive.org/web/20160304203024/http://new.hist.asu.ru/german/bibl1.html Библиография: Немцы Алтая и Сибири в исторической и этнографической персьпективах] * [https://web.archive.org/web/20131213042736/http://www.egh.altai.ru/ Немецкий национальный район, Фонд поддержки российских немцев «Алтай»] * [https://web.archive.org/web/20160304103813/http://omsk-germany.ru/forum/44-514-1 Статья о немецких колонистах в Петербурской губэрнии] * [https://web.archive.org/web/20140915041000/http://www.communa.ru/news/detail.php?ID=9461 Немецкие колонисты в Артюшкино (Воронеская губэрния)] * [http://www.ruthenia.ru/folktee/CYBERSTOL/GULAG/Vindgolts.html И. П. Виндгольц. Немцы России — народ-скиталец. Народ в беде.] * [https://web.archive.org/web/20140810173311/http://www.memo.ru/history/nem/index.htm Репрессии против немцев в СССР] (сборник [[Международное общество «Мемориал»|mеждународного общества «Мемориал»]]) * [https://web.archive.org/web/20080518175541/http://www.rd-zeitung.de/partner/gw.htm Российские немцы в годы войны и посьле неё, свидетельства очевидцев. Герхард Вольтер «Зона полного покоя»]([[Герхард Вольтер]]) * [https://web.archive.org/web/20190331114659/http://lists.memo.ru/ Жертвы политического террора в СССР] ([[Международное общество «Мемориал»]]) * ''Ладыгин И. В.'' [http://army.armor.kiev.ua/hist/nemcu-rus.shtml Немцы в Русской Армии] * [[Герцен, Александр Иванович|Герцен А. И.]] «[http://az.lib.ru/g/gercen_a_i/text_0180.shtml Русские немцы и немецкие русские]» * [http://www.rusdeutsch.ru/ Информационный портал российских немцев] * [http://forum.vgd.ru/132/8638/ Немцы в России. Генеалогический форум] * [http://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,2341944,00.html Deutsche Welle: «Немцы в истории России», отдельные статьи] * [http://www.webbitt.com/volga/home.html Volga Germans]{{ref-en}} * [http://www.russlanddeutschegeschichte.de История российских немцев] * Статья [https://web.archive.org/web/20120908022044/http://www.senator.senat.org/Das_Schicksal_der_Russlanddeutschen.html «В интересах государства Российского»], посьвященная истории российских немцев и современному положению. * [http://www.bmi.bund.de/cln_144/SharedDocs/Downloads/DE/Broschueren/DE/2004/Filmtrilogie_Versoehnung_ueber_Grenzen_Id_95038_de.html «Примирение через границы» — История российских немцев (3х док.-видео)]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-de}} * [http://www.facebook.com/group.php?gid=118524375002 «Russian Germans International» — Крупнейшая интернациональная группа российских немцев в Facebook] * [http://www.rdinfo.ru/site.php?mode=change_page&site_id=223&own_menu_id=30505&curent_page=01 Статьи и база персоналий по российским немцам на проекте «ЕДИНСТВО»]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} </div> [[Катэгорыя:Расейскія немцы| ]] [[Катэгорыя:Дэпартаваныя народы]] 5hdgu18bmkhb8tvo992fj27dxscpv8t 0 152441 2673593 2348074 2026-06-11T21:23:10Z PRChina Taiwan 98239 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 2673593 wikitext text/x-wiki {{Ня блытаць|Шатляндзкая мова (кельцкая)|аднайменнай мовай Шатляндыі кельцкай галіны}} {{Інфармацыя пра мову |Назва мовы = Шатляндзкая мова |Назва мовы ў арыгінале = (Braid) Scots, Lallans |Краіны ўжываньня = [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]], [[Ірляндыя|Ірляндыі]] |Рэгіён = '''Шатляндыя''': Лаўлэнд, [[Шэтландзкія астравы|Шэтландзкія]] і [[Аркнэйскія астравы|Аркнэйскія]] астравы, Кэйтнэс, востраў Аран, Кэмпбэлтаўн;<br/>'''Паўночная Ірляндыя''': графствы Даўн, Анрым, Лондандэры;<br/>'''Ірляндыя''': графства Данэгол |Клясыфікацыя = [[індаэўрапейскія мовы|Індаэўрапейская сям'я]] * [[германскія мовы|Германская галіна]] ** [[заходнегерманскія мовы|Заходнегерманская група]] *** [[англа-фрыскія мовы|Англа-фрыская падгрупа]] **** [[ангельскія мовы|Ангельская галіна]] ***** '''Шатляндзкая мова''' |Афіцыйная мова ў = — |Дапаможная мова ў = ў Вялікабрытаніі ([[Шатляндыя]], [[Паўночная Ірляндыя]]) |Рэгулюецца = паўурадавымі праграмамі па падтрымцы й рэгуляваньні ў Шатляндыі і Паўночнай Ірляндыі |Код па ISO 639-1 = — |Код па ISO 639-2(B) = sco |Код па ISO 639-2(T) = sco |Код па SIL = |Выява = ScotsLanguageMap.png |Подпіс да выявы = <center>Арэал распаўсюджаньня шатляндзкай германскай мовы ў ХХ ст.</center> |Шырыня выявы = 250пкс }} '''Шатля́ндзкая мова''' германскай галіны (саманазва: ''(Braid) Scots'', ''Lallans'') — група [[дыялект]]аў, якія належаць да [[германскія мовы|германскае]] галіны [[індаэўрапейскія мовы|індаэўрапейскае]] сям’і моваў, якія распаўсюджаныя пераважна ў раўніннай частцы [[Шатляндыя|Шатляндыі]] і некаторых частках рэгіёну [[Ольстэр]], што на поўначы востраву [[Ірляндыя (востраў)|Ірляндыя]]. У ангельскай літаратуры шатляндзкую германскую мову могуць таксама пазначаць тэрмінам ''раўні́нная шатля́ндзкая'' ({{мова-en|Lowland Scots|скарочана}}), што робіцца ў мэтах адрозьненьня гэтай мовы ад [[шатляндзкая мова (кельцкая)|гэльскай шатляндзкай]] — мовы, якая належыць да [[кельцкія мовы|кельцкае]] галіны, і распаўсюджанай на гарыстым паўночным захадзе Шатляндыі. Апрача таго, шатляндзкія германскія дыялекты Ірляндыі могуць згадвацца пад тэрмінам ''ольстэрска-шатляндзкая'' ({{мова-en|Ulster Scots|скарочана}})<ref name=radaez>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CV=1&NA=&PO=999&CN=999&VL=1&CM=9&CL=ENG| копія = | дата копіі = | загаловак = List of declarations made with respect to treaty No. 148| фармат = | назва праекту = Рада Эўропы| выдавец = | дата = 25 студзеня 2014 | мова = en| камэнтар = гл. частку, прысьвечаную Вялікабрытаніі}}</ref>. Значнай часткай дасьледаваньняў мова можа разглядацца ў сыстэме дыялекталёгіі ангельскай мовы. З прычыны таго, што ў лінгвістыцы на цяперашні час не існуе дакладна выяўленых крытэраў адрозьненьня [[мова]]ў ад [[дыялект]]аў, лінгвісты, а таксама зацікаўленыя бакі часта разыходзяцца ў меркаваньнях наконт [[лінгвістыка|лінгвістычнага]], гістарычнага й сацыяльнага статусу шатляндзкай германскай мовы<ref name=aitken>{{Кніга|аўтар = A.J. Aitken.|частка = |загаловак = The Oxford Companion to the English Language|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Oxford University Press|год = 1992|том = |старонкі = 894|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. У лінгвістыцы існуе шэраг парадыгмаў для адрозьненьня мовы і дыялекту, але яны часта адлюстроўваюць супярэчлівыя вынікі. У шырэйшым сэнсе шатляндзкая германская зьяўляецца часткай дыялектнага кантынуўму, іншай часткай якога зьяўляецца шатляндзкі варыянт [[ангельская мова|ангельскай мовы]]<ref name=ssj>{{Кніга|аўтар = Stuart-Smith J.|частка = Varieties of English|загаловак = Scottish English: Phonology|арыгінал = |спасылка = |адказны = Kortman, Upton|выданьне = The British Isles|месца = New York|выдавецтва = Mouton de Gruyter|год = 2008|том = |старонкі = 47|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Сыходзячы з падобных меркаваньняў, шатляндзкая германская можа лічыцца адным са старажытных варыянтаў ангельскай мовы, які мае ўласную дыялектную сыстэму<ref name=aitken/>. У якасьці альтэрнатыўнага пункту гледжаньня шатляндзкая германская можа лічыцца асобнай мовай у складзе германскай галіны, у падтрымку чаго прыводзіцца прыклад лінгвістычнага статусу [[нарвэская мова|нарвэскай]] мовы адносна [[дацкая мова|дацкай]]<ref name=aitken/>. У 2010 годзе ўрадам Шатляндыі было праведзенае дасьледаваньне пад агульнай назвай «стаўленьне грамадзтва да шатляндзкай мовы». У выніку дасьледаваньня стала вядомым, што 64% рэспандэнтаў з выбаркі ў 1000 дарослых асобаў з насельніцтва Шатляндыі аддалі перавагу варыянту адказу «не лічу шатляндзкую ў якасьці асобнай мовы». Гэтым жа дасьледаваньнем было выяўлена, што большасьць носьбітаў шатляндзкай менш за ўсё схільныя не прызнаваць шатляндзкую як асобную мову (58%); асобы, якія не размаўляюць па-шатляндзку, схільныя да гэтага часьцей (72%)<ref name=apytanjnie>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.scotland.gov.uk/Publications/2010/01/06105123/0| копія = | дата копіі = | загаловак = Public Attitudes Towards the Scots Language| фармат = | назва праекту = Афіцыйны сайт ураду Шатляндыі| выдавец = | дата = 25 студзеня 2014 | мова = en| камэнтар = }}</ref>. Паводле зьвестак перапісу насельніцтва ў Шатляндыі 2011 году, прыблізна 1,54 млн чал. здольныя размаўляць па-шатляндзку<ref name=pierapis2011>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.scotlandscensus.gov.uk/documents/censusresults/release2a/scotland/QS212SC.pdf| копія = | дата копіі = | загаловак = Вынікі| фармат = PDF| назва праекту = Перапіс насельніцтва ў Шатляндыі| выдавец = | дата = 25 студзеня 2014 | мова = en| камэнтар = }}</ref>, што агулам склала прыкладна ⅓ ад насельніцтва Шатляндыі. Лінгвістычны партал Ethnologue дае інфармацыю пра колькасьць носьбітаў, згодна зь якой носьбітаў у Вялікабрытаніі налічваецца прыкладна 90 тыс чал.<ref name=ethnologue>[http://www.ethnologue.com/language/sco Scots | Ethnologue]</ref>, пры гэтым прыкладна 1,5 млн чал. размаўляюць на мове як на [[другая мова|другой]]<ref name=ethnologue/>. == Назва == Носьбіты мовы часам вызначаюць сваю мову тэрмінам ''braid Scots'' ({{мова-be|агульная, шырокаўжываная шатляндзкая|скарочана}})<ref name=dictionary>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.dsl.ac.uk/dsl/getent4.php?query=braid+scots&sset=1&fset=20&printset=20&searchtype=full&dregion=entry&dtext=both| копія = | дата копіі = | загаловак = Scots| фармат = | назва праекту = Dictionary of the Scots Language| выдавец = | дата = 25 студзеня 2014 | мова = en| камэнтар = }}</ref>. Апрача гэтага, маюць ужываньне й дыялектныя назвы, такія як ''Doric'', ''Buchan Claik'' і г.д.<ref name=dictionary2>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.dsl.ac.uk/dsl/getent4.php?query=doric&sset=1&fset=20&printset=20&searchtype=full&dregion=entry&dtext=both| копія = | дата копіі = | загаловак = Doric| фармат = | назва праекту = Dictionary of the Scots Language| выдавец = | дата = 25 студзеня 2014 | мова = en| камэнтар = }}</ref><ref name=bt>{{Кніга|аўтар = Peter Buchan, David Toulmin.|частка = |загаловак = Buchan Claik: A Compendium of Words and Phrases from the North-east of Scotland,|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Steve Savage Publishers Limited|год = |том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Існуе слова ''Scotch'', якое зьяўляецца ангельскім запазычаньнем і, нягледзячы на састарэласьць, часам можа ўжывацца, асабліва на поўначы Ірляндыі<ref>{{Кніга|аўтар = A.J. Aitken.|частка = |загаловак = The Oxford Companion to the English Language|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Oxford University Press|год = 1992|том = |старонкі = 892|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref><ref>{{Кніга|аўтар = Traynor, Michael.|частка = |загаловак = The English dialect of Donegal|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Dublin|выдавецтва = Royal Irish Academy|год = 1953|том = |старонкі = 244|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref><ref>{{Кніга|аўтар = Nic Craith M.|частка = |загаловак = Plural Identities—singular Narratives|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Berghahn Books|год = 2002|том = |старонкі = 107|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Выкарыстоўваецца таксама тэрмін ''Lallans''{{Заўвага|Варыянт сучаснага ''lawlands''.}}, аднак пад ім часьцей разумеюць [[літаратурная мова|літаратурную норму]] мовы<ref name=ethnologue/><ref name=paulenka>{{Кніга|аўтар = А. Е. Павленко.|частка = |загаловак = На каком языке написан текст? Ещё раз к проблеме близкородственного двуязычия|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = Индоевропейское языкознание и классическая филология — IX. Материалы чтений, посвященных памяти профессора И. М. Тронского|месца = СпБ|выдавецтва = |год = 2005|том = |старонкі = |старонак = 175-182|сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Шатляндзкая германская мова Ірляндыі ў афіцыйным выкарыстаньні вядомая пад тэрмінам ''ольстэрска-шатляндзкая'' (''Ulster-Scots'', ''Ulstèr-Scotch''), альбо ''Ullans''. Апошняе слова зьяўляецца нэалягізмам, утвораным ад зьліцьця словаў ''Ulster'' ({{мова-be|«Ольстэр»|скарочана}}) і ''Lallans''<ref>{{Кніга|аўтар = Tymoczko M., Ireland C.A.|частка = |загаловак = Language and Tradition in Ireland|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = Language and Tradition in Ireland: Continuities and Displacements|месца = |выдавецтва = University of Massachusetts Press|год = 2003|том = |старонкі = 159|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. === Этымалёгія === У ангельскай літаратуры мова пераважна вядомая пад тэрмінам ''Scots''. Гэтае слова этымалягічна тоеснае старому ''Scottis'', якое, у сваю чаргу, ёсьць старашатляндзкай вэрсіяй [[стараангельская мова|старажытнаангельскага]] ''Scottisc'' ({{мова-be|«шатляндзкі, шатляндзкая»|скарочана}})<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.dsl.ac.uk/dsl/getent4.php?plen=46309&startset=34713072&query=SCOTS&fhit=Scots&dregion=form&dtext=snd#fhit| копія = | дата копіі = | загаловак = Scots| фармат = | назва праекту = Dictionary of the Scots Language| выдавец = | дата = 25 студзеня 2014 | мова = en| камэнтар = }}</ref>. Да канца [[15 стагодзьдзе|XV]] ст. ангельскае маўленьне Шатляндыі было вядомае як «ангельская мова» ({{мова-en|Ynglis/Inglis|скарочана}}), у той час як паняцьце «шатляндзкая мова» ({{мова-en|Scottis|скарочана}}) датычылася гэльскай шатляндзкай мовы. Да пачатку XV ст. ангельскія дыялекты, што мелі ўжываньне на той час у Шатляндыі, імаверна маглі эвалюцыянаваць і вылучыцца ў асобную мову, аднак нягледзячы на гэта для гэтых дыялектаў не існавала найменьня, якое дазваляла б адрозьніваць іх ад іншых дыялектаў ангельскай мовы. З 1495 году слова ''Scottis'' паступова страчвае сваё ранейшае значэньне і пераходзіць для абазначэньня германскага маўленьня ў нізіннай Шатляндыі (Лаўлэнд), тады як для гэльскай шатляндзкай стаў выкарыстоўвацца тэрмін ''Erse'', у значэньні блізкароднаснай гэльскай [[ірляндзкая мова|ірляндзкай мовы]]<ref name=aitken/>. Напрыклад, напрыканцы [[15 стагодзьдзе|XV]] ст. шатляндзкі паэт [[Ўільям Данбар]] выкарыстоўваў слова ''Erse'' для пазначэньня гэльскай, а ў пачатку [[16 стагодзьдзе|XVI]] ст. іншы шатляндзкі паэт, [[Гэвін Дуглас]] для пазначэньня мовы Лаўлэнду выкарыстоўваў менавіта слова ''Scottis''<ref>{{Кніга|аўтар = Caroline Bingham.|частка = |загаловак = The Stewart Kingdom of Scotland 1371–1603|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = |год = 1974|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref><ref>{{Кніга|аўтар = Tom McArthur.|частка = |загаловак = Companion to the Oxford English Dictionary|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Oxford University Press|год = 1994|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Кельцкая мова паўночнага захаду Шатляндыі ў ангельскай мове на цяперашні час называецца тэрмінам ''Scottish Gaelic'' (літаральна «шатляндзкая гэльская»). У расейскай літаратуры і, адпаведна, літаратуры краінаў былога [[СССР]] германская мова Шатляндыі вядомая пад шэрагам тэрмінаў, ніводны зь якіх ня мае пэўнай перавагі. Зь іх найбольш распаўсюджанымі зьяўляюцца ''а́нгла-шатля́ндзкая мова'', ''шатля́ндзкая раўні́нная'', ''скотс''. == Гісторыя == === Утварэньне === [[Файл:History of Scots in Scotland and Ulster.png|справа|міні|250пкс|Гістарычны рост лінгвістычнага арэалу шатляндзкай германскай мовы: {{легенда|Red|Стараангельская мова, распаўсюджаная ў пачатку ІХ ст. на поўначы каралеўства Нартумбрыя (цяпер паўднёвы ўсход Шатляндыі)}} {{легенда|Orange|Раньнешатляндзкая мова (пачатак XV ст.)}} {{легенда|Yellow|Сучасная шатляндзкая мова, пачатак ХХ ст.}}]] [[Файл:Lufe God Abufe Al - John Knox House 200411.jpg|справа|thumb|250пкс|''Lufe God abufe al and yi nychtbour as yi self'' — надпіс раньнешатляндзкай мовай на доме Джона Нокса, шатляндзкага рэлігійнага рэфарматара.]] У [[7 стагодзьдзе|VII]] ст. у паўднёва-ўсходняй частцы Шатляндыі, па зацьвярджэньні ў гэтым рэгіёне англа-саксонскага каралеўства [[Нартумбрыя]], атрымаў распаўсюджаньне нартумбрыйскі дыялект стараангельскай мовы<ref>{{Кніга|аўтар = Caroline Macafee.|частка = 12|загаловак = A History of Scots to 1700|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = |год = |том = |старонкі = 36|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. У часы распаўсюджваньня нартумбрыйскіх гаворак у Шатляндыі былі распаўсюджаныя [[брыцкія мовы|брыцкія кельцкія гаворкі]] і, крыху на поўнач, [[пікцкая мова]], тады як з захаду сваё пашырэньне па Шатляндыі пачыналі гаворкі, што пазьней палеглі ў аснову гэльскай шатляндзкай мовы. Па заснаваньні Каралеўства Шатляндыя ў [[10 стагодзьдзе|Х]] ст. і распаўсюджваньні [[хрысьціянства]] ў рэгіёне гэльская шатляндзкая мова стала павольна пашырацца на поўдні й усходзе Шатляндыі. Па ўключэньні Нартумбрыі ў склад Шатляндыі ў [[11 стагодзьдзе|ХІ]] ст. гэльская мова стала ў Нартумбрыі [[прэстыж (лінгвістыка)|прэстыжнай мовай]] і мела некаторы ўплыў, але на паўднёвым усходзе працягвалі захоўвацца мясцовыя стараангельскія гаворкі. На крайняй поўначы Шатляндыі тагачасныя ўварваньні вікінгаў прынесьлі старажытнаскандынаўскія гаворкі, якія леглі ў аснову мовы [[норн]]. Да [[13 стагодзьдзе|XIII]] ст. галіна выкарыстаньня нартумбрыйскага дыялекту стараангельскай мовы была досыць абмежаванай, тады як мовай мясцовага каралеўскага двара заставалася гэльская шатляндзкая. Характар раньніх формаў мовы ў некаторай ступені незразумелы праз разрабаваньні й разбурэньні ў ходзе [[Вікінгі|вікінгаўскіх]] заваёваў, зьнішчэньне пісьмовых дакумэнтаў каралём [[Эдўард I|Эдўардам І]] і дзеячамі [[Рэфармацыя|Рэфармацыі]]. Дыскусійным пытаньнем зьяўляецца пытаньне дакладнага паходжаньня мовы, якая можа разглядацца як нашчадак нартумбрыйскіх дыялектаў стараангельскай або [[Данэлаг|англа-дацкіх]] гаворак Ёркшыру. Апошняя гіпотэза дазваляе растлумачыць старажытнаскандынаўскія элемэнты ў раньнешатляндзкай мове, якія адсутнічаюць, аднак, у нартумбрыйскім дыялекце стараангельскай мовы<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.dsl.ac.uk/dsl/SCOTSHIST/output4.php?file=NEW-Revised2Origins.htm| копія = | дата копіі = | загаловак = The origins and spread of Scots| фармат = | назва праекту = Dictionary of the Scots Language| выдавец = | дата = 5 красавіка 2014 | мова = en| камэнтар = }}</ref>. Нагодаю для высоўваньня падобных гіпотэзаў зьяўляецца наяўнасьць [[глёса]]ў у лацінскіх тэкстах, тапаніміка й зьвесткі археалёгіі. === Раньнешатляндзкая мова === Наступны пэрыяд у разьвіцьці мясцовага дыялекту стараангельскай мовы, вядомы як раньнешатляндзкая мова, наступіў у ХІІ—ХІІІ стагодзьдзях, калі носьбіты дыялекту сталі міграваць з Нартумбрыі пад уплывам міграцыі ў рэгіён носьбітаў сярэднеангельскай мовы, якія, у сваю чаргу, зазнавалі ўплыў старажытнаскандынаўскай мовы<ref>{{Кніга|аўтар = Caroline Macafee.|частка = 12|загаловак = A History of Scots to 1700|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = |год = |том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Пазьней уплыў на разьвіцьцё шатляндзкай германскай мовы сталі аказваць [[раманскія мовы|раманскія]] ([[лаціна]], [[нармандзкая мова]]<ref name=history>A History of Scots to 1700...</ref>, позьні парыскі дыялект [[француская мова|францускай]] мовы) і германскія ([[галяндзкая мова|галяндзкая]], сярэдне[[ніжненямецкая мова|ніжненямецкая]]) мовы. Уплыў раманскіх моваў стаў узьнікаць праз царкоўнае і адміністрацыйнае выкарыстаньне лаціны і хаўрус з [[Францыя]]й, тады як германскі ўплыў зьяўляўся з-за гандлёвых сувязяў зь [[Нідэрлянды|Нідэрляндамі]]<ref name=history/>. Геаграфічная экспансія шатляндзкай германскай мовы, якая цягам стагодзьдзяў скарачала арэал распаўсюджаньня гэльскай мовы, апасрэдавана стала прычынай кантактаў з апошняй і зьяўленьня ў шатляндзкай германскай мове плясту запазычаньняў з гэльскай шатляндзкай. Раньнія сярэднявечныя дакумэнты маюць шэраг гэльскіх запазычаньняў у галіне права<ref name=history/>, сучасная шатляндзкая германская мова запазычыла геаграфічныя і культурныя тэрміны (напрыклад, ''ceilidh'' — назва танцу; ''loch'' — прэснае возера, марская затока; ''clan'' — радавое аб’яднаньне, клан). Пачынаючы з [[13 стагодзьдзе|ХІІІ]] ст. раньнія формы шатляндзкай мовы сталі распаўсюджвацца далей у Шатляндыю праз сыстэму асаблівых гарадзкіх установаў, зацьверджаных шатляндзкім каралём [[Давід I (кароль Шатляндыі)|Давідам І]]. У [[14 стагодзьдзе|XIV]] ст. пачаў адзначацца рост [[прэстыж (лінгвістыка)|прэстыж]]у раньнешатляндзкай мовы, што ўключна са зьніжэньнем уплыву францускай зрабіла шатляндзкую германскую мову моваю большасьці ва ўсходняй Шатляндыі. Паступова выкарыстаньне гэльскай шатляндзкай мовы было звужана да паўночна-заходніх гарыстых раёнаў Шатляндыі; насельніцтва раўніннага паўднёвага ўсходу, арыстакратыя й месьцічы перайшлі на шатляндзкую германскую мову. Так, ужо ў [[15 стагодзьдзе|XV]] ст. факт валоданьня гэльскай мовай тагачасным шатляндзкім каралём [[Якуб IV (кароль Шатляндыі)|Якубам IV]] выклікаў зьдзіўленьне сучасьнікаў. Зь іншага боку, у гэты пэрыяд шатляндзкая германская мова стала пашыраць уплыў на крайні поўнач Шатляндыі, калі ў [[15 стагодзьдзе|XV]] ст. на паўночным ускрайку краіны (графства [[Кэйтнэс]]) вымерлі мясцовыя гаворкі мовы [[норн]]<ref>{{Кніга|аўтар = Jones, Charles.|частка = |загаловак = The Edinburgh History of the Scots Language|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Edinburgh University Press|год = 1997|том = |старонкі = 394|старонак = |сэрыя = |isbn = 978-0-7486-0754-9|наклад = }}</ref>. На гэты пэрыяд таксама прыпадае пашырэньне шатляндзкай мовы на [[Аркнэйскія астравы|Аркнэйскіх]] і [[Шэтландзкія астравы|Шэтландзкіх]] астравох, аднак, у адрозьненьне ад Кэйтнэсу, шатляндзкая германская мова стала на архіпэлягах толькі другой мовай, гэтае становішча захоўвалася прыкладна да канца [[15 стагодзьдзе|XV]] ст.<ref>{{Кніга|аўтар = Jones, Charles.|частка = |загаловак = The Edinburgh History of the Scots Language|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Edinburgh University Press|год = 1997|том = |старонкі = 62|старонак = |сэрыя = |isbn = 978-0-7486-0754-9|наклад = }}</ref> === Сярэднешатляндзкая мова === У XVI ст. умоўна пачынаецца пэрыяд сярэднешатляндзкай германскай мовы. У гэты пэрыяд былі створаныя [[артаграфія|артаграфічная]] і літаратурная нормы шатляндзкай германскай мовы, якія былі цесна зьвязаныя з падобнымі нормамі [[Ангельшчына|Ангельшчыны]]<ref>{{Кніга|аўтар = Corbett, John; McClure, Derrick; Stuart-Smith, Jane.|частка = |загаловак = The Edinburgh Companion to Scots|арыгінал = |спасылка = |адказны = Corbett, John|выданьне = A Brief History of Scots|месца = |выдавецтва = Edinburgh University Press|год = 2003|том = |старонкі = 9ff|старонак = |сэрыя = |isbn = 0-7486-1596-2|наклад = }}</ref>. У пэрыяд з 1610 па 1690 гады ў [[Ольстэр]]ы пасялілася прыкладна 200 тысячаў шатляндцаў-лаўлэндэраў, якія размаўлялі па-шатляндзку<ref>Montgomery & Gregg 1997: 572</ref>; як правіла, шатляндзкія перасяленцы ў рэгіёне пераўзыходзілі перасяленцаў-ангельцаў у пяць або нават шэсьць разоў<ref>Adams 1977: 57</ref>. === Сучасны пэрыяд === З XVIII ст. пачынаюць адлічваць пэрыяд умоўнага існаваньня сучаснай шатляндзкай германскай<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.dsl.ac.uk/INTRO/intro2.php?num=03| копія = | дата копіі = | загаловак = Phonetic descriprion of Scottish language and dialects.1 (ст. 4)| фармат = | назва праекту = Dictionary of the Scots Language| выдавец = | дата = 8 красавіка 2014 | мова = en| камэнтар = }}</ref>, калі ў якасьці літаратурнай мовы збольшага была прынятая ангельская, а ўласна шатляндзкая германская мова засталася толькі ў асабістым ужываньні. == Статус == Перад аб’яднаньнем Шатляндыі й Ангельшчыны ў краіну [[Вялікабрытанія (каралеўства)|Вялікабрытанія]] існавала значная колькасьць гістарычных сьведчаньняў, якія дазваляюць лінгвістам лічыць шатляндзкую германскую мову асобнай мовай, якая ўтварае дыясыстэму з ангельскай мовай<ref>{{Спасылка | аўтар = Dauvit Horsbroch.| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.scots-online.org/airticles/eurlang.htm| копія = | дата копіі = | загаловак = Nostra vulgari lingua: Scots as a European language 1500 - 1700| фармат = | назва праекту = Scots-online| выдавец = | дата = 25 студзеня 2014 | мова = en| камэнтар = }}</ref>. Нямецкі лінгвіст [[Гайнц Клёс]], абапіраючыся на г.зв. аўсбаў-парадыгму, вызначаў шатляндзкую германскую мову як ''Halbsprache'', што літаральна можа быць перакладзена як «паўмова»<ref>{{Кніга|аўтар = Kloss, Heinz.|частка = |загаловак = Die Entwicklung neuer germanischer Kultursprachen seit 1800|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Düsseldorf|выдавецтва = Bagel|год = 1968|том = |старонкі = 70, 79|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Маўленьне большасьці шатляндцаў на цяперашні час падыходзіць пад вызначэньне кантынуўму, бо ў шатляндзкім маўленьні можа фігураваць як шатляндзкая германская, так і ангельская пад уплывам шатляндзкай<ref name=paulenka/>. Сытуацыя ўскладняецца пераходам носьбітаў на ангельскую або шатляндзкую ў залежнасьці ад сытуацыі. У выніку гэтага разьмежаваньне шатляндзкай германскай мовы з ангельскім уплывам і ангельскай мовы з шатляндзкім уплывам становіцца складаным. Паколькі літаратурная ангельская мова ў Шатляндыі цяпер выступае ў ролі ''Dachsprache'' (літаральна — «мова-дах», то бок мова, якая лічыцца стандартнай на фоне мясцовых нелітаратурных дыялектаў), часта ўзьнікаюць дыскусіі адносна пытаньня таго, ці зьяўляецца шатляндзкая германская дыялектам шатляндзкага варыянту ангельскай мовы або асобнай мовай<ref name=ssj/><ref>{{артыкул|аўтар=Maggie Scott.|загаловак=The Scots Continuum and Descriptive Linguistics|арыгінал=|спасылка=http://www.arts.gla.ac.uk/ScotLit/ASLS/SWE/TBI/TBIIssue2/ScotsContinuum.html|аўтар выданьня=|выданьне=Lecturer in English Language|тып=|месца=University of Salford|выдавецтва=The Bottle Imp|год=|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. Урад Вялікабрытаніі прызнае шатляндзкую германскую мову як рэгіянальную мову ў межах [[Эўрапейская хартыя рэгіянальных моваў або моваў меншасьцяў|Эўрапейскай хартыі рэгіянальных моваў]]<ref>[http://www.coe.int/t/dghl/monitoring/minorities/3_fcnmdocs/PDF_2nd_SR_UK_en.pdf Second Report submitted by the United Kingdom pursuant to article 25, paragraph 2 of the framework convention for the protection of national minorities] (PDF)</ref>. Палажэньні хартыі не дазваляюць прызнаваць у якасьці рэгіянальнай мовы дыялект афіцыйнай мовы, якой у Вялікабрытаніі зьяўляецца ангельская. З гэтага вынікае, што прызнаньне шатляндзкай германскай мовы як адной з рэгіянальных моваў паводле хартыі ўскосна зьяўляецца прызнаньнем шатляндзкай германскай у якасьці асобнай мовы. Падобную палітыку, незалежна да хартыі, падзяляе і ўрад Шатляндыі. У якасьці іншых доказаў статусу шатляндзкай германскай як асобнай мовы прыводзяцца наяўнасьць шырокай літаратуры на мове, уласнай артаграфіі (хоць і ў вызначанай ступені варыяцыйнай) і факт гістарычнага выкарыстаньня мовы як мовы паседжаньняў у парлямэнце Шатляндыі<ref>Напрыклад, г.зв. [http://www.legislation.gov.uk/aosp/1560/1/contents Confession of Faith Ratification Act] 1560 году.</ref>. З прычыны таго, што пасьля ўтварэньня Вялікабрытаніі Шатляндыя захавала ўласныя палітычную і рэлігійную сыстэмы, шматлікія шатляндзкія тэрміны перайшлі ў шатляндзкі варыянт ангельскай мовы. === Звужэньне ўжытку === Зь сярэдзіны XVI ст. пісьмовая шатляндзкая мова стала ўсё больш зазнаваць уплыў ангельскай мовы, якая ў той час імкліва разьвівалася на поўдні Ангельшчыны. Гэты ўплыў быў зьвязаны з разьвіцьцём палітычнага ўзаемадзеяньня Шатляндыі з Ангельшчынай<ref>{{Кніга|аўтар = Corbett, John; McClure, Derrick; Stuart-Smith, Jane.|частка = |загаловак = A Brief History of Scots|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = The Edinburgh Companion to Scots|месца = Edinburgh|выдавецтва = Edinburgh University Press|год = 2003|том = |старонкі = 10ff|старонак = |сэрыя = |isbn = 0-7486-1596-2|наклад = }}</ref>. Так, з ростам уплыву Ангельшчыны і павелічэньнем у Шатляндыі колькасьці кнігаў, надрукаваных у Ангельшчыне, большая частка пісьмовасьці ў краіне стала набліжацца да ангельскага ўзору<ref name=cmss11>{{Кніга|аўтар = Corbett, John; McClure, Derrick; Stuart-Smith, Jane.|частка = |загаловак = A Brief History of Scots|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = The Edinburgh Companion to Scots|месца = Edinburgh|выдавецтва = Edinburgh University Press|год = 2003|том = |старонкі = 11|старонак = |сэрыя = |isbn = 0-7486-1596-2|наклад = }}</ref>. Пасьля таго, як каралём Шатляндыі стаў [[Якуб І Ангельскі]], у краіне была прынятая новая [[Біблія караля Якуба|вэрсія]] Бібліі і Акт пра Унію 1707 году, паводле якога дзьве краіны аб’ядноўваліся ў адзіную — Вялікабрытанію, парлямэнт якой стаў месьціцца ў [[Лёндан]]е. Пасьля аб’яднаньня і зьмены ўлады ў краіне выкарыстаньне шатляндзкай у галінах адукацыі і ўлады стала абмяжоўвацца з прычыны мажлівых нэгатыўных асацыяцыяў<ref>{{Кніга|аўтар = Jones, Charles.|частка = |загаловак = A Language Suppressed: The Pronunciation of the Scots Language in the 18th Century|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Edinburgh|выдавецтва = John Donald|год = 1995|том = |старонкі = 7|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Шматлікія дзеячы шатляндзкай культуры, такія як, прыкладам, [[Дэйвід Г’юм]], сталі аддаваць перавагу брытанскай, а не шатляндзкай самаідэнтыфікацыі<ref>{{Кніга|аўтар = Jones, Charles.|частка = |загаловак = A Language Suppressed: The Pronunciation of the Scots Language in the 18th Century|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Edinburgh|выдавецтва = John Donald|год = 1995|том = |старонкі = 2|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>; ставіліся спробы пазбавіцца ад ужываньня шатляндзкай мовы шляхам усталяваньня ў якасьці афіцыйнай мовы ангельскай. Тым ня менш, да канца [[17 стагодзьдзе|XVIІ]] ст. шатляндзкая мова працягвала выкарыстоўвацца ў шматлікіх галінах дзейнасьці<ref name=cmss11/>. Пасьля прыкладаў пераходу шэрагу шатляндзкіх культурных дзеячоў на ангельскую мову падобнаму ўзору пасьледавалі многія заможныя шатляндцы, што паскаралася, напрыклад, лекцыямі па красамоўстве тагачаснага актора [[Томас Шэрыдан|Томаса Шэрыдана]]. У гэтых навучаньнях узяла ўдзел больш за 300 чалавек, пасьля чаго Шэрыдан стаў ганаровым жыхаром [[Эдынбург]]у, частка інтэлігенцыі гораду ўтварыла Таварыства па садзейнічаньні чытаньню і размове на ангельскай мове ў Шатляндыі. У выніку падобных мерапрыемстваў сфармавалася шатляндзкая літаратурная норма ангельскай мовы<ref>{{Кніга|аўтар = Corbett, John; McClure, Derrick; Stuart-Smith, Jane.|частка = |загаловак = A Brief History of Scots|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = The Edinburgh Companion to Scots|месца = Edinburgh|выдавецтва = Edinburgh University Press|год = 2003|том = |старонкі = 13|старонак = |сэрыя = |isbn = 0-7486-1596-2|наклад = }}</ref>. Нягледзячы на гэта, шатляндзкая мова заставалася мовай сельскага насельніцтва і мескіх працоўных Шатляндыі<ref>{{Кніга|аўтар = Corbett, John; McClure, Derrick; Stuart-Smith, Jane.|частка = |загаловак = A Brief History of Scots|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = The Edinburgh Companion to Scots|месца = Edinburgh|выдавецтва = Edinburgh University Press|год = 2003|том = |старонкі = 14|старонак = |сэрыя = |isbn = 0-7486-1596-2|наклад = }}</ref>. У XVIII-ХІХ стагодзьдзях выкарыстаньне шатляндзкай мовы ў літаратуры было адроджана шэрагам шатляндзкіх дзеячоў культуры такіх як [[Робэрт Бэрнз]], гэтыя пісьменьнікі распрацавалі новую міждыялектную літаратурную норму. Зь першай паловы [[20 стагодзьдзе|ХХ]] ст. валоданьне літаратурнай нормай папярэдніх стагодзьдзяў аслабла, і ў цяперашні час упарадкаванага літаратурнага стандарту не існуе<ref>[https://web.archive.org/web/20200613095539/https://www.scots-online.org/airticles/AwAeWey.pdf Aw Ae Wey – Written Scots in Scotland and Ulster]</ref>. Да 1940-х гадоў шатляндзкі Дэпартамэнт па адукацыі прытрымліваўся думкі, што шатляндзкая мова не падыходзіць да адукацыйнага працэсу або культурнай дзейнасьці<ref>{{артыкул|аўтар=Шатляндзкі Дэпартамэнт па адукацыі.|загаловак=Primary education|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=a report of the Advisory Council on Education in Scotland|тып=|месца=|выдавецтва=|год=1946|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=75|isbn=}}</ref>. Вучні па-за школай працягвалі выкарыстоўваць шатляндзкую, аднак наступныя пакаленьні пачалі пераходзіць на літаратурную ангельскую мову. Пасьля [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] гэты працэс у некаторай ступені павялічыўся з-за шырэйшага доступу да ангельскамоўных [[СМІ]] і падвышэньня мабільнасьці насельніцтва<ref>{{Кніга|аўтар = Corbett, John; McClure, Derrick; Stuart-Smith, Jane.|частка = |загаловак = A Brief History of Scots|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = The Edinburgh Companion to Scots|месца = Edinburgh|выдавецтва = Edinburgh University Press|год = 2003|том = |старонкі = 15|старонак = |сэрыя = |isbn = 0-7486-1596-2|наклад = }}</ref>. Паводле стану на канец [[20 стагодзьдзе|ХХ]] ст. шатляндзкая мова на большай частцы шатляндзкага Лаўлэнду, на думку некаторых дасьледчыкаў, блізкая да стану сьмерці мовы<ref>{{Кніга|аўтар = Macafee C.|частка = |загаловак = Studying Scots Vocabulary|арыгінал = |спасылка = |адказны = Corbett, John; McClure, Derrick; Stuart-Smith, Jane|выданьне = Edinburgh Companion to Scots|месца = Edinburgh|выдавецтва = Edinburgh University Press|год = 2003|том = |старонкі = 51|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>; рэшткавыя асаблівасьці шатляндзкай мовы звычайна разглядаюць як частку [[слэнг]]у<ref>{{Кніга|аўтар = Jones, Charles.|частка = |загаловак = The Edinburgh history of the Scots language|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Edinburgh|выдавецтва = Edinburgh University Press|год = 1997|том = |старонкі = 518|старонак = |сэрыя = |isbn = 0-7486-0754-4|наклад = }}</ref>. === Меры па адраджэньні === На цяперашні час прыкладаюцца вызначаныя намаганьні па пашырэньні ўжытку мовы. Так, шатляндзкая мова можа дадаткова выкладацца ў школах, дзе мажліва вывучаць шатляндзкую літаратуру і рабіць назіраньні за мясцовымі дыялектамі. Большая частка гэтых матэрыялаў, аднак, зьяўляецца ангельскамоўнай зь некаторымі элемэнтамі, даданымі з мэтай наданьня шатляндзкай стылістыкі, што выклікала незадавальненьне як прыхільнікаў літаратурнай ангельскай, так і прыхільнікаў шатляндзкай<ref>{{артыкул|аўтар=John Stewart.|загаловак=Exposed to ridicule|арыгінал=|спасылка=http://www.scotsman.com/news/exposed-to-ridicule-1-512738|аўтар выданьня=|выданьне=The Scotsman|тып=|месца=|выдавецтва=|год=|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. У сучаснай Вялікабрытаніі шатляндзкая германская мова традыцыйна разглядаецца як разнавіднасьць ангельскай (дыялект або група дыялектаў). За апошнім часам існуюць рухі за прызнаньне шатляндзкай германскай у якасьці трэцяй асноўнай мовы Шатляндыі, нароўні з ангельскай і гэльскай шатляндзкай. Мова ня ўключаная ў школьную праграму, аднак падобныя варыянты разглядаліся. Нягледзячы на гэта, шатляндзкая германская мова мае досыць прэстыжнае становішча ў грамадзтве (асабліва параўноўваючы з ангельскімі дыялектамі Ангельшчыны), што падкрэсьліваецца моцным становішчам на поўначы Шатляндыі. У кожным з буйных гарадоў існуюць супольнасьці актыўных носьбітаў мовы. Выкарыстаньне шатляндзкай мовы ў СМІ звычайна параўнальна вузкае і абмяжоўваецца галінамі, у якіх мясцовыя дыялекты лічацца прымальнымі: напрыклад, [[Камэдыя|камэдыі]], урачыстасьці з нагоды дня нараджэньня Робэрта Бэрнза, апісаньне традыцыяў мінулага і тагачаснай эпохі. Больш прадметнае і грунтоўнае выкарыстаньне мовы (напрыклад, у навінах, энцыкляпэдыях, дакумэнталістыцы і г.д.) сустракаецца ня вельмі часта. == Колькасьць носьбітаў == [[Файл:Scots speakers in the 2011 census.png|значак|250пкс|Адсоткавая дзеля асобаў у Шатляндыі ўзростам больш за тры гады, якія ўказалі пра сваё валоданьне шатляндзкай германскай мовай (зьвесткі 2011 году).]] Паколькі розныя рэспандэнты пытаньне пра выкарыстаньне шатляндзкай мовы інтэрпрэтуюць па-рознаму, цяжка вызначыць дакладную колькасьць носьбітаў шатляндзкай мовы. Удзельнікі пра-шатляндзкіх арганізацыяў здолелі дабіцца ўключэньня гэтага пытаньня ў перапіс насельніцтва Вялікабрытаніі 2001 году. У 1996 пробным перапісам у [[Шатляндыя|Шатляндыі]] было меркавана ўстаноўлена, што каля 1,5 млн жыхароў Шатляндыі размаўляе па-шатляндзку<ref>{{артыкул|аўтар=Iain Máté.|загаловак=Scots Language. A Report on the Scots Language Research carried out by the General Register Office for Scotland in 1996|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=|тып=|месца=Edinburgh|выдавецтва=General Register Office for Scotland|год=1996|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>, што склала прыкладна траціну ад насельніцтва рэгіёну. Гэтым жа дасьледаваньнем было ўстаноўлена, што людзі пажылога ўзросту і працоўныя больш схільныя да станоўчага адказу на пытаньне пра мову. У 1995 годзе [[Абэрдын]]скі ўнівэрсытэт правёў дасьледаваньне, у якім выказаў асьцярожную здагадку пра наяўнасьць 2,7 мл носьбітаў шатляндзкай мовы, аднак з зацемкай пра патрэбу кантэксту для гэтых лічбаў<ref>{{Кніга|аўтар = Steve Murdoch.|частка = |загаловак = Language Politics in Scotland |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = AUSLQ|год = 1995|том = |старонкі = 18|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Вышэйпамянёныя вынікі 1996 году ня ўлічвалі людзей, якія вывучылі мову, тады як дасьледаваньне [[Абэрдынскі ўнівэрсытэт|Абэрдынскага ўнівэрсытэту]] дадаткова ўлічвала й носьбітаў асобных дыялектаў. Генэральнае рэгістрацыйнае Ўпраўленьне па Шатляндыі, якое праводзіла апытаньне 1996 году, прыйшло да высновы, што дакладныя вынікі перапісу не былі атрыманыя з-за таго, што частка носьбітаў мовы лічыць сваю мову няправільным ангельскім маўленьнем; была прынятая выснова, што дакладнейшая ацэнка колькасьці носьбітаў патрабуе больш дэталёвыя апытаньні і разнастайныя пытаньні пра мову, што, аднак, непрымальна для перапісу. Такім чынам, была прызнаная станоўчая функцыя правядзеньня глыбейшых апытаньняў, але пытаньні пра шатляндзкую мову не былі ўключаныя ў перапіс 2001 году<ref name=ssj/><ref>[http://www.scotland.gov.uk/Publications/2010/01/06105123/4 The Scots Language in education in Scotland], Mercator-Education (PDF)</ref><ref>{{Кніга|аўтар = T. G. K. Bryce, Walter M. Humes.|частка = |загаловак = Scottish Education|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Edinburgh University Press|год = 2003|том = |старонкі = 263-264|старонак = |сэрыя = |isbn = 0-7486-1625-X|наклад = }}</ref>. Дасьледаваньне шатляндзкага ўраду ''Pupils in Scotland Census 2008'' ({{мова-be|«вучні ў перапісе насельніцтва Шатляндыі 2008 году»|скарочана}}) устанавіла, што толькі 306 вучняў шатляндзкіх школаў размаўляла на шатляндзкай мове ў якасьці асноўнай роднай мовы<ref name=dasjledavanjnie2>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.scotland.gov.uk/Publications/2009/04/01090908/20| копія = | дата копіі = | загаловак = Main home language in publicly funded schools, 2008| фармат = | назва праекту = Афіцыйны сайт Ураду Шатляндыі| выдавец = | дата = 26 студзеня 2014 | мова = en| камэнтар = }}</ref>. Для параўнаньня, папярэдняй шатляндзкай стала [[славацкая мова]] (318 чал.)<ref name=dasjledavanjnie2/>, пасьля шатляндзкай ідзе [[гіндзі]]<ref name=dasjledavanjnie2/>, тады як на [[Гэльская шатляндзкая мова|гэльскай шатляндзкай]] размаўляў 681 вучань<ref name=dasjledavanjnie2/>, а на ангельскай — 653 731<ref name=dasjledavanjnie2/>. У 2010 годзе ўрадам Шатляндыі было праведзенае іншае дасьледаваньне, паводле вынікаў якога 85% рэспандэнтаў (рэпрэзэнтатыўная выбарка з дарослага насельніцтва) сьцьвярджалі, што размаўляюць па-шатляндзку ў той ці іншай ступені<ref name=apytanjnie/>. У 2011 годзе ў Вялікабрытаніі адбыўся новы перапіс насельніцтва. Гэты перапіс насельніцтва стаў першым, у якім было ўключанае пытаньне пра шатляндзкую мову. Была арганізаваная кампанія пад назвай ''Aye Can'' з мэтаю дапамогі адказу на пытаньне перапісу<ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=Scottish Census Day 2011 survey begins|арыгінал=|спасылка=http://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-12871752|аўтар выданьня=|выданьне=BBC News|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2011|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. Былі выкарыстаныя дадатковыя спэцыфічныя фармулёўкі, сярод якіх пытаньне пра мажлівасьць разумець, гаварыць, чытаць і пісаць на мове. == Разьвіцьцё літаратуры == Сярод найранейшых пісьменьнікаў, якія выкарыстоўвалі ў сваіх творах шатляндзкую мову, адзначаюцца Джон Бэрбар, Эндру Ўінтанскі і Блінд Гэры, якія жылі ў XIV—XV стагодзьдзях. У [[15 стагодзьдзе|XV]] ст. у Каралеўскім судзе Эдынбургу й Унівэрсытэце сьв. Андрэя пачалі тварыць такія пісьменьнікі як Робэрт Генрысан, Ўільям Данбар, Гэвін Дуглас і Дэвід Ліндсэй. У 1549 годзе выходзіць адна зь першых друкаваных працаў па-шатляндзку — г.зв. ''The Complaynt of Scotland''. Сярод перакладных твораў адзначаецца пераклад на сярэднешатляндзкую мову [[Энэіда|Энэіды]] [[Вэргіліюс]]а, выкананы Гэвілам Дугласам у 1513 годзе. Пасьля XVII ст., па збольшаньні ў Шатляндыі англіцызацыі, у краіне пачалі зьбірацца мясцовыя вусныя баляды. Сярод пісьменьнікаў гэтага пэрыяду адзначаюцца Робэрт Сэмпіл, Робэрт Сэмпіл малодшы, Фрэнсіс Сэмпіл, Лэдзі Ўордла і Лэдзі Грызэль Бэйлі. У XVIII ст. адзначаецца новае пакаленьне шатляндзкамоўных пісьменьнікаў, сярод якіх, у прыватнасьці, шырокавядомы [[Робэрт Бэрнз]], а таксама Алан Рэмзэй, Джэймз Ор, Робэрт Фэргюсан і [[Ўолтэр Скот]]. У гэтым пэрыядзе шатляндзкай літаратуры адзначаецца ўвядзеньне ў прозу народных дыялёгаў, што рабіў У. Скот. За часамі [[Віктарыянская эпоха|Віктарыянскай эпохі]], то бок у другой палове [[19 стагодзьдзе|ХІХ]] ст., шатляндзкія газэты рэгулярна выдавалі тэксты і артыкулы на народнай гаворцы<ref>{{Кніга|аўтар = William Donaldson.|частка = |загаловак = The Language of the People: Scots Prose from the Victorian Revival|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Aberdeen University Press|год = 1989|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Прыкладна ў гэты самы пэрыяд адзначаюцца такія пісьменьнікі як [[Робэрт Льюіс Стывэнсан]], Ўільям Аляксандар, Джордж МакДоналд і Джэймз Мэт’ю Бары. З пачаткам ХХ стагодзьдзя шатляндзкамоўная літаратура зазнае адраджэньне, найбольш прадстаўнічай фігурай якога стаў Г’ю МакДэрмід. Ягоны верш, «П’яны чалавек глядзіць на чартапалох» (''A Drunk Man Looks at the Thistle''), напісаны ў 1926 годзе, на думку некаторых літаратуразнаўцаў, стаў дэманстрацыяй літаратурных здольнасьцяў шатляндзкай мовы. Сярод аўтараў гэтага пэрыяду адзначаныя таксама Дуглас Янг, Джон Бакэн, Сідні Гудсір Сьміт, Робэрт Гэрыёк, Эдыт Эн Робэртсан і Робэрт МакЛілэн. У 1955 годзе тры ўраджэнцы графства Эйршыр (паўднёвы захад Шатляндыі), Сэндзі МакМілэн, Томас Ліманд і Э. Тэйлар супольна склалі зборнік дзіцячых песень пад назваю «Bairnsangs» (''Дзіцячыя песьні''), у якім былі сабраныя дзіцячыя пацешкі й вершы на шатляндзкай мове. Акрамя гэтых твораў, кніга зьмяшчае таксама пяцістаронкавы глясары сучасных словаў па-шатляндзку зь іх вымаўленьнем. У 1983 шатляндзкім дасьледчыкам Ўільямам Лорымэрам быў апублікаваны пераклад [[Новы Запавет|Новага Запавету]], выкананы з [[кайнэ (грэцкая мова)|грэцкага]] арыгіналу. Досыць англіцызаваная шатляндзкая мова часам выкарыстоўваецца ў сучасных фантастычных творах. Напрыклад, у рамане шатляндзкага пісьменьніка Ірвіна Ўэлша «На ігле» (''Trainspotting'') гучыць эдынбурскі дыялект шатляндзкай мовы. Сярод іншых сучасных твораў па-шатляндзку вылучаецца [[кібэрпанк]]авы раман «But'n'Ben A-Go-Go» пісьменьніка Мэт’ю Фіта<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.scots-online.org/grammar/index.asp| копія = | дата копіі = | загаловак = Wir Ain Leed| фармат = | назва праекту = scots-online.org| выдавец = | дата = 28 студзеня 2014 | мова = en| камэнтар = }}</ref>. Як і іншыя творы ў жанры кібэрпанк, раман зьмяшчае заўважную колькасьць аўтарскіх нэалягізмаў. У сучаснай літаратуры на шатляндзкай мове вылучаюцца й пераклады старых і новых твораў такіх аўтараў як [[Амар Хаям]] (Рэб Ўілсан), [[Гай Валерыюс Катул]] (Аляксандар Гатчысан) і [[Мальер]] («Тарцюф», Ліз Локгід). Пісьменьнікам Джэймзам Кінгам Анандам перакладаліся вершы й мастацкая літаратура зь [[Нямецкая мова|нямецкай мовы]] й лаціны. Публікуюцца й друкаваныя коміксы, якія зьмяшчаюць выразы на шатляндзкай («Oor Wullie», «The Broons»). == Лінгвістычная характарыстыка == === Марфалёгія === Напісаньне, выкарыстанае ў апісаньнях ніжэй, засноўваецца на найбольш распаўсюджаных [[графэма]]х, аднак часам могуць узьнікаць іншыя варыянты напісаньня. Некаторыя з прыведзеных рысаў шатляндзкая мова падзяляе зь некаторымі дыялектамі ангельскай мовы. * '''Пэўны артыкль''': [[Артыкль]] ''the'' ў шатляндзкай германскай мове выкарыстоўваецца адносна назваў пары году, дзён тыдня, назваў захворваньняў, галінаў дзейнасьці й навукі, а таксама ў дачыненьні большасьці іншых назоўнікаў<ref>{{Кніга|аўтар = Grant, William; Dixon, James Main.|частка = |загаловак = Manual of Modern Scots|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Cambridge|выдавецтва = University Press|год = 1921|том = |старонкі = 77|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref><ref>{{Кніга|аўтар = Grant, William; Dixon, James Main.|частка = |загаловак = Manual of Modern Scots|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Cambridge|выдавецтва = University Press|год = 1921|том = |старонкі = 78|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. У параўнаньні з ангельскай мовай, гэты артыкль таксама выкарыстоўваецца на месцы няпэўнага артыкля й прыналежнага займеньніка: :* ''the hairst'', але ''autumn''; :* ''the Wadensday'', але ''Wednesday''; :* ''awa tae the kirk'', але ''off to church''; :* ''the day'', але ''today''; :* ''the haingles'', але ''influenza''; :* ''the Laitin'', але ''Latin''; :* ''The deuk ett the bit breid'', але ''The duck ate a piece of bread''; :* ''the wife'', але ''my wife''. Існуе няпэўны артыкль ''a'', які можа выкарыстоўвацца перад зычнымі й галоснымі гукамі. * '''Назоўнік''': Сярод маркіраваньня множнага ліку назоўнікаў шатляндзкая германская мова вылучаецца наяўнасьцю няправільных формаў у параўнаньні з ангельскай мовай, якія не сустракаюцца ў апошняй: :* ''ee''/''een'' («вока», «вочы»); :* ''cauf''/''caur'' («цяля», «цяляты»); :* ''horse''/''horse'' («конь», «коні»); :* ''cou''/''kye'' («карова», «каровы»); :* ''shae''/''shuin'' («чаравік», «чаравікі»)<ref name=80i>{{Кніга|аўтар = Grant, William; Dixon, James Main.|частка = |загаловак = Manual of Modern Scots|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Cambridge|выдавецтва = University Press|год = 1921|том = |старонкі = 80|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref><ref name=aitken3>{{Кніга|аўтар = A.J. Aitken.|частка = |загаловак = The Oxford Companion to the English Language|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Oxford University Press|год = 1992|том = |старонкі = 896|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Назоўнікі вымярэньня й колькасьці ў множным ліку не зьмяняюцца<ref name=80i/><ref name=aitken3/>. Множны лік маркіруецца канчаткам ''-(e)s'', але разам з гэтым існуе вялікая колькасьць выключэньняў з гэтага правіла (гл. вышэй). Шэраг назоўнікаў у адзіночным ліку маюць канчатак ''-ae'', які ў розных дыялектах можа рэалізоўвацца як /ɪ/, /i/, /a/, /ɑ/, /e/ або /ə/. * '''Займеньнік''': Адносны займеньнік ''that'' выкарыстоўваецца для ўсіх асобаў і лікаў, але ў маўленьні можа быць апушчаным<ref name=aitken3/><ref>{{Кніга|аўтар = Grant, William; Dixon, James Main.|частка = |загаловак = Manual of Modern Scots|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Cambridge, University Press|год = 1921|том = |старонкі = 102|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Займеньнікі ''this'', ''that'', як і аналягічныя ім у беларускай мове, маюць множныя формы (''thir'', ''thae''). Апрача займеньніка ''that'' існуе ''’at'', запазычаны з старажытнаскандынаўскай мовы, пры гэтым гэты ж займеньнік можа ўжывацца й пры скарачэньні звычайнага ''that''. Як правіла, гэтыя займеньнікі могуць апускацца ў маўленьні (''Thare's no mony fowk (that) bides in that glen'' — «У гэтай даліне жыве ня так і шмат людзей»). Для ўказаньня асобы выкарыстоўваюцца займеньнікі ''wha'', ''wham'', ''whase'', ''whilk'', пры гэтым апошні ёсьць састарэлай формай і ставіцца пасьля галоўных асноваў (''He said he’d tint it, whilk wis no whit we wantit tae hear''). Прыналежнасьць, як і ў ангельскай мове, указваецца канчаткам ''’s'' або даданьнем прыналежнага займеньніка. Для пазначэньня прадмета ці асобы на будзь-якой адлегласьці існуюць займеньнікі й прыслоўі ''yon''/''yonder'', ''thon''/''thonder''<ref name=aitken3/>. У паўночных дыялектах на месцы ангельскіх адпаведнікаў ''these'', ''those'' маюць ужытак ''this'', ''that'' адпаведна. * '''Дзеяслоў''': Цяперашні час дзеясловаў характарызуецца прытрымліваньня г.зв. Правіла паўночных дзейнікаў, паводле якога ўсе дзеясловы ў любой асобе й ліку маюць канчатак ''-s'' за выключэньнем выпадкаў, калі адзін з асабістых займеньнікаў ідзе за дзеясловам<ref name=aitken3/><ref>{{Кніга|аўтар = Grant, William; Dixon, James Main.|частка = |загаловак = Manual of Modern Scots|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Cambridge, University Press|год = 1921|том = |старонкі = 112|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref> (''The trees growes green in the simmer'' — «дрэвы зелянеюць улетку»). Дзеясловы ў мінулым часе маюць канчаткі ''-it'', ''-t'' або ''-ed''. Зрэшты, шматлікія зь іх маюць няправільныя формы ў мінулым часе і маюць уласныя парадыгмы зьмяненьня. У адрозьненьне ад літаратурнай ангельскай мовы, шматлікія дзеясловы маюць ''моцныя'' або няправільныя формы<ref name=aitken3/><ref>{{Кніга|аўтар = Grant, William; Dixon, James Main.|частка = |загаловак = Manual of Modern Scots|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Cambridge, University Press|год = 1921|том = |старонкі = 126ff|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. У адпаведнасьці з папярэднім зычным або галосным, слабы або правільны дзеяслоў мінулага часу мае канчаткі ''-it'', ''-t'', ''-ed''<ref name=aitken3/><ref>{{Кніга|аўтар = Grant, William; Dixon, James Main.|частка = |загаловак = Manual of Modern Scots. Cambridge|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Cambridge, University Press|год = 1921|том = |старонкі = 113|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Мадальныя дзеясловы (зьява, уласьцівая ангельскай мове) умоўна могуць дзяліцца на дзеясловы, што маюць гістарычнае паходжаньне й выкарыстоўваюцца ў англіцызаваных формах мовы, але не выкарыстоўваюцца ў большасьці формаў мовы<ref name="aitken3"/>; а таксама на тыя мадальныя дзеясловы, якія зьяўляюцца сучаснымі пераважнымі формамі. Да мадальных дзеясловаў першага тыпу адносяцца дзеясловы ''mey'', ''ocht tae''/''ocht ti'', ''sall''; да другога — ''can'', ''shoud'', ''will''. Апошні мадальны дзеяслоў, як і ў ангельскай мове, можа скарачацца пасьля займеньніка: ''He'll no can come the day'' («ён ня зможа прыйсьці сёньня»). Асаблівым чынам можна адзначыць дзеясловы ''wis'' і ''war'': першы можа замяніць другі, але не наадварот<ref name=aitken3/>. * '''Дзеепрыметнік, герунды''': Дзеепрыметнік і герунды ''in'' як правіла рэалізуецца як /ən/<ref>{{Кніга|аўтар = Beal J.|частка = |загаловак = Syntax and Morphology|арыгінал = |спасылка = |адказны = Jones C|выданьне = The Edinburgh History of the Scots Language|месца = Edinburgh|выдавецтва = University of Edinburgh Press|год = |том = |старонкі = 356|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>, аднак у паўднёвых дыялектах ягонае вымаўленьне можа рэалізоўвацца па-рознаму — /ən/, /in/<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.dsl.ac.uk/INTRO/intro2.php?num=22| копія = | дата копіі = | загаловак = Phonetic description of Scottish language and dialects| фармат = | назва праекту = Dictionary of the Scots Language| выдавец = | дата = 3 лютага 2014 | мова = en| камэнтар = }}</ref>. Падобнае супрацьпастаўленьне існуе і ў паўночных гаворках паўночнага дыялекту (/ən/, /ɪn/). * '''Адмаўленьне''': Адмоўная часьціца «не» мае выгляд ''na'', аднак часам яна можа запісвацца як ''nae''<ref>{{Кніга|аўтар = Grant, William; Dixon, James Main.|частка = |загаловак = Manual of Modern Scots|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Cambridge, University Press|год = 1921|том = |старонкі = 115|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. * '''Прыслоўе''': Прыслоўе звычайна мае выгляд кораню дзеяслову або прыметніку, што асабліва часта сустракаецца ў пазыцыі пасьля дзеясловаў (напр., ''haein a real guid day'', ''she's awfu fauchelt'', дзе прыслоўі ''real'' ды ''awfu'' супадаюць з каранямі -real- ды -awfu- адпаведна). * '''Лічэбнік''': Лічэбнік у шатляндзкай германскай мове, як і ў ангельскай, можа складацца з асноўнага кораню й дадатковага суфіксу, пры гэтым, у адрозьненьне ад ангельскай, найчасьцей ужываны суфікс — ''-t''<ref name=aitken3/><ref>{{Кніга|аўтар = Grant, William; Dixon, James Main.|частка = |загаловак = Manual of Modern Scots|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Cambridge|выдавецтва = University Press|год = 1921|том = |старонкі = 106|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>: :* ''seicont'' («другі»); :* ''fowert'' («чацьверты»); :* ''fift'' («пяты»); :* ''saxt'' («шосты»). Апрача таго, сустракаюцца формы ''first'' («першы»), ''thrid''/''third'' («трэці»). Пры пералічэньні перад назоўнікам выкарыстоўваецца часьціца ''Ae'', якая мае функцыі прыметніку<ref>{{Кніга|аўтар = Grant, William; Dixon, James Main.|частка = |загаловак = Manual of Modern Scots|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Cambridge|выдавецтва = University Press|год = 1921|том = |старонкі = 105|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>: :* ''The Ae Hoose'' («адзін дом»); :* ''Ae laddie an twa lassies'' («адзін хлопец і дзьве дзяўчынкі»); Існуе форма ''Ane'', якая, у залежнасьці ад дыялекту, рэалізоўваецца па-рознаму: /en/, /jɪn/ (цэнтральныя, паўднёвыя), /in/ (некаторыя паўночныя й астраўныя), а таксама /wan/. Замест лічэбніку «адзін» можа выкарыстоўвацца ''body'' (напрыклад, ''A body can niver bide wi a body's sel'' — «ніколі нельга жыць сам [у значэньні „адзін“] па сабе»). === Фанэтыка, фаналёгія === Ніжэй прыведзенае скарочанае апісаньне гукавага ладу сучаснай шатляндзкай мовы (паводле шатляндзкага лексыкографа Адама Джэка Эйткена)<ref>{{Кніга|аўтар = Aitken A.J.|частка = |загаловак = How to Pronounce Older Scots|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = Bards and Makars|месца = |выдавецтва = Glasgow University Press|год = 1977|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Зьлева прыведзенае пісьмовае пазначэньне гукаў паводле Эйткена, у сярэдзіне — паводле [[міжнародны фанэтычны альфабэт|IPA]], справа — іх рэалізацыя на пісьме. * '''Галосныя''': {| class="wikitable" |- !Эйткен !! [[міжнародны фанэтычны альфабэт|IPA]] !! Пісьмовая форма |- | 1 || кароткае {{IPA|/əi/}}<br>доўгае {{IPA|/aɪ/}} || i-e, y-e, ey |- | 2 || {{IPA|/i/}} || ee, e-e, ie |- | 3 || {{IPA|/ei/}}¹ || ei, ea |- | 4 || {{IPA|/e/}} || a-e, #ae |- | 5 || {{IPA|/o/}} || oa, o-e |- | 6 || {{IPA|/u/}} || ou, oo, u-e |- | 7 || {{IPA|/ø/}}^{2, 3} || ui, eu³ |- | 8 || {{IPA|/eː/}} || ai, #ay |- | 8a || {{IPA|/əi/}} || i-e, y-e, ey |- | 9 || {{IPA|/oe/}} || oi, oy |- | 10 || {{IPA|/əi/}} || i-e, y-e, ey |- | 11 || {{IPA|/iː/}} || #ee, #ie |- | 12 || {{IPA|/ɑː, ɔː/}} || au, #aw |- | 13 || {{IPA|/ʌu/}}⁴ || ow, #owe |- | 14 || {{IPA|/ju/}} || ew |- | 15 || {{IPA|/ɪ/}} || i |- | 16 || {{IPA|/ɛ/}} || e |- | 17 || {{IPA|/ɑ, a/}} || a |- | 18 || {{IPA|/ɔ/}}⁵ || o |- | 19 || {{IPA|/ʌ/}} || u |} # За выключэньнем паўночных гаворак паўночнага дыялекту<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.dsl.ac.uk/INTRO/intro2.php?num=28| копія = | дата копіі = | загаловак = Introduction| фармат = | назва праекту = Dictionary of the Scots Language| выдавец = | дата = 3 лютага 2014 | мова = en| камэнтар = }}</ref> гэты галосны гук, як правіла, зьліваецца з фанэмамі 2, 4 або 8. # Зьліваецца з фанэмамі 1, 8 у цэнтральных дыялектах і фанэмай 2 у паўночным дыялекце. # Таксама /(j)u/ або /(j)ʌ/ перад /k/ ды /x/ у залежнасьці ад дыялекту. # Перад /k/ можа спрашчацца да /o/. # Часам зьліваецца з /o/. Існуе адрозьненьне даўжыні [[галосны]]х гукаў, якое падпарадкоўваецца г.зв. Правілу шатляндзкіх доўгіх галосных. Згодна з гэтым правілам, сфармуляваным дасьледчыкам шатляндзкай мовы А. Эйткенам, даўжыня галоснага вызначаецца атачаючымі яго гукамі: некаторыя галосныя падаўжаюцца перад /r/, а таксама перад звонкімі фрыкатывамі і мяжою [[Марфэма|марфэмы]]. Апроч гэтага, галосны таксама падаўжаецца ў адкрытым складзе ў выпадку, калі гэты склад ёсьць канчатковым у слове. Як мяркуецца, гэты працэс адбыўся ў пэрыяд між раньняй і позьняй часткамі сярэднешатляндзкага пэрыяду<ref>{{Кніга|аўтар = Aitken A.J.|частка = |загаловак = The Scottish Vowel-Length Rule|арыгінал = |спасылка = |адказны = Benskin, M.; Samuels M.S|выданьне = So meny People Longages and Tonges|месца = |выдавецтва = |год = 1981|том = |старонкі = 137|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Правіла не закранае галосныя /ɪ/, /ʌ/ і, у большасьці сучасных дыялектаў, /eː/ ды /ɑː, ɔː/<ref>{{Кніга|аўтар = Aitken A.J.|частка = |загаловак = Scottish Accents and Dialects|арыгінал = |спасылка = |адказны = Trudgill, P|выданьне = Language in the British Isles|месца = |выдавецтва = |год = 1984|том = |старонкі = 98|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Існуюць словы-выключэньні з правіла, пры гэтым іхняя колькасьць павялічваецца ў паўночных дыялектах<ref>{{Кніга|аўтар = Coll Millar.|частка = |загаловак = Northern and Insular Scots|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Edinburgh|выдавецтва = University Press Ltd.|год = 2007|том = |старонкі = 20|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. У наступнай табліцы прыведзенае больш падрабязнае апісаньне гукавага ладу шатляндзкіх галосных. Шэраг шатляндзкіх галосных бярэ сваё паходжаньне са старажытных формаў ангельскае мовы (гл. частку «гісторыя»), францускай мовы або старажытнаскандынаўскай мовы. {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! scope="col" colspan="7" | Доўгія |- ! scope="col" | Нумар у апісаньні ! scope="col" | Напісаньне ! scope="col" | Рэалізацыя ! scope="col" | Раньнешатляндзкая ! scope="col" | Раньнесярэднеангельская ! scope="col" | Паходжаньне ! scope="col" | Прыклад |- | 1 || i.e, y.e, ey || доўгі {{IPA|/əi/}}<br/>кароткі {{IPA|/aɪ/}} ||colspan=2| {{IPA|/iː/}} || {{падказка|OE|стараангельская}} ''í, ý'' || mine |- | 2 || ee, e.e || {{IPA|/i/}} ||colspan=2| {{IPA|/eː/}} || OE ''é, éo'' || deed, sene |- | 3 || ea, ei, e.e || {{IPA|/i, e/}} ||colspan=2| {{IPA|/ɛː/}} || OE ''ǽ, éa'' || deid, lene |- | 4 || a.e, ae || {{IPA|/e/}} ||colspan=2| {{IPA|/aː/}} || OE ''á'' || bane |- | 5 || oa, o.e || {{IPA|/o/}} || {{IPA|/oː/}} || {{IPA|/ɔː/}} || OE ''o'' || cole |- | 6 || ou || {{IPA|/u/}} ||colspan=2| {{IPA|/uː/}} || OE ''ú'' || doun |- | 7 || ui, eu || {{IPA|/ø/}} || {{IPA|/øː/}} ({{IPA|/yː/}}) || {{IPA|/oː/}} || OE ''ó'' || guid, beuk |- ! scope="col" colspan="7" | Дыфтонгі |- ! scope="col" | Нумар у апісаньні ! scope="col" | Напісаньне ! scope="col" | Рэалізацыя ! scope="col" | Раньнешатляндзкая ! scope="col" | Раньнесярэднеангельская ! scope="col" | Паходжаньне ! scope="col" | Прыклад |- | 8 || ai, ay || {{IPA|/eː/}} ||{{IPA|/ai/}} || {{IPA|/ai/, /ɛi/}} || OE ''a, æ'' (open); {{падказка|OF|старажытнафранцуская}} ''ai, ei'' || pain |- | 9 || oi, oy || {{IPA|/oe/}} ||colspan=2| {{IPA|/oi/}} || OF ''oi'' {{IPA|/ɔi/}} || noise |- | 10 || oi, oy || {{IPA|/əi/}} ||colspan=2| {{IPA|/ui/}} || OF ''oi'' {{IPA|/oi/}} || point |- | 11 || ee || {{IPA|/iː/}} ||colspan=2| {{IPA|/ei/}} || OE ''eg̣'' || ee |- | 12 || au, aw || {{IPA|/ɑː, ɔː/}} ||colspan=2| {{IPA|/au/}} || OE ''ag, aw'' || law |- | 13 || ow, owe || {{IPA|/ʌu/}} || {{IPA|/ou/}} || {{IPA|/ɔu/, /ou/}} || OE ''og, ow'' || lown |- | 14a || ew || {{IPA|/ju/}} || {{IPA|/iu/}} || {{IPA|/eu/, /iu/}} || OE ''iw, ew'' || spew |- | 14b || ew || {{IPA|/ju, jʌu/}} || {{IPA|/ɛu, ɛou/}} || {{IPA|/ɛu/}} || OE ''ǽw, éaw'' || dew |- ! scope="col" colspan="7" | Кароткія |- ! scope="col" | Нумар ! scope="col" | Напісаньне ! scope="col" | Рэалізацыя ! scope="col" | Раньнешатляндзкая ! scope="col" | Раньнесярэднеангельская ! scope="col" | Паходжаньне ! scope="col" | Прыклад |- | 15 || i || {{IPA|/ɪ/}} ||colspan=2|{{IPA|/ɪ/}} || OE ''i, y'' || pin |- | 16 || e || {{IPA|/ɛ/}} ||colspan=2|{{IPA|/ɛ/}} || OE ''a, æ'' + альвэалярны || men |- | 17 || a || {{IPA|/ɑ, a/}} ||colspan=2|{{IPA|/a/}} || OE ''a, æ''; OE ''o'' + лябіяльны || man |- | 18 || o || {{IPA|/ɔ/}} ||colspan=2|{{IPA|/o/}} || OE ''o'' || fon |- | 19 || u || {{IPA|/ʌ/}} ||colspan=2|{{IPA|/u/}} || OE ''u'' || gun |- |} # Галосны 1 рэалізоўваўся як /iː/ ў раньнешатляндзкай мове, перайшоўшы ў /ei/ у пэрыяд сярэднешатляндзкай мовы і, урэшце, пад уплывам шатляндзкага правіла даўжыні галосных у сучаснай шатляндзкай мове перайшло ў /əi/, калі было кароткім, і ў /aɪ/ або /ɑɪ/ ў выпадку, калі было доўгім. Падобныя зьмены зазналі перадусім стараангельскія словы й старажытнаскандынаўскія запазычваньні з ''í'' або ''ý'', стараангельскія словы са спалучэньнямі ''i+ld'', ''y+nd'' і старажытнафранцускія запазычваньні з ''í''. Варта адзначыць, што ў шэрагу выпадкаў першапачатковае старажытнафранцускае /i/ ў вымаўленьні захавалася. # Галосны 2 стараангельскай мовы (''é'') перайшоў у /eː/ раньнешатляндзкай мове, пераўтварыўшыся ў /iː/ ў сярэднешатляндзкай мове і страціў сваю даўжыню ў сучаснай шатляндзкай мове (/i/). # Галосны 3 стараангельскай мовы (''ea'', ''éa'') у раньнешатляндзкі пэрыяд існаваньня мовы стаў рэалізоўвацца як /ɛː/, у сярэднешатляндзкі — зьліўся з галосным 2 і 4 у залежнасьці ад дыялекту ці лексэмы за выняткам паўночных дыялектаў, дзе гэты гук стаў рэалізоўвацца ў якасьці /ɛi/<ref name=history/>. # Галосны 4 (стараангельскі ''á'') стаў рэалізоўвацца як /a/ за часамі раньнешатляндзкага пэрыяду, перайшоўшы ў /eː/ ў сярэднешатляндзкім пэрыядзе і, нарэшце, у /e/ ў сучаснай мове. Апрача таго, галосны /e/ часта паўстае ў запазычанай лексыцы старажытнаскандынаўскага паходжаньня. У сучасных паўночных дыялектах у пазыцыі перад /n/ гэты галосны стаў рэалізоўвацца як /i/. У некаторых дыялектах гэты гук рэалізоўваецца як /ɛ/ ў становішчы перад сьцячэньнем зычных тыпу /rC/, дзе C — любы іншы [[Зычныя|зычны]]. # Галосны 5 ''o'' пераўтварыўся ў /o̞ː/ ў раньнешатляндзкі пэрыяд у пазыцыі адкрытага складу, аднак у сучаснай шатляндзкай мове гук зноў спрасьціўся да /o/. # Галосны 6 (стараангельскі ''ú'') набыў даўжыню ў раньнешатляндзкі пэрыяд (/uː/), аднак страціў яе ў сярэднешатляндзкі пэрыяд (/u/). У паўднёвых дыялектах гэты галосны пераўтварыўся ў дыфтонг /ʌu/ ў становішчы канца кораню, пры гэтым падобная заканамернасьць распаўсюдзілася, у тым ліку, і на запазычваньні з старажытнаскандынаўскай мовы. Раньнешатляндзкая /u̞l/ вакалізавалася ў /u/ ў сярэднешатляндзкі пэрыяд<ref name=history/>. # Галосны 7 (стараангельскія ''ō'', ''eō'') у раньнешатляндзкай мове пераўтварыўся ў /øː/ і страціў даўжыню (/ø/) у пэрыфэрыйных дыялектах сучаснай шатляндзкай мовы. У графстве Файф (усход цэнтральнай Шатляндыі) і некаторых раёнах графства Пэртшыр (цэнтар Шатляндыі) сярэднешатляндзкі /øː/ зьліўся з /e/ (галосны 4), у цэнтральных дыялектах сучаснай шатляндзкай мовы — з /ɪ/ (у становішчах, абумоўленых шатляндзкім правілам даўжыні галосных). Падобныя зьмены закранулі й галосныя ў запазычваньнях раманскага паходжаньня. У паўночных дыялектах сярэднешатляндзкі /øː/ зьліўся з /i/, пры гэтым у сярэдніх гаворках паўночнага дыялекту ён пераўтварыўся ў /wi/ ў становішчах пасьля зычных /ɡ/, /k/; гэтая заканамернасьць адбылася й у запазычваньнях. Перад зычнымі /k/ або /x/ гэты галосны можа рэалізоўвацца як /ju/, /u/, /jʌ/ або /ʌ/ (у залежнасьці ад дыялекту). # Стараангельскі галосны ''a''/''æ'' ў адкрытых складох раньнешатляндзкай мовы перайшоў у дыфтонг /ai/. У сярэднешатляндзкай мовы ён спрасьціўся ў манафтонг /ɛ/, але ў сучаснай мове гэты галосны разьвіўся ў некалькі гукаў: /e̞ː/, /e/, /eə/, /ɛː/, пры гэтым апошні найчасьцей паўстае ў ольстэрскіх гаворках. Разам з тым, старажытны /ai/ ў канцы каранёў у сярэднешатляндзкі пэрыяд пераўтварыўся ў /ɛi/ і, нарэшце, зьліўся з /əi/ ў сучаснай мове. # Галосны 9 /o̞i/ параўнальна слаба зьмяніўся з пэрыяду між старой і сучаснай мовай, пераўтварыўшыся ў /oe/. # Старажытны дыфтонг 10 /ui/, як і дыфтонг /ai/ ў канцы каранёў, зьліўся ў сучаснай мове з /əi/. # Дыфтонг 11 раньнешатляндзкай мовы /ei/ ў сярэдлнешатляндзкай мове спрасьціўся да /eː/, а потым перайшоў у /iː/. У сучаснай мове апошні зьліўся з /i/. # Стараангельскія ''ag-'', ''aw-'', ''áw'' у раньнешатляндзкай мове зьліліся ў дыфтонг /au/. У сярэднешатляндзкі пэрыяд гэты дыфтонг спрасьціўся да /ɑː/, у сучаснай шатляндзкай мове пераўтварыўся, у залежнасьці ад дыялекту, у /ɑ/ або /ɔ/. Акрамя гэтага, сярэднешатляндзкае /a/ ў пазыцыях перад /x/ і /nC/ у сучаснай мове таксама перайшло ў /ɑ/ або /ɔ/. Таксама ў сярэднешатляндзкі пэрыяд у /ɑː/ перайшло спалучэньне /al/<ref name=history/>, якое ў сучаснай мове, як і /ɑː/ іншага паходжаньня, перайшло ў /ɑ/ ці /ɔ/. Гэтая заканамернасьць адбылася таксама ў запазычваньнях з старажытнаскандынаўскай, раманскіх і, часткова, галяндзкай моваў. # Дыфтонг 13 стараангельскай мовы ''ów'' перайшоў у /o̞u/ ў раньнешатляндзкай мове, ператварыўшыся ў /ʌu/ ў сучаснай шатляндзкай мове. Раньнешатляндзкае /ol/ вакалізавалася ў /o̞u/ ў сярэднешатляндзкі пэрыяд<ref name=history/> і потым перайшло ў дыфтонг /ʌu/ ў сучаснай шатляндзкай мове<ref>Scottish National Dictionary, Introduction ст. xxiv</ref>. У некаторых дыялектах адбыўся пераход у /o/, асабліва перад зычным /k/. Падобныя заканамернасьці зьведалі таксама запазычваньні з галяндзкай і раманскіх моваў. # Раньнешатляндзкія /iːu/ ды /ɛːu/ пераўтварыліся ў раньнешатляндзкай у /iu/, якое ў сучаснай мове падзялілася на /iu/ і /(j)u/. Раньнешатляндзкае /ɛo̞u/ ў сярэднешатляндзкі пэрыяд стала рэалізоўвацца як /iuu/ і пераўтварылася ў /(j)ʌu/ ў сучаснай мове. # Стараангельскія ''i'', ''y'' ў раньнешатляндзкай мове зьліліся ў /ɪ/, які ў цэлым захаваўся ў сучаснай мове. Тым ня менш, у некаторых дыялектах, асабліва пасьля /w/ і /hw/ замест гэтага галоснага ўзьнікнуў /ʌ/. # Стараангельскі галосны ''æ'' ў раньнешатляндзкай мове пераўтварыўся ў /ɛ/ ў пазыцыях перад альвэалярнымі зычнымі і захаваўся ў такой якасьці ў сучаснай шатляндзкай мове. # Стараангельскія ''a'' й ''æ'' ў закрытым складзе ў раньнешатляндзкай пераўтварыліся ў /a/, пры гэтым часам таксама назіраецца падзел гэтага галоснага на ɑ/ ды /ɒ/ (напрыклад, перад /n/ і /ŋ/). Падобны пераход адбыўся з стараангельскім ''o'' перад /m/, /p/, /b/, /f/ і ''e'' пасьля ''w''. # Стараангельскі ''o'' ў закрытым складзе пераўтварыўся ў /o̞/ ў раньнешатляндзкай мове, які, у сваю чаргу, перайшоў у /o/ ў сучаснай шатляндзкай мове. У некаторых дыялектах яно стала рэалізоўвацца як /ɔ/. # Стараангельскі ''u'' ў раньнешатляндзкай мове перайшоў у /u̞/, які, у сваю чаргу, перайшоў у /ʌ/ у сучаснай мове. У некаторых словах у сучаснай мове гэты гук перайшоў у /ɪ/. * '''Зычныя''': {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! !Білябіяльныя !Лябіядэнтальныя !Зубныя !Альвэалярныя !Постальвэалярныя !Палятальныя !Вэлярныя !Лябіявэлярныя !Глётальныя |- !Насавыя | {{IPA|m}} | | | {{IPA|n}} | | | {{IPA|ŋ}}¹ | | |- !Выбухныя | {{IPA|p&nbsp;&nbsp;b}} | | | {{IPA|t&nbsp;&nbsp;d}}² | | | {{IPA|k&nbsp;&nbsp;ɡ}}³ | | {{IPA|ʔ}} |- !Афрыкаты | | | | | {{IPA|tʃ&nbsp;&nbsp;dʒ}}⁴ | | | | |- !Фрыкатывы | | {{IPA|f&nbsp;&nbsp;v}} | {{IPA|θ&nbsp;&nbsp;ð}}⁵ | {{IPA|s&nbsp;&nbsp;z}}⁶ | {{IPA|ʃ&nbsp;&nbsp;ʒ}} | {{IPA|ç}}⁷ | {{IPA|x}}⁷ | | {{IPA|h}} |- !Апраксыманты | | | | {{IPA|ɹ}}⁸ | | {{IPA|j}} | | {{IPA|w}}, {{IPA|ʍ}}⁹ | |- !Дрыжачыя | | | | {{IPA|r}}⁸ | | | | | |- !Лятэральныя | | | | {{IPA|l}} | | | | | |} # Адлюстроўваецца на пісьме як ''ng''<ref>{{Кніга|аўтар = Johnston, Paul.|частка = |загаловак = Regional Variation|арыгінал = |спасылка = |адказны = Jones, Charles|выданьне = The Edinburgh History of the Scots Language|месца = Edinburgh|выдавецтва = Edinburgh University Press|год = 1997|том = |старонкі = 510|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref> (як і ў ангельскай мове). # У інтэрвакальнай{{Заўвага|Між галоснымі гукамі.}} або канчатковай пазыцыі можа рэалізоўвацца як глётальны выбухны<ref name=501j>{{Кніга|аўтар = Johnston, Paul.|частка = |загаловак = Regional Variation|арыгінал = |спасылка = |адказны = Jones, Charles|выданьне = The Edinburgh History of the Scots Language|месца = Edinburgh|выдавецтва = Edinburgh University Press|год = 1997|том = |старонкі = 501|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. # У паўночным дыялекце сьцячэньні зычных ''kn'', ''gn'' могуць рэалізоўвацца як /kn/, /tn/, /ɡn/<ref name=501j/>. # Сьцячэньне зычных nch звычайна рэалізоўваецца як /nʃ/<ref>{{Кніга|аўтар = Johnston, Paul.|частка = |загаловак = Regional Variation|арыгінал = |спасылка = |адказны = Jones, Charles|выданьне = The Edinburgh History of the Scots Language|месца = Edinburgh|выдавецтва = Edinburgh University Press|год = 1997|том = |старонкі = 500|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. # На пісьме, як і ў ангельскай мове, адлюстроўваецца як ''th''. У дарычным дыялекце інтэрвакальнае /ð/ можа рэалізоўвацца як /d/<ref>{{Кніга|аўтар = Johnston, Paul.|частка = |загаловак = Regional Variation|арыгінал = |спасылка = |адказны = Jones, Charles|выданьне = The Edinburgh History of the Scots Language|месца = Edinburgh|выдавецтва = Edinburgh University Press|год = 1997|том = |старонкі = 506|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Фанэма /θ/ у словах кшталту ''thing'', ''think'', ''thank'' і г.д. можа рэалізоўвацца як /h/<ref name=507j>{{Кніга|аўтар = Johnston, Paul.|частка = |загаловак = Regional Variation|арыгінал = |спасылка = |адказны = Jones, Charles|выданьне = The Edinburgh History of the Scots Language|месца = Edinburgh|выдавецтва = Edinburgh University Press|год = 1997|том = |старонкі = 507|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. # Фанэмы /s/, /z/ на пісьме адлюстроўваюцца літарай ''s'' або спалучэньнем ''se''. Літара ''z'' выкарыстоўваецца для /z/ рэдка, аднак можа выкарыстоўвацца ў словах, у якіх гістарычна выкарыстоўвалася састарэлая літара ȝ (''[[ёўг]]'') у выпадках, калі яна пазначала фанэмы /jɪ/ або /ŋ/. # На пісьме адлюстроўваецца як ''ch'', а таксама ''gh''. Мэдыяльнае{{Заўвага|То бок, любы сымбаль або гук у сярэдзіне слова.}} ''cht'' для паўночнага дыялекту адлюстроўвае фанэму /ð/. Першае спалучэньне ў ініцыяльнай пазыцыі{{Заўвага|Пачатак слова.}} або пасьля літары ''r'' выражае афрыкату /tʃ/. # Запісваецца як ''r''<ref>{{Кніга|аўтар = Johnston, Paul.|частка = |загаловак = Regional Variation|арыгінал = |спасылка = |адказны = Jones, Charles|выданьне = The Edinburgh History of the Scots Language|месца = Edinburgh|выдавецтва = Edinburgh University Press|год = 1997|том = |старонкі = 510-511|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref> і рэалізоўваецца ратычна (як, напрыклад, у беларускай мове). # ''W'' /w/ ды ''wh'' /ʍ/ (састар. /xʍ/) не зьліваюцца<ref>{{Кніга|аўтар = Johnston, Paul.|частка = |загаловак = Regional Variation|арыгінал = |спасылка = |адказны = Jones, Charles|выданьне = The Edinburgh History of the Scots Language|месца = Edinburgh|выдавецтва = Edinburgh University Press|год = 1997|том = |старонкі = 499|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>, пры гэтым у паўночным дыялекце /ʍ/ можа рэалізоўвацца як /f/<ref name=507j/>. Сьцячэньне ''wr'' можа рэалізоўвацца як /r/ або (крыху радзей) як /wr/, у паўночным дыялекце — таксама як /vr/<ref name=507j/>. === Сынтаксіс === Як і ў сучаснай літаратурнай ангельскай мове, сказ у сучаснай шатляндзкай германскай мове будуецца паводле схемы [[SVO]] — дзейнік-[[дзеяслоў|выказьнік]]-дапаўненьне. Тым ня менш, гэты парадак словаў можа парушацца, утвараючы новыя схемы (напрыклад, ''He turnt oot the licht'', ''Gie's it'')<ref name=aitken2>{{Кніга|аўтар = A.J. Aitken.|частка = |загаловак = The Oxford Companion to the English Language|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Oxford University Press|год = 1992|том = |старонкі = 897|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. === Лексыка === Большая частка [[лексыка|лексыкі]] шатляндзкай германскай мовы, сыходзячы зь яе паходжаньня, мае стараангельскае паходжаньне, а дакладней, нартумбрыйскага дыялекту гэтае мовы (гл. часткі пра гісторыю мовы). Таксама вялікая частка лексыкі ёсьць агульнай разам з стандартнай ангельскай мовай, але яе формы або сэнс нярэдка могуць мець уласную гісторыю выкарыстаньня й разьвіцьцё, вялікая частка гэтых адрозьненьняў бярэ свой пачатак яшчэ з часоў дыялектных адрозьненьняў у стараангельскай мове<ref>{{Кніга|аўтар = C. I. Macafee.|частка = |загаловак = Older Scots Lexis|арыгінал = |спасылка = |адказны = Jones C|выданьне = The Edinburgh History of the Scots Language|месца = Edinburgh|выдавецтва = University of Edinburgh Press|год = |том = |старонкі = 195|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Істотная частка спрадвечнай лексыкі ў мове была пазьней замененая старажытнаскандынаўскімі ды старажытнафранцускімі запазычваньнямі, зь іншага боку мова часта захоўвае лексыку, страчаную ў літаратурнай ангельскай мове (якая, аднак, можа існаваць у дыялектах). Сярод асноўных крыніцаў запазычваньняў у мове адзначаюцца лацінская, старажытнафранцуская (асабліва англа-нармандзкі, цэнтральны дыялекты), кельцкія, старажытнаскандынаўская, флямандзкая, ніжненямецкая й галяндзкая мовы<ref>{{Кніга|аўтар = C. I. Macafee.|частка = |загаловак = Older Scots Lexis|арыгінал = |спасылка = |адказны = Jones C|выданьне = The Edinburgh History of the Scots Language|месца = Edinburgh|выдавецтва = University of Edinburgh Press|год = |том = |старонкі = 196|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Адзначаліся кантакты таксама з брыцкімі гаворкамі, пікцкай мовай і гэльскай шатляндзкай мовы, запазычваньні зь якіх найбольш прыкметныя ў [[тапонім]]ах і разнастайных назвах [[рэльеф]]у. Гэльская шатляндзкая мова аказала некаторы ўплыў на галіны грамадзкай і культурнай лексыкі. == Лінгвагеаграфія == === Арэал === Арэал шатляндзкае германскае мовы месьціцца ў асноўным на ўсходзе й поўдні Шатляндыі, якія складаюць раўнінныя тэрыторыі рэгіёну, г.зв. [[Лаўлэнд]]<ref name=gwilliam>{{Кніга|аўтар = Grant, William.|частка = |загаловак = Scottish National Dictionary|арыгінал = |спасылка = http://www.dsl.ac.uk/dsl/INTRO/map.php?num=2|адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = |год = 1931|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref><ref name=greggj>{{Кніга|аўтар = Gregg R.J.|частка = |загаловак = The Scotch-Irish Dialect Boundaries in Ulster|арыгінал = |спасылка = |адказны = Wakelin M.F|выданьне = Patterns in the Folk Speech of The British Isles|месца = London|выдавецтва = |год = |том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Гэта супрацьпастаўляе шатляндзкую германскую мову шатляндзкай гэльскай, распаўсюджанай у рэгіёне [[Гайлэнд]] (гарыстая частка Шатляндыі), з прычыны чаго шатляндзкая германская мова таксама можа быць вядомая як ''раўнінная шатляндзкая мова''. Іншыя, меншыя часткі арэалу шатляндзкай германскай мовы закранаюць [[Шэтландзкія астравы|Шэтландзкія]] й [[Аркнэйскія астравы|Аркнэйскія]] астравы, а таксама некаторыя раёны на поўначы востраву [[Ірляндыя]]<ref name=gwilliam/><ref name=greggj/>, што ўмоўна падзяляе шатляндзкі германскі моўны арэал на дзьве часткі — «асноўны», разьмешчаны на асноўнай тэрыторыі Шатляндыі, і навакольны астраўны, які месьціцца на Аркнэйскім і Шэтландзкім архіпэлягах, а таксама на востраве Ірляндыя. Мова ўжываецца таксама на гарыстым паўночным захадзе Шатляндыі, але гэтае распаўсюджаньне значна меншае. === Дыялекты === [[Файл:Scotsdialects.png|справа|thumb|250пкс|Дыялекты шатляндзкай германскай мовы.]] Сучасная шатляндзкая германская мова вылучаецца заўважнай дыялектнай раздробленасьцю, асабліва ў горных рэгіёнах і на астравох. Незважаючы на гэта, шатляндзкая мова ў горнай мясцовасьці распаўсюджаная значна менш за раўнінныя раёны з прычыны таго, што гарыстая Шатляндыя некалькі стагодзьдзяў заставалася арэалам распаўсюджаньня гэльскай шатляндзкай мовы. У [[дыялекталёгія|дыялекталягічным]] дачыненьні шатляндзкая германская мова дзеліцца на пяць дыялектных групаў<ref>{{Кніга|аўтар = Mairi Robinson (editor-in-chief).|частка = |загаловак = The Concise Scots Dictionary|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Aberdeen University Press|год = 1985|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20130601130852/http://www.dsl.ac.uk/INTRO/intro2.php?num=15 Dialect Districts]{{ref-en}}, Dictionary of the Scots Language</ref>: * Астраўная дыялектная група. Распаўсюджаная на [[Аркнэйскія астравы|Аркнэйскіх]] і [[Шэтландзкія астравы|Шэтландзкіх]], уключае ў сябе аркнэйскі й шэтландзкі дыялекты, пашыраныя, адпаведна, на Аркнэйскіх і Шэтландзкіх архіпэлягах. * Паўночная дыялектная група. Дыялекты групы распаўсюджаныя на ўсходзе цэнтральнай часткі Шатляндыі і ў некалькіх паўночных раёнах, арэал групы пачынаецца на поўнач ад затокі Фэрт-оф-Форт. Падзяляецца на тры гаворкі: :* Паўночная — распаўсюджаная на крайнім паўночным усходзе Шатляндыі (графства Кэйтнэс), паўночным усходзе (усход графства Рос), а таксама на востраве Блэк-Айл, што непадалёк ад усходу графства Рос. :* Цэнтральная (таксама вядомая паўночна-ўсходняя або дарычная) — распаўсюдажная на паўднёвы ўсход ад арэалу паўночнай гаворкі, а менавіта ў сучасных дарадчых акругах Морэй і Абэрдыншыр. :* Паўднёвая — на поўдзень ад арэалу цэнтральнай гаворкі (усход дарадчай акругі Ангус, а таксама графства Кінкардыншыр). * Цэнтральная дыялектная група. Дыялекты групы пашыраныя на паўднёвым усходзе цэнтральнай Шатляндыі, у паўночнай палове поўдня Шатляндыі, а таксама на ўсім паўднёвым захадзе Шатляндыі. Падзяляецца на чатыры асноўныя гаворкі: :* Паўночна-ўсходняя — на поўнач ад ракі Форт, паўднёвы ўсход графства Пэртшыр (якое ўмоўна складае цэнтар Шатляндыі), заходняя частка Ангусу. :* Паўднёва-ўсходняя — пашыраная на паўднёвым усходзе Шатляндыі, распасьціраючыся своеасаблівай паласой між Ангельшчынай, Паўночным морам і паўднёвай дыялектнай групай, а менавіта ў гістарычным рэгіёне Лоўтыен, графствах Піблшыр і Бэрўікшыр. :* Цэнтральна-заходняя — гаворкі заходняй часткі паўночнай паловы поўдня Шатляндыі, а менавіта графствы Данбартаншыр, Ланаркшыр, Рэнфрушыр, Інвэрклайд, Эйршыр, востраве Б'ют і поўдні паўвостраву Кінтайр. :* Цэнтральна-паўднёвазаходняя — гаворкі захаду графства Дамфрысшыр, а таксама графстваў Керкубрышыр і Ўігтаўншыр. * Паўднёвая дыялектная група (таксама вядомая як ''памежная''). Дыялекты групы пашыраныя на паўднёвым захадзе пры мяжы з Ангельшчынай, а менавіта ва ўсходняй і цэнтральнай частках графства Дамфрысшыр, у графствах Сэлкіркшыр і Роксбуршыр. * [[ольстэрска-шатляндзкая мова|Ольстэрска-шатляндзкая дыялектная група]] — графствы Антрым і Даўн Паўночнай Ірляндыі, графства Данэгол Рэспублікі Ірляндыя, зьявілася ў рэгіёне ў выніку калянізацыі шатляндцамі Ольстэру. У цэлым дыялектныя адрозьненьні між шатляндзкай мовай Ольстэру й Шатляндыі параўнальна маленькія, аднак у нашыя часы разгортваецца рух за адраджэньне асобных ольстэрскіх дыялектаў і, у тым ліку, стварэньне ўласнай [[літаратурная мова|літаратурнай нормы]]. Як і ў Шатляндыі, шатляндзкая мова ў Паўночнай Ірляндыі мае рэгіянальнае прызнаньне, але ў форме мясцовага літаратурнага стандарту. Найбуйнейшыя гарады Шатляндыі, [[Глазга]], [[Эдынбург]] і [[Дандзі]], маюць уласныя гаворкі, што структурна прадстаўляюць сабою англіцызаваныя формы гаворак цэнтральнай дыялектнай групы, пры гэтым у Дандзі спалучаюцца элемэнты цэнтральных і паўночных гаворак з прычыны яго знаходжаньня на мяжы арэалаў абедзьвюх дыялектных групаў. У іншым буйным горадзе Шатляндыі, [[Абэрдын]]е, распаўсюджаная цэнтральная гаворка паўночнай дыялектнай групы. Паўднёвыя дыялекты шатляндзкай мовы маюць шэраг фанэтычных асаблівасьцяў, дзякуючы якім узьнікае выразнае адасабленьне між шатляндзкай і ангельскай мовамі. Тым ня менш, шатляндзкая мова гістарычна ўтварала дыялектны кантынуўм з нартумбрыйскім дыялектам, якія разам паходзяць зь сярэднеангельскай мовы. Найбольш прыкметнай шатляндзкай ізаглёсай можна лічыць мяжу распаўсюджваньня вымаўленьня слова ''come'' як [kʌm], якое сканчваецца прыкладна на мяжы Шатляндыі й Ангельшчыны, і пераходзіць у [kʊm] у паўночных дыялектах ангельскай мовы. Сярод іншых ізаглёсаў адзначаюцца распаўсюджваньне шатляндзкага [x] замест ангельскага [∅]/[f]{{Заўвага|Сымбаль ∅ пазначае нуль гуку.}} у словах кшталту ''micht''-''might'', ''eneuch''-''enough'' і г.д., якое сустракаецца ў некаторых гаворках Камбрыі ля мяжы з Шатляндыяй; распаўсюджваньне шатляндзкага [ʍ] на месцы ''wh'' замест ангельскага [w], якое сустракаецца на поўначы Нартамбэрлэнду. Зь іншага боку, некаторыя ангельскія рысы сустракаюцца на поўдні Шатляндыі ля мяжы з Ангельшчынай. З [[19 стагодзьдзе|ХІХ]] ст. з падвышэньнем распаўсюджваньня адукацыі й глябалізацыі некаторыя адметна шатляндзкія рысы адступілі на поўнач, што прывяло да практычна поўнага супадзеньня моўнай мяжы шатляндзкай мовы з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай мяжой Шатляндыі<ref>[https://web.archive.org/web/20090106184617/http://www.dsl.ac.uk/INTRO/intro2.php?num=01 Introduction]{{ref-en}}, Dictionary of the Scots Language</ref>. На аснове шатляндзкай германскай мовы ўзьнікалі іншыя, крэалізаваныя формы маўленьня. Сярод падобных ідыёмаў найбольш масавымі й вядомымі сталі г.зв. скотс-ідыш — крэалізаваная форма маўленьня, узьніклая на грунце [[ідыш]]у й шатляндзкай германскай мовы, а таксама шатляндзкі кант — крэольская мова г.зв. ''шатляндзкіх вандроўнікаў'', этнічнай групы шатляндцаў, якія маюць шатляндзкае паходжаньне й традыцыі жыцьця, блізкія [[цыганы|цыганам]]<ref name=kb>{{Кніга|аўтар = Kirk, J. & Ó Baoill, D.|частка = |загаловак = Travellers and their Language|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Queen's University Belfast|год = 2002|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = 0-85389-832-4|наклад = }}</ref>. Кантакты «вандроўнікаў» з этнічнымі цыганамі ў сярэдняй і паўднёвай Шатляндыі спрычыніліся да пранікненьня [[цыганская мова|цыганскае]] лексыкі ў маўленьне (25—35, а часам 50%)<ref>{{Кніга|аўтар = C. Clark.|частка = |загаловак = Ethnicity and Economy: Race and class revisited|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Strathclyde University|год = 2002|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Акрамя гэтага, шатляндзкаму канту ўласьцівыя гэльскія запазычаньні (0,8—20% у залежнасьці ад дыялекту), а таксама архаізмы сучаснай шатляндзкай германскай мовы<ref name=kb/>. Урэшце, шатляндзкую германскую мову ня варта блытаць з шатляндзкім варыянтам ангельскай мовы, які ўзьнікнуў у Шатляндыі як сьледзтва распаўсюджаньня ангельскай мовы. Гэты варыянт ангельскай мовы зьведаў некаторы ўплыў шатляндзкай германскай. == Артаграфія == Артаграфія шатляндзкай мовы была ўпарадкаваная яшчэ ў пэрыяд існаваньня раньнешатляндзкай мовы, што адбылося ў другой палове [[16 стагодзьдзе|XVI]] ст.<ref>{{Кніга|аўтар = Agutter, Alex.|частка = |загаловак = A taxonomy of Older Scots orthography|арыгінал = |спасылка = |адказны = Caroline Macafee, Iseabail Macleod|выданьне = Nuttis Schell: Essays on the Scots Language Presented to A. J. Aitken|месца = |выдавецтва = Aberdeen University Press|год = 1987|том = |старонкі = 75|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref><ref>{{Кніга|аўтар = Millar, Robert McColl.|частка = |загаловак = Language, Nation and Power An Introduction|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Basingstoke|выдавецтва = Palgrave Macmillan|год = 2005|том = |старонкі = 90-91|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Пасьля г.зв. [[Хаўрус Каронаў|Хаўрусу Каронаў]], калі шатляндзкі кароль ступіў на сталец Ангельшчыны й Ірляндыі, пісьмовая шатляндзкая мова стала зазнаваць большы ўплыў стандартнай ангельскай мовы праз узмацненьне палітычных кантактаў і наяўнасьць кнігаў, надрукаваных у Ангельшчыне<ref>{{Кніга|аўтар = Wilson, James.|частка = |загаловак = The Dialects of Central Scotland|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Oxford University Press|год = 1926|том = |старонкі = |старонак = 194|сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Пасьля Акту пра Унію 1707 году ўзьніклы на той час шатляндзкі варыянт ангельскай мовы стаў замяняць шатляндзкую мову ў фармальных пісьмовых галінах дзейнасьці Шатляндыі<ref name=cmss11/>. Працэс адраджэньня мовы на аснове старой судовай шатляндзкай мовы, які пачаўся ў ХІХ ст., прывёў да стварэньня новага літаратурнага стандарту, які, аднак, адмовіўся ад шэрагу ўласна шатляндзкіх асаблівасьцяў<ref>{{Кніга|аўтар = Tulloch, Graham.|частка = |загаловак = The Language of Walter Scott. A Study of his Scottish and Period Language|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = London|выдавецтва = |год = 1980|том = |старонкі = 249|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref> і прыняў некаторыя пісьмовыя нормы стандартнай ангельскай. Нягледзячы на абнаўленьне правапісных нормаў, вершаваныя творы адлюстравалі звужэньне фанэтычнага крытэру ў новым правапісе<ref name=snd>{{Кніга|аўтар = William Grant, David D. Murison.|частка = І|загаловак = The Scottish National Dictionary (1929-1976)|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Edinburgh|выдавецтва = The Scottish National Dictionary Association|год = |том = |старонкі = 14, 15|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Правапіс увёў, у прыватнасьці, норму г.зв. апалягетычнага апострафу (''apologetic apostrophe'') у пазыцыях, дзе ў роднасных аднакарэнных словах (кагнатах) ангельскай мовы ў гэтай пазыцыі стаяла літара для зычнага гуку<ref name=snd/>(напрыклад, шатляндзкае ''wi’'', але ангельскае ''with'' — «з», «разам»). З пункту гледжаньня пісьмовай традыцыі новы правапіс не абапіраўся на народнае шатляндзкае маўленьне альбо літаратурныя помнікі, але меў сувязь з ангельскай паэзіяй пэрыяду сярэдзіны [[18 стагодзьдзе|XVIII]] ст.<ref>{{Кніга|аўтар = J.D. McClure.|частка = |загаловак = The Oxford Companion to the English Language|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Oxford University Press|год = 1992|том = |старонкі = 168|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Гэтая літаратурная норма шатляндзкай мовы атрымала назвы ''Scots of the book'' («кніжная шатляндзкая») або ''Standard Scots'' («літаратурная, стандартная шатляндзкая»). Яна выкарыстоўваецца як у шатляндзкім Лаўлэндзе, так і ў Ольстэры, і выкарыстоўвалася такімі пісьменьнікамі як [[Алан Рэмзэй]], [[Робэрт Фэргюсан]], [[Робэрт Бэрнз]], [[Ўолтэр Скот]], [[Чарлз Мары]], [[Дэвід Гербісан]], [[Джэймз Ор]], [[Джэймз Гог]] і [[Ўільям Лэйдла]]. Новы правапіс выкарыстоўваецца і ў працы «Дапаможнік па сучаснай шатляндзкай мове» (''Manual of Modern Scots''), выдадзеным у 1921 годзе<ref>{{Кніга|аўтар = Grant, William; Dixon, James Main.|частка = |загаловак = Manual of Modern Scots|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Cambridge|выдавецтва = University Press|год = 1921|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Некаторыя іншыя аўтары прытрымліваліся ў сваёй творчасьці дыялектнага напісаньня на фанэтычным крытэры<ref name=snd/>, асабліва сярод такіх пісьменьнікаў вылучаліся аўтары, якія выкарыстоўвалі паўночны<ref>{{Кніга|аўтар = McClure, J. Derrick.|частка = |загаловак = Doric: The Dialect of North–East Scotland|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Amsterdam|выдавецтва = Benjamins|год = 2002|том = |старонкі = 79|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref> й астраўны дыялекты. Цягам [[20 стагодзьдзе|ХХ]] ст. некалькі разоў высоўваліся прапановы па рэфармаваньні правапісных нормаў. Большасьць прапановаў падобнага тыпу жадала ўпарадкаваньня выкарыстаньня нормаў XVIII—XIX стагодзьдзях, у прыватнасьці апалягетычнага апострафу. Некаторыя літары ў параўнаньні сучаснай шатляндзкай і шатляндзкай пэрыяду [[14 стагодзьдзе|XIV]] ст. неактуальныя: напрыклад, у творчасьці Джона Бэрбара кагнат для ангельскага слова ''taken'' запісваўся як ''tane''. З прычыны таго, што літара ''k'' адсутнічала пры напісаньні гэтага слова прыкладна сем стагодзьдзяў, напісаньне апострафу на гэтым месцы, на думку некаторых дасьледчыкаў, зьяўляецца неабгрунтаваным. Для параўнаньня, цяперашняя артаграфія запісвае гэтае слова як ''taen''. У ХХ ст. з заняпадам гутарковай шатляндзкай мовы і валоданьня літаратурнай традыцыяй, фанэтычны правапіс, асабліва ў гумарыстычных мэтах, стаў больш распаўсюджаным. === Прыклад === Прыклад сучаснай шатляндзкай правапіснай нормы (Новы Запавет, пераклад Ўільяма Л. Лорымэра): : ''This is the storie o the birth o Jesus Christ. His mither Mary wis trystit til Joseph, but afore they war mairriet she wis fund tae be wi bairn bi the Halie Spírit. Her husband Joseph, honest man, hed nae mind tae affront her afore the warld an wis for brakkin aff their tryst hidlinweys; an sae he wis een ettlin tae dae, whan an angel o the Lord kythed til him in a draim an said til him, “Joseph, son o Dauvit, be nane feared tae tak Mary your trystit wife intil your hame; the bairn she is cairrein is o the Halie Spírit. She will beir a son, an the name ye ar tae gíe him is Jesus, for he will sauf his fowk frae their sins.”'' : ''Aa this happent at the wurd spokken bi the Lord throu the Prophet micht be fulfilled: Behaud, the virgin wil bouk an beir a son, an they will caa his name Immanuel – that is, “God wi us”.'' : ''Whan he hed waukit frae his sleep, Joseph did as the angel hed bidden him, an tuik his trystit wife hame wi him. But he bedditna wi her or she buir a son; an he caa’d the bairn Jesus.'' == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|3}} == Літаратура == * Aitken, A.J. (1977) ''How to Pronounce Older Scots'' in Bards and Makars. Glasgow, Glasgow University Press. * Aitken, A.J. (2002) Macafee C. (Ed) ''The Older Scots Vowels: A History of the Stressed Vowels of Older Scots From the Beginnings to the Eighteenth century''. Edinburgh, The Scottish Text Society. ISBN 1-897976-18-6 * ''A History of Scots to 1700'' in A Dictionary of Older Scots Vol. 12. Oxford University Press 2002. * Caldwell, S.J.G. (1974) ''The Pronoun in Early Scots''. Helsinki, Société Néophilique. * Corbett, John; McClure, Derrick; Stuart-Smith, Jane (Editors)(2003) ''The Edinburgh Companion to Scots''. Edinburgh, Edinburgh University Press. ISBN 0-7486-1596-2 * Dieth, Eugen (1932) ''A Grammar of the Buchan Dialect (Aberdeenshire)''. Cambridge, W. Heffer & Sons Ltd. * Grant, William; Dixon, James Main (1921) ''Manual of Modern Scots''. Cambridge, University Press. * Jones, Charles (1997) ''The Edinburgh History of the Scots Language''. Edinburgh, University of Edinburgh Press. ISBN 0-7486-0754-4 * Jones, Charles (1995) ''A Language Suppressed: The pronunciation of the Scots language in the 18th century''. Edinburgh, John Donald. ISBN 0-85976-427-3 * Kay, Billy (1986) ''Scots, The Mither Tongue''. London, Grafton Books. ISBN 0-586-20033-9 * Kingsmore, Rona K. (1995) ''Ulster Scots Speech: A Sociolinguistic Study''. University of Alabama Press. ISBN 0-8173-0711-7 * MacAfee, Caroline (1980/1992) ''Characteristics of Non-Standard Grammar in Scotland'', University of Aberdeen * McClure, J. Derrick (1997) ''Why Scots Matters''. Edinburgh, Saltire Society. ISBN 0-85411-071-2 * McKay, Girvan (2007) ''The Scots Tongue'', Polyglot Publications, Tullamore, Ireland & Lulu Publications, N. Carolina. * Murison, David (1977, ²1978) ''The Guid Scots Tongue'', Edinburgh, William Blackwood. * Murray, James A. H. (1873) ''The Dialect of the Southern Counties of Scotland'', Transactions of the Philological Society, Part II, 1870-72. London-Berlin, Asher & Co. * Niven, Liz; Jackson, Robin (Eds.) (1998) ''The Scots Language: its place in education''. Watergaw Publications. ISBN 0-9529978-5-1 * Robertson, T. A.; Graham, John J. (1952, ²1991) ''Grammar and Use of the Shetland Dialect''. Lerwick, The Shetland Times Ltd. * Ross, David; Smith, Gavin D. (Editors) (1999) ''Scots-English, English-Scots Practical Dictionary''. New York, Hippocrene Books. ISBN 0-7818-0779-4 * Scottish National Dictionary Association (1929—1976) ''The Scottish National Dictionary. Designed partly on regional lines and partly on historical principles, and containing all the Scottish words known to be in use or to have been in use since c. 1700''. Ed. by William Grant and David D. Murison, vol. I—X Edinburgh. * Scottish National Dictionary Association (1931—2002) ''Dictionary of the Older Scottish Tongue from the Twelfth Century to the End of the Seventh''. Ed. by William A. Craigie et al., vol. I—XII Oxford, Oxford University Press. * Wettstein, Paul (1942) ''The Phonology of a Berwickshire Dialect''. Biel, Schüler S. A. * William Grant and David D. Murison (eds) ''The Scottish National Dictionary'' (SND) (1929–1976), The Scottish national Dictionary Association, vols. I–X, Edinburgh. * Wilson, James (1915) ''Lowland Scotch as Spoken in the Lower Strathearn District of Perthshire''. London, Oxford University Press. * Wilson, James (1923) ''The Dialect of Robert Burns as Spoken in Central Ayrshire''. London, Oxford University Press. * Wilson, James (1926) ''The Dialects of Central Scotland [Fife and Lothian]''. London, Oxford University Press. * Yound, C.P.L. (2004) ''Scots Grammar''. Scotsgate * Zai, Rudolf (1942) ''The Phonology of the Morebattle Dialect, East Roxburghshire''. Lucerne, Räber & Co. * {{Кніга|аўтар = А. Е. Павленко.|частка = |загаловак = На каком языке написан текст? Ещё раз к проблеме близкородственного двуязычия|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = Индоевропейское языкознание и классическая филология — IX. Материалы чтений, посвященных памяти профессора И. М. Тронского|месца = СпБ|выдавецтва = |год = 2005|том = |старонкі = |старонак = 175-182|сэрыя = |isbn = |наклад = }} == Вонкавыя спасылкі == {{Interwiki|sco|шатляндзкай германскай|}} === Лінгвістычная інфармацыя === * [http://arquivo.pt/wayback/20090724102937/http://www.scotsindependent.org/features/scots/index.htm Агляд рысаў і зборнік дакумэнтаў пра мову]{{ref-en}}, scotsindependent.org * [http://www.scots-online.org Публікацыі пра мову]{{ref-en}}<small>,</small>{{ref-sco}}, scots-online.org * [http://www.omniglot.com/writing/scots.htm Нарыс са зьвесткамі пра мову на сайце Omniglot]{{ref-en}}, Omniglot * [https://web.archive.org/web/20090106184622/http://www.dsl.ac.uk/dsl/INTRO/intro2.php?num=00 Апісаньне фанэтыкі шатляндзкай германскай мовы ды ейных дыялектаў]{{ref-en}}, Dictionary of the Scots Language * [https://web.archive.org/web/20070331233953/http://www.scots-online.org/grammar/pronunci.htm#cairt Апісаньне дыялектаў мовы з інтэрактыўнай дыялекталягічнай мапай]{{ref-en}}, scots-online.org === Слоўнікі, публікацыі === * [https://web.archive.org/web/20080220110231/http://www.dsl.ac.uk/dsl/ Зборнік публікацыяў пра шатляндзкую германскую мову]{{ref-en}}, Dictionary of the Scots Language * [https://web.archive.org/web/20130114220539/http://www.scotsdictionaries.org.uk/ Збор слоўнікаў шатляндзкай германскай мовы]{{ref-en}}, Scottish Language Dictionaries * {{артыкул|аўтар=|загаловак=Scots: The Auld an Nobill Tung|арыгінал=|спасылка=http://wordswithoutborders.org/article/scots-the-auld-an-nobill-tung/|аўтар выданьня=|выданьне=Words without borders|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2013|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}} * {{артыкул|аўтар=|загаловак=Моўная сітуацыя і моўная палітыка ў Шатландыі: гісторыя і сучаснасць|арыгінал=|спасылка=http://tbm-mova.by/pubs27.html|аўтар выданьня=|выданьне=Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}} * [https://web.archive.org/web/20140609165917/http://www.educationscotland.gov.uk/knowledgeoflanguage/scots/index.asp Збор агульнай інфармацыі пра мову на адукацыйным партале Шатляндыі]{{ref-en}} === Тэксты === * [http://www.scotstext.org Зборнік некаторай літаратуры на мове]{{ref-en}}, scotstext.org * [http://www.scottishcorpus.ac.uk Корпус шатляндзкіх тэкстаў]{{ref-en}}, scottishcorpus.ac.uk * [http://www.bbc.co.uk/voices/multilingual/scots.shtml Шатляндзкая германская мова ў праекце BBC, прысьвечаным мовам Брытанскіх астравоў]{{ref-en}} === Арганізацыі === * [http://www.lallans.co.uk Асацыяцыя шатляндзкай германскай мовы]{{ref-sco}} * [http://www.scottishtextsociety.org Таварыства шатляндзкіх тэкстаў]{{ref-en}} * [http://www.scotslanguage.com Цэнтар шатляндзкай германскай мовы]{{ref-en}}<small>,</small>{{ref-sco}} {{Германскія мовы}} {{Абраны артыкул}} [[Катэгорыя:Англа-фрыскія мовы]] [[Катэгорыя:Мовы Шатляндыі]] [[Катэгорыя:Мовы Ірляндыі]] [[Катэгорыя:Мовы Паўночнай Ірляндыі]] ly0y030sbvrwalg28vg0jplx098v302 0 153245 2673594 2654814 2026-06-11T21:24:44Z PRChina Taiwan 98239 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|1 */ 2673594 wikitext text/x-wiki {{Выбары |Назва = Прэзыдэнцкія выбары ва Ўкраіне 2014 году |Краіна = Украіна |Варыянт сьцягу = |Папярэднія выбары = Прэзыдэнцкія выбары ва Ўкраіне 2010 году |Год папярэдніх выбараў = 2010 |Наступныя выбары = Прэзыдэнцкія выбары ва Ўкраіне 2019 году |Год наступных выбараў = 2019 |Дата выбараў = 25 траўня |Выява1 = [[Файл:Munich Security Conference 2010 Poroshenko small.jpg|100пкс]] |Кандыдат1 = Пятро Парашэнка |Колер1 = |Партыя1 = незалежны кандыдат |Лідэр з1 = |Галасоў выбаршчыкаў1 = 9 857 308 |Папярэдняя колькасьць месцаў1 = |Колькасьць месцаў1 = |Розьніца месцаў1 = |Адсотак1 = 54,7 |Выява2 = [[Файл:Yulia Tymoshenko 2008.jpg|100пкс]] |Кандыдат2 = Юлія Цімашэнка |Колер2 = |Партыя2 = Бацькаўшчына |Лідэр з2 = |Галасоў выбаршчыкаў2 = 2 310 050 |Папярэдняя колькасьць месцаў2 = |Колькасьць месцаў2 = |Розьніца месцаў2 = |Адсотак2 = 12,81% |Выява3 = |Кандыдат3 = |Колер3 = |Партыя3 = |Лідэр з3 = |Галасоў выбаршчыкаў3 = |Папярэдняя колькасьць месцаў3 = |Колькасьць месцаў3 = |Розьніца месцаў3 = |Адсотак3 = |Мапа = Вибори Президента України 2014.png |Памер мапы = 250пкс |Подпіс мапы = Выбарчыя акругі, дзе большасьць галасоў атрымаў П. Парашэнка (чырвоным), М. Добкін (зялёным); выбары не адбыліся праз узброеныя выступы сэпаратыстаў (шэрым) або анэксію Расеяй (белым) }} '''Прэзыдэ́нцкія вы́бары ва Ўкраі́не 2014 году''' — хада выбарчых падзеяў ва Ўкраіне, у выніку якіх 25 траўня 2014 году ў краіне былі праведзеныя выбары прэзыдэнта [[Украіна|Ўкраіны]]. Першапачатковая дата выбараў была прызначаная на 26 лютага 2015 году, але дата апынулася перанесенай у лютым 2014 году праз вынікі палітычных падзеяў у краіне канца 2013—пачатку 2014 гадоў<ref name=bbc1>{{артыкул|аўтар=BBC.|загаловак=Ukrainian president and opposition sign early poll deal|арыгінал=|спасылка=http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-26289318|аўтар выданьня=|выданьне=BBC News|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=AlJazeera|загаловак=Ukraine president announces early elections|арыгінал=|спасылка=http://www.aljazeera.com/news/europe/2014/02/ukrainian-presidency-says-deal-made-at-talks-201422165257342300.html|аўтар выданьня=|выданьне=AlJazeera|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. Цяперашнія выбары [[Прэзыдэнт Украіны|прэзыдэнта Ўкраіны]] праходзіцьмуць на фоне існаваньня пра-расейскіх узброеных выступаў на ўсходзе краіны й правядзеньня антытэрарыстычнай [[антытэрарыстычная апэрацыя ва Ўкраіне (2014)|апэрацыі]] ў рэгіёне, накіраваных на спыненьне сэпаратысцкіх выступаў, падчас якіх у [[Данецкая вобласьць|Данецкай]] і [[Луганская вобласьць|Луганскай]] вобласьцях фармаваньні сэпаратыстаў узялі пад кантроль некалькі раённых цэнтраў рэгіёну<ref name=bbc5>{{артыкул|аўтар=|загаловак=Ukraine crisis timeline|арыгінал=|спасылка=http://www.bbc.com/news/world-middle-east-26248275|аўтар выданьня=|выданьне=BBC News|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. 17 траўня 2014 году [[Цэнтральная выбарчая камісія Ўкраіны|Цэнтарвыбаркам]] Украіны заявіў, што ўзброеныя пра-расейскія выступы могуць спрычыніцца да немагчымасьці правядзеньня выбараў у Данецкай і Луганскай вобласьцях, што, такім чынам, пазбавіць мажлівасьці волевыяўленьня прыкладна 2 мільёнаў чалавек<ref name=up2>{{артыкул|аўтар=|загаловак=ЦВК: Проведення виборів на Донеччині та Луганщині стає дедалі складнішим|арыгінал=|спасылка=http://www.pravda.com.ua/news/2014/05/17/7025615/|аўтар выданьня=|выданьне=Украінская Праўда|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. Апрача таго, у лютым—сакавіку гэтага ж году адбылася анэксія тэрыторыі Крымскага паўвостраву [[Расея]]й, у выніку чаго правядзеньне цяперашніх выбараў прэзыдэнта Ўкраіны стала немажлівым у [[Аўтаномная Рэспубліка Крым|Аўтаномнай Рэспубліцы Крым]] і [[Севастопаль|Севастопалі]]<ref name=bbc5/>. Выбарчым правам валодаюць блізу 36 млн грамадзянаў Украіны<ref name=up2/>. == Падрыхтоўка == У траўні 2013 году партыі «Бацькаўшчына», УДАР і [[УА Свабода]] дамовіліся пра каардынацыю сваіх дзеяньняў падчас выбарчай кампаніі ва Ўкраіне 2015 году, паабяцаўшы падтрымку кандыдата адной з гэтых партыяў, які атрымае найбольшую колькасьць галасоў у адпаведным туры выбараў. У выпадку правядзеньня выбараў толькі ў адным туры тры партыі паабяцалі дамовіцца наконт адзінага кандыдата<ref>{{артыкул|аўтар=Інтэрфакс-Украіна.|загаловак=Batkivschyna, UDAR, Svoboda to coordinate their actions at presidential election|арыгінал=|спасылка=http://web.archive.org/web/20130525084314/http://www.interfax.co.uk/ukraine-news/batkivschyna-udar-svoboda-to-coordinate-their-actions-at-presidential-election-2/|аўтар выданьня=|выданьне=Інтэрфакс-Украіна|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2013|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. Да імпічмэнту Януковіча ён лічыўся найбольш верагодным кандыдатам ад Партыі Рэгіёнаў, але ён жа выказаў меркаваньне, што ня будзе прапаноўваць уласную кандыдатуру ў выпадку, калі ягоны рэйтынг апынецца занадта нізкім. У выпадку ўдзелу Януковіча ў выбарах 2015 году ён бы атрымаў другі, апошні прэзыдэнцкі тэрмін (гл. ніжэй). === Эўрамайдан === {{Асноўны артыкул|Эўрамайдан}} 22 лютага 2014 году на фоне працягу пратэстаў ва Ўкраіне і невядомасьці знаходжаньня папярэдняга прэзыдэнта краіны [[Віктар Януковіч|Віктара Януковіча]] [[Вярхоўная Рада Ўкраіны|Вярхоўная Рада]] Ўкраіны 328 галасамі «за» зацьвердзіла [[імпічмэнт]] абранага ў 2010 годзе прэзыдэнта<ref>{{артыкул|аўтар=Kyiv Post.|загаловак=Parliament votes 328-0 to impeach Yanukovych on Feb. 22; sets May 25 for new election; Tymoshenko free (VIDEO)|арыгінал=|спасылка=http://www.kyivpost.com/content/kyiv/euromaidan-rallies-in-ukraine-feb-21-live-updates-337287.html|аўтар выданьня=|выданьне=Kyiv Post|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. У гэты ж дзень [[Аляксандар Турчынаў]], намесьнік старшыні партыі «Бацькаўшчына», быў прызначаны сьпікерам Вярхоўнай Рады<ref>{{артыкул|аўтар=Voice of Russia.|загаловак=Alexander Turchinov elected as speaker of Ukrainian Parliament|арыгінал=|спасылка=https://web.archive.org/web/20140225003117/http://voiceofrussia.com/news/2014_02_22/Alexander-Turchinov-elected-as-spiker-of-Ukrainian-Parliament-5922/|аўтар выданьня=|выданьне=Voice of Russia|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>, а таксама выканаўцам абавязкаў прэзыдэнта краіны да прызнаньня вынікаў выбараў новага кіраўніка дзяржавы<ref>{{артыкул|аўтар=Радыё Свабода.|загаловак=Турчынаў выконвае абавязкі прэзыдэнта Ўкраіны|арыгінал=|спасылка=http://www.svaboda.org/content/article/25274221.html|аўтар выданьня=|выданьне=Радыё Свабода|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. У лютым гэтага ж году ўрад папярэдняга прэм’ер-міністра, Сяргея Арбузава, быў адпраўлены ў адстаўку, былы прэзыдэнт краіны Януковіч зьбег у Расею<ref>{{артыкул|аўтар=Andrew Higgins, Andrew E. Kramer.|загаловак=Archrival Is Freed as Ukraine Leader Flees|арыгінал=|спасылка=http://www.nytimes.com/2014/02/23/world/europe/ukraine.html?_r=1|аўтар выданьня=|выданьне=The New York Times|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. Нягледзячы на выкананую працэдуру адстаўкі прэзыдэнта Вярхоўнай Радай, дазволенай паводле вернутае Канстытуцыі Ўкраіны 2004 году, Януковіч, а таксама ўрадавыя асобы Расеі заяўляюць пра Віктара Януковіча як пра легітымнага прэзыдэнта Ўкраіны. 28 лютага, падчас сваёй прэс-канфэрэнцыі ў [[Растоў-на-Доне|Растове-на-Доне]], былы прэзыдэнт выказаўся пра будучыя выбары як «незаконныя» й выразіў сваю адмову ад удзелу ў іх<ref name=janukovich>{{артыкул|аўтар=|загаловак=Yanukovych: Presidential elections slated for May 25 unlawful, I won't run|арыгінал=|спасылка=http://en.interfax.com.ua/news/general/193466.html|аўтар выданьня=|выданьне=Інтэрфакс-Украіна|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. Зь лютага гэтага ж году ва ўсходніх вобласьцях Украіны распачаўся шэраг пра-расейскіх акцыяў пратэстаў, у той час як на тэрыторыі Аўтаномнай Рэспублікі Крым і Севастопалю пачалася ўзброеная [[расейская інтэрвэнцыя ва Ўкраіне (2014)|інтэрвэнцыя]] Расейскае Фэдэрацыі. У выніку разьвіцьця інтэрвэнцыі Расеі (гл. ''[[крымскі крызіс (2014)]]'') адбылася фактычная страта кантролю Ўкраіны над АРК і Севастопалем і фактычнае ўваходжаньне гэтых адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінак у склад Расеі. У красавіку гэтага ж году пра-расейскія выступы на ўсходзе Ўкраіны, дакладней, іх падзеі, што адбываліся ў Данецкай і Луганскай вобласьцях, перарасьлі ва ўзброены сэпаратысцкі рух, у рамках якога ўзброеныя пра-расейскія сілы ўзялі пад кантроль пэўныя рэгіёны гэтых вобласьцяў<ref name=up2/>. Цяперашні губэрнатар Данецкае вобласьці Сяргей Тарута прапанаваў на 15 чэрвеня гэтага ж году правядзеньне агульнанацыянальнага рэфэрэндуму, на якім былі б вынесеныя пытаньні дэцэнтралізацыі ўлады (у прыватнасьці, меншым пералічваньні прыбытку рэгіёнаў цэнтральным уладам) і наданьня [[расейская мова|расейскай мове]] (гл. таксама ''[[расейская мова ва Ўкраіне]]'') статусу другой [[дзяржаўная мова|дзяржаўнай]]<ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=In Ukraine talks, finger-pointing and little sign of progress|арыгінал=|спасылка=http://www.washingtonpost.com/world/ukraine-talks-set-to-open-without-pro-russian-separatists/2014/05/14/621dbc6a-c7d9-40bc-b2e5-814a4108bbef_story.html|аўтар выданьня=|выданьне=The Washington Post|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. На наступны дзень Канстытуцыйны Суд Украіны прыняў рашэньне пра выкананьне будучым абраным кандыдатам пяцігадовага прэзыдэнцкага тэрміну<ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=New Ukrainian president will be elected for 5-year term – Constitutional Court|арыгінал=|спасылка=http://en.interfax.com.ua/news/general/205114.html|аўтар выданьня=|выданьне=Інтэрфакс-Украіна|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. 17 траўня Цэнтральная выбарчая Камісія Ўкраіны паведаміла, што ў выніку незаконнае дзейнасьці невядомых асобаў падрыхтоўка да правядзеньня выбараў была сарваная на тэрыторыі шасьці выбарчых акругаў Данецкай і Луганскай вобласьцяў. Паводле паведамленьняў ЦВК працаўнікі выбарчых камісіяў ды іхнія сем’і атрымлівалі пагрозы ў свой адрас, а ў выніку неажыцьцяўленьня падрыхтоўкі да выбараў каля 5,6% ад насельніцтва Ўкраіны з правам голасу не атрымае доступу да ўласнага волевыяўленьня<ref name=up2/>. == Выбарчая сыстэма == Тэрмін паўнамоцтваў абранага прэзыдэнта Ўкраіны складае 5 год<ref>{{артыкул|аўтар=Украінская Праўда.|загаловак=Янукович отримав контрольний пакет у парламенті|арыгінал=|спасылка=http://www.pravda.com.ua/articles/2011/02/2/5870436/|аўтар выданьня=|выданьне=Украінская Праўда|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Interfax-Ukraine.|загаловак=Parliament sets parliamentary elections for October 2012, presidential elections for March 2015|арыгінал=|спасылка=http://www.kyivpost.com/content/ukraine/parliament-sets-parliamentary-elections-for-octobe-96077.html|аўтар выданьня=|выданьне=Kyiv Post|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2011|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Reuters.|загаловак=Ukraine sets parliamentary vote for October 2012|арыгінал=|спасылка=http://www.kyivpost.com/content/ukraine/ukraine-sets-parliamentary-vote-for-october-2012-96081.html|аўтар выданьня=|выданьне=Kyiv Post|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2011|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. У выпадку адсутнасьці большасьці галасоў у ніводнага з кандыдатаў у выбарах ладзіцца другі тур галасаваньня, у які праходзяць два кандыдаты з найбольшаю колькасьцю атрыманых галасоў у першым туры<ref>{{артыкул|аўтар=BBC.|загаловак=Q&A: Ukraine presidential election|арыгінал=|спасылка=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8460978.stm|аўтар выданьня=|выданьне=BBC News|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2010|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. == Вылучэньне == Верагодныя кандыдаты мелі магчымасьць вылучыць сваю кандыдатуру на выбары прэзыдэнта Ўкраіны ў Цэнтральнай Выбарчай Камісіі Ўкраіны пачынаючы з 25 лютага<ref>{{артыкул|аўтар=Інтэрфакс-Украіна.|загаловак=Nomination of presidential candidates in Ukraine to begin on February 25, says CEC head|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Інтэрфакс-Украіна|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref> да 30 сакавіка 2014 году, апошняя дата рэгістрацыі кандыдатаў — 4 красавіка гэтага ж году<ref name=registracyja>{{артыкул|аўтар=|загаловак=CEC registers seven more presidential candidates, including Poroshenko, Tymoshenko|арыгінал=|спасылка=http://en.interfax.com.ua/news/general/198540.html|аўтар выданьня=|выданьне=Інтэрфакс-Украіна|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=President of All-Ukrainian Jewish Congress Rabynovych to register as presidential candidate|арыгінал=|спасылка=http://en.interfax.com.ua/news/general/197738.html|аўтар выданьня=|выданьне=Інтэрфакс-Украіна|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=Nomination of presidential candidates in Ukraine to begin on February 25, says CEC head|арыгінал=|спасылка=http://en.interfax.com.ua/news/general/192454.html|аўтар выданьня=|выданьне=Інтэрфакс-Украіна|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. Кандыдат у прэзыдэнты краіны мусіць прадаставіць пакет адпаведных дакумэнтаў і надаць заклад памерам 2,5 млн. грыўняў<ref name=registracyja/>. У цяперашніх выбарах прэзыдэнта Ўкраіны возьме ўдзел 21 кандыдат, зь іх 15 зьяўляюцца самавылучэнцамі<ref name=interfax5/><ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=В избирательном бюллетене остается 21 кандидат на пост президента - Магера|арыгінал=|спасылка=http://www.unian.net/politics/916897-v-izbiratelnom-byulletene-ostaetsya-21-kandidat-na-post-prezidenta-magera.html|аўтар выданьня=|выданьне=УНІАН|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. === Партыя Рэгіёнаў === Былы прэзыдэнт краіны, Віктар Януковіч, да свайго імпічмэнту лічыўся адным зь верагодных кандыдатаў у прэзыдэнты Ўкраіны на выбарах 2015 году, у выніку перамогі на гэтых выбарах Януковіч атрымаў бы другі і апошні прэзыдэнцкі тэрмін<ref>{{артыкул|аўтар=Інтэрфакс-Украіна.|загаловак=Regions Party is hoping for Yanukovych's reelection as president|арыгінал=|спасылка=http://en.interfax.com.ua/news/general/138644.html|аўтар выданьня=|выданьне=Інтэрфакс-Украіна|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2013|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. Тым ня менш, 19 сьнежня 2013 году Януковіч не зрабіў канчатковага рашэньня наконт мажлівага ўдзелу і адзначыў пра сваю адмову ад удзелу ў выпадку, калі ягоны рэйтынг апынецца нізкім і беспэрспэктыўным<ref>{{артыкул|аўтар=Інтэрфакс-Украіна.|загаловак=Yanukovych vows not to run in 2015 presidential elections if his rating is low|арыгінал=|спасылка=http://en.interfax.com.ua/news/general/182928.html|аўтар выданьня=|выданьне=Інтэрфакс-Украіна|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2013|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. У прыватнасьці, выказваліся здагадкі пра верагоднае балятаваньне ад [[Партыя Рэгіёнаў|Партыі Рэгіёнаў]] у кандыдаты ў прэзыдэнты [[Сяргей Цігіпка|Сяргея Цігіпкі]]<ref>{{артыкул|аўтар=gazeta.ua.|загаловак=Партия регионов выдвинет в президенты Тигипко?|арыгінал=|спасылка=http://gazeta.ua/ru/articles/politics/_partiya-regionov-vydvinet-v-prezidenty-tigipko/543685|аўтар выданьня=|выданьне=gazeta.ua|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. Пазьней пра свой патэнцыйны ўдзел у выбарах заявілі чатыры сябры партыі — Сяргей Цігіпка, Алег Цароў, Юры Бойка і Міхаіл Добкін, але 29 красавіка ў якасьці кандыдата ад Партыі Рэгіёнаў быў вылучаны [[Міхаіл Добкін]], тады як Цігіпка балятаваўся на выбары ў якасьці самавылучэнца<ref name=interfax5>{{артыкул|аўтар=|загаловак=Twenty-three candidates to run for Ukraine's presidency|арыгінал=|спасылка=http://en.interfax.com.ua/news/general/199103.html|аўтар выданьня=|выданьне=Інтэрфакс-Украіна|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=Ukraine's Party of Regions expels presidential hopefuls Tigipko, Tsariov and Boiko|арыгінал=|спасылка=http://en.interfax.com.ua/news/general/199490.html|аўтар выданьня=|выданьне=Інтэрфакс-Украіна|тып=|месца=|выдавецтва=|год=|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. 15 красавіка Алегу Царову былі высунутыя афіцыйныя абвінавачваньні ў сувязі з падтрымкай сэпаратысцкае дзейнасьці ва ўсходняй Украіне, 29 красавіка Цароў зьняў уласную кандыдатуру<ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=Прокуратура открыла уголовное производство против Царева за сепаратистские идеи|арыгінал=|спасылка=http://www.unian.net/politics/908090-prokuratura-otkryila-ugolovnoe-proizvodstvo-protiv-tsareva-za-separatistskie-idei.html|аўтар выданьня=|выданьне=УНІАН|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref><ref name=rs5>{{артыкул|аўтар=|загаловак=Ukraine's Pro-Russian Candidate Quits Presidential Race|арыгінал=|спасылка=http://www.rferl.org/content/ukraines-pro-russian-candidate-quits-presidential-race/25366951.html|аўтар выданьня=|выданьне=Радыё Свабода|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. Па ўцёках Януковіча ў Расею былы прэзыдэнт выказаўся пра выбары 2014 году як нелегітымныя й адмовіўся ад удзелу ў іх<ref name=janukovich/>. === Бацькаўшчына === 7 сьнежня 2012 году «Бацькаўшчына» аб’явіла пра свой намер высунуць у якасьці кандыдата ў прэзыдэнты Ўкраіны на выбарах 2015 году [[Юлія Цімашэнка|Юліі Цімашэнка]], 14 сьнежня 2013 году зьезд партыі ўхваліў адпаведнае рашэньне. Незважаючы на гэта, 11 кастрычніка 2011 году Цімашэнка была абвінавачаная ў перавышэньні службовых паўнамоцтваў і асуджаная на 7 год пазбаўленьня волі, падчас якога ёй было забаронена займаць выбарныя пасады<ref>{{артыкул|аўтар=ВВС.|загаловак=Ukraine ex-PM Yulia Tymoshenko jailed over gas deal|арыгінал=|спасылка=http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-15250742|аўтар выданьня=|выданьне=BBC News|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2011|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Закон і Бізнес.|загаловак=The Tymoshenko verdict. Full text of the sentence|арыгінал=|спасылка=http://zib.com.ua/ua/print/5728-the_tymoshenko_verdict_full_text_of_the_sentence.html|аўтар выданьня=|выданьне=Закон і Бізнес|тып=|месца=|выдавецтва=|год=|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Kyiv Post Staff.|загаловак=Tymoshenko convicted, sentenced to 7 years in prison, ordered to pay state $188 million (update)|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Kyiv Post|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2011|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. З прычыны знаходжаньня Цімашэнка ў зьняволеньні цягам парлямэнцкіх выбараў ва Ўкраіне 2012 году перадвыбарны сьпіс Бацькаўшчыны ўзначаліў [[Арсень Яцанюк]]<ref>{{артыкул|аўтар=Тиждень.ua.|загаловак=They Call Themselves the Opposition|арыгінал=|спасылка=http://ukrainianweek.com/Politics/58995|аўтар выданьня=|выданьне=Тиждень.ua|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2012|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Украінская Праўда.|загаловак=Список депутатів нової Верховної Ради|арыгінал=|спасылка=http://www.pravda.com.ua/articles/2012/11/11/6977259/|аўтар выданьня=|выданьне=Украінская Праўда|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2012|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. Да 22 лютага 2014 Юлія Цімашэнка заставалася ў зьняволеньні, пасьля чаго Вярхоўная Рада прагаласавала за яе вызваленьне і скасаваньне ейнае судзімасьці, што дазволіла ёй узяць удзел у выбарах. === УДАР === 27 кастрычніка 2013 году пра свой намер узяць удзел у выбарах прэзыдэнта заявіў лідэр партыі [[УДАР (партыя)|УДАР]] [[Віталь Клічко]]<ref>{{артыкул|аўтар=BBC.|загаловак=Q&A: Ukrainian parliamentary election|арыгінал=|спасылка=http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-20031821|аўтар выданьня=|выданьне=BBC News|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2012|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref><ref name=interfax2>{{артыкул|аўтар=Інтэрфакс-Украіна.|загаловак=Vitali Klitschko says intends to run for president in Ukraine|арыгінал=|спасылка=http://en.interfax.com.ua/news/general/171819.html|аўтар выданьня=|выданьне=Інтэрфакс-Украіна|тып=|месца=|выдавецтва=|год=|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref><ref name=interfax3>{{артыкул|аўтар=Інтэрфакс-Украіна.|загаловак=Parliament passes law that could prevent Klitschko from running for president|арыгінал=|спасылка=|аўтар выданьня=|выданьне=Інтэрфакс-Украіна|тып=|месца=|выдавецтва=|год=|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. Нягледзячы на гэта, шэраг экспэртаў мела сумневы наконт будучыні палітычнай кампаніі Клічко як кандыдата ў прэзыдэнты Ўкраіны з тае прычыны, што ўкраінскае заканадаўства патрабуе ад верагоднага кандыдата цэнз аселасьці ў 10 гадоў да дня выбараў, аднак Клічко цягам пэўнага часу жыў ва Ўкраіне й [[Нямеччына|Нямеччыне]], дзе, паводле паведамленьняў некаторых СМІ, меў від на жыхарства<ref name=interfax2/><ref name=interfax3/>. 29 сакавіка Клічко заявіў пра адмаўленьне ад балятаваньня ў якасьці кандыдата ў прэзыдэнты Ўкраіны, выказаўшы падтрымку Пятру Парашэнку<ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=Boxing Champion Klitschko Withdraws from Ukraine Presidential Race|арыгінал=|спасылка=http://www.nbcnews.com/storyline/ukraine-crisis/boxing-champion-klitschko-withdraws-ukraine-presidential-race-n66771|аўтар выданьня=|выданьне=NBC News|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. === Адмоўлена ў рэгістрацыі === Напачатку выбарчае кампаніі шэраг патэнцыйных кандыдатаў не атрымалі дазвол ад ЦВК на балятаваньне на пасаду прэзыдэнта Ўкраіны. Адмову ў рэгістрацыі атрымалі А. Бурнашова, У. Марыніч, А. Махлай, А. Кучаравенка, У. Чапей, Л. Ражнова, Л. Максіменка, Д. Мірашнічэнка, П. Рэкаль, Т. Анапрыюк і З. Абасаў<ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=ЦВК відмовила у реєстрації першому кандидату на посаду президента|арыгінал=|спасылкаhttp://tvi.ua/new/2014/03/04/cvk_vidmovyla_u_reyestraciyi_pershomu_kandydatu_na_posadu_prezydenty=|аўтар выданьня=|выданьне=ТВі|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=ЦИК отказал в регистрации двум кандидатам в президенты Украины|арыгінал=|спасылка=http://www.segodnya.ua/politics/pnews/cik-otkazal-v-registracii-dvum-kandidatam-v-prezidenty-ukrainy-503270.html|аўтар выданьня=|выданьне=Сегодня.ua|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=Двум лицам отказано в регистрации на пост Президента|арыгінал=|спасылка=http://day.kyiv.ua/ru/news/100314-dvum-licam-otkazano-v-registracii-na-post-prezidenta|аўтар выданьня=|выданьне=День.kyiv.ua|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref><ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=ЦИК зарегистрировала Бойко кандидатом в президенты|арыгінал=|спасылка=http://korrespondent.net/ukraine/politics/3340600-tsyk-zarehystryrovala-boiko-kandydatom-v-prezydenty|аўтар выданьня=|выданьне=Корреспондент.net|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. 3 красавіка было адмоўлена ў рэгістрацыі таксама Яўгену Церахаву, Юрыю Іваніцкаму й асобе, якая мела дакумэнты на імя Дарта Вэйдэра<ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=ЦИК не пустила на президентские выборы Дарта Вейдера и еще двоих кандидатов|арыгінал=|спасылка=http://www.unian.net/politics/903794-tsik-ne-pustila-na-prezidentskie-vyiboryi-darta-veydera-i-esche-dvoih-kandidatov.html|аўтар выданьня=|выданьне=УНІАН|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. == Сьпіс кандыдатаў == На цяперашні час вядома пра будучы ўдзел у выбарах 18 кандыдатаў, апрача гэтага, 5 кандыдатаў адмовіліся ад удзелу ў выбарах. * Вольга Багамолец — незалежная кандыдатка, падтрыманая Сацыялістычнай Партыяй Украіны<ref name=interfax5/><ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=Ольга БОГОМОЛЕЦЬ - єдиний народний кандидат в Президенти, якого підтримує Соціалістична партія України|арыгінал=|спасылка=http://www.spu.in.ua/uk/news2/1/14930|аўтар выданьня=|выданьне=Афіцыйны партал Сацыялістычнае Партыі Ўкраіны|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>; * Юры Бойка — незалежны кандыдат<ref name=interfax5/>; * Міхаіл Добкін — незалежны кандыдат<ref name=interfax5/>; * Андрэй Грыненка — незалежны кандыдат<ref name=interfax5/>; * Анатоль Грыцэнка — «Грамадзянская Пазыцыя»<ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=ЦВК зареєструвала кандидатами в президенти Тягнибока, Гриценка та ще двох|арыгінал=|спасылка=http://www.pravda.com.ua/news/2014/04/1/7021027/|аўтар выданьня=|выданьне=Украінская Праўда|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>; * Валер Канавалюк — незалежны кандыдат<ref name=interfax5/>; * Васіль Куйбіда — [[Народны Рух Украіны]]<ref name=interfax5/>; * Рэнат Кузьмін — незалежны кандыдат<ref name=interfax5/>; * Алег Ляшко — Радыкальная Партыя Алега Ляшко<ref name=interfax5/>; * Мікола Маламуж — незалежны кандыдат<ref name=interfax5/>; * Пятро Парашэнка — незалежны кандыдат<ref name=interfax5/>, падтрыманы «УДАРам»; * Вадзім Рабіновіч — незалежны кандыдат<ref name=interfax5/>; * Уладзімер Саранаў — незалежны кандыдат<ref name=interfax5/>; * Сяргей Цігіпка — самавылучэньне<ref name=interfax5/>; * Васіль Цушко — незалежны кандыдат<ref name=interfax5/>; * [[Алег Цягнібок]] — УА Свабода<ref name=interfax5/>; * Юлія Цімашэнка — «Бацькаўшчына»<ref name=interfax5/>; * Дзьмітры Яраш — «Правы Сэктар», самавылучэньне<ref name=interfax5/>; === Адмовіліся === * Аляксандар Кліменка — [[Украінская Народная Партыя (1999)|Украінская Народная Партыя]], адмовіўся 17 траўня, падтрымаў П. Парашэнку<ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=З президентської гонки знявся ще один кандидат|арыгінал=|спасылка=http://www.pravda.com.ua/news/2014/05/18/7025665/|аўтар выданьня=|выданьне=Украінская Праўда|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>; * Натальля Каралеўская — незалежная кандыдатка, адмовілася 1 траўня<ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=Korolevska withdraws her presidential bid - CEC|арыгінал=|спасылка=http://en.interfax.com.ua/news/general/203141.html|аўтар выданьня=|выданьне=Інтэрфакс-Украіна|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>; * Пятро Сіманенка — [[Камуністычная партыя Ўкраіны]], адмовіўся 16 траўня<ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=Симоненко снялся с выборов|арыгінал=|спасылка=http://www.unian.net/politics/918888-simonenko-snyalsya-s-vyiborov.html|аўтар выданьня=|выданьне=УНІАН|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>; * Алег Цароў — самавылучэньне, адмовіўся 29 красавіка<ref name=rs5/>; * Зоран Шкірак — незалежны кандыдат, адмовіўся 10 траўня<ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=Шкіряк під час дебатів знявся з виборів|арыгінал=|спасылка=http://www.ukrinform.ua/ukr/news/shkiryak_pid_chas_debativ_znyavsya_z_viboriv_1937258|аўтар выданьня=|выданьне=[[Укрінформ]]|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. Тым ня менш, ЦВК не зацьвярджае адмаўленьне ад удзелу ў прэзыдэнцкіх выбарах пасьля 1 траўня<ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=Симоненко залишили у виборчих бюлетенях|арыгінал=|спасылка=http://www.pravda.com.ua/news/2014/05/17/7025648/|аўтар выданьня=|выданьне=Украінская Праўда|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. == Папярэднія зьвесткі == Ніжэй прыведзеныя зьвесткі некаторых [[экзыт-пол]]аў датычна ўпадабаньняў выбарцаў ды іх параўнаньне з вынікамі [[прэзыдэнцкія выбары ва Ўкраіне 2010 году|выбараў 2010]] году. Мінусам пазначаныя кандыдаты, якія ня ўдзельнічацьмуць у выбарах. Блакітным паказаны лідэр паводле таго ці іншага апытаньня, ружовым — другі кандыдат, найбольшыя вынікі паводле апытаньняў пазначаныя тлустым. У выпадку адсутнасьці лідэра ў першым туры выбараў ладзіцца другі, у якім удзельнічаюць два кандыдаты з найбольшаю колькасьцю галасоў. Апошняя калёнка справа паказвае розьніцу між «блакітным» і «ружовым» кандыдатам паводле таго ці іншага апытаньня. У выпадку, калі невядомая дата апытаньня, даецца дата публікацыі таго ці іншага апытаньня. {|class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%; line-height:16px;" |- style="height:42px; background-color:#E9E9E9" ! style="width:100px;" rowspan="3"| Дата ! style="width:165px;" rowspan="3"| Экзыт-пол ! width:40px;"| [[Файл:Viktor Yanukovych Greece 2011 (cropped).jpg|63px]] ! width:40px;"| [[Файл:Сергій Тигіпко.jpg|65px]] ! width:40px;"| [[Файл:Dobkin01.jpg|74px]] ! width:40px;"| [[Файл:2014-09-12_-_Vitali_Klitschko_-_9019.jpg|57px]] ! width:40px;"| [[Файл:Yulia Tymoshenko 2008.jpg|67px]] ! width:40px;"| [[Файл:Oleh Tyahnybok 2013.jpg|70px]] ! width:40px;"| [[Файл:Symonenko Petr.png|67px]] ! width:40px;"| [[Файл:Munich Security Conference 2010 Poroshenko small.jpg|64px]] ! width:40px;"| [[Файл:Maidan Kiev 2014.04.13 12-09.JPG|64px]] ! width:40px;" rowspan="3"| Іншыя ! width:40px;" rowspan="3"| Розьніца |- ! <del>В. Януковіч</del><br><small><del>{{падказка|ПР|Партыя Рэгіёнаў}}</del></small> ! С. Цігіпка<br><small>{{падказка|нез.|Незалежны кандыдат}}</small> ! М. Добкін<br><small>{{падказка|ПР|Партыя Рэгіёнаў}}</small> ! <del>В. Клічко<br><small>УДАР</del></small> ! Ю. Цімашэнка<br><small>«Бацькаўшчына»</small> ! А. Цягнібок<br><small>УА Свабода</small> ! <del>П. Сіманенка<br><small>{{падказка|КПУ|Камуністычная партыя Ўкраіны}}</del></small> ! П. Парашэнка<br><small>{{падказка|нез.|Незалежны кандыдат}}</small> ! А. Ляшко<br><small>{{падказка|РП|Радыкальная Партыя}}</small> |- ! style="background:#1569C7; width:40px;"| ! style="background:#1569C7; width:40px;"| ! style="background:#1569C7; width:40px;"| ! style="background:Red; width:40px;"| ! style="background:Crimson; width:40px;"| ! style="background:#002072; width:40px;"| ! style="background:#FF0000; width:40px;"| ! style="background:#00BFFF; width:40px;"| ! style="background:#DC241f; width:40px;"| |- | 13—19 траўня | [http://www.kyivpost.com/content/politics/poll-poroshenko-leading-by-30-percent-margin-six-days-before-election-348930.html Ukrainian National Academy of Pedagogic Sciences] | – | 8.0 | – | – | style="background:#F9C8CA"| 13.3 | – | – | style="background:#C1ECFA"| '''45.0''' | 7.6 | 6.7 | style="background:#00BFFF; color:white;"| 31.7 |- | 6—8 траўня | [https://web.archive.org/web/20140515014547/http://news.finance.ua/ua/~/1/0/all/2014/05/12/325540 GfK]{{Заўвага|Апытаньне праведзенае без уліку тых, хто не наведае выбары, або ня вызначыўся. Дадзеную акалічнасьць трэба ўлічваць дзеля слушнага супастаўленьня зь іншымі вынікамі.}} | – | style="background:#C4DDF9"|10.6 | 4.6 | – | 10.4 | 1.5 | 3.2 | style="background:#C1ECFA"| '''47.9''' | 6.4 | 20.4 | style="background:#00BFFF; color:white;"| 37.3 |- | 25—29 красавіка | [http://news.liga.net/ua/news/politics/1633227-poroshenko_v_pershomu_tur_vibor_v_nabira_47_7_opituvannya.htm Цэнтар Разумкова] | – | 6.7 | 4.2 | – | style="background:#F9C8CA"| 14.8 | 1.9 | 4.5 | style="background:#C1ECFA"| '''47.7''' | 5.0 | 15.2 | style="background:#00BFFF; color:white;"| 33.9 |- |colspan="12" style="background:#D0D0D0; color:black" | '''Без удзелу Царова'''<ref>http://www.unian.net/politics/913018-tsarev-snyalsya-s-vyiborov-i-prizval-k-ih-boykotu.html</ref> |- | 9—16 красавіка | [https://archive.is/20140423195158/http://www.socis.kiev.ua/ua/press/rezultaty-doslidzhennja-ukrajina-prezydentski-vybory-2014-kviten.html SOCIS, КМІС, «Рейтинг», Цэнтар Разумкова] | – | 7.4 | 6.0 | – | style="background:#F9C8CA"| 14.0 | 2.1 | 5.6 | style="background:#C1ECFA"| '''48.4''' | 4.6 | 11.9 | style="background:#00BFFF; color:white;"| 34.4 |- | 28 сакавіка—2 красавіка | [http://www.unian.net/politics/905859-85-ukraintsev-gotovyi-prinyat-uchastie-v-prezidentskih-vyiborah-opros.html Цэнтар Разумкова, «Рейтинг»] | – | 8.8 | 5.2 | – | style="background:#F9C8CA"|19.1 | 2.3 | 4.6 | style="background:#C1ECFA"| '''42.3''' | 5.5 | 12.2 | style="background:#00BFFF; color:white;"| 23.2 |- |colspan="12" style="background:#D0D0D0; color:black" | '''С. Цігіпка выключаны з ПР'''<ref>http://www.kyivpost.com/content/politics/tigipko-accuses-party-of-regions-of-betraying-interests-of-ukraine-342400.html</ref> |- | 31 сакавіка | [http://www.unian.net/politics/903380-opublikovanyi-pervyie-reytingi-posle-otkaza-klichko-idti-v-prezidentyi.html «Перадавыя прававыя ініцыятывы»]{{Заўвага|Гл. заўвагу a.}} | – | style="background:#C4DDF9"|19.6 | 1.2 | – | 12.7 | 3.6 | 3.5 | style="background:#C1ECFA"| '''42.0''' | 2.3 | 14.9 | style="background:#00BFFF; color:white;"| 22.4 |- |colspan="12" style="background:#D0D0D0; color:black" | '''Кандыдат ад ПР — М. Добкін, без удзелу В. Януковіча''' |- |colspan="12" style="background:#D0D0D0; color:black" | '''Без удзелу В. Клічко''' |- | 14—26 сакавіка | [http://www.iri.org/sites/default/files/2014%20April%205%20IRI%20Public%20Opinion%20Survey%20of%20Ukraine%2C%20March%2014-26%2C%202014.pdf Міжнародны рэспубліканскі інстытут]{{Заўвага|Гл. заўвагу a.}}{{Заўвага|Паводле гэтага апытаньня вынікі акругляюцца да 0,0 або 0,5 з мэтаю прыбраньня з статыстыкі выбарцаў, якія ня вызначаліся зь меркаваньнем, што робіцца дзеля прадухіленьня няправільных інтэрпрэтацыяў.}} | – | 7.0 | 3.0 | 13.0 | style="background:#F9C8CA"| 14.0 | 3.0 | 4.0 | style="background:#C1ECFA"| '''27.0''' | – | 18.0 | style="background:#00BFFF; color:white;"| 13.0 |- | 14—19 сакавіка | [https://web.archive.org/web/20140326180922/http://www.socis.kiev.ua/ua/press/rezultaty-sotsiolohichnoho-doslidzhennja-elektoralni-orijentatsiji-ukrajintsiv.html SOCIS, КМІС, «Рейтинг», Цэнтар Разумкова] | – | 10.0 | 5.3 | style="background:#F9C8CA"| 12.9 | 12.0 | 2.5 | 5.0 | style="background:#C1ECFA"| '''36.2''' | 5.0 | 11.1 | style="background:#00BFFF; color:white;"| 23.3 |- | 4—18 сакавіка | [https://web.archive.org/web/20140407072120/http://www.gfk.com/ua/Documents/Press%20Releases/20140403_gfk_rel_politics_ukr.pdf GfK]{{Заўвага|Гл. заўвагі a, d.}} | – | 8.5 | 5.0 | style="background:#F9C8CA"| 19.0 | 12.0 | 1.5 | 7.0 | style="background:#C1ECFA"| '''39.5''' | – | 7.9 | style="background:#00BFFF; color:white;"| 20.5 |- |colspan="12" style="background:#D0D0D0; color:black" | '''Без удзелу В. Януковіча''' |- | 1—6 сакавіка | [http://ua.interfax.com.ua/news/press-conference/195582.html Цэнтар сацыяльнага маніторынгу] | – | 11.4 | – | 14.2 | style="background:#F9C8CA"| '''15.5''' | 3.7 | 6.4 | 13.7 | 3 | – | style="background:Crimson; color:white;"| 1,3 |- | 25 лютага—4 сакавіка | [https://archive.is/20140305133518/http://www.socis.kiev.ua/ua/press/nove-sotsiolohichnoho-opytuvannja-stanom-z-25-ljutoho-po-4-bereznja-2014.html SOCIS] | – | 9.6 | – | style="background:#F9C8CA"| 21.3 | 14.1 | 3.6 | 6.4 | style="background:#C1ECFA"| '''30.9''' | – | 14.3 | style="background:#00BFFF; color:white;"| 9.6 |- | 28 лютага—3 сакавіка | [http://glavcom.ua/news/190130.html КМІС]{{Заўвага|Гл. заўвагу a.}} | – | 13.3 | –{{*|Гл. заўвагу d.}} | style="background:#F9C8CA"| 20.1 | 13.9 | 2.8 | 8.3 | style="background:#C1ECFA"| '''32.8''' | – | 8.8 | style="background:#00BFFF; color:white;"| 12.7 |- |colspan="12" style="background:#D0D0D0; color:black" | '''Без удзелу Януковіча, з улікам інтэрвэнцыі на Крымскі паўвостраў''' |- | 24 студзеня—1 лютага | [https://archive.is/20140207104534/http://www.socis.kiev.ua/ua/press/dani-spilnoho-zahalnoukrajinskoho-sotsiolohichnoho-doslidzhennja-tsentru-sotsialnykh-ta-marketyn.html SOCIS] | style="background:#C4DDF9"| '''29,2''' | – | – | style="background:#F9C8CA"| 22.8 | 19.1 | 2.8 | 4.3 | 15.9 | – | 6.0 | style="background:#1569C7; color:white;"| 6.4 |- | 17—26 студзеня | [https://archive.is/20140131154914/http://www.socis.kiev.ua/ua/press/dani-zahalnoukrajinskoho-sotsiolohichnoho-doslidzhennja-monitorynhu-ukrajina-i-ukrajintsi.html SOCIS] | style="background:#C4DDF9"| '''29,5''' | – | – | style="background:#F9C8CA"| 21.6 | 20.8 | 4.7 | 5.7 | 13.0 | – | 4.6 | style="background:#1569C7; color:white;"| 7.9 |- |colspan="12" style="background:#D0D0D0; color:black" | '''2014''' |- | 23—27 сьнежня | [https://web.archive.org/web/20140305193109/http://rb.com.ua/Prezentation_EMU_12_2013_russ.pdf R&B]{{Заўвага|Гл. заўвагу a.}} | style="background:#C4DDF9"| '''36,0''' | – | – | style="background:#F9C8CA"| 19.9 | 11.2 | 5.7 | 5.4 | 11.0 | – | 10.7 | style="background:#1569C7; color:white;"| 16.1 |- | 7–17 сьнежня | [https://web.archive.org/web/20140215084509/http://www.ratinggroup.com.ua/en/products/politic/data/entry/14080 «Рейтинг»]{{Заўвага|Гл. заўвагу a.}} | style="background:#C4DDF9"| '''28,2''' | – | – | 22.7 | style="background:#F9C8CA"| 23.2 | 5.5 | 6.3 | 8.0 | – | 6.1 | style="background:#1569C7; color:white;"| 5.0 |- | 26 кастрычніка—8 лістапада | [https://web.archive.org/web/20140809072804/http://www.ifes.org/~/media/Files/Publications/Survey/2013/Ukraine%202013%20Summary%20of%20Findings%20Public_Final.pdf IFES]{{Заўвага|Гл. заўвагі a, d.}} | style="background:#C4DDF9"| '''31,0''' | – | – | style="background:#F9C8CA"| 30.0 | 17.0 | 6.0 | 9.0 | – | – | 7.0 | style="background:#1569C7; color:white;"| 1.0 |- | 30 верасьня—8 кастрычніка | [http://www.razumkov.org.ua/upload/Press1013.pdf Цэнтар Разумкова]{{Заўвага|Гл. заўвагу a.}} | style="background:#C4DDF9"| '''26,3''' | – | – | style="background:#F9C8CA"| 20.9 | 18.1 | 5.1 | 7.7 | 4.1 | – | 17.8 | style="background:#1569C7; color:white;"| 5.4 |- | 26 верасьня—6 кастрычніка | [https://web.archive.org/web/20140224035438/http://ratinggroup.com.ua/en/products/politic/data/entry/14074/ «Рейтинг»]{{Заўвага|Гл. заўвагі a, d.}} | style="background:#C4DDF9"| '''28,0''' | – | – | style="background:#F9C8CA"| 25.0 | 22.0 | 8.0 | 8.0 | 2.0 | – | 6.0 | style="background:#1569C7; color:white;"| 3.0 |- | 15—25 верасьня | [https://web.archive.org/web/20140613220358/http://rb.com.ua/rus/projects/omnibus/8827/ R&B]{{Заўвага|Гл. заўвагу a.}} | style="background:#C4DDF9"| '''32,5''' | – | – | style="background:#F9C8CA"| 18.3 | 17.0 | 4.8 | 7.7 | 5.0 | – | 14.7 | style="background:#1569C7; color:white;"| 14.2 |- | 21–30 траўня | [http://www.kiis.com.ua/?lang=ukr&cat=reports&id=173&page=1 КМІС]{{Заўвага|Гл. заўвагу a.}} | style="background:#C4DDF9"| 27,2 | – | – | style="background:#F9C8CA"| '''30.2''' | – | 11.0 | 7.0 | – | – | 24.6 | style="background:Red; color:white;"| 3.0 |- |colspan="12" style="background:#D0D0D0; color:black" | '''2013''' |- | 21–24 сьнежня | [https://web.archive.org/web/20131004234401/http://razumkov.org.ua/ukr/poll.php?poll_id=857 Цэнтар Разумкова]{{Заўвага|Гл. заўвагу a.}} | style="background:#C4DDF9"| '''32,6''' | – | – | 16.6 | style="background:#F9C8CA"| 18.6 | 7.4 | 8.8 | – | – | 16.0 | style="background:#1569C7; color:white;"| 14.0 |- |colspan="12" style="background:#D0D0D0; color:black" | '''2012''' |- style="background:#EFEFEF; font-weight:bold;" | 17 студзеня 2010 | Вынікі выбараў-2010 | style="background:#C4DDF9"| 35,3 |13,1 | – | – | 25.1 | 1.4 | 3.5 | – | – | 21.6 | style="background:#1569C7; color:white;"| 10.2 |} == Міжнародная рэакцыя == Першапачаткова афіцыйныя асобы Расейскае Фэдэрацыі выступалі супраць пераносу даты выбараў прэзыдэнта Ўкраіны, лічачы імпічмэнт Януковіча й новы ўрад краіны нелегітымным<ref>{{артыкул|аўтар=David M. Herszenhorn.|загаловак=As Ukrainian Election Looms, Western Powers and Russia Campaign for Influence|арыгінал=|спасылка=http://www.nytimes.com/2014/05/07/world/europe/ukraine.html?_r=0|аўтар выданьня=|выданьне=The New York Times|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. Аднак ужо 7 траўня прэзыдэнт Расеі [[Уладзімер Пуцін|Ўладзімер Пуцін]] выступіў з ухваленьнем выбараў, аднак адзначыўшы, што выбары ня будуць мець посьпеху ў выпадку адсутнасьці абароны правоў усіх грамадзянаў Украіны<ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=Ukraine crisis: Russia's Putin 'backs 25 May election'|арыгінал=|спасылка=http://www.bbc.com/news/world-europe-27314816|аўтар выданьня=|выданьне=BBC News|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. У пачатку траўня [[ЗША]] і [[Эўразьвяз]] выступілі з абяцаньнем прыняцьця санкцыяў пры ўмяшальніцтве Расеі ў хаду выбараў ва Ўкраіне, што стала б дадатковымі санкцыямі адносна Расеі, паколькі ў сувязі з інтэрвэнцыяй апошняй на тэрыторыі Крыму з боку краінаў Захаду ўжо быў прыняты пакет пэўных санкцыяў супраць Расеі<ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=Ukraine crisis: EU and US impose sanctions over Crimea|арыгінал=|спасылка=http://www.bbc.com/news/world-europe-26613567|аўтар выданьня=|выданьне=BBC News|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. Верагодныя дадатковыя санкцыі падразумяваюць абмежавальныя захады супраць галінаў расейскай эканомікі ў адрозьненьне ад папярэдніх, прынятых з нагоды інтэрвэнцыі ў Крым, якія закраналі толькі прыватных асобаў і некаторыя кампаніі<ref>{{артыкул|аўтар=Carrie Dann.|загаловак=Obama, Merkel: More Sanctions If Russia Disrupts Election|арыгінал=|спасылка=http://www.nbcnews.com/storyline/ukraine-crisis/obama-merkel-more-sanctions-if-russia-disrupts-election-n95731|аўтар выданьня=|выданьне=NBC News|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. Раней ЗША ды краіны Эўразьвязу выступілі з абвінавачваньнем Расеі ў правакаваньні ўзброеных пратэстаў на ўсходзе Ўкраіны<ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=West warns Russia not to disrupt Kiev polls|арыгінал=|спасылка=http://www.aljazeera.com/news/europe/2014/05/west-warns-russia-not-disrupt-kiev-polls-201451513460138259.html|аўтар выданьня=|выданьне=Al Jazeera|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. === Назіраньне === Паводле стану на 2 траўня ЦВК Украіны зарэгістравала 543 афіцыйных міжнародных назіральнікаў. Сярод іншага, уласных назіральнікаў накіравалі [[Бюро па дэмакратычных інстытутах і правох чалавека]], [[Парлямэнцкая асамблея АБСЭ]], Сусьветны кангрэс украінцаў, а таксама ЗША<ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=CEC registers 543 international official observers for presidential elections|арыгінал=|спасылка=http://en.interfax.com.ua/news/general/203200.html|аўтар выданьня=|выданьне=Інтэрфакс-Украіна|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. 9 траўня памочнік дзяржаўнага сакратара ЗША па пытаньнях Эўропы й Эўразіі [[Вікторыя Нуланд]] заявіла, што ЗША падтрымае 255 доўгатэрміновых і звыш 3300 кароткатэрміновых назіральнікаў<ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=US to provide support to several thousands of observers at Ukrainian elections - Nuland|арыгінал=|спасылка=http://en.interfax.com.ua/news/general/204188.html|аўтар выданьня=|выданьне=Інтэрфакс-Украіна|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. == Вынікі == 26 траўня на адпаведным брыфінгу з нагоды падліку галасоў старшыня ЦВК Украіны Міхаіл Ахендоўскі заявіў, што паводле папярэдніх падлікаў галасоў абраным прэзыдэнтам Украіны можа лічыцца Пятро Парашэнка. Згодна з інфармацыяй апрацаваных 90,01% пратаколаў Парашэнка атрымаў 54,22% галасоў выбарцаў, другое месца з вынікам 13% атрымала старшыня партыі «Бацькаўшчына» Юлія Цімашэнка<ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=Кіраўнік украінскага ЦВК: Парашэнка абраны прэзыдэнтам|арыгінал=|спасылка=http://www.svaboda.org/content/кіраўнік-украінскага-цвк-парашэнка-абраны-прэзыдэнтам/25399343.html|аўтар выданьня=|выданьне=Радыё Свабода|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. Згодна з абноўленымі зьвесткамі (98,52% апрацаваных пратаколаў) адсоткавая дзеля галасоў выбарцаў, аддадзеных на карысьць П. Парашэнкі, склала 54,69%, Ю. Цімашэнка — 12,82%<ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = http://www.cvk.gov.ua/vp2014/wp300pt001f01=702.html| копія = | дата копіі = | загаловак = Вынікі галасаваньня па Ўкраіне. Пазачарговыя выбары Прэзыдэнта Ўкраіны 25 траўня 2014 году| фармат = | назва праекту = | выдавец = Цэнтральная выбарчая камісія Ўкраіны| дата = 27 траўня 2014 | мова = uk| камэнтар = }}</ref>. Адпаведнае паведамленьне адносна прызнаньня вынікаў выбараў у гэты ж дзень накіравала МЗС Рэспублікі Беларусь<ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=МЗС: Беларусь паважае выбар украінскага народа|арыгінал=|спасылка=http://www.svaboda.org/content/мзс-беларусь-паважае-выбар-украінскага-народа/25399158.html|аўтар выданьня=|выданьне=Радыё Свабода|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. 29 траўня ЦВК Украіны апублікаваў адпаведныя зьвесткі, згодна зь якімі апрацавана 100% пратаколаў і перамогу ў пазачарговых выбарах з вынікам 54,7% атрымаў П. Парашэнка<ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=ЦВК порахувала 100% протоколів. У Порошенка майже 55%|арыгінал=|спасылка=http://www.pravda.com.ua/news/2014/05/29/7027372/|аўтар выданьня=|выданьне=Украінская Праўда.|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. Інаўгурацыя новаабранага кіраўніка дзяржавы была заплянаваная 7 чэрвеня гэтага ж году<ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=Інавгурація Порошенка відбудеться 7 червня|арыгінал=|спасылка=http://tsn.ua/vybory-2014/vybory-prezidenta/inavguraciya-poroshenka-vidbudetsya-7-chervnya-nardep-stec-352193.html|аўтар выданьня=|выданьне=ТСН.ua|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>, якая ўрэшце й адбылася згодна з гэтай датай<ref>{{артыкул|аўтар=|загаловак=Парашэнка прыняў прысягу, на інаўгурацыю прыляцеў Лукашэнка. Анлайн|арыгінал=|спасылка=http://nn.by/?c=ar&i=129771|аўтар выданьня=|выданьне=Наша Ніва|тып=|месца=|выдавецтва=|год=2014|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}}</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі|2}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Выбары ва Ўкраіне}} [[Катэгорыя:Выбары 2014 году]] [[Катэгорыя:Прэзыдэнцкія выбары ва Ўкраіне]] [[Катэгорыя:2014 год ва Ўкраіне]] [[Катэгорыя:Эўрамайдан]] 195kcdwdeakyelfnjv1ijav6630iuuj 0 154835 2673646 2660007 2026-06-12T08:00:55Z Spokiyny 90749 /* */ 2673646 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Украіна |Назва = Славянск |Назва ў родным склоне = Славянску |Назва ўкраінскай мовай = Слов’янськ |Вобласьць = [[Данецкая вобласьць|Данецкая]] |Тэрытарыяльная грамада = Славянская |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 48 |Шырата хвілінаў = 51 |Шырата сэкундаў = 12 |Даўгата паўшар’е = усходняе |Даўгата градусаў = 37 |Даўгата хвілінаў = 37 |Даўгата сэкундаў = 30 }} '''Славя́нск''' ({{мова-uk|Слов’янськ|скарочана}}) — [[горад|места]] на ўсходзе [[Украіна|Ўкраіны]], на рацэ [[Казённы Тарэц]]. Адміністрацыйны цэнтар [[Славянскі раён (Данецкая вобласьць)|Славянскага раёну]] [[Данецкая вобласьць|Данецкай вобласьці]]. Насельніцтва 40 тыс. чал. ([[2026]]). Знаходзіцца за 119 км ад [[Данецк]]у, чыгуначны вузел. Славянск — старажытнае места на [[Данбас]]е. З 19 красавіка 2011 зьяўляецца курортам дзяржаўнага значэньня. == Гісторыя == У XVI стагодзьдзі на тэрыторыі сучаснага Славянску пачалі сяліцца зьбеглыя сяляне зь іншых частак Украіны. У [[1645]] дзеля абароны ад набегаў татараў [[казакі]] збудавалі фартэцыю Тор. З тых часоў Славянск — цэнтар здабычы солі і гандлю ёй. Існуе таксама іншая вэрсія заснаваньня места: пад прыкрыцьцём Маяцкая астрога ў 1664 распачалося дзяржаўнае (па—татарску казённае) солеварэньне на Торы, якое знаходзілася пад няспыннай аховай, што спрыяла фармаваньню тут сталага насельніцтва. Вынікам чаго стала ў 1676<ref name = "BE">Славянск // {{Літаратура/БелЭн|14к}} С. 504.</ref> заснаваньне мястэчка Тор, у якім на пачатак 1677 ужо пражывала 245 украінскіх сем’яў. У 1685—1764 Тор — соценнае мястэчка [[Ізюмскі полк|Ізюмскага палку]]. У 1784 паселішча перайменавалі ў Славянск (пазьней Славянскае). Адначасна яно атрымала статус места і стала цэнтрам [[Славянскі павет|павету]] [[Кацярынаслаўскае намесьніцтва|Кацярынаслаўскага намесьніцтва]]. У 1787 Славянск увайшоў у склад [[Ізюмскі павет|Ізюмскага павету]] [[Слабадзкая-Ўкраінская губэрня|Слабадзкой-Украінскай]] (з 1835 — [[Харкаўская губэрня|Харкаўскай]]) губэрні. З 1880-х чыгуначны вузел. У 1930-я пачаўся рост прамысловасьці Славянску. 19 красавіка 2011 места атрымала статус курорту дзяржаўнага значэньня. Пачынаючы ад красавіка 2014 году горад стаў арэнай баявых дзеяньняў паміж сэпаратысцкімі групоўкамі і ўкраінскімі сілавікамі. [[Прарасейскія хваляваньні ва Ўкраіне (2014)|Узброены канфлікт]] пачаўся ў ноч на 11 красавіка 2014 году, калі ўзброеныя аўтаматамі прарасейскія сэпаратысты захапілі раёнае аддзяленьне міліцыі ў горадзе і вывесілі там сьцяг Расеі<ref>[http://www.pravda.com.ua/news/2014/04/12/7022171/ Сепаратисти на Донбасі захопили облпрокуратуру та міськвідділ міліції]. Українська правда</ref>. Рэакцыяй украінскай улады стала [[Крызіс на ўсходзе Ўкраіны (2014)|антытэрарыстычная апэрацыя]], распачатая 13 красавіка з мэтай спыніць сэпаратыстаў. Станам на 6 ліпеня гэтага ж году ўся поўнач Данецкае вобласьці, у тым ліку Славянск і некалькі іншых навакольных населеных пунктаў былі пакінутыя тэрарыстамі, у выніку чаго ў горадзе быў адноўлены канстытуцыйны лад. == Насельніцтва == * 1971—134,5 тыс. чал.<ref>[http://dic.academic.ru/dic.nsf/bse/86670/Словянск Словянск] // {{Літаратура/Вялікая Савецкая Энцыкляпэдыя (3 выданьне)}}</ref> * 2000—130 тыс. чал.<ref name = "BE"/> * 2012—118 тыс. чал. === Нацыянальны склад === {| class="sortable wikitable" |- ! N ! Нацыянальнасьць ! Колькасьць ! Адсотак насельніцтва |- | 1 | [[Украінцы]] | 104 423 | 73,1 |- | 2 | [[Расейцы]] | 33 649 | 23,6 |- | 3 | [[Туркі]] | 829 | 0,6 |- | 4 | [[Беларусы]] | 766 | 0,5 |- | 5 | [[Армяне]] | 592 | 0,4 |- | 6 | [[Грэкі]] | 320 | 0,2 |- | 7 | [[Цыганы]] | 279 | 0,2 |- | 8 | [[Азэрбайджанцы]] | 208 | 0,1 |- ! ! Усяго ! 142 873 ! 100,00 |} == Эканоміка == Прадпрыемствы па вытворчасьці соды, керамічных вырабаў, заводы цяжкага машынабудаваньня, алоўкавая, мэблевая фабрыкі і іншае. Здабыча кухоннай солі. ГРЭС. == Турыстычная інфармацыя == Славянск — бальнеагразевы курорт. У месьце дзейнічае краязнаўчы музэй. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Літаратура/БелЭн|14}} {{Данецкая вобласьць}} {{Парады артыкулу|абнавіць}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Данецкай вобласьці]] [[Катэгорыя:Гарады Ўкраіны]] pccph5kkfrlrzhrmrih9szazjjxu6zw 0 154982 2673576 2498995 2026-06-11T20:59:54Z PRChina Taiwan 98239 Правапіс. 2673576 wikitext text/x-wiki {{Артаграфія}} {{Пісьменьнік}} '''Мэрсэ Радарэда і Гургі''' (10 кастрычніка 1908, [[Барсэлёна]] — 13 кастрычніка 1983) — [[Каталёнія|каталёнская]] [[пісьменьніца]] пасьляваеннага пэрыяду. Яе раман ''La plaça del Diamant'' (''Плошча Дыямант'', 1962) перакладзены на шматлікія мовы. Шмат пісала пра [[Грамадзянская вайна ў Гішпаніі|грамадзянскую вайну ў Гішпаніі]]. == Біяграфія == Мэрсэ Радарэда была адзіным дзіцем у сям’і і рана выйшла замуж за брата сваёй маці, калі ёй было дваццаць гадоў. Ён быў старэйшы за яе на сямнаццаць гадоў. Праз год у іх нарадзіўся сын. Шлюбнае і матчына жыцьцё накіроўвала яе на пісьменства. У той жа час, у Гішпаніі пачалася другая рэспубліка і ў яе абстаноўцы свабоды пісьменьніца становіцца адважнай і рашучай. У 1933 годзе яна выдала свой ​​першы раман на ўласныя грошы. Яна таксама працавала ў розных часопісах і за наступныя некалькі гадоў публікуе яшчэ тры рамана і некалькі казак. У 1936 годзе, калі ў яе ўжо было шмат сувязяў з каталёнскімі публіцыстамі і важнымі людзьмі, пачалася грамадзянская вайна. У 1937 яна атрымала прэмію «Крэшэльс» за раман «Алома» і разьвялася з мужам. У наступным годзе, перад канцом вайны, яна зьехала ў Францыю ў высылку. Яе сын застаўся ў Барсэлёне ў яе маці, таму што яны думалі, што яна вярнулася б неўзабаве. Але пасьля Пэрпіньяна і Тулузы, яна паехала ў замак Roissy-en-Brie на ўсходзе [[Парыж|Парыжу]]. Там спыніліся некаторыя каталёнскія ўцекачы, і пісьменьніца пачала любоўныя адносіны з каталёнскім пісьменьнікам Арманда Абіёльсам. Але была праблема. Ён быў жанаты на сястры іншага пісьменьніка і яго шваґер і яго цешча спыніліся ў самім замку і яны былі супраць гэтай любові. Сытуацыя стала горш. Бежанцы ў замку павінны былі зноў пераехаць з-за пачатку [[Другая сусьветная вайна|другой сусьветнай вайны]]. Некалькі зь іх зьехалі ў Амэрыку, але пара закаханых паехала ў [[Лімож]], дзе ён быў арыштаваны. Такім чынам, яны яшчэ два гады не маглі жыць разам. У рэшце рэшт, яны жылі разам у [[Бардо]] і зноў у Парыжы, але ёй было цяжка. Яна павінна была працаваць краўчыхай і не магла пісаць да 1947 году, калі пачала супрацоўніцтва з часопісам Рэвіста дэ Каталуньа. Да 1953 году яна толькі пісала кароткія казкі з-за дрэннага здароўя і паралічу правай рукі. Але яна ачуняла і пераехала з Арманда ў [[Жэнэва|Жэнэву]], таму што там ён пачаў працаваць перакладчыкам у [[ЮНЭСКО]]. Па словах пісьменьніцы, Жэнэва была сумным горадам, і там яна знайшла час і сьвет каб пісаць. Яна напісала [[эсэ]], раманы і кнігу казак, зь якой яна атрымала прыз Віктар Катала ў 1956 годзе. У гэты ж час яна таксама напісала свой ​​самы вядомы раман, «Плошча Дыямант», які не выйграе прыз Сант Жорзі ў 1960 годзе. Але адзін член журы заўважыў раман і рэкамэндаваў яго выдаўцу, які публікаваў яго ў 1962 годзе. У наступныя гады яна напісала і выдала іншыя раманы: «Вуліца камелій», «Сад каля мора», і г.д. Яе кнігі паступова прадаваліся, перакладаліся на замежныя мовы. З аднаго боку ў 1960-я гады яна атрымлівала вялікае задавальненьне ад посьпехаў у кар’еры, але зь іншага боку ў асабістым жыцьці ў яе былі сумныя навіны: ў 1966 годзе памерла яе маці і праз тры гады яе першы муж. З-за яго спадчыны, яны з сынам спрачаліся. Пасьля сьмерці Арманда ў 1971 годзе яна адчувала сябе самотна і пачуцьцё аддаленасьці яшчэ ўзмацнілася, таму што яна выявіла, што ў Арманда была палюбоўніца з 1958 году. Яе адзінота ў Жэнэве і сустрэча зь сябрамі часоў вайны былі прычынамі вяртаньня пісьменьніцы ў Каталёнію ў 1972 годзе. На працягу шасьці гадоў яна жыла ў Раманье дэ ла Селве ў сяброўкі, дзе пісьменьніца скончыла «Зламанае люстэрка». Але пісьменьніца прывыкла весьці самотны лад жыцьця і таму ў вёсцы яна пабудавала свой ​​дом, куды і пераехала. З Раманьі дэ ла Селва, дзе яна жыла да самай сьмерці, яна назірала, як некалькі яе кніг сталі фільмамі. У 1983 годзе, яна памерла ў бальніцы Жыроны ад раку печані. Калі яна даведалася пра рак, яна больш не змагалася за жыцьцё. У вапошнія дні жыцьця яна памірылася са сваёй сям’ёй, таму што яе выдавец абвясьціў іх. == Галоўныя творы == * ''Aloma'' (1938, «Алома») * ''Vint-i-dos contes'' (1958) * ''La plaça del Diamant'' (1962, «Плошча Дыямант») * ''El carrer de les Camèlies'' (1966) «Вуліца Камелій» * ''Jardí vora el mar'' (1967) * ''Mirall trencat'' (1974) «Разьбітае люстэрка» * ''Semblava de seda i altres contes'' (1978) * ''Quanta, quanta guerra…'' (1980) «Колькі вайны» * ''La mort i la primavera'', «Сьмерць і вясна», няскончаны, выйшаў пасьмяротна == Вонкавыя спасылкі == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20140413141234/http://www.lletra.net/en/author/merce-rodoreda Mercè Rodoreda in LletrA, Catalan Literature Online (Open University of Catalonia)] * [https://web.archive.org/web/20140424084935/http://www.lletra.cat/expo/mercerodoreda/ Mirror Play: Virtual Exhibition on Mercè Rodoreda] * [http://www.escriptors.com/autors/rodoredam/ Biography and reviews at escriptors.com] * {{Спасылка|копія=https://web.archive.org/web/20090410203601/http://catalog.openletterbooks.org/authors/9-rodoreda|загаловак=Mercè Rodoreda at Open Letter Books|url=http://catalog.openletterbooks.org/authors/9-rodoreda}} * [http://www.thenation.com/doc/20091005/wimmer?rel=emailNation A Domestic Existentialist: On Mercè Rodoreda] by ''[[The Nation]]'' {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Радарэда, Мэрсэ}} [[Катэгорыя:Каталёнскія літаратары]] [[Катэгорыя:Каталёнцы]] 50w8bc1yxgjkc6f8k825xvnpjsy5a66 0 156143 2673588 2659454 2026-06-11T21:19:12Z PRChina Taiwan 98239 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 2673588 wikitext text/x-wiki {{Інфармацыя пра мову |Назва мовы = Гальская мова |Назва мовы ў арыгінале = |Краіны ўжываньня = сучасных [[Францыя|Францыі]], [[Нямеччына|Нямеччыне]], [[Аўстрыя|Аўстрыі]], [[Вугоршчына|Вугоршчыне]], [[Швайцарыя|Швайцарыі]] |Рэгіён = [[Галія]] |Клясыфікацыя = [[індаэўрапейскія мовы|Індаэўрапейская сям'я]] * [[кельцкія мовы|Кельцкая галіна]] ** [[кантынэнтальныя кельцкія мовы|Кантынэнтальны арэал]] *** '''Гальская мова''' |Афіцыйная мова ў = — |Дапаможная мова ў = — |Рэгулюецца = — |Код па ISO 639-1 = |Код па ISO 639-2(B) = |Код па ISO 639-2(T) = |Код па SIL = |Выява = |Подпіс да выявы = |Шырыня выявы = }} '''Га́льская мова''' — адна з вымерлых моваў, у мінулым распаўсюджаная на пэўных тэрыторыях сучасных [[Францыя|Францыі]], [[Швайцарыя|Швайцарыі]], [[Нямеччына|Нямеччыны]], [[Аўстрыя|Аўстрыі]] й [[Вугоршчына|Вугоршчыны]] прыкладна да канца эпохі існаваньня [[Рымская імпэрыя|Рымскай імпэрыі]]<ref>{{Кніга|аўтар = Stifter, David.|частка = І|загаловак = Old Celtic Languages: Gaulish|арыгінал = |спасылка = http://rootsofeurope.ku.dk/kalender/arkiv_2012/celtic_spring/Gallisch_1_WS_2010.pdf|адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = |год = 2012|том = |старонкі = 107|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. У генэтычным дачыненьні прадстаўляла сабою адну з моваў [[кельцкія мовы|кельцкае галіны]] [[індаэўрапейскія мовы|індаэўрапейскае]] сям’і моваў, належачы да [[астраўныя кельцкія мовы|астраўнога арэалу]] першых. Сярод іншага, лічыцца, што гальская мова прадстаўленая ў выглядзе пісьмовых помнікаў, выкананых на тэрыторыі [[Бэльгія|Бэльгіі]] й паўночнай [[Італія|Італіі]]<ref>{{Кніга|аўтар = Meid, Wolfgang.|частка = |загаловак = Gaulish Inscriptions|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Archaeolingua|год = 1994|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Гальская мова вымерла прыкладна ў V стагодзьдзі н. э., будучы выцесьненай за тым часам [[народная лаціна|народнай лацінай]] і раньнімі [[германскія мовы|германскімі мовамі]]. Мова гістарычна была зьвязаная з геаграфічна вялікай сукупнасьцю іншых шматлікіх кельцкіх дыялектаў і моваў. Значна менш засьведчаныя кельцкія ідыёмы, напрыклад, лепантыйская й галяцкая мова, якія намінальна лічацца асобнымі мовамі, верагодна маглі зьяўляцца дыялектамі гальскае мовы або прынамсі блізкімі да яе мовамі, аргумэнты на карысьць чаго сучасныя лінгвісты й гісторыкі адшукваюць у сьведчаньнях такіх старажытных аўтараў як [[Геранім Стрыдонскі]], [[Люкіян з Самасаты]] і г.д.<ref>{{Кніга|аўтар = Javier de Hoz, Eugenio R. Luján, Patrick Sims-Williams (eds.).|частка = |загаловак = New Approaches to Celtic Place-Names in Ptolemy’s Geography|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = Ediciones Clásicas|месца = Madrid|выдавецтва = |год = 2005|том = |старонкі = 263|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref><ref name=karalou>{{Кніга|аўтар = Королёв А. А.|частка = Галльский язык|загаловак = Языки мира: Германские языки. Кельтские языки|арыгінал = |спасылка = http://philology.ru/linguistics3/korolev-00b.htm|адказны = |выданьне = |месца = М.|выдавецтва = |год = 2000|том = |старонкі = 424-427|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref> == Гісторыя == Аналягічна апісаньням гістарычнага разьвіцьця іншых шматлікіх вымерлых моваў, гісторыя гальскае мовы падзяляецца на некалькі ўмоўных этапаў, кожны зь якіх характарызуецца сукупнасьцю падзеяў агульнага характару ў эвалюцыянаваньні пісьмовасьці, сацыялінгвістычнага стану й лінгвістычных паказчыкаў мовы. === Раньнегальская мова === Як мяркуецца, прыкладна ў часы [[Бронзавы век|Бронзавага веку]] адбыўся распад пракельцкае мовы на шэраг дыялектаў, сярод якіх вылучыліся кантынэнтальныя кельцкія мовы, што ўключылі ў сябе гальскую й [[кельтыбэрская мова|кельтыбэрскую]] мовы<ref>{{Кніга|аўтар = Forster, Peter; Toth, Alfred.|частка = 100|загаловак = Toward a phylogenetic chronology of ancient Gaulish, Celtic, and Indo-European|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = Proceedings of the National Academy of Sciences of the USA|месца = |выдавецтва = |год = 2003|том = 15|старонкі = 9079-9084|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Найранейшымі пісьмовымі помнікамі гальскае мовы можна лічыць надпісы старажытнаіталійскім пісьмом на лепантыйскім дыялекце, які знаходзіліся на тэрыторыі колішняе Цызальпінскае Галіі (паўночны захад Італіі) і звычайна датуюцца як надпісы, зробленыя не раней за VI ст. да н.э. Першыя пісьмовыя фіксацыі на ўласна гальскай мове ў яе вузкім азначэньні зьяўляюцца надпісы [[грэцкі альфабэт|грэцкім альфабэтам]], выкананыя прыкладна ў пэрыяд між І і ІІІ стагодзьдзямі н.э. Гэтыя помнікі пісьмовасьці знойдзеныя перадусім у дэльце [[Рона|Роны]], дзе на месцы сучаснага [[Марсэль|Марсэлю]] з VII ст. да н.э. існавала старажытнагрэцкая калёнія Масалія, пры гэтым ужо ў сярэдзіне І ст. да н.э. паводле згадак [[Цэзар]]а адно з бліжэйшых кельцкіх плямёнаў, гельвэтаў, мелі дакумэнты грэцкім альфабэтам. Гэты ж альфабэт, паводле Цэзара, меў ужытак сярод кельцкіх [[друід]]аў пры вядзеньні гаспадаркі й гандлю, аднак пры тым пісьмовасьць наогул не выкарыстоўвалася пры рэлігійнай дзейнасьці друідаў, веды якіх перадаваліся вусным шляхам. == Рымскі пэрыяд == Па заваёве [[Галія|Галіі]] [[Рымская імпэрыя|Рымскай імпэрыяй]] пачынаецца паступовы працэс інтэграцыі галаў у лацінскую культуру, што адлюстравалася й на пісьмовасьці гальскае мовы. Значна пазьней у параўнаньні з помнікамі грэцкім альфабэтам, пры рымскім панаваньні гальская мова вядомая дзякуючы тэкстам [[лацінскі альфабэт|лацінскім альфабэтам]], гэтыя тэксты ў асноўным знойдзеныя ў цэнтральнай частцы сучаснае Францыі<ref name=lambert>{{Кніга|аўтар = Pierre-Yves Lambert.|частка = |загаловак = La langue gauloise, éditions errance|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = |год = 1994|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Пазьней [[лаціна]] была ўспрынятая гальскай арыстакратыяй з мэтаю атрыманьня раду дзяржаўных прывілеяў<ref>{{Кніга|аўтар = Bruno Rochette.|частка = |загаловак = Language Policies in the Roman Republic and Empire|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = A Companion to the Latin Language|месца = |выдавецтва = Blackwell|год = 2011|том = |старонкі = 550|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref><ref>{{Кніга|аўтар = Stefan Zimmer.|частка = |загаловак = Celtic Culture: A Historical Encyclopedia|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = ABC-Clio|год = 2006|том = |старонкі = 961|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref><ref>{{Кніга|аўтар = Leonard A. Curchin.|частка = 116|загаловак = Literacy in the Roman Provinces: Qualitative and Quantitative Data from Central Spain|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = American Journal of Philology|месца = |выдавецтва = |год = 1995|том = 3|старонкі = 464|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref><ref>{{Кніга|аўтар = Richard Miles.|частка = |загаловак = Communicating Culture, Identity, and Power|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = Experiencing Rome: Culture, Identity and Power in the Roman Empire|месца = |выдавецтва = Routledge|год = 2000|том = |старонкі = 58-59|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. На поўдні Галіі з І ст. да н.э. пачало адзначацца распаўсюджваньне [[полілінгвізм|трылінгвізму]]<ref>{{Кніга|аўтар = Alex Mullen.|частка = |загаловак = Southern Gaul and the Mediterranean: Multilingualism and Multiple Identities in the Iron Age and Roman Periods|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Cambridge University Press|год = 2013|том = |старонкі = 269, 300|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Раньнія згадкі гэтага пэрыяду ў асноўным апісваюць цяжкасьці з успрыманьнем галамі лаціны або старажытнагрэцкае мовы (прыкладна IV ст. н.э.), у той час як зь сярэдзіны гэтага ж стагодзьдзя паўстаюць згадваньні пра выцісканеньне лацінскай мовай гальскай або ''кельцкай'' мовы. Пазьнейшыя сацыяльныя пераўтварэньні, такія як прыгоннае права і прыцягненьне лацінскамоўнага насельніцтва да сельскіх формаў вядзеньня гаспадаркі спрычыніліся да значнага зьмяненьня моўнае карціны, з чым зьвязваецца працэс выміраньня гальскае мовы. Праз наяўнасьць кельцкіх запазычваньняў у дыялектах [[француская мова|францускай]], [[нямецкая мова|нямецкай]] ды [[італьянская мова|італьянскай]] моваў [[Альпы|Альпійскага]] рэгіёну некаторыя дасьледчыкі высоўвалі гіпотэзы, што вызначаныя гаворкі гальскае мовы захоўваліся на тэрыторыі сучаснае Швайцарыі цягам V стагодзьдзя н. э.<ref>{{Кніга|аўтар = Hubschmied, J. U.|частка = ІІІ|загаловак = Sprachliche Zeugen für das späte Aussterben des Gallischen|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = Vox Romana|месца = |выдавецтва = |год = 1938|том = |старонкі = 48f|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref><ref>{{Кніга|аўтар = Bertoldi, V.|частка = 46|загаловак = Sopravvivenze Galliche nelle Alpi|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = Revue Celtique|месца = |выдавецтва = |год = 1929|том = |старонкі = 16-28|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. == Пісьмовыя помнікі == [[Файл:Dédicace de Segomaros (inscription gallo-grecque).png|thumb|250px|right|Узор гальскае мовы старажытнагрэцкім запісам.]] [[Файл:Tablette de défixion de l'Hospitalet-du-Larzac 2.jpg|thumb|250px|right|Лярзацкая таблічка.]] Цягам усяго пэрыяду дасьледаваньняў мовы, а таксама гісторыі прылеглых рэгіёнаў на тэрыторыі сучаснае Францыі (за выключэньнем [[Аквітанія|Аквітаніі]]) і паўночнай Італіі было знойдзена больш за 760 надпісаў, якія ў той ці іншай ступені ўтрымлівалі гальскамоўныя лексэмы або сказы<ref>{{Кніга|аўтар = Peter Schrijver.|частка = |загаловак = Gaulish|арыгінал = |спасылка = |адказны = ed. Glanville Price|выданьне = Encyclopedia of the Languages of Europe|месца = Oxford|выдавецтва = Blackwell|год = 1998|том = |старонкі = 192|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Гэтыя надпісы ўключаюць у сябе кароткія прысьвячэньні, эпітафіі (надмагільныя надпісы), заявы ды іншыя формы выражэньня зносінаў у грамадзтве, аднак разам з гэтым захавалася некаторая колькасьць помнікаў пісьмовасьці магічнага або рэлігійнага зьместу<ref>{{Кніга|аўтар = Joseph Eska.|частка = |загаловак = Celtic Languages|арыгінал = |спасылка = |адказны = ed. Roger G. Woodward|выданьне = Cambridge Encyclopedia of the World's Ancient Languages|месца = Cambridge|выдавецтва = Cambridge University Press|год = 2004|том = |старонкі = 166|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Сярод іншых узораў пісьмовасьці адзначаецца г.зв. Каляндар з Каліньі, які зьяўляецца бронзавай пласьцінай зь пералікам назваў месяцаў на працягу пяцігадовага пэрыяду і ўказаньнем дзён, дзе яны пазначаныя як ''дрэнныя'' й ''добрыя''. Вялікая колькасьць надпісаў зьмяшчаюць некалькі словаў (часта ў выглядзе ўласных назваў), многія зь іх фрагмэнтарныя<ref>{{Кніга|аўтар = Schmidt, Karl Horst.|частка = XXVIII|загаловак = The Celtic Languages of Continental Europe|арыгінал = |спасылка = |адказны = Bulletin of the Board of Celtic Studies|выданьне = |месца = |выдавецтва = University of Wales Press|год = 1980|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref><ref>{{Кніга|аўтар = Lambert, Pierre-Yves.|частка = XXXIV|загаловак = Bulletin of the Board of Celtic Studies|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = University of Wales Press|год = 1987|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Падобныя надпісы дазваляюць кельтолягам атрымаць уяўленьне адносна марфалёгіі гальскае мовы і надаюць зьвесткі пра ўжываньне асабістых і міталягічных імёнаў у асяродзьдзі галаў; будова граматычных асноваў сказаў надае разуменьне датычна выкарыстанага стылю мовы (паэтычны або больш фармальны). Галіны дзейнасьці, якія згадваліся ў гэтых пісьмовых помніках, даюць падставу меркаваць пра выкарыстаньне мовы ва ўсіх плястох грамадзтва. Пераважная колькасьць захаваных гальскіх тэкстаў указвае на асаблівую блізкасьць мовы да брыцкіх моваў — адной з групы кельцкіх моваў<ref name=karalou/>. Іншымі крыніцамі лексычнага фонду гальскае мовы сталі працы лацінскіх і старажытнагрэцкіх аўтараў, у якіх маглі зьмяшчацца ўзгадваньні гальскіх словаў, асабістых імёнаў, [[этнонім]]аў, [[тапонім]]аў<ref name=lambert/>. Вядомы г.зв. Эндліхераў глясары, які захаваўся ў рукапісе пэрыяду ІХ стагодзьдзя, у якім утрымліваецца невялікі гальска-лацінскі слоўнік. Апрача іншага, гальскія надпісы сустракаюцца таксама на манэтах (напрыклад, надпісы грэцкім альфабэтам на манэтах, адшуканых у Швайцарыі). Найдаўжэйшым зь вядомых гальскіх тэкстаў зьяўляецца г. зв. Лярзацкая таблічка, знойдзеная ў 1983 годзе ў мястэчку Л’Асьпітале-дзю-Лярзак (поўдзень Францыі). Тэкст прадстаўляе сабою сказы, выкананыя на двух бакох таблічкі лацінскім курсівам, у якім зьмяшчаюцца праклёны ў адрас некаторае групы жанчын, верагодна, групы вядзьмарак-канкурэнтак; тым ня менш, даекладны сэнс надпісу застаецца незразумелым<ref>{{Кніга|аўтар = Lejeune, Michel; Fleuriot, L.; Lambert, P. Y.; Marichal, R.; Vernhet, A.|частка = |загаловак = Le plomb magique du Larzac et les sorcières gauloises|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = CNRS|год = 1985|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = 2-222-03667-4|наклад = }}</ref><ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 2003| url = http://www.arbre-celtique.com/encyclopedie/plomb-du-larzac-233.htm| копія = | дата копіі = | загаловак = Le plombe du Larzac| фармат = | назва праекту = arbre-celtique.com| выдавец = | дата = 17 траўня 2014 | мова = fr| камэнтар = }}</ref>. Іншым важным помнікам пісьмовасьці зьяўляецца сьвінцовая таблічка з Шамалье, якая таксама выкананая лацінскім курсівам зьмяшчае тэкст рэлігійнага характару (імаверна, праклён або зварот да боства з імем ''Мапонас''). У 1897 годзе на ўсходзе Францыі, ля мястэчка Калінь, быў знойдзены г. зв. Каляндар з Каліньі. Гэты каляндар зьяўляецца задакумэнтаванай спробай супастаўленьня аднаго году (у памерах календару — 2,5 сучасных каляндарных гадоў) з 13 месяцамі, ён складаецца з гальскіх назваў месяцаў і рымскіх лічэбнікаў, што робіць больш лёгкім працэс аднаўленьня гальскае лексыкі. Ля мястэчка Міё (паўднёвая Францыя) быў знойдзены комплекс керамічных вырабаў, які лічыцца адной з найважнейшых крыніцаў для аднаўленьня гальскіх лічэбнікаў. Да цяперашняга часу захаваліся надпісы, зьдзейсьненыя ганчарамі лацінскім курсівам, дзе падаецца пералік парадкавых лічэбнікаў ад аднаго да дзесяці. Ніжэй прыведзеная [[трансьлітарацыя]] гэтых лічэбнікаў, іх пераклад на [[Беларуская мова|беларускую мову]] й кагнаты (этымалягічныя адпаведнікі) зь іншых кельцкіх моваў для параўнаньня. * ''cintus'', ''cintuxos'' «першы» ({{мова-cy|cynt|скарочана}} «перад», ''cyntaf'' «першы»; {{мова-br|kent|скарочана}} «сьпераду», ''kentañ'' «першы»; [[корнская мова|корнск.]] ''kynsa'' «першы»; [[старажытнаірляндзкая мова|ст.-ірл.]] ''céta'', {{мова-ga|céad|скарочана}} «першы»); * ''allos'' «другі» (валійск. ''ail'', брэт. ''eil'', ст.-ірл. ''aile'', ірл. ''eile'' «іншы»); * ''tritios'' «трэці» (валійск. ''trydydd'', брэт. ''trede'', ст.-ірл. ''treide''); * ''petuarios'' «чацьверты» (валійск. ''pedwerydd'', брэт. ''pevare''); * ''pinpetos'' «пяты» (валійск. ''pumed'', брэт. ''pempet'', ст.-ірл. ''cóiced''); * ''suexos'' «шосты» (валійск. ''chweched'', брэт. ''c’hwec’hved'', ст.-ірл. ''seissed''). Гальскі запіс, мажліва, зьяўляецца памылковым, правільны — ''suextos''; * ''sextametos'' «сёмы» (валійск. ''seithfed'', брэт. ''seizhved'', ст.-ірл. ''sechtmad''); * ''oxtumetos'' «восьмы» (валійск. ''wythfed'', брэт. ''eizhved'', ст.-ірл. ''ochtmad''); * ''nametos'' «дзявяты» (валійск. ''nawfed'', брэт. ''naved'', ст.-ірл. ''nómad''); * ''decametos'', ''decometos'' «дзясяты» ([[кельтыбэрская мова|кельтыбэр.]] ''dekametam'', валійск. ''degfed'', брэт. ''degvet'', ст.-ірл. ''dechmad''). Іншыя гальскія лічэбнікі фіксаваліся ў лацінскіх запісах, пры гэтым яны набывалі лацінскія [[марфэма|марфэмы]] (напрыклад, ''*petrudecametos'' «чатырнаццаты», запісана як ''petrudecameto'', дзе прысутнічае лацінскі давальна-аблятыўны канчатак адзіночнага ліку; ''*triconts'', запісана як ''tricontis'', дзе ёсьць лацінскі канчатак аблятыву адзіночнага ліку). Лацінізаваныя формы сустракаюцца ў фразе ''decamnoctiacis Granni'' («сьвята Грануса дзесяці начэй»), падобны надпіс сустракаецца ў Календары з Каліньі (''trinox[...] Samoni'' «сьвята трох начэй [сьвята?] у месяц самоніёс»). Шэраг акалічнасьцяў, зьвязаных зь лічэбнікамі ў гальскай мове, надае падставы высоўваць некаторым лінгвістам гіпотэзы пра большую блізкасьць гальскае мовы да лаціны ў параўнаньні зь іншымі кельцкімі мовамі. Асаблівым чынам вылучаюцца корпусы тэкстаў, знойдзеных на гальскіх [[прасьліца]]х. Гэтыя тэксты звычайна складаюцца з зычаньняў жаніхоў сваім нявестам або сымбалічным выразам (напрыклад, ''geneta imi'' / ''daga uimpi'' «я маладая дзяўчына, добрая [і] прыгожая»). Адзначаюцца таксама прысьвячэньне (ΔΟΒΝΟΡΗΔΟ ΓΟΒΑΝΟ ΒΡΕΝΟΔΩΡ ΝΑΝΤΑΡΩΡ, ''Dobnorēdo gobano brenodōr nantarōr'') кельцкаму богу кавальскае справы Габанусу, знойдзенае ля [[Бэрн]]у, і меч, адшуканы на паўночным захадзе Швайцарыі, ня лязе якога, верагодна, указанае імя каваля (KORICIOC, ''Korisos''). Разам з гэтым, артэфакты з Швайцарыі адзначаюцца статуяй боства й мядзьведзя, якая ўтрымлівае лацінскі надпіс ARTIONI LIVINIA SABILLINA, дзе ''Artiū'' — назва кельцкага бога-мядзьведзя. == Дыялекталёгія == На тэрыторыі былой Галіі, засноўваючыся на фанэтычных крытэрах, вылучаюць тры дыялектныя групы: паўднёва-ўсходнюю, усходнюю і, мажліва, паўночна-ўсходнюю. Паўднёва-ўсходняя група захоўвала аўсьляўтнае ''m'' (гл. ніжэй), усходняй было ўласьціва спарадычнае захаваньне лябіявэлярнага ''qu''. Надпісы на мове галятаў не захаваліся, але галяцкаму маўленьню, на думку расейскага дасьледчыка А. Каралёва, была характэрная страта сананту ''-w-'' у інтэрвакальнай пазыцыі. Гальская мова гістарычна мела вялікі арэал (гл. вышэй) і, зыходзячы з гэтага, вялікую дыялектную разнастайнасьць, аднак маленькі аб’ём фактычнага матэрыялу не надае магчымасьці для пэўных высноваў адносна дыялекталёгіі мовы<ref name=karalou/>. == Уплыў на сучасныя мовы == Шэраг лінгвістаў высоўвае гіпотэзы пра існаваньне пэўнае колькасьці гальскага [[субстрат (лінгвістыка)|субстрат]]у, які прасочваецца ў [[лексыка|лексыцы]] сучаснае францускае мовы. Паводле П.-І. Лямбэрта ды М. Офарда блізу 150—180 лексэмаў францускае мовы галінаў сялянскай або паўсядзённай дзейнасьці маюць гальскую [[этымалёгія|этымалёгію]]<ref>{{Кніга|аўтар = Pierre-Yves Lambert.|частка = |загаловак = La langue gauloise|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = éditions errance|месца = |выдавецтва = |год = 1994|том = |старонкі = 185|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref><ref>{{Кніга|аўтар = M. H. Offord.|частка = |загаловак = French Words: Past, Present, and Future|арыгінал = |спасылка = http://books.google.com.ua/books?id=FXystBj82S8C&hl=ru&source=gbs_navlinks_s|адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = |год = |том = |старонкі = 36-37|старонак = 125|сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. == Лінгвістычная характарыстыка == === Фанэтыка, фаналёгія === Ніжэй прыведзеныя аднавімыя зьвесткі датычна гальскае [[фанэтыка|фанэтыкі]] й [[фаналёгія|фаналёгіі]]. У сучаснай лінгвістыцы для дасьледаваньняў у гэтай галіне выкарыстоўваюцца зьвесткі пісьмовых помнікаў гальскае мовы, а таксама параўнальны матэрыял іншых індаэўрапейскіх моваў, перадусім кельцкіх. * '''Галосныя''': Для старых формаў гальскае мовы быў уласьцівы шэраг [[дыфтонг]]аў, якія цягам часу мелі тэндэнцыю да спрашчэньня й манафтангізацыі. Напрыклад, адбыўся пераход дыфтонгаў ''ai'', ''oi'' > ''ī'', ''ei'' > ''ē'', пры гэтым апошні пераход, магчыма, мог адбыцца раней за ўсё. Дыфтонг ''eu'' супаў з ''ou'', пасьля чаго адбылася ягоная манафтангізацыя ў ''ō'' (напрыклад, {{падказка|PIE|Скарачэньне, якое выкарыстоўваецца для пазначэньня праіндаэўрапейскае мовы.}} ''*teutā'' > ''touta'' > ''tōta'' «племя»). Адбываўся працэс скарачэньня доўгіх дыфтонгаў у кароткія, пасьля чаго адбывалася спрашчэньне да доўгіх галосных. У выпадку, калі атрыманы доўгі галосны знаходзіўся ў пазыцыі перад насавым зычным у канцы складу, гэты галосны скарачаўся. Вядомы пераход ненаціскнога ''i'' > ''e''. Кожны манафтонг меў падоўжаны аналяг (гл. ніжэй табліцу). Для гальскае мовы рэканструюецца наступны лад галосных гукаў: {| class="wikitable" |+ |- ! !Пярэдняга<br/>шэрагу !Сярэдняга<br/>шэрагу !Задняга<br/>шэрагу |-align=center !Верхняга<br/>ўздыму |{{IPA|i iː}} || || {{IPA|u uː}} |-align=center !Сярэдняга<br/>ўздыму |{{IPA|e eː}} || || {{IPA|o oː}} |-align=center !Ніжняга<br/>ўздыму | || {{IPA|a aː}} || |} * '''Зычныя''': Лічыцца, што гальскай мове гістарычна быў уласьцівы рад [[асыміляцыя (лінгвістыка)|асыміляцыя]]ў [[зычны]]х. Адбыліся пераходу тыпу ''ln'' > ''ll'', выбухны + ''s'' > ''ss'', насавы + вэлярны > {{IPA|/ng/}} + вэлярны. Іншы ўзор асыміляцыі ў гальскай мове праяўляецца ў наяўнасьці {{IPA|[x]}}, які зьяўляўся [[аляфон]]ам {{IPA|/k/}} у пазыцыі перад {{IPA|/t/}}. Змычныя зычныя ў гальскай мове мелі толькі «слабы» (''lenis'') характар у адрозьненьне ад лаціны, дзе адрозьніваліся звонкія змычныя з слабой рэалізацыяй (''lenis'') і глухія змычныя з «моцнай» рэалізацыяй (''fortis''). Гэта прыводзіла да блытаніны на пісьме пры выкарыстаньні лацінскага пісьма з прычыны таго, што ў лацінскай мове існавала традыцыя адрозьненьня падобных зычных, якая пераносілася на гальскую мову, дзе гэтае заканамернасьці не існавала: ''Glanum'' замест ''Clanum'', ''vergobretos'' замест ''vercobreto'', ''Britannia'' замест ''Pritannia'' і г.д.<ref>{{Кніга|аўтар = Paul Russell.|частка = |загаловак = An Introduction to the Celtic Languages|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = London|выдавецтва = Longman|год = 1995|том = |старонкі = 206-207|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref> Зычны ''*kʷ'' праіндаэўрапейскае мовы ў гальскай мове, як і амаль ва ўсіх кантынэнтальных кельцкіх мовах, перайшоў у {{IPA|[p]}}. У такіх кельцкіх мовах, як [[гайдэльскія мовы|гайдэльскія]] й кельтыбэрская мовы, ''*kʷ'' захаваўся ў першапачатковым выглядзе або ў выглядзе {{IPA|[k]}}. Гэтае супрацьпастаўленьне ўнутры кельцкіх моваў пакладзенае ў аснову іншае ўнутранае клясыфікацыі кельцкіх моваў, згодна зь якой кельцкая галіна моваў падзяляецца не на астраўныя й кантынэнтальныя, а на P-мовы й Q-мовы (гл. у артыкуле [[кельцкія мовы]]). Напрыклад, [[праіндаэўрапейская мова|PIE]] ''*h₁eḱwos'' «конь» у гальскай мове перайшло ў ''epos'', старажытнабрэтонскай — ''eb'', у той час як у старажытнаірляндзкай — ''ech'', сучаснай ірляндзкай і [[гэльская мова|гэльскай]] — ''each'', [[мэнская мова|мэнскай]] — ''egh''; гальскаму ''mapos'' «сын» і валійскаму ''map'', ''mab'' супрацьпастаўленыя агамічна-ірляндзкае ''*maqqos'' ды сучаснае ірляндзкае ''mac''<ref>Delamarre 2008</ref>. Разам з тым, заўважаецца наяўнасьць у гальскай мове рэфлексаў старога ''*kʷ'', што можа тлумачыцца як дыялектным характарам, так і архаічнасьцю пісьмовых помнікаў, дзе засьведчаная гэтая форма<ref name=kalyhin>{{Кніга|аўтар = Калыгин В. П.|частка = Кельтские языки|загаловак = Языки мира. Германские языки. Кельтские языки|арыгінал = |спасылка = http://philology.ru/linguistics3/kalygin-00a.htm|адказны = |выданьне = |месца = {{М.}}|выдавецтва = |год = 2000|том = |старонкі = 388-391|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. [[пракельцкая мова|Пракельцкі]] звонкі лябіявэлярны ''*gʷ'' (які паходзіць ад PIE ''*gʷʰ'') у гальскай мове спрасьціўся да ''w'' (напрыклад, ''*gʷediūmi'' > ''uediiumi'' «я малюся»), тады як у ірляндзкай і валійскай захоўваюцца рэфлексы пракельцкае мовы (ірл. ''guidhim'', валійск. ''gweddi'' «маліцца»). PIE ''*ds'', ''*dz'' зьліліся ў афрыкату {{IPA|/ts/}} (напрыклад, ''*neds-samo'' > ''neđđamon'', параўн. з ірл. ''nesamh'' «бліжэйшы», валійск. ''nesaf'' «наступны»). Адбыўся пераход інтэрвакальнага {{IPA|/st/}} у афрыкату {{IPA|[ts]}}, інтэрвакальнага {{IPA|/sr/}} > {{IPA|[ðr]}}, {{IPA|/str/}} > {{IPA|[θr]}}. У выпадку, калі вэлярны або лябіяльны знаходзіліся ў пазыцыі перад {{IPA|/t/}} або {{IPA|/s/}}, абодва зычныя зьліваліся ў фрыкатыў {{IPA|[χ]}}. Ніжэй прыведзены рэканструяваны лад зычных гукаў для гальскае мовы: {| class="wikitable" |+ ! &nbsp; !Білябіяльныя !Альвэалярныя !Палятальныя !Вэлярныя |-align=center !Насавыя | {{IPA|m}} | {{IPA|n}} | | |-align=center !Выбухныя | {{IPA|p&nbsp;&nbsp;b}} | {{IPA|t&nbsp;&nbsp;d}} | | {{IPA|k&nbsp;&nbsp;ɡ}} |-align=center !Афрыкаты | | {{IPA|ts}} | | |-align=center !Фрыкатывы | | {{IPA|s}} | | {{IPA|(x)}} |-align=center !Апраксыманты | | | {{IPA|j}} | {{IPA|w}} |-align=center !Плыўныя | | {{IPA|r, l}} | | |} * '''Структура складу''': Пісьмовыя помнікі гальскае мовы паказваюць існаваньне наступных складоў: V, CV, VC, CVC, CCVC, CVCC, дзе V — галосны, C — зычны. Імаверна, у абсалютным аўсьляўце ня мог паўставаць шэраг пэўных фанэмаў (у большасьці дыялектаў дапушчальнае фінальнае {{IPA|/n/}}, але ня {{IPA|/m/}}, у астатніх — наадварот). Таксама ў аўсьляўце, хутчэй за ўсё, не маглі зьяўляцца лябіяльныя, зубныя змычныя, прыдыхальны {{IPA|/х/}}, сананты {{IPA|/j, w/}}. Пра тыпы чаргаваньняў на ўзроўні клясаў марфэмаў у гальскай мове зьвесткі адсутнічаюць<ref name=karalou/>. * '''Прасодыя''': Як мяркуецца, [[націск]] у гальскай мове хутчэй за ўсё быў рознамясцовым, то бок мог падаць на любы склад у слове<ref name=kalyhin/>. У якасьці доказу падобнага характару націску разглядаюць адлюстраваньні тапонімаў і асобных словаў у сучасных дыялектах францускае, [[аксытанская мова|аксытанскае]] й італьянскае моваў<ref name=karalou/>. === Марфалёгія === Гальская мова мела некаторыя арэальныя падабенствы ў [[марфалёгія (лінгвістыка)|марфалёгіі]] з марфалёгіяй лаціны. На думку францускага гісторыка А. Лё гэтая акалічнасьць паскорыла раманізацыю (засваеньне лацінскае мовы й культуры) галаў. Словаўтварэньне зьяўлялася пераважна [[сынтэтычная мова|сынтэтычным]]<ref name=kalyhin/>. Адносна імя вылучаюцца такія граматычныя паказчыкі, як род, лік, склон. Прыметнік таксама меў параўнальную й пераўзыходную формы параўнаньня. [[Дзеяслоў]] мог зьмяняцца паводле часу, стану, асобы й ліку. Усе знаданыя паказчыкі выяўляліся пры дапамозе адпаведных суфіксаў і флексіяў. Словаўтварэньне магло быць суфіксальным, прэфіксальным (прыстаўка) і складальным (аб’яднаньне некалькіх каранёў)<ref name=karalou/>. Лічыцца, што ў гальскай мове налічвалася сем або прынамсі шэсьць склонаў<ref>Lambert 2003 стст. 51–67.</ref>. Як і ў лаціне, у гальскай мове існавалі [[назоўны склон|назоўны]], [[родны склон|родны]], [[давальны склон|давальны]], [[вінавальны склон|вінавальны]], [[клічны склон|клічны]] і, мажліва, [[мясцовы склон|мясцовы]] склоны, пры гэтым замест лацінскага аблятыву выкарыстоўваўся [[творны склон]]. Эпіграфічныя зьвесткі гальскае мовы паказваюць большую распаўсюджанасьць назоўнага й вінавальнага склонаў, а таксама асноваў на -o- ды -a-, чым астатніх склонаў і асноваў на -i-, -n-, -r-. У табліцы ніжэй прыведзеныя склонавыя канчаткі той ці іншай асновы слова. Пропусты азначаюць незасьведчанасьць гэтае формы ў пісьмовых помніках. {| class="wikitable" ! rowspan="2" | Склон ! colspan="5" | Адз. л. ! colspan="5" | Мн. л. |- ! ā-аснова ! o-аснова ! i-аснова ! u-аснова ! r-аснова ! ā-аснова ! o-аснова ! i-аснова ! u-аснова ! r-аснова |- ! style="text-align: left;" | Н.с. | tōtā | mapos | vātis | dorus | brātīr | tōtas | mapoi > mapī | vātes | doroues | brāteres |- ! style="text-align: left;" | К.с. | tōta | mape | vāti | doru | | | mapūs | colspan="3" | |- ! style="text-align: left;" | В.с. | tōtan, tōten<br> > tōtim | mapon | vātin | *dorun | brāterem | tōtās | mapūs | vātīs | doruās | brāteras |- ! style="text-align: left;" | Р.с. | tōtas | mapī | vātes | dorous | brāteros | tōtanom | mapon | vātion | doruon | brāteron |- ! style="text-align: left;" | Д.с. | tōtai > tōtī | mapūi > mapū | vāte | dorou | brāteri | tōtabo | mapobo | *vātibo | doruebo | brāterebo |- ! style="text-align: left;" | Т.с. | tōtia | mapu | colspan="3" rowspan="2" | | | mapobi | | | brāterebi |- ! style="text-align: left;" | М.с. | | mape | colspan="5" | |} Некаторыя пісьмовыя помнікі розных пэрыядаў існаваньня гальскае мовы дэманструюць фанэтычныя пераўтварэньні, якія закраналі склонавыя канчаткі. Так, канчатак ''-āi'' адзіночнага ліку давальнага склону назоўнікаў a-асновы зазнаў пераўтварэньне ў ''*-ăi'' й урэшце спрашчэньне да ''-ī'' (напрыклад, ''lāmāi'' > ''*lāmăi'' > ''lāmī'' «руцэ»). У граматычным дачыненьні назіралася паступовае выцясьненьне творным склонам давальнага ў множным ліку (для параўнаньня, у сучасных астраўных моваў творны склон поўнасьцю замяніў давальны). У o-асновах разьвіліся займеньнікавы канчатак назоўнага склону множнага ліку ''-oi'' й роднага склону адзіночнага ліку ''-ī'' замест чаканых ''-ōs'', ''-os'', якія захоўваліся ў кельтыбэрскай мове ў выглядзе ''-oś'', ''-o''. Для a-асноваў засьведчаны старажытны канчатак ''-as'' роднага склону адзіночнага ліку, які, аднак, пазьней быў заменены на канчатак ''-ias'' на ўзор астраўных кельцкіх моваў. На месцы канчатку роднага склону множнага ліку ''-a-om'' паўстаў інавацыйны канчатак ''-anom''. Часткова захваны архаічны канчатак ''-m'', які ў большай частцы кельцкіх моваў супала з ''-n''<ref name=jarcava/>. Шэраг інавацыяў зьведала таксама дзеяслоўная сыстэма. Прыкладам, праіндаэўрапейскі s-аорыст у гальскай мове быў заменены на t-прэтэрыт, які ўтварыўся шляхам зьліцьця старажытнага імпэрфэктнага канчатку трэйяй асобы адзіночнага ліку ''-t-'' з пэрфэктным канчаткам трэйяй асобны адзіночнага ліку ''-u'' або ''-e'' і наступнай [[афікс]]ацыяй у формы t-прэтэрыту. Разам з гэтым, s-прэтэрыт быў утвораны празь зьліцьцё ''-ss'' (першапачаткова — канчатак трэцяй асобы адзіночнага ліку) ды афіксацыі канчатку ''-it'' з канчаткам трэцяй асобай адзіночнага ліку. Займеньнікі трэцяй асобы множнага ліку таксама маркіраваліся даданьнем ''-s'' у прэтэрыце. === Сынтаксіс === Большая частка зафіксаваных гальскіх сказаў будавалася паводле схемы SVO — дзейнік-выказьнік-дапаўненьне<ref name=jarcava>{{Кніга|аўтар = Ярцева В. Н.|частка = Кельтские языки|загаловак = Лингвистический энциклопедический словарь|арыгінал = |спасылка = http://philology.ru/linguistics3/yartseva-90.htm|адказны = |выданьне = |месца = {{М.}}|выдавецтва = |год = 1990|том = |старонкі = 218-219|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Некаторыя сказы не адпавядаюць гэтай схеме, будуючыся паводле схемаў выказьнік-дзейнік-дапаўненьне або дзейнік-дапаўненьне-выказьнік, апошняя схема можа разглядацца як архаізм, які збліжае гальскую мову з досыць архаічнай кельтыбэрскай. Сказы, дзе дзеяслоў меў пачатковую пазыцыю, могуць інтэпрэтавацца як сказы з асаблівым выражэньнем ветлівасьці і да т.п. У выпадках, калі ў ролі дапаўненьня знаходзіўся займеньнік, дапаўненьне заўсёды знаходзілася пасьля дзеяслову; дзеяслоў заўсёды знаходзіўся ў пачатку асновы сказу або ўсяго сказу (правіла Вакернагеля). Дзеяслоў мог стаяць перад часьціцай, якая не выкарыстоўвалася асобна, але выкарыстоўвалася для спрашчэньня сэнсу сказу, аналягічна старажытнаірляндзкай і літаратурнай валійскай<ref>{{Кніга|аўтар = Thurneysen, R.|частка = |загаловак = A Grammar of Old Irish|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Dublin Institute for Advanced Studies|год = 1980|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref><ref>{{Кніга|аўтар = Williams, Stephen J.|частка = |загаловак = Elfennau Gramadeg Cymraeg|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Caerdydd|выдавецтва = Gwasg Prifysgol Cymru|год = 1959|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Азначэньне магло знаходзіцца перад азначаемым словам (''atom deuogdonion'' «мяжа Бога й людзей»), прыметнік мог сьледаваць пасьля азначаемага назоўніку (''toutious namausatis'' «грамадзянін [[Нім]]у», літаральна «грамадзянін німскі»). Даданы сказ знаходзіўся пасьля галоўнага; дзеяслоў даданага сказу меў марфэму ''-jo'', якой адзначаўся даданы характар гэтага сказу (напрыклад, ''gobedbi dugijonti-jo ucuetin in alisija'' «кавалям, якія служаць Укуетысу ў Алізіі»). Гэтая ж марфэма дадавалася ў складаназалежных сказах (''scrisu-mi-jo uelor'' «мне шкада, што я плюю»). Рэшткі гэтае сыстэмы знаходзяцца ў астраўных кельцкіх мовах, у кельтыбэрскай гэтую функцыю выконваў флектыўны адносны займеньнік (м.р. адз.л. н.с. ''ioś'', м.р. адз.л. д.с. ''iomui'', ж.р. мн.л. р.с. ''iaś''). Апрача іншага, лінгвісты вылучаюць у гальскай мове г.зв. аб’ектныя займеньнікі, якія маглі выступаць у якасьці інфіксаў, то бок убудоўвацца ўнутры слова. Займеньнікі ''mi'', ''tu'', ''id'' маглі выступаць у якасьці [[клітыка]]ў — словаў, якія зьяўляюцца самастойнымі граматычна, але залежнымі фаналягічна (як, напрыклад, беларускі прыназоўнік ''з'', ''зь''). Клітыка магла падвойвацца ў выпадку, калі папярэдні назоўнік выражаў неадушаўлёны прадмет, што граматычна зьяўляўся адушаўлёным. === Лексыка === Большая частка лексэмаў зь вядомага гальскага [[лексыка|лексычнага]] фонду маюць кагнаты ў іншых кельцкіх мовах, маецца лексыка, якая вылучае кельцкія мовы зь іншых індаэўрапейскіх. З прычыны архаічнасьці гальскае мовы ёсьць пляст лексэмаў, якія маюць адпаведнікі ў іншых індаэўрапейскіх мовах, але ня маюць іх у кельцкіх<ref name=karalou/>. == Пісьмовасьць == На цяперашні час для гальскае мовы вядома некалькі соцень пісьмовых помнікаў, выкананых разнастайнымі відамі лацінскага або грэцкага альфабэту, што тлумачыцца культурным узаемадзеяньнем з народамі Італійскага паўвостраву й старажытнымі грэкамі. На аснове гэтых [[альфабэт]]аў вядома прынамсі некалькі [[артаграфія|артаграфічных]] сыстэмаў, названых у гонар мясьцінаў, дзе знойдзеныя пісьмовыя помнікі гэтай артаграфіяй. Узор пісьмовасьці, знойдзены ля швайцарскага гораду Люгана (поўдзень краіны), які выкарыстоўваўся для лепантыйскіх дыялектаў, зьмяшчаў наступныя літары: AEIKLMNOPRSTΘUVXZ. У гэтым альфабэце не адрозьніваюцца звонкія й глухія зычныя: такім чынам, сымбаль P мог пазначаць {{IPA|/b/}} або {{IPA|/p/}}, T — {{IPA|/d/}} або {{IPA|/t/}}, K — {{IPA|/g/}} або {{IPA|/k/}}. Сымбалі U {{IPA|/u/}} ды V {{IPA|/w/}} адрозьніваліся толькі ў адным з раньніх надпісаў. Іншымі асаблівасьцямі гэтае сыстэмы зьяўляліся Z для пазначэньня афрыкаты {{IPA|/ts/}}, Θ, верагодна, для {{IPA|/t/}}, X — {{IPA|/g/}}<ref>Lejeune 1971, Solinas 1985</ref>. У рымскай правінцыі Нарбонская Галія (паўднёвы ўсход Францыі) меў ужываньне наступны альфабэт, заснаваны на ўсходнегрэцкай форме пісьма: αβγδεζηθικλμνξοπρστυχω, ΑΒΓΔΕΖΗΘΙΚΛΜΝΞΟΠΡΣΤΥΧΩ. У гэтым альфабэце выкарыстоўваліся ўсе грэцкія літары за выняткам псі ды фі, сыгма адрозьнівалася ад звычайнай грэцкай і была падобнай да літары С. Χ выкарыстоўвалася для пазначэньня {{IPA|[x]}}, θ — {{IPA|/ts/}}, ου — {{IPA|/u, u:, w/}}, η ды ω — для {{IPA|/e, e:/}} і {{IPA|o, o:/}} адпаведна, у той час як ι — для абазначэньня кароткага {{IPA|/i/}}, ει — {{IPA|/i:/}}. У той жа час, па ўсіх правінцыях рэгіёну Рымская Галія, які прыкладна адпавядаў тэрыторыі сучаснае Францыі, выкарыстоўваўся лацінскі альфабэт з наступным пералікам літараў: ABCDÐEFGHIKLMNOPQRSTUVXZ, abcdðefghiklmnopqrstuvxz. У гэтым альфабэце часта маглі блытацца сымбалі G, K (асабліва пасьля R). Ð/ð, s і дыграф ds маглі адлюстроўваць {{IPA|/ts/}} і/або {{IPA|/dz/}}. Літара X магла ўжывацца як для пазначэньня спалучэньня {{IPA|/ks/}}, так і для {{IPA|[x]}}. Q у напісаньні выкарыстоўвалася рэдка (напрыклад, ''Sequanni'', ''Equos'') і мажліва адлюстроўвала пракельцкае архаічнае ''*kʷ'' або, на ўзор лацінскае мовы, зьяўлялася альтэрнатыўнай перадачай спалучэньня ''-cu-'' на месцы {{IPA|/kuu/}}, {{IPA|/kou/}} або {{IPA|/kom-u/}}<ref>{{Кніга|аўтар = Stifter, David; Helmut Birkhan.|частка = 43|загаловак = Kelten. Bilder ihrer Kultur|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = Die Sprache|месца = Wien|выдавецтва = |год = 1999, 2002-2003|том = 2|старонкі = 237-243|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Сучасныя лацінскія літары Ð, ð не выкарыстоўваліся ў цяперашнім выглядзе — гэтыя сымбалі зьяўляюцца ўмоўнымі абазначэньнямі для г.зв. гальскага таў, сымбалю, які выглядаў як загалоўная ''d'' з гарызантальнай рысай у сярэдзіне ўнутры. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Кніга|аўтар = Ball, Martin; Fife, James.|частка = |загаловак = The Celtic Languages|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Routledge|год = 1993|том = |старонкі = 26-63|старонак = |сэрыя = |isbn = 0-415-01035-7|наклад = }} * {{Кніга|аўтар = Delamarre, Xavier.|частка = |загаловак = Dictionnaire de la langue gauloise|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = 2nd ed|месца = Paris|выдавецтва = Editions Errance|год = 2003|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Кніга|аўтар = Delamarre, Xavier.|частка = |загаловак = Noms de lieux celtiques de l'Europe Ancienne. -500 +500|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Arles|выдавецтва = Errance|год = 2012|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Кніга|аўтар = Eska, Joseph F.; D. Ellis Evans|частка = |загаловак = Continental Celtic|арыгінал = |спасылка = |адказны = ed. Martin J. Ball|выданьне = The Celtic Languages|месца = London|выдавецтва = Routledge|год = 1993|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Кніга|аўтар = Koch, John T.|частка = |загаловак = Celtic Culture: A Historical Encyclopedia|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = ABC-CLIO|год = 2005|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = 1-85109-440-7|наклад = }} * {{Кніга|аўтар = Lambert, Pierre-Yves.|частка = |загаловак = La langue gauloise|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = 2nd ed|месца = Paris|выдавецтва = Editions Errance|год = 2003|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Кніга|аўтар = Lejeune, Michel.|частка = |загаловак = Lepontica (Monographies linguistiques, 1)|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Paris|выдавецтва = Société d’edition „les Belles Lettres“|год = 1971|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Кніга|аўтар = Meid, Wolfgang.|частка = |загаловак = Gaulish Inscriptions|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Archaeolingua|год = 1994|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * ''Recueil des inscriptions gauloises'' (XLVe supplément à «GALLIA»). ed. Paul-Marie Duval et al. 4 vols. Paris: CNRS, 1985-2002. {{ISBN|2-271-05844-9}} * {{Кніга|аўтар = Russell, Paul.|частка = |загаловак = An Introduction to the Celtic Languages|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = London|выдавецтва = Longman|год = 1995|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Кніга|аўтар = Savignac, Jean-Paul.|частка = |загаловак = Dictionnaire français-gaulois|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Paris|выдавецтва = Éditions de la Différence|год = 2004|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Кніга|аўтар = Savignac, Jean-Paul.|частка = |загаловак = Les Gaulois, leurs écrits retrouvés : «Merde à César»|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца = Paris|выдавецтва = Éditions de la Différence|год = 1994|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Кніга|аўтар = Solinas, Patrizia.|частка = 60|загаловак = Il celtico in Italia|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = Studi Etruschi|месца = |выдавецтва = |год = 1995|том = |старонкі = 311-408|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Кніга|аўтар = Woodward, Roger G, ed.|частка = |загаловак = Celtic Languages|арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = Cambridge Encyclopedia of the World's Ancient Languages|месца = Cambridge|выдавецтва = Cambridge University Press|год = 2004|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }} == Вонкавыя спасылкі == * {{Кніга|аўтар = Dottin, Georges.|частка = |загаловак = La langue gauloise : grammaire, textes et glossaire|арыгінал = |спасылка = https://archive.org/details/lalanguegauloise00dottuoft|адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = |год = 1920|том = |старонкі = |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{артыкул|аўтар=L.A. Curchin.|загаловак=Gaulish language|арыгінал=|спасылка=http://www.orbilat.com/Encyclopaedia/G/Gaulish_language.html|аўтар выданьня=|выданьне=Encyclopædia Orbis Latini|тып=|месца=|выдавецтва=|год=|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}} * [https://web.archive.org/web/20050310221937/http://indoeuro.bizland.com/tree/celt/gaulish.html Gaulish language]{{ref-en}}, Nostratica * [https://web.archive.org/web/20150215033738/http://www.moderngaulish.com/homepage ''Steve Hansen''. The Modern Gaulish]{{ref-en}} — спроба рэканструкцыі гальскае мовы з разьмеркаваньнем інфармацыі паводле марфалягічных і сынтаксічных паказчыкаў * {{артыкул|аўтар=Hélène Chew.|загаловак=Langues et écriture en Gaule Romaine|арыгінал=|спасылка=http://www.musee-antiquitesnationales.fr/docs/FPlangues.pdf|аўтар выданьня=|выданьне=|тып=|месца=|выдавецтва=Musée des Antiquités Nationales|год=|выпуск=|том=|нумар=|старонкі=|isbn=}} * [http://titus.fkidg1.uni-frankfurt.de/didact/idg/kelt/gallbs.htm Корпус гальскіх тэкстаў з фатаздымкамі пісьмовых помнікаў і іх трансьлітарацыяй ды перакладам]{{ref-de}}, TITUS {{Кельцкія мовы}} [[Катэгорыя:Кантынэнтальныя кельцкія мовы]] [[Катэгорыя:Старажытныя мовы Эўропы]] ll1792redvrgvajuraviwx0w27rj9hy 0 156661 2673650 2660323 2026-06-12T09:44:42Z Spokiyny 90749 /* */ 2673650 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні}} {{Населены пункт/Украіна |Назва = Ліман |Статус = горад |Назва ў родным склоне = Ліману |Назва ўкраінскай мовай = Лиман |Герб = Kr_lym_s.png |Сьцяг = Флаг Лимана.png |Гімн = |Дата заснаваньня = 1667 |Першыя згадкі = |Статус з = 1938 |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Данецкая вобласьць|Данецкая]] |Аўтаномная рэспубліка = |Раён = [[Ліманская меская рада]] |Сельсавет = |Мэр = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = 18.2 |Крыніца плошчы = |Вышыня = 107 |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 23307 |Год падліку колькасьці = 2011 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = {{Зьмяншэньне}} |Колькасьць насельніцтва аглямэрацыі = |Год падліку колькасьці аглямэрацыі = |Крыніца колькасьці аглямэрацыі = |Этнічны склад насельніцтва = |Год падліку этнічнага складу = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Паштовыя індэксы = 84400—84409 |Тэлефонны код = +380 6261 |КОАТУУ = 1413300000 |Аўтамабільны нумарны знак = |Выява = |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 48 |Шырата хвілінаў = 59 |Шырата сэкундаў = 7 |Даўгата градусаў = 37 |Даўгата хвілінаў = 48 |Даўгата сэкундаў = 40 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = [http://krliman.gov.ua/uk Ліманская мескрада] }} '''Ліма́н''' ({{Мова-uk|Лиман}}), у 1925—2016 гадах — ''Красны Ліман'')&nbsp;— [[места]] абласнога значэньня ў [[Данецкая вобласьць|Данецкай вобласьці]] [[Украіна|Ўкраіны]], цэнтар [[Ліманскі раён (Данецкая вобласьць)|Ліманскага раёну]]. Разьмешчанае за 136 кілямэтраў ад [[Данецк]]у. Тэрыторыя&nbsp;— 20 км². Насельніцтва&nbsp;— ↘️1,6 тыс. мяшканцаў (2026). == Мінуўшчына == Заснаванае ў 1667 року казакамі [[Ізюмскі полк|Ізюмскага полку]] як паселішча пры вартавых вежах паблізу Торскай фартэцыі (цяпер места [[Славянск]]). У 1825 Ліман быў ператвораны ў вайсковае паселішча, з 1857 жыхароў перавялі ў разрад дзяржаўных сялянаў. У 1911 побач зь местам была пракладзена чыгуначная каляя ды збудаваная станцыя. У 1925 паселішча перайменаванае на Красны Ліман, у 1938 прысвоены статус места. Паводле зьвестак на 1864 рок ва ўласьніцкай слабадзе Ліман [[Ізюмскі павет|Ізюмскага павету]] [[Харкаўская губэрня|Харкаўскай губэрні]] жылі 2622 асобы (1470 мужчынскай стаці і 1152 — жаночай), налічвалася 512 дваровых гаспадарак, існавала праваслаўная царква, адбываліся 2 штогадовыя [[кірмаш]]ы<ref>Харьковская губернія. Списокъ населенныхъ мѣстъ по свѣдѣніямъ 1864 года, томъ XLVI. Изданъ Центральнымъ статистическимъ комитетомъ Министерства Внутренних Дѣлъ. СанктПетербургъ. 1869 — XCVI + 209 с.</ref>. У 1885 у колішняй дзяржаўнай слабадзе Папоўскай воласьці мешкалі 3503 асобы, налічвалася 587 дваровых гаспадарак, існавалі праваслаўная царква, школа, 2 пастаялыя двары, 2 крамы, адбываліся 2 кірмашы на рок<ref>Волости и важнѣйшія селенія Европейской Россіи. По данным обслѣдованія, произведеннаго статистическими учрежденіями Министерства Внутренних Дѣл, по порученію Статистическаго Совѣта. Изданіе Центральнаго Статистическаго Комитета. Выпускъ III. Губерніи Малороссійскія и Юго-Западныя. СанктПетербургъ. 1885. — V + 349 с.</ref>. 1 кастрычніка 2022 году [[Узброеныя сілы Ўкраіны|Ўзброеныя сілы Ўкраіны]] вызвалілі Ліман пасьля 4-месячнай расейскай [[Акупацыя|акупацыі]]<ref>{{Навіна|аўтар=|загаловак=Узброеныя сілы Ўкраіны ўвайшлі ў Ліман|спасылка=https://www.svaboda.org/a/32060966.html|выдавец=[[Беларуская служба Радыё Свабода|Беларуская служба Радыё «Свабода»]]|дата публікацыі=1 кастрычніка 2022|дата доступу=3 кастрычніка 2022}}</ref>. == Прамысловасьць == Большасьць працаздольнага насельніцтва занятая на чыгунцы і ў аграпрамысловым комплексе. Станцыя Красны Ліман, лякаматыўнае ды вагоннае дэпо, дыстанцыя каляі, сыгналізаціі, сувязі і вылічальнай тэхнікі, грамадзкія пабудовы, дарожныя электрамэханічныя майстэрні, чыгуначная машынная станцыя №&nbsp;10, рэйказварны цягнік №&nbsp;6, будаўніча-мантажны цягнік №&nbsp;181&nbsp;— галоўныя чыгуначныя прадпрыемствы, складальнікі Ліманскага чыгуначнага вузла. Рэйказварны цягнік №&nbsp;6 зьдзяйсьняе зварныя апэрацыі ды апэрацыі па апрацоўцы каляі. Другое месца па значнасьці займае аграпрамысловы комплекс. Агулам у раёне налічваецца 74 фэрмэрскія гаспадаркі, 15 сельскагаспадарчых прадпрыемстваў. У раёну закупляюць сланечнікавы [[алей]] і сам [[сланечнік]] прадпрыемствы Данецкай і Харкаўскай абласьцей. Асноўныя паказьнікі дзейнасьці прадпрыемстваў АПК: агульная плошча сельскагаспадарчых угодзьдзяў&nbsp;— 69,1 тыс. га, у тым ліку ніваў&nbsp;— 51,3 тыс. га; штогадовыя плошчы пасеву зернавых&nbsp;— 19,0 тыс. га, сланечніка&nbsp;— 6,1 тыс. га. == Ураджэнцы і жыхары == * [[Леанід Кізім]]&nbsp;— савецкі [[касманаўт]], двойчы [[Герой Савецкага Саюзу]] * [[Ігар Разаронаў]]&nbsp;— украінскі цяжкаатлет, прызэр [[Алімпійскія гульні|Алімпійскіх гульняў]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.info.dn.ua/map/liman.shtml Інфармацыйны партал Данеччыны] * [http://gska2.rada.gov.ua/pls/z7502/A005?rdat1=06.09.2006&rf7571=8479 Уліковая картка]{{Недаступная спасылка|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} на бачыне [[Вярхоўная Рада Ўкраіны|Вярхоўнае Рады Ўкраіны]] * [https://web.archive.org/web/20141019140007/http://imsu-doneck.info/mista-i-sela-doneckoi-oblasti/krasnolymanskyj-rajon/krasnyj-lyman.html Лиман&nbsp;— Інформаційно-пізнавальний портал | Донецька область у складі УРСР] (На основі матеріалів енциклопедичного видання про історію міст та сіл України, том&nbsp;— Історія міст і сіл Української РСР. Донецька область.&nbsp;— К.: Головна редакція УРЕ АН УРСР, 1970.&nbsp;— 992 с.) {{Данецкая вобласьць}} [[Катэгорыя:Гарады Данецкай вобласьці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, згаданыя ў XVII стагодзьдзі]] idfdzfftozuzhlbhvpfy40s5uufs3xw 0 162319 2673595 2671489 2026-06-11T21:25:23Z PRChina Taiwan 98239 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|1 */ 2673595 wikitext text/x-wiki {{сайт |імя = Цэнтар «Міратворца» |лягатып = [[File:Myrotvorets logo.svg|240пкс]] |здымак экрана = |подпіс = Эмблема цэнтру «Міратворца» |url = [https://myrotvorets.center/ myrotvorets.center] |слоган = «Pro bono publico» (Дзеля супольнага дабрабыту) |alexa = |камэрцыйны = Не |тып = |рэгістрацыя = |мовы = [[украінская мова|украінская]], [[расейская мова|расейская]], [[ангельская мова|ангельская]] |уладальнік = |аўтар = |пачатак працы = [[2014]] г. |прыбытак = |бягучы стан = Сайт працуе }} Сайт «'''Міратворца'''»&nbsp;— інтэрнэт-прадстаўніцтва Цэнтру дасьледаваньня прыкметаў злачынстваў супраць нацыянальнай бясьпекі Ўкраіны, міру, бясьпекі чалавецтва і міжнароднага правапарадку. == Агульныя зьвесткі ды гісторыя стварэньня == Створаны ўвесну 2014 году групаю навукоўцаў і адмыслоўцаў па пытаньнях дасьледаваньня згаданых фактараў як такіх, што складаюць істотную пагрозу ўкраінскай дзяржаве ды супольнасьці, ў межах работы валянтэрскай групы «Народны тыл». Мэтаю цэнтру ёсьць наданьне інфармацыйна-кансультацыйнай дапамогі органам выканаўчай улады з мэтай канчатковага ўсталяваньня міру ва Ўкраіне. У сваёй рабоце асаблівую ўвагу Цэнтар надае праявам [[Тэрарызм|тэрарыстычнай]] і [[Сэпаратызм|сэпаратысцкай]] дзейнасьці на тэрыторыі Ўкраіны. Крыніцамі інфармацыі для работы Цэнтру ёсьць, у першую чаргу, агульнадаступныя матэрыялы, што месьцяцца ў сетцы Інтэрнэт, друкаваных выданьнях, і інш. Апроч таго, Цэнтар карыстаецца інфармацыяй, якую даюць прыватныя асобы на ўмовах канфідэнцыйнасьці; згодна зь дзейным заканадаўствам Ўкраіны, інфармацыя, якая зьмяшчаецца ў ананімных зваротах, у рабоце Цэнтру не выкарыстоўваецца. Цэнтар працуе ў партнэрстве са службаю бясьпекі Ўкраіны, Генэральным штабам [[Узброеныя сілы Ўкраіны|Узброеных сілаў Украіны]], міністэрствам унутраных справаў Украіны, дзяржаўнай памежнай службай Украіны і дзяржаўнай пэнітэнцыярнай службай Украіны. Дзякуючы рабоце Цэнтру на працягу 2014 году на тэрыторыі Ўкраіны была ідэнтыфікаваная і затрыманая значная колькасьць тэрарыстаў, расейскіх наймітаў і прадстаўнікоў сэпаратысцкіх рухаў. Высокую ацэнку рабоце Цэнтру даў, у тым ліку, камандзір батальёну "Міратворца" Андрэй Цецярук і дарадчык міністра ўнутраных справаў Украіны Антон Герашчанка. Практычна з самага пачатку работы сайту «Міратворца» з улікам ягонай эфэктыўнасьці ды выкліканай гэтым панікай у шэрагах сэпаратыстаў ягоную базу дадзеных ў расейскім і прарасейскім друку пачалі называть «расстрэльнымі сьпісамі»<ref name="Правда">[http://www.pravda.ru/world/formerussr/ukraine/17-04-2015/1256806-world-0/ Украинцев ставят к стене объявленной смерти]{{ref-ru}}</ref><ref name="КП">[http://www.kp.ru/daily/26368/3249976/ В «расстрельном списке» украинских националистов пять журналистов «Комсомолки»]{{ref-ru}}</ref><ref name="The Post">[https://web.archive.org/web/20150522043839/http://nieuws.thepostonline.nl/2015/04/18/officiele-dodenlijst-circuleert-oekraine/ Officïele dodenlijst circuleert in Oekraïne]{{ref-nl}}</ref>. Станам на 13 красавіка 2015 году база дадзеных «Міратворцы» складала больш за 30 тысяч асобаў. Дэвізам сайту і цэнтру ёсьць лацінскі выраз «Pro bono publico» ({{мова-be|Дзеля супольнага дабрабыту}}). == Апэрацыі == Увесну 2015 году стала вядома пра некалькі спэцапэрацыяў, зьдзейсьненых супрацоўнікамі Цэнтру: '''Апэрацыя «Гюльчатай»'''. Скарыстаўшы мэдыйны рэзананс, выкліканы забойствамі [[Калашнікаў Алег Іванавіч|Алега Калашнікава]] і [[Бузіна Алесь Аляксеевіч|Алеся Бузіны]], Цэнтар атрымаў дадзеныя вялікай колькасьці (некалькіх тысячаў або дзясяткаў тысячаў) баевікоў ДНР і ЛНР, расейскіх наймітаў, вайсковаслужбоўцаў РФ, якія ваююць на тэрыторыі Ўкраіны, і інш.<ref name="Гюльчатай1">[https://psb4ukr.org/189342-specoperaciya-gyulchataj-ili-skaz-o-tom-kak-my-razvodili-vatu/ Операция «Гюльчатай»]{{ref-ru}}</ref><ref name="Гюльчатай2">[https://psb4ukr.org/190529-specoperaciya-gyulchataj2/ Операция «Гюльчатай. Продолжение.»]{{ref-ru}}</ref> '''Апэрацыя «Разводной ключ»'''. Падчас апэрацыі былі перахопленыя некалькі соцен тысяч эўра ды спэцыяльны вайсковы рыштунак, сабраныя прыхільнікамі ДНР і ЛНР у краінах ЭЗ і ЗША, і скіраваныя на патрэбы ЗСУ<ref name="Ключ">[https://psb4ukr.org/192720-operaciya-razvodnoj-klyuch-ili-kak-prorossijskie-terroristy-i-loxi-pomogali-ukrainskoj-armii/ Операция «Разводной ключ»]{{ref-ru}}</ref><ref name="Геращенко">[http://censor.net.ua/blogs/406/operatsiya_razvodnoyi_klyuch Антон Геращенко: Операция «Разводной ключ»]{{ref-ru}}</ref>. Таксама падчас апэрацыі супрацоўнікі Цэнтру атрымлівалі апэратыўную інфармацыю пра дзеяньні баевікоў у раёне Славянску ды Краматорску <ref name="Ключ"></ref>. Згодна зь некаторымі крыніцамі, падчас апэрацыі «Разводной ключ» цэнтр «Міратворца» выступаў прыкрыцьцём замежнай дзейнасьці СБУ.<ref name="Ключ2">[http://lifenews.ru/news/152892 Геращенко: СБУ перехватила финпомощь ДНР и направила на нужды ВСУ]{{ref-ru}}</ref> '''Апэрацыя''' атрыманьня з акупаваных тэрыторыяў анкетных дадзеных на 1542-х баевікоў незаконных узброеных фармаваньняў (гл. ілюстрацыю з твітэра сайту). Пасьля зьдзяйсьненьня гэтых апэрыцыяў супрацоўнікі Цэнтру былі ўзнагароджаныя мэдалямі й імянною зброяй.<ref name="СБУ1">[https://psb4ukr.org/194980-ob-uchastii-rukovodstva-i-sistemnyx-administratorov-centra-mirotvorec-v-sledstvennyx-dejstviyax/ Об участии руководства и системных Администраторов Центра «Миротворец» в следственных действиях]{{ref-ru}}</ref><ref name="МК">[http://www.mk.ru/politics/2015/04/28/posobnikov-ubiystva-olesya-buziny-nagradili-imennym-oruzhiem.html Пособников убийства Олеся Бузины наградили именным оружием]{{ref-ru}}</ref> == Дачыненьні з уладнымі структурамі == Пасьля таго, як сайт «Міратворца» здабыў слыннасьць ды здольнасьць утвараць мэдыйны рэзананс у зьвязку з праведзенымі супрацоўнікамі Цэнтру спэцапэрацыямі, амбудсмэн Украіны Валерыя Луткоўская выступіла з патрабаваньнем закрыцьця сайту ды прыпыненьня работы Цэнтру, матывуючы гэта неправамерным выкарыстаньнем асабістых дадзеных патэнцыйных тэрарыстаў<ref name="Лутковська">[http://www.dialog.ua/news/54742_1431339578 Омбудсмен Лутковская требует закрыть сайт «Миротворец»]{{ref-ru}}</ref>. У адказ [[Служба бясьпекі Ўкраіны|Служба Бясьпекі Ўкраіны]] разпаўсюдзіла заяву са сьцьвярджэньнем, што не знаходзіць парушэньняў заканадаўства Ўкраіны ў дзейнасьці сайту «Миротворець»<ref name="СБУ2">[http://www.unn.com.ua/uk/news/1464143-tvortsi-saytu-mirotvorets-ne-porushili-zakonodavstvo-ukrayini-sbu Творці сайту «Миротворець» не порушили законодавство України&nbsp;— СБУ]{{ref-uk}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://psb4ukr.org/ Сайт «Міратворца»] * [http://ipress.ua/news/volontery_zapustyly_v_interneti_sayt_pro_zradnykiv_i_naymantsiv_yaki_voyuyut_proty_ukrainy_100469.html Валянтэры запусьцілі ў інтэрнэце сайт пра здраднікаў і наймітаў, якія ваююць супраць Украіны] * [http://censor.net.ua/news/316465/sozdan_sayit_psb4ukrorg_na_kotorom_sobiraetsya_vsya_informatsiya_pro_terroristov_volonter_georgiyi_tuka Создан сайт psb4ukr.org на котором собирается вся информация про террористов] * [http://www.radiosvoboda.org/content/article/26745634.html Bолонтери зібрали вже понад 7500 профілів сепаратистів]{{ref-uk}} * [http://euromaidanpress.com/2014/12/16/website-psb4ukr-org-collects-information-about-putins-terrorists/ Website PSB4UKR.ORG collects information about Putin's terrorists]{{ref-en}} * [http://zn.ua/UKRAINE/sozdana-baza-s-familiyami-7500-boevikov-i-ih-posobnikov-161922_.html Создана база с фамилиями 7500 боевиков и их пособников]{{ref-ru}} * [http://www.svoboda.org/content/article/26883897.html В созданной на Украине базе данных участников сепаратистского движения в Крыму и Донбассе больше трети&nbsp;— россияне]{{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20160312063808/http://www.ves.lv/mirotvorec-eto-tolko-nachalo/ «Миротворец»&nbsp;— это только начало]{{ref-ru}} * [http://www.europalibera.org/content/article/27037918.html Declarațiile oficiale că în Ucraina nu se află armată rusă nu mai au nicio valoare] {{бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Вэб-сайты]] [[Катэгорыя:Дзяржаўная бясьпека]] [[Катэгорыя:Палітычныя рэпрэсіі]] a3zf5zajpjrgnuiuwjdfx94i44d1h0o 0 170410 2673607 2273639 2026-06-11T22:16:43Z PRChina Taiwan 98239 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */ 2673607 wikitext text/x-wiki {{Артаграфія}} [[Файл:Constitution_of_USSR_-_museum_of_Contemporary_History_01_by_shakko.jpg|значак|Кніга з канстытуцыяй СССР]] '''Канстыту́цыя СССР''' — асноўны закон [[СССР|Саюзу Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік]], якіх было 3: 1924, 1936 і 1977 гадоў. == Канстытуцыя 1924 году == Першая [[Канстытуцыя СССР 1924 году|канстытуцыя]] была зацьверджана 2-м зьездам Саветаў СССР у студзені 1924 году. Дзяржаўны лад на базе савецкай улады і дыктатуры пралетарыяту, замацаваны ў Канстытуцыі 1924 году, адлюстроўваў шматнацыянальны характар Савецкага Саюза. Прыняцьце Канстытуцыі спрыяла прызнаньню СССР замежнымі дзяржавамі. Па меры неабходнасьці ў Канстытуцыю ўносіліся зьмены і дапаўненьні. === Будова === Канстытуцыя СССР складалася зь дзьвюх частак: * Дэклярацыя аб утварэньні СССР; * Дамова аб утварэньні СССР. ==== Дэклярацыя аб утварэньні СССР ==== У дэклярацыі былі сфармуляваны прынцыпы аб’яднаньня (добраахвотнасьць і раўнапраўе), асаблівы характар нацыянальнай палітыкі Савецкай дзяржавы. Яна ня проста дэкляравала стварэньне Саюза. Яна задавала яму мэту, будучы працятая тагачаснымі спадзяваньнямі сусьветнай рэвалюцыі. Выняткі з Дэклярацыі: * «З часу стварэньня савецкіх рэспублік дзяржавы сьвету раскалоліся на два лягеры: лягер капіталізму і лягер сацыялізму.» * «Доступ у Саюз адкрыты ўсім сацыялістычным савецкім рэспублікам як існым, так і тым, якія паўстануць у будучыні» * «Новая саюзная дзяржава… паслужыць вернай апорай супраць сусьветнага капіталізму і новым рашучым крокам на шляху аб’яднаньня працоўных усіх краін у Сусьветную Сацыялістычную Савецкую Рэспубліку». ==== Дагавор аб утварэньні СССР ==== Дамова ў рэдакцыі Канстытуцыі 1924 году ўключала 11 частак: * 1. Прадметы веданьня вярхоўных органаў улады СССР * 2. Пра правы саюзных рэспублік і Пра саюзнае грамадзянства * 3. Пра Зьезд саветаў СССР * 4. Пра [[Цэнтральны выканаўчы камітэт БССР|Цэнтральны Выканаўчы Камітэт]] СССР * 5. Пра Прэзыдыюм ЦВК СССР * 6. Пра Раду народных камісараў СССР * 7. Пра Вярхоўны суд СССР * 8. Пра народныя камісарыяты СССР * 9. Пра Аб’яднанае дзяржаўнае палітычнае кіраваньне * 10. Пра саюзныя рэспублікі * 11. Пра герб, сьцяг і сталіцу СССР === Асноўныя палажэньні === Першая саюзная Канстытуцыя дала вычарпальны пералік прадметаў вядзеньня. Па Канстытуцыі да выключнага веданьня Саюза былі аднесены: * Зьнешнія зносіны і гандаль, * Вырашэньне пытаньняў пра вайну і мір, * Арганізацыя і кіраўніцтва ўзброенымі сіламі, * Агульнае кіраўніцтва і плянаваньне эканомікі і бюджэту, * Распрацоўка асноў заканадаўства (агульнасаюзная юстыцыя). Зацьвярджэньне і зьмяненьне асноў Канстытуцыі знаходзіліся ў выключнай кампэтэнцыі Зьезду Саветаў СССР. За саюзнай рэспублікай захоўвалася права выхаду з СССР, тэрыторыя магла быць зьменена толькі зь яе згоды. Усталёўвалася адзінае саюзнае грамадзянства. Вярхоўным органам СССР аб’яўляўся Зьезд Саветаў СССР, выбіраўся ад гарадзкіх Саветаў і ад губэрнскіх зьездаў Саветаў. Пры гэтым усталёўвалася сыстэма непрамых выбараў дэлегатаў зьезду. У пэрыяд паміж зьездамі вярхоўным органам улады быў Цэнтральны Выканаўчы Камітэт (ЦВК) СССР, які складаўся з Саюзнага савета (які абіраўся зьездам з прадстаўнікоў рэспублік прапарцыйна насельніцтву) і Савета нацыянальнасьцяў (складзенага з прадстаўнікоў саюзных і аўтаномных рэспублік). У прамежках паміж паседжаньнямі ЦВК СССР вышэйшым заканадаўчым органам быў Прэзыдыюм ЦВК СССР (выбіраўся на сумесным пасяджэньні палат), які мог прыпыняць дзеяньне пастаноў зьездаў саветаў саюзных рэспублік і адмяняць пастановы СНК СССР, Наркаматаў СССР, ЦВК і СНК саюзных рэспублік. ЦВК СССР фармаваў вышэйшы выканаўчы і распарадчы орган — Савет народных камісараў СССР, у які ўваходзіў старшыня СНК, яго намесьнікі і дзесяць наркамаў. Зьмена статусу саюзных рэспублік у працэсе стварэньня СССР выявілася ў тым, што яны сталі часткай фэдэратыўнага саюза і траплялі ў падпарадкаваньне яго органаў улады і кіраваньня. Юрысдыкцыя рэспубліканскіх органаў стала распаўсюджвацца на тыя сьфэры і пытаньні, якія не складалі выключную кампэтэнцыю Саюза. Інтарэсы рэспублік былі прадстаўлены ў структурах саюзных органаў (Прэзыдыюм ЦВК СССР, Савет нацыянальнасьцяў) іх прадстаўнікамі. Па Канстытуцыі цэнтар атрымліваў значныя паўнамоцтвы для кантролю перыфэрыі. Канстытуцыя ставіла мэтай стварэньне новай палітычнай культуры — «пралетарскай па зьмесце і нацыянальнай па форме», і ўяўляла сабой угоду паміж камуністычнымі мроямі ўсеагульнага аб’яднаньня і нацыянальнымі традыцыямі. == Канстытуцыя СССР 1936 году == Другая канстытуцыя была прынятая 8 ўсесаюзным надзвычайным зьездам Саветаў 5 сьнежня 1936 і дзейнічала да 1977 году. Неафіцыйныя назвы: '''«Сталінская канстытуцыя»''', радзей — '''«Канстытуцыя перамоглага сацыялізму»'''. У Канстытуцыю неаднаразова ўносіліся зьмены (усяго — 53). === Будова Канстытуцыі 1936 === Канстытуцыя ўтрымлівала 13 разьдзелаў і 146 артыкулаў. Структура Канстытуцыі СССР 1936 г.: * 1. Грамадзкі лад СССР па Канстытуцыі СССР 1936 году * 2. Дзяржаўны лад * 3. Вышэйшыя органы дзяржаўнай улады СССР * 4. Вышэйшыя органы дзяржаўнай улады Саюзных рэспублік * 5. Органы дзяржаўнага кіраваньня СССР * 6. Органы дзяржаўнага кіраваньня Саюзных рэспублік * 7. Вышэйшыя органы дзяржаўнай улады аўтаномных ССР * 8. Мясцовыя органы дзяржаўнай улады * 9. [[Суд]] і пракуратура * 10. Асноўныя правы і абавязкі грамадзян * 11. Выбары ў СССР * 12. [[Герб]], [[сьцяг]], сталіца * 13. Парадак зьмены канстытуцыі === Зьмест === [[Канстытуцыя]] абвясьціла, што [[сацыялізм]] у [[СССР]] перамог і ў асноўным пабудаваны. Гэта азначала, што зьнішчана прыватная ўласнасьць на сродкі вытворчасьці эксплюататарскай клясы (і такім чынам пралетарыят больш не існуе, г. зн. дыктатура пралетарыяту — пройдзены этап), перамаглі сацыялістычныя вытворчыя адносіны. Эканамічнай асновай абвяшчалася плянавая сацыялістычная сыстэма гаспадаркі, якая абапіраецца на сацыялістычную ўласнасьць у двух яе формах — дзяржаўную і калгасна-каапэратыўную. Упершыню ў гісторыі Савецкай дзяржавы Канстытуцыя 1936 году ўсім грамадзянам давала роўныя правы: * Усеагульнае, роўнае і прамое выбарчае права пры тайным галасаваньні; * Права на працу і адпачынак, матэрыяльнае забесьпячэньне ў старасьці і хваробе, права на адукацыю (бясплатнае); * Свабода сумленьня, слова, друку, схода. Абвяшчаліся недатыкальнасьць асобы і таямніца перапіскі. Зямля, яе нетры, воды, лясы, заводы, фабрыкі, шахты, руднікі, чыгуначны, водны, наземны і паветраны транспарт, банкі, сродкі сувязі аб’яўляліся ўсенародным набыткам; зямля, якую займаюць калгасы, перадавалася ім у вечнае карыстаньне. У артыкуле 126 [[КПСС|Камуністычная партыя]] абвяшчалася «кіруючым ядром» дзяржаўных і грамадзкіх арганізацыяў (у Канстытуцыі 1924 году партыя не згадвалася). Вышэйшай заканадаўчай уладай у краіне аб’яўляўся двухпалатны Вярхоўны Савет СССР, а ў перапынках паміж яго паседжаньнямі — Прэзыдыюм Вярхоўнага Савета СССР. У канстытуцыі адсутнічала пасада аднаасобнага [[прэзыдэнт]]а краіны, а функцыі «калектыўнага прэзыдэнта» ўскладаліся на Прэзыдыюм Вярхоўнага Савета; прадугледжвалася роўнасьць палат Вярхоўнага Савета і яго права ствараць сьледчыя і рэвізійныя камісіі па любым пытаньні; замацоўвалася адказнасьць дэпутатаў перад выбаршчыкамі і права адклікаць тых, хто не апраўдвае аказаны ім давер. Урад краіны захоўвала сваю назву — Савет Народных Камісараў СССР, але ў 1946 годзе яно было пераназвана ў Раду Міністраў СССР. Урад зьяўляўся найвышэйшым выканаўчым органам, падсправаздачным Вярхоўнаму Савету і яго Прэзыдыюму. == Канстытуцыя СССР 1977 году == Трэцяя канстытуцыя была прынятая 7 кастрычніка 1977 году Вярхоўным Саветам СССР. Яна замацавала аднапартыйную палітычную сыстэму (артыкул 6) і ўвайшла ў гісторыю як «канстытуцыя разьвітога сацыялізму». === Будова Канстытуцыі 1977 === Канстытуцыя ўтрымлівала 9 разьдзелаў, 21 частку і 174 артыкула. * Прэамбула * '''Разьдзел 1. Асновы грамадзкага ладу і палітыкі СССР''': : 1. Палітычная сыстэма : 2. Эканамічная сыстэма : 3. Сацыяльнае развіцьцё і культура : 4. Зьнешняя палітыка : 5. Абарона сацыялістычнай Айчыны * '''Разьдзел 2. Дзяржава і асоба''' : 6. Грамадзянства СССР. Раўнапраўе грамадзян : 7. Асноўныя правы, свабоды і абавязкі грамадзян СССР * '''Разьдзел 3. Нацыянальна-дзяржаўны лад СССР''': : 8. СССР — саюзная дзяржава : 9. Саюзная Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка : 10. Аўтаномная ССР : 11. Аўтаномная вобласьць і аўтаномная акруга * '''Разьдзел 4. Саветы народных дэпутатаў і парадак іх абраньня''': : 12. Сыстэма і прынцыпы дзейнасьці Саветаў народных дэпутатаў : 13. Выбарчая сыстэма : 14. Народны дэпутат * '''Разьдзел 5. Вышэйшыя органы дзяржаўнай улады і кіраваньня СССР''': : 15. Вярхоўны Савет СССР : 16. Савет Міністраў СССР * '''Разьдзел 6. Асновы будовы органаў дзяржаўнай улады і кіраваньня ў саюзных рэспубліках''': : 17. Вышэйшыя органы дзяржаўнай улады і кіраваньня саюзнай рэспублікі : 18. Вышэйшыя органы дзяржаўнай улады і кіраваньня аўтаномнай рэспублікі : 19. Мясцовыя органы дзяржаўнай улады і кіраваньня * '''Разьдзел 7. Правасудзьдзе, арбітраж і пракурорскі нагляд''': : 20. Суд і арбітраж : 21. Пракуратура * '''Разьдзел 8. Герб, сьцяг, гімн і сталіца СССР''' * '''Разьдзел 9. Дзеяньне канстытуцыі СССР і парадак яе зьмяненьня''' === Прэамбула === У прэамбуле Канстытуцыі ў агульным выглядзе быў ацэнены гістарычны шлях, пройдзены савецкім грамадзтвам за 60 гадоў пасьля прыходуда ўлады бальшавікоў. Была дадзена характарыстыка савецкага грамадзтва як «разьвітога сацыялістычнага грамадзтва, як заканамернага этапу на шляху да камунізма». Таксама ў прэамбуле сказана, што Канстытуцыя захоўвае прынцыпы папярэдніх Канстытуцый. 15 сакавіка 1990 г. з прэамбулы было выключана згадка пра тое, што ў працэсе разьвіцьця грамадзтва ўзрасла «кіруючая роля Камуністычнай партыі — авангарда ўсяго народа», што было зьвязана зь легалізацыяй шматпартыйнай сыстэмы. === Палітычная сыстэма === Першы разьдзел Канстытуцыі замацоўваў агульныя прынцыпы сацыялістычнага ладу і асноўныя рысы разьвітога сацыялістычнага грамадзтва. '''Артыкул 1''' сьведчыў, што СССР «ёсьць сацыялістычная агульнанародная дзяржава, якая выражае волю і інтарэсы працоўных, сялян, інтэлігенцыі, працуючых усіх нацый і народнасьцей краіны». '''Артыкул 6''' заканадаўча замацоўваў аднапартыйную сыстэму на чале з КПСС, якая зьяўлялася ядром [[Палітычная сыстэма|палітычнай сыстэмы]] СССР. Заканадаўча замацоўвалася важная роля ў палітычнай сыстэме прафсаюзаў, камсамола і іншых масавых грамадзкіх арганізацыяў, што было значным адрозьненьнем ад ранейшых Канстытуцый: у Канстытуцыі СССР 1936 году УКП (б) была "кіруючым ядром усіх арганізацый працоўных, як грамадзкіх, так і дзяржаўных" (арт. 126), а ў Канстытуцыі СССР 1924 году не згадвалася зусім. Пра магчымасьць існаваньня іншых партыяў у Канстытуцыі нічога не гаварылася; Канстытуцыя прызнавала толькі права грамадзян «аб’ядноўвацца ў грамадзкія арганізацыі» (арт. 51). У 1990 годзе былі прыняты значныя папраўкі ў Канстытуцыю 1977 году, у прыватнасьці, уводзіцца шматпартыйная палітычная сыстэма. Разам з тым новая рэдакцыя артыкула 6 захоўвала згадка пра КПСС, што дазваляе характарызаваць усталяваны палітычны лад як лад з дамінуючай партыяй. === Эканамічная сыстэма === У разьдзеле 2, '''Артыкул 10''' зафіксаваў, што аснову эканамічнай сыстэмы СССР складае сацыялістычная ўласнасьць на сродкі вытворчасьці, якая існуе ў двух формах: дзяржаўная (агульнанародная) і калгасна-каапэратыўная. 14 сакавіка 1990 артыкул 10 быў выкладзены ў новай рэдакцыі, у адпаведнасьці зь якой асновай эканамічнай сыстэмы СССР былі абвешчаныя ўласнасьць савецкіх грамадзян і дзяржаўная ўласнасьць. '''Артыкул 16''' замацаваў прынцып дзяржаўнага плянаваньня эканомікі, разам з тым меркаваў спалучэньне цэнтралізаванага кіраваньня з гаспадарчай самастойнасьцю і ініцыятывай прадпрыемстваў, выкарыстаньне гаспадарчага разьліку, прыбытку, сабекошту і іншых эканамічных рычагоў і стымулаў. === Органы ўлады === У новай Канстытуцыі быў уведзены новы '''Разьдзел 4''' — «Саветы народных дэпутатаў і парадак іх абраньня», дзе была замацаваная ўся сыстэма Саветаў, павялічаны тэрмін паўнамоцтваў Вярхоўных Саветаў з 4 да 5 гадоў, мясцовых Саветаў — з 2 да 2,5 гадоў. Пасьля (у 1988 годзе) быў усталяваны адзіны тэрмін для ўсіх Саветаў — 5 гадоў. Замацоўваўся таксама ўжо існаваўшы ў ранейшай Канстытуцыі прынцып усеагульнага, роўнага, прамога выбарчага права пры таемным галасаваньні. Пры гэтым, згодна з '''артыкулам 96''', быў паніжаны ўзрост пасіўнага выбарчага права ў Саветы да 18 гадоў, у Вярхоўны Савет СССР — да 21 году (раней — 23 гады). '''Разьдзел V''' замацоўваў палажэньні пра вышэйшыя дзяржаўныя органы ўлады — Вярхоўны Савет і Рада Міністраў СССР. У '''разьдзеле 4''' былі пазначаныя органы ўлады саюзных і аўтаномных рэспублік, дзе вышэйшымі дзяржаўнымі органамі ўлады зьяўляліся мясцовыя Вярхоўныя Саветы і Рады Міністраў. === Дзяржаўны лад === '' 'Разьдзел 3''' вызначаў нацыянальны і дзяржаўны лад Саюза, а таксама, як і ўсе папярэднія Канстытуцыі СССР, замацоўваў права рэспублік Саюза на свабодны выхад са складу СССР. Гэта палажэньне адыграла вялікую ролю ў [[распад СССР|распадзе СССР у 1991 годзе]]. === Эвалюцыя канстытуцыі === За час дзеяньня Канстытуцыі папраўкі ў яе ўносіліся 6 разоў. 24 чэрвеня 1981 году былі ўнесены папраўкі ў артыкул 132, згодна зь якімі склад Прэзыдыюму Савету міністраў СССР маглі ўваходзіць па рашэньні Савету міністраў СССР і іншыя члены ўраду СССР. 1 сьнежня 1988 году былі ўнесены папраўкі адразу ў тры разьдзелы, якія тычацца выбарчай сыстэмы і заснавалі Зьезд народных дэпутатаў СССР. 20 сьнежня 1989 году былі ўнесены папраўкі ў '''арт. 108, 110, 111, 121, 122''' і '''130''', якія датычацца Зьезду народных дэпутатаў. 23 сьнежня таго ж году былі ўнесены папраўкі ў '''арт. 125''', якія тычацца канстытуцыйнага нагляду. 14 сакавіка 1990 году былі ўнесены самыя маштабныя папраўкі ў Канстытуцыю, згодна зь якімі адмянялася аднапартыйная і кіруючая роля КПСС, стваралася пасада прэзыдэнта СССР, уводзіўся інстытут прыватнай уласнасьці («уласнасьць савецкіх грамадзян»). 26 сьнежня 1990 г. былі ўнесены апошнія папраўкі ў Канстытуцыю, якія тычыліся сыстэмы дзяржаўнага кіраваньня, праз тры дні быў прыняты закон аб увядзеньні іх у дзеяньне. === Канстытуцыя пра адукацыю === Артыкул 45 гаворыць аб бясплатнасьці ўсіх відаў адукацыі, «развіцьці завочнай і вячэрняй адукацыі», «прадастаўленьні дзяржаўных стыпендыяў і ільгот навучэнцам і студэнтам», «бясплатнай выдачы школьных падручнікаў» і «стварэньні ўмоў для самаадукацыі» (у Канстытуцыі СССР 1936 году ўсяго гэтага не было). У той час як у Канстытуцыі СССР 1936 году гаварылася пра «навучаньне ў школах на роднай мове» (арт. 121), канстытуцыя 1977 кажа пра «''магчымасьці'' навучаньня ў школе на роднай мове» (арт. 45) — гэта адлюстроўвае шырока распаўсюджаную практыку таго, што многія бацькі аддавалі перавагу адпраўляць дзяцей у рускамоўныя школы, а не ў нацыянальныя. === Іншыя новаўвядзеньні === У параўнаньні з Канстытуцыяй СССР 1936 г. зьявіліся, у прыватнасьці, такія артыкулы: * '''Артыкул 42'''. Грамадзяне СССР маюць права на ахову здароўя…. * '''Артыкул 44'''. Грамадзяне СССР маюць права на жыльлё…. * '''Артыкул 46'''. Грамадзяне СССР маюць права на карыстаньне дасягненьнямі культуры…. * '''Артыкул 47'''. Грамадзянам СССР… гарантуецца свабода навуковай, тэхнічнай і мастацкай творчасьці… Правы аўтараў, вынаходнікаў і рацыяналізатараў ахоўваюцца дзяржавай. * '''Артыкул 66'''. Грамадзяне СССР абавязаны клапаціцца аб выхаваньні дзяцей… Дзеці абавязаны клапаціцца пра бацькоў і аказваць ім дапамогу. * '''Артыкул 67'''. Грамадзяне СССР абавязаны берагчы прыроду, ахоўваць яе багацьці. * '''Артыкул 68'''. Клопат аб захаваньні гістарычных помнікаў і іншых культурных каштоўнасьцей — абавязак грамадзян СССР. * '''Артыкул 69'''. Інтэрнацыянальны доўг грамадзяніна СССР — садзейнічаць разьвіцьцю дружбы і супрацоўніцтва з народамі іншых краінаў, падтрыманьню і ўмацаваньню ўсеагульнага міру. == Літаратура == * История России. XX век: в 2-х т. / отв. ред. А. Б. Зубов. — Москва : АСТ, 2009. — Т. I. 1894—1939 гг. — 1024 с. == Вонкавыя спасылкі == * [Http://www.hist.msu.ru/ER/Etext/cnst1977.htm Поўны тэкст канстытуцыі] [[Катэгорыя:Права СССР]] 09f9q4o4ful1f9gv4jf4tg8816ehn8o 0 170816 2673623 2458140 2026-06-12T06:20:54Z PRChina Taiwan 98239 Артаграфія. 2673623 wikitext text/x-wiki {{Артаграфія}} [[Файл:Prostitution in Asia.PNG|міні|{{Легенда|#336600|Прастытуцыя дазволена}} {{Легенда|#336699|Забаронены [[бардэль|бардэлі]] і [[сутэнэр]]ства}} {{Легенда|#993333|Прастытуцыя забаронена}} {{Легенда|#ababab|Няма даных}}]] [[Файл:Prostitution in Europe.png|міні|{{Легенда|#336600|Прастытуцыя дазволена}} {{Легенда|#336699|Забаронены [[бардэль|бардэлі]] і [[сутэнэр]]ства}} {{Легенда|#993333|Прастытуцыя забаронена}} {{Легенда|#ababab|Няма даных}}]] [[Файл:Prostitution in North America.png|міні|{{Легенда|#336600|Прастытуцыя дазволена}} {{Легенда|#336699|Забаронены [[бардэль|бардэлі]] і [[сутэнэр]]ства}} {{Легенда|#993333|Прастытуцыя забаронена}} {{Легенда|#ababab|Няма даных}}]] [[Файл:Prostitution in South America.png|міні|{{Легенда|#336600|Прастытуцыя дазволена}} {{Легенда|#336699|Забаронены [[бардэль|бардэлі]] і [[сутэнэр]]ства}} {{Легенда|#993333|Прастытуцыя забаронена}} {{Легенда|#ababab|Няма даных}}]] [[Файл:Prostitution in Australia.png|міні|{{Легенда|#336600|Прастытуцыя дазволена}} {{Легенда|#336699|Забаронены [[бардэль|бардэлі]] і [[сутэнэр]]ства}}]] '''Сэкс-індустры́я''' — галіна прамысловасьці, якая ўключае ў сябе вытворчасьць і продаж тавараў і паслуг сэксуальнага характару. Абароты сродкаў у гэтай галіне даволі вялікія. У [[ЗША]], напрыклад, прыбытак сэкс-індустрыі складае каля 13 мільярдаў долараў у год.<ref>[http://www.nytimes.com/2009/06/13/health/13hiv.html H.I.V. Found in 22 Actors in Sex Films Since 2004 — NYTimes.com]</ref> Значная частка гэтага прыбытку — гэта сродкі, атрыманыя ад продажу [[парнаграфія|порнастужак]] на розных носьбітах і іншай мэдыя-прадукцыі. У Злучаных Штатах Амэрыкі вытворчасьць порнастужак сканцэнтравана ў [[Лос-Анджэлес]]е, у даліне Сан-Фэрнанда. У Эўропе цэнтрам, як парнаґрафічнай кінапрамысловасьці, так і сэкс-індустрыі ў цэлым служыць [[Будапэшт]].<ref>[https://web.archive.org/web/20100223182412/http://www.escapeartist.com/efam9/Living_In_Budapest.html “Strange and wonderful” Budapest — Where the living is increasingly pleasant…and still very cheap]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20160507175740/http://www.independent.co.uk/news/world/sex-trade-moguls-thrive-by-the-blue-danube-1329695.html Sex trade moguls thrive by the Blue Danube — World, News — The Independent]</ref><ref>[http://networkcultures.org/wpmu/netporn/extras/abstract/ The Art and Politics of Netporn » Abstract]</ref> == Сэкс-падарожжы == {{Няма крыніц|сэкцыя}} Рост паездак для задавальненьня сваіх патрэбаў прывёў да росту сэкс-індустрыі ў шэрагу краін сьвету. Нелегальны сэкс-турызм, калі [[Турызм|турысту]] прапануюцца непаўналетнія хлопчыкі і дзяўчынкі, мае шырокае распаўсюджваньне ў краінах [[Карыбскае мора|Карыбскага басэйну]] і [[Паўднёва-Ўсходняя Азія|Паўднёва-Ўсходняй Азіі]]. У некаторых месцах сэкс-індустрыя дае істотную частку [[падатак]]овых паступленьняў у [[бюджэт]]ы. Шырока вядомая [[Гамбург|гамбурская]] зона прастытуцыі, у якой абслугоўваюцца кліенты з усяго сьвету. == Ваенны фактар == {{Няма крыніц|сэкцыя}} У ґеаграфіі сэкс-індустрыі не апошнюю ролю адыгрывае блізкасьць ваенных баз. У XIX стагодзьдзі сэкс-індустрыя квітнела ў брытанскім ваенным порце [[Портсмут (горад)|Портсмуце]]. У XX стагодзьдзі, да пачатку 1990-х гадоў, самая вялікая канцэнтрацыя бардэляў на [[Філіпіны|Філіпінах]] была каля амэрыканскіх ваенных баз. Большасьць кліентаў [[бардэль|бардэляў]] Манто, раёну [[Дублін]]а, які быў адным з найбуйнейшых цэнтраў прастытуцыі ў Эўропе, складалі брытанскія салдаты, раскватараваныя ў горадзе. Пасьля таго як [[Ірляндыя]] атрымала незалежнасьць і брытанскія войскі пакінулі Дублін, прастытуцыя ў гэтым раёне прыйшла ў заняпад. Добра вядомы Патпанк, раён забаваў у сталіцы [[Тайлянд]]у — [[Бангкок]]у, быў пабудаваны, як зона адпачынку для амэрыканскіх салдатаў, якія ўдзельнічалі ў пачатку 1970-х гадоў у Віетнамскай вайне. == Глядзіце таксама == * [[Прастытуцыя]] * [[Парнаграфія]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20120422060316/http://www.avn.com/ AVN, Adult Video News] * [http://www.xbiz.com XBIZ, Adult Entertainment Industry News & Information] * [https://web.archive.org/web/20160304124631/http://rosegardenproject.com/ Rose Garden Project] * [http://AINews.com/ Adult Industry News (AINews.com)] * [https://web.archive.org/web/20060521052118/http://www.scarletalliance.org.au/pub/model_principles00/document_view Principles for Model Sex Industry Legislation] * [https://web.archive.org/web/20081222021748/http://www.osh.dol.govt.nz/order/catalogue/235.shtml Sex Industry - A Guide to Occupational Health and Safety in New Zealand] * [https://web.archive.org/web/20060618190205/http://www.theherald.co.uk/news/62473.html "City’s sex industry worth £6.6m a year and growing"] {{Сэкс}} [[Катэгорыя:Сэкс-індустрыя| ]] r2nty6xf92tpxfl51ib7y6d194yp2pu 0 175267 2673601 2445522 2026-06-11T22:11:37Z PRChina Taiwan 98239 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|0 */ 2673601 wikitext text/x-wiki {{Машынны пераклад}} {{Герб |назва = [[Таджыкістан|Герб Рэспублікі Таджыкістан]] |арыгінал = {{мова-tg|Нишони Ҷумҳурии Тоҷикистон}} |варыянты_назвы = |выява = Emblem of Tajikistan (2).svg |памер_выявы = |подпіс_выявы = Выгляд гербу Таджыкістану |выява2 = |памер_выявы2 = |подпіс_выявы2 = |вэрсіі = <center>[[файл:Coat of arms of Tajikistan 1992-1993 var.svg|100px]]<br /> Герб 24.11.1992-28.12.1993 гадоў</center> <center>[[файл:Coat of arms of Tajikistan 1992-1993.svg|100px]]<br /> Герб 24.11.1992-28.12.1993 гадоў</center> |першыя_згадкі = |дата_прыняцьця = 28 сьнежня 1993 |носьбіт = |роды = |кляйнод = |начэльле = |прылбіца = |карона = |тарча = |пахолак = |ордэн = |пастамэнт = |дэвіз = |іншыя = |выкарыстаньне = 28 сьнежня 1993 |аўтар = }} '''Герб Таджыкістану''' ({{мова-tg|Нишони Ҷумҳурии Тоҷикистон}}) — дзяржаўны знак [[Таджыкістан|Рэспублікі Таджыкістан]]. Зацьверджаны 28 сьнежня 1993 году. == Апісаньне гербу == У адпаведнасьці з Палажэньнем аб Дзяржаўным гербе Рэспублікі Таджыкістан: # Дзяржаўны герб Рэспублікі Таджыкістан зьяўляецца знакам дзяржаўнае незалежнасьці Таджыкістану. # Дзяржаўны герб Рэспублікі Таджыкістан — стылізаваны вянец і паўкола зь сямі зорак, якіх прасякае сонечныя промні (сонца ўзыходзіць з-за гор) абапал вянца яго ўпрыгожвае з правага боку каласамі пшаніцы, зь левага боку квітнеючыя галін бавоўны. [[Пшаніца]] й бавоўна абвітая стужкаю (мае колер сьцягу Таджыкістану). Унізе знаходзіцца раскрытая кніга. == Колер гербу == Колеры: * вянец, сонца, горы, зерне, кніга: залатыя, * баваўняныя лісьце: зялёныя; * стужка колеру: чырвона-бела-зялёныя, * вокладка кнігі: чырвоная. == Разьмяшчэньне гербу == Дзяржаўны Герб Рэспублікі Таджыкістан павінны быць разьмешчаны ў наступных месцах: а) у сядзібе Прэзыдэнта, Сойму Рэспублікі Таджыкістан, Урада, міністэрстваў і дзяржаўных камітэтаў Рэспублікі Таджыкістан; у будынках пасяджэньняў прадстаўнікоў Горна-Бадахшанскай аўтаномнай вобласьці, абласьцей, Душанбэ, гарадоў, раёнаў, органаў выканаўчай улады, мясцовыя органы самакіраваньня ў гарадах і вёсках (супольнасьцях), судоў, органаў пракуратуры; у будынках дыпляматычных і консульскіх прадстаўніцтваў і гандлёвых прадстаўніцтваў за мяжой Рэспублікі Таджыкістан; б) у залях пасяджэньняў Прэзыдэнта, Сойму Рэспублікі Таджыкістан, Прэзыдыюма Вярхоўнага Сходу Рэспублікі Таджыкістан, Урада народных дэпутатаў Горна-Бадахшанскай аўтаномнай вобласьці, абласьцей (урада), гораду Душанбэ, гарадоў, раёнаў, мясцовых сходаў самакіраваньня ў гарадах і сёлах (супольнасьці), а таксама ў дамах (Прэзыдэнт Рэспублікі Таджыкістан), старшыня Вярхоўнага Сходу Рэспублікі Таджыкістан і прэм’ер-міністра Рэспублікі Таджыкістан, старшыні Горна-Бадахшанскай аўтаномнай вобласьці, абласьцей, Душанбэ, гарадоў, раёнаў, а таксама ў судах Рэспублікі Таджыкістан, ў ЗАГСаў і будынках ўрачыстай рэгістрацыі нараджэньняў і шлюбаў; в) штампы і дакумэнты Прэзыдэнта, Сойму Рэспублікі Таджыкістан, Прэзыдыюма Вярхоўнага Сходу Рэспублікі Таджыкістан, Урада, міністэрстваў і дзяржаўных камітэтаў Рэспублікі Таджыкістан, сустрэчы прадстаўнікоў Горна-Бадахшанскай аўтаномнай вобласьці, абласьцей, Душанбэ, гарадоў, раёнаў, ад выканаўчай улады (урада), [[Мясцовае самакіраваньне|мясцовага самакіраваньня]] органаў у гарадах і вёсках (супольнасьцях), суды і пракуратуру Рэспублікі Таджыкістан, дзяржаўныя натарыюсы, дзяржаўныя органы рэестра Рэспублікі Таджыкістан, а таксама прадпрыемствы, установы і нацыянальныя арганізацыі з законамі Рэспублікі Таджыкістан іх правыя штампы і дакумэнты карціны паказана; г) у афіцыйных выданьнях Рэспублікі Таджыкістан, Прэзыдыюма Вярхоўнага Сходу Рэспублікі Таджыкістан і Ўрада Рэспублікі Таджыкістан; д) у пашпарце грамадзяніна Рэспублікі Таджыкістан, а таксама дыпляматычных пашпартах і іншых пашпартах, выдадзеных грамадзянам Рэспублікі Таджыкістан; е) павінны быць устаноўлены на памежных слупах на дзяржаўнай мяжы Рэспублікі Таджыкістан. Для прадпрыемстваў, устаноў і арганізацыяў, пералічаных ў гэтых Правілах, права на выкарыстаньне выявы Дзяржаўнага герба Рэспублікі Таджыкістан можа быць дадзены толькі ўрадам. 3. Зьмяненьне структуры Дзяржаўнага герба Рэспублікі Таджыкістан, незалежна ад іх памеру, заўсёды павінен быць узгоднены з улікам зыходнага колеру, чорна-белы, і разьмерной малюнку, які дадаецца да гэтага Палажэньня. 4. Парадак падрыхтоўкі Нацыянальнага герба Рэспублікі Таджыкістан, публічнага выданьня апісаньне, выкарыстаньне, тэхнічнае абслугоўваньне і пячаткай, на якой намаляваны дзяржаўны герб, усталёўваецца Ўрадам Рэспублікі Таджыкістан. 5. Асобы, вінаватыя ў злоўжываньні дзяржаўнага герба Рэспублікі Таджыкістан, будуць прыцягнуты да адказнасьці ў адпаведнасьці з законам. [[Катэгорыя:Дзяржаўныя сымбалі Таджыкістану]] [[Катэгорыя:Дзяржаўныя гербы|Таджыкістан]] [[Катэгорыя:Гербы з каронамі]] jlpul46dy22v1e6xw8cex7qym20gzvk 0 175823 2673504 2433299 2026-06-11T14:29:24Z SergeiSEE 38150 дапаўненьне Вонкавыя спасылкі 2673504 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Крук}} {{Навуковец}} '''Іва́н Іва́навіч Крук''' ({{Н}} 15 чэрвеня 1954, в. [[Згурск]], [[Ігуменскі раён]], [[Менская вобласьць]]) — беларускі [[Фальклярыстыка|фальклярыст]]. [[Кандыдат філялягічных навук]] (1985), рэктар Інстытуту культуры Беларусі. == Біяграфія == Скончыў [[Менскі пэдагагічны інстытут]] (1975). Працаваў настаўнікам. 3 1979 у [[Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклёру|Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклёру]] АН Беларусі, зьяўляўся вучоным сакратаром. З 1992 у Акадэміі пасьлядыплёмнай адукацыі, загадчык катэдры. З 1998 прарэктар [[Беларуская акадэмія мастацтваў|Беларускай акадэміі мастацтваў]], пасьля загадчык катэдры, дацэнт Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту культуры і мастацтваў. У 2011 прызначаны рэктарам Інстытуту культуры Беларусі. Дасьледуе беларускі фальклёр, народную культуру, беларускі [[народны каляндар]] і іншае. Аўтар манаграфіяў «Усходнеславянскія казкі пра жывёл» (1992), «Сьледам за сонцам: Беларускі народны каляндар: сьвята, абрады, паэзія» (1994), суаўтар прац «Магія слова чароўнага», «Беларускі фальклор у сучасных запісах: Традыцыйныя жанры: Мінская вобласьць» (абедзьве 1995), «Народная культура і сучасная школа» (1996) і іншых. Завяршае работу над доктарскай дысэртацыяй «Лікавы код у міфапаэтычнай спадчыне Беларусі». == Кнігапіс == * {{Кніга|аўтар = Янка Крук. |частка = |загаловак = Сімволіка беларускай народнай культуры |арыгінал = |спасылка = https://knihi-online.com/simvolika-bielaruskaj-narodnaj-kultury-janka-kruk.html |адказны = |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Беларусь]] |год = 2011 |том = |старонкі = |старонак = 430 |сэрыя = |isbn = 978-985-01-0863-0|наклад = 3000}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * [[Янка Саламевіч|Саламевіч І.]] Крук Іван Іванавіч. {{Літаратура/БелЭн|8}} — С. 484. == Вонкавыя спасылкі == * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 4 кастрычніка 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=kfurd41HQ5s&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 11 кастрычніка 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=2ESEIlP2_5w&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=3 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 18 кастрычніка 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=El38XJcKzl4&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=4 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 18 кастрычніка 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=El38XJcKzl4&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=4 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 25 кастрычніка 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=lekheMR0QZE&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=5 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Крук, Іван Іванавіч}} [[Катэгорыя:Беларускія фальклярысты]] sexzxfav90wak6ouzma8m9oukbn3kym 2673539 2673504 2026-06-11T18:23:10Z SergeiSEE 38150 дапаўненьне Вонкавыя спасылкі 2673539 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Крук}} {{Навуковец}} '''Іва́н Іва́навіч Крук''' ({{Н}} 15 чэрвеня 1954, в. [[Згурск]], [[Ігуменскі раён]], [[Менская вобласьць]]) — беларускі [[Фальклярыстыка|фальклярыст]]. [[Кандыдат філялягічных навук]] (1985), рэктар Інстытуту культуры Беларусі. == Біяграфія == Скончыў [[Менскі пэдагагічны інстытут]] (1975). Працаваў настаўнікам. 3 1979 у [[Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклёру|Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклёру]] АН Беларусі, зьяўляўся вучоным сакратаром. З 1992 у Акадэміі пасьлядыплёмнай адукацыі, загадчык катэдры. З 1998 прарэктар [[Беларуская акадэмія мастацтваў|Беларускай акадэміі мастацтваў]], пасьля загадчык катэдры, дацэнт Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту культуры і мастацтваў. У 2011 прызначаны рэктарам Інстытуту культуры Беларусі. Дасьледуе беларускі фальклёр, народную культуру, беларускі [[народны каляндар]] і іншае. Аўтар манаграфіяў «Усходнеславянскія казкі пра жывёл» (1992), «Сьледам за сонцам: Беларускі народны каляндар: сьвята, абрады, паэзія» (1994), суаўтар прац «Магія слова чароўнага», «Беларускі фальклор у сучасных запісах: Традыцыйныя жанры: Мінская вобласьць» (абедзьве 1995), «Народная культура і сучасная школа» (1996) і іншых. Завяршае работу над доктарскай дысэртацыяй «Лікавы код у міфапаэтычнай спадчыне Беларусі». == Кнігапіс == * {{Кніга|аўтар = Янка Крук. |частка = |загаловак = Сімволіка беларускай народнай культуры |арыгінал = |спасылка = https://knihi-online.com/simvolika-bielaruskaj-narodnaj-kultury-janka-kruk.html |адказны = |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Беларусь]] |год = 2011 |том = |старонкі = |старонак = 430 |сэрыя = |isbn = 978-985-01-0863-0|наклад = 3000}} == Відэа == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 17 кастрычніка 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=kfurd41HQ5s&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 17 кастрычніка 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=2ESEIlP2_5w&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=4 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 18 кастрычніка 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=El38XJcKzl4&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=4 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 24 кастрычніка 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=El38XJcKzl4&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=4 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 30 кастрычніка 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=lekheMR0QZE&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=5 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. [[Аляксандар Цітавец]]| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 9 лістапада 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=EflqubvSpaU&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=6 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 05. Дзяды - 1 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 9 лістапада 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=0i4NMJ6nGq4&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=7 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 06. Дзяды - 2 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 9 лістапада 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=LvE1wEt6vcI&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=8 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 07. Жніво | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 4 сьнежня 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=AREqyvP64zw&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=9 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 7 сьнежня 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=pZyD-T29Rm0&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=10 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 09. Купалле - 1 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 14 сьнежня 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=-hq0VlYh-dg&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=11 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 10. Купалле - 2 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 22 сьнежня 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=pou83KiL2MQ&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=12 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 11. Купалле - 3 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 2 студзеня 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=L1r6OI9HCIo&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=13 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 4 студзеня 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=Gfy34FCmdvI&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=14 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 13. Каляды | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 11 студзеня 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=E-7BAeUdEx8&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=15 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 14. Каляды - 2 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 18 студзеня 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=c9S0tOFSX94&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=16 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 15. Каляды - 3 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 25 студзеня 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=Yl9L7O8Hqxg&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=17 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 16. Вяселле - 1 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 1 лютага 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=RHM3YMvvvZU&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=17 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 17. Вяселле - 2 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 8 лютага 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=Z9ASQknKDZA&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=19 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 18. Вяселле - 3 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 22 лютага 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=U3fbfqNxBf8&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=20 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 20. Вяселле - 5 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 5 сакавіка 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=lmGnySqao8Q&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=21 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 21. Вяселле - 6 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 7 сакавіка 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=O0TKTflMJdI&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=22 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 22. Вяселле - 7 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} {{слупок-2}} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 14 сакавіка 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=O0TKTflMJdI&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=22 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 23. Вяселле - 8 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 30 траўня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=N9Vdm01-qeY&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=24 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 24. Вяселле - 9 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 5 красавіка 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=DWDOudpwKFk&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=24 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 25. Вяселле - 10 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 15 красавіка 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=QPyx4LZQ4Ew&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=25 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 26. Вяселле - 11 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 18 красавіка 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=WJN3v0rWdSI&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=26 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 27. Вяселле - 12 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 29 красавіка 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=8tiIP2R6bfI&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=27 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 28 Вяселле - 13 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 3 траўня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=C6pRPLcp8As&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=28 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 29. Вяселле - 14 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 20 траўня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=2SCH3RG8p9Q&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=29 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 30 Вяселле - 15 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 23 траўня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=JN1fzR-gsaY&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=30 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 31 Вяселле - 16 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 30 траўня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=6ojVJS5E7E4&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=31 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 32 Вяселле - 17 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 7 чэрвеня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=XOenRhsR1ks&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=32 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 33 Вяселле - 18 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 14 чэрвеня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=uno9Km5baJY&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=33 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 34 Вяселле - 19 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 23 студзеня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=H4MHYTQAiw8&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=34 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 35 Вяселле - 20 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 5 ліпеня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=xEXQ993qpdg&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=35 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 36 Вяселле - 21 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 11 ліпеня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=5wzyVAaYIQQ&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=36 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 37 Вяселле - 22 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 19 ліпеня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=XtwzSj88eGE&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=37 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 38 Вяселле - 23 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 26 ліпеня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=dcFuM415BQU&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=38 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 39 Вяселле - 24 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 15 жніўня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=W-v0j-yic3w&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=39 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 40 Вяселле - 25 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 26 жніўня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=mVqm0EEv0nw&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=40 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 41 Вяселле - 26 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 30 жніўня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=_WOXDi6dvt0&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=41 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 42 Вяселле - 27 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 12 верасьня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=ju7DBFego3o&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=42 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 43 Вяселле - 28 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 12 верасьня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=wwQvFJksCS8&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=43 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 44 Вяселле - 29 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 27 верасьня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=KVoK7SEM1PM&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=44| копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 45 Вяселле - 30 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} {{слупок-канец}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * [[Янка Саламевіч|Саламевіч І.]] Крук Іван Іванавіч. {{Літаратура/БелЭн|8}} — С. 484. {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Крук, Іван Іванавіч}} [[Катэгорыя:Беларускія фальклярысты]] 3lnvjta6vwqkz8jopf6ml2dyorpn3h4 2673612 2673539 2026-06-11T22:31:33Z SergeiSEE 38150 дапаўненьне літаратура 2673612 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Крук}} {{Навуковец}} '''Іва́н Іва́навіч Крук''' ({{Н}} 15 чэрвеня 1954, в. [[Згурск]], [[Ігуменскі раён]], [[Менская вобласьць]]) — беларускі [[Фальклярыстыка|фальклярыст]]. [[Кандыдат філялягічных навук]] (1985), рэктар Інстытуту культуры Беларусі. == Біяграфія == Скончыў [[Менскі пэдагагічны інстытут]] (1975). Працаваў настаўнікам. 3 1979 у [[Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклёру|Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклёру]] АН Беларусі, зьяўляўся вучоным сакратаром. З 1992 у Акадэміі пасьлядыплёмнай адукацыі, загадчык катэдры. З 1998 прарэктар [[Беларуская акадэмія мастацтваў|Беларускай акадэміі мастацтваў]], пасьля загадчык катэдры, дацэнт Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту культуры і мастацтваў. У 2011 прызначаны рэктарам Інстытуту культуры Беларусі. Дасьледуе беларускі фальклёр, народную культуру, беларускі [[народны каляндар]] і іншае. Аўтар манаграфіяў «Усходнеславянскія казкі пра жывёл» (1992), «Сьледам за сонцам: Беларускі народны каляндар: сьвята, абрады, паэзія» (1994), суаўтар прац «Магія слова чароўнага», «Беларускі фальклор у сучасных запісах: Традыцыйныя жанры: Мінская вобласьць» (абедзьве 1995), «Народная культура і сучасная школа» (1996) і іншых. Завяршае работу над доктарскай дысэртацыяй «Лікавы код у міфапаэтычнай спадчыне Беларусі». == Кнігапіс == * {{Кніга|аўтар = Янка Крук. |частка = |загаловак = Сімволіка беларускай народнай культуры |арыгінал = |спасылка = https://knihi-online.com/simvolika-bielaruskaj-narodnaj-kultury-janka-kruk.html |адказны = |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Беларусь (выдавецтва)|Беларусь]] |год = 2011 |том = |старонкі = |старонак = 430 |сэрыя = |isbn = 978-985-01-0863-0|наклад = 3000}} == Відэа == {{слупок-пачатак-малы}} {{слупок-2}} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 17 кастрычніка 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=kfurd41HQ5s&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 17 кастрычніка 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=2ESEIlP2_5w&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=4 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 18 кастрычніка 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=El38XJcKzl4&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=4 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 24 кастрычніка 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=El38XJcKzl4&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=4 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 30 кастрычніка 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=lekheMR0QZE&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=5 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. [[Аляксандар Цітавец]]| прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 9 лістапада 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=EflqubvSpaU&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=6 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 05. Дзяды - 1 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 9 лістапада 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=0i4NMJ6nGq4&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=7 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 06. Дзяды - 2 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 9 лістапада 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=LvE1wEt6vcI&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=8 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 07. Жніво | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 4 сьнежня 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=AREqyvP64zw&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=9 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 7 сьнежня 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=pZyD-T29Rm0&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=10 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 09. Купалле - 1 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 14 сьнежня 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=-hq0VlYh-dg&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=11 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 10. Купалле - 2 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 22 сьнежня 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=pou83KiL2MQ&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=12 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 11. Купалле - 3 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 2 студзеня 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=L1r6OI9HCIo&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=13 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 4 студзеня 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=Gfy34FCmdvI&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=14 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 13. Каляды | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 11 студзеня 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=E-7BAeUdEx8&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=15 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 14. Каляды - 2 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 18 студзеня 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=c9S0tOFSX94&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=16 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 15. Каляды - 3 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 25 студзеня 2018 | url = https://www.youtube.com/watch?v=Yl9L7O8Hqxg&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=17 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 16. Вяселле - 1 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 1 лютага 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=RHM3YMvvvZU&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=17 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 17. Вяселле - 2 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 8 лютага 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=Z9ASQknKDZA&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=19 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 18. Вяселле - 3 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 22 лютага 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=U3fbfqNxBf8&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=20 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 20. Вяселле - 5 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 5 сакавіка 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=lmGnySqao8Q&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=21 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 21. Вяселле - 6 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 7 сакавіка 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=O0TKTflMJdI&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=22 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 22. Вяселле - 7 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} {{слупок-2}} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 14 сакавіка 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=O0TKTflMJdI&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=22 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 23. Вяселле - 8 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 30 траўня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=N9Vdm01-qeY&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=24 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 24. Вяселле - 9 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 5 красавіка 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=DWDOudpwKFk&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=24 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 25. Вяселле - 10 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 15 красавіка 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=QPyx4LZQ4Ew&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=25 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 26. Вяселле - 11 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 18 красавіка 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=WJN3v0rWdSI&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=26 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 27. Вяселле - 12 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 29 красавіка 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=8tiIP2R6bfI&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=27 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 28 Вяселле - 13 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 3 траўня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=C6pRPLcp8As&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=28 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 29. Вяселле - 14 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 20 траўня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=2SCH3RG8p9Q&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=29 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 30 Вяселле - 15 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 23 траўня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=JN1fzR-gsaY&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=30 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 31 Вяселле - 16 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 30 траўня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=6ojVJS5E7E4&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=31 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 32 Вяселле - 17 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 7 чэрвеня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=XOenRhsR1ks&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=32 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 33 Вяселле - 18 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 14 чэрвеня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=uno9Km5baJY&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=33 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 34 Вяселле - 19 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 23 студзеня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=H4MHYTQAiw8&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=34 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 35 Вяселле - 20 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 5 ліпеня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=xEXQ993qpdg&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=35 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 36 Вяселле - 21 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 11 ліпеня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=5wzyVAaYIQQ&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=36 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 37 Вяселле - 22 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 19 ліпеня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=XtwzSj88eGE&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=37 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 38 Вяселле - 23 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 26 ліпеня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=dcFuM415BQU&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=38 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 39 Вяселле - 24 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 15 жніўня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=W-v0j-yic3w&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=39 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 40 Вяселле - 25 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 26 жніўня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=mVqm0EEv0nw&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=40 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 41 Вяселле - 26 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 30 жніўня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=_WOXDi6dvt0&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=41 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 42 Вяселле - 27 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 12 верасьня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=ju7DBFego3o&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=42 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 43 Вяселле - 28 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 12 верасьня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=wwQvFJksCS8&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=43 | копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 44 Вяселле - 29 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} * {{Спасылка | аўтар = Іван Крук. | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 27 верасьня 2019 | url = https://www.youtube.com/watch?v=KVoK7SEM1PM&list=PLjy7iNqRDZ69B8-gYIBSXLNLGPrTXZkTD&index=44| копія = | дата копіі = | загаловак = Іван Крук. Традыцыйная культура беларусаў - 2. 45 Вяселле - 30 | фармат = | назва праекту = Дыялёгі пра культуру | выдавец = [[Культура (радыё)|Радыё «Культура»]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} {{слупок-канец}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Беларускі фальклор: энцыклапедыя |арыгінал = |спасылка = |адказны =рэдкал.: Г.П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш. |выданьне |месца ={{Менск (Мінск)}}|выдавецтва =[[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] |год = 2005 |том = 1: А - К|старонкі = 722|старонак = 766|сэрыя = |isbn = 985-11-0334-9|наклад = }} * [[Янка Саламевіч|Саламевіч І.]] Крук Іван Іванавіч. {{Літаратура/БелЭн|8}} — С. 484. == Вонкавыя спасылкі == * {{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://bis.nlb.by/by/documents/138300 | копія = | дата копіі = | загаловак = Крук Іван Іванавіч (Крук Янка) | фармат = | назва праекту = [[Беларусь у асобах і падзеях]] | выдавец = «[[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]] | дата доступу = | accessyear = | мова = | камэнтар = }} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Крук, Іван Іванавіч}} [[Катэгорыя:Беларускія фальклярысты]] e32184o87inhmlaud1ur64u97jskva3 0 176976 2673653 2672619 2026-06-12T09:58:40Z SergeiSEE 38150 дапаўненьне выява 2673653 wikitext text/x-wiki {{Славутасьць |Тып = Помнік сакральнай архітэктуры |Назва = Касьцёл Сьвятога Антонія Падуанскага і кляштар францішканаў |Арыгінальная назва = |Выява = Vorša, Daminikanskaja-Franciškanski. Ворша, Дамініканская-Францішканскі (J. Dzieržanoŭski, 1913).jpg |Подпіс выявы = Касьцёл Сьвятога Антонія і кляштар<br/> францішканаў у 1913 годзе |Шырыня выявы = |Статус = Ахоўная зона |Краіна = Беларусь |Назва месцазнаходжаньня = [[Места]] |Месцазнаходжаньне = [[Ворша]] |Канфэсія = |Эпархія = |Ордэнская прыналежнасьць = |Тып кляштара = |Тып будынка = |Архітэктурны стыль = |Аўтар праекту = |Будаўнік = |Заснавальнік = |Першае згадваньне = |Заснаваньне = XVII ст. |Асноўныя даты = {{Славутасьць/Даты||||||}} |Скасаваны = |Пачатак будаўніцтва = |Канчатак будаўніцтва = |Будынкі = {{Славутасьць/Будынкі||||||}} |Прыбудоўкі = |Вядомыя насельнікі = |Рэліквіі = |Плябан = |Стан = |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 30 |Шырата сэкундаў = 16.83 |Даўгата паўшар’е = усходняе |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 24 |Даўгата сэкундаў = 50.39 |Назва мапы = |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = |Commons = }} [[Файл:Vorša, Dniapro. Ворша, Дняпро (1840).jpg|280пкс|міні|зьлева|У панараме места, 1840 г.]] [[Файл:Vorša Biełaruś Klaštar Francyškanaŭ.jpg|266пкс|міні|справа|Кляштар фрацышканаў у 2013 годзе]] '''Касьцёл Сьвятога Антонія Падуанскага і кляштар францішканаў''' — помнік архітэктуры XVIII стагодзьдзя ў [[Ворша|Воршы]]. Знаходзіцца на Зааршыньні, пад адрасам ''[[Дамініканская вуліца (Ворша)|Дамініканская вуліца]], 4''. Касьцёл і кляштар дзеялі да 1863 году. Твор архітэктуры [[барока]]. Аб’ект [[Дзяржаўны сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь|Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі]]. Комплекс Аршанскага [[францішкане|францішканскага]] [[кляштар]]у складаўся з касьцёла і кляштарнага корпуса. У 1970-я гады [[Сьпіс помнікаў гісторыі і архітэктуры Беларусі, зруйнаваных уладамі СССР|савецкія ўлады зруйнавалі касьцёл]] (захаваліся падмуркі). З савецкіх часоў кляштарны корпус знаходзіцца ў занядбаным стане. == Гісторыя == === Вялікае Княства Літоўскае === Кляштар францішканаў у Воршы фундаваў у 1680 годзе стольнік рэчыцкі [[Войцех Станіслаў Катоўскі]]. Першыя кляштарныя пабудовы, відаць, былі драўлянымі. Мураваны касьцёл пад тытулам Нараджэньня Найсьвяцейшай Панны Марыі зь вежай-званіцай асьвяцілі 10 жніўня 1768 году. Тады ж збудавалі жылы корпус. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Па [[Першы падзел Рэчы Паспалітай|першым падзеле Рэчы Паспалітай]] (1772 год), калі Ворша апынулася ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]], касьцёл і кляштар працягвалі дзеяць. У пачатку XIX ст. касьцёл пацярпеў ад пажару, па адбудове яго пераасьвяцілі пад тытулам Сьвятога Антонія. Па здушэньні [[Паўстаньне 1863—1864 гадоў|нацыяльнальна-вызвольнага паўстаньня]] (1863—1864) у 1863 годзе [[Русіфікацыя Беларусі|расейскія ўлады гвалтоўна ліквідавалі кляштар]]. Пазьней у кляштарных будынкаў разьмяшчаліся інвалідная каманда, арыштанцкі дом. === Найноўшы час === У 1920—1930-я гады ў будынках кляштару знаходзілася рамесная вучэльня<ref>[[Аляксандар Ярашэвіч|Ярашэвіч А.]] Аршанскі кляштар францысканцаў // {{Літаратура/ЭВКЛ|1к}} С. 252.</ref>. У 1970-я гады [[Сьпіс помнікаў гісторыі і архітэктуры Беларусі, зруйнаваных уладамі СССР|савецкія ўлады зруйнавалі касьцёл]] дзеля пашырэньня праезнай часткі. У наш час будынак кляштару занядбаны. == Архітэктура == === Касьцёл === Касьцёл — [[базыліка]] з 2-яруснай вежай-званіцай, якая мела [[Шатровы дах|шатровае пакрыцьцё]]. Бакавыя фасады рытмічна падзяляліся высокімі аркавымі аконнымі праёмамі. Будынак арыентаваўся [[алтар]]ом на поўдзень, галоўным фасадам зьвяртаўся да вуліцы і да ракі, разьмяшчаўся зь невялікім водступам ад лініі забудовы. Інтэр’ер аздаблялі 7 алтароў, сярод якіх Нараджэньня Панны Марыі, Езуса Хрыста, Апекі Найсьвяцейшай Божай Маці, Сьвятога Францішка, Сьвятога Антонія, Сьвятога Язэпа. === Кляштар === Кляштарны корпус — 2-павярховы прастакутны ў пляне будынак. Стаяў ззаду касьцёла, трохі ўгору рэльефам мясцовасьці. == Галерэя == === Гістарычныя здымкі === <gallery widths=150 heights=150 caption="Старыя здымкі" class="center"> Vorša, Zaaršyńnie, Daminikanski-Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Дамініканскі-Францішканскі (J. Dzieržanoŭski, 1913).jpg|Ю. Дзержаноўскі, 1913 г. Vorša, Zaaršyńnie, Daminikanski-Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Дамініканскі-Францішканскі (1901-18) (2).jpg|да 1918 г. Vorša, Zaaršyńnie, Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Францішканскі (1901-29).jpg|да 1930 г. Vorša, Zaaršyńnie, Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Францішканскі (1939).jpg|1939 г. </gallery> <gallery widths=150 heights=150 class="center"> Vorša, Zaaršyńnie, Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Францішканскі (1939) (2).jpg|1939 г. Vorša, Zaaršyńnie, Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Францішканскі (1939) (3).jpg|1939 г. Vorša, Zaaršyńnie, Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Францішканскі (1939) (4).jpg|1939 г. Vorša, Zaaršyńnie, Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Францішканскі (1939) (5).jpg|1939 г. </gallery> <gallery widths=150 heights=150 class="center"> Vorša, Aršyca-Zaaršyńnie, Franciškanski-Daminikanski. Ворша, Аршыца-Зааршыньне, Францішканскі-Дамініканскі (1930-41).jpg|да 1941 г. Vorša, Zaaršyńnie, Daminikanski-Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Дамініканскі-Францішканскі (1941).jpg|1941 г. Vorša, Zaaršyńnie, Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Францішканскі (1941).jpg|1941 г. Vorša, Zaaršyńnie, Škłoŭskaja. Ворша, Зааршыньне, Шклоўская (1941).jpg|1941 г. </gallery> <gallery widths=150 heights=150 class="center"> Vorša, Zaaršyńnie, Škłoŭskaja. Ворша, Зааршыньне, Шклоўская (1941) (2).jpg|1941 г. Vorša, Zaaršyńnie, Škłoŭskaja. Ворша, Зааршыньне, Шклоўская (08.1941).jpg|жнівень 1941 г. Aršanski zamak. Аршанскі замак (1941-44).jpg|1941—1944 гг. Vorša, Zaaršyńnie, Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Францішканскі (1941-44).jpg|1941—1944 гг. </gallery> <gallery widths=150 heights=150 class="center"> Vorša, Zaaršyńnie, Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Францішканскі (1941-44) (2).jpg|1941—1944 гг. Vorša, Zaaršyńnie, Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Францішканскі (1941-44) (3).jpg|1941—1944 гг. Vorša, Dniapro-Aršyca. Ворша, Дняпро-Аршыца (1941-44).jpg|1941—1944 гг. Vorša, Zaaršyńnie, Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Францішканскі (1942).jpg|1942 г. </gallery> <gallery widths=150 heights=150 class="center"> Vorša, Zaaršyńnie, Daminikanski-Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Дамініканскі-Францішканскі (1943).jpg Vorša, Daminikanskaja-Franciškanski. Ворша, Дамініканская-Францішканскі (1943).jpg|1943 г. Vorša, Zaaršyńnie, Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Францішканскі (1945-49).jpg|па 1944 г. Vorša, Zaaršyńnie, Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Францішканскі (1945-49) (2).jpg|па 1944 г. </gallery> == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Кніга|аўтар = [[Анатоль Кулагін|А. М. Кулагін]]. |частка = |загаловак = Каталіцкія храмы Беларусі. |арыгінал = |спасылка = |адказны = фатограф А. Л. Дыбоўскі |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] |год = 2008|том = |старонкі = 273 |старонак = 488 |сэрыя = |isbn = 978-985-11-0395-5 |наклад = }} * [[Аляксандар Ярашэвіч|Ярашэвіч А.]] Аршанскі кляштар францысканцаў. // {{Літаратура/БелЭн|1|540}} * [[Аляксандар Ярашэвіч|Ярашэвіч А.]] Аршанскі кляштар францысканцаў. // {{Літаратура/ЭВКЛ|1}} С. 252. * {{Літаратура/Кляштары ўсходняй і заходняй традыцыяў}} == Вонкавыя спасылкі == {{Гісторыка-культурная каштоўнасьць Рэспублікі Беларусь|212Г000889}} * {{Радзіма майго духу|4528|аб’ект|Касьцёл Сьвятога Антонія Падуанскага і кляштар францішканаў у Воршы}} [[Катэгорыя:Колішнія касьцёлы Воршы|Францішканаў]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў XIII стагодзьдзі|Ворша]] [[Катэгорыя:Францішканскія кляштары Беларусі|Ворша]] [[Катэгорыя:Барочныя збудаваньні ВКЛ]] [[Катэгорыя:Барочныя збудаваньні Воршы]] [[Катэгорыя:Зьнішчаныя савецкай уладай збудаваньні Беларусі]] [[Катэгорыя:Зьнішчаныя збудаваньні Воршы]] nejaerkd4bp3m3fx0i95xxcmmasjr29 2673661 2673653 2026-06-12T10:17:53Z SergeiSEE 38150 2673661 wikitext text/x-wiki {{Славутасьць |Тып = Помнік сакральнай архітэктуры |Назва = Касьцёл Сьвятога Антонія Падуанскага і кляштар францішканаў |Арыгінальная назва = |Выява = Vorša, Daminikanskaja-Franciškanski. Ворша, Дамініканская-Францішканскі (J. Dzieržanoŭski, 1913).jpg |Подпіс выявы = Касьцёл Сьвятога Антонія і кляштар<br/> францішканаў у 1913 годзе |Шырыня выявы = |Статус = Ахоўная зона |Краіна = Беларусь |Назва месцазнаходжаньня = [[Места]] |Месцазнаходжаньне = [[Ворша]] |Канфэсія = |Эпархія = |Ордэнская прыналежнасьць = |Тып кляштара = |Тып будынка = |Архітэктурны стыль = |Аўтар праекту = |Будаўнік = |Заснавальнік = |Першае згадваньне = |Заснаваньне = XVII ст. |Асноўныя даты = {{Славутасьць/Даты||||||}} |Скасаваны = |Пачатак будаўніцтва = |Канчатак будаўніцтва = |Будынкі = {{Славутасьць/Будынкі||||||}} |Прыбудоўкі = |Вядомыя насельнікі = |Рэліквіі = |Плябан = |Стан = |Шырата паўшар’е = паўночнае |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 30 |Шырата сэкундаў = 16.83 |Даўгата паўшар’е = усходняе |Даўгата градусаў = 30 |Даўгата хвілінаў = 24 |Даўгата сэкундаў = 50.39 |Назва мапы = |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Сайт = |Commons = }} [[Файл:Vorša, Dniapro. Ворша, Дняпро (1840).jpg|280пкс|міні|зьлева|У панараме места, 1840 г.]] [[Файл:Vorša Biełaruś Klaštar Francyškanaŭ.jpg|266пкс|міні|справа|Кляштар францішканаў у 2013 годзе]] '''Касьцёл Сьвятога Антонія Падуанскага і кляштар францішканаў''' — помнік архітэктуры XVIII стагодзьдзя ў [[Ворша|Воршы]]. Знаходзіцца на Зааршыньні, пад адрасам ''[[Дамініканская вуліца (Ворша)|Дамініканская вуліца]], 4''. Касьцёл і кляштар дзеялі да 1863 году. Твор архітэктуры [[барока]]. Аб’ект [[Дзяржаўны сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь|Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі]]. Комплекс Аршанскага [[францішкане|францішканскага]] [[кляштар]]у складаўся з касьцёла і кляштарнага корпуса. У 1970-я гады [[Сьпіс помнікаў гісторыі і архітэктуры Беларусі, зруйнаваных уладамі СССР|савецкія ўлады зруйнавалі касьцёл]] (захаваліся падмуркі). З савецкіх часоў кляштарны корпус знаходзіцца ў занядбаным стане. == Гісторыя == === Вялікае Княства Літоўскае === Кляштар францішканаў у Воршы фундаваў у 1680 годзе стольнік рэчыцкі [[Войцех Станіслаў Катоўскі]]. Першыя кляштарныя пабудовы, відаць, былі драўлянымі. Мураваны касьцёл пад тытулам Нараджэньня Найсьвяцейшай Панны Марыі зь вежай-званіцай асьвяцілі 10 жніўня 1768 году. Тады ж збудавалі жылы корпус. === Пад уладай Расейскай імпэрыі === Па [[Першы падзел Рэчы Паспалітай|першым падзеле Рэчы Паспалітай]] (1772 год), калі Ворша апынулася ў складзе [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]], касьцёл і кляштар працягвалі дзеяць. У пачатку XIX ст. касьцёл пацярпеў ад пажару, па адбудове яго пераасьвяцілі пад тытулам Сьвятога Антонія. Па здушэньні [[Паўстаньне 1863—1864 гадоў|нацыяльнальна-вызвольнага паўстаньня]] (1863—1864) у 1863 годзе [[Русіфікацыя Беларусі|расейскія ўлады гвалтоўна ліквідавалі кляштар]]. Пазьней у кляштарных будынкаў разьмяшчаліся інвалідная каманда, арыштанцкі дом. === Найноўшы час === У 1920—1930-я гады ў будынках кляштару знаходзілася рамесная вучэльня<ref>[[Аляксандар Ярашэвіч|Ярашэвіч А.]] Аршанскі кляштар францысканцаў // {{Літаратура/ЭВКЛ|1к}} С. 252.</ref>. У 1970-я гады [[Сьпіс помнікаў гісторыі і архітэктуры Беларусі, зруйнаваных уладамі СССР|савецкія ўлады зруйнавалі касьцёл]] дзеля пашырэньня праезнай часткі. У наш час будынак кляштару занядбаны. == Архітэктура == === Касьцёл === Касьцёл — [[базыліка]] з 2-яруснай вежай-званіцай, якая мела [[Шатровы дах|шатровае пакрыцьцё]]. Бакавыя фасады рытмічна падзяляліся высокімі аркавымі аконнымі праёмамі. Будынак арыентаваўся [[алтар]]ом на поўдзень, галоўным фасадам зьвяртаўся да вуліцы і да ракі, разьмяшчаўся зь невялікім водступам ад лініі забудовы. Інтэр’ер аздаблялі 7 алтароў, сярод якіх Нараджэньня Панны Марыі, Езуса Хрыста, Апекі Найсьвяцейшай Божай Маці, Сьвятога Францішка, Сьвятога Антонія, Сьвятога Язэпа. === Кляштар === Кляштарны корпус — 2-павярховы прастакутны ў пляне будынак. Стаяў ззаду касьцёла, трохі ўгору рэльефам мясцовасьці. == Галерэя == === Гістарычныя здымкі === <gallery widths=150 heights=150 caption="Старыя здымкі" class="center"> Vorša, Zaaršyńnie, Daminikanski-Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Дамініканскі-Францішканскі (J. Dzieržanoŭski, 1913).jpg|Ю. Дзержаноўскі, 1913 г. Vorša, Zaaršyńnie, Daminikanski-Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Дамініканскі-Францішканскі (1901-18) (2).jpg|да 1918 г. Vorša, Zaaršyńnie, Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Францішканскі (1901-29).jpg|да 1930 г. Vorša, Zaaršyńnie, Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Францішканскі (1939).jpg|1939 г. </gallery> <gallery widths=150 heights=150 class="center"> Vorša, Zaaršyńnie, Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Францішканскі (1939) (2).jpg|1939 г. Vorša, Zaaršyńnie, Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Францішканскі (1939) (3).jpg|1939 г. Vorša, Zaaršyńnie, Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Францішканскі (1939) (4).jpg|1939 г. Vorša, Zaaršyńnie, Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Францішканскі (1939) (5).jpg|1939 г. </gallery> <gallery widths=150 heights=150 class="center"> Vorša, Aršyca-Zaaršyńnie, Franciškanski-Daminikanski. Ворша, Аршыца-Зааршыньне, Францішканскі-Дамініканскі (1930-41).jpg|да 1941 г. Vorša, Zaaršyńnie, Daminikanski-Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Дамініканскі-Францішканскі (1941).jpg|1941 г. Vorša, Zaaršyńnie, Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Францішканскі (1941).jpg|1941 г. Vorša, Zaaršyńnie, Škłoŭskaja. Ворша, Зааршыньне, Шклоўская (1941).jpg|1941 г. </gallery> <gallery widths=150 heights=150 class="center"> Vorša, Zaaršyńnie, Škłoŭskaja. Ворша, Зааршыньне, Шклоўская (1941) (2).jpg|1941 г. Vorša, Zaaršyńnie, Škłoŭskaja. Ворша, Зааршыньне, Шклоўская (08.1941).jpg|жнівень 1941 г. Aršanski zamak. Аршанскі замак (1941-44).jpg|1941—1944 гг. Vorša, Zaaršyńnie, Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Францішканскі (1941-44).jpg|1941—1944 гг. </gallery> <gallery widths=150 heights=150 class="center"> Vorša, Zaaršyńnie, Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Францішканскі (1941-44) (2).jpg|1941—1944 гг. Vorša, Zaaršyńnie, Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Францішканскі (1941-44) (3).jpg|1941—1944 гг. Vorša, Dniapro-Aršyca. Ворша, Дняпро-Аршыца (1941-44).jpg|1941—1944 гг. Vorša, Zaaršyńnie, Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Францішканскі (1942).jpg|1942 г. </gallery> <gallery widths=150 heights=150 class="center"> Vorša, Zaaršyńnie, Daminikanski-Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Дамініканскі-Францішканскі (1943).jpg Vorša, Daminikanskaja-Franciškanski. Ворша, Дамініканская-Францішканскі (1943).jpg|1943 г. Vorša, Zaaršyńnie, Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Францішканскі (1945-49).jpg|па 1944 г. Vorša, Zaaršyńnie, Franciškanski. Ворша, Зааршыньне, Францішканскі (1945-49) (2).jpg|па 1944 г. </gallery> == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Кніга|аўтар = [[Анатоль Кулагін|А. М. Кулагін]]. |частка = |загаловак = Каталіцкія храмы Беларусі. |арыгінал = |спасылка = |адказны = фатограф А. Л. Дыбоўскі |выданьне = |месца = {{Менск (Мінск)}} |выдавецтва = [[Беларуская энцыкляпэдыя імя Петруся Броўкі]] |год = 2008|том = |старонкі = 273 |старонак = 488 |сэрыя = |isbn = 978-985-11-0395-5 |наклад = }} * [[Аляксандар Ярашэвіч|Ярашэвіч А.]] Аршанскі кляштар францысканцаў. // {{Літаратура/БелЭн|1|540}} * [[Аляксандар Ярашэвіч|Ярашэвіч А.]] Аршанскі кляштар францысканцаў. // {{Літаратура/ЭВКЛ|1}} С. 252. * {{Літаратура/Кляштары ўсходняй і заходняй традыцыяў}} == Вонкавыя спасылкі == {{Гісторыка-культурная каштоўнасьць Рэспублікі Беларусь|212Г000889}} * {{Радзіма майго духу|4528|аб’ект|Касьцёл Сьвятога Антонія Падуанскага і кляштар францішканаў у Воршы}} [[Катэгорыя:Колішнія касьцёлы Воршы|Францішканаў]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў XIII стагодзьдзі|Ворша]] [[Катэгорыя:Францішканскія кляштары Беларусі|Ворша]] [[Катэгорыя:Барочныя збудаваньні ВКЛ]] [[Катэгорыя:Барочныя збудаваньні Воршы]] [[Катэгорыя:Зьнішчаныя савецкай уладай збудаваньні Беларусі]] [[Катэгорыя:Зьнішчаныя збудаваньні Воршы]] hgdkp6srn06rf36zfsi2nah5dkn9xgd 0 177405 2673604 2048274 2026-06-11T22:14:16Z PRChina Taiwan 98239 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|0 */ 2673604 wikitext text/x-wiki {{Узнагарода |Назва = Званьне «Герой Узбэкітана» |Выява = Uzbekiston Qahramoni.svg |Выява стужкі = |Выява 2 бок = |Выява стужкі 2 бок = |Выява 3 бок = |Выява стужкі 3 бок = |Памер выявы = |Арыгінальная назва = {{мова-uz|Ўзбекистон қаҳрамони}} |Дэвіз = |Краіна = [[Узбэкістан]] |Тып = ордэн |Каму ўручаецца = грамадзяне [[Узбэкістан]]а |Падставы ўзнагароджаньня = Указ Прэзідэнта Узбэкістана |Статус = ўручаецца |Парамэтры = сплаў золата 750 пробы, вага 12,5 г |Дата ўстановы = 5 траўня 1994 |Першае ўзнагароджаньне = |Апошняе ўзнагароджаньне = |Колькасьць = |Старэйшая ўзнагарода = |Малодшая ўзнагарода = |Адпавядае = }} '''Званьне «Герой Узбэкістана»''' ({{мова-uz|Ўзбекистон қаҳрамони}}) — дзяржаўная ўзнагарода [[Рэспубліка|Рэспублікі]] [[Узбэкістан|Ўзбэкістан]]. Зьяўляецца вышэйшай ступеньню адрозьненьня й прысвойваецца грамадзянам Рэспублікі Ўзбэкістан за заслугі перад дзяржавай і народам, злучаныя са зьдзяйсьненьнем геройскага вычыну. У асобных выпадках званьне «Герой Узбэкістана» можа быць прысвоена й асобам, якія не зьяўляюцца грамадзянамі Рэспублікі Ўзбэкістан. == Прысваеньне == Званьне «Герой Узбэкістана» прысвойваецца Прэзыдэнтам Рэспублікі Ўзбэкістан. Указ пра прысваеньне званьня публікуецца ў друку й іншых [[Сродак масавай інфармацыі|сродках масавай інфармацыі]]. Асобе, ганараванай званьнем «Герой Узбэкістана», уручаюцца мэдаль «Залатая зорка» і адпаведны дакумэнт пра прысваеньне званьня. Закон пра ўсталяваньне званьня «Герай Узбэкістана» і ўстанове мэдаля «Залатая зорка» уведзены ў дзеяньне Пастановай Вярхоўнай рады Рэспублікі Ўзбэкістан 5 траўня 1994 году. == Выява == Мэдаль «Залатая зорка» вырабляецца са сплаву золата 750 пробы й мае форму васьміканцовай зоркі з гладкімі двухсьценнымі праменямі. Адлегласьць паміж процілеглымі канцамі зоркі 32 мілімэтры. У цэнтры мэдаля ўсярэдзіне кола дыямэтрам 8 мілімэтраў зьмесцаваны паўмесяц і пяціканцовая зорка, адпаведныя сымболіцы Дзяржаўнага герба Рэспублікі Ўзбэкістан. Паўмесяц упісваецца ў акружнасьць дыямэтрам 6 мілімэтраў, а дыямэтар акружнасьці пяціканцовай зоркі — 3 мілімэтры. На звароткавым боку ў цэнтры мэдалі зьмесцаваны Дзяржаўны герб Рэспублікі Ўзбэкістан. Пад гербам у ніжнім прамені нанесены нумар мэдаля ўвагнутым шрыфтам памерам 1 мілімэтар. Мэдаль з дапамогай вушка й кольца са серабра злучаецца са сярэбнай калодкай памерам 16 х 25 мілімэтраў, выкананай у выглядзе прастакутнай формы з бакавымі выманьнямі. Дэталі калодка й злучальнае кольца пакрыты золатам таўшчынёй 0,25 мікрон. Унутраная частка калодкі пакрыта золатавышывальнай стужкай з колеравымі палоскамі Дзяржаўнага сьцяга рэспублікі. Памер стужкі 11 х 20 мілімэтраў. Калодка на звароткавым боку мае шпількавае мацаваньне. Вага мэдаля 12,5 грама. == Узнагароджаныя == Званьнем "Героя Ўзбэкістана" ўзнагароджаны колішні пан Узбэкістана — [[Іслам Карымаў]]. == Глядзіце таксама == * [http://www.rian.ru/society/20040505/582843.html Званию "Герой Узбекистана" исполнилось 10 лет] [[Катэгорыя:Ордэны Ўзбэкістану]] 74ck8np6h1xf9nyuzdu2hfu0ldrpjdu 0 228369 2673610 2573641 2026-06-11T22:18:37Z PRChina Taiwan 98239 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|0|1 */ 2673610 wikitext text/x-wiki [[Файл:PIV2002 kovrilo.jpg|міні|Агульны выгляд PIV выданьня 2002 року]] '''По́ўны ілюстрава́ны сло́ўнік эспэра́нта''' {{мова-eo|Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto, PIV}} — найбольш аб’ёмны тлумачальны слоўнік мовы [[эспэранта]]. Слоўнік быў падрыхтаваны ґрупаю [[эспэранталёгія|эспэрантоляґаў]] і адмыслоўцаў пад агульнаю рэдакцыяю [[Гастон Варынг’ен|Ґ. Варынг’ена]] ў канцы 1960-х рокаў. Ягонае першае выданьне выйшла ў 1970 годзе, у 1987 годзе зьявіўся дадатак да слоўніку; у 2002 і 2005 роках былі выдадзеныя перапрацаваныя выданьні пад назваю ''Новы поўны ілюстраваны слоўнік эспэранта'' ({{мова-eo|Nova Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto, NPIV, PIV2002, PIV2005}}). У эспэранта-грамадзтве слоўнік разглядаецца як найбольш аўтарытэтны, а для эспэранта як моўнае сыстэмы ён гуляе, па сутнасьці нармуючую ролю. На ягоным ґрунце было выдадзена некалькі эспэранта-нацыянальнамоўных слоўнікаў. Цяпер ё даступным апошняе выданьне (PIV 2005). == Гісторыя стварэньня == === Праца над слоўнікам-папярэднікам === Як папярэдніка Поўнага ілюстраванага слоўніку трэба разглядаць так званы ''Поўны слоўнік'' ({{мова-eo|Plena vortaro}}). Працы над ім былі пачатыя ў сьнежні 1927 року<ref>Гісторыя PIV (з прадмовы да PIV2002, стар 5)</ref>; галоўным ініцыятарам яго стварэньня выступіў францускі эспэрантыст [[Эжэн Ланты]], (які быў тады старшынём і ідэйным натхняльнікам Сусьветнак Безнацыянальнак Асацыяцыі, SAT). Паводле задумай Ланты Поўны слоўнік меў стаць карысным і практычным настаўленьнем кожнаму эспэрантысту. Таму было вырашана ўвесьці ў склад слоўніку ня толькі тлумачэньні асобных словаў, але і прыклады іх ужываньня, пазычаныя з твораў найбольш аўтарытэтных пісьменьнікаў на эспэранта (у першую чаргу — самога [[Людвік Замэнгоф|Замэнгофа]]). Агульнае кіраўніцтва над стварэньнем слоўніку было даручанае францускаму лінґвісту [[Эмілье Гражан-Мапін|Э. Ґражан-Мапіну]]; зь ім супрацоўнічалі А. Эсэлін і Ґастон Варынгіен, але Эсэлін праз хваробу ня мог працаваць доўгі час, таму значную частку працы выканаў па сутнасьці, Ґ. Варынгіен. Да агульналітаратурнае лексыкі было вырашана дадаць пэўную колькасьць тэхнічных і вузкаадмысловых тэрмінаў; гэтую працу каардынаваў С. Ґрэнкамп-Корнфэльд, які меў гуманітарную адукацыю, таму тэхнічная частка першага выданьня выйшла недастаткова выверанаю й збалянсаванаю. Адзіным сапраўды добра прапрацаваным разьдзелам быў «гістарычны матэрыялізм». Слоўнік быў выдадзены ў кастрычніку 1930 року і стаў настолькі запатрабаваным, што ўжо ў сьнежні Э. Ланты заплянаваў ажыцьцявіць другое выданьне. Але яно выйшла толькі ў ліпені 1934 року. У параўнаньні зь першым выданьнем значна павялічылася колькасьць прыкладаў і дадалося каля 200 новых слоўнікавых артыкулаў — у выніку другое выданьне Поўнага слоўніку зьмяшчала 7004 слоўнікавых артыкулы, якія ў выніку (з улікам вытворных словаў, прыведзеных у артыкулах) тлумачылі каля 15 тысячаў словаў. У 1953 годзе пад кіраўніцтвам Ґ. Варынг’ена быў выдадзены дадатак да поўнага слоўніку, у якім было дададзена яшчэ каля 900 артыкулаў. З тых часоў слоўнік неадаразова перавыдаваўся, апошняе (11-е) выданьне выйшла ў 1996 годзе. Нягледзячы на крытыку (у асноўным слоўнік крытыкаваўся за ўлучэньне шматлікіх так званых «нэаляґізмаў»), Поўны слоўнік хутка пачаў разглядацца як найбольш аўтарытэтны і, па сутнасьці, нармаваны слоўнік эспэранта (хоць на гэтую ролю ён першапачаткова не прэтэндаваў). На ягоным ґрунце быў падрыхтаваны шэраг іншых слоўнікаў, у тым ліку першы «Зваротны слоўнік эспэранта» (у 1967 годзе; цікава, што яго падрыхтоўка адбывалася з дапамогаю кампутара, які ў той час працаваў яшчэ з пэрфакарткамі, такім чынам, Поўны слоўнік стаў першым слоўнікам эспэранта, які быў запісаны ў электронным выглядзе<ref>Ґазэта «Heroldo de Esperanto», 1967, №2, стар. 3</ref>). Аўтарытэт слоўніку быў такім вялікім, што нават у 1980-ых роках асобныя слоўнікі эспэранта прыводзілі інфармацыю пра тое, ці ўтрымліваецца той ці іншы корань у Поўным слоўніку<ref>Напрыклад, «Esperanta Bildvortaro» Р. Айхгальца: {{кніга|аўтар = Eihholz R.|частка = |загаловак = Ілюстраваны слоўнік эспэранта|арыгінал = Esperanta Bildvortaro|спасылка = |адказны = |выданьне = першае|месца = Bailieboro (Канада)|выдавецтва = "Esperanto Press"|год = 1988|том = |старонкі = |старонак = 880|сэрыя = |isbn = 0-919186-32-7}}</ref>. PV таксама паслужыў ґрунтам для Сеткавага слоўніку эспэранта<ref>Гл. http://reta-vortaro.de/revo/</ref> і, такім чынам, працягвае ўплываць на ўжо трэцяе-чацьвертае пакаленьне эспэрантыстаў. [[Файл:Gaston_Waringhien.jpg|thumb|250px|[[Гастон Варынгіен|Ґастон Варынгіен]] (рэдактар слоўніку), разам зь ягоным рукапісам]] === Выданьне PIV === Пачынаючы з 1945 року Ґ. Варынгіен плянуе выданьне больш поўнага і аб’ёмнага слоўніку эспэранта, які б меў у сабе ўласныя імёны, а таксама прапанаваў добра распрацаваную навуковую тэрміналёґію. З дапамогаю міжнароднае каманды з П. Нэрґарда, К. Стэп-Бовіца і У. Нівэльда ён пачынае збор тэрмінаў для новага слоўніку, але тагачасныя абставіны не спрыялі выданьню вялікага слоўніку. Назапашаны матэрыял ужываецца для падрыхтоўкі Дапаўненьня да поўнага слоўніку (1954) і Вялікага эспэранта-францускага слоўніку ({{мова-fr|Grand Diktionnaire Espéranto-Français}}, выдадзены ў 1957 годзе). Падрыхтоўка гэтых слоўнікаў дала зразумець, што такая шырокая праца, як выданьне новага тлумачальнага слоўніку эспэранта, патрабуе большае колькасьці супрацоўнікаў, у выніку чаго Варынгіен набірае каманду з 59 чалавек<ref name="piv">Гісторыя PIV (з прадмовы да PIV2002, стар. 6.</ref>, зь якіх (акрамя ўжо згаданых) найбольшыя ўносіны зрабілі А. Альбо і Р. Гафэркорн; шматлікія з супрацоўнікаў былі прызнанымі аўтарытэтамі ў сваёй галіне і/або ўваходзілі ў [[Акадэмія эспэранта|Акадэмію эспэранта]]; нярэдка яны ўжо мелі досьвед стварэньня вузкаадмысловых слоўнікаў або даведнікаў. Падрыхтоўка чарнавога рукапіса заняла яшчэ ля пяці рокаў і была скончаная ў сакавіку 1965 року. Але яшчэ цягам року ў рукапіс дадаваліся асобныя словы і артыкулы. У канчатковым выглядзе рукапіс заняў 3285 старонак і ўмяшчаў каля 15 250 артыкулаў (у выніку тлумачылася каля 39 400 лексычных адзінкаў)<ref name="piv" />. Напрыканцы кнігі ў выглядзе асобных табліцаў былі дададзеныя шматлікія ілюстрацыі. Кніга была выдадзеная ў 1970 годзе і, нягледзячы на крытыку, хутка заваявала аўтарытэт. Пазьней было выдадзена яшчэ два стэрэатыпных выданьні, а ў 1987 годзе Ґ. Варынгіенам і Р. Лэўро было падрыхтаванае Дапаўненьне да поўнага ілюстраванага слоўніку {{мова-eo|Suplemento al la Plena ilustrita vortaro, SPIV, PIVS}}, якое ўтрымлівала каля тысячы артыкулаў і тлумачыла каля 1300 лексычных адзінкаў (большаю часткаю тэхнічных тэрмінаў). На ґрунце PIV было падрыхтавана некалькі эспэранта-нацыянальнамоўных слоўнікаў, у тым ліку для [[кітайская мова|кітайскае]], [[італьянская мова|італьянскае]] і [[фарсі|пэрсыдзкае]] моваў. === Падрыхтоўка і выданьне NPIV === У 1990 годзе выканаўчым камітэтам SAT (якая валодае выключнымі правамі на выданьне і перавыданьне PIV) было прынята рашэньне пра падрыхтоўку новага выданьня Поўнага ілюстраванага слоўніку, якое б умясьціла ў сябе новыя тэхнічныя тэрміны і было б пазбаўлена тых бракаў, на якія паказвалі крытыкі. Агульнае кіраўніцтва было даручанае францускаму лінґвісту [[Мішэль Дзюк Ганіназ|М. Ґаніназу]]<ref>З прадмовы да PIV2002, стар. 21</ref>. Ґ. Варынгіен ўхваліў накіданы плґн працы і нават пасьпеў даць некалькі кансультацыяў, але сьмерць перашкодзіла яму прыняць актыўны ўдзел у працы. Для падрыхтоўкі новага выданьня да працы было прыцягнута каля 150 чалавек<ref name="uea">[http://katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=6679 Інфармацыя пра NPIV у сеткавым каталёґе UEA]</ref>. Мінулая вэрсія слоўніку была пераведзеная ў электронную форму, былі падабраныя новыя ілюстрацыі, выпраўленыя памылкі, назвы біяляґічных відаў былі прыведзеныя ў адпаведнасьць з новымі клясыфікацыямі, і, вядома, слоўнік быў значна дапоўнены. Выданьне 2002 року (для яго прынялі назву «Новы поўны ілюстраваны слоўнік эспэранта», {{мова-eo|La nova plena ilustrita vortaro de Esperanto}}; назва часта скарачаецца як''NPIV'' або ''PIV2002'') утрымлівала каля 16 780 артыкулаў і прыводзіла тлумачэньне каля 46 890 лексычных адзінак. У параўнаньні зь мінулым выданьнем фармат слоўніку быў крыху ўзбольшаны, а ілюстрацыі былі перанесеныя непасрэдна ў тэкст. Таксама як і мінулыя выданьні, новы слоўнік хутка зрабіўся папулярным і (нават нягледзячы на тое, што выдадзена некалькі слоўнікаў значна большых па абыйме) у цяперашні час ё, дэ-факта, лексыкаляґічным стандартам у эспэранта. 2 тысячы асобнікаў новага выданьня былі распрададзеныя за два рокі, і ў 2005 годзе выйшла апошняе на цяперашні час выданьне слоўніка (г. з. NPIV2005). У параўнаньні з выданьнем 2002 року яно адрозьніваецца толькі выпраўленьнем заўважаных памылкаў друку і разнастайных тыпаґрафскіх дэфэктаў. 4 красавіка 2012 року была запушчана сеткавая сэрсія слоўніку<ref>{{cite web | url = http://sezonoj.ru/2012/04/211piv/ | title = La reta PIV: revo fariĝis realo |autor = Peter Baláž, Jevgenij Gaus. | date = | work = La Ondo de Esperanto, 2012, №5 | publisher = sezonoj.ru | accesdate = 2012-04-28 |lang = eo | archiveurl = http://www.webcitation.org/68kZcxMPA |archivedate = 2012-04-28 }}</ref>, дасягальная па адрэсе http://vortaro.net/ (карыстаньне сэрвсам бескаштоўнае, але патрабуе рэґістрацыі). == Структура слоўніка == Слоўнік узбудаваны паводле альфабэтна-гняздавога прынцыпу. Паводле альфабэту зьмешчаныя ''карані'' словаў, але ў якасьці загалоўку прыводзіцца поўная словаформа, пры гэтым канчатак адначасова паказвае на ґраматычную катэґорыю кораня (што важна ведаць для слушнага словаўтварэньня). Напрыклад, корань jun- прыведзены ў форме '''jun/a''' («малады», прыметнікавы корань), а корань far- — у выглядзе '''far/i''' («рабіць», дзеяслоўны корань). Усе суфіксальныя, прэфіксальныя вытворныя, а таксама складаныя словы, прыведзеныя ў артыкуле, які адпавядае асноўнаму караню словаформы, у сувязі з чым, карыстаньне слоўнікам патрабуе пэўнага спрыта. Напрыклад, слова maljuna (''стары'') неабходна шукаць у артыкуле ''jun/a'', а слова sakfajfilo (''дуда'', якое складаецца з чатырох элемэнтаў sak-, fajf-, -il- і -o)-у артыкуле ''fajf/i (сьвістаць)''. У слоўніку ўжываюцца шматлікія скароты, нават такія, якія рэдка сустракаюцца ў звычайных тэкстах на эспэранта (напрыклад, ''k'' — скарот для злучніка''kaj'', ''і''). Для пазначэньня належнасьці слова да вузкаадмысловае лексыкі ўжываецца набор вінеткаў (малюнкаў), напрыклад, выява [[сэрца]] (♥) пазначае належнасьць да анатоміі і/або гісталёґіі, а выява белага чатырохкутніка (₳) — да фізыкі. Да шматлікіх (але ня да ўсіх) словаў прыведзеныя [[сынонім]]ы, [[гіпэра-гіпанімія|гіпэра-гіпаніміі]] (хоць гэта ня ё асноўным заданьнем слоўніку; гэтыя адспасылкі прыводзяцца, хучэй, дзеля таго, каб чытач мог параўнаць значэньні блізкіх паняцьцяў і лепей зразумець дадзенае слова). Зьвесткі па этымалёґіі словаў не прыводзяцца. Разам з назвамі жывёлаў, расьлінаў і анатамічных стуктураў прыводзяцца іх лацінскія тэрміналяґічныя эквіваленты. У слоўніку прыводзяцца шматлікія прыклады ўжываньня словаў, або напісаныя стваральнікамі слоўніку (часта дадзеныя прыклады дадаюць або пашыраюць само тлумачэньне), або ўзятыя з твораў аўтарытэтных аўтараў на эспэранта (пры гэтым аўтарства скарочана пазначаецца пасьля цытаты, але сама крыніца цытаты не прыводзіцца; значная частка з прыведзеных цытатаў належыць [[Людвік Замэнгоф|Замэнгофу]]). Пры асобных каранях (у загалоўках артыкулаў) абавязкова пазначаецца, ці належыць дадзены корань да Ўнівэрсальнага слоўніку (частка [[Асновы эспэранта|Асноваў эспэранта]]) ці да аднаго з Афіцыйных Дадаткаў да Базавага Слоўніку (тым самым пазначаецца «афіцыйнасьць» каранёў). == Крытыка == Паколькі PIV ё папулярным і ўспрымаецца большасьцю эспэрантыстаў як «нармуючы» слоўнік, PIV і ягоныя наступныя выданьні наднаразова былі крытыкаваныя. Шматлікія крытычныя заўвагі магчыма зьвесьці да наступных некалькіх ґрупаў: * '''Тэхнічныя заўвагі''': наяўнасьць рознага кшкалту памылкаў друку, недакладных указаньняў пра афіцыйнасьць каранёў і крыніцах цытатаў, нярэдкія скароты цытатаў без указаньня на гэтае і г. д. Да важных заўвагаў з гэтае ґрупы трэба аднесьці наяўнасьць у PIV так званых «схваных каранёў», якія ўжываюцца для тлумачэньня асобных словаў або прыводзяцца ў цытатах, але самім слоўнікам не тлумачацца (напрыклад, у выданьні 1970 року ў тлумачэньні слова ''brankiopodoj'', ''жабраногія'', ужываецца слова ''filopodoj'', якое ня мае асобнага артыкулу). У апошніх выданьнях колькасьць такіх бракаў зьведзеная да мінімуму. * '''Фактычныя памылкі''': падчас ў PIV сустракаюцца фактычныя памылкі, напрыклад, у выданьні 1970 року [[Крым]] (''Krimeo'') ахарактэрызаваны як «расейскі паўвостраў», што на той час не адпавядала рэчаіснасьці. Сюды ж магчыма аднесьці ўжываньне састарэлых навуковых намэнклятураў (біяляґічнай, анатамічнай). У апошніх выданьнях колькасьць такіх бракаў значна менш, ніж у выданьні 1970 року, але шматлікія тэрміны па-ранейшаму тлумачацца недакладна або дужа прыблізна. * '''Адбор лексычнага матэрыялу''': розныя камэнтатары (у залежнасьці ад таго, якія тэндэнцыі ў розьвітку эспэранта ім найбольш блізкія) крытыкуюць як улучэньне ў слоўнік разнастайных вузкаадмысловых нэаляґізмаў, так і наадварот — недастатковае адпавяданьне лексычнага матэрыялу слоўніку актуальнаму стану эспэранта. Тым ня менш, PIV хучэй за ўсё ё «залатою сярэдзінаю», бо моваю эспэранта маюцца як слоўнікі, з большай колькасьцю «сучасных словаў», так і слоўнікі, якія пазьбягаюць іх згадваньня. * '''Арыентацыя на эўрапейскую культуру''': выданьне 1970 року было ў значнай ступені арыентаванае на эўрапейскую і — асабліва — францускую культуры. Гэта лёгка тлумачылася тым, што ўсе супрацоўнікі, якія прымалі ўдзел у падрыхтоўцы гэтага выданьня, былі эўрапейцамі, а французы складалі значную частку зь іх. Часам даходзіля да абсурда: напрыклад, у выданьні 1970 року імя ўласнае ''Vieno'' першым значэньне тлумачылася як француская рака, другім значэньнем — як францускае места [[Віен]] і толькі трэцім значэньнем — як сталіца [[Аўстрыя|Аўстрыі]] [[Вена]]. У наступных выданьнях гэты брак паспрабавалі выправіць: у PIV2002 была ўлучаная значная колькасьць словаў, што адлюстроўваюць рэаліі ісламскае, афрыканскае, індыйскае й усходнеазіяцкае культураў, але эўрапейскай культуры і гісторыі па-ранейшаму аддаецца значна больш увагі. * '''Іншае''': крытыкаваліся таксама палітычная заангажаванасьць слоўніку (арґанізацыя, што яго выдае, мае яскрава выражаны левы кірунак) і тое, як стваральнікі слоўніку трактуюць тыя або іншыя спрэчныя пытаньні ґраматыкі эспэранта. Нягледзячы на шматлікія заўвагі (з кожным новыя выданьнем іх робіцца ўсё менш), PIV ё найбольш аўтарытэтным слоўнікам эспэранта. == PIV у эспэранта-фальклёры == Быўшы значным фэнамэнам эспэранта-грамадзтва, PIV часта згадваецца ў рознага кшталту жартах ды калямбурах. Звычайна, ў іх адлюстроўваецца вялічыня слоўніку (вялікая вага) і тая залішняя складанасьць, якую ён прыўносіць у эспэранта, якая першапачаткова плянавалася як простая мова. Напрыклад, у адным з нумароў сеткавага карыкатурнага часопіса «Vola Püg» (ужо не выдаецца) меўся малюнак, названы «Розьвітак мовы, або Як памерці дурною сьмерцю» (на ім быў намаляваны чалавек, які цягнецца дагары, каб зьняць з полівы падобны да цаґліны PIV, што пагражае ўпасьці яму на галаву). У невялікім тэатральным фарсе, што названы «Як мага болей беражыся кітаязнаўцаў!»<ref>Арыґінал даступны тут: [http://kisa.ca/chinolog.html Sonja Kisa: «Gardu vin kontrau ĉinologoj!»]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> маецца наступны пасаж: «… а толькі што выйшла другое выданьне ''PUV: Plena Utila Verbaro'' (Поўны карысны збор дзеясловаў), што мае табліцы спражэньняў для больш чым 6000 эспэранцкіх дзеясловаў»<ref>Трэба адзначыць, што ў эспэранта ''ўсе'' дзеясловы спрагаюцца аднолькава, таму нават тэарэтычнае існаваньне падобнага «дапаможніка» кожнаму эспэрантысту ўяўляецца як мага больш абсурдным</ref>. Вядомы таксама калямбур, калі на пытаньне «Ĉu vi estas jam plena?» («Ці ты ўжо сыты (літар. поўны)?», пытаецца пасьля прыёму ежы) даецца адказ: «Jes, kaj ankaŭ ilustrita!» («Так, і нават праілюстраваны!»). У эспэранта маюцца розныя вытворныя ад слова PIV, напрыклад ''PIVemulo'' (чалавек, які прытрымліваецца нормаў PIV, ведае ягоныя словы і г. д.)<ref>[https://web.archive.org/web/20050517023527/http://miresperanto.narod.ru/frazeologio/mjasnikov.htm Л. Н. Мясников. НЕКОТОРЫЕ ВОПРОСЫ ФРАЗЕОЛОГИИ ЭСПЕРАНТО]</ref>, PIVa nePIVa vorto (адпаведна, слова, якое ўваходзіць або не ўваходзіць у PIV). == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * {{cite web |url = http://vortaro.net/ | title = Сеткавая вэрсія NPIV | author = | date = | work = | publisher = | accessdate = 2012-04-28 | lang = eo | archiveurl = http://www.webcitation.org/67vbqA7NZ | archivedate = 2012-05-25 }} === Пра слоўнік === * [http://www.bonalingvo.it/index.php?title=PV_kaj_PIV Пра PV ды PIV]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-eo}} * [http://miresperanto.ru/konsultoj/mevo-npiv.htm Што такое (N)PIV?]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} === Слоўнікавы склад === * [ftp://ftp.stack.nl/pub/esperanto/world-list.dir/piv.tar.Z Сьпіс загалоўкаў артыкулаў з PIV1970 з пазначэньнем іхняе належнасьці да разнастайных галін]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://web.archive.org/web/20120119164142/http://rano.org/pivkap Загалоўныя словы з PIV2005] === Крытыка === * [http://www.bertilov.com/piv/ Крытычныя заўвагі пра PIV2002 Берціла Венэргрэна]{{Недаступная спасылка|date=January 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-eo}} * [http://www.esperanto.be/fel/mon/rec/pivo.html Рэцэнзія пра PIV2002] Берціла Венэргрэна з часопіса [[Monato]] {{ref-eo}} * [http://www.satesperanto.org/IMG/pdf/NPIV-Korektendoj.pdf Афіцыйны пералік зьменаў і адрозьненьнеў між PIV2002 і PIV2005] * [https://web.archive.org/web/20100612090601/http://esperanto.web.pt/piv2.htm Разнастайныя нататкі пра PIV2002] Гансала Невеса {{ref-eo}} [[Катэгорыя:Анляйнавыя слоўнікі]] [[Катэгорыя:Слоўнікі эспэранта]] 70blpn0b0wwqbamt9jjcks3mdpucpze 10 230649 2673569 2141829 2026-06-11T20:30:31Z Dymitr 10914 выпраўленьне спасылак 2673569 wikitext text/x-wiki {{Склад зборнай па футболе |1 = {{{1|}}} |назва = Гаіці на КА-2016 |колер фону = #00209F |колер тэксту = white |краіна = Гаіці |сьцяг = Гаіці |турнір = Кубак Амэрыкі 2016 году |турнір_спасылка = Кубак Амэрыкі па футболе 2016 году |н1 = [[Джоні Плясыд|Плясыд]] |н2 = [[Жан-Сані Альсэна|Альсэна]] |н3 = [[Мэшак Жэром|Жэром]] |н4 = [[Кім Жагі|Жагі]] |н5 = [[Рамэн Жэнэвуа|Жэнэвуа]] |н6 = [[Стэфан Лямбэз|Лямбэз]] |н7 = [[Вільд-Дональд Гер’е|Гер’е]] |н8 = [[Рэжыналь Гаро|Гаро]] |н9 = [[Керван Бэльфор|Бэльфор]] |н10 = [[Джэф Люі|Люі]] |н11 = [[Паскаль Мільен|Мільен]] |н12 = [[Ст’юард Сё|Сё]] |н13 = [[Кевін Ляфранс|Ляфранс]] |н14 = [[Джэймз Марсэлен|Марсэлен]] |н15 = [[Сані Норд|Норд]] |н16 = [[Жан Аляксандар|Аляксандар]] |н17 = [[Сані Мюстывар|Мюстывар]] |н18 = [[Жудэлен Авэска|Авэска]] |н19 = [[Макс Ілер|Ілер]] |н20 = [[Дзюкан Назон|Назон]] |н21 = [[Жан-Эд Марыс|Марыс]] |н22 = [[Алекс-Жуніёр Крыстыян|Крыстыян]] |н23 = [[Люі-Валендзі Адэлю|Адэлю]] |трэнэр = [[Патрыс Нэвё|Нэвё]] }}<noinclude> [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Склады зборных КА-2016|Гаіці]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Склады зборнай Гаіці па футболе|Амэрыка-2016]] </noinclude> pnwhqmuhlv4j7ub6uj48dsdhe61e2q1 0 241866 2673494 2210382 2026-06-11T12:36:41Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2673494 wikitext text/x-wiki {{Палітык |імя = Ганна Сыхравава |арыгінал_імя = Anna Sychravová |жанчына = любое |выява = |памер = |подпіс_пад_выявай = |пасада = Дэпутатка [[Нацыянальны сход Чэхаславаччыны|Нацыянальнага сходу Чэхаславаччыны]] |пачатак_тэрміну = 1920 |канец_тэрміну = 1925 |прэзыдэнт = |прэм’ер-міністар = |папярэднік = |наступнік = [[Ёзэф Пайгер]] |дата_нараджэньня = {{Нарадзілася|7|7|1873}} |месца_нараджэньня = {{Сьцяг|Аўстра-Вугоршчына}} [[Гумпалец]] |дата_сьмерці = {{Памерла|22|2|1925|гадоў = 51}} |месца_сьмерці = {{Сьцяг|Чэхаславаччына}} [[Прага]] |назва_палітычнай_арганізацыі = <!-- Рух, Аб’яднаньне, і пад. Неабавязковы. Па змоўчаньні — «Партыя» --> |партыя = [[Чэская сацыял-дэмакратычная партыя]] |сужэнец = |дзеці = |бацька = |маці = |род = |адукацыя = |подпіс = |узнагароды = |Commons = |камэнтар = }} '''Га́нна Сы́хравава''' ({{Мова-славац|Anna Sychravová}}; 7 ліпеня 1873, [[Гумпалец]], [[Аўстра-Вугоршчына]] — 22 лютага 1925, [[Прага]], [[Чэхаславаччына]]) — чэхаславацкая пэдагог, палітык. Першая і адзіная кабета з тэрыторыі сучаснай Славаччыны, абраная ў першы [[Нацыянальны сход Чэхаславаччыны]] пасьля наданьня жанчынам выбарчых правоў. == Жыцьцяпіс == Сыхравава нарадзілася ў сьвятарскай сям’і ў [[Гумпалец|Гумпалцы]] (цяпер у [[Чэхія|Чэхіі]]). Працавала настаўніцай у [[Прага|Празе]] і [[Жыжкаў|Жыжкаве]]. Па сканчэньні [[I сусьветная вайна|I сусьветнай вайны]] ў незалежнай Чэхаславаччыне нядоўга працавала ў Міністэрстве грамадзкага дабрабыту, пасьля чаго пераехала ва [[Уруткі|Ўруткі]] і працягнула настаўніцкую працу<ref>{{Спасылка | аўтар = Katarína Mažáriová.| прозьвішча = Mažáriová| імя = Katarína| аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 15 сакавіка 2016| url = https://www.turieconline.sk/spravy/historia/clanok/2366-prvych-dvanast-statocnych-politiciek| копія = | дата копіі = | загаловак = Prvých dvanásť statočných političiek| фармат = | назва праекту = Turiec Online| выдавец = | дата доступу = 24 сакавіка 2021 | мова = sk| камэнтар = }}</ref><ref name="AZ">{{Спасылка | аўтар = Aleš Ziegler.| прозьвішча = Ziegler| імя = Aleš| аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = 2011| url = https://is.muni.cz/th/hg67b/Magisterska_diplomova_prace_-_Uloha_zen_v_prvnich_ceskoslovenskych_parlamentnich_volbach_roku_1920.txt| копія = | дата копіі = | загаловак = Úloha žen v prvních československých parlamentních volbách roku 1920| фармат = | назва праекту = | выдавец = | дата доступу = 24 сакавіка 2021 | мова = cz| камэнтар = }}</ref>. У 1920 року ў Чэхаславаччыне была прынятая {{Не перакладзена|Канстытуцыя Чэхаславаччыны 1920 году|канстытуцыя|d|Q3566435}}, якая прадастаўляла жанчынам выбарчае права. Ганна Сыхравава ўдзельнічала ў [[Парлямэнцкія выбары ў Чэхаславаччыне 1920 году|красавіцкіх выбарах]] ад [[Чэская сацыял-дэмакратычная партыя|Чэскай сацыял-дэмакратычнай партыі]] і стала адзінай жанчынай з Славаччыны, якая трапіла ў [[Нацыянальны сход Чэхаславаччыны|Нацыянальны сход]]<ref>{{Кніга|аўтар = Blanca Rodriguez Ruiz, Ruth Rubio-Marín.|частка = |загаловак = The Struggle for Female Suffrage in Europe: Voting to Become Citizens|арыгінал = |спасылка = https://books.google.co.uk/books?id=3KIMwdbG0EcC|адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = BRILL|год = 2012|том = |старонкі = [https://books.google.co.uk/books?id=3KIMwdbG0EcC&pg=PA237#v=onepage&q&f=false 237]|старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. Увайшла ў парлямэнцкую камісію па культуры, грамадзкай, сацыяльнай і здаровай палітыцы<ref name="PSP">{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі = | url = https://www.psp.cz/sqw/detail.sqw?org=295&id=4151| копія = | дата копіі = | загаловак = Anna Sychravová| фармат = | назва праекту = Poslanci| выдавец = Poslanecká sněmovna Parlamentu České republiky| дата доступу = 24 сакавіка 2021 | мова = cz| камэнтар = }}</ref>. Займалася праблемамі інвалідаў, пазашлюбных дзяцей, моладзевага алькагалізму і прафіляктыкі хваробаў, перадаваных плоцевым спосабам. Заўчасна сканала ў Вінаградзкай больніцы. Ейны дэпутацкі мандат перайшоў да [[Ёзэф Пайгер|Ёзэфа Пайгера]]<ref name="PSP" />. == Творчасьць == У 1902 року пераклала эсэ швэдзкай [[Фэмінізм|жаночай дзяячкі]] [[Элен Кей]] ''Mravnost ženy'' ({{Мова-бел|Мараль жанчыны|скарочана}}) і ''Žena budoucnosti'' ({{Мова-бел|Жанчына будучыні|скарочана}})<ref>{{Кніга|аўтар = Eva Kalivodová.|частка = |загаловак = Browningová nebo Klášterský? Krásnohorská nebo Byron?: O rodu v životě literatury|арыгінал = |спасылка = https://books.google.pl/books?id=qhk3BAAAQBAJ|адказны = |выданьне = |месца = |выдавецтва = Karolinum Press|год = 2011|том = |старонкі = 68|старонак = 250|сэрыя = |isbn = 978-80-246-1887-6|наклад = |мова = cs }}</ref>. У 1910 року выдала пераклад кнігі аўстрыйскай фэміністкі [[Роза Майрэдэр|Розы Майрэдэр]] ''O ženské otázce'' ({{Мова-бел|Пра жаночае пытаньне|скарочана}})<ref>{{артыкул|аўтар = |загаловак = O ženské otázce|арыгінал = |спасылка = https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=zsv&datum=19101220&query=%22A.+Sychravov%C3%A1%22&ref=anno-search&seite=10|аўтар выданьня = |выданьне = Ženský svět|тып = |месца = |выдавецтва = |год = 20 сьнежня 1910|выпуск = |том = |нумар = |старонкі = 10|isbn = }}</ref>, у 1911 — пераклад ''Ke kritice ženskosti'' ({{Мова-бел|Да крытыкі жаноцкасьці|скарочана}})<ref>{{артыкул|аўтар = |загаловак = Mateřství a kultura|арыгінал = |спасылка = https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=zsv&datum=19110105&seite=13&zoom=33&query=%22Sychravova%22&ref=anno-search|аўтар выданьня = |выданьне = Ženský svět|тып = |месца = |выдавецтва = |год = 5 студзеня 1911|выпуск = |том = |нумар = |старонкі = 12—13|isbn = }}</ref> ды ''Mateřství a kultura'' ({{Мова-бел|Мацярынства і культура|скарочана}})<ref>{{артыкул|аўтар = Eliška z Purkyňů.|загаловак = Mateřství a kultura|арыгінал = |спасылка = https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=zsv&datum=19110305&query=%22Anna+Sychravov%C3%A1%22&ref=anno-search&seite=1|аўтар выданьня = |выданьне = Ženský svět|тып = |месца = |выдавецтва = |год = 5 сакавіка 1911|выпуск = |том = |нумар = |старонкі = 1—2|isbn = }}</ref> той жа аўтаркі. Публікавалася ў часопісе ''Ženský svět''<ref>{{артыкул|аўтар = |загаловак = Čtenářům, spolupracovníkům a přátelům!|арыгінал = |спасылка = https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=zsv&datum=19160110&query=%22Sychravov%C3%A1%22&ref=anno-search&seite=3|аўтар выданьня = |выданьне = Ženský svět|тып = |месца = |выдавецтва = |год = 10 студзеня 1916|выпуск = |том = |нумар = |старонкі = 3|isbn = }}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20210418095442/https://aleph.nkp.cz/F/?ccl_term=wau=jk01122175+or+wkw=jk01122175&func=find-c&local_base=skc Творы Ганны Сыхрававай] у зводным каталёгу [[Нацыянальная бібліятэка Чэхіі|Нацыянальнай бібліятэкі Чэхіі]] {{Бібліяінфармацыя}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Сыхравава, Ганна}} [[Category:Нарадзіліся ў Гумпалцы]] [[Category:Выкладчыкі навучальных установаў Аўстра-Вугоршчыны]] [[Category:Чэхаславацкія дзяржаўныя службоўцы]] [[Category:Выкладчыкі навучальных установаў Чэхаславаччыны]] [[Category:Чэхаславацкія жанчыны-палітыкі]] [[Category:Дэпутаты Нацыянальнага сходу Чэхаславаччыны]] [[Катэгорыя:Сябры Чэскай сацыял-дэмакратычнай партыі]] [[Category:Памерлі ў Празе]] gjpyse737ho6jsllq6207cm8auhgshp 0 246103 2673575 2519320 2026-06-11T20:55:14Z PRChina Taiwan 98239 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|1 */ 2673575 wikitext text/x-wiki {{Навуковец | Арыгінал імя=James Alison | Вядомы як=прымяненьнем антрапалягічнай тэорыі Рэнэ Жырара ў хрысьціянскім багаслоўі і працай у галіне ЛГБТ пытаньняў | Навуковая сфэра=сыстэматычнае багаслоўе | Навуковая ступень=Доктар багаслоўя }} '''Джэймз А́лісан''' ({{Мова-en|James Alison}}; {{нар.}} 4 кастрычніка 1959) — ангельскі рымска-каталіцкі сьвятар і [[Багаслоўе|багаслоў]], вядомы прымяненьнем антрапалягічнай тэорыі {{Артыкул у іншым разьдзеле|Рэн Жырар|Рэнэ Жырара|ru|Жирар, Рене}} да хрысьціянскага {{Артыкул у іншым разьдзеле|сыстэматычнае багаслоўе|сыстэматычнага багаслоўя|uk|Систематичне богослов'я}} і працай па пытаньнях [[ЛГБТ]]. == Жыцьцяпіс == === Раньнія гады й сям’я === Джэймз Алісан нарадзіўся 4 кастрычніка 1959 году ў [[Лёндан]]е<ref name=":1">{{Cite web|date=2019-09-26|title='This is Pope Francis calling…'|url=https://www.thetablet.co.uk/features/2/16788/-this-is-pope-francis-calling-|url-status=live|archive-url=http://jamesalison.com/wp-content/uploads/2019/09/James-Alison-Tablet-Sept-2019.pdf|archive-date=2019-09-27|access-date=2021-03-30|language=en|аўтар=James Alison|назва праекту=The Tablet}}</ref>. Мае брата і сястру. Ягоны бацька, {{Артыкул у іншым разьдзеле|Майкл Алісан|4=Michael Alison}}, быў у свой час вядомым дэпутатам парлямэнту ад {{Артыкул у іншым разьдзеле|Кансэрватыўная партыя (вялікабрытанія)|Кансэрватыўнай партыі|4=Conservative Party (UK)}} і міністрам ва ўрадзе [[Маргарэт Тэтчэр]]. Ён стаў {{Артыкул у іншым разьдзеле|Эвангельскае хрысьціянства|эвангельскім хрысьціянінам|4=Evangelicalism}} пад уплывам знакамітага прапаведніка Джон Стота<ref name=":2">{{Cite web|date=2020-08-13|title=Brought to life by Christ|url=https://www.christiancentury.org/article/how-my-mind-has-changed/brought-life-christ|url-status=live|access-date=2021-04-01|language=en|назва праекту=The Christian Century|аўтар=James Alison}}</ref>. Маці, Сільвія Мэры Алісан далучылася да эвангельскага [[хрысьціянства]] пад уплывам прапаведнка [[Білі Грэм]]а. Паводле Джэймза Алісана, ягоныя бацькі належылі да «''пакаленьня, якое імкнулася сфармуляваць хрысьціянства наноў як жорсткі, маралізатарскі і кансэрватыўны палітычна-грамадзкі рух''»<ref name=":3">{{Cite web|date=2014-03-18|title=James Alison|url=https://lgbtqreligiousarchives.org/oral-histories/james-alison|url-status=live|access-date=2021-03-30|аўтар=Sonny Duncan|назва праекту=LGBTQ Religious Archives Network}}</ref>. Бацькі аддалі Алісана у найбольш прэстыжную ў Брытаніі школу-інтэрнат — [[Ітан (каледж)|каледж Ітан]]<ref name=":2" />. === Навяртаньне ў каталіцтва й адукацыя === У васямнаццаць гадоў Алісан пакінуў [[Англіканства|Англіканскую царкву]] і далучыўся да [[Каталіцкая Царква|Каталіцкай]].<ref name=":3" /><ref name="commonweal">{{cite web|date=March 6, 2012|title=An Interview with James Alison|url=https://www.commonwealmagazine.org/interview-james-alison|аўтар=Brett Salkeld|назва праекту=Commonweal|мова=en}}</ref> Ён вывучаў гішпанскую мову і гісторыю ў Новым каледжы [[Оксфардзкі ўнівэрсытэт|Оксфардзкага ўнівэрсытэту]]. Пасьля двух гадоў ён перарваў навучаньне і адправіўся ў [[Мэксыка|Мэксыку]] па студэнцкім абмене, па заканчэньні якога далучыўся да мэксыканскіх [[Ордэн дамініканаў|дамініканцаў]] у 1981 годзе. Там ён скончыў {{Артыкул у іншым разьдзеле|пастулят|4=Postulant}} і пачаў {{Артыкул у іншым разьдзеле|навіцыят|4=Novitiate}} пад кіраўніцтвам Рауля Вэры<ref name=":2" /><ref name=":3" />. «З-за адрозьненьняў у культуры й тэмпэрамэньце»<ref name=":3" />. Алісан пакінуў Мэксыку ў 1983 годзе, каб закончыць навіцыят у дамініканскім кляштары (Blackfriars) у [[Оксфард]]зе. Там кіраўніком навіцыяту быў {{Артыкул у іншым разьдзеле|Гэрбэрт Мак-Кейб|4=Herbert McCabe}}, на думку Алісана — «''бадай, самы значны англамоўны мысьляр-{{Артыкул у іншым разьдзеле|Нэасхалястыка|таміст|ru|Неосхоластика}} ХХ стагодзьдзя''»<ref name=":3" /> і «''цудоўны настаўнік, які стаў для мяне нечым кшталту бацькі''»<ref name=":2" />. === Рэнэ Жырар і раньнія працы === У 1985 годзе Алісан пазнаёміўся з творчасьцю францускага літаратуразнаўцы {{Артыкул у іншым разьдзеле|Рэн Жырар|Рэнэ Жырара|ru|Жирар, Рене}}, што стала вызначальным момантам для яго далейшага багаслоўскага0 мысьленьня<ref name=":6">{{Cite book|last=Alison|first=James|url=https://www.worldcat.org/oclc/46909374|title=Faith beyond resentment : fragments Catholic and gay|date=2001|publisher=Darton, Longman and Todd|isbn=0-232-52411-4|location=London|oclc=46909374|pages=149-151}}</ref>. Ужо ў першай манаграфіі Алісана «Ведаць Ісуса» (1993) уплыў Жырара быў відавочны. У кнізе Алісан увёў ва ўжытак панятак «інтэлекту ахвяры», каб вытлумачыць зьмены, якія адбыліся з [[Дванаццаць апосталаў|вучнямі]] [[Ісус Хрыстос|Ісуса]] пасьля сустрэчы з уваскрослым [[Ісус Хрыстос|Хрыстом]]<ref>{{Cite book|last=Alison|first=James|url=https://www.worldcat.org/oclc/40838949|title=Knowing Jesus|date=1998|publisher=SPCK|isbn=0-281-05222-0|location=London|oclc=40838949|pages=33–58}}</ref>. У 1990-94 гадох Алісан працаваў над доктарскай дысэртацыяй на тэму {{Артыкул у іншым разьдзеле|першародны грэх|першароднага грэху|4=original sin}} на [[Езуіты|езуіцкім]] багаслоўскім факультэце у [[Бэлу-Арызонці]]. Ён пасьпяхова абараніў яе ў лістападзе 1994 году. На [[Вялікдзень]] 1995 году ён пакінуў [[Ордэн дамініканаў|Ордэн дамініканцаў]], бо зразумеў, што быў там «госьцем, а ня сябрам»<ref name=":3" />. У 1997 годзе Алісан апублікаваў манаграфію «Жыцьцё ў апошнія часы», якая была адаптацыяй і перакладам курсу па {{Артыкул у іншым разьдзеле|Хрысьціянская эсхаталёгія|эсхаталёгіі|4=Christian eschatology}}, які ён чытаў у Інстытуце Пэдра дэ Кардоба ў [[Чылі]] ў 1994 годзе<ref name=":8">{{Cite book|last=Alison|first=James|url=https://www.worldcat.org/oclc/40293041|title=Living in the end times : the last things re-imagined|publisher=SPCK|isbn=0-281-05076-7|location=London|oclc=40293041|year=1997|page=11}}</ref>. Англамоўная вэрсія доктарскай працы Алісана была апублікаваная кнігай пад назвай «Радасьць памыляцца» у 1998 годзе<ref name=":1" />. === Аўтар, прапаведнік, выкладчык і рэкалекцыяніст === З моманту выхаду з [[Ордэн дамініканаў|Ордэну дамініканцаў]] у 1995 годзе Джэймз Алісан застаецца сьвятаром, не {{Артыкул у іншым разьдзеле|Інкардынацыя|інкардынаваным|ru|Инкардинация}} у ніводную дыяцэзію. Цягам шасьці гадоў у 1995—2001 гадох ён зьмяніў сем краінаў: жыў у [[Лацінская Амэрыка|Лацінскай Амэрыцы]], [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|Злучаных Штатах]] і [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]]<ref>{{Cite book|last=Alison|first=James|title=Faith beyond resentment: fragments Catholic and gay|date=2001|publisher=Darton, Longman and Todd|isbn=0-232-52411-4|location=London|oclc=|pages=XIII}}</ref>. У 2001 г. была апублікаваная «Вера бяз крыўды: адцінкі пра каталіцтва і гомасэксуальнасьць» ({{Lang-en|Faith Beyond Resentment: Fragments Catholic and Gay}}) — першая кніга, у якой Алісан зьвярнуўся да каталіцкага багаслоўя і ідэяў Рэнэ Жырара з пэрспэктывы досьведу [[Гей|гея]] і [[ЛГБТ]] супольнасьці. Гэтая задача ня была лёгкай для аўтара: «''Няма нічога элегантнага ў засяленьні прасторы, якая гістарычна, сацыяльна й тэалягічна ў лепшым выпадку ўспрымаецца як сьмешная, а ў горшым выпадку — як зло''»<ref>{{Cite book|last=Alison|first=James|title=Faith beyond resentment : fragments Catholic and gay|date=2001|publisher=Darton, Longman and Todd|isbn=0-232-52411-4|location=London|pages=XI}}</ref>. Яшчэ тры зборнікі эсэ і выступаў зьявіліся ў наступныя гады: «Калі ты падабаешся» (2004, {{Lang-en|On Being Liked}}), «Дасьведчыць Бога» (2006, {{Lang-en|Undergoing God}}) і «Разьбітыя сэрцы й новыя стварэньні» (2010, {{Lang-en|Broken Hearts and New Creations}}), — у якіх тэоляг разьвіваў многія з тэмаў, пачатых у «Веры бяз крыўды». З 2008 г. Алісан зьяўляецца сябрам «Imitatio» — арганізацыі, створанай Фондам Тыля ({{Lang-en|Thiel Foundation}}) для дасьледаваньня і папулярызацыі ідэяў Рэнэ Жырара.<ref name="commonweal" /> Пэўны час у гэты пэрыяд Алісан жыў у [[Сан-Паўлу]], [[Бразылія]].<ref name=":3" /> У 2013 годзе ён выдаў мультымэдыйны курс [[Катэхізіс|уводзінаў у хрысьціянскую веру]] для дарослых «Ісус — Ахвяра, якая даруе» ({{Lang-en|Jesus the Forgiving Victim}}), які ў значнай ступені грунтуецца на ідэях Рэнэ Жырара<ref>{{Cite web|title=Introduction|url=https://www.forgivingvictim.com/home/the-course/introduction/|language=en|назва праекту=Jesus the Forgiving Victim}}</ref>. У 2020 годзе Алісан запачаткаваў праект «Маліцца эўхарыстычна» ({{Lang-en|Praying Eucharistically}}) дзеля пошуку магчымасьцяў для малітоўнага і хрысьціянскага жыцьця ва ўмовах усеагульнага карантыну з-за [[Каранавірусная інфэкцыя (2019)|каранавіруснай пандэміі]]<ref>{{Cite web|title=Where do we go from here?|url=http://prayingeucharistically.com/|назва праекту=Praying Eucharistically|аўтар=James Alison|мова=en}}</ref>. У дадзены момант Джэймз Алісан жыве ў [[Мадрыд]]зе. Ягоныя галоўныя цяпер заняткі — прапаведаваньне, навучаньне і кіраваньне {{Артыкул у іншым разьдзеле|Рэкалекцыі|рэкалекцыямі|pl|Rekolekcje}}<ref>{{cite web|title=About James Alison|url=http://forgivingvictim.com/about-james-alison/|website=|назва праекту=Jesus the Forgiving Victim|мова=en}}</ref>. === Кананічны статус === Джэймз Алісан быў сябрам [[Ордэн дамініканаў|Ордэну дамініканцаў]] з 1981 па 1995 год. У 1996 годзе ён напісаў ліст у {{Артыкул у іншым разьдзеле|Кангрэгацыя дактрыны веры|Кангрэгацыю дактрыны веры|4=Congregation for the Doctrine of the Faith}}, у якім патлумачыў, што лічыць свае {{Артыкул у іншым разьдзеле|Манаскія шлюбы|манаскія шлюбы|4=Religious vows}} былі несапраўднымі<ref name=":1" />, бо былі зробленыя паводле сумленьня, якое грунтавалася на «''памылковым дапушчэньні, што гомасэксуальныя асобы зьяўляюцца сутнасна неўпарадкаванымі, а таму {{Артыкул у іншым разьдзеле|Цэлібат|цэлібат|pl|Celibat}} для іх — абавязковы''»<ref name=":3" />. Ён прапанаваў прызнаць яго сьвятарскія сьвячэньні несапраўднымі, але Кангрэгацыя пацьвердзіла іхную валіднасьць<ref name=":1" />. Замест таго Кангрэгацыя запатрабавала папрасіць пра {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ляіцызацыя|ляіцызацыю|pl|Utrata stanu duchownego (Kościół katolicki)}}, але сьвятар адмовіўся: «''Форма прозьбы пра лаіцызацыю вымагала ад мяне казаць ману, таму, на параду канічнага праўніка, я нічога не зрабіў і нічога не пачуў у адказ''»<ref name=":1" />. Больш чым праз 10 гадоў {{Артыкул у іншым разьдзеле|Супэрыёр|супэрыёр|4=Superior General (Christianity)}} [[Ордэн дамініканаў|Ордэну дамініканцаў]] запытаў Алісана, ці ня будзе ён супраць, калі справа аб ягоным выключэньні з ордэну будзе даведзена да канца<ref name=":1" />. Алісан адказаў, што ў яго няма пярэчаньняў да вынікаў працэсу, але ён ня будзе актыўна ўдзельнічаць у ім, бо, на ягоную думку, ён ніколі па-сапраўднаму ня быў дамініканцам<ref name=":1" />. Урэшце ён атрымаў ліст, які пацьвярджаў ягоны сьвятарскі стан без інкардынацыі на той момант, але з магчымасьцю інкардынацыі, калі б які біскуп яго прыняў у сваю дыяцэзію<ref name=":1" />. Калі Алісан жыў у [[Бразылія|Бразыліі]], ягоны мясцовы біскуп папрасіў ягонай згоды ляіцызаваць яго<ref name=":1" />. Алісан адмовіўся і замест гэтага прапанаваў біскупу інкардынаваць яго ў сваю дыяцэзію<ref name=":1" />. Біскуп адмовіўся<ref name=":1" />. Тады біскуп ініцыяваў працэс ляіцызацыі бяз згоды сьвятара на падставе нядаўна прынятых тады (2009) зьменаў у {{Артыкул у іншым разьдзеле|Кананічнае права|кананічным праве|4=Canon law of the Catholic Church}}, аднак сьвятара не паінфармавалі аб працэсе, і ён быў упэўнены, што прымяненьне палажэньняў кананічнага права такім чынам было неправамоцным у ягонай сытуацыі<ref name=":1" />. Праз год ён атрымаў ліст з {{Артыкул у іншым разьдзеле|Кангрэгацыя па справах духавенства|Кангрэгацыі па справах духавенства|4=Congregation for the Clergy}}, у якім паведамлялася, што Алісан быў пазбаўлены сьвятарскага стану, яму забаранялася навучаць, прапаведаваць і служыць [[Імша|Імшу]]. Паводле лісту, рашэньне было безапэляцыйнае<ref name=":1" />. Для Алісана «''было шокам стаць часткай працэсу, дзе неабавязковым было праінфармаваць абвінавачанага пра сутнасьць абвінавачаньняў, дзе праўніцкая абарона ня была дазволеная, і чый вырак не патрабаваў подпісу асуджанага''»<ref name=":1" />. У траўні 2017 году біскуп, які ў свой час быў кіраўніком навіцыяту Джэймса Алісана, перадаў у рукі [[Францішак (папа рымскі)|папы Францішка]] ліст адносна сытуацыі Алісана<ref name=":1" />. У лісьце Алісан папрасіў папу ўрэгуляваць ягоную сытуацыю і прызнаць ліст кангрэгацыі «''неправамоцным, і працягваць як раней''»<ref name=":1" />. 2 ліпеня 2017 году папа патэлефанаваў Алісану і, паводле сьвятара, [[Францішак (папа рымскі)|папа Францішак]] сказаў яму: «''Я хачу, каб ты йшоў у глыбокай унутранай свабодзе сьледам за Духам Ісуса. І я даю табе сілу ключоў''»<ref name=":1" />. Алісан зразумеў гэта як пацьверджаньне таго, што папа ня лічыў рашэньне кангрэгацыі абавязковым, а прымаў яго за сьвятара з правам слухаць [[Споведзь|споведзі]] і прапаведаваць — дзьве функцыі, якія традыцыйна асацыююцца з «{{Артыкул у іншым разьдзеле|Улада ключоў|уладай ключоў|4=Power of the Keys}}»<ref name=":1" /><ref>{{YouTube|id=xYPchsXaTE4|назва=Choosing Judgment or Joy: Helping People of Faith Move from Anger to Love|час=6560}}</ref>. Джэймс Алісан адзначыў, што [[Францішак (папа рымскі)|папа Францішак]] даў такі ж наказ місіянэрам падчас {{Артыкул у іншым разьдзеле|Юбілей Міласэрнасьці|Юбілею Міласэрнасьці|4=Extraordinary Jubilee of Mercy}} ў 2016 годзе<ref name=":1" />. == Багаслоўе == === Уплыў Рэнэ Жырара === Багаслоўе Джэймза Алісана ў значнай ступені абапіраецца на антрапалягічнае — псыхалягічнае і сацыялягічнае, — разуменьне {{Артыкул у іншым разьдзеле|Рэнэ Жырарам|4=René Girard}} {{Артыкул у іншым разьдзеле|мімэтычнай тэорыі|4=Mimetic theory}}, навяртаньня і {{Артыкул у іншым разьдзеле|тэорыі казла адпушчэньня|4=Scapegoating}}<ref name=":0">{{Cite book|last=Edwards|first=John P.|url=https://www.worldcat.org/oclc/1147822958|title=James Alison and a Girardian theology : conversion, theological reflection, and induction|isbn=978-0-567-68908-5|location=London|oclc=1147822958|page=65|year=2020|publisher=Bloomsbury}}</ref>. Ён патлумачыў гэты ўплыў наступным чынам:<blockquote>З таго часу, як я пазнаёміўся з мысьленьнем Рэнэ Жырара, мяне працягвае захапляць нявычэрпнасьць для багаслоўя мімэтычнай тэорыі, якая тлумачыць жаданьне й гвалт. З дапамогай Жыраравага разуменьня мэханізму {{Артыкул у іншым разьдзеле|казла адпушчэньня|4=Scapegoat}}, прысутнага ва ўсёй чалавечай культуры, стала магчымым асэнсаваць сьмерць Ісуса як збаўленчую для нас такім чынам, які зьяўляецца абсалютна артадаксальным і адначасова ратуе нас ад прыпісваньня помсты альбо адплаты Богу. Жырар таксама адкрыў для мяне вельмі багатую гермэнэўтыку Пісаньня, якая пазьбягае спакусы {{Артыкул у іншым разьдзеле|маркіяніцтва|3=ru|4=Маркионитство}} з аднаго боку, і {{Артыкул у іншым разьдзеле|фундамэнталізму|4=Christian fundamentalism}} — з другога.<ref name="commonweal" /></blockquote>Алісан неаднаразова тлумачыў і аналізаваў уплыў Жырара на ягонае багаслоўскае мысьленьне<ref name=":2" /><ref>{{Cite web|загаловак=Girard's Breakthrough|url=http://jamesalison.com/girards-breakthrough/|аўтар=James Alison|дата публікацыі=1996-06-29|мова=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Alison|first=James|title=Faith beyond resentment: fragments Catholic and gay|publisher=Darton, Longman and Todd|year=2001|isbn=0-232-52411-4|location=London|pages=147–169}}</ref><ref>{{Cite book|last=Alison|first=James|url=https://www.worldcat.org/oclc/701113198|title=Broken hearts and new creations : intimations of a great reversal|date=2010|publisher=Darton Longman & Todd|isbn=978-0-232-52796-4|location=London|pages=230–248|chapter=What sorts of difference does Rene Girard make to how we read the Bible?|oclc=701113198|access-date=20 March 2021|chapter-url=http://jamesalison.com/what-sorts-of-difference-does-rene-girard-make-to-how-we-read-the-bible/}}</ref>. === Багаслоўскі мэтад === Джон П. Эдвардс апісаў мэтад Джэймса Алісана як індуктыўны, бо паводле Алісана багаслоўская рэфлексія — адна з тых практыкаў і дзеяньне, якія ўводзяць (induct) чалавека ў новую форму прыналежнасьці<ref>{{Cite book|last=Edwards|first=John P.|url=https://www.worldcat.org/oclc/1147822958|title=James Alison and a Girardian theology : conversion, theological reflection, and induction|isbn=978-0-567-68908-5|location=London|oclc=1147822958|page=9|publisher=Bloomsbury|year=2020}}</ref>. Навяртаньне да Хрыста і практыка багаслоўскай рэфлексіі для Алісана знаходзяцца ў непарыўнай узаемасувязі. На ягоную думку, сапраўднае хрысьціянскае багаслоўе, якое Алісан называе «багаслоўе ў ладзе адкрыцьця»<ref>{{Cite book|last=Edwards|first=John P.|url=https://www.worldcat.org/oclc/1147822958|title=James Alison and a Girardian theology : conversion, theological reflection, and induction|isbn=978-0-567-68908-5|location=London|oclc=1147822958|pages=8, 66|publisher=Bloomsbury|year=2020}}</ref> пачынаецца з досьведу спатканьня з Хрыстом. Навяртаньне, ці канвэрсія, паводле Алісана, мае адносіны як да трансфармацыйнай сустрэчы («''цалкам нечаканы і надзвычайны дотык да Хрыста''»<ref>{{Cite web|date=1996-06-29|title=Girard's Breakthrough|url=http://jamesalison.com/girards-breakthrough/|access-date=2021-03-30|language=en|аўтар=James Alison|назва праекту=The Tablet}}</ref>), так і да працэсу, які ініцыюецца ёй, дзякуючы якому дотык да Хрыста ператвараецца ў новае разуменьне сябе, Бога, чалавецтва і ўсяго тварэньня — разуменьне, якое няспынна разьвіваецца.<ref>{{Cite book|last=Edwards|first=John P.|url=https://www.worldcat.org/oclc/1147822958|title=James Alison and a Girardian theology : conversion, theological reflection, and induction|isbn=978-0-567-68908-5|location=London|oclc=1147822958|page=8|year=2020|publisher=Bloomsbury}}</ref> У гэтым выпадку, аднак, менавіта Бог зьяўляецца сапраўдным суб’ектам дзеяньня за нас і дзеля нас, думаючых людзей веры, запрошаных прыняць удзел у Божым дзеяньні няспыннага стварэньня<ref>{{Cite book|last=Edwards|first=John P.|url=https://www.worldcat.org/oclc/1147822958|title=James Alison and a Girardian theology : conversion, theological reflection, and induction|isbn=978-0-567-68908-5|location=London|oclc=1147822958|year=2020|publisher=Bloomsbury|pages=110,149}}</ref>. === Усьвядомленасьць ахвяры === «Усьвядомленасьць ахвяры» ({{Мова-en|The intelligence of the victim}})<ref>{{Cite book|last=Alison|first=James|url=https://www.worldcat.org/oclc/36327254|title=The joy of being wrong: original sin through Easter eyes|publisher=Crossroad|isbn=0-8245-1676-1|location=New York|oclc=36327254|year=1998|pages=77-83}}</ref> — адзін з ключавых паняткаў багаслоўя Джэймса Алісана. Ён тлумачыць яго як «''унутраная дынаміка ўсяго жыцьця і сьмерці Ісуса, і ўсё, што сфармавала Ягоныя адносіны з Айцом''».<ref>{{Cite book|last=Alison|first=James|url=https://www.worldcat.org/oclc/36327254|title=The joy of being wrong: original sin through Easter eyes|publisher=Crossroad|isbn=0-8245-1676-1|location=New York|oclc=36327254|year=1998|pages=79-80}}</ref> Розум Ісуса фармаваўся ня дзякуючы суперніцтву і неабходнасьці перамагчы іншых. Яго фармаваў поўны давер да бязьмежнай жыцьцядайнасьці Бога, які зрабіў Ісуса здольным пражыць жыцьцё як самаахвяраваньне. [[Дабравесьце|Эвангельлі]], у якіх «''на судзе толькі адносіны з ахвярай маюць значэньне'',»<ref>{{Cite book|last=Alison|first=James|url=https://www.worldcat.org/oclc/36327254|title=The joy of being wrong: original sin through Easter eyes|publisher=Crossroad|isbn=0-8245-1676-1|location=New York|oclc=36327254|year=1998|page=81}}</ref> — гэта пісьмовыя сьведчаньні [[Апостал|вучняў]], якія пачынаюць разумець розум Ісуса тады, калі яны — з трансфармаванай пасьля ўваскрасеньня Хрыста здольнасьцю бачыць, — азіраюцца назад ва ўласны досьвед. Такім чынам, усьвядомленасьць ахвяры вядзе да двух зрухаў: выкрыцьця людзей як істотаў, замешаных на суперніцкай {{Артыкул у іншым разьдзеле|Віктымізацыя|віктымізацыі|ru|Виктимизация}} і гвалце; і дэмістыфікацыі Бога, у якім насамрэч няма ані кроплі гвалту.<ref>{{Cite book|last=Alison|first=James|url=https://www.worldcat.org/oclc/36327254|title=The joy of being wrong: original sin through Easter eyes|publisher=Crossroad|isbn=0-8245-1676-1|location=New York|oclc=36327254|year=1998|page=83}}</ref> Для Алісана усьвядомленасьць зьяўляецца «апэрацыйнай», бо ейнае выкарыстаньне вызначаецца крыніцай — альбо жыцьцядайнасьцю Бога, альбо шатанскай хлусьнёй пра тое, што гвалт неабходны для выжываньня і спакою. Такая ўсьвядомленасьць фармуе падставовую тоеснасьць чалавека ў сьвеце і ягоную дасьведчаную ідэнтычнасьць<ref>{{Cite book|last=Edwards|first=John P.|url=https://www.worldcat.org/oclc/1147822958|title=James Alison and a Girardian theology : conversion, theological reflection, and induction|isbn=978-0-567-68908-5|location=London|oclc=1147822958|year=2020|publisher=Bloomsbury|page=69}}</ref>. === Навяртаньне як «пераварот знутры» === Каб растлумачыць перамены сьвядомасьці чалавека, які перажывае навяртаньне дзякуючы прыняцьцю прабачэньня, Джэймз Алісан ужывае фразу «пераварот знутры»<ref name=":82">{{Cite book|last=Alison|first=James|url=https://www.worldcat.org/oclc/40293041|title=Living in the end times : the last things re-imagined|publisher=SPCK|isbn=0-281-05076-7|location=London|oclc=40293041|page=32|year=1997}}</ref>. Крыніцы гэтай паступовай трансфармацыі, якая становіцца магчымай дзякуючы больш яснай пэрспэктыве, — у розуме Хрыста. Такім быў досьвед вучняў, пачаткам якога стала сустрэча з укрыжаваным і ўваскрослым Хрыстом — ахвярай, якая прабачае. У працэсе гэтага досьведу іх разуменьне, першапачаткова сфармаванае хлусьнёй сьмерці, было дэмантаванае і старанна адноўленае назад да жыцьця «усьвядомленасьцю ахвяры»<ref>{{Cite book|last=Edwards|first=John P.|url=https://www.worldcat.org/oclc/1147822958|title=James Alison and a Girardian theology : conversion, theological reflection, and induction|isbn=978-0-567-68908-5|location=London|oclc=1147822958|year=2020|publisher=Bloomsbury|pages=66, 105}}</ref>. Яны — залежныя на чалавечы гвалт і віктымізацыю, як і ўсе людзі, — былі пераўтвораныя ў імітатараў мірнага прыняцьця Ісусам ідэнтычнасьці ад Айца<ref>{{Cite book|last=Edwards|first=John P.|url=https://www.worldcat.org/oclc/1147822958|title=James Alison and a Girardian theology : conversion, theological reflection, and induction|isbn=978-0-567-68908-5|location=London|oclc=1147822958|year=2020|publisher=Bloomsbury|page=103}}</ref>. Паколькі такая ўсьвядомленасьць фармуе аўтэнтычную {{Артыкул у іншым разьдзеле|тоеснасьць|4=self}}, нарэшце здольную свабодна аддаць перавагу перайманьню Ісусам свайго Айца, яны становяцца здольнымі ўспрымаць сябе дакладна, памятаць мінулае выразна і ўяўляць Бога і будучыню шчодра<ref>{{Cite book|last=Edwards|first=John P.|url=https://www.worldcat.org/oclc/1147822958|title=James Alison and a Girardian theology : conversion, theological reflection, and induction|isbn=978-0-567-68908-5|location=London|oclc=1147822958|year=2020|publisher=Bloomsbury|page=105}}</ref> — «''ня тое, што мы бачым, а сама нашая здольнасьць бачыць трансфармуецца''»<ref>{{Cite book|last=Alison|first=James|url=https://www.worldcat.org/oclc/701113198|title=Broken hearts and new creations : intimations of a great reversal|publisher=Darton Longman & Todd|isbn=978-0-232-52796-4|location=London|oclc=701113198|year=2010|page=115}}</ref>. === Сустрэча з Хрыстом як прабачэньне === Паводле Алісана, ані колькасьць грахоў, ані іхны цяжар, ані вызнаньне правільных дактрынаў не вядуць самі па сабе да пакутлівага і нязьведанага працэсу навяртаньня<ref>{{Cite book|last=Edwards|first=John P.|url=https://www.worldcat.org/oclc/1147822958|title=James Alison and a Girardian theology : conversion, theological reflection, and induction|isbn=978-0-567-68908-5|location=London|oclc=1147822958|year=2020|publisher=Bloomsbury|pages=116-7}}</ref>. Досьвед атрыманьня прабачэньня сфармаваў вучняў Хрыста як прабачаных прабачальнікаў і імітатараў Хрыста<ref>{{Cite book|last=Edwards|first=John P.|url=https://www.worldcat.org/oclc/1147822958|title=James Alison and a Girardian theology : conversion, theological reflection, and induction|isbn=978-0-567-68908-5|location=London|oclc=1147822958|year=2020|publisher=Bloomsbury|page=129}}</ref>. === Няўдзел Бога ў сьмерці, гвалце і адрынаньні === Па словах Алісана, Бог — «''абсалютна жыцьцядайны''»<ref>{{Cite book|last=Alison|first=James|url=https://www.worldcat.org/oclc/40293041|title=Living in the end times : the last things re-imagined|publisher=SPCK|isbn=0-281-05076-7|location=London|oclc=40293041|year=1997|page=45}}</ref> і «''перапоўнены жыцьцёвай энэргіяй''»<ref>{{Cite book|last=Alison|first=James|url=https://www.worldcat.org/oclc/40293041|title=Living in the end times : the last things re-imagined|publisher=SPCK|isbn=0-281-05076-7|location=London|oclc=40293041|year=1997|page=40}}</ref>. У Богу няма сьмерці<ref>{{Cite book|last=Alison|first=James|url=https://www.worldcat.org/oclc/40293041|title=Living in the end times : the last things re-imagined|publisher=SPCK|isbn=0-281-05076-7|location=London|oclc=40293041|year=1997|page=38}}</ref>, і Бог ня прымае ўдзелу ані ў сьмерці людзей, ані ў судах, якія заканчваюцца сьмерцю<ref>{{Cite book|last=Alison|first=James|url=https://www.worldcat.org/oclc/40293041|title=Living in the end times : the last things re-imagined|publisher=SPCK|isbn=0-281-05076-7|location=London|oclc=40293041|year=1997|page=43}}</ref><ref>{{Cite book|last=Edwards|first=John P.|url=https://www.worldcat.org/oclc/1147822958|title=James Alison and a Girardian theology : conversion, theological reflection, and induction|isbn=978-0-567-68908-5|location=London|oclc=1147822958|year=2020|publisher=Bloomsbury|page=93}}</ref>. Разуменьне Бога як любові — несумяшчальнае з ідэяй удзелу Бога ў гвалце, разьяднаньні, гневе ці адрынаньні<ref>{{Cite book|last=Alison|first=James|url=https://www.worldcat.org/oclc/40293041|title=Living in the end times : the last things re-imagined|publisher=SPCK|isbn=0-281-05076-7|location=London|oclc=40293041|year=1997|page=48}}</ref>. Ісус паказаў сутнасьць Божай любові да людзей і ўсяго стварэньня ў тым, што прыняў сьмерць як завяршэньне жыцьця і выключную форму адрынаньня і віктымізацыі<ref>{{Cite book|last=Edwards|first=John P.|url=https://www.worldcat.org/oclc/1147822958|title=James Alison and a Girardian theology : conversion, theological reflection, and induction|isbn=978-0-567-68908-5|location=London|oclc=1147822958|year=2020|publisher=Bloomsbury|page=96}}</ref>. Паколькі Ісус уцелавіў тоеснасьць і розум, якія Ён атрымаў ад Айца, Ён ня мусіў падпарадкоўвацца чалавечай спакусе выжываць у страху сьмерці<ref>{{Cite book|last=Edwards|first=John P.|url=https://www.worldcat.org/oclc/1147822958|title=James Alison and a Girardian theology : conversion, theological reflection, and induction|isbn=978-0-567-68908-5|location=London|oclc=1147822958|year=2020|publisher=Bloomsbury|page=97}}</ref>. Нашыя «''зацемненыя, неадчувальныя і марныя розумы і ўяўленьні''» <ref name=":4">{{Cite book|last=Alison|first=James|url=https://www.worldcat.org/oclc/40293041|title=Living in the end times : the last things re-imagined|publisher=SPCK|isbn=0-281-05076-7|location=London|oclc=40293041|year=1997|page=40}}</ref>, аднак, ня могуць ахапіць таго, што «''Ягонае чалавечае ўяўленьне было здольнае засяродзіцца на абсалютнай жыцьцядайнасьці, перапоўненасьці жыцьцёвай энэргіяй, моцы і нясьмяротнасьці Бога''»<ref name=":4" />. Страх сьмерці заахвочвае людзей падтрымліваць спакой і салідарнасьць іхнай групы з дапамогай адрынаньня дзівакоў і нязручных «іншых» з-за ілжывага дапушчэньня, што сьмерць тых «іншых» зьяўляецца фундамэнтальным сродкам для дасягненьня спакою і адзінства<ref>{{Cite book|last=Edwards|first=John P.|url=https://www.worldcat.org/oclc/1147822958|title=James Alison and a Girardian theology : conversion, theological reflection, and induction|isbn=978-0-567-68908-5|location=London|oclc=1147822958|year=2020|publisher=Bloomsbury|page=93}}</ref>. Аднак Адкрыцьцё, якое разгортваецца ў Пісаньнях, аспрэчвае звычайнае перакананьне, што Бог хоча пакараць злодзеяў, і што гэтае пакараньне прымае форму чалавечага адрынаньня й гвалту<ref>{{Cite book|last=Edwards|first=John P.|url=https://www.worldcat.org/oclc/1147822958|title=James Alison and a Girardian theology : conversion, theological reflection, and induction|isbn=978-0-567-68908-5|location=London|oclc=1147822958|year=2020|publisher=Bloomsbury|page=93}}</ref>.<blockquote>Для Бога няма «ізгояў», таму любы мэханізм стварэньня «ізгояў» аўтаматычна і адназначна зьяўляецца мэханізмам чалавечага гвалту<ref>{{Cite book|last=Alison|first=James|url=https://www.worldcat.org/oclc/40293041|title=Living in the end times : the last things re-imagined|publisher=SPCK|isbn=0-281-05076-7|location=London|oclc=40293041|year=1997|page=35}}</ref>.</blockquote> === Дасьвядчэньне адкупленьня === У сваёй інтэрпрэтацыі {{Артыкул у іншым разьдзеле|Адкупленьне|адкупленьня|4=Atonement}} Алісан зьвяртаецца да габрэйскай літургічнай традыцыі, якая сваімі каранямі сягае часоў {{Артыкул у іншым разьдзеле|Храм Салямону|Першага храму|4=Solomon's Temple}}. Там, пасьля ахвяраваньня жывёлы, якая прадстаўляла Госпада, першасьвятар, які дзейнічаў у асобе {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ягвэ|4=Yahweh}}, праходзіў праз заслону — Творца ўваходзіў у створаны сьвет. Ён акрапляў храм крывёю Госпада, вызваляючы сьвет і людзей ад нячыстасьцяў, грахоў і праступкаў<ref>{{Cite book|first=James|last=Alison|url=http://aejt.com.au/__data/assets/pdf_file/0008/378656/AEJT_8.1_Alison_Atonement.pdf|title=An Atonement Update|year=2006|pages=2-3|series=Australian eJournal of Theology, 8}}</ref>. Такім чынам, у старажытнай габрэйскай літургічнай традыцыі адкупленьня сам Бог — зь любові да людзей, — робіць першы крок да Свайго стварэньня, каб аднавіць яго<ref>{{Cite book|first=James|last=Alison|url=http://aejt.com.au/__data/assets/pdf_file/0008/378656/AEJT_8.1_Alison_Atonement.pdf|title=An Atonement Update|year=2006|pages=3-4|series=Australian eJournal of Theology, 8}}</ref>. Гэтая [[літургія]] адкупленьня выяўляла поўную супрацьлегласьць звычайнага — паганскага — разуменьня ахвярапрынашэньня, у якім сьвятар ад імя людзей задавальняе боскі гнеў<ref>{{Cite book|first=James|last=Alison|url=http://aejt.com.au/__data/assets/pdf_file/0008/378656/AEJT_8.1_Alison_Atonement.pdf|title=An Atonement Update|year=2006|page=3|series=Australian eJournal of Theology, 8}}</ref>. Паводле Алісана, адзінае азлобленае боства ў гэтым сьвеце — гэта само чалавецтва: людзі, злучаныя адзін з адным сьмерцю, помстай, гвалтам і гневам<ref>{{Cite book|first=James|last=Alison|url=http://aejt.com.au/__data/assets/pdf_file/0008/378656/AEJT_8.1_Alison_Atonement.pdf|title=An Atonement Update|year=2006|page=8|series=Australian eJournal of Theology, 8}}</ref>. Калі Ісус узышоў на крыж, ён заняў месца таго, памяць чаго старажытны габрэйскі літургічны абрад захоўваў і хаваў адначасова: {{Артыкул у іншым разьдзеле|Чалавекапрынашэньне|чалавекапрынашэньне|4=Human sacrifice}}. Праз Сваю сьмерць і ўваскрасеньне Ісус прывёў сыстэму ахвярапрынашэньняў да ейнага поўнага завяршэньня<ref>{{Cite book|first=James|last=Alison|url=http://aejt.com.au/__data/assets/pdf_file/0008/378656/AEJT_8.1_Alison_Atonement.pdf|title=An Atonement Update|year=2006|page=6|series=Australian eJournal of Theology, 8}}</ref>, дазволіўшы нам уявіць жыцьцё без стварэньня ахвяраў<ref>{{Cite book|first=James|last=Alison|url=http://aejt.com.au/__data/assets/pdf_file/0008/378656/AEJT_8.1_Alison_Atonement.pdf|title=An Atonement Update|year=2006|page=7|series=Australian eJournal of Theology, 8}}</ref>. Алісан супрацьпастаўляе «правільнае разуменьне» тэорыі адкупленьня «дасьвядчэньню адкупленьня»:<blockquote>калі тэорыя адкупленьня — гэта нешта, што можна проста зразумець, то, цалкам лягічна, людзі могуць у ёй «правільна разабрацца» і, у выніку, быць у ліку добрых хлопцаў: «Мы — абмытыя крывёю, з намі ўсё ў парадку, мы — добрыя, — у адрозьненьне ад тых, хто не». […] Але ж уся мэта хрысьціянскага разуменьня ў тым, каб мы не атаясамлялі сябе занадта хутка з тымі добрымі хлопцамі. Наадварот, мы — людзі, якія ўвесь час дасьвядчаюць «{{Артыкул у іншым разьдзеле|Я ЁСЬЦЬ|4=I Am that I Am}}» — Бога, — які ідзе насустрач да нас і — як нашая ахвяра, — прапануе прабачэньне. […] мы — той «іншы», які ператвараецца ў «мы» у той ступені, у якой знаходзіць падабенства сабе ў братох і сёстрах па абодвух бакох. […] Дасьвядчаць адкупленьне — значыць чуць голас Таго, хто цябе прабачае.<ref>{{Cite book|first=James|last=Alison|url=http://aejt.com.au/__data/assets/pdf_file/0008/378656/AEJT_8.1_Alison_Atonement.pdf|title=An Atonement Update|year=2006|page=9|series=Australian eJournal of Theology, 8}}</ref></blockquote> === Багаслоўе ЛГБТ людзей і для ЛГБТ людзей === Джэймз Алісан перакананы, што вучэньне Каталіцкай Царквы пра [[гомасэксуальнасьць]] застаецца анамальным, бо грунтуецца на прынцыпова хібным дапушчэньні, што ўся чалавечая прырода па сутнасьці сваёй — [[Гетэрасэксуальнасьць|гетэрасэксуальныя]], а таму гомасэксуалы — проста дэфэктныя гетэрасэксуалы. На гэтым памылковым дапушчэньні грунтуецца выснова пра гомасэксуальнасьць як аб’ектыўна неўпарадкаваную тэндэнцыю, што вядзе да ўчынкаў, якія па сваёй сутнасьці зьяўляюцца злом<ref name=":5">{{Cite web|загаловак=Same-sex blessings and the CDF – how to recognise a tantrum|url=https://www.thetablet.co.uk/blogs/1/1750/same-sex-blessings-and-the-cdf-how-to-recognise-a-tantrum|аўтар=Alison, James|дата публікацыі=22 March 2021|выдавец=The Tablet|мова=en}}</ref>. Алісан, аднак, лічыць, што «''быць геем — гэта непаталягічны, мінарытарны варыянт быцьця чалавекам, які сустракаецца рэгулярна''»<ref name="commonweal" />. Паводле Алісана, леварукасьць — стан, які раней таксама лічыўся дэфэктным, аж пакуль покрыва міталягічнага мысьленьня ня было адкінутае з дапамогай навукі, — зьяўляецца больш блізкай аналёгіяй гомасэксуальнасьці, чым такія безумоўна паталягічныя станы, як анарэксія ці алькагольная залежнасьць. Алісан часта камэнтуе выказваньні царкоўных уладаў пра гомасэксуальнасьць і аднаполыя стасункі<ref name=":5" /><ref>{{Cite web|last=Alison|first=James|date=2020-08-27|title=Some musings concerning the phrases "objectively disordered" and "intrinsically disordered (or evil)" in current Church discourse regarding LGBT issues|url=http://jamesalison.com/objectively-disordered-and-intrinsically-disordered/|url-status=live|access-date=2021-04-01|website=|мова=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Alison|first=James|title=Towards global inclusion of LGBT people within Catholic communities: a new theological approach|url=http://jamesalison.com/towards-global-inclusion-of-lgbt-people-within-catholic-communities/|url-status=live|access-date=2021-04-01|website=|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Alison|first=James|title=On helping the Faithful negotiate confusion|url=http://jamesalison.com/on-helping-the-faithful-negotiate-confusion/|url-status=live|access-date=2021-04-01|website=|language=en}}</ref>. Ён падкрэсьлівае, што гэтыя выказваньні — частка працэсу багаслоўскага распазнаваньня і кожны з іх мае свой спэцыфічны кантэкст. Ён заклікае {{Артыкул у іншым разьдзеле|ЛГБТ|3=uk|4=ЛГБТ}} каталікоў не спакушацца жорсткім тонам і непасьлядоўнымі аргумэнтамі герархіі. Замест таго, каб засмучацца ці ўцягвацца ў бясконцыя сваркі й змаганьні, ён заклікае іх да паўнавартаснага практыкаваньня веры, клопату пра бедных, хворых, зьняволеных і маргіналізаваных, бо геі былі запрошаныя на банкет Даруючай Ахвяры гэтак жа, як і іх гетэрасэксуальныя браты й сёстры<ref>{{Cite book|url=http://jamesalison.com/is-it-ethical-to-be-catholic/|title=Broken hearts & new creation: intimations of a great reversal|publisher=Darton, Longman and Todd|year=2010|isbn=9780232527964|location=London|pages=16|chapter=Is it ethical to be Catholic? Queer perspectives|аўтар=James Alison}}</ref>. Ён заклікае ЛГБТ каталікоў быць сьведкамі міласьці для тых, хто зьняверыўся і пакінуў супольнасьць веры, калі яны памылкова зблыталі часовыя царкоўныя рыштаваньні зь сьвятымі слупамі веры<ref>{{Cite book|last=Edwards|first=John P.|url=https://www.worldcat.org/oclc/1147822958|title=James Alison and a Girardian theology : conversion, theological reflection, and induction|isbn=978-0-567-68908-5|location=London|oclc=1147822958|page=168|year=2020|publisher=Bloomsbury}}</ref>. == Кнігі == === Па-ангельску === * {{Cite book|url=http://jamesalison.com/en/books/jesus-the-forgiving-victim/|title=Jesus the Forgiving Victim: listening for the unheard voice: an introduction to Christianity for adults|year=2013|isbn=9780981812311}} * {{Cite book|url=http://jamesalison.com/en/books/broken-hearts-and-new-creations/|title=Broken hearts and new creations: intimations of a great reversal|publisher=Darton, Longman and Todd|year=2010|isbn=978-0-232-52796-4|location=London}} * {{Cite book|url=http://jamesalison.com/en/books/undergoing_god/|title=Undergoing God: dispatches from the scene of a break-In|publisher=Darton, Longman and Todd|year=2006|isbn=0232526761|location=London}} * {{Cite book|url=http://jamesalison.com/en/books/on-being-liked/|title=On being liked|publisher=Darton, Longman and Todd|year=2004|isbn=023252517X|location=London}} * {{Cite book|url=http://jamesalison.com/en/books/faith-beyond-resentment/|title=Faith beyond resentment: fragments Catholic and gay|publisher=Darton, Longman and Todd|year=2001|isbn=0-232-52411-4|location=London}} * {{Cite book|url=http://jamesalison.com/en/books/raising-abel/|title=Raising Abel: the recovery of the eschatological Imagination|publisher=Crossroad|year=1996|isbn=9780824515652|location=New York}} Also published under the title ''Living in the End Times: The Last Things Re-imagined'' {{ISBN|84-254-2097-0}} * {{Cite book|url=http://jamesalison.com/en/books/the-joy-of-being-wrong/|title=The joy of being wrong: original sin through Easter eyes|year=1998|isbn=9780824516765|location=New York}} * {{Cite book|url=http://jamesalison.com/en/books/knowing-jesus/|title=Knowing Jesus|publisher=SPCK|year=1993|isbn=0-281-05222-0|location=London}} * {{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/17597095|title=Catholics and AIDS : questions and answers|publisher=Catholic Truth Society|year=1987|isbn=0-85183-704-2|location=London|oclc=}} === Па-нідэрляндзку === * {{Cite book|title=Kennis van Jezus|publisher=Ten Have|year=1994|isbn=9025945651|publication-place=Baarn|trans-title=Knowing Jesus}} === Па-француску === * {{Cite book|url=http://jamesalison.com/fr/livres/la-foi-au-dela-du-ressentiment/|title=La foi au-delà du ressentiment: Fragments catholiques et gays|publisher=Cerf|year=2021|isbn=9782204143806|location=Paris|language=fr|trans-title=Faith beyond resentment: fragments Catholic and gay}} * {{Cite book|url=http://jamesalison.com/fr/livres/connaitre-jesus/|title=Connaître Jésus|publisher=Artège|year=2019|isbn=9791033608240|trans-title=Knowing Jesus}} * {{Cite book|url=http://jamesalison.com/fr/livres/12-lecons-sur-le-christianisme/|title=12 leçons sur le christianisme|publisher=Decitre|year=2015|isbn=9782220066417|trans-title=Jesus the Forgiving Victim}} * {{Cite book|url=http://jamesalison.com/fr/livres/le-peche-originel-a-la-lumiere-de-la-resurrection/|title=Le péché originel à la lumière de la Résurrection - "Bienheureuse faute d'Adam..."|publisher=Cerf|year=2009|isbn=9782204091084|publication-place=Paris|trans-title=The joy of being wrong: original sin through Easter eyes}} === Па-італьянску === * {{Cite book|url=http://jamesalison.com/it/libri/fede-oltre-il-risentimento/|title=Fede oltre il risentimento. Coscienza cattolica e coscienza gay: risorse per il dibattito|publisher=Transeuropa Edizioni|year=2007|isbn=978-8875800192|publication-place=Massa|trans-title=Faith beyond resentment: fragments Catholic and gay}} * {{Cite book|url=http://jamesalison.com/it/libri/redenzione-e-testimonianza-gay/|title=Redenzione e testimonianza gay: per una rilettura girardiana della Bibbia e della violenza|publisher=Transeuropa Edizioni|year=2014|isbn=978-8898716203|publication-place=Massa|trans-title=Redemption and gay witness: a Girardian re-reading of the Bible and violence}} === Па-партугальску === * {{Cite book|url=http://jamesalison.com/pt/livros/o-pecado-original-a-luz-da-ressurreicao/|title=O Pecado Original à Luz da Ressurreição - A Alegria de descobrir-se equivocado|publisher=É Realizações|year=2011|isbn=978-85-8033-048-9|location=São Paulo|trans-title=The joy of being wrong: original sin through Easter eyes}} * {{Cite book|url=http://jamesalison.com/pt/fe-alem-do-ressentimento/|title=Fé Além do Ressentimento: Fragmentos Católicos em Voz Gay|publisher=É Realizações|year=2010|location=São Paulo|trans-title=Faith beyond resentment: fragments Catholic and gay}} === Па-расейску === * {{Cite book|url=http://books.standrews.ru/product/vera-nad-obidami-i-vozmushheniem-fragmenty-o-hristianstve-i-gomoseksualizme|title=Вера над обидами и возмущением: фрагменты о христианстве и гомосексуализме|publisher=Издательство ББИ|year=2013|isbn=978-5-89647-303-9|publication-place=Москва|trans-title=Faith beyond resentment: fragments Catholic and gay}} * {{Cite book|url=http://books.standrews.ru/product/zhizn-v-poslednie-vremena-inoj-vzgljad-na-jeshatologiju|title=Жизнь в последние времена. Иной взгляд на эсхатологию|publisher=Издательство ББИ|year=2013|isbn=978-5-89647-211-7|publication-place=Москва|trans-title=Living in the End Times: the Last Things re-imagined}} * {{Cite book|url=http://books.standrews.ru/product/postizhenie-iisusa-dostupnoe-vvedenie-v-hristologiju|title=Постижение Иисуса. Доступное введение в христологию|publisher=Издательство ББИ|year=2016|isbn=978-5-89647-229-2|publication-place=Москва|trans-title=Knowing Jesus: an accessible introduction to Christology}} === Па-гішпанску === * {{Cite book|url=http://jamesalison.com/es/libros/para-la-libertad-nos-ha-liberado/|title=Para la libertad nos ha liberado. Acercamientos para desatar los nudos de la expiación y de la conciencia gay|publisher=ITESO|year=2017|isbn=978-607-8528-22-6|publication-place=Guadalajara|trans-title=For freedom he has freed us. On untying the knots of atonement and gay conscience}} * {{Cite book|url=http://jamesalison.com/es/libros/una-fe-mas-alla-del-resentimiento/|title=Una fe más allá del resentimiento: fragmentos católicos en clave gay|publisher=Herder Editorial|year=2003|isbn=978-8425422737|publication-place=Barcelona|trans-title=Faith beyond resentment: fragments Catholic and gay}} * {{Cite book|url=http://jamesalison.com/es/libros/el-retorno-de-abel-2/|title=El Retorno de Abel|publisher=Herder Editorial|year=1999|isbn=978-8425420979|publication-place=Barcelona|trans-title=Raising Abel: The Recovery of the Eschatological Imagination}} * {{Cite book|url=http://jamesalison.com/es/libros/conocer-a-jesus/|title=Conocer a Jesús: Cristología de la no-violencia|publisher=Secretariado Trinitario|year=1994|isbn=978-8488643117|series=Koinonia|publication-place=Salamanca|trans-title=Knowing Jesus}} === Пра Джэймза Алісана === * {{Cite book|last=Edwards|first=John P.|url=https://www.bloomsbury.com/uk/james-alison-and-a-girardian-theology-9780567699015/|title=James Alison and a Girardian theology: conversion, theological reflection, and induction|publisher=Bloomsbury|year=2020|isbn=978-0567699015|publication-place=London|format=Paperback, hardback, ebook}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://jamesalison.com/be/ Пэрсанальны вэбсайт Джэймза Алісана] [[Катэгорыя:Каталіцкія багасловы]] [[Катэгорыя:Літаратары]] [[Катэгорыя:Дамініканы]] [[Катэгорыя:ЛГБТ і рэлігія]] hkvmv130co6lsqcltlm75rapoc1texr 0 249686 2673620 2619483 2026-06-12T05:58:23Z Дамінік 64057 /* Гісторыя */ 2673620 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дэлістаў |Статус = фальварак, пасёлак |Назва ў родным склоне = Дэлістава |Трансьлітараваная назва = Delistaŭ |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1811 годам |Першыя згадкі = |Статус з часу заснаваньня = фальварак |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 02 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 54 |Даўгата сэкундаў = 01 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.3 |Commons = |Сайт = }} '''Дэлістаў''' (з 1930-х гадоў '''Зялёны Гай''') — былы пасёлак у [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Уваходзіў у склад [[Судкоўскі сельсавет|Навасёлкаўскага сельсавету]]. == Гісторыя == [[Файл:Дэлістаў і навакольлі на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.png|значак|зьлева|170пкс|Фальварак Дэлістаў і навакольлі на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]][[Файл:Запіс аб продажы добраў Хвойнікі-Дэлістаў на пляне 1887 г.png|значак|зьлева|170пкс|Запіс аб продажы добраў Хвойнікі-Дэлістаў на пляне 1887 г.]][[Файл:Пасёлак Дэлістаў на дзвюхвярстовай карце поўначы Украіны 1930 г.png|значак|зьлева|170пкс|Пасёлак Дэлістаў на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]][[Файл:Пасёлак Зялёны Гай на карце генштаба РККА 1930-31 гг. з праўками 1938 г.png|значак|170пкс|Пасёлак Зялёны Гай на мапе гэнштабу РККА 1930-31 гг.]] Ці не ўпершыню фальварак Дэлістаў згаданы ў рэвізіі 1811 году, у сьпісе неаселай шляхты, якая знаходзілася на службе ў [[Хвойнікі|Хвойніцкім]] маёнтку абывацеля [[Караль Прозар|Караля Прозара]], былога абознага літоўскага і кавалера. Тутэйшым эканомам названы 38-гадовы Людвік Аллінгер<ref>НГАБ у Менску. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 248</ref>. Надалей з інвэнтара маёнтку [[Езапоў|Юзафоў]] 1844 году, які належаў Юзафу, сыну Караля, Прозару, вядома, што да фальварку Дэлістаў была прыпісаная вёска [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Навасёлкі]] з 68 сялянскімі дварамі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1481. А. 25 і наст.</ref>. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 5 жыхароў мужчынскага і 7 жаночага полу з фальварку Дэлістаў былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381</ref>. На 1886 год у сядзібе Дэлістаў, што за 12 вёрст ад валаснога цэнтру Хвойнікі, працавалі вінакурня і вятрак<ref>Волости и важнейшие селения Европейской России. — С.-Петербург, 1886. Вып. 5. С. 113</ref>. У лістападзе 1887 году апошні з нашчадкаў абознага К. Прозара ў рэгіёне Канстанцін прадаў абцяжараны даўгамі маёнтак Хвойнікі-Дэлістаў расейскім купцам з Арлоўскай губэрні, карачаўскаму Міхаілу Пятровічу Аўраамаву і трубчэўскаму Гаўрылу Сямёнавічу Курындзіну за 580 000 рублёў серабром. З атрыманай сумы аддаў даўгі Маскоўскаму зямельнаму банку па маёнтку Хвойнікі 221 027 рублёў 6 капеек, па маёнтку Дэлістаў — 54 121 рубель 69 капеек<ref>Виноградов Д. Л. Живые прошлого страницы. / Дмитрий Леонидович Виноградов. — Минск: А. Н. Вараксин, 2018. С. 99 — 102</ref>. На 1909 год у Хвойніцкай воласьці [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] названы аднадворны хутар Дэлістаў з 28 жыхарамі<ref> Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 50</ref>. З кастрычніка 1914 году апальнікам і пасыльным у канторы маёнтку Дэлістаў працаваў 13-гадовы Мікалай Селіваноўскі{{заўвага|Будучы намесьнік міністра Дзяржбясьпекі СССР (1946—1951), гэнэрал-лейтэнант (1943).}}. У лістападзе 1917 — канцы 1919 году{{заўвага|З перапынкам, калі працаваў на лесанарыхтоўках у Хвойніках (1918— частка 1919).}} ён быў канторшчыкам саўгасу Дэлістаў<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/selivanowski/0-141 Эмануил Иоффе. Личное дело чекиста Селивановского.]</ref>. 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дэлістаў, аднак, у складзе Хвойніцкай воласьці апынуў ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 85</ref>. 1 студзеня 1919, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. Пасьля [[Узбуйненьне БССР|другога ўзбуйненьня]] [[БССР]] з 8 сьнежня 1926 году Дэлістаў — у складзе Навасёлкаўскага сельсавету Хвойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]] [[БССР]]. З 9 чэрвеня 1927 году — у [[Гомельская акруга|Гомельскай акрузе]]. Недзе ў пачатку 1930-х гадоў пасёлак быў перайменаваны ў Зялёны Гай. З 20 лютага 1938 году — у складзе [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў пасёлку Зялёны Гай налічвалася 25 двароў, а ў іх — 121 жыхар. У чэрвені 1943 году баявая група В. Шымана ў ходзе буйной апэрацыі супраць партызанаў цалкам спаліла паселішча{{заўвага|Назвы не перакладаюцца і ў данясеньні пададзена вычварнае — Selenyi Gei (замест Selenyj Gaj, як на мапе); а па-нямецку гэта быў бы Grünwald.}} і загубіла жыцьці 102 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 36—37, 499</ref>. Пасьля трагедыі Зялёны Гай так ніколі і не адрадзіўся<ref>[https://web.archive.org/web/20211107191954/http://www.hoiniki.by/?p=61490 Эсауленка А. Спаленыя вёскі: Зялёны Гай, Перавессе, Чырвонамайск — так ніколі і не адрадзіліся.]</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Судкоўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Судкоўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] 8jw47me46azrq7qxyhvamc041fc5kaz 2673621 2673620 2026-06-12T06:10:26Z Дамінік 64057 /* Гісторыя */ 2673621 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дэлістаў |Статус = фальварак, пасёлак |Назва ў родным склоне = Дэлістава |Трансьлітараваная назва = Delistaŭ |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1811 годам |Першыя згадкі = |Статус з часу заснаваньня = фальварак |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 02 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 54 |Даўгата сэкундаў = 01 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.3 |Commons = |Сайт = }} '''Дэлістаў''' (з 1930-х гадоў '''Зялёны Гай''') — былы пасёлак у [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Уваходзіў у склад [[Судкоўскі сельсавет|Навасёлкаўскага сельсавету]]. == Гісторыя == [[Файл:Дэлістаў і навакольлі на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.png|значак|зьлева|170пкс|Фальварак Дэлістаў і навакольлі на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]][[Файл:Запіс аб продажы добраў Хвойнікі-Дэлістаў на пляне 1887 г.png|значак|зьлева|170пкс|Запіс аб продажы добраў Хвойнікі-Дэлістаў на пляне 1887 г.]][[Файл:Пасёлак Дэлістаў на дзвюхвярстовай карце поўначы Украіны 1930 г.png|значак|зьлева|170пкс|Пасёлак Дэлістаў на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]][[Файл:Пасёлак Зялёны Гай на карце генштаба РККА 1930-31 гг. з праўками 1938 г.png|значак|170пкс|Пасёлак Зялёны Гай на мапе гэнштабу РККА 1930-31 гг.]] Ці не ўпершыню фальварак Дэлістаў згаданы ў рэвізіі 1811 году, у сьпісе неаселай шляхты, якая знаходзілася на службе ў [[Хвойнікі|Хвойніцкім]] маёнтку абывацеля [[Караль Прозар|Караля Прозара]], былога абознага літоўскага і кавалера. Тутэйшым эканомам названы 38-гадовы Людвік Аллінгер<ref>НГАБ у Менску. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 248</ref>. Надалей з інвэнтара маёнтку [[Езапоў|Юзафоў]] 1844 году, які належаў Юзафу, сыну Караля, Прозару, вядома, што да фальварку Дэлістаў была прыпісаная вёска [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Навасёлкі]] з 68 сялянскімі дварамі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1481. А. 25 і наст.</ref>. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 5 жыхароў мужчынскага і 7 жаночага полу з фальварку Дэлістаў былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381</ref>. На 1886 год у сядзібе Дэлістаў, што за 12 вёрст ад валаснога цэнтру Хвойнікі, працавалі вінакурня і вятрак<ref>Волости и важнейшие селения Европейской России. — С.-Петербург, 1886. Вып. 5. С. 113</ref>. У лістападзе 1887 году апошні ў рэгіёне з нашчадкаў абознага К. Прозара Канстанцін прадаў абцяжараны даўгамі маёнтак Хвойнікі-Дэлістаў расейскім купцам з Арлоўскай губэрні, карачаўскаму Міхаілу Пятровічу Аўраамаву і трубчэўскаму Гаўрылу Сямёнавічу Курындзіну за 580 000 рублёў серабром. З атрыманай сумы аддаў даўгі Маскоўскаму зямельнаму банку па маёнтку Хвойнікі 221 027 рублёў 6 капеек, па маёнтку Дэлістаў — 54 121 рубель 69 капеек<ref>Виноградов Д. Л. Живые прошлого страницы. / Дмитрий Леонидович Виноградов. — Минск: А. Н. Вараксин, 2018. С. 99 — 102</ref>. На 1909 год у Хвойніцкай воласьці [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] названы аднадворны хутар Дэлістаў з 28 жыхарамі<ref> Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 50</ref>. З кастрычніка 1914 году апальнікам і пасыльным у канторы маёнтку Дэлістаў працаваў 13-гадовы Мікалай Селіваноўскі{{заўвага|Будучы намесьнік міністра Дзяржбясьпекі СССР (1946—1951), гэнэрал-лейтэнант (1943).}}. У лістападзе 1917 — канцы 1919 году{{заўвага|З перапынкам, калі працаваў на лесанарыхтоўках у Хвойніках (1918— частка 1919).}} ён быў канторшчыкам саўгасу Дэлістаў<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/selivanowski/0-141 Эмануил Иоффе. Личное дело чекиста Селивановского.]</ref>. 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дэлістаў, аднак, у складзе Хвойніцкай воласьці апынуў ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 85</ref>. 1 студзеня 1919, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. Пасьля [[Узбуйненьне БССР|другога ўзбуйненьня]] [[БССР]] з 8 сьнежня 1926 году Дэлістаў — у складзе Навасёлкаўскага сельсавету Хвойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]] [[БССР]]. З 9 чэрвеня 1927 году — у [[Гомельская акруга|Гомельскай акрузе]]. Недзе ў пачатку 1930-х гадоў пасёлак быў перайменаваны ў Зялёны Гай. З 20 лютага 1938 году — у складзе [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў пасёлку Зялёны Гай налічвалася 25 двароў, а ў іх — 121 жыхар. У чэрвені 1943 году баявая група В. Шымана ў ходзе буйной апэрацыі супраць партызанаў цалкам спаліла паселішча{{заўвага|Назвы не перакладаюцца і ў данясеньні пададзена вычварнае — Selenyi Gei (замест Selenyj Gaj, як на мапе); а па-нямецку гэта быў бы Grünwald.}} і загубіла жыцьці 102 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 36—37, 499</ref>. Пасьля трагедыі Зялёны Гай так ніколі і не адрадзіўся<ref>[https://web.archive.org/web/20211107191954/http://www.hoiniki.by/?p=61490 Эсауленка А. Спаленыя вёскі: Зялёны Гай, Перавессе, Чырвонамайск — так ніколі і не адрадзіліся.]</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Судкоўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Судкоўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] hjx3xrw5n2gwm0z80px4qexxet7jrpd 2673624 2673621 2026-06-12T06:21:05Z Дамінік 64057 /* Гісторыя */ 2673624 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дэлістаў |Статус = фальварак, пасёлак |Назва ў родным склоне = Дэлістава |Трансьлітараваная назва = Delistaŭ |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1811 годам |Першыя згадкі = |Статус з часу заснаваньня = фальварак |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 02 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 54 |Даўгата сэкундаў = 01 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.3 |Commons = |Сайт = }} '''Дэлістаў''' (з 1930-х гадоў '''Зялёны Гай''') — былы пасёлак у [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Уваходзіў у склад [[Судкоўскі сельсавет|Навасёлкаўскага сельсавету]]. == Гісторыя == [[Файл:Дэлістаў і навакольлі на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.png|значак|зьлева|170пкс|Фальварак Дэлістаў і навакольлі на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]][[Файл:Згадка пра добры Хвойнікі-Дэлістаў на пляне 1887 г.png|значак|зьлева|170пкс|Запіс аб продажы добраў Хвойнікі-Дэлістаў на пляне 1887 г.]][[Файл:Пасёлак Дэлістаў на дзвюхвярстовай карце поўначы Украіны 1930 г.png|значак|зьлева|170пкс|Пасёлак Дэлістаў на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]][[Файл:Пасёлак Зялёны Гай на карце генштаба РККА 1930-31 гг. з праўками 1938 г.png|значак|170пкс|Пасёлак Зялёны Гай на мапе гэнштабу РККА 1930-31 гг.]] Ці не ўпершыню фальварак Дэлістаў згаданы ў рэвізіі 1811 году, у сьпісе неаселай шляхты, якая знаходзілася на службе ў [[Хвойнікі|Хвойніцкім]] маёнтку абывацеля [[Караль Прозар|Караля Прозара]], былога абознага літоўскага і кавалера. Тутэйшым эканомам названы 38-гадовы Людвік Аллінгер<ref>НГАБ у Менску. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 248</ref>. Надалей з інвэнтара маёнтку [[Езапоў|Юзафоў]] 1844 году, які належаў Юзафу, сыну Караля, Прозару, вядома, што да фальварку Дэлістаў была прыпісаная вёска [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Навасёлкі]] з 68 сялянскімі дварамі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1481. А. 25 і наст.</ref>. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 5 жыхароў мужчынскага і 7 жаночага полу з фальварку Дэлістаў былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381</ref>. На 1886 год у сядзібе Дэлістаў, што за 12 вёрст ад валаснога цэнтру Хвойнікі, працавалі вінакурня і вятрак<ref>Волости и важнейшие селения Европейской России. — С.-Петербург, 1886. Вып. 5. С. 113</ref>. У лістападзе 1887 году апошні ў рэгіёне з нашчадкаў абознага К. Прозара Канстанцін прадаў абцяжараны даўгамі маёнтак Хвойнікі-Дэлістаў расейскім купцам з Арлоўскай губэрні, карачаўскаму Міхаілу Пятровічу Аўраамаву і трубчэўскаму Гаўрылу Сямёнавічу Курындзіну за 580 000 рублёў серабром. З атрыманай сумы аддаў даўгі Маскоўскаму зямельнаму банку па маёнтку Хвойнікі 221 027 рублёў 6 капеек, па маёнтку Дэлістаў — 54 121 рубель 69 капеек<ref>Виноградов Д. Л. Живые прошлого страницы. / Дмитрий Леонидович Виноградов. — Минск: А. Н. Вараксин, 2018. С. 99 — 102</ref>. На 1909 год у Хвойніцкай воласьці [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] названы аднадворны хутар Дэлістаў з 28 жыхарамі<ref> Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 50</ref>. З кастрычніка 1914 году апальнікам і пасыльным у канторы маёнтку Дэлістаў працаваў 13-гадовы Мікалай Селіваноўскі{{заўвага|Будучы намесьнік міністра Дзяржбясьпекі СССР (1946—1951), гэнэрал-лейтэнант (1943).}}. У лістападзе 1917 — канцы 1919 году{{заўвага|З перапынкам, калі працаваў на лесанарыхтоўках у Хвойніках (1918— частка 1919).}} ён быў канторшчыкам саўгасу Дэлістаў<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/selivanowski/0-141 Эмануил Иоффе. Личное дело чекиста Селивановского.]</ref>. 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дэлістаў, аднак, у складзе Хвойніцкай воласьці апынуў ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 85</ref>. 1 студзеня 1919, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. Пасьля [[Узбуйненьне БССР|другога ўзбуйненьня]] [[БССР]] з 8 сьнежня 1926 году Дэлістаў — у складзе Навасёлкаўскага сельсавету Хвойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]] [[БССР]]. З 9 чэрвеня 1927 году — у [[Гомельская акруга|Гомельскай акрузе]]. Недзе ў пачатку 1930-х гадоў пасёлак быў перайменаваны ў Зялёны Гай. З 20 лютага 1938 году — у складзе [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў пасёлку Зялёны Гай налічвалася 25 двароў, а ў іх — 121 жыхар. У чэрвені 1943 году баявая група В. Шымана ў ходзе буйной апэрацыі супраць партызанаў цалкам спаліла паселішча{{заўвага|Назвы не перакладаюцца і ў данясеньні пададзена вычварнае — Selenyi Gei (замест Selenyj Gaj, як на мапе); а па-нямецку гэта быў бы Grünwald.}} і загубіла жыцьці 102 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 36—37, 499</ref>. Пасьля трагедыі Зялёны Гай так ніколі і не адрадзіўся<ref>[https://web.archive.org/web/20211107191954/http://www.hoiniki.by/?p=61490 Эсауленка А. Спаленыя вёскі: Зялёны Гай, Перавессе, Чырвонамайск — так ніколі і не адрадзіліся.]</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Судкоўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Судкоўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] 2munqhxbaujuvqs5o54wb9vsa48l16x 2673625 2673624 2026-06-12T06:26:41Z Дамінік 64057 2673625 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дэлістаў |Статус = фальварак, пасёлак |Назва ў родным склоне = Дэлістава |Трансьлітараваная назва = Delistaŭ |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1811 годам |Першыя згадкі = |Статус з часу заснаваньня = фальварак |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 02 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 54 |Даўгата сэкундаў = 01 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.3 |Commons = |Сайт = }} '''Дэлістаў''' (з 1930-х гадоў '''Зялёны Гай''') — былы пасёлак у [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Уваходзіў у склад [[Судкоўскі сельсавет|Навасёлкаўскага сельсавету]]. == Гісторыя == [[Файл:Дэлістаў і навакольлі на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.png|значак|зьлева|170пкс|Фальварак Дэлістаў і навакольлі на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]][[Файл:Згадка пра добры Хвойнікі-Дэлістаў на пляне 1887 г.png|значак|зьлева|170пкс|Запіс аб продажы добраў Хвойнікі-Дэлістаў на пляне 1887 г.]][[Файл:Пасёлак Дэлістаў на дзвюхвярстовай карце поўначы Украіны 1930 г.png|значак|зьлева|170пкс|Пасёлак Дэлістаў на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]][[Файл:Пасёлак Зялёны Гай на карце генштаба РККА 1930-31 гг. з праўками 1938 г.png|значак|170пкс|Пасёлак Зялёны Гай на мапе гэнштабу РККА 1930-31 гг.]] Ці не ўпершыню фальварак Дэлістаў згаданы ў рэвізіі 1811 году, у сьпісе неаселай шляхты, якая знаходзілася на службе ў [[Хвойнікі|Хвойніцкім]] маёнтку абывацеля [[Караль Прозар|Караля Прозара]], былога абознага літоўскага і кавалера. Тутэйшым эканомам названы 38-гадовы Людвік Аллінгер<ref>НГАБ у Менску. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 248</ref>. Надалей з інвэнтара маёнтку [[Езапоў|Юзафоў]] 1844 году, які належаў Юзафу, сыну Караля, Прозару, вядома, што да фальварку Дэлістаў была прыпісаная вёска [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Навасёлкі]] з 68 сялянскімі дварамі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1481. А. 25 і наст.</ref>. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 5 жыхароў мужчынскага і 7 жаночага полу з фальварку Дэлістаў былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381</ref>. На 1886 год у сядзібе Дэлістаў, што за 12 вёрст ад валаснога цэнтру Хвойнікі, працавалі вінакурня і вятрак<ref>Волости и важнейшие селения Европейской России. — С.-Петербург, 1886. Вып. 5. С. 113</ref>. У лістападзе 1887 году апошні ў рэгіёне з нашчадкаў абознага К. Прозара Канстанцін прадаў абцяжараны даўгамі маёнтак Хвойнікі-Дэлістаў расейскім купцам з Арлоўскай губэрні, карачаўскаму Міхаілу Пятровічу Аўраамаву і трубчэўскаму Гаўрылу Сямёнавічу Курындзіну за 580 000 рублёў серабром. З атрыманай сумы аддаў даўгі Маскоўскаму зямельнаму банку па маёнтку Хвойнікі 221 027 рублёў 6 капеек, па маёнтку Дэлістаў — 54 121 рубель 69 капеек<ref>Виноградов Д. Л. Живые прошлого страницы. / Дмитрий Леонидович Виноградов. — Минск: А. Н. Вараксин, 2018. С. 99 — 102</ref>. На 1909 год у Хвойніцкай воласьці [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] названы аднадворны хутар Дэлістаў з 28 жыхарамі<ref> Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 50</ref>. З кастрычніка 1914 году апальнікам і пасыльным у канторы маёнтку Дэлістаў працаваў 13-гадовы Мікалай Селіваноўскі{{заўвага|Будучы намесьнік міністра Дзяржбясьпекі СССР (1946—1951), генэрал-лейтэнант (1943).}}. У лістападзе 1917 — канцы 1919 году{{заўвага|З перапынкам, калі працаваў на лесанарыхтоўках у Хвойніках (1918— частка 1919).}} ён быў канторшчыкам саўгасу Дэлістаў<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/selivanowski/0-141 Эмануил Иоффе. Личное дело чекиста Селивановского.]</ref>. 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дэлістаў, аднак, у складзе Хвойніцкай воласьці апынуў ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 85</ref>. 1 студзеня 1919, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. Пасьля [[Узбуйненьне БССР|другога ўзбуйненьня]] [[БССР]] з 8 сьнежня 1926 году Дэлістаў — у складзе Навасёлкаўскага сельсавету Хвойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]] [[БССР]]. З 9 чэрвеня 1927 году — у [[Гомельская акруга|Гомельскай акрузе]]. Недзе ў пачатку 1930-х гадоў пасёлак быў перайменаваны ў Зялёны Гай. З 20 лютага 1938 году — у складзе [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў пасёлку Зялёны Гай налічвалася 25 двароў, а ў іх — 121 жыхар. У чэрвені 1943 году баявая група В. Шымана ў ходзе буйной апэрацыі супраць партызанаў цалкам спаліла паселішча{{заўвага|Назвы не перакладаюцца і ў данясеньні пададзена вычварнае — Selenyi Gei (замест Selenyj Gaj, як на мапе); а па-нямецку гэта быў бы Grünwald.}} і загубіла жыцьці 102 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 36—37, 499</ref>. Пасьля трагедыі Зялёны Гай так ніколі і не адрадзіўся<ref>[https://web.archive.org/web/20211107191954/http://www.hoiniki.by/?p=61490 Эсауленка А. Спаленыя вёскі: Зялёны Гай, Перавессе, Чырвонамайск — так ніколі і не адрадзіліся.]</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Судкоўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Судкоўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] 9mhx76wgu5p3u49nr4t7y82ynaakk6p 2673627 2673625 2026-06-12T06:27:16Z Дамінік 64057 /* Крыніцы */ 2673627 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дэлістаў |Статус = фальварак, пасёлак |Назва ў родным склоне = Дэлістава |Трансьлітараваная назва = Delistaŭ |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1811 годам |Першыя згадкі = |Статус з часу заснаваньня = фальварак |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 02 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 54 |Даўгата сэкундаў = 01 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.3 |Commons = |Сайт = }} '''Дэлістаў''' (з 1930-х гадоў '''Зялёны Гай''') — былы пасёлак у [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Уваходзіў у склад [[Судкоўскі сельсавет|Навасёлкаўскага сельсавету]]. == Гісторыя == [[Файл:Дэлістаў і навакольлі на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.png|значак|зьлева|170пкс|Фальварак Дэлістаў і навакольлі на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]][[Файл:Згадка пра добры Хвойнікі-Дэлістаў на пляне 1887 г.png|значак|зьлева|170пкс|Запіс аб продажы добраў Хвойнікі-Дэлістаў на пляне 1887 г.]][[Файл:Пасёлак Дэлістаў на дзвюхвярстовай карце поўначы Украіны 1930 г.png|значак|зьлева|170пкс|Пасёлак Дэлістаў на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]][[Файл:Пасёлак Зялёны Гай на карце генштаба РККА 1930-31 гг. з праўками 1938 г.png|значак|170пкс|Пасёлак Зялёны Гай на мапе гэнштабу РККА 1930-31 гг.]] Ці не ўпершыню фальварак Дэлістаў згаданы ў рэвізіі 1811 году, у сьпісе неаселай шляхты, якая знаходзілася на службе ў [[Хвойнікі|Хвойніцкім]] маёнтку абывацеля [[Караль Прозар|Караля Прозара]], былога абознага літоўскага і кавалера. Тутэйшым эканомам названы 38-гадовы Людвік Аллінгер<ref>НГАБ у Менску. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 248</ref>. Надалей з інвэнтара маёнтку [[Езапоў|Юзафоў]] 1844 году, які належаў Юзафу, сыну Караля, Прозару, вядома, што да фальварку Дэлістаў была прыпісаная вёска [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Навасёлкі]] з 68 сялянскімі дварамі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1481. А. 25 і наст.</ref>. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 5 жыхароў мужчынскага і 7 жаночага полу з фальварку Дэлістаў былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381</ref>. На 1886 год у сядзібе Дэлістаў, што за 12 вёрст ад валаснога цэнтру Хвойнікі, працавалі вінакурня і вятрак<ref>Волости и важнейшие селения Европейской России. — С.-Петербург, 1886. Вып. 5. С. 113</ref>. У лістападзе 1887 году апошні ў рэгіёне з нашчадкаў абознага К. Прозара Канстанцін прадаў абцяжараны даўгамі маёнтак Хвойнікі-Дэлістаў расейскім купцам з Арлоўскай губэрні, карачаўскаму Міхаілу Пятровічу Аўраамаву і трубчэўскаму Гаўрылу Сямёнавічу Курындзіну за 580 000 рублёў серабром. З атрыманай сумы аддаў даўгі Маскоўскаму зямельнаму банку па маёнтку Хвойнікі 221 027 рублёў 6 капеек, па маёнтку Дэлістаў — 54 121 рубель 69 капеек<ref>Виноградов Д. Л. Живые прошлого страницы. / Дмитрий Леонидович Виноградов. — Минск: А. Н. Вараксин, 2018. С. 99 — 102</ref>. На 1909 год у Хвойніцкай воласьці [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] названы аднадворны хутар Дэлістаў з 28 жыхарамі<ref> Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 50</ref>. З кастрычніка 1914 году апальнікам і пасыльным у канторы маёнтку Дэлістаў працаваў 13-гадовы Мікалай Селіваноўскі{{заўвага|Будучы намесьнік міністра Дзяржбясьпекі СССР (1946—1951), генэрал-лейтэнант (1943).}}. У лістападзе 1917 — канцы 1919 году{{заўвага|З перапынкам, калі працаваў на лесанарыхтоўках у Хвойніках (1918— частка 1919).}} ён быў канторшчыкам саўгасу Дэлістаў<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/selivanowski/0-141 Эмануил Иоффе. Личное дело чекиста Селивановского.]</ref>. 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дэлістаў, аднак, у складзе Хвойніцкай воласьці апынуў ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 85</ref>. 1 студзеня 1919, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. Пасьля [[Узбуйненьне БССР|другога ўзбуйненьня]] [[БССР]] з 8 сьнежня 1926 году Дэлістаў — у складзе Навасёлкаўскага сельсавету Хвойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]] [[БССР]]. З 9 чэрвеня 1927 году — у [[Гомельская акруга|Гомельскай акрузе]]. Недзе ў пачатку 1930-х гадоў пасёлак быў перайменаваны ў Зялёны Гай. З 20 лютага 1938 году — у складзе [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў пасёлку Зялёны Гай налічвалася 25 двароў, а ў іх — 121 жыхар. У чэрвені 1943 году баявая група В. Шымана ў ходзе буйной апэрацыі супраць партызанаў цалкам спаліла паселішча{{заўвага|Назвы не перакладаюцца і ў данясеньні пададзена вычварнае — Selenyi Gei (замест Selenyj Gaj, як на мапе); а па-нямецку гэта быў бы Grünwald.}} і загубіла жыцьці 102 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 36—37, 499</ref>. Пасьля трагедыі Зялёны Гай так ніколі і не адрадзіўся<ref>[https://web.archive.org/web/20211107191954/http://www.hoiniki.by/?p=61490 Эсауленка А. Спаленыя вёскі: Зялёны Гай, Перавессе, Чырвонамайск — так ніколі і не адрадзіліся.]</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Судкоўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Судкоўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] 82pa2wue3y4zhec77djpvk5on24eada 2673628 2673627 2026-06-12T06:28:40Z Дамінік 64057 2673628 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дэлістаў |Статус = фальварак, пасёлак |Назва ў родным склоне = Дэлістава |Трансьлітараваная назва = Delistaŭ |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1811 годам |Першыя згадкі = |Статус з часу заснаваньня = фальварак |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 02 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 54 |Даўгата сэкундаў = 01 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.3 |Commons = |Сайт = }} '''Дэлістаў''' (з 1930-х гадоў '''Зялёны Гай''') — былы пасёлак у [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Уваходзіў у склад [[Судкоўскі сельсавет|Навасёлкаўскага сельсавету]]. == Гісторыя == [[Файл:Дэлістаў і навакольлі на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.png|значак|зьлева|170пкс|Фальварак Дэлістаў і навакольлі на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]][[Файл:Згадка пра добры Хвойнікі-Дэлістаў на пляне 1887 г.png|значак|зьлева|170пкс|Запіс аб продажы добраў Хвойнікі-Дэлістаў на пляне 1887 г.]][[Файл:Пасёлак Дэлістаў на дзвюхвярстовай карце поўначы Украіны 1930 г.png|значак|зьлева|170пкс|Пасёлак Дэлістаў на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]][[Файл:Пасёлак Зялёны Гай на карце генштаба РККА 1930-31 гг. з праўками 1938 г.png|значак|170пкс|Пасёлак Зялёны Гай на мапе гэнштабу РККА 1930-31 гг.]] Ці не ўпершыню фальварак Дэлістаў згаданы ў рэвізіі 1811 году, у сьпісе неаселай шляхты, якая знаходзілася на службе ў [[Хвойнікі|Хвойніцкім]] маёнтку абывацеля [[Караль Прозар|Караля Прозара]], былога абознага літоўскага і кавалера. Тутэйшым эканомам названы 38-гадовы Людвік Аллінгер<ref>НГАБ у Менску. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 248</ref>. Надалей з інвэнтара маёнтку [[Езапоў|Юзафоў]] 1844 году, які належаў Юзафу, сыну Караля, Прозару, вядома, што да фальварку Дэлістаў была прыпісаная вёска [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Навасёлкі]] з 68 сялянскімі дварамі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1481. А. 25 і наст.</ref>. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 5 жыхароў мужчынскага і 7 жаночага полу з фальварку Дэлістаў былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381</ref>. На 1886 год у сядзібе Дэлістаў, што за 12 вёрст ад валаснога цэнтру Хвойнікі, працавалі вінакурня і вятрак<ref>Волости и важнейшие селения Европейской России. — С.-Петербург, 1886. Вып. 5. С. 113</ref>. У лістападзе 1887 году апошні ў рэгіёне з нашчадкаў абознага К. Прозара Канстанцін прадаў абцяжараны даўгамі маёнтак Хвойнікі-Дэлістаў расейскім купцам з Арлоўскай губэрні, карачаўскаму Міхаілу Пятровічу Аўраамаву і трубчэўскаму Гаўрылу Сямёнавічу Курындзіну за 580 000 рублёў серабром. З атрыманай сумы аддаў даўгі Маскоўскаму зямельнаму банку па маёнтку Хвойнікі 221 027 рублёў 6 капеек, па маёнтку Дэлістаў — 54 121 рубель 69 капеек<ref>Виноградов Д. Л. Живые прошлого страницы. / Дмитрий Леонидович Виноградов. — Минск: А. Н. Вараксин, 2018. С. 99 — 102</ref>. На 1909 год у Хвойніцкай воласьці [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] названы аднадворны хутар Дэлістаў з 28 жыхарамі<ref> Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 50</ref>. З кастрычніка 1914 году апальнікам і пасыльным у канторы маёнтку Дэлістаў працаваў 13-гадовы Мікалай Селіваноўскі{{заўвага|Будучы намесьнік міністра Дзяржбясьпекі СССР (1946—1951), генэрал-лейтэнант (1943).}}. У лістападзе 1917 — канцы 1919 году{{заўвага|З перапынкам, калі працаваў на лесанарыхтоўках у Хвойніках (1918— частка 1919).}} ён быў канторшчыкам саўгасу Дэлістаў<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/selivanowski/0-141 Эмануил Иоффе. Личное дело чекиста Селивановского.]</ref>. 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дэлістаў, аднак, у складзе Хвойніцкай воласьці апынуў ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 85</ref>. 1 студзеня 1919, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. Пасьля [[Узбуйненьне БССР|другога ўзбуйненьня]] [[БССР]] з 8 сьнежня 1926 году Дэлістаў — у складзе Навасёлкаўскага сельсавету Хвойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]] [[БССР]]. З 9 чэрвеня 1927 году — у [[Гомельская акруга|Гомельскай акрузе]]. Недзе ў пачатку 1930-х гадоў пасёлак быў перайменаваны ў Зялёны Гай. З 20 лютага 1938 году — у складзе [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў пасёлку Зялёны Гай налічвалася 25 двароў, а ў іх — 121 жыхар. У чэрвені 1943 году баявая група В. Шымана ў ходзе буйной апэрацыі супраць партызанаў цалкам спаліла паселішча{{заўвага|Назвы не перакладаюцца і ў данясеньні пададзена вычварнае — Selenyi Gei (замест Selenyj Gaj, як на мапе); а па-нямецку гэта быў бы Grünwald.}} і загубіла жыцьці 102 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 36—37, 499</ref>. Пасьля трагедыі Зялёны Гай так ніколі і не адрадзіўся<ref>[https://web.archive.org/web/20211107191954/http://www.hoiniki.by/?p=61490 Эсауленка А. Спаленыя вёскі: Зялёны Гай, Перавессе, Чырвонамайск — так ніколі і не адрадзіліся.]</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Судкоўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Судкоўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] jw6jz9vjixr8zes0ybxr7tunpwigdj1 2673631 2673628 2026-06-12T06:31:37Z Дамінік 64057 2673631 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дэлістаў |Статус = фальварак, пасёлак |Назва ў родным склоне = Дэлістава |Трансьлітараваная назва = Delistaŭ |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1811 годам |Першыя згадкі = |Статус з часу заснаваньня = фальварак |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 02 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 54 |Даўгата сэкундаў = 01 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.3 |Commons = |Сайт = }} '''Дэлістаў''' (з 1930-х гадоў '''Зялёны Гай''') — былы пасёлак у [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Уваходзіў у склад [[Судкоўскі сельсавет|Навасёлкаўскага сельсавету]]. == Гісторыя == [[Файл:Дэлістаў і навакольлі на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.png|значак|зьлева|170пкс|Фальварак Дэлістаў і навакольлі на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]][[Файл:Згадка пра добры Хвойнікі-Дэлістаў на пляне 1887 г.png|значак|зьлева|170пкс|Запіс аб продажы добраў Хвойнікі-Дэлістаў на пляне 1887 г.]][[Файл:Пасёлак Дэлістаў на дзвюхвярстовай карце поўначы Украіны 1930 г.png|значак|зьлева|170пкс|Пасёлак Дэлістаў на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]][[Файл:Пасёлак Зялёны Гай на карце генштаба РККА 1930-31 гг. з праўками 1938 г.png|значак|170пкс|Пасёлак Зялёны Гай на мапе гэнштабу РККА 1930-31 гг.]] Ці не ўпершыню фальварак Дэлістаў згаданы ў рэвізіі 1811 году, у сьпісе неаселай шляхты, якая знаходзілася на службе ў [[Хвойнікі|Хвойніцкім]] маёнтку абывацеля [[Караль Прозар|Караля Прозара]], былога абознага літоўскага і кавалера. Тутэйшым эканомам названы 38-гадовы Людвік Аллінгер<ref>НГАБ у Менску. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 248</ref>. Надалей з інвэнтара маёнтку [[Езапоў|Юзафоў]] 1844 году, які належаў Юзафу, сыну Караля, Прозару, вядома, што да фальварку Дэлістаў была прыпісаная вёска [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Навасёлкі]] з 68 сялянскімі дварамі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1481. А. 25 і наст.</ref>. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 5 жыхароў мужчынскага і 7 жаночага полу з фальварку Дэлістаў былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381</ref>. На 1886 год у сядзібе Дэлістаў, што за 12 вёрст ад валаснога цэнтру Хвойнікі, працавалі вінакурня і вятрак<ref>Волости и важнейшие селения Европейской России. — С.-Петербург, 1886. Вып. 5. С. 113</ref>. У лістападзе 1887 году апошні ў рэгіёне з нашчадкаў абознага К. Прозара Канстанцін прадаў абцяжараны даўгамі маёнтак Хвойнікі-Дэлістаў расейскім купцам з Арлоўскай губэрні, карачаўскаму Міхаілу Пятровічу Аўраамаву і трубчэўскаму Гаўрылу Сямёнавічу Курындзіну за 580 000 рублёў серабром. З атрыманай сумы аддаў даўгі Маскоўскаму зямельнаму банку па маёнтку Хвойнікі 221 027 рублёў 6 капеек, па маёнтку Дэлістаў — 54 121 рубель 69 капеек<ref>Виноградов Д. Л. Живые прошлого страницы. / Дмитрий Леонидович Виноградов. — Минск: А. Н. Вараксин, 2018. С. 99 — 102</ref>. На 1909 год у Хвойніцкай воласьці [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] названы аднадворны хутар Дэлістаў з 28 жыхарамі<ref> Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 50</ref>. З кастрычніка 1914 году апальнікам і пасыльным у канторы маёнтку Дэлістаў працаваў 13-гадовы Мікалай Селіваноўскі{{заўвага|Будучы намесьнік міністра Дзяржбясьпекі СССР (1946—1951), генэрал-лейтэнант (1943).}}. У лістападзе 1917 — канцы 1919 году{{заўвага|З перапынкам, калі працаваў на лесанарыхтоўках у Хвойніках (1918— частка 1919).}} ён быў канторшчыкам саўгасу Дэлістаў<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/selivanowski/0-141 Эмануил Иоффе. Личное дело чекиста Селивановского.]</ref>. 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дэлістаў, аднак, у складзе Хвойніцкай воласьці апынуў ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 85</ref>. 1 студзеня 1919, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. Пасьля [[Узбуйненьне БССР|другога ўзбуйненьня]] [[БССР]] з 8 сьнежня 1926 году Дэлістаў — у складзе Навасёлкаўскага сельсавету Хвойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]] [[БССР]]. З 9 чэрвеня 1927 году — у [[Гомельская акруга|Гомельскай акрузе]]. Недзе ў пачатку 1930-х гадоў пасёлак быў перайменаваны ў Зялёны Гай. З 20 лютага 1938 году — у складзе [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў пасёлку Зялёны Гай налічвалася 25 двароў, а ў іх — 121 жыхар. У чэрвені 1943 году баявая група В. Шымана ў ходзе буйной апэрацыі супраць партызанаў цалкам спаліла паселішча{{заўвага|Назвы не перакладаюцца і ў данясеньні пададзена вычварнае — Selenyi Gei (замест Selenyj Gaj, як на мапе); а па-нямецку гэта быў бы Grünwald.}} і загубіла жыцьці 102 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 36—37, 499</ref>. Пасьля трагедыі Зялёны Гай так ніколі і не адрадзіўся<ref>[https://web.archive.org/web/20211107191954/http://www.hoiniki.by/?p=61490 Эсауленка А. Спаленыя вёскі: Зялёны Гай, Перавессе, Чырвонамайск — так ніколі і не адрадзіліся.]</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Судкоўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Судкоўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Гомельскай вобласьці]] orxb79cuesl4dufbd7zzn2psat8tvaj 2673632 2673631 2026-06-12T06:33:06Z Дамінік 64057 Скасаваная вэрсія [[Special:Diff/2673631|2673631]] удзельніка [[Special:Contributions/Дамінік|Дамінік]] ([[User talk:Дамінік|гутаркі]]) 2673632 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дэлістаў |Статус = фальварак, пасёлак |Назва ў родным склоне = Дэлістава |Трансьлітараваная назва = Delistaŭ |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1811 годам |Першыя згадкі = |Статус з часу заснаваньня = фальварак |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 02 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 54 |Даўгата сэкундаў = 01 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.3 |Commons = |Сайт = }} '''Дэлістаў''' (з 1930-х гадоў '''Зялёны Гай''') — былы пасёлак у [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Уваходзіў у склад [[Судкоўскі сельсавет|Навасёлкаўскага сельсавету]]. == Гісторыя == [[Файл:Дэлістаў і навакольлі на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.png|значак|зьлева|170пкс|Фальварак Дэлістаў і навакольлі на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]][[Файл:Згадка пра добры Хвойнікі-Дэлістаў на пляне 1887 г.png|значак|зьлева|170пкс|Запіс аб продажы добраў Хвойнікі-Дэлістаў на пляне 1887 г.]][[Файл:Пасёлак Дэлістаў на дзвюхвярстовай карце поўначы Украіны 1930 г.png|значак|зьлева|170пкс|Пасёлак Дэлістаў на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]][[Файл:Пасёлак Зялёны Гай на карце генштаба РККА 1930-31 гг. з праўками 1938 г.png|значак|170пкс|Пасёлак Зялёны Гай на мапе гэнштабу РККА 1930-31 гг.]] Ці не ўпершыню фальварак Дэлістаў згаданы ў рэвізіі 1811 году, у сьпісе неаселай шляхты, якая знаходзілася на службе ў [[Хвойнікі|Хвойніцкім]] маёнтку абывацеля [[Караль Прозар|Караля Прозара]], былога абознага літоўскага і кавалера. Тутэйшым эканомам названы 38-гадовы Людвік Аллінгер<ref>НГАБ у Менску. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 248</ref>. Надалей з інвэнтара маёнтку [[Езапоў|Юзафоў]] 1844 году, які належаў Юзафу, сыну Караля, Прозару, вядома, што да фальварку Дэлістаў была прыпісаная вёска [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Навасёлкі]] з 68 сялянскімі дварамі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1481. А. 25 і наст.</ref>. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 5 жыхароў мужчынскага і 7 жаночага полу з фальварку Дэлістаў былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381</ref>. На 1886 год у сядзібе Дэлістаў, што за 12 вёрст ад валаснога цэнтру Хвойнікі, працавалі вінакурня і вятрак<ref>Волости и важнейшие селения Европейской России. — С.-Петербург, 1886. Вып. 5. С. 113</ref>. У лістападзе 1887 году апошні ў рэгіёне з нашчадкаў абознага К. Прозара Канстанцін прадаў абцяжараны даўгамі маёнтак Хвойнікі-Дэлістаў расейскім купцам з Арлоўскай губэрні, карачаўскаму Міхаілу Пятровічу Аўраамаву і трубчэўскаму Гаўрылу Сямёнавічу Курындзіну за 580 000 рублёў серабром. З атрыманай сумы аддаў даўгі Маскоўскаму зямельнаму банку па маёнтку Хвойнікі 221 027 рублёў 6 капеек, па маёнтку Дэлістаў — 54 121 рубель 69 капеек<ref>Виноградов Д. Л. Живые прошлого страницы. / Дмитрий Леонидович Виноградов. — Минск: А. Н. Вараксин, 2018. С. 99 — 102</ref>. На 1909 год у Хвойніцкай воласьці [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] названы аднадворны хутар Дэлістаў з 28 жыхарамі<ref> Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 50</ref>. З кастрычніка 1914 году апальнікам і пасыльным у канторы маёнтку Дэлістаў працаваў 13-гадовы Мікалай Селіваноўскі{{заўвага|Будучы намесьнік міністра Дзяржбясьпекі СССР (1946—1951), генэрал-лейтэнант (1943).}}. У лістападзе 1917 — канцы 1919 году{{заўвага|З перапынкам, калі працаваў на лесанарыхтоўках у Хвойніках (1918— частка 1919).}} ён быў канторшчыкам саўгасу Дэлістаў<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/selivanowski/0-141 Эмануил Иоффе. Личное дело чекиста Селивановского.]</ref>. 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дэлістаў, аднак, у складзе Хвойніцкай воласьці апынуў ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 85</ref>. 1 студзеня 1919, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. Пасьля [[Узбуйненьне БССР|другога ўзбуйненьня]] [[БССР]] з 8 сьнежня 1926 году Дэлістаў — у складзе Навасёлкаўскага сельсавету Хвойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]] [[БССР]]. З 9 чэрвеня 1927 году — у [[Гомельская акруга|Гомельскай акрузе]]. Недзе ў пачатку 1930-х гадоў пасёлак быў перайменаваны ў Зялёны Гай. З 20 лютага 1938 году — у складзе [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў пасёлку Зялёны Гай налічвалася 25 двароў, а ў іх — 121 жыхар. У чэрвені 1943 году баявая група В. Шымана ў ходзе буйной апэрацыі супраць партызанаў цалкам спаліла паселішча{{заўвага|Назвы не перакладаюцца і ў данясеньні пададзена вычварнае — Selenyi Gei (замест Selenyj Gaj, як на мапе); а па-нямецку гэта быў бы Grünwald.}} і загубіла жыцьці 102 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 36—37, 499</ref>. Пасьля трагедыі Зялёны Гай так ніколі і не адрадзіўся<ref>[https://web.archive.org/web/20211107191954/http://www.hoiniki.by/?p=61490 Эсауленка А. Спаленыя вёскі: Зялёны Гай, Перавессе, Чырвонамайск — так ніколі і не адрадзіліся.]</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Судкоўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Судкоўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] jw6jz9vjixr8zes0ybxr7tunpwigdj1 2673633 2673632 2026-06-12T06:33:35Z Дамінік 64057 Скасаваная вэрсія [[Special:Diff/2673628|2673628]] удзельніка [[Special:Contributions/Дамінік|Дамінік]] ([[User talk:Дамінік|гутаркі]]) 2673633 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дэлістаў |Статус = фальварак, пасёлак |Назва ў родным склоне = Дэлістава |Трансьлітараваная назва = Delistaŭ |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1811 годам |Першыя згадкі = |Статус з часу заснаваньня = фальварак |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 02 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 54 |Даўгата сэкундаў = 01 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.3 |Commons = |Сайт = }} '''Дэлістаў''' (з 1930-х гадоў '''Зялёны Гай''') — былы пасёлак у [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Уваходзіў у склад [[Судкоўскі сельсавет|Навасёлкаўскага сельсавету]]. == Гісторыя == [[Файл:Дэлістаў і навакольлі на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.png|значак|зьлева|170пкс|Фальварак Дэлістаў і навакольлі на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]][[Файл:Згадка пра добры Хвойнікі-Дэлістаў на пляне 1887 г.png|значак|зьлева|170пкс|Запіс аб продажы добраў Хвойнікі-Дэлістаў на пляне 1887 г.]][[Файл:Пасёлак Дэлістаў на дзвюхвярстовай карце поўначы Украіны 1930 г.png|значак|зьлева|170пкс|Пасёлак Дэлістаў на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]][[Файл:Пасёлак Зялёны Гай на карце генштаба РККА 1930-31 гг. з праўками 1938 г.png|значак|170пкс|Пасёлак Зялёны Гай на мапе гэнштабу РККА 1930-31 гг.]] Ці не ўпершыню фальварак Дэлістаў згаданы ў рэвізіі 1811 году, у сьпісе неаселай шляхты, якая знаходзілася на службе ў [[Хвойнікі|Хвойніцкім]] маёнтку абывацеля [[Караль Прозар|Караля Прозара]], былога абознага літоўскага і кавалера. Тутэйшым эканомам названы 38-гадовы Людвік Аллінгер<ref>НГАБ у Менску. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 248</ref>. Надалей з інвэнтара маёнтку [[Езапоў|Юзафоў]] 1844 году, які належаў Юзафу, сыну Караля, Прозару, вядома, што да фальварку Дэлістаў была прыпісаная вёска [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Навасёлкі]] з 68 сялянскімі дварамі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1481. А. 25 і наст.</ref>. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 5 жыхароў мужчынскага і 7 жаночага полу з фальварку Дэлістаў былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381</ref>. На 1886 год у сядзібе Дэлістаў, што за 12 вёрст ад валаснога цэнтру Хвойнікі, працавалі вінакурня і вятрак<ref>Волости и важнейшие селения Европейской России. — С.-Петербург, 1886. Вып. 5. С. 113</ref>. У лістападзе 1887 году апошні ў рэгіёне з нашчадкаў абознага К. Прозара Канстанцін прадаў абцяжараны даўгамі маёнтак Хвойнікі-Дэлістаў расейскім купцам з Арлоўскай губэрні, карачаўскаму Міхаілу Пятровічу Аўраамаву і трубчэўскаму Гаўрылу Сямёнавічу Курындзіну за 580 000 рублёў серабром. З атрыманай сумы аддаў даўгі Маскоўскаму зямельнаму банку па маёнтку Хвойнікі 221 027 рублёў 6 капеек, па маёнтку Дэлістаў — 54 121 рубель 69 капеек<ref>Виноградов Д. Л. Живые прошлого страницы. / Дмитрий Леонидович Виноградов. — Минск: А. Н. Вараксин, 2018. С. 99 — 102</ref>. На 1909 год у Хвойніцкай воласьці [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] названы аднадворны хутар Дэлістаў з 28 жыхарамі<ref> Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 50</ref>. З кастрычніка 1914 году апальнікам і пасыльным у канторы маёнтку Дэлістаў працаваў 13-гадовы Мікалай Селіваноўскі{{заўвага|Будучы намесьнік міністра Дзяржбясьпекі СССР (1946—1951), генэрал-лейтэнант (1943).}}. У лістападзе 1917 — канцы 1919 году{{заўвага|З перапынкам, калі працаваў на лесанарыхтоўках у Хвойніках (1918— частка 1919).}} ён быў канторшчыкам саўгасу Дэлістаў<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/selivanowski/0-141 Эмануил Иоффе. Личное дело чекиста Селивановского.]</ref>. 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дэлістаў, аднак, у складзе Хвойніцкай воласьці апынуў ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 85</ref>. 1 студзеня 1919, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. Пасьля [[Узбуйненьне БССР|другога ўзбуйненьня]] [[БССР]] з 8 сьнежня 1926 году Дэлістаў — у складзе Навасёлкаўскага сельсавету Хвойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]] [[БССР]]. З 9 чэрвеня 1927 году — у [[Гомельская акруга|Гомельскай акрузе]]. Недзе ў пачатку 1930-х гадоў пасёлак быў перайменаваны ў Зялёны Гай. З 20 лютага 1938 году — у складзе [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў пасёлку Зялёны Гай налічвалася 25 двароў, а ў іх — 121 жыхар. У чэрвені 1943 году баявая група В. Шымана ў ходзе буйной апэрацыі супраць партызанаў цалкам спаліла паселішча{{заўвага|Назвы не перакладаюцца і ў данясеньні пададзена вычварнае — Selenyi Gei (замест Selenyj Gaj, як на мапе); а па-нямецку гэта быў бы Grünwald.}} і загубіла жыцьці 102 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 36—37, 499</ref>. Пасьля трагедыі Зялёны Гай так ніколі і не адрадзіўся<ref>[https://web.archive.org/web/20211107191954/http://www.hoiniki.by/?p=61490 Эсауленка А. Спаленыя вёскі: Зялёны Гай, Перавессе, Чырвонамайск — так ніколі і не адрадзіліся.]</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Судкоўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Судкоўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] 82pa2wue3y4zhec77djpvk5on24eada 2673635 2673633 2026-06-12T06:36:30Z Дамінік 64057 2673635 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Дэлістаў |Статус = фальварак, пасёлак |Назва ў родным склоне = Дэлістава |Трансьлітараваная назва = Delistaŭ |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = перад 1811 годам |Першыя згадкі = |Статус з часу заснаваньня = фальварак |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Гомельская вобласьць|Гомельская]] |Раён = [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкі]] |Сельсавет = |Шырата градусаў = 51 |Шырата хвілінаў = 48 |Шырата сэкундаў = 02 |Даўгата градусаў = 29 |Даўгата хвілінаў = 54 |Даўгата сэкундаў = 01 |Пазыцыя подпісу на мапе = зьверху |Водступ подпісу на мапе = 2.3 |Commons = |Сайт = }} '''Дэлістаў''' (з 1930-х гадоў '''Зялёны Гай''') — былы пасёлак у [[Хвойніцкі раён|Хвойніцкім раёне]] [[Гомельская вобласьць|Гомельскай вобласьці]]. Уваходзіў у склад [[Судкоўскі сельсавет|Навасёлкаўскага сельсавету]]. == Гісторыя == [[Файл:Дэлістаў і навакольлі на мапе Ф. Ф. Шубэрта 1850 г.png|значак|зьлева|170пкс|Фальварак Дэлістаў і навакольлі на мапе Шубэрта-Тучкова з праўкамі 1860-х гг.]][[Файл:Згадка пра добры Хвойнікі-Дэлістаў на пляне 1887 г.png|значак|зьлева|170пкс|Запіс аб продажы добраў Хвойнікі-Дэлістаў на пляне 1887 г.]][[Файл:Пасёлак Дэлістаў на дзвюхвярстовай карце поўначы Украіны 1930 г.png|значак|зьлева|170пкс|Пасёлак Дэлістаў на мапе [[Рабоча-Сялянская Чырвоная Армія|РККА]] 1926 г.]][[Файл:Пасёлак Зялёны Гай на карце генштаба РККА 1930-31 гг. з праўками 1938 г.png|значак|170пкс|Пасёлак Зялёны Гай на мапе гэнштабу РККА 1930-31 гг.]] Ці не ўпершыню фальварак Дэлістаў згаданы ў рэвізіі 1811 году, у сьпісе неаселай шляхты, якая знаходзілася на службе ў [[Хвойнікі|Хвойніцкім]] маёнтку абывацеля [[Караль Прозар|Караля Прозара]], былога абознага літоўскага і кавалера. Тутэйшым эканомам названы 38-гадовы Людвік Аллінгер<ref>НГАБ у Менску. Ф. 333. Воп. 9. Спр. 263. А. 248</ref>. Надалей з інвэнтара маёнтку [[Езапоў|Юзафоў]] 1844 году, які належаў Юзафу, сыну Караля, Прозару, вядома, што да фальварку Дэлістаў была прыпісаная вёска [[Навасёлкі (Хвойніцкі раён)|Навасёлкі]] з 68 сялянскімі дварамі<ref>НГАБ. Ф. 142. Воп. 1. Спр. 1481. А. 25 і наст.</ref>. У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело]: 1857 г.» засьведчана, што 5 жыхароў мужчынскага і 7 жаночага полу з фальварку Дэлістаў былі парафіянамі Астраглядаўскага касьцёлу Ўнебаўзяцьця Найсьвяцейшай Панны Марыі<ref>Расейскі дзяржаўны гістарычны архіў. Ф. 1290. Воп. 4. Спр. 79. А. 381</ref>. На 1886 год у сядзібе Дэлістаў, што за 12 вёрст ад валаснога цэнтру Хвойнікі, працавалі вінакурня і вятрак<ref>Волости и важнейшие селения Европейской России. — С.-Петербург, 1886. Вып. 5. С. 113</ref>. У лістападзе 1887 году апошні ў рэгіёне з нашчадкаў абознага К. Прозара Канстанцін прадаў абцяжараны даўгамі маёнтак Хвойнікі-Дэлістаў расейскім купцам з Арлоўскай губэрні, карачаўскаму Міхаілу Пятровічу Аўраамаву і трубчэўскаму Гаўрылу Сямёнавічу Курындзіну за 580 000 рублёў серабром. З атрыманай сумы аддаў даўгі Маскоўскаму зямельнаму банку па маёнтку Хвойнікі 221 027 рублёў 6 капеек, па маёнтку Дэлістаў — 54 121 рубель 69 капеек<ref>Виноградов Д. Л. Живые прошлого страницы. / Дмитрий Леонидович Виноградов. — Минск: А. Н. Вараксин, 2018. С. 99 — 102</ref>. На 1909 год у Хвойніцкай воласьці [[Рэчыцкі павет (Расейская імпэрыя)|Рэчыцкага павету]] [[Менская губэрня|Менскай губэрні]] названы аднадворны хутар Дэлістаў з 28 жыхарамі<ref> Список населённых мест Минской губернии. / Сост. В. С. Ярмолович. — Минск, 1909. С. 50</ref>. З кастрычніка 1914 году апальнікам і пасыльным у канторы маёнтку Дэлістаў працаваў 13-гадовы Мікалай Селіваноўскі{{заўвага|Будучы намесьнік міністра Дзяржбясьпекі СССР (1946—1951), генэрал-лейтэнант (1943).}}. У лістападзе 1917 — канцы 1919 году{{заўвага|З перапынкам, калі працаваў на лесанарыхтоўках у Хвойніках (1918— частка 1919).}} ён быў канторшчыкам саўгасу Дэлістаў<ref>[http://hojniki.ucoz.ru/index/selivanowski/0-141 Эмануил Иоффе. Личное дело чекиста Селивановского.]</ref>. 9 лютага 1918 году, яшчэ да падпісаньня [[Берасьцейскі мір|Берасьцейскага міру]] з бальшавіцкай Расеяй (3 сакавіка), [[Нямецкая імпэрыя|Нямеччына]] перадала паўднёвую частку Беларусі [[Украінская Народная Рэспубліка|Украінскай Народнай Рэспубліцы]]. У адказ на гэта, 9 сакавіка [[Другая Устаўная грамата|Другой Устаўной граматай]] тэрыторыя абвешчана часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. Дэлістаў, аднак, у складзе Хвойніцкай воласьці апынуў ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губэрні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 траўня тут дзейнічала «варта [[Украінская дзяржава|Украінскай Дзяржавы]]» гэтмана [[Павал Скарападзкі|Паўла Скарападзкага]]<ref>Ціхаміраў А. В. Станаўленне і развіццё беларуска-украінскіх адносін у 1918—1920 гг. // Веснік БДУ. Сер. 3. 2005. № 3. С. 28 — 32; Грицкевич А. П. Борьба за Украину, 1917—1921 / А. П. Грицкевич; под науч. ред. А. Е. Тараса. — Минск: Современная школа, 2011. С. 92 — 93; Ільїн, О. Західне Полісся в Українській Державі гетьмана Скоропадського (Історія в документах) / О. Ільїн // Над Бугом і Нарвою : український часопис Підляшшя. — 2014. № 3. С. 42; Валентина Метлицька. Тимчасова німецька окупація та її вплив на долю східного Білоруського Полісся (березень 1918 — січень 1919 рр.). // Україна та Німеччина: міждержавні відносини: збірник наукових праць / ред. кол. Владислав Верстюк (гол.), Степан Віднянський, Руслан Пиріг, Ірина Матяш, Дмитро Вєдєнєєв, Володимир Бойко, Дмитро Казіміров. — Чернігів: Сіверський центр післядипломної освіти, 2018. С. 286—296 (артыкул беларускамоўны); Замойский А. С. Брагин и местечки юго-восточной Беларуси в условиях перехода от войны к миру. 1918—1922. // Брагинщина в контексте истории белорусско-украинского пограничья: сборник научных статей / редкол. А. Д. Лебедев (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Четыре четверти, 2018. С. 85</ref>. 1 студзеня 1919, згодна з пастановай І зьезду КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад [[Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі|Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі]], але 16 студзеня разам зь іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да [[РСФСР]]. Пасьля [[Узбуйненьне БССР|другога ўзбуйненьня]] [[БССР]] з 8 сьнежня 1926 году Дэлістаў — у складзе Навасёлкаўскага сельсавету Хвойніцкага раёну [[Рэчыцкая акруга|Рэчыцкай акругі]] [[БССР]]. З 9 чэрвеня 1927 году — у [[Гомельская акруга|Гомельскай акрузе]]. Недзе ў пачатку 1930-х гадоў пасёлак быў перайменаваны ў Зялёны Гай. З 20 лютага 1938 году — у складзе [[Палеская вобласьць|Палескай вобласьці]] з цэнтрам у Мазыры. Напярэдадні [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]] ў пасёлку Зялёны Гай налічвалася 25 двароў, а ў іх — 121 жыхар. У чэрвені 1943 году баявая група В. Шымана ў ходзе буйной апэрацыі супраць партызанаў цалкам спаліла паселішча{{заўвага|Назвы не перакладаюцца і ў данясеньні пададзена вычварнае — Selenyi Gei (замест Selenyj Gaj, як на мапе); а па-нямецку гэта быў бы Grünwald.}} і загубіла жыцьці 102 чалавек<ref>Без срока давности. Беларусь: преступления нацистов и их пособников против мирного населения на оккупированной территории БССР в годы Великой Отечественной войны. Гомельская область. Сборник архивных документов и материалов / сост.: А. Р. Дюков, В. Д. Селеменев (рук.) [и др.]; редкол.: А. К. Демянюк [и др.]. — Минск: НАРБ; М.: Фонд «Историческая память», 2021. С. 36—37, 499</ref>. Пасьля трагедыі Зялёны Гай так ніколі і не адрадзіўся<ref>[https://web.archive.org/web/20211107191954/http://www.hoiniki.by/?p=61490 Эсауленка А. Спаленыя вёскі: Зялёны Гай, Перавессе, Чырвонамайск — так ніколі і не адрадзіліся.]</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Судкоўскі сельсавет}} {{Хвойніцкі раён}} [[Катэгорыя:Судкоўскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Хвойніцкага раёну]][[Катэгорыя:Колішнія населеныя пункты Хвойніцкага раёну]] lyfwwoirrohas72orz1361rrn00r3ct 0 252524 2673578 2658092 2026-06-11T21:02:09Z PRChina Taiwan 98239 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 2673578 wikitext text/x-wiki [[Файл:2022 Russian Invasion vehicle marking Z (enclosed).svg|значак|Сымбаль рашызму<ref>[https://www.sueddeutsche.de/bayern/konflikte-muenchen-fuer-russisches-z-zeichen-drohen-rechtliche-konsequenzen-dpa.urn-newsml-dpa-com-20090101-220325-99-673646 Für russisches «Z»-Zeichen drohen rechtliche Konsequenzen], [[Süddeutsche Zeitung]], 25 сакавіка 2022 г.</ref><ref>[https://www.n-tv.de/regionales/berlin-und-brandenburg/Senatorin-Zeigen-von-russischem-Z-Kriegs-Symbol-strafbar-article23227989.html Senatorin: Zeigen von russischem «Z»-Kriegs-Symbol strafbar], ntv.de, 27 сакавіка 2022 г.</ref>, які ўтварыўся ў выніку [[Расейскае ўварваньне ва Ўкраіну (2022)|нападу Расеі на Ўкраіну]] ў лютым 2022 г.]] [[Файл:Flag of the St George Ribbon.svg|спасылка=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag of the St George Ribbon.svg|значак|[[Георгіеўская стужка]], якая актыўна выкарыстоўвалася падчас расейскага ўварваньня ва Ўкраіну ў 2022 годзе ў разгар [[Расейска-ўкраінская вайна|расейска-ўкраінскай вайны]] й як сымбаль падтрымкі пуцінізму ў Расеі]] '''Рашызм''' (ад {{мова-en|Russia, Russian|скарочана}}, што вымаўляецца як ''Раша'', — і {{мова-it|fascismo|скарочана}} — [[фашызм]], ад якога канчатак ''-ізм''; {{lang-ru|рашизм|скарочана}})&nbsp;або проста '''расейскі фашызм''' — палітычная ідэалёгія й сацыяльныя практыкі кіроўнага рэжыму [[Расея|Расеі]] ў першай чвэрці ХХІ ст., заснаваная на ідэях «асаблівай цывілізацыйнай місіі» расейцаў, «старшынства братняга народу», нецярпімасьці да культурных элемэнтаў іншых народаў; на таталітарызьме й імпэрыялізьме савецкага ўзору, выкарыстаньні [[Расейская праваслаўная царква|расейскага праваслаўя]] ў якасьці маральнай дактрыны й на ґеапалітычных інструмэнтах уплыву, перш за ўсё — энэрґаносьбіты.<ref name="рашизм0">[http://www.pravda.com.ua/columns/2010/05/18/5050708/ Остап Кривдик Рашизм]</ref><ref name="gryniv">{{Cite web|url=http://www.nru.org.ua/news/aktualno/710-profesor-oleh-hryniv-rashyzm-iz-prytsilom-na-ukrayinotsyd|title=Професор Олег Гринів: РАШИЗМ ІЗ ПРИЦІЛОМ НА УКРАЇНОЦИД|accessdate=24 вересня 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150627021437/http://www.nru.org.ua/news/aktualno/710-profesor-oleh-hryniv-rashyzm-iz-prytsilom-na-ukrayinotsyd|archivedate=27 червня 2015|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Ref-ru}}{{Cite web|url=http://oleg-leusenko.livejournal.com/38604.html?nojs=1|title=Рашизм как идеология Кремля}}</ref> Расейскі палітоляґ Андрэй Піянткоўскі сьцьвярджае, што ідэалёгія расейскага фашызму шмат у чым падобная на [[Нацыянал-сацыялізм|нямецкі фашызм (нацызм)]], у той час як прамовы прэзыдэнта [[Уладзімер Пуцін|Ўладзімера Пуціна]] адлюстроўваюць падобныя ідэі з ідэямі [[Адольф Гітлер|Адольфа Гітлера]].<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=kEmBDJiqhsE «Просто рашизм». Телеканал 1+1, 24 березня 2014]</ref> Падчас [[Расейскае ўварваньне ва Ўкраіну (2022)|расейскага ўварваньня ва Ўкраіну]] Аляксей Данілаў заявіў, што атачэньне Пуціна казала, што псыхічны стан прэзыдэнта ненармальны — у яго «дзіравы дах».<ref>{{Cite web|title=«Потрібно звертатися до лікарів». Високопосадовці РФ вважають, що у Путіна проблеми зі здоров’ям — Данілов|url=https://nv.ua/ukr/world/geopolitics/topchinovniki-rf-vvazhayut-shcho-putin-maye-problemi-z-mentalnim-zdorov-yam-danilov-ostanni-novini-50221816.html|website=nv.ua|language=uk}}</ref> Раней амэрыканская выведка заяўляла, што іх галоўная задача — высьветліць праўду пра псыхічны стан расейскага лідэра, бо, на думку экспэртаў, паводзіны Пуціна становяцца ўсё больш нестабільнымі й ірацыянальнымі. CNN са спасылкай на двух неназваных высокапастаўленых чыноўнікаў у адміністрацыі ЗША заявіў, што [[прэзыдэнт Расеі]] Пуцін знаходзіцца ў стане надзвычайнага гневу ў сувязі з жорсткімі санкцыямі Захаду супраць расейскай эканомікі.<ref>{{Cite web|title=US intelligence agencies make understanding Vladimir Putin's state of mind a top priority|url=https://www.cnn.com/2022/03/01/politics/us-intelligence-putin-state-of-mind/index.html|website=CNN}}</ref> Таксама дзяржаўная ідэалёгія Расеі азначаецца як '''расейскі [[нэанацызм]]'''<ref>Орлова В. [https://www.unian.ua/society/simvolika-okupantiv-rada-zaboronila-vikoristovuvati-simvoliku-okupantiv-novini-ukrajini-11768731.html В Україні хочуть визнати літери «Z» і «V» символікою військового вторгнення Росії], [[УНІАН]], 1 красавіка 2022 г.</ref>. == Этымалёгія й азначэньні == Тэрмін «рашызм» штучна ўтвораны шляхам спалучэньня анґельскага слова Russіa (г.зн. Russіa, якое вымаўляецца: rasha) з міжнародным словам «fascіsm». Абыгрываецца сугучча словаў рашызм і расізм. Рашызм — своеасаблівая таталітарная, фашыстоўская ідэалёгія,<ref name="скобов">[[Скобов Олександр Валерійович|Аляксандар Скобаў]]. [https://web.archive.org/web/20140704192556/http://grani.ru/blogs/free/entries/227015.html «Циммервальдская левая»]&nbsp;// [[Грани.Ру]]&nbsp;/ Блоги (в блоге Свободное место) 22.03.2014</ref> сымбіёз асноўных прынцыпаў фашызму й сталінізму. Гэта аснова расейскай барбарскай ґеапалітыкі, накаванай на акупацыю й анэксію іншых дзяржаваў, часта адзначаную пячаткай «зьбіраньня расейскіх земляў» і заснаванай на мясцовым супрацоўніцтве й падтрымцы расейскай пятай калёны. === Гісторыя === Тэрмін стаў шырока распаўсюджаным у навырмальных колах у 2008 годзе — падчас расейска-грузінскай вайны 2008 году.<ref>[http://24tv.ua/home/showSingleNews.do?eto_detka__rashizm__noviy_hit_pro_rossiyu_zapolonil_internet_video&objectId=463118&lang=ru «Это, детка&nbsp;— Рашизм!»&nbsp;— новый хит про Россию заполонил Интернет [Видео]]{{Ref-ru}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20141001011413/http://expres.ua/main/2014/07/21/110111-rosiya-rashysty-hto-stoyit-spynoyu-putina Росія і рашисти: хто стоїть за спиною Путіна]</ref><ref>[http://www.bagnet.org/news/world/241741 Настоящий «рашизм»: в России составляют списки евреев, которых нужно депортировать как «несогласных» с Путиным]</ref><ref>[http://obozrevatel.com/politics/56781-tomenko-nazval-borbu-s-rashizmom-novyim-sereznyim-mirovyim-ispyitaniem.htm Томенко назвал борьбу с «рашизмом» новым серьезным мировым испытанием]{{Ref-ru}}</ref><ref>[http://k-z.com.ua/myr/29882-rashizm-ne-projdet-ili-trudno-byt-chelovekom Рашизм&nbsp;— не пройдет, или трудно быть человеком]{{Ref-ru}}</ref> Другая хваля распаўсюджваньня гэтага тэрміна адбылася падчас анэксіі Аўтаномнай Рэспублікі Крым Расейскай Фэдэрацыяй, зьбіцьця Boeіng 777 пад Данецкам 17 ліпеня 2014 году і пачатку расейска-ўкраінскае вайны ў 2014 годзе.<ref>[http://blogs.pravda.com.ua/authors/bogoslovska/53c8f50a9f96b/ Мир должен осудить рашизм и нового фюрера в лице Путина и привлечь военных преступников к ответственности на Киевском процессе]</ref><ref>[http://www.unian.net/politics/941466-ostanovit-rashizm-novyiy-urok-dlya-mira.html Остановить рашизм. Новый урок для мира]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20150924022633/http://www.gazeta.lviv.ua/blog/25597 Ігор Гулик «Рашизм»]</ref> Упершыню ўведзены Герцэнам у рамане «Мінуле й думі» (1868) у выглядзе «расеянізму» для абазначэньня экстрэмістычнай плыні ў Расеі. Адраджэньне тэрміна ё заслугаю прэзыдэнта Чачэнскай Рэспублікі Ічкерыі Джахара Дудаева, які ўбачыў галоўную рысу расеянізму ў тэрытарыяльнай экспансыі Расеі на Каўказе, гэтую лінію ўспрыманьня працягнулі [[Шаміль Басаеў]] і [[Аслан Масхадаў]], напрыклад.<ref>«Русизм&nbsp;— это особая форма человеконенавистнической идеологии, основанная на великодержавном шовинизме, полной бездуховности и безнравственности. Отличается от известных форм фашизма, расизма, национализма, особой жестокостью, как к человеку, так и к природе…Обладая рабской психологией, паразитирует на ложной истории, на оккупированных территориях и угнетаемых народах». [http://argumentua.com/tsitaty/rusizm-shizofrenicheskaya-forma-manii-mirovogo-gospodstva Джохар Дудаев, лидер чеченского национально-освободительного движения, убитый спецслужбами России.— АРГУМЕНТ, 2014-03-19 09:40]</ref> Барыс Грушын бачыў у аснове расеянізму фэўдальнае рабства й рабства, яго праціўнікі называлі гэтую пазыцыю русафобскай. Аднак прадстаўнікі расейскага нацыяналізму ператварылі гэты тэрмін (як спалучэньне «расейскага імпэрыялізму» з «айчынным нацыяналізмам») у аснову сваёй ідэалёгіі. Так нацыяналіст Аляксандар Іваноў-Сухарэўскі агучыў праект пабудовы Сьвятой Русі — звышдзяржавы (клясавая імпэрыя) на чале з народам славяна-русаў, аб’яднаным крывёю, мовай і гісторыяй. Сярод шматлікіх радыкальных нацыяналістычных рухаў 1990-х гадоў у Расеі, ультраправая фашыстоўская Народная нацыянальная партыя Расеі (НПП), заснаваная ў 1994 годзе Аляксандрам Івановым-Сухарэўскім, дырэктарам па адукацыі, і Аляксеем Шырапаевым, натхнёная фашызмам у італьянскім стылі, выдавала сябе за расейскае праваслаўе й казацкія рухі й распаўсюджвала ідэалёгію, якую яна называла «русізмам». Гэтая ідэалёгія была спалучэньнем папулізму, расавай і антысэміцкай містыкі, нацыянальнае экаляґічнасьці, праваслаўя й настальґіі па цару. Партыя налічвала ўсяго некалькі тысяч членаў, але гістарычна ўплывала на пазапарлямэнцкую сцэну ў Расеі празь вядомыя ґазэты «Я русскій», «Наследіе предков», «Эра Россыі». Неўзабаве партыя сутыкнулася з законам за распальваньне міжнацыянальнай варожасьці, «Я русскій» ў рэшце рэшт быў забаронены ў 1999 годзе, а Іваноў-Сухарэўскі быў асуджаны на некалькі месяцаў зьняволеньня, але пасьля вызваленьня заставаўся важнай фіґурай у колах, блізкіх да Зьвязу пісьменьнікаў Расеі й працягваў сваю дзейнасьць. [[Аляксандар Дугін]], які пазьней стаў сябрам Экспэртна-кансультацыйнай рады пры старшыні Дзярждумы Расеі, у сваёй кнізе «[[Асновы геапалітыкі|Асновы геапалітыкі: Геапалітычнае будучыню Расеі]]», якая аказала значны ўплыў на маскальскую ваенную, паліцэйскую й зьнешнепалітычную эліту, сьцьвярджаў, што Ўкраіна павінна быць анексаваная Маскальскай Фэдэрацыяй, таму што нібыта «Украіна як дзяржава не мае геапалітычнага значэньня, асаблівага культурнага імпарту альбо агульначалавечага значэньня, геаграфічнай унікальнасьці, этнічнай выключнасьці, яе пэўныя тэрытарыяльныя амбіцыі ўяўляюць велізарную небясьпеку для ўсёй Эўразыі й без рашэньня праблемы „ўкраінскага пытаньня“, казаць аб кантынэнтальнай палітыцы наогул бессэнсоўна. Нельга дазволіць Украіне заставацца незалежнай, калі яна ня будзе санітарнай мяжой, што таксама было б недапушчальна». Кніга аказала калясальны ўплыў на зьнешнюю палітыку Ўладзімера Пуціна, што ў канчатковым рахунку прывяло да [[Расейска-ўкраінская вайна|расейска-ўкраінскай вайны]]<ref name="McCandless2">{{Cite news|last=Farmer|first=Brit McCandless|date=April 12, 2022|title=Aleksandr Dugin: The far-right theorist behind Putin's plan|url=https://www.cbsnews.com/news/aleksandr-dugin-russia-ukraine-vladimir-putin-60-minutes-2022-04-12/|work=60 Minutes|agency=CBS News|accessdate=April 12, 2022}}</ref>. == Асноўныя рысы й характарыстыкі рашызму == [[Файл:Stop Ruscism 2016.webm|справа|значак|272x272пкс|Марш памяці Барыса Нямцова ў Маскве 27 лютага 2016 году. Выгляд знутры. Плякат «Стоп рашызм».]] У аснове рашызму, які ўжо цалкам замацаваўся ў афіцыйнай ідэалёгіі, ляжаць адмаўленьне прававой дзяржавы й зацьвярджэньне закону сілы, непавага да сувэрэнітэту суседзяў і самасьцьвярджэньне праз самавольства й ґвалт.<ref name="скобов2">[[Скобов Олександр Валерійович|Александр Скобов]]. [https://web.archive.org/web/20140704192556/http://grani.ru/blogs/free/entries/227015.html «Циммервальдская левая»]&nbsp;// [[Грани.Ру]]&nbsp;/ Блоги (в блоге Свободное место) 22.03.2014</ref> Увогуле, гэтыя рысы ўласьцівыя любой расейскай уладзе й дасталіся ад Залатой Арды.<ref>[https://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=NWqPkQFFp60 Суть и природа российской власти в 2х минутах&nbsp;— историк РАН Юрий Пивоваров // YouTube]</ref> Адной з асноваў рашызму зьяўляецца ідэалёгія духоўнай тэорыі РПЦ аб «богоізбранності» расейцаш.<ref>{{Ref-ru}}{{Cite web|url=http://oleg-leusenko.livejournal.com/1394936.html?nojs=1|title=Почему русские всех ненавидят? Даже себя...|author=[[Леусенко Олег Володимирович|Олег Леусенко]]|date=04-05-2014}}</ref> На думку расейскага гісторыка Аляксандра Скобава, рашызм — гэта эклектычная сумесь вялікадзяржаўнага шавінізму, настальґіі па савецкім мінулым і цемрашальства праваслаўя. Рашызм таксама характарызуецца паґардай да асобы, жаданьнем растварыць асобу ў «большасьці» і здушыць меншасьць. Рашызм характарызуецца нявер’ем у дэмакратычныя працэдуры, бо «усё гэта толькі інструмэнт тонкай маніпуляцыі» (сам рашызм аддае перавагу грубым маніпуляцыям). Рашызм зыходзіць з таго, што «народны дух» і «вышэйшы агульны інтарэс» праяўляюцца ня праз фармальныя выбарчыя мэханізмы, а ірацыянальным, містычным спосабам праз правадыра, які такім стаў таму, што здолеў усіх астатніх падчысьціць. Палітоляґ Станіслаў Бялкоўскі сьцьвярджае, што рашызм маскуецца пад антыфашызм, але мае фашыстоўскі твар і сутнасьць.<ref>{{Ref-ru}}[http://ru.tsn.ua/svit/putin-budet-zahvatyvat-novye-territorii-chtoby-prolozhit-put-k-balkanam-eksperty-356507.html Путин будет захватывать новые территории, чтобы проложить путь к Балканам&nbsp;— эксперты] {{Ref-ru}}</ref> Палітоляґ Руслан Ключнік адзначае, што расейская эліта лічыць сябе ўпаўнаважанай будаваць уласную «сувэрэнную дэмакратыю» без спасылкі на заходнія стандарты, але з улікам расейскіх дзяржаваўтваральных традыцый. Адміністрацыйны рэсурс у Расеі — адзін са сродкаў захаваньня дэмакратычнага фасаду, які хавае мэханізм абсалютнай маніпуляцыі волевыяўленьнем грамадзянаў. == Ідэалёгія рашызму == === Характарыстыка === Рашызм — гэта квазыідэалёгія, якая ўяўляе сабой спрэчную сумесь імпэрыялізму, вялікадзяржаўнага шавінізму й рэліґійнага традыцыяналізму, заснаваная ў асноўным на настальґіі па савецкім мінулым. Ідэалёгія супрацьстаіць заходнім, лібэральна-дэмакратычным каштоўнасьцям і інстытутам, уключаючы свабодныя выбары й іншыя грамадзянскія правы й свабоды. Ідэалёгія рашызму грунтуецца на нянавісьці й зайздрасьці да заходніх дэмакратый — Эўропа, ЗША, Канада. У аснове гэтай ідэалёгіі — культ нацыянальнага правадыра, які вярнуў Расеі «веліч».<ref name="рашизм1">[http://www.echo.msk.ru/blog/alex_melnikov/1312322-echo/ Алексей Мельников. Рашизм против россиян]</ref> Ідэалёгія рашызму дзіўным чынам спалучае погляды на сьвет як на поле татальнай жорсткай барацьбы за выжываньне з прэтэнзыяй на высокую духоўнасьць, да якой, на думку рашыстаў, астатні сьвет ня можа падняцца.<ref name="скобов3">[[Скобов Олександр Валерійович|Александр Скобов]]. [https://web.archive.org/web/20140704192556/http://grani.ru/blogs/free/entries/227015.html «Циммервальдская левая»]&nbsp;// [[Грани.Ру]]&nbsp;/ Блоги (в блоге Свободное место) 22.03.2014</ref> У той жа час гэтая ідэалёгія зьяўляецца квінтэсенцыяй хуліґанства й хамства. У той жа час некаторыя праявы заходняй культуры, такія як леґалізацыя прастытуцыі, правы сэксуальных меншасьцяў («ґейропа»), наркаманаў і інш., могуць быць выкарыстаны для апраўданьня «адсутнасьці духоўнасьці» ў іншых народаў альбо наадварот — як цывілізацыйная прыналежнасьць Расеі да супольнасьці цывілізаваных краінаў.<ref>[http://censor.net.ua/video_news/354135/nashi_gei_prodvigayutsya_po_slujbe_i_ya_lichno_vruchayu_im_ordena_putin_o_gomoseksualistah_v_rossii «Наши геи продвигаются по службе и я лично вручаю им ордена»,&nbsp;— Путин о гомосексуалистах в России. ВИДЕО] {{Ref-ru}}</ref> Рашызм — гэта спалучэньне канцэпцыі «асаблівага шляху», пра якую так шмат казалі бальшавікі, з нацысцкай ідэяй перавагі, але ня расавай, а духоўнай — на выхадзе давала забойную сумесь, якая называлася «расейскі сьвет».<ref name="влада">[http://www.dsnews.ua/world/pochemu-rashizm-obrechen-na-zabvenie-09052015182000 Олексій Кафтан. Почему рашизм обречен на забвение. Щомісячник «Власть денег» за травень 2015 (№&nbsp;5/430)]</ref> Прафэсар Алег Грынёў лічыць, што рашызм трэба выразна адрозьніваць ад пуцінізму, бо рашызм тычыцца ідэаляґічнага абґрунтаваньня авантурнай палітыкі цяперашняга расейскага дыктатара Пуціна. — расейскі імпэрыялізм, пры якім ідэаляґічныя супернікі (партыйныя ідэоляґі й шавіністы й антыкамуністы) аб’ядноўваліся дзеля эканамічнага й палітычнага шантажу дзяржаваў на тэрыторыі былой імпэрыі; Бальшавізм цяпер можна разглядаць толькі як форму рашызму. У сваю чаргу клерыкальную вэрсыю рашызму спрабуе рэалізаваць маскоўскі патрыярх Кірыл, пра што сьведчыць яго канцэпцыя «расейскага сьвету». У аснове рашызму ляжыць непрыманьне заходняй цывілізацыі, якая супрацьстаіць свайго роду расейскай (эўразыяцкай) цывілізацыі. Расейская інтэліґенцыя пагаджаецца з аўтакратам Пуціным, які імкнецца пакласьці канец царскаму й бальшавіцкаму ўкраінацыду. Цяпер рашызм гэта ідэйная аснова пуцінізму. Гісторыя пацьвердзіла, што рашызм прадугледжвае перш за ўсё зьнішчэньне ўкраінцаў як нацыянальнай супольнасьці.<ref name="gryniv2">{{Cite web|url=http://www.nru.org.ua/news/aktualno/710-profesor-oleh-hryniv-rashyzm-iz-prytsilom-na-ukrayinotsyd|title=Професор Олег Гринів: РАШИЗМ ІЗ ПРИЦІЛОМ НА УКРАЇНОЦИД|accessdate=24 вересня 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150627021437/http://www.nru.org.ua/news/aktualno/710-profesor-oleh-hryniv-rashyzm-iz-prytsilom-na-ukrayinotsyd|archivedate=27 червня 2015|deadurl=yes}}</ref> === Сьцьверджаньне перавагі расейцаў і расейскай мовы над іншымі народамі і мовамі === Праз творы, абавязковыя да вывучэньня ў школах [[Беларусь|Беларусі]] (такія ж творы ёсьць абавязковымі да вывучэньня і ў Расеі), згодна з школьнай праграмай, перанятай яшчэ з савецкіх часоў [[Расейская акупацыя Беларусі|расейскай акупацыйнай адміністрацыяй Беларусі]] — [[Рэжым Лукашэнкі|рэжымам Лукашэнкі]] — сьцьвярджаецца перавага расейцаў («Бородино» Лермантава і «Судьба человека» Шолахава зь іх разважаньнямі наконт таго, што толькі расейскі чалавек здольны на геройства і подзьвіг) і расейскай мовы (Тургенеў зь ягоным вершам у прозе «О великий и могучий русский язык») над іншымі народамі і мовамі, у тым ліку беларусамі і беларускай мовай<ref name="Sieviaryniec">Севярынец Г. [https://www.svaboda.org/a/30169736.html Чым я магу адказаць на пагрозу інтэграцыі? Перавучыцца на беларускага філёляга], [[Радыё Свабода]], 17 верасьня 2019 г.</ref>. === Функцыі === На думку прафэсара Аляксандра Кастэнкі,<ref>{{Cite web|url=http://www.day.kiev.ua/uk/article/kultura/chomu-mi-stali-vorogami|author=Олександр КОСТЕНКО|title=Що таке «рашизм»?|date=18 березня, 2014 р.}} {{Ref-uk}}</ref> рашызм — гэта ідэалёгія, якая ґрунтуецца на ілюзіях і апраўдвае дапушчальнасьць хоць якога самавольства дзеля няправільна трактаваных інтарэсаў расейскага грамадзтва. У зьнешняй палітыцы рашызм праяўляецца, у прыватнасьці, у парушэньні прынцыпаў міжнароднага права, навязваньні сьвету сваёй вэрсіі гістарычнай праўды выключна на карысьць Расеі, злоўжываньні правам вета ў Радзе Бясьпекі ААН і г. д. Ва ўнутранай палітыцы рашызм — гэта парушэньне правоў чалавека на свабоду думкі, перасьлед удзельнікаў «дысыдэнцкага руху», выкарыстаньне СМІ для дэзінфармацыі свайго народа й гэтак далей". Аляксандар Кастэнка таксама лічыць рашызм праявай сацыяпатыі. Рашызм выконвае функцыю замены рэліґіі, даючы адэпту адчуваньне прыналежнасьці да барацьбы паміж «дабром і злом», напаўняючы сэнсам сваё існаваньне, апраўдваючы цяжкасьці й ахвяры, якія ён прыносіць у рэальнасьць, пазбаўляючы яго ад комплексу непаўнавартасьці.<ref>[https://web.archive.org/web/20140806093630/http://by24.org/2014/07/26/credo_quia_absurdum/ Credo quia absurdum. Что такое рашизм?]</ref> На думку Міколы Таменкі, «рашызм» — чалавеканенавісьніцкая ідэалёгія, якая істотна не адрозьніваецца па зьмесьце ад фашызму ці сталінізму. Расея, якая першапачаткова змагалася за інфармацыю й ідэалёгію, падтрымлівае ўсе мэтады ва ўсім сьвеце (у тым ліку й ваенныя) зьнішчэньня тых, хто не падтрымлівае ідэалёгію «расейскага сьвету» і забясьпечвае рэалізацыю гэтай ідэалёгіі хоць якімі сродкамі.<ref>[https://web.archive.org/web/20141222093700/http://vikka.ua/novini/95648-mikola-tomenko-u-hhi-stolitti-zyavilasya-nova-chuma-rashizm.htm Микола Томенко: у ХХІ столітті з’явилася нова чума&nbsp;— «рашизм».]</ref> == Рашысты == Прыхільнікаў рашыскай ідэалёгіі звычайна часам называюць «рашыстамі», альбо — «ватнікі».<ref name="рашизм12">[http://www.echo.msk.ru/blog/alex_melnikov/1312322-echo/ Алексей Мельников. Рашизм против россиян]</ref><ref>{{Cite news|url=http://gazeta.ua/articles/opinions-journal/_akih-rosiyan-nazivayut-slovom-vatnik/551739|title=Яких росіян називають "ватниками"?|date=10-04-2014}}</ref> Псыхалёгія рашыстаў — гэта псыхалёгія варожасьці, уяўленьне аб тым, што нават у Расеі ўсюды ёсьць замежнікі. Гэтай псыхалёгіяй валодаюць людзі, глыбока пакрыўджаныя ўяўнымі ці рэальнымі прыніжэньнямі, якім іх падвергнуў Захад. Але ў часы, калі «Расея моцная», у рашыстаў нібыта ёсьць магчымасьць адпомсьціць.<ref name="рашизм12" /><ref>[http://tsn.ua/svit/politichne-zhittya-rosiyan-za-tri-roki-stabilnist-vid-kremlya-rashizm-i-bunti-pid-naglyadom-omonu-364771.html Політичне життя росіян за три роки: стабільність від Кремля, рашизм і бунти під наглядом ОМОНу]</ref> Адметная рыса рашысцкай сьвядомасьці — надзея на сілу. Важнай рысай рашыстаў зьяўляецца мёртвае й палемічнае разуменьне гісторыі Расеі, ператварэньне яе ў набор культавых датаў, якім пакланяюцца й якім вераць рашысты.<ref name="рашизм12" /> Павярхоўнае, падазронае («навокал ворагі, нас усе хочуць зьесьці») і ўвогуле даволі злоснае стаўленьне да гэтага карумпаванага сьвету, погляд на яго як на патэнцыйную здабычу, рашысты спалучаюць зь дзіцячым наіўным вобразам, што «мы ніхто не кахаць. Яны хочуць быць каханымі — як Вялікі Брат. Рашысты распаўсюджваюць патрыярхальныя прынцыпы на адносіны паміж народамі. Яны перакананыя, што каханьне можна завесьці, што „церпіць-улюбіцца“, што б’е — значыць, любіць», таму што «для іх жа дабра».<ref name="скобов4">[[Скобов Олександр Валерійович|Александр Скобов]]. [https://web.archive.org/web/20140704192556/http://grani.ru/blogs/free/entries/227015.html «Циммервальдская левая»]&nbsp;// [[Грани.Ру]]&nbsp;/ Блоги (в блоге Свободное место) 22.03.2014</ref> Адзін з самых вядомых расейскіх актораў-рашыстаў Іван Ахлабысьцін лічыць, што «рашызм — гэта выбар мудрага», і даказвае сваю вернасьць сваім перакананьням татуяваньнем на руцэ, якую ён называе «брэндам рашыстаў».<ref name="тавро">[http://vesti-ukr.com/kultura/65470-ohlobystin-pokazal-klejmo-rashista Охлобыстин показал «клеймо рашиста». 14.08.2014]</ref> Ахлабысьцін кажа пра рашызм так: {{Цытата|Рашызм — гэта добра. Ён кансалідуецца на міжнародным узроўні, паступова. Рашызм — гэта здольнасьць лічыць сябе ўцягнутым у штосьці глыбока правільнае, духоўнае, што вынікае з усьведамленьня таго, што цяпер Расея — апошні бастыён, які стрымлівае чорную хвалю безаблічнага індывідуалізму, цынічнага спажываньня, зьвярынай пажадлівасьці й абыякавай жорсткасьці. Рашызм — гэта жывое, трапяткое сэрца, поўнае веры ў магчымасьць зрабіць усіх на зямлі шчасьлівымі. Рашызм — ідэалёгія героя. Рашызм — гэта паэзія закаханага. Рашызм — гэта міласэрнасьць сьвятога. Рашызм — гэта выбар мудрых. Я б ганарыўся, калі б мяне палічылі рашыстам. Я паспрабаваў бы адказаць на гэта высокае імя. Няхай жыве рашызм!}} == Рашызм у масавай культуры == * Песьня ''«Гэта, дзетка&nbsp;— Рашызм»'', ''Барыс Севасьцьянаў.''<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=xq7EA8UuQdA Новый хит из Харькова! Это, детка&nbsp;— Рашизм!!!!]</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=pmSMejVNI8E Інтерв’ю: автор хіта «Это детка рашизм» Борис Севастьянов]</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=xhXi6_bN_aw У Харкові на День Незалежності співали про рашизм]</ref> * ''«Гімн антырашыстаў»'', ''Вадзім Дубоўскі.''<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=-eFNNGU5Z80 Гімн антірашистів]</ref> * ''«Рашызм ня пройдзе!»'' музыка зь фільма «Бураціна».<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=ig0I0nEETyw Рашизм не пройдет! ПТН ПНХ]</ref> * ''«З чаго пачынаецца рэптылія?»''.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=SkBlz1HYhsc С чего начинается гадина?]</ref> == Глядзіце таксама == * [[Беларусафобія]] * [[Русіфікацыя Беларусі]] * [[Бучанская разьня]] * ''[[Асновы геапалітыкі]]'' * [[Што Расея павінна зрабіць з Украінай]] * [[Генацыд украінцаў]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [[Зянон Пазьняк]], [http://pazniak.info/page_madyifikatsyiya_fashyizmu Мадыфікацыя фашызму], Зянон Пазьняк: старшыня [[Кансэрватыўна-Хрысьціянская Партыя — БНФ|Кансэрватыўна-Хрысьціянскай Партыі — БНФ]], 13 красавіка 2014 г. * [[Зянон Пазьняк]], [http://pazniak.info/page_madyifikatsyiya_fashyizmu Галоўная зброя рускага фашызму — што гэта такое?], Зянон Пазьняк: старшыня [[Кансэрватыўна-Хрысьціянская Партыя — БНФ|Кансэрватыўна-Хрысьціянскай Партыі — БНФ]], 1 жніўня 2014 г. * [https://espreso.tv/rosiya-mae-vsi-oznaki-fashizmu-tse-ne-pro-putina-a-pro-vse-khvore-suspilstvo-chaliy Росія має всі ознаки фашизму: це не про Путіна, а про все хворе суспільство, — Чалий], [[Еспресо]], 1 красавіка 2022 г. * Daniel Erk, [https://www.handelsblatt.com/politik/international/interview-timothy-snyder-moskau-ist-zum-zentrum-des-faschismus-der-welt-geworden/28251752.html Timothy Snyder: «Moskau ist zum Zentrum des Faschismus der Welt geworden»], [[Handelsblatt]], 18 красавіка 2022 г. * [[Тымаці Снайдэр]], [https://www.nytimes.com/2022/05/19/opinion/russia-fascism-ukraine-putin.html We Should Say It. Russia Is Fascist], [[The New York Times]], 19 траўня 2022 г. * [[Тымаці Снайдэр]], [https://www.svaboda.org/a/31859458.html «Калі Ўкраіна не пераможа, нас чакаюць дзесяцігодзьдзі цемры». Тымаці Снайдэр пра Расею як фашысцкую дзяржаву], [[Радыё Свабода]], 20 траўня 2022 г. * [https://nashaniva.com/be/306408 «Мы маем справу з рускім фашызмам, а Беларусь акупаваная». Вялікая гутарка з Алексіевіч], [[Наша Ніва]], 28 сьнежня 2022 г. [[Катэгорыя:Расейскі фашызм| ]] [[Катэгорыя:Палітычныя ідэалёгіі]] g0sofkxcb3usbm05jqynheb15yeitrn 0 258372 2673660 2617449 2026-06-12T10:11:20Z SergeiSEE 38150 2673660 wikitext text/x-wiki {{Шляхціч | Імя = Ксавэры Любамірскі | Поўнае імя = Францішак Ксавэры Любамірскі | Арыгінальнае імя = {{Мова-pl|Franciszek Ksawery Lubomirski}} | Жанчына = | Партрэт = | Шырыня партрэту = | Подпіс партрэту = | Герб = Herb Lubomirski.PNG | Шырыня гербу = | Подпіс гербу = | Пасады = {{Шляхціч/Пасада | Пасада = [[староста]] ў [[Сытыхіў|Сытыхіве]] | Сьцяг = | Герб = | Пасьлядоўнасьць пасады = | Рымскі лік пасьлядоўнасьці = | Пачатак пэрыяду = 1772 | Заканчэньне пэрыяду = 1777 | Папярэднік = [[Станіслаў Любамірскі]] | Наступнік = }} | Імя пры нараджэньні = | Нарадзіўся = 1747 | Нарадзілася = | Месца нараджэньня = [[Сьмела]] | Памёр = 1819 | Памерла = | Месца сьмерці = [[Дуброўна]] | Род = [[Любамірскія]] | Бацька = [[Станіслаў Любамірскі]] | Маці = [[Пацеі|Людвіга з Пацееў]] | Муж = | Жонка = [[Патоцкія|Антаніна Патоцка]]; [[Жавускія|Тэафіла Жавуска]]; [[Нарышкіны|Марыя Львоўна Нарышкіна]] | Дзеці = [[Канстанцін Любамірскі|Канстанцін]]; [[Эўгеніюш Любамірскі|Эўгеніюш]] | Рэлігія = [[Каталіцтва]] | Рэгаліі = | Колер = | Колер загалоўку = }} '''Францішак Ксаверы Любамірскі''' ({{Мова-pl|Franciszek Ksawery Lubomirski}}) — ({{Н}}1747, [[Сьмела]] — {{†}}1819, [[Дуброўна]]) — [[князь]] польскага княжацкага роду [[Любамірскія|Любамірскіх]] гербу [[Шранява (герб)|«Шранява»]] пачынальнік галіны роду [[Любамірскіе-Дубровенскія|Любамірскіх-Дубровенскіх]]<ref>{{Кніга|аўтар =Jerzy Hr. Dunin-Borkowski.|частка = |загаловак =Almanach błękitny genealogia żyjących rodów polskich |арыгінал = |спасылка = https://crispa.uw.edu.pl/object/files/12908/display/Default| мова =pl |адказны =|выданьне =|месца =[[Кракаў|Krakow]] |выдавецтва =[[Львоў|Lwow]]. Nakładem księgarni H. Altenberga. [[Варшава|Warsawa]]. E. Wende i SKA (T. Hiż i A. Turkuł)|год =1895 |том = |старонкі =44—48|старонак =780 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>, [[староста]] ў [[Сытыхіў|Сытыхіве]] (цяпер у [[Жоўкаўскі раён|Жоўкаўскім раёне]] [[Львоўская вобласьць|Львоўскай вобласьці]]), [[абшарнік]], [[генэрал]]-паручнік расейскай арміі. == Жыцьцяпіс == Францішак Ксавэры быў сынам Станіслава Любамірскага, [[Ваяводы кіеўскія|ваяводы кіеўскага]], і Людвігы Гонараты з [[Пацеі|Пацеяў]] гербу [[Вага (герб)|Вага]]. У 1772 годзе атрымаў у спадчыну [[староства]] [[Сытыхіў|Сытыхіўскае]] й [[Сьмела|Сьмелаўшчыну]], набыў у брата Міхала й дакупіў навакольныя вёскі, ад жонкі [[Жавускія|Тэафілы Жавускай]] у пасаг атрымаў прылеглы маёнтак. Стаў [[Абшарнік|абшарнікам]] з рэзыдэнцыяй у [[Сьмела|Сьмеле]] — 9 [[места|местаў]], 179 сёл і каля 100000 "душ мясцовых". Сьмела атрымала [[магдэбурскае права]] ў 1773 годзе. Да 1780 году на Сьмелаўшчыне паўсталі 48 новых [[Слабада|слабод]]. У 1777 годзе Францішак Ксавэры збудаваў касьцёл [[Францішак Ксавэры|Сьвятога Францішка Ксавэрыя]]. Заснаваў кляштар [[Капуцыны|Капуцынаў]] (адгалінаваньне манаскага ордэну [[Францішкане|Францішканаў]]) у 1783 годзе. Спрыяў праваслаўным, ахвяраваў на будаўніцтва праваслаўных цэркваў і манастыроў. Замяняў уніяцкія цэрквы на праваслаўныя, пры яго ўдзеле колькасьць праваслаўных цэркваў на правабярэжжы ўзрасла з 94-х да 271, прычым на Сьмелаўшчыне 82 цэрквы<ref>{{Кніга|аўтар =Sakowicz, Eugenjusz.|частка = |загаловак =Kościół prawosławny w Polsce w epoce Sejmu Wielkiegow epoce sejmu wielkiego. 1788—1792 |арыгінал = |спасылка =https://kpbc.ukw.edu.pl/dlibra/publication/72872/edition/79686 |адказны =Metropolit Djonizy |выданьне = |месца =[[Варшава|Warszawa]]|выдавецтва =Nakładem Warszawskiej metropolji prawosławnej|год =1935 |том = |старонкі =2, 17, 31, 63, 65, 137 |старонак =XII, 272, IV |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref><ref>{{Кніга|аўтар =Likowski, Edward. (1836-1915)|частка = |загаловак =Dzieje Kościoła unickiego na Litwie i Rusi w XVIII i XIX wieku: uważane głównie ze względu na przyczyny jego upadku |арыгінал = |спасылка =https://archive.org/stream/MN5016ucmf_2/MN5016ucmf_2_djvu.txt |адказны = |выданьне = |месца =[[Познань|Poznań]]|выдавецтва =J. Leitgeber |год =1880 |том = |старонкі =111–117, 140–143, 188–189 |старонак = |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. === Служба ў Расейскім войску === З 1777 году перайшоў на службу ў Расейскім войску. У 1781 годзе стаў брыгаддзірам, а ў 1783 генэрал-маёрам камандаваў тамбоўскім палком. Быў узнагароджаны ордэнамі Сьв. Станіслава (1782) і Сьв. Анны (22.12.1784)<ref>{{Кніга|аўтар =Бантыш-Каменский, Дмитрий Николаевич (1788-1850).|частка = |загаловак =Историческое собрание списков кавалерам четырех российских императорских орденов: |арыгінал = |спасылка =https://dlib.rsl.ru/viewer/01002986803#?page=1 |адказны =Лев Цветаев |выданьне = |месца =Москва |выдавецтва =В типографии Н.С. Всеволожскаго |год =1814 |том = |старонкі =325|старонак =336, XLVII |сэрыя =|isbn =|наклад =}}</ref><ref>{{Кніга|аўтар =Князь Пётръ Долгоруковъ.|частка = |загаловак =Россійская родославная кніга |арыгінал = |спасылка =http://elib.shpl.ru/ru/nodes/4753 |адказны = |выданьне = |месца =[[Санкт-Пецярбург|Санктпетербургъ]]|выдавецтва =въ типографіи Эдуарда Веймара|год =1856 |том =3 |старонкі = 29, 30 |старонак =523 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. === Дуброўна === У 1787 годзе абмяняўся з [[Рыгор Пацёмкін|Рыгорам Пацёмкіным]] [[Сьмела]]ўшчуну на мястэчка [[Дуброўна]] ў [[Аршанскі павет (Расейская імпэрыя)|Аршанскім павеце]]. Пасьля раптоўнай сьмерці Рыгора Пацёмкіна ў 1791 годзе яго нашчадкі Браніцкія аспрэчвалі сапраўднасьць абмена маёнткамі. [[Павал I]], які адмоўна ставіўся да Рыгора Пацёмкіна, вырашыў спрэчку на карысьць Ксавэрыя Любамірскага<ref>{{Кніга|аўтар =[[Гаўрыіл Дзяржавін|Державин Г.Р. ]]|частка = |загаловак =Сочиненія Державина съ объяснительными примѣчаніями Я. Грота. |арыгінал = |спасылка =https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01003903400?page=7&rotate=0&theme=white |адказны =Я. Грот |выданьне = |месца =[[Санкт-Пецярбург|СанктПетербургъ]] |выдавецтва =Типографія Императорской Академіи Наукъ |год =1864 |том =6. Переписка (1794―1816) и «Записки» |старонкі =712―717 |старонак =935 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref><ref>{{Спасылка | аўтар = | прозьвішча = | імя = | аўтарlink = | суаўтары = | дата публікацыі =1796 | url =http://rgada.info/poisk/index2.php?str=11-opis_1m&opisanie=%D0%A0%D0%B0%D0%B7%D1%80%D1%8F%D0%B4%20XI.%20%D0%9F%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%B0%20%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D1%8B%D1%85%20%D0%BB%D0%B8%D1%86%20XVII-XIX%20%D0%B2%D0%B2.%20-%20(%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F)%20%D0%93%D0%BE%D1%81%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE%20%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B2%D0%B0%20%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9%20%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B8.%3Cbr%3E%D0%9E%D0%BF%D0%B8%D1%81%D1%8C%201m.%20%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D1%81%D1%8C. | копія = | дата копіі = | загаловак =О рассмотрении и окончании дела между князем Любомирским и наследниками князя Потёмкина Таврического о Дубровенском имении. | фармат = | назва праекту = | выдавец =РГАДА, ф. 11, оп. 1m, № 955 | дата доступу = | accessyear = | мова =ru | камэнтар = }}</ref>. Князь Ксавэры Любамірскі спрыяў габрэям у падуладных яму мястэчках<ref>{{Кніга|аўтар =[[Гаўрыіл Дзяржавін|Державин Г. Р. ]]|частка = |загаловак =Сочиненія Державина съ объяснительными примѣчаніями Я. Грота. |арыгінал = |спасылка =https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01003861483?page=1&rotate=0&theme=white |адказны =Я. Грот |выданьне = |месца =[[Санкт-Пецярбург|СанктПетербургъ]] |выдавецтва =Типографія Императорской Академіи Наукъ |год =1864 |том =7. Сочиненія в прозе |старонкі =260 |старонак =778 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref><ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак =Письмо кн. К. Любомирскаго въ защиту евреевъ, по поводу слуховъ о выселеніи послѣднихъ изъ Бѣлоруссіи. 1800 г. | арыгінал = | спасылка = | мова =ru | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне =Опись документовъ и дълъ, хранящися въ Сенатскомъ архивѣ. Отдѣлъ ІІІ-й. | тып =Дѣла Канцеляріи Генералъ-Прокурора. 1797—1800 г. | месца =[[Санкт-Пецярбург|Петроградъ]]| выдавецтва =Сенатская типографія | год =1917 | выпуск = | том =ІІІ-й | нумар = | старонкі = 142 (№ 2401)| isbn = | issn = }}</ref>. Ён, моцна ўгневаны на Піяраў, якія таемна павянчалі яго дачку, скарыстаў усе намаганьні к пераводу іх у [[Віцебск]] у 1794 годзе<ref>{{Кніга|аўтар =Безъ-Корниловичъ Мих. Осип.|частка = |загаловак =Историческія свѣдѣнія о примѣчательнѣйшихъ мѣстахъ въ Бѣлоруссіи |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Санкт-Пецярбург|СанктПетербургъ]]|выдавецтва = въ типографіи III Отд. Собст. Е. И. В. Канцеляріи |год =1855 |том = |старонкі = 219, 220 |старонак =355 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. У канцы XVIII стагодзьдзя зблізіўся з расейскімі арыстакратамі й абраў трэцьцю жонку Марыю Нарышкіну<ref>{{Артыкул| аўтар = | загаловак =Переписка по поводу назначенія кн. Ф. Любомірской содержанія отъ ея мужа, въ количествѣ 1280 руб. ежемѣсячно, до окончательнаго рѣшенія дѣла ихъ о разводѣ. 1798 г. | арыгінал = | спасылка = | мова =ru | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне =Опись документовъ и дълъ, хранящися въ Сенатскомъ архивѣ. Отдѣлъ ІІІ-й. | тып =Дѣла Канцеляріи Генералъ-Прокурора. 1798 и 1799 гг. | месца =[[Санкт-Пецярбург|С.-Петербургъ]]| выдавецтва =Сенатская типографія | год =1911 | выпуск = | том =ІІ-й | нумар = | старонкі = 76 (№ 1211)| isbn = | issn = }}</ref>. Пасьля пажару да 1809 году адбудаваў тут новы кляштар. Маршал [[Луі Нікаля Даву]] прынц Экмюльскі ({{мова-fr|Louis-Nicolas Davout, Le maréchal prince d'Eckmülh}}) на шляху з Воршы ў Смаленск спыняўся ў жніўні 1812 году<ref>{{Кніга|аўтар =[[Напалеон I Банапарт|Напалеон Банапарт]]. |частка = |загаловак =Oeuvres de Napoleon Bonaparte. Tome Cinquieme. Campagne de Russie |арыгінал = |спасылка =https://www.gutenberg.org/files/13475/13475-h/13475-h.htm |адказны = |выданьне = |месца =[[Парыж|Paris]]|выдавецтва =C.L.F. Panckoucle, Editeur |год =MDCCCXXI (1821) |том =Livre septieme |старонкі =25 (Smolensk, 21 août 1812) |старонак =214 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>, а імпэратар [[Напалеон I Банапарт]] на зваротным шляху ў лістападзе<ref>{{Кніга|аўтар =Михайловский-Данилевский А. И.|частка = |загаловак =Описание Отечественной войны 1812, часть 2 |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Санкт-Пецярбург|С.-Петербургъ]]|выдавецтва =Печатано вх Военной Типографіи |год =1839 |том = |старонкі =85—88 |старонак =449 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref><ref>{{Кніга|аўтар = |частка = |загаловак =Документы и материалы для исторіи 1812 года |арыгінал = |спасылка = |адказны =подъ редакціей К. Военскаго|выданьне = |месца =[[Санкт-Пецярбург|С.-Петербургъ]]|выдавецтва =Типографія, А. Ф. Штольценбурга |год =1912 |том =3. Бѣлоруссія въ 1812 году |старонкі =17, 18, 29, 40 |старонак =498, IX |сэрыя = |isbn = |наклад = }}</ref>. == Сям'я == Зь першай жонкай [[Патоцкія|Антанінай Адэлаідай Патоцкай]] мелі дзяцей: * дачка Эльжбета Ізабэла (? – 12.1846), каля 1790 году шлюб зь Ігнацыям Эўгеніюшам, граф Цэнтнер, герб Пжэрова; * дачка Клемэнтына (? – ?), Ксавэры Любамірскі ў сярэдзіне 90-х XIX стагодзьдзя перадаў маёнтак [[Любавічы]] ў пасаг, шлюб з Пятром Крогэрам, гербу Косьцеша (1790 – ? ); * дачка Зо́ф’я. З другой жонкай [[Жавускія|Тэафілай Жавускай]] гербу Крыўда (1762 – 20.04.1831, [[Лаўрыў (Старасамбірскі раён)|Лаўрыў]]) мелі дзяцей: * сын [[Канстанцін Любамірскі|Канстанцін Станіслаў Ксаверы]] (18.11.1786 – 25.04.1870, [[Варшава]]), 18.02.1812 годзе шлюб з Катарынай Мікалаеўнай Талстой (15.08.1879 – 11.02.1870, [[Варшава]]); * сын [[Эўгеніюш Любамірскі|Эўгеніюш]] (13.09.1789 – 1834, ), у 1817 годзе першы шлюб з Марыяй Чацкай гербу Сьвінка (1800 – 12.09.1826, [[Варшава]]); у 1830 годзе другі шлюб з княжной Клемэтынай Сьвятаполк-Чацьвярцінскай гербу Пагоня-Руская (1801 – 1834); * дачка Амэлія Анна Любамірская (?1790 – 22.02.1878), першы шлюб у 1810 годзе зь Яанам Стемпкоўскім гербу Сухакомнатны; другі шлюб у 1820 годзе зь Яанам Чорбам гербу Пагоня; * дачка Караліна Любамірская (?1790 – 1821), шлюб з графам [[Фэлікс Бэрліч-Струтынскі|Фэлікса Бэрліч-Струтынскага]] (1789 — 1850), у 1808 годзе Ксавэры Любамірскі ў пачатку XIX стагодзьдзя перадаў маёнтак [[Цеалін (Віцебская вобласьць)|Цеалін]] ў пасаг. З трэцяй жонкай [[Нарышкіны|Марыяй Львоўнай Нарышкінай]] (1766 – 1806) мелі дзяцей: * дачка Марыя Любамірская (?1800 – ?), * дачка Натальля Любамірская (?1800 – ?), * Антоні Юльюш Любамірскі (15.09.1801, [[Дуброўна]] – 15.05.1885, [[Кіеў]]), у 15.05.1835 годзе шлюб з Ганаратай Крашэўскай гербу Болесьціц (12.01.1814 – 04.04.1890, [[Вена]]); * Александар Ігнацы Любамірскі (11.08.1802, [[Дуброўна]] – 12.06.1893, [[Парыж]]), у 1823 годзе шлюб з [[Радзівілы|княжной Юліяй Радзівіл на Нясьвіжу]] гербу [[Трубы (герб)|Трубы]] (1800 – 1857); ==Архівы== * [https://web.archive.org/web/20180730212842/http://niab.by/newsite/by/spis-fondau Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі — НГАБ: фонд 3258, 108 адзінак захоўваньня.] Князі Любамірскія, уладальнікі Дубровенскага маёнтка ў Аршанскім павеце Магілёўскай губэрні. 1578 — 1908 гг. Указы Аляксандра І, Сэната, лісты да князя Любамірскага, асабістае ліставаньне. Справа аб прыцягненьні к суду за ўдзел у паўстаньні 1863—1864 гадоў у горадзе Горкі. Інвэнтары Дубровенскага графства, прыхода-расходныя кнігі маёнткаў, каштарысы, рахункі, пляны, чарцяжы. Устаўныя граматы. Зьвесткі пра бровар і вінакурню ў маёнтку [[Берасьценава]] Аршанскага павету. Сьпісы рэвізскіх душ сялян. * [http://rgada.info/opisi/11-opis_1m/0069.jpg РГАДА, ф. 11, оп. 1m, № 916.] Лісты князя Ксавэрыя Любамірскага да князя Пацёмкіна Таўрычаскага. 1783—1788 гг. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * {{Кніга|аўтар = Golovkine, Fédor.|частка = |загаловак =La cour et le règne de Paul I-er : portraits, souvenirs et anecdotes : avec cinq portraits |арыгінал = |спасылка =https://archive.org/details/couretleregnedep00golo/page/n9/mode/2up?ref=ol&view=theater |адказны =avec introduction et notes par S. Bonnet |выданьне = |месца =[[Парыж|Paris]]|выдавецтва =Librairie Plon |год =1905 |том = |старонкі =77, 227—240, 335 |старонак =V, 448 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}{{Ref-fr}} * {{Кніга|аўтар = Ségur. Louis-Philippe de.|частка = |загаловак =Mémoires, ou, Souvenirs et anecdotes |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданьне = |месца =[[Парыж|Paris]]|выдавецтва =Didier. Libraire-editeur |год =1843 |том = |старонкі =443, 446 |старонак =501 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}{{Ref-fr}} * {{Кніга|аўтар = Ségur. Louis-Philippe de.|частка = |загаловак =Mémoires, ou, Souvenirs et anecdotes |арыгінал = |спасылка =https://books.google.ee/books?id=Y1dMAQAAMAAJ&pg=PA482&source=gbs_selected_pages&cad=2#v=onepage&q&f=false |адказны = |выданьне = |месца =[[Парыж|Paris]]|выдавецтва =Didier. Libraire-editeur |год =1843 |том = |старонкі =137, 488 |старонак =494 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}{{Ref-fr}} * {{Кніга|аўтар =Aftanazy, Roman (1914-2004) |частка = |загаловак =Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej. Woewództwa mińskie, mścislawskie, połockie, witebskie. |арыгінал = |спасылка =https://knihi.com/Roman_Aftanazy/Dzieje_rezydencji_na_dawnych_kresach_Rzeczypospolitej_zip.html#aftanazy_rezyd_t01.pdf_289 |адказны = |выданьне =Wydanie drugie przejrzane i uzupełnione |месца =Wrocław |выдавецтва =Zakład Narodowy im. Ossolińskich |год =1991 |том =1 |старонкі =288, 289, 297, 299 |старонак = |сэрыя = |isbn =8304037017 (całość) |наклад = }}{{Ref-pl}} * {{артыкул|аўтар =| частка = |загаловак =Dubrowna|арыгінал = |спасылка =http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.1/449|адказны =|выданьне=[[Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich]]. Abablewo — Januszowo.|тып=слоўнік|месца=[[Варшава|Warszawa]] |выдавецтва=nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego |год=1900 |выпуск=|том=15|нумар= | старонкі=449 |isbn=}}{{Ref-pl}} * {{Кніга|аўтар =Czarniecki, Kazimierz Łodzia |частка = |загаловак =Herbarz polski podług Niesieckiego, treściwie ułożony i wypisami z późniejszych autorów, z różnych akt grodzkich i ziemskich, z ksiąg i akt kościelnych oraz z dokumentów familijnych powiększony i wydany. |арыгінал = |спасылка =http://pbc.biaman.pl/dlibra/docmetadata?id=1588&from=publication |адказны = |выданьне = |месца =Gniezno |выдавецтва =Nakład autora |год =1881-1882 |том =2 |старонкі =56―60 |старонак =272 |сэрыя = |isbn = |наклад = }}{{Ref-pl}} * {{артыкул|аўтар =J. D. | частка = |загаловак =Borystenów|арыгінал = |спасылка =http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/338|адказны =|выданьне=[[Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich]]. Aa — Dereneczna.|тып=слоўнік|месца=[[Варшава|Warszawa]] |выдавецтва=nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego |год=1880 |выпуск=|том=1|нумар= | старонкі=338 |isbn=}}{{Ref-pl}} * {{Артыкул| аўтар = J. ze Ś. | загаловак =Juliusz Hrabia Strutyński (Berlicz Sas). | арыгінал = | спасылка =https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/392409/edition/305564 | мова =pl | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне =Kłosy | тып =czasopismo ilustrowane, tygodniowe, poświęcone literaturze, nauce i sztuce | месца =[[Варшава|Warszawa]]| выдавецтва = S. Lewental | год =1878, 18 (30) Maja | выпуск = | том = XXVI| нумар = 674 | старонкі = 340—342| isbn = | issn = }}{{Ref-pl}} * {{Артыкул| аўтар =Emanuel Rostworowski.| загаловак =Lubomirski Franciszek Ksawery h. Szreniawa (1747—1819). | арыгінал = | спасылка =http://ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/franciszek-ksawery-lubomirski | мова =pl | адказны = | аўтар выданьня = | выданьне = Polski Słownik Biograficzny | тып = | месца =[[Варшава|Warszawa]]| выдавецтва =Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk | год =1973 | выпуск = | том =XVIII | нумар = | старонкі = 33| isbn = | issn = }}{{Ref-pl}} * {{Кніга|аўтар =Головкин, Федор Гаврилович (1766-1823). |частка = |загаловак =Дворъ и царствованіе Павла I: Портреты, воспоминанія и анекдоты|арыгінал = |спасылка =http://elib.shpl.ru/ru/nodes/8731-golovkin-f-g-dvor-i-tsarstvovanie-pavla-i-portr-vospominaniya-i-anekdoty-m-1912-istoricheskaya-biblioteka-sfinksa-xviii#mode/grid/page/1/zoom/1|адказны =Прадмова. С. Боннэ ; Пераклад с фр. А. Кухеля. |выданьне = |месца =[[Масква|М.]] |выдавецтва =Сфинкс|год =1912 |том = |старонкі =239—251 |старонак =455, IV, XV, 41 л. партр. |сэрыя = |isbn = |наклад = }}{{Ref-ru}} * {{Кніга|аўтар =[[Гаўрыіл Дзяржавін|Державин Г. Р. ]]|частка = |загаловак =Сочиненія Державина съ объяснительными примѣчаніями Я. Грота. |арыгінал = |спасылка =https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01003903405?page=358&rotate=0&theme=white |адказны =Я. Грот |выданьне = |месца =[[Санкт-Пецярбург|СанктПетербургъ]] |выдавецтва =Типографія Императорской Академіи Наукъ |год =1864 |том =1. Стихотворенія. Часть 1 |старонкі =300—304 |старонак =812 |сэрыя = |isbn = |наклад = }} * {{Кніга|аўтар =|частка = |загаловак =''Живописная Россия'': Отечество наше в его земельном, историческом, племенном, экономическом и бытовом значении.|арыгінал = |спасылка =http://elib.shpl.ru/ru/nodes/24611 |адказны =Под общ. ред. П. П. Семёнова. |выданьне =Рэпрынтнае выд., Мн.: БелЭн, 1994 г. |месца =[[Санкт-Пецярбург|С.-Петербургъ]], [[Масква|Москва]]|выдавецтва =М. О. Вольфа |год =1882 |том =Том 3. Литовское полесье, Белоруское полесье |старонкі =414—416|старонак =490 |сэрыя = |isbn =5-85700-165-X |наклад =10000 }}{{Ref-ru}} * {{Кніга|аўтар =Сегюр, Луи Филипп (1753—1830).|частка = |загаловак =Записки графа Сегюра о пребывании его в России в царствование Екатерины II. (1785—1789) |арыгінал = |спасылка =https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01003567888?page=3&rotate=0&theme=white |адказны = |выданьне = |месца =[[Санкт-Пецярбург|С. Петербургъ]]|выдавецтва = тип. В.Н. Майкова |год =1865 |том = |старонкі = 56, 57, 157 |старонак =386, ІІІ |сэрыя = |isbn = |наклад = }}{{Ref-ru}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://www.sejm-wielki.pl/b/15.105.502 ''Franciszek Ksawery ks. Lubomirski z Lubomierza h. Drużyna'' – Genealogia potomków Sejmu Wielkiego]{{Ref-pl}}. [[Катэгорыя:Любамірскія| ]] sbv6zpdpnh6f9qj0zgxrrn6kmcvj8p9 0 260411 2673644 2671473 2026-06-12T07:37:28Z Margulis5 97922 Margulis5 перанёс старонку [[Это Минск, детка]] у [[This Minsk Media]]: Абнаўленьне зьвестак: змянілася назва ў праекта 2671473 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:This Minsk Media}} {{Сайт |імя = This Minsk Media |лягатып = THISMINSKMEDIA CURRENT LOGO.png |тып = [[СМІ]] |рэгістрацыя = няма |мовы = [[Беларуская мова|беларуская]], [[Расейская мова|расейская]] |уладальнік = [[Яўген Малахоўскі]] |аўтар = Яўген Малахоўскі |бягучы статус = дзейны }}'''This Minsk Media''' — беларускі мэдыяпраект, які публікуе кантэнт на расейскай і беларускай мовах праз сацыяльныя сеткі, мэсэнджары і ўласную онлайн-плятформу. Да сакавіка 2025 году праект быў вядомы пад назвай '''«Это Минск, детка»'''. == Агульныя зьвесткі == Праект распаўсюджвае матэрыялы праз сацыяльныя сеткі і сайт. Кантэнт выходзіць у тэкставым, фота- і відэафарматах і ахоплівае грамадзка-палітычныя, сацыяльныя і культурныя тэмы. == Гісторыя == === Стварэньне і раньні пэрыяд, 2013—2017 === Праект пачаў дзейнасьць у 2013 годзе як суполка ў сацыяльных сетках пад назвай «Это Минск, детка». Першапачаткова аснову кантэнту складалі забаўляльныя і гумарыстычныя публікацыі пра Менск і Беларусь. === Пэрыяд 2017 году === У 2017 годзе ў асобных публікацыях праект згадваўся ў кантэксьце абвінавачаньняў у інфармацыйнай дзейнасьці, зьвязанай з узброеным канфліктам на ўсходзе Ўкраіны.[http://ross-bel.ru/analitika/article_post/administrator-soobshchestva-eto-minsk-detka-natsist-i-rusofob-analiz-publikatsiy Администратор сообщества «Это Минск, детка!» — нацист и русофоб? Анализ публикаций]. Вместе с Россией. Праверана 29 траўня 2026.[https://sozh.info/gruppa-ehto-minsk-detka-verbuet-najomnikov-dlya-vojjny-na-ukraine/amp/ Группа «Это Минск, детка!» вербует наёмников для войны на Украине]. Сож.инфо. Праверана 29 траўня 2026. === 2020 год і грамадзка-палітычная актыўнасьць === У 2020 годзе праект актыўна асьвятляў падзеі, зьвязаныя з прэзыдэнцкімі выбарамі ў Беларусі і наступнымі пратэстамі. Публікаваліся матэрыялы пра кандыдатаў, грамадзкія ініцыятывы і палітычны парадак дня. У лістападзе 2020 году заснавальнік праекту Яўген Малахоўскі пакінуў Беларусь і працягнуў дзейнасьць па-за яе межамі. === Далейшая дзейнасьць, 2021—2025 === У 2022 годзе каманда праекту ўдзельнічала ў стварэньні відэаматэрыялаў, прысьвечаных Палку Каліноўскага, а таксама арганізоўвала публічныя паказы дакумэнтальнага фільму-рэпартажу ў шэрагу гарадоў Польшчы.[https://www.svaboda.org/a/32158882.html «Усе аб’яднаныя адной ідэяй — вызваліць Беларусь і вярнуцца дамоў». Выйшаў фільм-рэпартаж пра полк Каліноўскага]. Радыё Свабода. Праверана 29 траўня 2026.[https://novychas.online/palityka/prem-era-filma-pra-polk-kalinouskaha-prajszla-u-p Прэм’ера фільма пра Полк Каліноўскага прайшла ў Польшчы]. Новы Час. Праверана 29 траўня 2026. Матэрыялы і рэсурсы праекту ўключаліся ў Рэспубліканскі сьпіс экстрэмісцкіх матэрыялаў у Беларусі.[https://web.archive.org/web/20220205151347/http://www.mininform.gov.by/documents/respublikanskiy-spisok-ekstremistskikh-materialov/ Рэспубліканскі сьпіс экстрэмісцкіх матэрыялаў]. Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь. Праверана 29 траўня 2026. == Сучасны пэрыяд == Паводле рэдакцыйнай палітыкі праекту, This Minsk Media пазыцыянуе сябе як незалежную мэдыяплятформу, што працуе з грамадзка-палітычнай, сацыяльнай і культурнай тэматыкай.[https://thisminsk.media/editorial/etika-v-usloviach-zapretov Этика в условиях запретов]. This Minsk Media. 10 сакавіка 2026. Праверана 29 траўня 2026. У публікацыі пра рэдакцыйную палітыку праект асобна адзначаў працу ва ўмовах абмежаваньняў і забаронаў, а таксама захаваньне прафэсійных прынцыпаў, заснаваных на Кодэксе этыкі Беларускай асацыяцыі журналістаў.[https://thisminsk.media/editorial/etika-v-usloviach-zapretov Этика в условиях запретов]. This Minsk Media. 10 сакавіка 2026. Праверана 29 траўня 2026. У 2026 годзе прадстаўнікі This Minsk Media расказвалі Беларускай асацыяцыі журналістаў пра выкарыстаньне інструмэнтаў штучнага інтэлекту ў рэдакцыйных і тэхнічных працэсах, у тым ліку ў відэанакірунку праекту.[https://baj.media/be/this-minsk-media-my-shukaem-glybinju/ This Minsk Media: «Мы не спаборнічаем у хуткасці навін — мы шукаем глыбіню»]. Беларуская асацыяцыя журналістаў. 12 сакавіка 2026. Праверана 29 траўня 2026. Праект таксама асьвятляў пытаньні, зьвязаныя са зьменамі інфармацыйнага асяродзьдзя і абмежаваньнем доступу да асобных сацыяльных плятформаў. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20220205151347/http://www.mininform.gov.by/documents/respublikanskiy-spisok-ekstremistskikh-materialov/ Рэспубліканскі сьпіс экстрэмісцкіх матэрыялаў] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20220205151347/http://www.mininform.gov.by/documents/respublikanskiy-spisok-ekstremistskikh-materialov/ |date=5 лютага 2022 }} (Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь) [[Катэгорыя:Беларускія інтэрнэт-СМІ]] [[Катэгорыя:Тэлеграм (ПЗ)]] [[Катэгорыя:Кастрычнік 2015 году]] [[Катэгорыя:Зьявіліся ў 2015 годзе]] [[Катэгорыя:Сродкі масавай інфармацыі на расейскай мове]] [[Катэгорыя:2015 год у Беларусі]] [[Катэгорыя:Сродкі масавай інфармацыі, заснаваныя ў XXI стагодзьдзі]] [[Катэгорыя:Палітычны крызіс у Беларусі (2020)]] [[Катэгорыя:Цэнзура ў Беларусі]] qdqouockxdhmzi8l7g9nb2lvt6tdc1r 0 261267 2673573 2561501 2026-06-11T20:53:15Z PRChina Taiwan 98239 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 2673573 wikitext text/x-wiki {{Ня блытаць|Бостанскі каледж|Бостанскім каледжам}} {{Унівэрсытэт}} '''Бостанскі ўнівэрсытэт''' ({{Мова-en|Boston University}}) — прыватны дасьледчыцкі ўнівэрсытэт у [[Бостан|Бостане]], [[Масачусэтс|штат Масачусэтс]] ЗША.. Ён быў заснаваны ў 1839 годзе мэтадыстамі зь першапачатковым кампусам у Ньюбэры, штат Вэрмонт, перш чым пераехаць у Бостан у 1867 годзе. Унівэрсытэт зьяўляецца чальцом [[Асацыяцыя амэрыканскіх унівэрсытэтаў|Асацыяцыі амэрыканскіх унівэрсытэтаў]]. Унівэрсытэт мае гістарычную прыналежнасьць да [[Аб’яднаная мэтадысцкая царква|Аб’яднанай мэтадысцкай царквы]]. Зараз ува ўнівэрсытэце працуе больш за 4000 выкладнікаў і амаль 34 000 студэнтаў, і ён зьяўляецца адным з найбуйнейшых працадаўцаў Бостана. Ён прапануе ступені [[Бакаляўр|бакаляўра]], магістра, [[Доктар навук|доктара навук]], а таксама мэдычнія, стаматалягічныя, бізнэс-і юрыдычныя ступені ў 17 школах і каледжах у трох гарадзкіх кампусах. Галоўны кампус разьмешчаны ўздоўж ракі Чарльз у раёнах Бостана Фенуэй-Кенмар і Олстан, у той час як Мэдычні кампус Бостанскага ўнівэрсытэта знаходзіцца ў Саўт-Энде Бостананавакольле. У кампусе Фенуэй знаходзіцца Каледж адукацыі і чалавечага разьвіцьця Ўілак, раней Каледж Ўілак, які аб’яднаўся з БУ ў 2018 годзе. БУ зьяўляецца членам Бостанскага кансорцыюма вышэйшай адукацыі й Асацыяцыі амэрыканскіх унівэрсытэтаў. Ён клясыфікуецца як "R1: Дактарантуры ўнівэрсытэтаў — вельмі высокая дасьледчая актыўнасьць". Тэр’еры Бостанскага ўнівэрсытэта спаборнічаюць у дывізіёне I NCAA . Спартыўныя каманды БУ спаборнічаюць у Патрыятычнай лізе й канфэрэнцыях Hockey East, а іх талісманам зьяўляецца бостанскі тэр’ер Рэт. Бостанскі ўнівэрсытэт добра вядомы мужчынскім хакеем, у якім ён выйграў пяць нацыянальных чэмпіянатаў, апошні раз у 2009 годзе. Сярод выпускнікоў і цяперашніх або мінулых выкладчыкаў унівэрсытэт налічвае 8 ляўрэатаў Нобэлеўскай прэміі, 23 ляўрэаты Пулітцэраўскай прэміі, 10 стыпэндыятаў Родса 6 стыпэндыятаў Маршала, 9 ляўрэатаў прэміі Акадэміі і некалькі Эмі і Ляўрэаты прэміі Тоні. У БУ таксама ёсьць стыпэндыяты Макартура, Фулбрайта й Трумэна, а таксама Амэрыканская акадэмія мастацтваў і навук і Нацыянальная акадэмія навукчленаў, сярод яго мінулых і цяперашніх выпускнікоў і выкладчыкаў. У 1876 годзе прафэсар БУ Аляксандар Грэм Бэл вынайшаў тэлефон у лябараторыі БУ. == Гісторыя == Бостанскі ўнівэрсытэт вядзе свае карані з заснаваньня Біблейскага інстытуту Ньюбары, штат [[Вэрмонт]], у 1839 г. і атрымаў назву «Бостанскі ўнівэрсытэт» заканадаўчым органам Масачусэтса ў 1869 г. Унівэрсытэт арґанізаваў афіцыйныя сьвяткаваньні стагодзьдзя ў 1939 г. і 1969 г. Адна ці іншая, альбо абедзьве даты могуць зьяўляцца на розных афіцыйных пячатках, якія выкарыстоўваюцца ў розных школах унівэрсытэта. 24–25 красавіка 1839 г. група мэтадысцкіх служыцеляў і сьвецкіх у царкве Олд Бромфілд-стрыт у Бостане вырашыла заснаваць мэтадысцкую тэалягічную школу. Створаная ў Ньюберы, штат Вермонт , школа атрымала назву «Ньюберыйскі біблейскі інстытут». У 1847 г. Кангрэгацыйнае таварыства ў Канкорды, штат Нью-Гэмпшыр, запрасіла інстытут пераехаць у Канкорд і прапанавала будынак кангрэгацыйнай царквы, які не выкарыстоўваецца, умяшчальнасьцю 1200 чалавек. Іншыя грамадзяне Канкорда пакрылі выдаткі на рэканструкцыю. Адным з умоваў запрашэньня было тое, што Інстытут застаецца ў Канкорды ня менш за 20 гадоў. Статут, выдадзены Нью-Гэмпшырам, прызначыў школу «Агульным мэтадысцкім біблейскім інстытутам», але звычайна яе называлі «Біблейскім інстытутам Канкорда». Узгодненыя дваццаць гадоў набліжаліся да завяршэньня, а папячыцелі Біблейскага інстытуту Канкорда набылі 30 акраў (120 000 м 2)  на Асьпінвал-Хіл у Брукліне, штат Масачусэтс , у якасьці магчымага месца для пераезду. Інстытут пераехаў у 1867 годзе на Пінкні-стрыт, 23 у раёне Бікан-Хіл у Бостане, і атрымаў Статут штата Масачусэтс як "Бостанская тэалягічная сэмінарыя". У 1869 г. тры давераныя асобы Бостанскага тэалягічнага інстытуту атрымалі ад заканадаўчага органа штата Масачусэтс статут унівэрсытэта пад назвай «Бостанскі ўнівэрсытэт». Гэтыя папячыцелі былі пасьпяховымі бізнэсьменамі Бостана й сьвецкімі мэтадыстамі, з гісторыяй удзелу ў адукацыйных прадпрыемствах, і яны сталі заснавальнікамі Бостанскага ўнівэрсытэта. Гэта былі Ісаак Рыч (1801–1872), Лі Клафлін (1791–1871) і Джэйкаб Сьліпер (1802–1889), у гонар якіх пазьней былі названы тры інтэрнаты Заходняга кампуса Бостанскага ўнівэрсытэта. Сын Лі Клафліна, Ўільям , у той час быў губэрнатарам штата Масачусэтс і падпісаў Статут унівэрсытэта 26 мая 1869 году пасьля таго, як ён быў прыняты заканадаўчым органам. Як паведаміла Кэтлін Кілгор у сваёй кнізе Transformations, A History of Boston University, заснавальнікі загадалі ўключыць у Статут наступнае палажэньне, незвычайнае для таго часу:<blockquote>Давераныя асобы ніколі не павінны патрабаваць ад выкладчыка названага ўнівэрсытэта вызнаваньня якіх-небудзь пэўных рэлігійных поглядаў у якасьці праверкі пасады, і ніводнаму студэнту ня можа быць адмоўлена ў допуску ... на падставе рэлігійных поглядаў, якія ён можа прытрымлівацца; тым ня менш, пры ўмове, што гэты разьдзел не распаўсюджваецца на тэалягічны факультэт названага ўнівэрсытэта.</blockquote>Кожны факультэт новага ўнівэрсытэта таксама быў адкрыты для ўсіх на роўных, незалежна ад полу, расы або (за выключэньнем Тэалягічнай школы) рэлігіі. == Кампус == === '''Бостанскія кампусы й аб’екты''' === Галоўны ўнівэрсытэцкі гарадок Чарльз-Рывер праходзіць па авэню Садружнасьці і па зялёнай лініі , пачынаючы каля плошчы Кенмар і працягваючы больш за паўтары мілі да канца каля мяжы з бостанскім раёнам Олстан . Мост Бостанскага ўнівэрсытэта праз раку Чарльз у Кембрыдж уяўляе сабой лінію падзелу паміж Галоўным кампусам, дзе сканцэнтравана большасьць школ і клясных будынкаў, і Заходнім кампусам , дзе разьмешчаны некалькі спартыўных збудаваньняў і гульнявых пляцовак, вялікі інтэрнат Заходняга кампуса й новы Джон Комплекс студэнцкай вёскі Хэнкок. Галоўныя будынкі студэнцкага гарадка БУ аддзеленыя ад парку Чарльз-Рывер Эсплянада і вэлясіпеднай сьцежкі Пола Дадлі Ўайта ўздоўж берага суседняй ракі Чарльз, інтэнсіўнай трафікам Стораў Драйв , высакахуткаснай галоўнай дарогай з абмежаваным доступам , якая злучае цэнтар Бостана зь яго заходнія ўскраіны. Разьдзяленьне адбылося ў канцы 1920-х гадоў, калі Садружнасьць Масачусэтса захапіла зямлю ў знакамітага дамена для будаўніцтва новай дарогі ўздоўж берага ракі. Вузкая паласа травяністага газона паміж вучэбнымі будынкамі БУ, што ўздоўж праспэкта Садружнасьці, і патокам руху на Storrow Drive з гумарам назвалі «Біч BU», таму што гэта любімае месца для загаруў добрае надвор’е. Студэнты, якія адпачываюць, абаронены ад наездаў транспартных сродкаў паднятай земляной бермай , якая таксама прыглушае шум транспарту да глухога грукату. Каб абараніць пешаходаў ад наездаў аўтамабіляў, Storrow Drive агароджаны агароджай зь пешаходнымі мастамі , якія дазваляюць бясьпечна перасякаць Сільбер-Ўэй і Марш-Чэл. Дадатковы пераход магчымы на мосьце BU, які таксама дазваляе вулічнаму руху перасякаць раку Чарльз з боку Бостана на бок Кембрыджа. У выніку пастаяннага пашырэньня кампус Чарльз-Рывер утрымлівае масіў разнастайных у архітэктурным пляне будынкаў. Каледж мастацтваў і навук, Капліца Марш і Тэалягічная школа зьяўляюцца найбольш вядомымі ва ўнівэрсытэце і былі пабудаваны ў канцы 1930-х і 1940-х гадах у стылі калеґіяльнай ґотыкі . Значная частка кампуса — гэта традыцыйны бостанскі карычневы камень , асабліва на Bay State Road і South Campus, дзе BU набыў амаль кожны таунхаус, які прапануюць гэтыя раёны. Будынкі ў асноўным зьяўляюцца інтэрнатамі, але многія таксама служаць рознымі інстытутамі, а таксама офісамі катэдраў. З 1960-х па 1980-я гады было пабудавана шмат сучасных будынкаў, у тым ліку бібліятэка Мугара, юрыдычная школа BU і вежы Ўорэн , усе яны былі пабудаваны ў стылі бруталізму . Навуковы цэнтар навукі й тэхнікі ў Меткалфе, пабудаваны ў 1983 годзе, можна больш дакладна апісаць як структурны экспрэсіянізм . Аудыторыя Морзэ , якая знаходзіцца побач, знаходзіцца ў яркім архітэктурным кантрасьце, бо першапачаткова яна была пабудавана як габрэйская сынагога . Апошнія архітэктурныя дапаўненьні да кампуса BU — гэта Цэнтар фатонікі , Будынак навукі аб жыцьці й тэхнікі, Студэнцкая вёска (якая ўключае цэнтар FitRec іAgganis Arena)  і Школа бізнэсу Questrom . Усе гэтыя будынкі былі пабудаваны з цэглы, некаторыя са значнай колькасьцю бурага каменя. Бостанскі ўнівэрсытэт пераўтварыў стары комплекс Nickelodeon Cinemas у лябараторыі і офісы Інжынернага каледжа. У 2016 годзе ўнівэрсытэт прадаў будынак, у якім разьмяшчалася тэатральная кампанія Хантынгтана, і пабудаваў тэатар Джоан і Эдгара Бута і прадзюсерскі цэнтар Каледжа прыгожых мастацтваў, каб кансалідаваць тэатральную праґраму на кампусе. BU атрымаў некалькі ўзнагарод за захаваньне гісторыі за нядаўнія шырокія праекты рэканструкцыі будынкаў, такіх як вежа Школы права , Цэнтар Алана і Шэры Левенталя, Майлз Стэндыш Хол і Цэнтар выпускнікоў сям’і Даход раней Замак). Будаўніцтва цэнтра студэнцкіх паслуг з цэглы і шкла Yawkey было распрацавана ў адпаведнасьці з патрабаваньнямі гістарычнага раёна Bay State Road. [76] Выкарыстаньне шкла й сталі для новага будаўніцтва на прасьпекце Садружнасьці ўключае Цэнтар інтэґраваных навук аб жыцьці й інжынерыі Раджэна Кілячанда, які адкрыўся ў 2017 годзе, і 19-павярховы Цэнтар вылічальнай тэхнікі й навук аб зьвестак, які павінен адкрыцца ў 2022 годзе. У 2018 годзе, пасьля перамоваў у папярэднім годзе, Бостанскі ўнівэрсытэт набыў былы каледж Ўілак , які цяпер называецца Кампус Бостанскага ўнівэрсытэта Фенуэй (хоць на самой справе ён знаходзіцца ў суседнім раёне Лонґвуд ). Па стане на 2019 год BU прадаў або здаў у арэнду забудоўшчыкам некалькі будаўнічых пляцовак, якія належалі яму, на плошчы Кенмар побач са сваім кампусам. Там будуюцца буйныя шматпавярховыя дамы, якія зьменяць даўні выгляд ажыўленага транспартнага вузла. У верасьні 2021 году BU завяршыў праект коштам 115 мільёнаў долараў па рэканструкцыі й пашырэньні Школы стаматалягічнай мэдыцыны імя Гэнры М. Праект пашырыў клінічныя прасторы, дадаў цэнтар сымуляцыйнага навучаньня і палепшыў прасторы для сумеснай працы студэнтаў. ==== '''Студэнцкі дом''' ==== Жыльлёвая сыстэма Бостанскага ўнівэрсытэта зьяўляецца 10-й па велічыні сярод чатырохгадовых каледжаў у краіне. Першапачаткова BU быў прыгараднай школай, але цяпер унівэрсытэт ґарантуе ўсім студэнтам бакаляўрыяту магчымасьць пражываньня на тэрыторыі кампуса на працягу чатырох гадоў. У цяперашні час 76 працэнтаў студэнтаў бакаляўрыяту пражывае ў кампусе. Бостанскі ўнівэрсытэт патрабуе, каб усе студэнты, якія пражываюць у інтэрнатах, былі залічаны на гадавы плян харчаваньня зь некалькімі камбінацыямі прыёмаў ежы і абедзенных пунктаў, якія можна выкарыстоўваць у якасьці наяўных ґрошай на тэрыторыі кампуса. Жыльлё ў BU — гэта незвычайна разнастайная гама, пачынаючы ад асобных таунхаусов 19-га стагодзьдзя з карычневага каменя і жылых дамоў, набытых школай, да буйнамаштабных шматпавярховак, пабудаваных у 1960-х і 2000-х гадах. Вялікія інтэрнаты ўключаюць у сябе 1800 студэнтаў Warren Towers , самы вялікі ў унівэрсытэцкім гарадку, а таксама West Campus і The Towers . Меншыя інтэрнаты й кватэры ў стылі жыльля ў асноўным разьмешчаны ў дзьвюх частках кампуса: Бэй-Стэйт-Роўд і жылы раён Паўднёвага кампуса. Бэй-Стэйт-Роўд — гэта абсаджаная дрэвамі вуліца, якая праходзіць паралельна праспэкту Садружнасьці й зьяўляецца домам для большасьці таунхаусов BU, якія часта называюць "карычневымі камянямі". Паўднёвы кампус — гэта студэнцкі жылы раён на поўдзень ад авэню Садружнасьці і аддзелены ад галоўнага кампуса Масачусэцкай магістральлю . Некаторыя зь вялікіх будынкаў у гэтым раёне былі ператвораны ў інтэрнаты, а астатнія будынкі Паўднёвага кампуса — гэта кватэры. Найноўшая рэзыдэнцыя Бостанскага ўнівэрсытэта й галоўны жылы раён у стылі кватэр афіцыйна называецца 33 Harry Agganis Way, неафіцыйна "StuVi2", і зьяўляецца часткай праекта Студэнцкай вёскі Джона Хэнкока. 26-павярховы будынак, які выходзіць на поўнач, выкананы ў стылі кватэры, а 19-павярховы будынак, які выходзіць на поўдзень, мае 8-пакаёвы інтэрнат у стылі люкс. Усяго ў будынку пражывае 960 жыхароў. Акрамя гэтых асноўных жылых раёнаў, меншыя жылыя інтэрнаты раскіданыя ўздоўж праспэкта Садружнасьці. Бостанскі ўнівэрсытэт таксама прапануе спэыяльныя дамы або спэыяльныя паверхі для студэнтаў, якія маюць асаблівыя інтарэсы. Усе вялікія інтэрнаты маюць кругласутачную ахову й патрабуюць, каб усе студэнты перад уваходам правялі пальцам і пацьвердзілі свае школьныя пасьведчаньні. Ходзяць чуткі, што Кілячанд Хол, раней Шэлтан Хол , перасьледуе прывід драматурга Юджына О’Ніла . О’Ніл жыў у тым, што першапачаткова было нумарам 401 (цяпер 419), а будынак быў жылым гатэлем. Ён памёр у шпіталі 27 лістапада 1953 году, і, па чутках, яго прывід ходзіць як у пакоі, так і на падлозе. Чацьвёрты паверх цяпер спэыялізаваны пад назвай Пісьменьніцкі калідор. ==== '''Студэнцкая вёска Джона Хэнкока''' ==== Студэнцкая вёска — гэта вялікі новы жылы й рэкрэацыйны комплекс плошчай 10 акраў (40 000 м 2)  паміж Б’юік-стрыт і Нікерсан-Філд , дзе раней разьмяшчаўся зброевы склад Нацыянальнай гвардыі , які выкарыстоўваўся ўнівэрсытэтам для лёгкай атлетыкі ў памяшканьні й ў якасьці сховішча да яго зносу і пачатку будаўніцтва. Інтэрнат з кватэрамі па адрасе Б’юік-стрыт, 10 (студэнты часта называюць яго «StuVi») адкрыўся для студэнтаў малодшых і старэйшых клясаў восеньню 2000 году. У 2002 годзе John Hancock Insurance абвясьціла аб спонсарстве шматмільённага праекта. Арэна Аганіс , названая ў гонар Гары Аганіса , была адкрыта для канцэртаў і хакейных гульняў у студзені 2005 году. Арэна Аганіс можа зьмясьціць 6224 гледачоў на хакейных гульнях Terrier , замяніўшы меншую Арэну Ўолтэра Браўна . Яго таксама можна выкарыстоўваць для канцэртаў і шоў. У сакавіку 2005 году быў адкрыты заключны элемэнт II фазы комплексу Студэнцкай вёскі, Цэнтар фітнэсу й адпачынку (FitRec) , які сабраў вялікую колькасьць студэнтаў. Будаўніцтва астатняй часткі II фазы, якая ўключала 19- і 26-павярховыя жылыя вежы, было завершана восеньню 2009 году. ==== '''Іншыя аб'екты''' ==== Мэмарыяльная бібліятэка Мугара — цэнтральная акадэмічная бібліятэка кампуса Чарльз Рывер. Тут таксама знаходзіцца Цэнтар архіўных дасьледаваньняў Говарда Ґотліба, які раней называўся Архівам ХХ стагодзьдзя, дзе захоўваюцца дакумэнты, якія належаць тысячам выбітных дзеячаў літаратуры, журналістыкі, дыпляматыі, мастацтва і іншых галін. Саюз Джорджа Шэрмана GSU, разьмешчаны побач з Мэмарыяльнай бібліятэкай Мугара , прапануе студэнтам фудкорт з мноствам сетак хуткага харчаваньня, у тым ліку Panda Express , Basho, Starbucks і Pinkberry . GSU таксама забясьпечвае зоны адпачынку для студэнтаў, каб расслабіцца або вучыцца. У падвале George Sherman Union знаходзіцца цэнтральная гасьцёўня BU, дзе праводзяцца канцэрты і іншыя мерапрыемствы. Замак (пабудаваны ў 1915 г.) на Bay State Road "Замак" , разьмешчаны на заходнім канцы Бэй-Стэйт-Роўд, зьяўляецца адным з самых старых будынкаў на тэрыторыі кампуса. Будынак быў замоўлены Ўільямам Ліндсі для ўласнага выкарыстаньня ў 1905 годзе, задоўга да мядовага месяца яго дачкі на злашчаснай Лузітаніі. У 1939 годзе ўнівэрсытэт набыў маёмасьць па дамове з горадам, каб пагасіць усе запазычанасьці па падатках; гэтыя сродкі былі сабраны за кошт ахвяраваньняў, сярод іншых, доктара Ўільяма Чэнеры, папячыцеля ўнівэрсытэта. Ён служыў рэзыдэнцыяй прэзыдэнта ўнівэрсытэта да 1967 году, калі прэзыдэнт Хрыстос-Джанер палічыў яго занадта вялікім для сваіх патрэб у якасьці рэзыдэнцыі й ператварыў яго ў іншыя мэты. Цяпер гэта канферэнц-заля. Пад замкам знаходзіцца паб BU, адзіная піцейная ўстанова, якая кіруецца BU на тэрыторыі кампуса. Дом Гілеля Флярэнцыі й Чафеца на Bay State Road — дом Гілеля для ўнівэрсытэта. З чатырма паверхамі і падвалам аб’ект уключае ў сябе гасьціныя, кабінэты і кошерную сталовую, адкрытыя на працягу навучальнага году (уключаючы Песах) для студэнтаў і наведвальнікаў з супольнасьці. На першым павэрсе таксама ёсьць кафэ Granby St., а таксама тэлевізары й сталы для пінг-понга, більярда й настольнага футбола. Гілель служыць каардынацыйным цэнтрам для вялікай і актыўнай габрэйскай суполкі BU. Тут разьмяшчаецца каля 30 студэнцкіх груп, у тым ліку сацыяльныя, культурныя й рэлігійныя групы, а таксама Студэнты BU для Ізраіля (BUSI), Адукацыя па Галакосту й Цэнтар габрэйскага навучаньня і вопыту. Тут праводзіцца мноства праґрам і дакладчыкаў, а таксама шабатныя паслугі й абеды. ==== Культурнае жыцьцё ==== Унівэрсытэт разьмешчаны на скрыжаваньні вуліц Фенуэй-Кенмар , Олстан і Бруклін . У раёне Фенуэй-Кенмар знаходзяцца Музэй выяўленчых мастацтваў , Музэй Ізабэлы Сьцюарт Гарднер і начное жыцьцё Ляндсдаўн-стрыт, а таксама Фенуэй-парк, дом Бостан Рэд Сокс . З 1960-х гадоў Олстан быў найбуйнейшым багемным раёнам Бостана. Навакольле, якое атрымала мянушку «Олстан-Рок-Сіці», зьяўляецца домам для многіх мастакоў і музыкаў, а таксама разнастайных кафэ і многіх невялікіх музычных заляў Бостана. За паўднёвай мяжой унівэрсытэцкага гарадка ў Брукліне Гарвард-авэню прапануе незалежныя й замежныя фільмы ў тэатры Coolidge Corner і аўтарскія чытаньні ў Brookline Booksmith. Іншыя бліжэйшыя культурныя ўстановы ўключаюць Symphony Hall , Jordan Hall , галоўны філіял Бостанскай публічнай бібліятэкі на Коплі-сквэр, мастацтва і гандаль на фешэнэбельнай Ньюберы-стрыт , а таксама праз раку Чарльз, музэі, крамы і ґалерэі на Гарвард-сквэр і ў іншых месцах. у Кембрыджы . Рака Чарльз і ўнівэрсытэт BU зьяўляецца домам для Бостанскага тэатра драматургаў . Раней BU быў зьвязаны з Huntington Theatre Company на Хантынгтан-авэню , але выставіў маёмасьць BU Theatre на продаж у 2016 годзе, кінуўшы цень на будучыню арґанізацыі. BU замяніў старыя памяшканьні тэатра Хантынгтана новым тэатрам Джоан і Эдгара Бута, разьмешчаным побач з будынкам Фульлер, у якім знаходзіцца Каледж прыгожых мастацтваў. BU праводзіць музычныя выступы ў студэнцкім гарадку і за межамі кампуса ў Цэнтры выкананьня Цай на авэню Садружнасьці, 685, і ў канцэртнай зале CFA на авэню Садружнасьці, 855. Творы візуальнага мастацтва студэнтаў і запрошаных мастакоў дэманструюцца на зьменлівых выставах у трох ґалерэях унівэрсытэта: Мастацкая ґалерэя BU BUAG у Каменнай ґалерэі, Ґалерэя 808 і Ґалерэя Шэрмана, разьмешчаных адпаведна па адрасах 855, 808 і 775. Праспэкт Садружнасьці. Акрамя таго, BU быў зьвязаны з Цэнтрам фатаграфічных рэсурсаў, разьмешчаным на авэню Садружнасьці, 832, які штогод праводзіць некалькі выстаў, а таксама спэыяльныя мерапрыемствы для студэнтаў і прафэсійных фатографаў. Аднак у траўні 2017 году BU спыніў сваю падтрымку, і Цэнтар фатаграфічных рэсурсаў цяпер зьяўляецца пастаянным партнэрам Каледжа мастацтваў і дызайну пры Ўнівэрсытэце Лесьлі. ==== Палітыка гасьцей і наведвальнікаў ==== Да верасьня 2007 году ў Бостанскім унівэрсытэце дзейнічала абмежавальная палітыка наведвальнікаў, якая абмяжоўвала магчымасьць студэнтаў з розных інтэрнатаў наведваць адзін аднаго ўначы. Гэта зьмянілася, калі ўступіла ў сілу новая палітыка, ухваленая Браўнам. Новая палітыка дазваляе студэнтам, якія пражываюць на тэрыторыі кампуса, заходзіць у любы інтэрнат на тэрыторыі кампуса з 7 гадзінаў раніцы да 2 гадзін ночы, выкарыстоўваючы свае карты Terrier. Студэнты-рэзыдэнты таксама могуць зарэгістравацца ў гасьцях з пасьведчаньнем асобы з фатаграфіяй у любы час, днём і ноччу. Наведвальнікам супрацьлегляга полу больш не трэба шукаць аднаполяга «сувядучага». Аднак у пэрыяд чытаньня і за тыдзень да выпускных экзаменаў гасьцям не дазваляецца знаходзіцца ў залах на ноч, і чакаецца, што яны будуць выходзіць з залі да 2 гадзін ночы. ==== Грамадзкі транспарт ==== Большасьць будынкаў галоўнага кампуса разьмешчаны на авэню Садружнасьці або побач зь ім, абслугоўваецца станцыяй мэтро Kenmore на зялёнай лініі і пяцьцю наземнымі прыпынкамі на зялёнай лініі B. Цесната на ажыўленай ветцы B вельмі сэзонная; летам колькасьць пасажыраў скарачаецца больш чым напалову, у асноўным з-за скарачэньня колькасьці студэнтаў. Плошча Паўднёвага кампуса абслугоўваецца вуліцай Сьвятой Марыі на галінцы C і Фенуэй на галінцы D. Аўтобусны маршрут MBTA 57 праходзіць паралельна галінцы B на прасьпекце Садружнасьці; Lansdowne на прыгараднай чыгунцы MBTA Лінія Framingham / Worcester разьмешчана недалёка ад Усходняга кампуса. Вэлясіпедны рух па Commonwealth Avenue інтэнсіўны, і групы праваабаронцаў правялі публічныя сустрэчы з BU, MBTA і горадам Бостана, каб палепшыць бясьпеку і заторы на гэтым калідоры. MBTA плянуе аб’яднаць і паменшыць колькасьць прыпынкаў уздоўж праспэкта Садружнасьці, каб паскорыць праезд і зьнізіць выдаткі на будаўніцтва, каб абнавіць астатнія станцыі. Заплянаваныя паляпшэньні ўключаюць у сябе поўную даступнасьць для людзей з абмежаванымі магчымасьцямі на новых станцыях, агароджу, каб заахвоціць пешаходаў выкарыстоўваць абароненыя пешаходныя пераходы , прыярытэт сыгналаў сьвятлафора для транзытных транспартных сродкаў і паляпшэньне эстэтыкі. Праект па добраўпарадкаваньні праспэкта Садружнасьці каардынуецца вдэпартамэнт шашы Масачусэтса ў супрацоўніцтве з BU, MBTA, горадам Бостанам, Бостанскай камісіяй па водазабесьпячэньні і каналізацыі і іншымі арґанізацыямі. Мэдычні гарадок абслугоўваецца міжгароднімі аўтобусамі № 1 і CT1, якія курсуюць уздоўж Масачусэтс-авэню, а таксама міжгароднімі аўтобусамі № 47 і CT3, якія злучаюць мэдычні цэнтар Бостанскага ўнівэрсытэта з мэдычнай зонай Лонґвуд . Аддзяленьне Silver Line Washington Street Branch праходзіць па ўсёй даўжыні мэдычнага гарадка, у вадным квартале на поўнач ад большай часткі кампуса; ён злучае Мэдычні цэнтар Бостанскага ўнівэрсытэта са станцыяй Мэдычнага цэнтра Тафтса і цэнтрам Бостана. Бліжэйшая станцыя хуткага транзыту — станцыя Massachusetts Avenue на аранжавай лініі , разьмешчаная ў трох кварталах на поўнач ад мэдычнага цэнтра. ==== Устойлівае разьвіцьцё ==== Ва ўнівэрсытэце ёсьць ініцыятыва ўстойлівага разьвіцьця і офіс устойлівага разьвіцьця. Стратэгічны плян Бостанскага ўнівэрсытэта па ўстойліваму разьвіцьцю кампуса таксама інтэґраваны ў агульны стратэгічны плян унівэрсытэта ў многіх галінах, уключаючы апэратыўную групу пляна дзеяньняў па клімаце, ініцыятыву пад кіраўніцтвам выкладчыкаў, якая распрацоўвае першы ўнівэрсытэцкі плян дзеяньняў па клімаце. Унівэрсытэт купіў ветрапарк у Паўднёвай Дакоце, каб дасягнуць сваёй мэты па вугляроднай нэўтральнасьці да 2040 г. === Іншыя кампусы === ==== Лёнданскі кампус ==== Найбуйнейшая праґрама навучаньня за мяжой Бостанскага ўнівэрсытэта знаходзіцца ў Лёндане , Ангельшчына. Праґрамы Бостанскага ўнівэрсытэта ў Лёндане прапануюць сэмэстар навучаньня і працы ў Лёндане ў рамках Лёнданскай праґрамы стажыроўкі LIP, а таксама шэраг іншых спэыялізаваных праґрам. Праґрама LIP спалучае прафэсійную стажыроўку з курсавой працай, якая разглядае пэўную акадэмічную вобласьць у кантэксьце гісторыі, культуры й грамадзтва [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]] і яе ролі ў сучаснай [[Эўропа|Эўропе]]. Курсы ў кожнай акадэмічнай вобласьці выкладаюцца выключна студэнтам, якія навучаюцца па праґраме Бостанскага ўнівэрсытэта абраным выкладчыкам, які прадстаўляе розныя культурныя паходжаньня. Пасьля пасьпяховага завяршэньня сэмэстра студэнты атрымліваюць 16 балаў Бостанскага ўнівэрсытэта. Штаб-кватэра BU London Programs знаходзіцца ў Паўднёвым Кенсінгтане, [[Лёндан]]. Кампус складаецца з галоўнага будынка па адрасе 43 Harrington Gardens, а таксама трох бліжэйшых рэзыдэнцый для пражываньня студэнтаў. Гэтая праґрама адкрыта для студэнтаў Бостанскага ўнівэрсытэта, а таксама студэнтаў іншых амэрыканскіх каледжаў. ==== Кампус Лос-Анджэлеса ==== У Лос-Анджэлесе, BU мае праґраму стажыровак для студэнтаў, каб вучыцца й працаваць у цэнтры кіно, тэлебачаньня, рэклямы, сувязяў з грамадзкасьцю, мэнэджменту забаў і права. Праґрама прапануе тры трэкі, зь якіх студэнты бакаляўрыяту й магістратуры могуць выбраць: рэкляма і сувязі з грамадзкасьцю, кіно і тэлебачаньне й кіраваньне забаўкамі. Выпускнікі маюць магчымасьць працягнуць навучаньне, зарэгістраваўшыся ў сертыфікацыйнай праґраме Лос-Анджэлеса, дзе студэнты могуць выбраць альбо акторскае майстэрства ў Галівудзе, альбо пісьменьніца ў Галівудзе. Курсы выкладаюць выкладчыкі і выпускнікі Бостанскага ўнівэрсытэта, якія служаць настаўнікамі ў клясе й па-за ім. Пасьля пасьпяховага завяршэньня сэмэстра студэнты атрымаюць 16 крэдытаў Бостанскага ўнівэрсытэта. ==== Кампус Парыжа ==== Парыскі цэнтар праводзіць некалькі праґрам, найбуйнейшай зь якіх зьяўляецца Парыская праґрама стажыроўкі з 1989 году. Студэнты вывучаюць мову й факультатыўныя курсы з выкладчыкамі [[Француская мова|францускай мовы]] ў Парыскім цэнтры BU, ​​а затым праходзяць стажыроўку ў францускіх прадпрыемствах і арґанізацыях у гэтым раёне. Студэнты жывуць у сем’ях або ў інтэрнаце на працягу сэмэстра. Бостанскі ўнівэрсытэт у Парыжы таксама арґанізуе праґрамы абмену зь бізнэс-школай Paris Dauphine University і гадавую праґраму з Institut d’études politiques de Paris (Sciences Po). == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Накід}} [[Катэгорыя:Унівэрсытэты ЗША]] h68xfjmk2ar11hwvans66j9yw3ndv4d 0 263446 2673626 2562178 2026-06-12T06:26:52Z PRChina Taiwan 98239 Артаграфія. 2673626 wikitext text/x-wiki {{Артаграфія|дата=5 верасьня 2024}} '''Парнаграфія ў Марока''' забароненая і караецца законам можа да сьмерці. == Мінулае == У [[Марока]] парнаграфія была даступная для невялікага кругу асобаў. Порнавырабы тайна «па-ціху» прывозілі з-за мяжы, як правіла з [[Парнаграфія ў Эўропе|Заходняй Эўропы]], асабліва з [[Парнаграфія ў Францыі|Францыі]]. Да сярэдзіны 20 ст. краіна была пад панаваньнем Францыі. Зь яе ў Марока прывезьлі кіно й фатаграфіі, з якіх некаторыя мелі непрыстойны зьмест. Пачалі стварацца ўмовы для адпачынку: [[Карчма|корчмы]], [[Блудніца|блудзілішча]] й [[Кінатэатар|кінатэатры]]. У іх насельнікі краіны маглі глядзець відовішча, у тым ліку й [[Парнафільм|порна]]. Людзі, якія мелі ўласныя кінакамэры й фотапараты, рабілі непрыстойныя здымкі насельнікаў. Потым іх вывозілі па-за краіну ў Заходнюю Эўропу, [[Парнаграфія ў ЗША|ЗША]], [[Парнаграфія ў Вялікабрытаніі й Паўночнае Ірляндыі|Брытанію й Ірляндыю]], [[Парнаграфія ў Японіі|Японію]] й далей у іншыя краіны сьвету. Порнавырабы сталі даступнымі для простага чалавека. Кінатэатры краіны паказвалі порна: «[[Эманюэль (фільм)|Эманюэль]]» і інш. Прадаваліся порначасопісы, як правіла зь [[Парнаграфія ў Францыі|Францыі]] й [[Парнаграфія ў ЗША|ЗША]]. == Ісламскае права == Ісламскае права мае значны ўплыў у грамадзтве Марока. Права патрабуе выкананьня некаторых патрабаваньняў. Гэта датычыла азначэньня слова '''''непрыстойнасьць'''''. У грамадзкім месцы забароненае паказвацца ў адзеньні з парушэньнем правілаў прыстойнасьці: * адзеньне павінна прыкрываць усё цела ** мужчыны могуць не прыкрываць адзеньнем ступні, кісьці рук, галаву вышэй шыі, кісьці рук, ступні ** жанчыны могуць не прыкрываць адзеньнем толькі свой твар, кісьці рук і ступні * любыя дотыкі мужчыны й жанчыны забароненыя, у тым ліку абдымкі й пацалунак Усё астатняе было забароненае паказваць у грамадзкім месцы й здымаць на відэа, або фатаграфаваць. Аднак, у кінатэатрах і тэлебачаньні паказвалі плоцкія адносіны мужчыны й жанчыны. Пацалунак, адкрытыя валасы жанчыны ў кіно &masdh; непрыстойнасьць і забароненае ісламскім правам. У 1980-ыя гады ледзь не ўсе рынкі краіны мелі месца продажаў відэа, дзе таксама можна было купіць порна. Прадаваліся порначасопісы, як правіла зь [[Парнаграфія ў Францыі|Францыі]] й [[Парнаграфія ў ЗША|ЗША]]. З узьнікненьнем сеціва асноўнаю крыніцаю раздачы порнавырабаў стала сеціва. == Вытворчасьць == Невядома час стварэньня першае порнастужкі ў Марока. У краіне неіснуюць прызнаныя дзяржаваю вытворцы порна, але разам з тым вытворчасьць порна забаронае і караецца законам. [[Самаробная парнаграфія|Самаробнае порна]] ў краіне вырабляецца і распаўсюджваецца празь [[Порнасайт|сеціва]], або паміж людзьмі «з рук у рукі». Асаблівасьць порна ў краіне &mdash; карыстаньне ісламскімі звычаямі. Жанчыны карыстаюцца тканінаю, каб схаваць свой твар і валасы пад час здымкаў порнастужак. Рынак краіны мае ўсе віды порна: * [[Гэй-парнаграфія|ММ]] * [[Лязьбійская парнаграфія|ЖЖ]] * [[Плоцевы чын|МЖ]] * [[скоталожніцтва]] Удзел у [[Гэй-парнаграфія|ММ]], [[Лязьбійская парнаграфія|ЖЖ]] і [[Скоталожніцтва|скоталожніцтва]] забароненая і караецца па-ісламску: сьмерцю. [[Плоцевы чын|МЖ]] караецца рознымі пакараньнямі. Замужняя жанчына чыніць плоцкія дзеяньні не са сваім мужам, то яны будуць пакараныя сьмерцю. Незамужняя жанчына чыніць плоцкія дзеяньні з мужчынам, то яны будуць пакараныя да 40-ка ўдараў палкі. {{Галерэя |Назва = |Памер = 250 |Пазыцыя = center |Выява:Maroc – Une femme à Fez.jpg|Жанчына з Фэсу |Выява:MAROC - Mauresque à pied d'oeuvre.jpg|Жанчына з Мароку |Выява:Nu-Femme marocaine posant nue avec châle-années 30.JPG|Голая жанчына }} == Цікавае == Мараканскі службовец быў пакапраны за плоцкае насільства над сотняю жанчынаў<ref>[https://web.archive.org/web/20150705031625/http://zeny.e15.cz/clanek/sex-a-vztahy/nejzajimavejsi-sexualni-rekordy-a-kuriozity Nejzajímavější sexuální rekordy a kuriozity]</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Парнаграфія}} {{Сэкс}} [[Катэгорыя:Парнаграфія ў Марока]] 6llaxo8k059dy3oval27lzqylanqk52 0 266905 2673502 2672200 2026-06-11T14:17:54Z ~2026-34319-90 98245 /* Паходжаньне */ 2673502 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґербут |лацінка = Gierbut / Hierbut |арыгінал = Gerboth <br> Gerbodo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гера (мужчынскае імя)|Gero]] + [[Бота|Boto]] <br> Gero + [[Бода|Bodo]] |варыянт = Гірбуд, Гербудзь, Гірбут, Гарбут, Гарбот, Кербут, Кірбут |вытворныя = [[Карыбут (імя)|Карыбут]] |зьвязаныя = [[Бутгер]] }} '''Гербут''' (''Гірбут'', ''Гарбут'', ''Гарбот'', ''Кербут'', ''Кірбут''), '''Гірбуд''' (''Гербудзь'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гербота або Кербота, пазьнейшае Гербат або Гарбут (Gerboto, Kerboto, Gerboth, Garbutt<ref>Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Garbutt#v=snippet&q=Garbutt&f=false P. 203].</ref>), Гербода (Gerbodo) і Ботгер або Бутгер (Botgerus, Butger<ref>Arkiv för nordisk filologi. Vol. 94, 1979. [https://books.google.by/books?id=EiVKAAAAYAAJ&q=%22botgerus%22&dq=%22botgerus%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiTr5-WicmBAxX33gIHHWtfBwUQ6AF6BAgEEAI S. 157].</ref>) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gerbodo%2C+Gerboto%2C+Kerboto%2C+Gerboth#v=snippet&q=Gerbodo%2C%20Gerboto%2C%20Kerboto%2C%20Gerboth&f=false S. 577].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гера (мужчынскае імя)|-гер- (-гар-, -гір-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Геральд|Гералт]], [[Гервід]], [[Германт|Гермонт]]; германскія імёны Gerolt, Gervida, Geromont) паходзіць ад [[Стараскандынаўская мова|стараісьляндзкага]] geirr, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] gēr 'дзіда'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 98.</ref>, а аснова [[Бота|-бут- (-бот-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бутвід]], [[Бутырык (імя)|Бутрык]], [[Вільбут]]; германскія імёны Botvid, Butariks, Willebut) — ад [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскага]] but- з значэньнем 'корань, камель' ([[Гепідзкая мова|гепідзкае]] butilo 'камель')<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 16.</ref> або ад асновы [[Бода|-буд- (-бод-)]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 21.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Гарбот (Гарбут): ''Garbot'' (1353 год)<ref name="Trautmann-1925-28">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Garbot+Garbute#v=snippet&q=Garbot%20Garbute&f=false S. 28].</ref>, ''Garbute'' (1398 год)<ref name="Trautmann-1925-28"/>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Garbote'' (1299 год)<ref>Dukavičienė I. XIII amžiaus prūsų asmenvardžiai prūsų registre // Acta linguistica Lithuanica. T. 72, 2015. P. 236.</ref>; ''Kirbut'' (XV—XVI ст. паводле выпісу XIX ст.)<ref>Būga K. Apie lietuvių asmens vardus. — Vilnius, 1911. P. 26.</ref>; ''которымъ жо людямъ имена суть: <…> Грицъ а Шудилъ Кгербутовичи'' (28 ліпеня 1530 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 221.</ref>; ''именемъ матки своее кнегини Анъдреевое Збаражъское, кнегини Ганъны Геръбутовны'' (28 траўня 1558 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 106.</ref>; ''Adam Kirbut'' (21 жніўня 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 325.</ref>; ''wieś Cynejki… Stanisław Gierbutowicz'' (1782 год)<ref>Vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m. — Vilnius, 2001. P. 260.</ref>; ''Adam Kirbut''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 460.</ref>, ''Adam Girbud''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 463.</ref>, ''Adam Girbut''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 466.</ref>, ''Jan Kirbutt''<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 483.</ref> (9 лютага 1791 году); ''Kazimierz Garbutowicz'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=8709&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=800&searchtable=&rpp2=50 Kietowiszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Apolonia Kierbut'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kierbut&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Świsłocz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Gierbutt'' (1816 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=2795&search_lastname=&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&searchtable=&rpp1=550&rpp2=50 Kielmy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Krystyna Gierbudź'' (1846 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Gierbud%C5%BA&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Zofia Kirbuttowa'' (1913 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/zdjecie/2663/kirbuttowa-zofia Cmentarze — Litwa > Kulwa. Kulva Litwa > Kirbuttowa Zofia], Genealogia Polaków — portal genealogiczny</ref>; ''Waldemar Garbotowicz'' (1998 год)<ref>[https://genealogia.okiem.pl/zdjecie/147408/garbotowicz-waldemar Cmentarze — Litwa > Wilno-Rakanciszki (wileńskie) > Garbotowicz Waldemar], Genealogia Polaków — portal genealogiczny</ref>. == Носьбіты == * Якуб Кірбутавіч — жыхар [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], які ўпамінаецца ў 1538 годзе<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%AF%D0%BA%D1%83%D0%B1%22&dq=%22%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%AF%D0%BA%D1%83%D0%B1%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjLyICwwtWCAxWCtKQKHZ9CB6UQ6AF6BAgHEAI P. 209].</ref> * Іван Кірбут — жыхар маёнтку [[Цімкавічы|Цімкавічаў]], які ўпамінаецца ў 1670 годзе<ref>Инвентари магнатских владений Белоруссии XVII―XVIII вв.: Владение Тимковичи. — Минск, 1982. С. 48.</ref> * Васіль і Лаўрын Кірбуты — жыхары маёнтку Цімкавічаў, якія ўпамінаецца ў 1691 годзе<ref>Инвентари магнатских владений Белоруссии XVII―XVIII вв.: Владение Тимковичи. — Минск, 1982. С. 80.</ref> * Андрэй, Кандрат, Сямён і Фёдар Кірбуты — жыхары маёнтку Цімкавічаў, якія ўпамінаецца ў 1713 годзе<ref name="IMVB-1982-119">Инвентари магнатских владений Белоруссии XVII―XVIII вв.: Владение Тимковичи. — Минск, 1982. С. 119.</ref> * Лаўрын Кірбут — [[Войт|войт]] вёскі [[Доўгае (Капыльскі раён)|Доўгага]] маёнтку Цімкавічаў, які ўпамінаецца ў 1713 годзе<ref name="IMVB-1982-119"/> * Адам Гірбут (Гірбуд) — [[Ліцьвіны|літоўскі шляхціч]] з [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]] [[Троцкае ваяводзтва|Троцкага ваяводзтва]] * Гербутовічава — сялянка з ваколіцаў [[Жосьлі|Жосьляў]], якая ўпамінаецца ў 1826 годзе<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 3. — Вильнюс, 1959. С. 67.</ref> У гістарычных пісьмовых крыніцах [[Этнічная тэрыторыя беларусаў|беларускага арэалу]] адзначалася імя Кербут (''Керрбут'')<ref>Гурская Ю. Древние фамилии в онимических системах славянских и балтийских языков // Respectus Philologicus. Т. 21 (26), 2012. P. 145.</ref>. Гербуты<ref>[http://www.nobility.by/families/h/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Г], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> і Кірбуты<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Kirbut) гербу [[Корвін]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. S. 289.</ref> — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Гірбуты<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 195.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Гера]] * [[Бота]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай ґер}} {{Імёны з асновай бут}} {{Імёны з асновай буд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] ijgysuy0i2o4hyhjzeb4mbjrnk0wwej 0 267148 2673556 2672246 2026-06-11T19:46:14Z ~2026-34468-82 98259 /* Паходжаньне */ 2673556 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґунтэр |лацінка = Guntar / Huntar |арыгінал = Gunter |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гунт|Gunth]] + [[Гір|Heri]] |варыянт = Гунтар, Гундар, Кунтэр, Гонтар, Кунтар, Контэр, Контар, Кундэр, Кондар |вытворныя = |зьвязаныя = Harigundis }} '''Гунтэр''' (''Кунтэр'', ''Контэр''), '''Гунтар''' (''Гонтар'', ''Кунтар'', ''Контар''), '''Гундар''' (''Кундэр'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гунтэр, Гунтар, Гундар, Гонтар, Кундэр або Контар, пазьней Контэр або Кунтэр (Gunter, Guntar, Gundar, Gontar, Cunhere, Contari<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Contari#v=snippet&q=Contari&f=false S. 263].</ref>, Konter, Kunter<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Kunter#v=snippet&q=Kunter&f=false S. 34].</ref>) і Гарыгунда (Harigundis) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gunter%2C+Guntar%2C+Gontar%2C+Konter#v=snippet&q=Gunter%2C%20Guntar%2C%20Gontar%2C%20Konter&f=false S. 702, 771].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гунт|-гунд- (-гунт-, -кунт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вігунт]], [[Вірконт]], [[Гаўгонт]]; германскія імёны Wigunt, Werecundus, Gavigunt) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gunþs 'бойка, бітва', а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Бэрнар|Бернар]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Bernar, Kinder) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Gunter і Kunter (Kuntor)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 84, 152.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Гунтар (Гунтэр): ''Guntar'' (1299 год)<ref name="Trautmann-1925-37">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Guntar#v=snippet&q=Guntar&f=false S. 37].</ref>, ''Gunther'' (1357 год)<ref name="Trautmann-1925-37"/>. У 1622 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Jacobus Günter, Salfeldensis Borussus'', у 1632 годзе — ''Johannes Guntherus, Risenburgensis Borussus'', у 1635 годзе — ''Johannes Guntherus, Risenburgensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=G%C3%BCnter#v=snippet&q=G%C3%BCnter&f=false S. 263, 336, 360].</ref>. Апроч таго, у Прусіі бытавала прозьвішча Kunter (Kunther)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=KUNTER&ofb=eichhorn&modus=&lang=de KUNTER (Ortsfamilienbuch Eichhorn)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=KUNTHER&ofb=stockheim&modus=&lang=de KUNTHER (Ortsfamilienbuch Stockheim)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, у тым ліку ў ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]]<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=KUNTER&ofb=memelland&modus=&lang=de KUNTER (Ortsfamilienbuch Memelland)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Mikołaj Gunterowicz'' (21 чэрвеня 1421 году)<ref>Codex diplomaticus Majoris Poloniae. T. 5. — Posnaniae, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=1tUDAAAAYAAJ&q=gunterowicz#v=snippet&q=gunterowicz&f=false S. 319].</ref>; ''на Кунторувую пана Воитеха Михаиловича… Кунтеревую'' (6 жніўня 1566 году)<ref>Raganu teismai Lietuvoje. — Vilnius, 1987. P. 77.</ref>; ''Dzietkowskie szioło… [[Кунат|Kunat]] Guntarowicz z bratem Petruliem'' (13 кастрычніка 1591 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=kuQDAAAAYAAJ&q=Guntarowicz#v=snippet&q=Guntarowicz&f=false С. 404].</ref>; ''огородник… Адам Контер з сыном Лукашом, з жоною [[Ядвіга|Едвигою]]… Контеровых дочок три первжои жоны — [[Гендрута|Кгендрута]], Барбара а Ягнешка Адамовны Контеровны'' (4 сакавіка 1596 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 406—407.</ref>; ''Iacobus Kunter'' (5 чэрвеня 1653 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 3: I—M. — Roma, 1988. P. 93.</ref>; ''Simon Kantar'' (16 верасьня 1708 году)<ref>Kaminskas-Krinčius A. Seniausiosios išlikusios originalios 1705—1726 m. Stakliškių bažnyčios krikšto metrikų knygos fragmento (1705—1710) publikacija. Bibliotheca Lituana. T. 2 (2012). P. 471.</ref>; ''Balbina Kontarowic'' (1789 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kontarowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Czerlona (gr.-kat., prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Kondar'' (1808 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kondar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Różanka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kunderowna'' (1816 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Daugieliszki_chrzciny_1815_26.pdf Spis rodziców i dzieci urodzonych w parafii Daugieliszki w latach 1815—26]</ref>; ''Anna Gundar'' (1824 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gundar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Murowana Oszmianka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Гунтэр Рэгенсбурскі]] ({{†}} 940) — біскуп [[Рэгенсбург]]у * [[Гунтэр фон Мэрзэбург]] ({{†}} 982) — маркграф [[Мэрзэбург]]у * Мікалай Гунтэровіч — [[познань]]скі лаўнік, які ўпамінаецца ў 1421 годзе * Павал, Зьміцер і Сямён Контары — жыхары вёскі Зарэчча (каля [[Засульле|Засульля]]), якія ўпамінаюцца ў 1772 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230804204623/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1293-zasule-inventar-1772-g Засулье инвентарь 1772 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 8 студзеня 2019 г.</ref> * Восім Гонтар — уладальнік зямлі ў Гарадзенскай губэрні на 1890 год<ref>Список землевладений в Гродненской губернии. — Гродна, 1890. С. 278.</ref> * Даніла Гундар (1885—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Слонім]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Фёдар Кундзер (1886—?) — беларус з ваколіцаў [[Багушэўск]]у, пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Адам Гундэр (1904—?) — беларус з ваколіцаў [[Баранавічы|Баранавічаў]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Архангельской обл.»</ref> Контары — [[Уніяцкая царква ў Рэчы Паспалітай|уніяты]] [[Дзікушкі|Дзікускай]] парафіі<ref>[[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Парафіяне Лідскай, Дзікушкай, Маламажэйкаўскай і Жыжмянскай грэка-каталіцкіх цэркваў у 1829 г. // Лідскі Летапісец. № 3 (75), 2016. С. 26—40.</ref>. Кантаровічы — [[парафія]]не касьцёла ў [[Наваградак|Наваградку]] на 1850 год<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810231533/http://www.arhisan.com/istochniki/metriki/546-novogrudok-1850-spisok-prikhozhan-kostela Новогрудок 1850 список прихожан костела], Архіў гісторыка Анішчанкі, 20 лютага 2016 г.</ref>. Кантаровічы (Kantorowicz) — прыгонныя зь вёсак [[Пацунішкі|Пацунішкаў]] і [[Генюшкі|Генюшкаў]] ([[Троцкі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 175, 309.</ref>. Гюнтэры фон Гайдэльзгайм (Günter von Geidelsgeim) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з ваколіцаў [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 86.</ref>. Кундэрэвічы (Kunderewicz) гербу [[Лебедзь (герб)|Лебедзь]] і Кунтэры (Kunter) гербу [[Ляліва]] — шляхецкія роды [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 287.</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналіся маёнтак Контэраўка (''Контеровка'') і сяло Кунтараўка або Астроўне ў [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 359, 383.</ref>. На 1904 год існавала вёска Новае Петрапольле або Кондзерычава ў Рослаўскім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 359.</ref>. На 1909 год існаваў [[фальварак]] Контрава ў Менскім павеце Менскай губэрні<ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 90.</ref>. На [[Рэчыцкі павет|гістарычнай Рэчыччыне]] існуе вёска [[Кунтараўка]], на [[Гарадзенскі павет|гістарычнай Гарадзеншчыне]] — [[Кантароўка]]. У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] каля каля [[Інстэрбург]]у існавала вёска Кундэрн (Kundern)<ref>Палмайтис Л. Предложение по научной русификации исконных наименований перешедшей в состав России северной части бывшей Восточной Пруссии. — Европейский институт рассеянных этнических меньшинств, 2003. С. 16.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Гунт]] * [[Гір|Геры]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай гунд}} {{Імёны з асновай гер}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] g2gs3bbvt9vky6wwn42n285oauj2a7y 0 268014 2673499 2671982 2026-06-11T13:37:07Z ~2026-34319-90 98245 /* Паходжаньне */ 2673499 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Аскольд |лацінка = Askold |арыгінал = Hoskoldr <br> Askold |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гадзь|Hatho]] + [[Скольд|Sculd]] <br> [[Ашка|Asc]] + [[Вальда (імя)|Wald]] |варыянт = Ясколд, Яскольд, Яскольт, Яскулд, Яскулт, Яскілд, Яшчолд, Яшчулт |вытворныя = [[Яскаўт]] |зьвязаныя = }} '''Аскольд''', '''Ясколд''' (''Яскольд'', ''Яскольт'', ''Яскулд'', ''Яскулт'', ''Яшчолд'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Аскольд (Askold<ref>Kjöllerström P. A. Svensk namnbok. Dopnamn, ättenamn, ortnamn. — Ulricehamn, 1895. S. 20.</ref>) або Яскольд<ref>Mośko E. Stpol. jaszczowy i etymologia wyrazu jaszczur. W świetle niektórych nazw geograficznych i przyrodniczych // Język Polski. Nr. 3, 1966. S. 198.</ref> — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня, якое цалкам адпавядае [[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскаму]] імю Hoskoldr<ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 42.</ref><ref>{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 38.</ref> і [[Стараскандынаўская мова|старажытнаму ісьляндзкаму]] імю Höskuldr<ref>Петрухин В. Я. Аскольд и Дир // Древняя Русь в средневековом мире: Энциклопедия / Институт всеобщей истории РАН; Под ред. Е. А. Мельниковой, В. Я. Петрухин. — М., 2014. С. 44.</ref>, якія выводзяць ад hǫð 'бітва' і skyldr 'прывязаны, абавязаны'<ref>Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Institutet för språk och folkminnen, 2007. </ref><ref>Kruken K., Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Det Norske Samlaget, 1995.</ref><ref>[https://www.nordicnames.de/wiki/H%C7%AB%C3%B0skuldr Hǫðskuldr], Nordic Names</ref>. Таксама адзначалася старажытнае германскае імя Ascolt (Askold{{Заўвага|Паводле назвы мясцовасьці Ascoldengim}}<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ascolt#v=snippet&q=Ascolt&f=false S. 149].</ref><ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Askold#v=snippet&q=Askold&f=false S. 20].</ref>, Aschhold<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Afchhold#v=snippet&q=Afchhold&f=false S. 20].</ref>), дзе [[Двухасноўнае імя|іменная аснова]] [[Ашка|аск- (эш-, эс-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Есьман]], [[Ясмант|Яшмант]]; германскія імёны Esmann, Eschmunt) паходзіць ад германскага askiz 'ясень, ясеневая дзіда'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 8.</ref>, а аснова [[Вальда (імя)|-валд- (-алд, -олт)]] (імёны ліцьвінаў [[Геральд|Геральт]], [[Левальд|Левалт]], [[Рамвольт]]; германскія імёны Gerwald, Lewolt, Romuald) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага waldan 'валодаць, гаспадарыць' або wulþus 'слава, мажнасьць'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Ascoldus (Jascoldus, Jazcoldus, Jaszczołt, Jeszczołt)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 8.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Асколдъ и Диръ… со Аскольдомъ и Диромъ… Ясколда и Дира'' ([[Ярмолінскі летапіс]])<ref>ПСРЛ. Т. 23. — СПб., 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hZdZAAAAcAAJ&q=%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0#v=snippet&q=%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0&f=false С. 1].</ref>; ''Кинъяту Ясколдовичу чотыри чоловеки'' (9 лістапада 1449 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 66.</ref>; ''Воитехъ Ясколъдовичъ'' (1528 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 97.</ref>; ''боярына [[Ваўкавыск|волковыйского]] Шымъка Мацковича Ясколдовича… боярынъ господарский волъковыйский Шымъко Войтеховичъ Ясколъдовичъ'' (13 лістапада 1540 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 167.</ref>; ''With Jaskoldowicz… Wit Jaskułdowicz… Woyt Jaskołdowicz'' (1560 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OF0jAQAAMAAJ&q=Jasku%C5%82dowicz#v=snippet&q=Jasku%C5%82dowicz&f=false С. 62, 66—67, 69, 74].</ref>; ''Петръ Ясколдъ… Матеи Ясколдъ… Павелъ Ясколдъ''<ref>Popisy wojskowe pospolitego ruszenia Wielkiego Księstwa Litewskiego (1524—1566). — Białystok, 2018. S. 243.</ref>, ''Матыс Ящолдъ''<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 327.</ref> (1565 год); ''Петръ Стасевичъ Ясколдъ… Матей Грисевичъ Ясколдъ… Лукашъ Юрьевичъ Ясколдъ… Крыштофъ Матеевичъ Ясколдъ… Щасный Микалаевичъ Ясколдъ… Матей Мартиновичъ Ясколдъ… Сарафинъ Мартиновичъ Ясколдъ… Обронко Яновичъ Ясколдъ… Петръ Бартошевичъ Ясколдъ… Блажко, Павловъ зять, Ясколдъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=5fRZAAAAcAAJ&q=%D1%8F%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D1%8F%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8A&f=false С. 866].</ref>, ''Стасевъ сынъ, Ясколдовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 872.</ref>, ''Адамъ Матьевичъ Ясколдъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. С. 873.</ref>, ''Янъ Ящултовичъ… Петръ Ящултовичъ''<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%AF%D1%89%D1%83%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D1%89%D1%83%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 997—998].</ref> (1567 год); ''пан Ян Еронимовича Ходкевича через служебника своего Миколая Ясколду'' (29 студзеня 1567 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|51к}} С. 67.</ref>; ''вознымъ повету Волковыского Петромъ Станиславовичомъ Ясколдою'' (31 траўня 1571 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 4. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?id=dmZOAQAAMAAJ&pg=PA244&dq=%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D1%8E&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi4gPPr_I7_AhVk87sIHZEvDdYQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D1%8E&f=false С. 244].</ref>; ''возный повету Волковыского Петръ Станиславовичъ Ясколдъ'' (12 лістапада 1594 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 18. — Вильна, 1891. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=B-UDAAAAYAAJ&q=%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8A&f=false С. 128].</ref>; ''пры боярыне Ящолте… Боярынъ Ящолдъ'' (23 кастрычніка 1597 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 1. — Вильна, 1867. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=IxELAAAAIAAJ&q=%D0%AF%D1%89%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8A#v=snippet&q=%D0%AF%D1%89%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8A&f=false С. 210, 213].</ref>; ''Jan Jaskołd'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 120.</ref>; ''Криштоп Микулаев сын Яскольт… Микулай Бахромеев сын Яскольт''<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%BF+%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%82%22&dq=%22%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%BF+%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%82%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjUsMSCotX_AhUuwQIHHS1vAQEQ6AF6BAgEEAI С. 77].</ref>, ''Петр Хриштопов сын Яскольт''<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80+%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%82%22&dq=%22%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80+%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%82%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjNptC3ptX_AhWqhv0HHafzA6UQ6AF6BAgGEAI С. 81].</ref>, ''Юрья Федоров сын Яскольт''<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%AE%D1%80%D1%8C%D1%8F+%D0%A4%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%82%22&dq=%22%D0%AE%D1%80%D1%8C%D1%8F+%D0%A4%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%AF%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%82%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjfsPHBqdX_AhXY8LsIHRt5B9QQ6AF6BAgFEAI С. 96].</ref> (1655 год); ''Stephan Iaskułt'' (13 лютага і 6 верасьня 1663 году)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 6, т. 1. Приложение. — Киев, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aRIWAAAAYAAJ&q=Jaskult#v=snippet&q=Jaskult&f=false С. 36, 47].</ref>; ''шляхетного Стефана Яскулта'' (31 кастрычніка 1664 году)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 6, т. 1. Приложение. — Киев, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aRIWAAAAYAAJ&q=%D0%AF%D1%81%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%AF%D1%81%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%82%D0%B0&f=false С. 78].</ref>; ''Kazimierz Urbanowicz Jaskołd''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo nowogródzkie 1690 r. — Warszawa, 2002. S. 196.</ref>, ''Symon Urbanowicz Jaskołd… Symon Urbanowicz Jaskołd''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo nowogródzkie 1690 r. — Warszawa, 2002. S. 197.</ref>, ''Dobrogost Jaskołd''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo trockie 1690 r. — Warszawa, 2000. S. 108.</ref> (1690 год); ''Marianna Jaskołd'' (1708 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Jasko%C5%82d&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Jaskołd Klepacki'' (1723 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo połockie 1667 i 1690 r. — Warszawa, 2018. S. 139.</ref>; ''Jaskołdowszczyzna'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jaskolld Konstanty'' (30 сакавіка 1761 году)<ref>Pansevič V. Vilniaus miestiečių išsimokslinimas XVII—XVIII a. — Kaunas, 2017. P. 194.</ref>; ''Parafia [[Кабыльнік|kobylnicka]]… Jaskułdowszczyzna''<ref>Świderski A. F. Dekanat świrski w 1784 r. w świetle opisów plebanów. — Białystok, 2004. S. 23.</ref>, ''Parafia Remigolska… Jaskildy''<ref>Komosa Ł. A. Dekanat wiłkomierski w 1784 r. w świetle opisów parafii. — Białystok, 2013. S. 116, 118.</ref>, ''Jaskiłdzie''<ref>Ukmergės dekanato vizitacija 1784 m. Fontes Historiae Lituaniae. Wol. VIII. — Vilnius, 2009. P. 157.</ref> (1784 год); ''Józef Jaskółłd namiestnik p. J.K.M.'' (18 жніўня 1788 году)<ref>Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės seimelių instrukcijos (1788—1790). — Vilnius, 2015. P. 259.</ref>; ''Jan Jaskułd… Maciej Jaskułd… Marcin Jaskułd'' (18 лістапада 1790 году)<ref>Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės seimelių instrukcijos (1788—1790). — Vilnius, 2015. P. 270.</ref>; ''R. P. B. Placidus Jaszczołt'' (11 лютага 1819 году)<ref>Memoriale Fratrum Minorum Conventualium Vilnensium (1702—1832). — Vilnae, 2020. P. 283.</ref>; ''Jan Oskołdowicz'' (1830 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Osko%C5%82dowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Wilno śś. Franciszka i Bernarda], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Ś. P. Katarzyny z Samsonowiczów Jaskołdowej'' (1836 год)<ref>Tolkačevski K. Epigrafinio įrašo kultūra ir komunikacija: XIX a. Vilniaus memorialinių įrašų pagrindu. — Vilnius, 2016. P. 274.</ref>; ''Antoni, Urszula Oskaldowicz'' (1906 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Oskaldowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Nowa Mysz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jaskołd-Gabsewicz'' (1919—1939 гады)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/litwin/ziemianiei.html Wykaz części majątków na Litwie Kowieńskiej w latach 1919—1939 w opracowaniu Jerzego Żenkiewicza pt. «Litwa na przestrzeni wieków i jej powiązania z Polską»]</ref>. == Носьбіты == * [[Аскольд]] ({{†}} 882) — [[Варагі|вараг]] з дружыны [[Рурык]]а, кіеўскі князь у 864—882 гадох (кіраваў разам зь [[Дзір (кіеўскі князь)|Дзірам]]) * [[Гінят|Кінят]] Яскольдавіч — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які ўпамінаецца ў 1449 годзе * Войцех Ясколдавіч — [[ваўкавыск]]і баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Анна Яскальчына (Anna Jaskolczina) — [[кракаў]]ская [[Мяшчане|мяшчанка]], якая ўпамінаецца ў 1541 годзе<ref>Katalog testamentów z krakowskich ksiąg miejskich do 1550 roku. — Warszawa, 2017. S. 281.</ref> * Мікалай Аляксандравіч Габрыяловіч Яскольд — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1596 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 4. ― Вильна, 1905. С. 117.</ref> * Анна Яскальчына (Anna Jaskołczyna) — [[львоў]]ская [[Мяшчане|мяшчанка]], удава па Яскольце, якая ўпамінаецца ў 1640 годзе<ref>Testamenty mieszkańców lwowskich z drugiej połowy XVI i z XVII wieku. — Warszawa, 2017. S. 194.</ref> * Казімер Ян Янавіч Габшэвіч Яскольд — дзяржаўны дзяяч [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]], падчашы [[вількамір]]скі ў 1677—1700 гадох, пісар гродзкі [[Жамойць|жамойцкі]] ў 1682 годзе, цівун [[Паюры|паюрскі]] ў 1684 годзе<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 450.</ref> * Канстантын Габшэвіч Яскольд — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, падчашы вількамірскі ў 1691—1700 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 452.</ref> * Ян Яскольд — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, скарбнік [[Ліда|лідзкі]] ў 1787—1795 гадох<ref>Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV—XVIII wiek. — Warszawa, 2004. S. 384.</ref> * [[Францішак Яшчалд]] (1808—1873) — польскі і беларускі архітэктар * Надзея Аскальдовіч (1926—?) — беларуска з ваколіцаў [[Баранавічы|Баранавічаў]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%90%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%9D%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D1%8F_%D0%9F%D0%B0%D1%9E%D0%BB%D0%B0%D1%9E%D0%BD%D0%B0_(1926) Аскальдовіч Надзея Паўлаўна (1926)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> * Віктар Аскальдовіч (1926—?) — беларус з ваколіцаў [[Новая Мыш|Новай Мышы]], які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%90%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%86%D0%BE%D1%81%D1%96%D1%84%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1926) Аскальдовіч Віктар Іосіфавіч (1926)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Ясколды або Аскольды (Jaskołd, Askold) гербу [[Радван (герб)|Радван]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Ваўкавыскі павет|Ваўкавыскага павету]]<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 3. — Rzeszów, 2001. [https://books.google.by/books?id=ckcrAQAAIAAJ&q=askold+jaskold&dq=askold+jaskold&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwix8J-mwev-AhUJPewKHXNSACcQ6AF6BAgGEAI S. 211].</ref>. Ясколды-Кляпацкія — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Яскальд (Jaskold) і Яшчальд (Jaszczold) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] існуе вёска [[Яскалды]], на [[Падляскае ваяводзтва (1513—1795)|гістарычным Падляшшы]] — [[Яшчолты]]. == Глядзіце таксама == * [[Гадзь|Гата]] * [[Скульд]] * [[Ашка|Аск]] * [[Вальда (імя)|Валд]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай гад}} {{Імёны з асновай скулд}} {{Імёны з асновай аск}} {{Імёны з асновай валд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 72195g4fypo0hip2l0bmytwe5201ynr 0 268427 2673503 2672531 2026-06-11T14:24:21Z ~2026-34319-90 98245 2673503 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґаст |лацінка = Gast / Hast |арыгінал = Gast |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Гест, Каст, Гасьць, Гашт, Гаста, Гесьць, Гешт, Кест, Гейст, Гейсьць, Кейсьць, Кейшт |вытворныя = |зьвязаныя = [[Гасьцейка]], [[Гасьціла]], [[Кесьцень]], [[Кейстут (імя)|Кестут]], [[Гестар]], [[Каштарт]] / [[Кестарт]], [[Гаштольд (імя)|Гаштольд]] / [[Гестаўт]] }} '''Гаст''' (''Гасьць'', ''Гашт''), '''Гест''' (''Гесьць'', ''Гешт'', ''Гейст'', ''Гейсьць''), '''Каст''' (''Кест'', ''Кейсьць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гаст, Гест або Каст, пазьней Геста або Кіст (Gast, Gestr<ref>Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZHgKAAAAIAAJ&q=Gestr#v=snippet&q=Gestr&f=false S. 38].</ref>, Gest<ref>Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. [https://books.google.by/books?id=m4JOAQAAMAAJ&q=gest+gestr&dq=gest+gestr&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi_-pK5i-WFAxWo-gIHHaWiAaAQ6AF6BAgNEAI S. 145].</ref><ref>Bass A. Deutsche Vornamen. — Leipzig, 1909. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9JotAQAAMAAJ&q=Gast+Gest+Gist+#v=snippet&q=Gast%20Gest%20Gist&f=false S. 128].</ref><ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 2: Tilnavne. — København, 1964. S. 332.</ref>, Cast, Geste<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Geste#v=snippet&q=Geste&f=false S. 31].</ref>, Keast<ref name="Ferguson-1864-296">Ferguson R. The Teutonic Name-system Applied to the Family Names of France, England, & Germany. — London, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fGUUAAAAYAAJ&q=Keast#v=snippet&q=Keast&f=false P. 296].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gast%2C+Gasto#v=snippet&q=Gast%2C%20Gasto&f=false S. 605].</ref>. Іменная аснова -гаст- (-каст-, -гест-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] і германскага gasts 'госьць, вандроўнік'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае за найбольш адэкватнае тлумачэньне іменнай асновы -гост- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] ''gõstis, godýtis'' 'апрытомнець'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведных словаў і іх значэньняў у летувіскіх слоўніках)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Гасьцейка|Гасьцейка (Госьцік)]], [[Гасьціла|Гасьціла (Гастэла, Гастэль)]], [[Кесьцень|Кесьцень (Гасьцін)]], [[Каштарт|Каштарт (Гастарт)]], [[Гестар|Гестар (Гештар, Гештэр)]], [[Гаштольд (імя)|Гастаўд (Гашталт, Гаштольд, Каштаўт, Кашталт)]]. Адзначаліся германскія імёны Gasticho (Casticho), Gastila (Gastel), Kesten (Gastin), Kastert (Gastart), Gester (Gaster), Gastald (Castald). Адпаведнасьць імя Гаст (Гіст) германскаму імю Gasti сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 102.</ref><ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 85.</ref>. Імя [[Мільгаст|Milegast]] ([[Міл (імя)|Mile]]-gast) насіў князь [[Люцічы|вільцаў-люцічаў]], адзначаўся шляхецкі род Мільгастаў у [[Люблін]]скім ваяводзтве [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 8. — Warszawa, 1937. S. 267.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Kestel<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 301.</ref>, Kastmar, Gostwin (Gośćwin), Eligast<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 63, 289.</ref>, Erengeist<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 65.</ref>. Апроч таго, у Польшчы гістарычна бытавалі імёны Гасьцівід (Gościwid), Гасьцірад (Gościrad) і Гестар (Gestar, Gestor, Kesztor, Kestor)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 2. — Wrocław, 1968—1970. S. 180, 230, 564.</ref>. У [[Памор’е|Памор’і]] бытавала прозьвішча Gast<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GAST&ofb=glowitz&modus=&lang=de GAST (Ortsfamilienbuch Glowitz)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref><ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GAST&ofb=arnshagen&modus=&lang=de GAST (Ortsfamilienbuch Arnshagen)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Gesteke''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gasticho<ref>Fick A. Die griechischen Personennamen: nach ihrer Bildung erklärt mit den Namensystemen verwandter Sprachen verglichen und systematisch geordnet. — Göttingen, 1874. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gXZhAAAAcAAJ&q=Gasticho#v=snippet&q=Gasticho&f=false S. CCXVII].</ref>}} (1361 год)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Gesteke#v=snippet&q=Gesteke&f=false S. 505].</ref>, ''Gastuno''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Castuna<ref name="Fo-1900-605">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Castuna#v=snippet&q=Castuna&f=false S. 605].</ref>}} (1274 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925.[https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gastuno#v=snippet&q=Gastuno&f=false S. 28].</ref>. Апроч таго, у Прусіі адзначалася прозьвішча Gast<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GAST&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de GAST], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, у ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]] — Kestawitsch (Kestawitz)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=KESTAWITSCH&ofb=memelland&modus=&lang=de KESTAWITSCH], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''hominibus dictis Geystowiczy'' (13 студзеня 1407 году)<ref>Semkowicz W. Przywileje Witolda dla Moniwida, starosty Wileńskiego, i testament jego syna Jana Moniwidowicza // Ateneum Wileńskie. Nr. 1, 1923. S. 257.</ref>; ''чоловеков в [[Дарсунішкі|Дорсунишках]]… Довкгита Кеиштовича'' (26 лютага 1515 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 264.</ref>; ''люди господарьские… [[Рамейка|Ромейко]] Кгейстевичъ'' (14 ліпеня 1539 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 17. Акты Гродненского земского суда. — Вильна, 1890. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=aF4jAQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 15].</ref>; ''Богдан Кгеистовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 73.</ref>, ''Петръ Кгостевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref> (1528 год); ''[[Мазан|Можан]] Кгостович'' (1538 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 242.</ref>; ''Мартынъ Кгастевичъ'' (1555 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 9].</ref>; ''Piotran a Misiuta Giesciew.'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Giesciew#v=snippet&q=Giesciew&f=false С. 7].</ref>; ''miasto [[Юрбург|Iurborskie]]… Ian Piotrowicz Gaszćiewicza'' (12 кастрычніка 1561 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 570—571.</ref>; ''Malosz Gastosz'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 430.</ref>; ''Kost Ułayczycz… Kost Otanczow'' (1592 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OF0jAQAAMAAJ&q=Kost#v=snippet&q=Kost&f=false С. 425].</ref>; ''Kost Woznowicz'' (24 чэрвеня 1594 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. С. 497.</ref>; ''Адамъ Кгастевичъ… панъ Кгастевичъ'' (1 і 2 лістапада 1606 году, 20 кастрычніка 1612 году, 20 верасьня 1613 году<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 30. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-uYDAAAAYAAJ&q=%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87#v=snippet&q=%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87&f=false С. 320—322, 325—328, 438, 440, 456—457].</ref>; ''Адамъ Гастевичъ… панъ Гастевичъ'' (10 сьнежня 1608 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 11. — Вильна, 1880. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iuMDAAAAYAAJ&q=%D0%B3%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%B3%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 72—76].</ref>; ''в именичу в Кеистяхъ'' (9 чэрвеня 1614 году)<ref>Jablonskis K. Nauji Vytauto laikotarpio aktai // Praeitis. T. 2. — Kaunas, 1933. P. 383.</ref>; ''Kestewicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 154.</ref>; ''Malcher Kostowic'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 128.</ref>; ''Magdalena Gestówna'' (1740 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Gest%C3%B3wna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Gieyściewicze… Gościewicze'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''въ местечку Камянце съ тамошнымъ губернаторомъ Gастомъ'' (студзень 1766 году)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 1, т. 2. — Киев, 1864. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pX3UAAAAMAAJ&q=G%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A#v=snippet&q=G%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8A&f=false С. 144].</ref>; ''Wawrzyniec Gosciewicz'' (1784 год)<ref>Ukmergės dekanato vizitacija 1784 m. // Fontes Historiae Lituaniae. Wol. VIII, 2009. P. 102.</ref>; ''Gosztowicz'' (1786—1788 гады)<ref>Mickienė I., Petrūnaitytė J. Vyrų įvardijimai Radviliškio Švč. Mergelės Marijos Gimimo bažnyčios 1786—1788 m. ir 1813—1814 m. krikšto metrikų knygose // Lituanistica. Nr. 3, 2019. P. 189.</ref>; ''Jan Gast'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gast&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Widze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Giejść'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=22br&rid=A&exac=&search_lastname=Giej%C5%9B%C4%87&search_lastname2=&from_date=&to_date= Traby], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Gieszt'' (1829 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gieszt&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Świsłocz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Гастан, Гестан, Гаштон (адзначалася германскае імя Geston<ref name="Ferguson-1864-296"/><ref>Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/g/ G], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>, Gaston<ref>Larchey L. Dictionnaire des noms contenant la recherche étymologique des formes anciennes de 20,200 noms releves sur les annuaires de Paris. — Paris, 1880. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=NmNAAAAAYAAJ&q=Gaston#v=snippet&q=Gaston&f=false P. 184].</ref><ref>Język — kultura — historia. Mazowsze wschodnie — Zieleniec i okolice. — Toruń, 2004. [https://www.google.by/books/edition/J%C4%99zyk_kultura_historia/O2YZAQAAIAAJ?hl=ru&gbpv=1&bsq=gaston+gastot&dq=gaston+gastot&printsec=frontcover S. 40].</ref>): ''в селе Кгостанах'' (20 чэрвеня 1594 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 364.</ref>, ''wsi, nazwaney Giestony'' (8 лютага 1702 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 11. — Вильна, 1880. Т. 11. — Вильна, 1880. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=iuMDAAAAYAAJ&q=%40Giestony#v=snippet&q=%40Giestony&f=false С. 338—339].</ref>, ''Gostany'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>, ''Marianna Gosztonowicz'' (1842 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gosztonowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Smorgonie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Кістун, Каштун, Гасьцюн (адзначалася старажытнае германскае імя Castuna<ref name="Fo-1900-605"/>): ''Янушъ Кистуновичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 102.</ref>, ''Gasciun'' (1621 год)<ref>Ragauskaitė A. 1621 m. kaimų gyventojų antroponimų darybos polinkiai Joniškio parapijos krikšto metrikų knygoje // Baltu filoloģija. T. 32, Nr. 1/2 (2023). P. 175.</ref>, [[Віцебскі павет|гістарычнай Віцебшчыне]] існуе вёска [[Каштуны]]; * Гастунд: ''Maciej Gastund'' (1821 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gastund&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Przewałka], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Гасташ: ''Malosz Gastosz'' (1563 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 2. — Вильна, 1882. С. 420.</ref>; * Гаствіл: ''маткою своею Якубовою Гоствиловича… на бояриню Виленского жъ повету, на Якубовую [[Гасьціла|Гостиловича]] Светохну'' (6 ліпеня 1542 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|230к}} P. 6.</ref>}}. == Носьбіты == * Багдан Гейставіч — [[вількамір]]скі баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Пётар Гасьцевіч — [[Вялёна|вялёнскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Тамаш [[Даўгіла]]віч Гасьцевіч — [[вількамір]]скі [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1581 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 180].</ref> * Адам Гасьцевіч — зямянін [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]], які ўпамінаецца ў 1606—1613 гадох * Малгарэта Лаўрынаўна Кестаўна Станіславава Раінцава — вількамірская зямянка, якая ўпамінаецца ў 1616 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 9. ― Вильна, 1912. С. 158.</ref> * Кацярына Гаштовічаўна — [[Вільня|віленская]] [[Мяшчане|мяшчанка]], якая ўпамінаецца ў 1644 годзе<ref>Testamenty w księgach miejskich wileńskich z XVI i XVII wieku. Katalog. — Warszawa, 2017. S. 41.</ref> * Адам Гастовіч (Adam Gostowicz) — [[берасьце]]йскі [[Мяшчане|мешчанін]], які ўпамінаецца ў 1661 годзе<ref>Katalog testamentów mieszkańców Brześcia i Grodna od XVI do początku XVIII wieku. — Warszawa, 2017. S. 30.</ref> * Аляксандар Гесьць (1904—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Баранавічы|Баранавічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Вологодской обл.»</ref> * Аляксей Касьцевіч (1906—1937) — беларус з ваколіцаў [[Ігумен]]у, забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> Гасьцевічы (Gosciewicz) — прыгонныя зь вёскі [[Борці (Ашмянскі раён)|Борцяў]] ([[Ашмянскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 361.</ref>. Гасьцевічы (Gaściewicz) гербу [[Пабог]] і Гасьцевічы (Gościewicz) гербаў [[Прус (герб)|Прус II]] і [[Трубы (герб)|Трубы]] — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 490, 507.</ref>. Гасьцевічы (Gascewicz, Gasciewicz) — літоўскі шляхецкі род з ваколіцаў [[Клюшчаны|Клюшчанаў]] і [[Сьвіраны (Віленскі раён)|Сьвіранаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 78.</ref>. Кясьцевічы (Kiestewicz) — літоўскі шляхецкі род<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 6. — Warszawa, 1936. S. 309.</ref>. Кестовіч (Kestowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. Кеставіц (''Kestawitz'') — прозьвішча, гістарычна зафіксаванае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 1. — Vilnius, 1985. P. 979.</ref>. У XVI ст. існавала «сенажаць» Гасьцішкі (''Гастишки'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 67].</ref>. У 1590 годзе ўпамінаецца маёнтак Гастовічы (''Гостовичи'') каля [[Вялёна|Вялёны]]<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 2. ― Вильна, 1903. С. 121.</ref>. На 1881—1909 гады існавала вёска Госьціна (Госьцін) у Бабруйскім павеце Менскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|2к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/739 S. 739].</ref><ref>Список населенных мест Минской губернии. — Минск, 1909. С. 44.</ref>. На [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] існуе вёска [[Гасьцевічы]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай гаст}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] lpeeitgva2azd575c2xcnqu7jfilcf9 0 269074 2673496 2671778 2026-06-11T13:19:24Z ~2026-34319-90 98245 /* Паходжаньне */ 2673496 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Берґела |лацінка = Biergieła / Bierhieła |арыгінал = Bergel |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = Berga + [[Гайла (імя)|Gelo]] <br> Berga + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Бергель, Біргела, Біргель, Біргіла, Бэргайла, Бэргаля, Беркела, Пергайла, Біргяла |вытворныя = [[Баргайла]] |зьвязаныя = }} '''Бергела''' (''Біргела'', ''Біргель'', ''Біргіла'', ''Беркела'', ''Бергель''), '''Бэргайла''' (''Бэргаля'', ''Біргяла'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Бергіла, пазьней Бэргель або Бірэгель (Bergila, Bergel<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA190&dq=Bergel+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQ9uqr5q2CAxWX3AIHHQAHBx0Q6AF6BAgMEAI#v=onepage&q=Bergel%20namenkunde&f=false S. 190].</ref>, Bieregel<ref>Steub L. Die oberdeutschen Familiennamen. — München, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=V2w5AAAAMAAJ&q=Bieregel#v=snippet&q=Bieregel&f=false S. 95].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Boullón Agrelo A. I. Antroponimia medieval galega (ss. VIII—XII). — Tübingen, 1999. [https://books.google.by/books?id=RKmdCgAAQBAJ&pg=PA155&dq=bergila+berga&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwixzsmA4pr_AhX4xQIHHRmCB38Q6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=bergila%20berga&f=false P. 155].</ref>, вытворнае ад імя Berga<ref>Thüngen L. F. Das Namenbuch: Nachschlagewerk der Namenkunde. — Aschaffenburg, 2003. [https://books.google.by/books?id=mM5tAAAAMAAJ&q=bergila&dq=bergila&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi3h7nd4Jr_AhW4xQIHHQKbANkQ6AF6BAgJEAI S. 755, 872].</ref>. Іменная аснова -берг- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] bairgan 'хаваць, захоўваць'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 54.</ref>, а аснова [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Апроч таго, у старажытных германскіх імёнах шырока бытаваў антрапанімічны суфікс-пашыральнік з элемэнтам -л- (-l-)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=personennamen+ulus+olus#v=snippet&q=personennamen%20ulus%20olus&f=false S. 987—992]</ref>. Адпаведнасьць імя Бергайла германскаму імю Bergil (Berkil) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 18.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Berger<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 18.</ref>. У 1595 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Valentinus Bergaw, Friedlandinus Borussus'', у 1622 годзе — ''Adrianus Bergaw, Kaymensis Borusssus'', у 1627 годзе — ''Daniel Berger, Regiomont. Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=%22Valentinus+Bergaw%22#v=snippet&q=%22Valentinus%20Bergaw%22&f=false S. 129, 259, 304].</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Бэргала (Bergałło) і Біргель (Birgel, Birgiel)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 53, 58.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[земля] Перкгаилова'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 40.</ref>; ''в [[Жыжмары|Жижморъскои]] волости десяти чоловеков къ своему дворцу на [[Вяльля|Вельи]]… Невра Биркгеловича'' (14 кастрычніка 1494 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 105—106.</ref>; ''Augustinus Bergel'' (17 сакавіка 1584 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|276к}} P. 25.</ref>; ''s panem Adamem Pergayłowiczem''<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 49.</ref>, ''Pani Biergielowa wysłała syna po kozacku na koniu''<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 122.</ref> (1621 год); ''Якимь Берекгеленко'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 163.</ref>; ''Микулай Александров сын Беркелов, Якуб Александров сын Беркелов''<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%B9+%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%22&dq=%22%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%B9+%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiy2f68zNn_AhWngf0HHdd8BUkQ6AF6BAgIEAI С. 85].</ref>, ''Ян Александров сын Бергель''<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%AF%D0%BD+%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%22&dq=%22%D0%AF%D0%BD+%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiPtLvCqtX_AhX87rsIHWWNDIMQ6AF6BAgHEAI С. 195].</ref> (1655 год); ''Kazimierz Biergiel'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo nowogródzkie 1690 r. — Warszawa, 2002. S. 204.</ref>; ''Petrus Biergielewicz'' (12 чэрвеня 1692 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 1: A—C. — Roma, 1985. P. 127.</ref>; ''Magdalena Birgiłówna'' (1730 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Birgi%C5%82%C3%B3wna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jakub Biergiel… Jan Biergiel… Jerzy Biergiel… Bartłomiey Biergiel… Maciey Biergiel… Paweł Biergiel'' (1765 год)<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225113/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/714-popis-shlyakhty-grodnenskogo-poveta-30-09-4-10-1765-g Попис шляхты Гродненского повета 30.09 — 4.10.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref>; ''Rozalia Biergiel'' (1778 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Biergiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Bergiel'' (9 лютага 1785 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 397.</ref>; ''Andrzej Biergiel… Kazimierz Biergiel… Jan Biergiel… Adam Biergiel'' (16 лістапада 1790 году)<ref>Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės seimelių instrukcijos (1788—1790). — Vilnius, 2015. P. 136—137, 139.</ref>; ''Bartłomiej Biergiel'' (18 лістапада 1790 году)<ref>Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės seimelių instrukcijos (1788—1790). — Vilnius, 2015. P. 270.</ref>; ''Biergiell Zygmund… Biergiell Wojciech'' (1832—1834 гады)<ref>Матвейчык Д. Выгнаныя з роднага краю: Паслялiстападаўская эмiграцыя з Беларусi і Лiтвы (1830—1870-я гады). — {{Менск (Мінск)}}, 2011. С. 143, 145.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Бэрг (адзначалася старажытнае германскае імя Berga, пазьнейшае Berg<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Berga+Berg+Berge#v=snippet&q=Berga%20Berg%20Berge&f=false S. 275].</ref>): Бэргі (Berg) гербу ўласнага — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 37.</ref>, у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Бэргаў]]; * Сьпіргайла (параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): Сьпірґайлы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> }} == Носьбіты == * Бергелава — [[ваўкавыск]]ая баярыня, якая ўпамінаецца ў 1621 годзе * Юры, Барталамей, Ян, Адам, Андрэй, Уладзіслаў, Пётар і Караль Бергелі — шляхцічы [[Гарадзенскі павет|Гарадзенскага павету]], якія ўпамінаюцца ў 1783 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807212524/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/741-shlyakhta-grodnenskogo-poveta-na-sejmike-1783-g Шляхта Гродненского повета на сеймике 1783 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 4 лютага 2017 г.</ref> * Казімер Бергель (1906—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Койданаў|Койданава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> Бергелі<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Bergel) гербу [[Бэлты]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 403.</ref>. Бергелі (Biergiel) — літоўскі шляхецкі род зь Вільні<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 408.</ref>. Бэргайлы гербу Бэлты<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 259.</ref> і Біргялы гербу [[Порай]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Uruski S. Rodzina, herbarz szlachty polskiej. T. 1. — Warszawa, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=r1Y-AQAAIAAJ&q=BERGAY%C5%81O#v=snippet&q=BERGAY%C5%81O&f=false S. 142, 217].</ref>. Перґайловічы-Станевічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Бэргелевічы (Bergielewicz) гербу Бэлты — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 166.</ref>. Бэргаля (Bergalo) і Біргель (Birgiel) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] існуе вёска [[Бергелі]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай гайл}} {{Германскія імёны на -іла}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] ijngdukq0bgmjxshbm17pe7nr2y26sr 2673559 2673496 2026-06-11T19:54:39Z ~2026-34468-82 98259 /* Паходжаньне */ 2673559 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Берґела |лацінка = Biergieła / Bierhieła |арыгінал = Bergel |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = Berga + [[Гайла (імя)|Gelo]] <br> Berga + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Бергель, Біргела, Біргель, Біргіла, Бэргайла, Бэргаля, Беркела, Пергайла, Біргяла |вытворныя = [[Баргайла]] |зьвязаныя = }} '''Бергела''' (''Біргела'', ''Біргель'', ''Біргіла'', ''Беркела'', ''Бергель''), '''Бэргайла''' (''Бэргаля'', ''Біргяла'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Бергіла, пазьней Бэргель або Бірэгель (Bergila, Bergel<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA190&dq=Bergel+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjQ9uqr5q2CAxWX3AIHHQAHBx0Q6AF6BAgMEAI#v=onepage&q=Bergel%20namenkunde&f=false S. 190].</ref>, Bieregel<ref>Steub L. Die oberdeutschen Familiennamen. — München, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=V2w5AAAAMAAJ&q=Bieregel#v=snippet&q=Bieregel&f=false S. 95].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Boullón Agrelo A. I. Antroponimia medieval galega (ss. VIII—XII). — Tübingen, 1999. [https://books.google.by/books?id=RKmdCgAAQBAJ&pg=PA155&dq=bergila+berga&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwixzsmA4pr_AhX4xQIHHRmCB38Q6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=bergila%20berga&f=false P. 155].</ref>, вытворнае ад імя Berga<ref>Thüngen L. F. Das Namenbuch: Nachschlagewerk der Namenkunde. — Aschaffenburg, 2003. [https://books.google.by/books?id=mM5tAAAAMAAJ&q=bergila&dq=bergila&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi3h7nd4Jr_AhW4xQIHHQKbANkQ6AF6BAgJEAI S. 755, 872].</ref>. Іменная аснова -берг- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] bairgan 'хаваць, захоўваць'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 54.</ref>, а аснова [[Гайла (імя)|-гайл- (-гал-, -гел-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Відзігайла]], [[Інгела]], [[Мантыгайла (імя)|Монтгайла]]; германскія імёны Widigail, Ingeila, Montigel) — ад гоцкага і [[Бургундзкая мова|бургундзкага]] gails 'жвавы, свавольны, ганарысты'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Апроч таго, у старажытных германскіх імёнах шырока бытаваў антрапанімічны суфікс-пашыральнік з элемэнтам -л- (-l-)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=personennamen+ulus+olus#v=snippet&q=personennamen%20ulus%20olus&f=false S. 987—992]</ref>. Адпаведнасьць імя Бергайла германскаму імю Bergil (Berkil) сьцьвердзіў францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]], які на падставе шматгадовых дасьледаваньняў прыйшоў да высноваў пра германскае паходжаньне літоўскіх уласных імёнаў<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 18.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Berger<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 18.</ref>. У 1595 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Valentinus Bergaw, Friedlandinus Borussus'', у 1622 годзе — ''Adrianus Bergaw, Kaymensis Borusssus'', у 1627 годзе — ''Daniel Berger, Regiomont. Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=%22Valentinus+Bergaw%22#v=snippet&q=%22Valentinus%20Bergaw%22&f=false S. 129, 259, 304].</ref>. У Польшчы адзначаюцца прозьвішчы Бэргала (Bergałło) і Біргель (Birgel, Birgiel)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 53, 58.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''[земля] Перкгаилова'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 40.</ref>; ''в [[Жыжмары|Жижморъскои]] волости десяти чоловеков къ своему дворцу на [[Вяльля|Вельи]]… Невра Биркгеловича'' (14 кастрычніка 1494 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 105—106.</ref>; ''Augustinus Bergel'' (17 сакавіка 1584 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|276к}} P. 25.</ref>; ''s panem Adamem Pergayłowiczem''<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 49.</ref>, ''Pani Biergielowa wysłała syna po kozacku na koniu''<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 122.</ref> (1621 год); ''Якимь Берекгеленко'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 163.</ref>; ''Микулай Александров сын Беркелов, Якуб Александров сын Беркелов''<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%B9+%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%22&dq=%22%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%B9+%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiy2f68zNn_AhWngf0HHdd8BUkQ6AF6BAgIEAI С. 85].</ref>, ''Ян Александров сын Бергель''<ref>Памятники истории Восточной Европы. Источники 15-17 вв. Том 4. (Monumena Historica Res Gestas Europae Orientalis Illustrantia). Крестоприводная книга шляхты Великого княжества Литовского 1655 г. — Москва — Варшава, 1999. [https://books.google.by/books?id=MoAdAQAAMAAJ&q=%22%D0%AF%D0%BD+%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%22&dq=%22%D0%AF%D0%BD+%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2+%D1%81%D1%8B%D0%BD+%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiPtLvCqtX_AhX87rsIHWWNDIMQ6AF6BAgHEAI С. 195].</ref> (1655 год); ''Kazimierz Biergiel'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Województwo nowogródzkie 1690 r. — Warszawa, 2002. S. 204.</ref>; ''Petrus Biergielewicz'' (12 чэрвеня 1692 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 1: A—C. — Roma, 1985. P. 127.</ref>; ''Magdalena Birgiłówna'' (1730 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Birgi%C5%82%C3%B3wna&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jakub Biergiel… Jan Biergiel… Jerzy Biergiel… Bartłomiey Biergiel… Maciey Biergiel… Paweł Biergiel'' (1765 год)<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810225113/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/714-popis-shlyakhty-grodnenskogo-poveta-30-09-4-10-1765-g Попис шляхты Гродненского повета 30.09 — 4.10.1765 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 22 лістапада 2016 г.</ref>; ''Rozalia Biergiel'' (1778 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Biergiel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wielkie Eysymonty], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Bergiel'' (9 лютага 1785 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 397.</ref>; ''Andrzej Biergiel… Kazimierz Biergiel… Jan Biergiel… Adam Biergiel'' (16 лістапада 1790 году)<ref>Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės seimelių instrukcijos (1788—1790). — Vilnius, 2015. P. 136—137, 139.</ref>; ''Bartłomiej Biergiel'' (18 лістапада 1790 году)<ref>Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės seimelių instrukcijos (1788—1790). — Vilnius, 2015. P. 270.</ref>; ''Zygmund Biergiell… Wojciech Biergiell'' (1832—1834 гады)<ref>Матвейчык Д. Выгнаныя з роднага краю: Паслялiстападаўская эмiграцыя з Беларусi і Лiтвы (1830—1870-я гады). — {{Менск (Мінск)}}, 2011. С. 143, 145.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Бэрг (адзначалася старажытнае германскае імя Berga, пазьнейшае Berg<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Berga+Berg+Berge#v=snippet&q=Berga%20Berg%20Berge&f=false S. 275].</ref>): Бэргі (Berg) гербу ўласнага — літоўскі шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 37.</ref>, у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Бэргаў]]; * Сьпіргайла (параўн.: ''Dawid Żminigajło Jawgiel'', т. б. ''z Minigajła''<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 303, 443.</ref>): Сьпірґайлы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> }} == Носьбіты == * Бергелава — [[ваўкавыск]]ая баярыня, якая ўпамінаецца ў 1621 годзе * Юры, Барталамей, Ян, Адам, Андрэй, Уладзіслаў, Пётар і Караль Бергелі — шляхцічы [[Гарадзенскі павет|Гарадзенскага павету]], якія ўпамінаюцца ў 1783 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230807212524/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/741-shlyakhta-grodnenskogo-poveta-na-sejmike-1783-g Шляхта Гродненского повета на сеймике 1783 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 4 лютага 2017 г.</ref> * Казімер Бергель (1906—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Койданаў|Койданава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> Бергелі<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Bergel) гербу [[Бэлты]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род зь [[Вільня|Вільні]] і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 403.</ref>. Бергелі (Biergiel) — літоўскі шляхецкі род зь Вільні<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 408.</ref>. Бэргайлы гербу Бэлты<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 259.</ref> і Біргялы гербу [[Порай]] — літоўскія шляхецкія роды<ref>Uruski S. Rodzina, herbarz szlachty polskiej. T. 1. — Warszawa, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=r1Y-AQAAIAAJ&q=BERGAY%C5%81O#v=snippet&q=BERGAY%C5%81O&f=false S. 142, 217].</ref>. Перґайловічы-Станевічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/s/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на С], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Бэргелевічы (Bergielewicz) гербу Бэлты — шляхецкі род [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]]<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 4. — Warszawa, 1936. S. 166.</ref>. Бэргаля (Bergalo) і Біргель (Birgiel) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] існуе вёска [[Бергелі]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай гайл}} {{Германскія імёны на -іла}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 96hgwjb2eqq7wipms4np0i5y7h660sk 0 270556 2673544 2673466 2026-06-11T19:10:19Z ~2026-34468-82 98259 /* Параўнальная табліца з германскімі адпаведнікамі */ 2673544 wikitext text/x-wiki '''Імёны старажытных ліцьвінаў''' (''літвінаў'', ''ліцьвіноў'') — засьведчаныя ў пісьмовых крыніцах [[Асабовае імя|асабовыя імёны]] тытульнага [[народ]]у [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] — [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]]. == Германскія імёны == === Паходжаньне === [[Файл:Žygimont Kiejstutavič. Жыгімонт Кейстутавіч (1434, 1897).jpg|значак|Маестатная пячаць [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] з [[Гатычнае пісьмо|гатычным]] надпісам на [[Лацінская мова|лаціне]]: + s(igillum) + maiestatis + incliti + principis + d(omi)ni + '''sigismu(n)di''' + dei gracia + magni ducis lithwanie + russe''<ref>Gumowski M. Pieczecie Ksiazat Litewskich // Ateneum Wilenskie. Z. 3—4, 1930. S. 725.</ref>]] Даўнюю традыцыю атаясамліваньня мясцовых [[Беларуская мова|літоўскіх (беларускіх)]] формаў зь іх [[Германскія мовы|германскімі]] адпаведнікамі засьведчыла напісаньне імя [[Жыгімонт Люксэмбурскі|Жыгімонта Люксэмбурскага]] ў выкананым на загад [[Сьпіс польскіх манархаў|караля]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Казімер Ягелончык|Казімера Ягайлавіча]] кірылічным надпісе ў Сьвятакрыскай капліцы [[Вавэль|Кракаўскага каралеўскага замка]] (1471 год): «''…з пакаленьня Цэсарскага продка пранайясьнейшага '''[[Жыгімонт]]а''' Пана земь Ракускай, Чэскай, і Вугорскай''»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 213.</ref><ref>Дашкевич Н. П. Заметки по истории Литовско-Русского государства. — Киев, 1885. С. 108.</ref>{{Заўвага|Таксама паводле [[Хроніка літоўская і жамойцкая|Хронікі літоўскай і жамойцкай]], «''за прозьбаю кроля [[Сьвятая Рымская імпэрыя|рымскага]] Жыгімонта''»<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 81.</ref>}}. Тым часам яшчэ вялікі князь [[Жыгімонт Кейстутавіч]] (1365—1440) ва ўласных [[Лацінская мова|лацінамоўных]] дакумэнтах азначаў сябе германскім імём [[Жыгімонт|Sigismundus]]<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 144, 153, 164.</ref>. Гэтае ж імя пасьлядоўна ўжывалі ў лацінамоўных дакумэнтах вялікія князі з дынастыі [[Ягайлавічы|Ягайлавічаў]] — [[Жыгімонт Стары]] і [[Жыгімонт Аўгуст]]. [[Файл:Vitaŭt Vialiki. Вітаўт Вялікі (XVIII).jpg|значак|Партрэт вялікага князя [[Вітаўт]]а ({{мова-la|Vitoldus|скарочана}}) зь [[Берасьце|Берасьця]]]] На тоеснасьць імя [[Вітаўт (імя)|Вітаўт]] з германскім імём ''Witold'' (''Witolt''), вядомым за шмат гадоў да зьяўленьня літоўскага вялікага князя, а таксама на сьведчаньне атаясамліваньня гэтых імёнаў — адпаведную германскаму імю [[Лацінская мова|лацінізацыю]] імя Вітаўта (''Witoldus'') — зьвяртае ўвагу польскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Юзэф Рэчэк||d|Q104416045}}. Ён жа зазначае, што германскія імёны на ''-old'' (або ''-аld'') бытавалі ў Польшчы яшчэ ў XIII—XIV стагодзьдзях<ref>Acta Baltico-Slavica. Nr. 8. — Warszawa, 1973. S. 211.</ref>. Тым часам сярод паноў [[Малдаўскае княства|Малдаўскага княства]] пашырылася імя ''Витолтъ'' (цалкам адпаведнае германскаму ''Witolt''), якое прыйшло ў Малдову не зь Вялікага Княства Літоўскага. Прытым гэтая форма імя ў малдаўскім пісьменстве адзначаецца раней за яе зьяўленьне ва ўкраінскім пісьмовых крыніцах<ref>Юркенас Ю. О появлении сочетания al вместо дифтонга au в литовских древних личных именах // Kalbotyra. Vol. XV, 1967. С. 55.</ref>. Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» зьвяртае ўвагу на тое, што прускі храніст [[Віганд Марбурскі]] пісаў пра герцага Альгерда з [[Гогенштайн (Турынгія)|Гогенштайну]]{{Заўвага|{{мова-la|«Algardus comes de Hoensteyn»|скарочана}}<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OsvtAAAAIAAJ&q=Algardus#v=snippet&q=Algardus&f=false S. 645].</ref>}}, тым часам пра аднаго з каралёў [[Ангельшчына|Ангельшчыны]] Альгерда{{Заўвага|''Allegart''}} VIII стагодзьдзя пісаў аўтар хронікі Ўсходняй [[Фрызія|Фрызіі]]<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 47.</ref>. Спэцыяліст у галіне [[Анамастыка|анамастыкі]] {{Артыкул у іншым разьдзеле|Аляксандра Суперанская||ru|Суперанская, Александра Васильевна}} тлумачыць імя [[Альгерд (імя)|Альгерд]] з германскіх моваў<ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 168.</ref>, такое ж тлумачэньне даецца ў беларускім «Слоўніку асабовых уласных імёнаў», выдадзеным у 2011 годзе<ref>{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 22.</ref>. Павал Урбан таксама зьвяртае ўвагу на тое, што аўтар хронікі Ўсходняй Фрызіі пад 1422 годам упамінае Любарта з [[Шмаленбург]]у{{Заўвага|''Lubbert tho Schmalenbrugge''<ref>Veteris aevi analecta, seu vetera monumenta. T. 4. — Hagae-Comitum, 1738. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hAc0N4Of65EC&q=Lubbert+tho+Schmalenbrugge#v=snippet&q=Lubbert%20tho%20Schmalenbrugge&f=false P. 214].</ref>}}, а пад 1417 годам — іншага Любарта зь [[Мюнстэр (Вэстфалія)|Мюнстэру]]. Апроч таго, па 1328 годзе магістар Любарт Бол дзеіў у адной зь філіяў [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэну]], што месьцілася ў месьце [[Утрэхт (горад)|Утрэхце]] ([[Нідэрлянды]]). Германскае паходжаньне імя [[Любарт (імя)|Любарт (''Lubart'', ''Lubard'', ''Lubert'')]] сьцьвяржаецца ў этымалягічным слоўніку старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзеным [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 159.</ref>. Тое, што ліцьвіны былі «''аднаго народу''» з [[Готы|готамі]] і [[Гепіды|гепідамі]], «''на што імёны іх князёў і каралёў ясна паказваюць''», адзначаў [[Мацей Стрыйкоўскі]] ў сваёй [[Хроніка польская, літоўская, жамойцкая і ўсёй Русі|Хроніцы польскай, літоўскай, жамойцкай і ўсёй Русі]]. Ён падаваў [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскія]] імёны і імёны ліцьвінаў у іх германскіх формах (''[[Альгімонт|Algimunt]]'', ''[[Германт|Germunt]]'', ''[[Рамант|Romunt]]'', ''[[Нарымонт (імя)|Narimunt]]'', ''[[Даўмонт (імя)|Dowmunt]]'', ''[[Скірмант|Skirmunt]]''), у тым ліку літоўскае імя ''Rodiswid'' і гепідзкае ''Rodiswida''{{Заўвага|Апроч таго, Мацей Стрыкоўскія падаваў такія вядомыя за яго часам імёны ліцьвінаў, як ''Videswid'' (адзначалася старажытнае германскае імя ''Wytsuit''<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Wytsuit#v=snippet&q=%40Wytsuit&f=false S. 1573].</ref>), ''Moriwid'' (адзначалася германскае імя ''Marvid''<ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 181.</ref>), ''Gyligin'' (адзначалася германскае імя ''Giligin''<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 7. — Uppsala, 1981. S. 228.</ref>), ''Aligin'' (адзначалася старажытнае германскае імя ''Alikin''<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Alikin#v=snippet&q=Alikin&f=false S. 80].</ref>)}}<ref>Kronika polska, litewska, żmódzka i wszystkiej Rusi Maciejá Stryjkowskiego. T. 1. — Warszawa, 1846. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=vUghAQAAMAAJ&q=co+i+imiona+i+nazwiska+ich+xi%C4%85%C5%BC%C4%85t+i+kr%C3%B3l%C3%B3w+ja%C5%9Bnie+ukazuj%C4%85+#v=snippet&q=co%20i%20imiona%20i%20nazwiska%20ich%20xi%C4%85%C5%BC%C4%85t%20i%20kr%C3%B3l%C3%B3w%20ja%C5%9Bnie%20ukazuj%C4%85&f=false S. 47].</ref>. На тоеснасьць імёнаў ліцьвінаў зь імёнамі [[Германцы|германцаў]] ([[герулы|герулаў]] і [[Лянгабарды|лянгабардаў]]) таксама зьвяртаў увагу [[Альбэрт Каяловіч]] у выдадзенай у 1650 годзе лацінамоўнай «Гісторыі Літвы»{{Заўвага|{{мова-la|«Quis enim Zivibundum, Algimundum, Narimundum audiens, non facile cogitet Herulum quempiam aut Longobardum nominari? Haec porro nomina Litvaniae principum sunt»|скарочана}}<ref>Historiae Litvanae. — Dantisci, 1650. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FVsVAAAAQAAJ&q=Herulum+Longobardum+nominari#v=snippet&q=Herulum%20Longobardum%20nominari&f=false P. 7].</ref>}}. У гэтай жа працы ён упамінае [[Сьвінтарог (імя)|Сьвінтарога]] «''in campo Swintoroha''», у імі якога ўжывае неўласьцівае для [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] [[Г|фрыкатыўнае ''г (h)'']], а іншыя імёны ліцьвінаў пасьлядоўна падае ў іх германскіх формах — [[Альгерд (імя)|''Olgerdus'']], [[Вітаўт (імя)|''Vitoldus'']], [[Гаштольд (імя)|''Gastoldus'']], [[Рымант|''Rimundus'']], [[Германт|''Germundus'']], ''Sigismundus'' і г. д. На вялікае падабенства імёнаў ліцьвінаў зь імёнамі германцаў (готаў) таксама зьвяртаў увагу {{Артыкул у іншым разьдзеле|Эварыст Андрэй Курапатніцкі||pl|Ewaryst Andrzej Kuropatnicki}} ў выдадзеным у 1789 годзе гербоўніку [[Карона Каралеўства Польскага|Каралеўства Польскага]] і Вялікага Княства Літоўскага{{Заўвага|{{мова-pl|«…bo wiadomo, że Gottowie z Gettami jeden narod, a dla viekszego dowodu jedneż prawie imiona Gottskie i Litewskie przytaczam Narymund, Doumund, Algimund, Pisimond, Germond, te są stare tey prowincyi nazwiska Gottskim podobne: Torysmond, Trasimond, Hunimond, Zygmont, i moc innych»|скарочана}}<ref>Wiadomość o kleynocie szlacheckim oraz herbach domów szlacheckich w Koronie Polskiey i Wielkim Ziestwie Litewskim. — Warszawa, 1789. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=PV5mAAAAMAAJ&q=nazwi%C5%BFka+Gott%C5%BFkim+podobne#v=snippet&q=nazwi%C5%BFka%20Gott%C5%BFkim%20podobne&f=false S. 30].</ref>}}. [[Гоцкая мова|Гоцкае]] паходжаньне імёнаў ліцьвінаў сьцьвярджаў прафэсар [[Тарту|Дэрпцкага]] ўнівэрсытэту {{Артыкул у іншым разьдзеле|Канстантын Грэвінк||ru|Гревингк, Константин Иванович}} з спасылкай на нямецкага лінгвіста {{Артыкул у іншым разьдзеле|Леа Маер|Леа Маера|de|Leo Meyer (Sprachforscher)}}<ref> Über heidnische Gräber Russisch Litauens und einiger benachbarter Gegenden, insbesondere Lettlands und Weissrusslands / von C. Grewingk. — Dorpat, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HDdQF4Sj-moC&q=meyer%20Gothischen#v=snippet&q=meyer%20Gothischen&f=false S. 91—93]</ref>. На германскі характар імёнаў ліцьвінаў і меркаванае германскае паходжаньне валадароў Літвы (падобна [[Нарманская тэорыя|валадарам Русі]]) зьвяртаў увагу дацкі гісторык {{Артыкул у іншым разьдзеле|Фрэдэрык Шырн||da|Frederik Schiern}}{{Заўвага|{{мова-da|«Hos de gamle litauiske Fyrster og Stormænd træffer man Navne som Gastold, Gedigold, Ringold, Rumbold, Witold, Dovmund, Narimund, Olgimund, Rimund, Skirmund, Skomund, Widimund, og maaskee kan det antages, at de herskende Slægter i Litauen havde været af germansk Oprindelse, som jo de varægiske Slægter, der grundede deres Herredømme i Rusland, vides at have stammet fra Skandinavien»|скарочана}}}}<ref>Schiern F. Nyere historiske Studier. — Kjøbenhavn, 1879. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ySQob1hXWuwC&q=Skirmund#v=snippet&q=Skirmund&f=false S. 356].</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне шэрагу літоўскіх шляхецкіх прозьвішчаў (у тым ліку на [[Жамойць|Жамойці]]) сьцьвярджалася ў артыкулах «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год){{Заўвага|{{мова-pl|«[[Эйсімонт|Ejsmont]], [[Даўмонт (імя)|Dowmunt]], [[Манігерд|Mongird]], [[Нарвід|Norwid]], [[Мастаўт|Misztolt]], [[Даўконт|Dowkont]], [[Мільвід|Milwid]], [[Контаўт (імя)|Kontowt]], [[Даўгерд (імя)|Dowgird]], [[Гінтаўт|Gintowt]], [[Мільмонт|Milimont]], są to nazwiska skandynawskie»|скарочана}}<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>}} і «Літва» [[Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў|Геаграфічнага слоўніка Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў]] (1884 год){{Заўвага|{{мова-pl|«Ślady najazdu skandynawskiego pozostały do dziś na Żmudzi w podaniach i nazwie skandynawskiego brzmienia szlacheckich rodzin, np. Misztolt, Dowgird, Norwid, Dowkont i t. p.»|скарочана}}<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|5к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/330 S. 330].</ref>}}{{Заўвага|Апроч таго, у ліцьвінаў бытавалі германскія імёны, якія раней адзначаліся ў [[Русіны|рускіх князёў і баяраў]]: [[Алег|Ольг (Алег)]], [[Аскольд (імя)|Яскольд (Аскольд)]], [[Ясмант|Ясмант (Асмунд)]], [[Уладзімер|Валадзімер]], [[Валадар|Валтар (Валадар)]], [[Гедзень]], [[Глеб]], [[Дзір]], [[Івар]], [[Ігар]], [[Лют]], [[Улеб]], [[Якун]] ды іншыя. Увогуле, яшчэ ў 1865 годзе датычна вялікіх князёў літоўскіх (Ягайлы і Вітаўта) адзначаўся неўласьцівы жамойтам «''касмапалітычны характар [[Нарманская тэорыя|нарманскіх]] князёў — прыбылых у Літву''»<ref>Соколов Н. И. Святая Жмудь // Вестник Западной России. Т. 2, 1865. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9aAZAAAAYAAJ&q=%40%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%D1%8A&f=false С. 226].</ref>}}. Высунутыя ў рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] тлумачэньні імёнаў ліцьвінаў зь летувіскай мовы цьвёрда адпрэчваў народжаны на [[Віленскае ваяводзтва|Віленшчыне]] лінвіст [[Уладзіслаў Юргевіч]] (1818—1898), які азначыў іх як «''кур’ёзныя''»<ref>Юргевич В. Опыт объяснения имён литовских князей // Чтения в императорском обществе истории и древностей российских. Кн. 3. — М., 1883. С. 28.</ref>. Для народжанага на [[Берасьцейскі павет|Берасьцейшчыне]] гісторыка [[Юзэф Эдвард Пузына|Юзэфа Эдварда Пузыны]] (1878—1949), які паходзіў з старажытнага княскага роду [[Пузыны|Пузынаў]], не выклікала сумневаў германскае (паўночнагерманскае) паходжаньне цэлага шэрагу імёнаў ліцьвінаў. Ён жа крытыкаваў прыпісваньне тым імёнам [[Балтыйскія мовы|балтыйскага]] паходжаньня{{Заўвага|{{мова-pl|«Dla mnie nie ulega wątpliwości, że cały szereg imion litewskich został prawie żywcem przejęty z języków skandynawskich. Do takich imion zaliczam w pierwszym rzędzie następująae: Olgierd <nowiki>=</nowiki> Algard, Lingweni <nowiki>=</nowiki> Langewin, Witold ~ Witowt <nowiki>=</nowiki> Withoud, Wojszwil <nowiki>=</nowiki> Wajswiltis <nowiki>=</nowiki> Wissewalde <nowiki>=</nowiki> Wsiewołod, wreszcie, nasz Budiwid <nowiki>=</nowiki> Putuwer <nowiki>=</nowiki> Butywidas <nowiki>=</nowiki> Budwietis <nowiki>=</nowiki> Botwid. <…> Nadto uważam za pochodne z języków skandynawskich imiona kończące się na wil względnie wiłaś, jak Dawiłas, Gintwiłas, Gerdwiłas, Radziwiłas etc. lub na mont (mantas) jak Narymont, Jamont, Skomont, Dowmont etc. Te ostatnie wydają mi się kształtowane według germańskiego wzoru jak Edmund, Egmont, Zygmunt. Przypisywanie tym imionom pochodzenia rdzennie bałtyckiego wydaje mi się bezcelowem naciąganiem rzeczywistości»|скарочана}}<ref>Puzyna J. Sukcesorowie Trojdena // Ateneum Wileńskie. Z. 1, 1938. S. 14—15.</ref>}}. Тое, што імёны літоўскіх князёў і баяраў мелі паўночнагерманскае, а не жамойцкае паходжаньне, адзначаў народжаны і выхаваны на [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] дзяржаўны дзяяч [[Сярэдняя Літва|Сярэдняй Літвы]] генэрал [[Люцыян Жалігоўскі]]<ref>Żeligowski L. Zapomniane prawdy. — Londyn, 1943. S. 23—25.</ref>. Францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]] (1904—1974), які ў 1934—1938 гадох выкладаў ва [[Унівэрсытэт Вітаўта Вялікага|ўнівэрсытэце Вітаўта Вялікага]] ў [[Коўна|Коўне]], у сваім дакладзе<ref>Notes de toponymie lituanienne, dans Actes et Mémoires du premier Congrès International de Toponymie et d’ Anthroponymie. — Paris, 1938. P. 221.</ref> на Першым Міжнародным кангрэсе тапанімікі і антрапанімікі ў Парыжы (1938 год) зазначыў, што «''нават сёньня амаль усе літоўскія шляхецкія імёны маюць гоцкае паходжаньне''»{{Заўвага|{{мова-fr|«Aujourd’hui encore, la presque totalité des noms de noblesse lituaniens sont d’origine gotique»|скарочана}}}}<ref>Schmittlein R. Voies et impasses de la toponymie lituanienne // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1958. P. 126.</ref>. На падставе ўласных шматгадовых дасьледаваньнях ён прыйшоў да высновы, што многія літоўскія ўласныя імёны альбо будуюцца паводле германскіх, альбо ёсьць запазычанымі з германскіх<ref>Юркенас Ю. Проблема отражения так называемых «древнеевропейских» элементов в антропонимии // Kalbotyra. № 33 (2), 1981. С. 28.</ref>. У 1948 годзе Раймонд Шмітляйн падкрэсьліваў, што [[Гіпотэза|гіпатэтычныя]] [[Балтыйскія мовы|балтыйскія]] этымалёгіі, якія з канца XIX стагодзьдзя распрацоўвалі пэўныя аўтары (у тым ліку [[Казімер Буга]] і [[Райнгольд Траўтман]]) ня маюць ніякай навуковай вартасьці{{Заўвага|{{мова-fr|«Tout ce qui a été dit depuis cinquante ans à ce sujet par Bezzenberger, Gerullis, Trautmann, Būga et Salys est absolument dénué de valeur»|скарочана}}}}<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>. Пераканаўчасьць пададзенай Раймондам Шмітляйнам аргумэнтацыі наконт літоўскіх імёнаў з [[Двухасноўнае імя|асновай]] ''-монт-'' ([[Жыгімонт]] ды іншыя) засьведчыў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. Па працяглым маўчаньні зь летувіскага боку<ref>Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 97—98.</ref>, у 1966 годзе на старонках летувіскага савецкага часопісу «Baltistica» зьявілася рэцэнзія летувіскага савецкага тапаніміста [[Аляксандрас Ванагас|Аляксандраса Ванагаса]]<ref>Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 97—102.</ref> з рэзкай крытыкай гэтых высноваў і наступнай заявай: «''што да повязі літоўскай антрапаніміі з германскай, то трэба падкрэсьліць складанасьць гэтага пытаньня''». Аднак прытым Ванагас мусіў быў прызнаць, што «''падабенства паміж некаторымі найбольш старажытнымі літоўскімі і германскімі антрапонімамі сапраўды існуе''»<ref>Юркенас Ю. Проблема отражения так называемых «древнеевропейских» элементов в антропонимии // Kalbotyra. № 33 (2), 1981. С. 28—29.</ref>. У 1989 годзе навуковая супольнасьць Летувы фактычна прызнала, што сэнс складаных імёнаў сярэднявечнай літоўскай шляхты цяжка патлумачыць з пункту гледжаньня летувіскай мовы<ref>Литва. Краткая энциклопедия. — Вильнюс, 1989. С. 121.</ref>{{Заўвага|У адпаведным выданьні (энцыкляпэдыя «Литва») гэта тлумачылася тым, што г.зв. «старажытныя летувіскія» двухасноўныя імёны (у адрозьнасьць ад аналягічных [[Славянскія мовы|славянскіх]]) нібы гістарычна страцілі сваю [[сэмантыка|сэмантыку]], тым часам летувіская мова (якую параўноўваюць з [[санскрыт]]ам і [[Старажытнагрэцкая мова|старажытнагрэцкай мовай]]) лічыцца адной з найбольш архаічных моваў, бо яна ў найбольшай ступені захавала асаблівасьці [[праіндаэўрапейская мова|праіндаэўрапейскай мовы]]<ref>[[Уладзімер Сьвяжынскі|Свяжынскі У.]] Літоўская мова // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 208.</ref>}}. Летувіскі эміграцыйны лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}} у сваёй манаграфіі, выдадзенай у 2003 годзе, спасылаецца на дасьледаваньні Раймонда Шмітляйна і прызнае наяўнасьць вялікай колькасьці падобных адзінак у старажытнай літоўскай («''балтыйскай''») і германскай антрапаніміі, а таксама зазначае: «''мабыць, падабенства пералічаных адзінак у большасьці выпадкаў ня ёсьць толькі фармальным''» і што «''выпадковае падабенства вялікай колькасьці адзінак такой даўжыні ўяўляецца малаімаверным''»<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38, 132, 164.</ref>{{Заўвага|Ёзас Юркенас тлумачыць гэта альбо вынікам агульнага параджальнага працэсу, альбо вынікам узаемнага ўплыву «балтыйскіх» і германскіх антрапанімічных радоў<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 108.</ref>. Аднак ён не падае хоць-якіх гістарычных сьведчаньняў або іншых аргумэнтаў на карысьць гіпатэтычнага ўплыву «старажытных балтаў» на старажытных германцаў}} ([[Гаўдземунда (імя)|Гаўдземунда]] — ''Gaudemund'', [[Вільгейда]] — ''Williheid'', [[Скірмант|Скірмунт]] — ''Sciremunt'', [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]] — ''Teutgerdis'', [[Таўтвід]] — ''Teutwidis'', [[Румбольд]] — ''Rumbold'', [[Германт]] — ''Germont'', [[Валімонт]] — ''Walmont'', [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]] — ''Mundgerd'', [[Монтвіл|Мунтвіл]] — ''Muntwil'', [[Талімонт (імя)|Талімунт]] — ''Talamund'', [[Эйсімонт|Эйсмунт]] — ''Eismund'', [[Саргоўд]] — ''Saregaud'', [[Відзігайла]] — ''Widigail'', [[Бірыбольд]] — ''Beribald'', [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]] — ''Visigerd'', [[Вільгерд]] — ''Vilgerd'', [[Керстэн|Керстын]] — ''Kerstin'', [[Гендрута]] — ''Genedrudis'', [[Мантывін|Монтвін]] — ''Mondawin'', [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]] — ''Widimunt'', [[Вілімонт]] — ''Willimunt'', [[Гаштольд (імя)|Гаштольд]] — ''Gastold'', [[Нартаўт|Нарталт]] — ''Nartolt'', [[Бартаўт|Барталт]] — ''Bartolt'' ды іншыя). Тое, што вялікая колькасьць германскіх адпаведнікаў не дазваляе лічыць такія супаданьні выпадковасьцю, Юркенас адзначыў яшчэ ў 1976 годзе<ref>Юркенас Ю. Балтийские антропоосновы LIAUB-, DAG-, GUD- // Повідомлення Української ономастичної комісії. Вип. 15. — Київ: Наукова думка, 1976. [https://books.google.by/books?id=HYM-AQAAIAAJ&q=%22+%D0%982+)+%D1%81%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D0%B5%D1%82+%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B8+%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0+%22&dq=%22+%D0%982+)+%D1%81%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D0%B5%D1%82+%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B8+%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0+%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjHv4aks6OGAxX06wIHHWurCu0Q6AF6BAgHEAI С. 8].</ref>. Спэцыяліст у галіне анамастыкі [[Ігар Капылоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што навуковая супольнасьць не прымае летувіскіх этымалёгіяў імёнаў ліцьвінаў<ref>Капылоў І. [http://csl.bas-net.by/press-nan/2012/08/08_yagaily.pdf Ягайлы] // [[Звязда]]. 8 жніўня 2012 г.</ref><ref>Капылоў І. [https://web.archive.org/web/20230122131427/https://news.arche.by/by/page/science/historya-navuka/8054 Гедзіміны] // [[Звязда]]. № 85, 8 мая 2012. С. 4.</ref><ref>Капылоў І. Радзівілы // [[Звязда]]. № 47 (27162), 13 сакавіка 2012 г.</ref>. Лінгвіст і літаратуразнаўца-[[Мэдыявістыка|мэдыявіст]] [[Аляксандар Бразгуноў]] разглядае літоўскі анамастыкон як славянска-заходнебалтыйскую рэцэпцыю германска-[[Кельцкія мовы|кельцкага]]{{Заўвага|Пра падабенства вялікай колькасьці кельцкіх і германскіх складаных антрапонімаў пісаў яшчэ нямецкі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ганс Краэ||en|Hans Krahe}}<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 36.</ref>}} іменаслова. Ён зьвяртае ўвагу на тое, што гіпотэзу пра летувіскі генэзіс імёнаў літоўскіх князёў і баяраў трэба адкінуць як навукова непраўдападобную з наступных прычынаў<ref>Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 210.</ref>: * Нерэпрэзэнтатыўнасьць лексычнага фонду летувіскай мовы для вытлумачэньня падобных імёнаў{{Заўвага|Напрыклад, імя [[Гедзімін (імя)|Гедзімін]] нібы мусіць тлумачыцца ад летувіскіх словаў «журыцца» і «думка», імя [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]] — ад «шмат» і «душыцца», імя [[Любарт (імя)|Любарт]] — ад «спыняць» і «лаяць», імя [[Гедыгольд|Гедыгоўд]] — ад «журыцца» і «лавіць», імя [[Скіргайла (імя)|Скіргайла]] — ад «вылучаць» і «шкадаваць»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.</ref>. Дасьледнік Уладзімер Ягораў зьвяртае ўвагу на тое, што дзеля тлумачэньня зь летувіскай мовы імёнаў з [[Двухасноўнае імя|асновамі]] ''-віт-'' і ''-від-'' ([[Вітаўт (імя)|Вітаўт]], [[Віцень (імя)|Віцень]], [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]], [[Будзівід (імя)|Будзівід]] і г. д.) летувіскія аўтары ўжываюць форму дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу (''išvydo''), тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] (''išvysti'' — убачыць) і аснове цяперашняга часу (''išvyst-'') гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня ''vyd-''<ref>Егоров В. Б. [http://inbelhist.org/litva-versus-belarus-vzglyad-so-storony/ Литва versus Беларусь? Взгляд со стороны] // Великий миф маленькой Летувы: сборник статей / [[Анатоль Тарас|А. Е. Тарас]]. — IBIK, 2016.</ref>. Дасьледнік [[Іван Ласкоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што ў [[Балтыйскія мовы|балтыйскіх мовах]] азначэньне заўсёды мусіць стаяць перад азначаным словам, таму пры тлумачэньні імёнаў з другой асновай ''-таўт-'' (Вітаўт, [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]], [[Гаштольд (імя)|Гастаўт]], [[Гетаўт (імя)|Гетаўт]], [[Контаўт (імя)|Контаўт]] і г. д.) зь летувіскай мовы азначанае слова мае быць ''tauta'' — «народ», якое ні пры якіх азначэньнях ня можа быць імем чалавека, таму гэтыя імёны для летувісаў — чужыя<ref name="Laskou-1993">[[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15.</ref>}} (прытым абсалютная большасьць словаў, запісаных у сучасным [[Вялікі слоўнік летувіскай мовы|Вялікім слоўніку летувіскай мовы]], нідзе не фіксуецца да XIX стагодзьдзя{{Заўвага|Напрыклад, слова ''mantà'' з асноўным значэньнем 'рухомая маёмасьць', ад якога ў рэчышчы палітыкі летувізацыі спрабуюць выводзіць германскую іменную аснову [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]], упершыню зьяўляецца толькі ў слоўніку 1894 году ў форме ''monta''<ref>Skardžius P. Lit. zweistämmige Personennamen mit mant- und mantà „bewegliche Habe“ // Zeitschrift für Slavische Philologie. Bd. 29, Nr. 1, 1960. S. 148.</ref>, тым часам адзіны выдадзены ў Вялікім Княстве Літоўскім летувіскі слоўнік [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]] не фіксуе летувіскіх словаў ''gailas'' (зь нібы застарэлым значэньнем 'моцны', якое спрабуюць зьвязваць з асновай [[Гайла (імя)|-гайл-]]), ''gedauti'' ([[Геда|-гед-]]), ''girdė́ti'' ([[Герда|-герд-]]), ''mintis'' ([[Мін|-мін-]]), ''tauta'' ([[Тэўда (імя)|-тэўт-]])}}<ref>Виргиниюс Мисюнас, [https://geraldika.ru/article/32700?fbclid=IwAR28m-i_KnAC_5VGdQo4pIQez1zx3I6BcS0mFsqLfZBX7VunHv0VXpquyZM Витис: возникновение литовского названия Погони], geraldika.ru, 2.10.2012 г.</ref>) * Перадача ў летувіскай мове націскнога ''о'' праз ''а''{{Заўвага|Як паказвае Іван Ласкоў, у беларускай мове (з улікам уласьцівага ёй [[Аканьне|аканьня]]) не магла адбывацца замена націскнога «а» на «о», то бок пры запісе «на слых» замена «Мант» на «Монт» была немагчымай. Адпаведна, летувіскія формы «Жыгімантас», «Нарымантас» і падобныя не маглі быць першаснымі<ref name="Laskou-1993"/>}} * Брак у двух[[Аснова слова|асноўных]] летувіскіх словах злучальных галосных{{Заўвага|Імёны [[Гедзімін (імя)|Гедз-і-мін]], [[Альгімонт|Альг-і-монт]], [[Карыбут (імя)|Кар-ы-бут]], [[Карыгайла (імя)|Кар-ы-гайла]], [[Мантыгайла (імя)|Мант-ы-гайла]], [[Радзівіл (імя)|Радз-і-віл]], [[Таўцівіл (імя)|Таўц-і-віл]] ды іншыя маюць неўласьцівыя для летувіскай мовы злучальныя галосныя<ref name="Laskou-1993"/>}} * Перакручваньне генэтычных асноваў імёнаў у летувіскай перадачы{{Заўвага|Напрыклад, імя [[Ягайла (імя)|Ягайла]] перарабляецца ў Ёгаля, каб патлумачыць яго ад [[Летувіская мова|лет.]] joti 'ехаць конна' і galia 'моц', імя [[Явойша]] — у Ёвайша, каб патлумачыць ад «ехаць конна» і «гасьцінны» і г. д.<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.</ref>}} Увогуле, сучасныя беларускія мовазнаўцы адзначаюць слушнасьць меркаваньня пра германска-кельцкае паходжаньне імёнаў ліцьвінаў<ref>Мезенка Г. Віцебшчына ва ўласных іменах: мінулае і сучаснасць. — Віцебск, 2006. С. 14.</ref>. Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што ўсе імёны сярэднявечнай літоўскай шляхты натуральна тлумачацца з [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскіх моваў]] і многія зь іх маюць поўныя адпаведнікі сярод усходнегерманскіх імёнаў. Сярод германскіх рысаў імёнаў ліцьвінаў ён адзначае захаваньне спалучэньняў ''-ск-'' і ''-св-'' (Скірмунт, [[Свалегед (імя)|Свальгед]]), уласьцівае для германскіх моваў і неўласьцівае для ўсходнебалтыйскіх, наяўнасьць дыфтонгу ''-эй-'' ([[Эйвільд]], [[Эймант]]), якога няма ў летувіскай мове, а таксама ўласьцівыя для германскіх імёнаў канчаткі ''-ен'' ([[Гердзень (імя)|Гердзень]], [[Тройдзень (імя)|Тройдзень]], [[Віцень (імя)|Віцень]]), ''-уд/-ут'' ([[Гердут (імя)|Гердуд]], [[Кейстут (імя)|Кейстут]], [[Яўнут (імя)|Яўнут]]) і ''-іла'', ''-ула'' ([[Вайдзіла (імя)|Вайдыла]], [[Віршыла|Віршула]]), якіх няма ў балтыйскіх імёнах<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. На карысьць унутранага ўсходнегерманскага ([[Готы|гоцкага]]) уплыву ў [[Літва|Літве]] і яго ўзьдзеяньня на ўрадавым узроўні сьведчыць наяўнасьць вялікай колькасьці рэліктаў усходнегерманскай мовы ва ўрадавай лексыцы Вялікага Княства Літоўскага (сок, дзякла, скарб, скарга, шкода, харугва, скрыня, грунт, копа, бонда, рум ды іншае) — як і германізмаў у базавай лексыцы беларускай мовы (буда, дах, рада, дзякуй, боты, гмах, кошт, струмень, гвалт, варта, мусіць, трапіць, рахаваць ды іншае)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 29—31.</ref>. Як падсумоўвае Алёхна Дайліда, ''«[[Летувізацыя|„Балтыйская“ тэорыя]] не пацьверджана нічым наогул (у тым ліку і імёнамі). Балтыйская тэорыя не адлюстроўвае ніякіх гістарычных рэаліяў, яна была проста снасткай палітычнага змаганьня [[Езуіты|езуітаў]] проці літоўскай [[Рэфармацыя ў Рэчы Паспалітай|Рэфармацыі]] і палітычнай моцы [[Вялікае Княства Літоўскае|Літоўскага гаспадарства]]. Разам з разбуральнай праграмай [[Контрарэфармацыя|Контрарэфармацыі]], распачатай па выбуху эвангеліцкага адраджэньня ў Літве, езуіты распачалі таксама [[Летувізацыя|цэлую ідэалягічную праграму перакручваньня гісторыі Літвы]]: заміж сапраўднай гісторыі [[Славянскія мовы|славянізацыі]] германскае шляхты Літвы (выкладзенай у літоўскіх летапісах і добра вядомай езуітам) езуіцкая тэорыя мусіла апавядаць пра паходжаньне літоўскае шляхты і створанага ёй гаспадарства ад мясцовых паўдзікіх балтыйскіх плямёнаў, што рабіла адзіным „цывілізацыйным“ чыньнікам гісторыі Літвы выняткова [[Каталіцкая Царква|Каталіцкую Царкву]] (з той жа мэтай езуіцкая прапаганда пачала пашыраць гратэскныя, чыста фантастычныя плёткі пра „балтыйскае [[паганства]]“ Літвы, якое нібы было галоўнай рэлігіяй ВКЛ да Крэўскай уніі). Калі за часоў ВКЛ гэтая тэорыя мела выгляд маргінальных калянавуковых практыкаваньняў, не прынятых літоўскай шляхтай, то па [[Падзелы Рэчы Паспалітай|падзелах Рэчы Паспалітай]] гэтая езуіцкая прапагандысцкая схема сталася ў XIX стагодзьдзі адзінай „навуковай“ вэрсіяй гісторыі Літвы»''<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 5, 16, 27—28, 61, 201.</ref>. === Параўнальная табліца з германскімі адпаведнікамі === {{Аўтанумарацыя табліцы | {{ {| cellspacing="1" cellpadding="10" style="width: 100%; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;" |- bgcolor={{Колер|ВКЛ}} align="center" ! № !! Імя !! Тоеснае імя (зь перастаноўкай [[Двухасноўнае імя|асноваў]]) !! Германскі адпаведнік !! Германскі адпаведнік тоеснага імя{{Заўвага|Адпаведнікі зь перастаноўкай іменных асноваў прызнае летувіскі эміграцыйны лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 108.</ref>}} |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аба]]'''{{Заўвага|'''Вылучаным''' пазначаюцца імёны, якія маюць поўныя германскія адпаведнікі}} | — | ''Abo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абека|Абека (Абака)]]'''{{Заўвага|У дужках даюцца характэрныя варыяцыі імя паводле напісаньня ў гістарычных крыніцах}} | — | ''Abbeco'' (''Abbaco'') <br> Abo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абель]]''' | — | ''Abel'' (''Abilo'') <br> Abo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абор|Абор (Абар, Абэр, Абер)]]''' | | ''Abar'' (''Abor''{{Заўвага|name="Польшча"|Азначалася ў Польшчы, дзе германскія імёны бытавалі ўжо ў XIII ст.}}, Aber) <br> Abo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абуд|Абуд (Абод, Абут, Ябут)]]'''{{Заўвага|У інвэнтарах ВКЛ таксама азначаюцца наступныя чаргаваньні: Адам / Ядам (Адамава / Ядамава, Адамовіч / Ядамовіч)<ref>A. Vardų ir pavadinimų rodyklė // Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 1.</ref>, Андрэй / Яндрэй, Анікей / Янікей<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 387, 391, 425, 436.</ref>}} | | ''Abbud'' (''Abbod'', ''Abbott'') <br> Abo + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абрат]]''' | | ''Abrada'' <br> Abo + Rado (Rato) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агі|Агі (Ака, Ека, Яга, Яка)]]''' | — | ''Agi'' (''Egi'', ''Jag''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агіла|Агела (Агіль, Ягіл)]]''' | — | ''Agelo'' (''Agilus'', ''Egilo'') <br> Agi (Egi) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аген|Аген (Агін, Ягін, Якін)]]''' | — | ''Agenus'' (''Agin'', ''Egen'', ''Ekino'') <br> Agi (Egi) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Якш|Якш (Агша)]]''' | — | ''Якша''{{Заўвага|Азначалася ў [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]]}} <br> Agi (Egi) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Якбут]]''' | | ''Acbuto'' (''Acbod'') <br> Agi (Egi) + Boto (Buto) <br> Agi (Egi) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягвін|Ягвін (Яквін)]]''' | | ''Agwin'' (''Acwin'', ''Ecuin'') <br> Agi (Egi) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягайла (імя)|Ягайла (Ягейла, Ягела, Якейла, Агела, Агайла, Акайла, Ягіл)]]''' | | ''Aggalo'' (''Egelo'', ''Agela'', ''Eggel'', ''Egila'') <br> Agi (Jag) + Gailo (Gelo) <br> Agi (Jag) + -l- <br> ''Jogello'' (''Iagellus'', ''Jogallus'') <br> Jo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягінт|Ягінт (Агінт, Эгінт, Егінт, Ягент)]]''' | | ''Aginto'' (''Egind'') <br> Agi (Egi) + Gento (Gendo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягірд|Ягірд (Эгерд, Агірд, Эгірд, Егерт)]]''' | | ''Ægirdh'' (''Eggerd'', ''Agard'', ''Egert'', ''Aaggaard'') <br> Agi (Jag) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягоўд|Ягоўд (Ягалд, Ягольт, Аколд)]]''' | | ''Agold'' (''Egold'', ''Egolt'', ''Agoult'') <br> Agi (Egi) + Waldo <br> Agi (Egi) + Goldo <br> ''Ágautr'' <br> Agi (Egi) + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягуці|Ягуці (Ягуць, Акут, Якуці, Якуць)]]''' | | ''Águti'' (''Akuti'') <br> Agi (Jag) + Gudo (Guta) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Акунд|Акунд (Якунт, Яконт)]]''' | | ''Agundia'' (''Jaconta'') <br> Agi (Jag) + Gunth (Cund) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агар (імя)|Агар (Ягер)]] | | ''Agar'' (''Egiheri'') <br> Agi + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Акман|Акман (Якіман, Экман, Ягеман)]]''' | | ''Ackmann'' (''Akemann'', ''Eckmann'', ''Egiman'') <br> Agi (Egi) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягмін|Ягмін (Ягімін, Акмін, Якмін)]]''' | | ''Agminus'' (''Egiminus'', ''Jagmyn''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Jakmyn''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Agi (Egi) + Minno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агімонт|Агімонт (Агамонт)]]''' | | ''Agimunt'' (''Agamont'', ''Agamundus'', ''Egmont'') <br> Agi + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ала (мужчынскае імя)|Ала (Ела)]]''' | — | ''Alo'' (''Allo'', ''Elo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алейка|Алейка (Алека)]]''' | — | ''Allecke'' (''Alico'') <br> Alo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аліта (імя)|Аліта (Алета, Алата)]]''' | — | ''Alitta'' (''Alathe'') <br> Alo + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аліш|Аліш (Альш, Гальш)]]''' | — | ''Allisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Alsch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Halsch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Alo + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альбэрт|Альбэрт (Альберт, Аўбарт)]]''' | | ''Albert'' (''Albart'', ''Aubert') <br> Alo + Bert <br> Athal + Bert | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альбут|Альбут (Альбот, Яльбут)]]''' | | ''Albot'' (''Elbot'', ''Albóðr'', ''Albutt'') <br> Alo + Boto (Buto) <br> Athal + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альвін]]''' | | ''Alwin'' (''Alwini'') <br> Alo + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альвіс]]''' | | ''Alvis'' (''Alois'') <br> Alo + Wis | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгерд (імя)|Альгерд (Альгерт, Альгард, Алігард, Альгарт, Гэльгерд, Гольгерт, Ольгерд, Альгірд)]]''' | | ''Algerd'' (''Algeard'', ''Algerðr'', ''Algert'', ''Algardus'', ''Algart'', ''Olgard'', ''Hallgerðr'', ''Halgardus'', ''Algiert'') <br> Alo + Gerd (Gardo) <br> Helgi (Alko) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алгет|Алгет (Альгет, Элгет)]]''' | | ''Alget'' (''Aalgidis'') <br> Alo + Gedo (Geto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алігут|Алігут (Алгуць, Аўгут, Аўгуць)]]''' | | ''Algut'' (''Alugod'') <br> Alo + Gudo (Guta) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альман|Альман (Алеман, Эльман)]]''' | | ''Alman'' (''Alemann'', ''Ellmann'') <br> Alo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альмін]]''' | | ''Almin'' (''Almen'') <br> Alo + Minno (Menno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яльмуд]]''' | | ''Alamud'' (''Almudis'') <br> Alo + Mot (Muta) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аламунт|Аламунт (Альмонт, Эльмонт, Ялмонт)]]''' | | ''Alamunt'' (''Almunt'', ''Almond'', ''Elmund'') <br> Alo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Олда|Олда (Ольда, Голда, Оўда, Аўда)]]''' | — | ''Aldo'' (''Olda'', ''Holt''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Audo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Алдыка|Алдыка (Олдыка, Аўдзіка, Галдык, Гольдзіка)]]''' | — | ''Aldiko'' <br> Aldo + -k- <br> ''Audeca'' <br> Audo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Альдона|Альдона (Алдунь)]]''' | — | ''Aldona'' (''Aldun'', ''Aldonis'') <br> Aldo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аўтаўт]]''' | | ''Altolt'' (''Aldaud'') <br> Aldo + Waldo (Walt) <br> ''Autald'' <br> Audo (Auto) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яўтар|Яўтар (Алтар, Гаўтар)]]''' | | ''Althar'' (''Alterius'', ''Autier'') <br> Aldo (Holt) + Heri (Hari) <br> ''Authar'' (''Hauthar'', ''Hautar'') <br> Audo (Auto) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алег|Алько (Алек, Алех, Ольг, Эльг, Аўг)]]''' | — | ''Helgi'' (''Alko'', ''Alacho'', ''Elgo'', ''Algo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вольга|Вольга (Олюшка, Олюхна)]]''' | — | ''Hélga'' (''Helca'', ''Helcha'', ''Alga''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Holga''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгін|Альгін (Элькін, Аўгін, Яўгін, Вольгін)]]''' | — | ''Heligin'' (''Alkin'') <br> Helgi (Algo) + -n-<br> ''Augino'' <br> Augo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгіш]]''' | — | ''Halgasch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Halgas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Helgi (Algo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Альгмін|Альгмін (Альхімен, Алькмін, Алігімін)]] | [[Мінялк]] | Helgi (Algo) + Minno <br> ''Alechmannus'' (''Alkeman'') <br> Helgi (Alko) + Mann | Minno + Helgi (Alko) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгімонт|Альгімонт (Альгімунд, Альгімунт, Алькімонт, Аўгімонт, Аўгімунд, Аўгімунт)]]''' | | ''Algemundus'' (''Alkemund'', ''Alhmunt'', ''Alchemont'') <br> Helgi (Algo) + Mund (Munt) <br> ''Augemundus'' (''Augemundr'') <br> Augo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Амал|Амал (Амэла, Амаль, Амуль, Аміль, Яміль)]]''' | — | ''Amal'' (''Amelo'', ''Amul'', ''Amil'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яр (імя)|Яр (Ар)]]''' | — | ''Aro'' (''Ahr'') <br> Aro + Mann | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярыла (імя)|Ярыла (Арэла, Арэль, Ярала, Эрэла)]]''' | — | ''Arila'' <br> Aro + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярун|Ярун (Арун, Аруна)]]''' | — | ''Arun'' (''Eruni'', ''Aruna'') <br> Aro + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярунд|Ярунд (Яранд, Аранд, Арант)]]''' | — | ''Jarund'' (''Arant'', ''Jarant'') <br> Aro + -nd- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арбут|Арбут (Арбуд)]]''' | | ''Árbót'' (''Arbod'') <br> Aro + Boto (Buto) <br> Aro + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арвід|Арвід (Ярвід, Арвіт)]]''' | | ''Arvid'' (''Arwit'') <br> Aro + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арвіст|Арвіст (Гервіст)]]''' | | ''Ariovist'' (''Arwist'', ''Arwesth'') <br> Aro + West (Viste) <br> Heri (Hari) + West (Viste) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арыгольд|Арыгольд (Арыгалд, Яргалт)]]''' | | ''Aregaudus'' <br> Aro + Gaudo <br> ''Hargold'' <br> Heri (Hari) + Goldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арман|Арман (Арыман, Ярман, Ярыман, Яроман)]]''' | | ''Arman'' (''Ariman'') <br> Aro + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Армін (імя)|Ярмін (Армін, Ярэмін, Ярамін)]]''' | | ''Armin'' (''Arimin'') <br> Aro + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярмуць|Ярмут (Ярмуць, Армуць)]]''' | | ''Armuth'' <br> Aro + Mot (Muto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярмунд|Ярмунд (Армант, Ярмонт)]]''' | | ''Armund'' (''Armunt'', ''Eremunt'') <br> Aro + Mund | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яруд|Яруд (Арод, Арут, Ярут)]]''' | | ''Arodus'' (''Aruth'') <br> Aro + Hrodo (Ruodo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярна|Ярна (Арн, Аран, Яран, Арнь, Ярань)]]''' | — | ''Arno'' (''Arn'', ''Aran'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арнольд|Арнольд (Ярнольт)]]''' | | ''Arnold'' (''Arnolt'', ''Ernold'') <br> Aro (Arno) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арнат (імя)|Арнат (Ярнат, Эрнат)]]''' | | ''Arnad'' (''Arnato'') <br> Aro (Arno) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Арбш]]''' | — | ''Erbsch'' (''Erbisch'') <br> Arbo (Erbo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярг]]''' | — | ''Argo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аргела|Аргела (Аргель, Яргель, Аргуль, Аргла, Яргла)]]''' | — | ''Argelo'' (''Argila'') <br> Argo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ашка|Ашка (Яска, Еска, Еш)]]''' | — | ''Asco'' (''Asc'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яскіль|Яскіль (Яскель, Яскал, Ашкела)]]''' | — | ''Ascila'' (''Eskil'', ''Eskel'', ''Ascalo'') <br> Asco + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аскольд (імя)|Аскольд (Яскольд, Яскольт, Яскулд, Яскулт, Яшчолд)]]''' | | ''Askold'' (''Ascolt'', ''Aschhold'') <br> Asco + Waldo (Walt) <br> ''Höskuldr'' <br> Hatho + Sculd | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Азьвін|Азьвін (Ясьвін)]]''' | | ''Asvin'' (''Assuin'', ''Aschwin'') <br> Asco + Wino <br> Asi + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аскера|Аскера (Аскер, Ашкер)]]''' | | ''Ascher'' (''Ascar'') <br> Asco + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Есьман|Есьман (Ясьман, Яшман, Ешман, Эсьман, Эсман)]]''' | | ''Eschmann'' (''Esmann'', ''Ascman'', ''Asman'') <br> Asco + Mann <br> Asi + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ясмант|Ясмант (Асмонт, Ашмонт, Есмунт, Ясмонт, Есьмант, Яшмант, Эсмунт)]]''' | | ''Asmunt'' (''Ascmund'', ''Eschmunt'') <br> Asco + Mund (Munt) <br> ''Osmond'' <br> Asi + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ас (імя)|Ас (Азь)]]''' | — | ''Asi'' (''Aso'', ''Osi'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Азела|Азела (Ясіла, Ясель, Эзель)]]''' | — | ''Aselo'' (''Esilo'') <br> Asi + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асен|Асен (Асін, Ясін, Ашын)]]''' | — | ''Asin'' (''Asen'') <br> Asi + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Азбут|Азбут (Язбут)]]''' | | ''Ásboð'' <br> Asi + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясвад]]''' | | ''Asuad'' <br> Asi + Wado | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясоўд]]''' | | ''Asold'' <br> Asi + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясьвід|Ясьвід (Ашвід)]]''' | | ''Asvid'' (''Esvid'', ''Ásviðr'') <br> Asi + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Ясьвіл|Ясьвіл (Асьвіл, Ашвіла)]] | | Asi + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясьвільт]]''' | | ''Asvild'' <br> Asi + Wilto (Wildo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Азгайла]]''' | | ''Easgel'' (''Esgel'') <br> Asi + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яскаўт|Яскаўт (Язкаўт)]]''' | | ''Askaut'' (''Ásgautr'', ''Oskautr'') <br> Asi + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эзгірд]]''' | | ''Esgerd'' (''Asgird'', ''Asgart'', ''Osgerd'') <br> Asi (Osi) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эзгін|Эзгін (Азгін, Ашкін, Ажгін)]]''' | | ''Eskin'' <br> Asi + -kin <br> Asi + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Осман|Асман (Осман, Ашман, Ясман)]]''' | | ''Osman'' (''Asman'') <br> Asi (Osi) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асьміна (імя)|Асьміна (Ашміна, Ашмена, Ясьмін, Яшмін, Эсьмін)]]''' | | ''Osminna'' <br> Asi (Osi) + Minno (Menno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асмот|Асмот (Ашмот, Ясмут)]]''' | | ''Asmot'' (''Asmuot'') <br> Asi + Mot | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асінар (імя)|Ашнар]]''' | | ''Asnar'' (''Asinar'') <br> Asi + Noro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яст|Яст (Асьць, Яшт)]]''' | — | ''Ast'' (''Osta'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Асьцейка|Асьцейка (Асьцека, Осьцік, Ясьцейка)]]''' | — | ''Oustecha'' (''Ostike'') <br> Ast (Osta) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Асьціла|Асьціла (Остэль)]]''' | — | ''Aostilo'' (''Ostell'') <br> Ast (Osta) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яштальд|Яштальд (Асталт, Яшталт, Яштаўт)]]''' | | ''Astald'' (''Ostald'', ''Astout'', ''Austaldus'') <br> Ast (Osta) + Waldo <br> Ast (Osta) + Teudo <br> Asi (Osi) + Teudo | ''Teudasia'' <br> Teudo + Asi |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Астар|Астар (Астэр, Ясьцер)]]''' | | ''Austerius'' (''Oster'', ''Astar''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Aster''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ast (Osta) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Астрат]]''' | | ''Ostrat'' (''Ostrad'', ''Austrad'') <br> Ast (Osta) + Rado (Rato) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бабіла|Бабіла (Бабіль, Бабела, Бабель)]]''' | — | ''Babilo'' (''Babel'') <br> Babo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бат (імя)|Бат (Бад, Бадзь)]]''' | — | ''Bado'' (''Bato'', ''Bath'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Баціка|Баціка (Бадыка, Батка)]]''' | — | ''Badiko'' (''Battke'', ''Paticho'') <br> Bado (Bato) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бадзіла|Бадзіла (Батыла, Батэла, Батуль)]]''' | — | ''Badila'' (''Bathel'') <br> Bado (Bato) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Батаўт]]''' | | ''Bathelt'' (''Badald'', ''Badaut'') <br> Bado (Bato) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бадвіла|Батвіла (Батвіл)]]''' | | ''Badvil'' (''Baduila'') <br> Bado (Bato) + Wilo | ''Willibad'' <br> Wilo + Bado |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Батвін]]''' | | ''Batwin'' (''Badvin'') <br> Bado (Bato) + Wino | ''Winibad'' <br> Wino + Bado |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Батар|Батар (Батэр, Бадар)]]''' | | ''Bathari'' (''Bater'', ''Bader'') <br> Bado (Bato) + Heri (Hari) | ''Heribad'' <br> Heri + Bado |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Больд|Больд (Больт, Бальт, Болт, Баўд, Боўд)]]''' | — | ''Bald'' (''Boldt'', ''Bolte'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Балдыка|Балдыка (Бальдыка, Бальцік, Больцік, Болдык)]]''' | — | ''Baldiko'' (''Baldicke'', ''Baltichus'') <br> Bald (Bolte) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Больцель|Больцель (Баўдзель, Балціла)]]''' | — | ''Baldilo'' <br> Bald (Bolte) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальцін|Бальцін (Бальтын, Балтэн)]]''' | — | ''Baltin'' (''Balden'') <br> Bald (Bolte) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Больдун|Больдун (Болтун, Бальцюн)]]''' | — | ''Baldun'' <br> Bald (Bolte) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Болташ]]''' | — | ''Boltsch'' <br> Bald (Bolte) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальдвін]]''' | | ''Baldwin'' <br> Bald + Wino | ''Winibald'' <br> Wino + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Больдаг]]''' | | ''Baldag'' <br> Bald (Bolte) + Dago | ''Dacbold'' <br> Dago + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальтэр|Бальтэр (Болдэр, Балтр)]]''' | | ''Balterus'' (''Bolder'', ''Baldheri'') <br> Bald + Heri | ''Eribald'' (''Haribald'') <br> Heri + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальтарт|Бальтарт (Балторт)]]''' | | ''Baltardus'' (''Balthart'') <br> Bald + Hardt (Hart) | ''Artbald'' (''Hartbald'') <br> Hardt (Hart) + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Балтман|Балтман (Бальман, Больман)]]''' | | ''Baldman'' (''Balman'', ''Bollmann'') <br> Bald + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Баўдамір]]''' | | ''Baldomer'' <br> Bald + Mero (Miro) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Болтрык|Болтрык (Бальтрык, Бальдрых, Боўтрык)]]''' | [[Рыбалт]] | ''Boldericus'' (''Baldrich'', ''Baldric'') <br> Bald (Boldt) + Rick | ''Ribald'' <br> Rick (Rih) + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Балтрым|Балтрым (Баўтрым)]] | | Bald + Rim | ''Rimbald'' (''Rimbold'') <br> Rim + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Балтрун|Балтрун (Бальтрун, Баўтрун)]]''' | | ''Baltrun'' (''Baldrun'') <br> Bald + Runo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальтрут|Бальтрут (Балтрот)]]''' | | ''Baltrudis'' <br> Bald + Trudo (Trut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бар (імя)|Бар]]''' | — | ''Baro'' (''Paro'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барэйка|Барэйка (Барака, Барэка, Барык, Парэйка, Парык)]]''' | — | ''Bareke'' (''Barocho'', ''Baricke'') <br> Baro + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барыла|Барыла (Барэль, Парыла)]]''' | — | ''Barilo'' (''Barrell'', ''Parrell'') <br> Baro + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барут (імя)|Барут (Баруць, Парут)]]''' | — | ''Baruthus'' (''Baruth''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Baro + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвід|Барвід (Парвід)]]''' | | ''Barvid'' (''Barwidus'') <br> Baro + Wido | ''Widbor''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Widebor''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Wido + Baro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвік]]''' | | ''Barwic'' (''Barwig'') <br> Baro + Wigo (Wic) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвін|Барвін (Борвін, Парвін)]]''' | [[Вінбор]] | ''Barwin''{{Заўвага|[[Старэйшая рыфмаваная хроніка]] пра «''Барвіна з земляў [[Вэнэды|вэнэдаў]]''» — [[Генрых Борвін I|Генрыха Борвіна I]]}} <br> Baro + Wino | ''Wimber'' <br> Wino + Bеro <br> Wino + Baro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвойн]]''' | | ''Barwein'' (''Berwein'') <br> Baro + Wino (Weine) <br> Baro + Uuenna (Wona) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Баргайла|Баргайла (Баргаль, Баргель)]]''' | | ''Bargel''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Baro + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барконт]]''' | | ''Pargunt'' (''Bercunt'') <br> Baro (Paro) + Gunth (Cund) <br> Biro (Bero) + Gunth (Cund) | ''Gundabari'' <br> Gunth (Cund) + Baro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Парман]]''' | | ''Parmann'' (''Barmann'') <br> Baro (Paro) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Барда|Барда (Барта)]]''' | — | ''Bardo'' (''Barto'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бардзіла|Бардзіла (Бартэль)]]''' | — | ''Bardilo'' (''Bartel'') <br> Bardo (Barto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Барцін|Барцін (Бардзін)]]''' | — | ''Bardinus'' (''Barten''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Bardo (Barto) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бартаўт|Бартаўт (Барталт, Бартальт, Бартальд, Партаўт)]]''' | | ''Bartolt'' (''Bartout'', ''Bartold'') <br> Bardo (Barto) + Waldo (Walt) <br> Bert + Waldo (Walt) <br> Bardo + Teudo (Taut) | ''Teutbard'' <br> Teudo (Teuth) + Bard |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бень|Бень (Бін, Бінь)]]''' | — | ''Beno'' (''Ben'', ''Bino'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінейка|Бінейка (Бенека, Беніка)]]''' | — | ''Binnecke'' (''Beneko'', ''Bennico'') <br> Beno (Bino) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінель|Бінель (Бэнэль)]]''' | — | ''Benilo'' <br> Beno (Bino) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Беняш|Беняш (Бенеш, Бенюш)]]''' | — | ''Bensch'' (''Byenyasch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Benesch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Benas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Beno + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінгель]]''' | | ''Bengel'' <br> Beno + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бенат]]''' | | ''Bennato'' (''Bennat'') <br> Beno + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінэрт]]''' | | ''Benert'' (''Benehard'') <br> Beno (Bino) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бімунт]]''' | | ''Bemund'' <br> Beno (Bino) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бера|Бера (Біра)]]''' | — | ''Bero'' (''Biro'', ''Pero'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірэйка|Бірэйка (Бэрэйка, Бярэйка, Берыка, Бірык, Бірка, Берка, Пірыка, Пірка)]]''' | — | ''Birico'' (''Berico'', ''Bereke'', ''Birke'', ''Piricho'', ''Pircho'') <br> Bero (Biro) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірыла|Бірыла (Бярыла, Бярэла, Бірэла, Берыль, Бірыль, Біруль, Берла)]]''' | — | ''Berila'' (''Berela'', ''Berul'') <br> Bero (Biro) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірын (імя)|Берэн (Бірын, Бірэн)]]''' | — | ''Beren'' (''Birin'') <br> Bero (Biro) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірута (імя)|Бірута (Бірот, Бярута, Бірут, Біруць, Бэрот, Берут, Пірут, Перут)]]''' | — | ''Bierotte'' <br> Bero (Biro) + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірыбольд]]''' | | ''Beribald'' <br> Bero (Biro) + Bald (Boldt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрвольд|Бэрвольд (Бэрвальд, Бэрвэльт)]]''' | | ''Berwoldus'' (''Beroald'') <br> Bero + Wald | ''Waldpero'' <br> Wald + Biro (Bero) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрвід|Бэрвід (Бірвід)]]''' | | ''Berwid'' <br> Bero + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Пэрвайн|Пэрвайн (Пэрвэйн, Пярвойнь)]]''' | | ''Perwein'' <br> Bero (Pero) + Wino (Weine) <br> Bero (Pero) + Uuenna | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Беркін|Беркін (Беркен, Бергін, Пергін)]]''' | | ''Berekin'' (''Beregen'', ''Perkin'') <br> Bero + -kin <br> Bero + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірат|Бірат (Берэт, Бірэта, Перат)]]''' | | ''Beradt'' (''Bereth'', ''Perret'') <br> Bero (Biro) + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэргарт (імя)|Бэргарт]]''' | | ''Berhard'' <br> Bero + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Перман|Перман (Бэрман, Бірман, Пэрман, Парман, Бермень)]]''' | | ''Perman'' (''Berman'', ''Parmann'', ''Pirrmann'') <br> Bero (Pero) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрымунд (імя)|Перамонт (Парымонт)]]''' | | ''Peremunt'' (''Bermondus'') <br> Bero (Pero) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ператрут]]''' | | ''Perethrud'' (''Beretrudis'') <br> Bero (Pero) + Trudo (Trut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Берн|Берн (Бэрн, Бернь, Бірн)]]''' | — | ''Bern'' (''Pirn'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірнейка|Бірнейка (Бернейка, Бернека, Бэрніка)]]''' | — | ''Birnico'' (''Bernico'', ''Bernecke'') <br> Bern (Pirn) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бярнут]]''' | — | ''Barnut''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Bern + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бернуш|Бернуш (Бернаш)]]''' | — | ''Bernasch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Bernisch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Bern + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрнат|Бэрнат (Бэрнад, Бернат, Барнат, Бернят, Парнат)]]''' | | ''Bernad'' (''Bernat'', ''Pernat'') <br> Bern + Joto <br> Bern + Hatho (Adi) <br> ''Bernard'' <br> Bern + Hardt | ''Hathubern'' <br> Hatho + Bern |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрнар|Бэрнар (Бернар, Барнар, Пернар)]]''' | | ''Bernar'' (''Bernhari'', ''Pernhari'') <br> Bern + Heri (Hari) | ''Erbern'' <br> Heri + Bern |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрнард|Бэрнард (Бярнард)]]''' | | ''Bernard'' (''Bernhard'') <br> Bern + Hardt | ''Hartbern'' <br> Hardt + Bern |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бергела|Бергела (Бергель, Бэргайла, Пергайла)]]''' | | ''Bergel'' (''Bieregel'') <br> Berga + Gailo (Gelo) <br> Bero + Gailo (Gelo) <br> Berga + -l- | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрт|Берт (Берць, Перць)]]''' | — | ''Bert'' (''Perht'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэртыка]]''' | — | ''Bertike'' (''Berteka'') <br> Bert + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бертэль|Бертэль (Бэртэль, Перцель, Пірціль)]]''' | — | ''Bertel'' (''Pertilo'', ''Pirthilo'') <br> Bert + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэртун]]''' | — | ''Berhtuni'' (''Perhtun'') <br> Bert + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Берташ|Берташ (Бертыш, Бірташ)]]''' | — | ''Bertsch'' <br> Bert + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэртальд|Бэртальд (Бэртаўт, Біртаўт)]]''' | | ''Bertold'' (''Bertolt'', ''Bertaut'', ''Birtoldus'') <br> Bert + Waldo (Walt) <br> Bert + Teudo (Taut) | ''Woltbert'' <br> Waldo (Walt) + Bert <br> ''Teutbert'' <br> Teudo (Taut) + Bert |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біе (імя)|Біе]]''' | — | ''Bie'' (''Biho'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Бівойна|Бівойна (Бівайн, Бівэйн)]] | | ''Bivinus'' <br> Bie + Wino (Weine) <br> Bie + Uuenna (Wona) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біят|Біят (Біён, Біюць)]]''' | | ''Byatt'' (''Bietto'') <br> Bie + Joto (Juto) <br> Bie + Hatho | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Біла (імя)|Біла (Біль)]]''' | — | ''Bilo'' (''Biel'', ''Pillo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Біліка|Біліка (Білейка)]]''' | — | ''Biliko'' <br> Bilo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Білін]]''' | — | ''Bilin'' <br> Bilo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Більвін|Більвін (Пільвін)]]''' | | ''Biliwin'' (''Pilwine'') <br> Bilo (Pillo) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Біляр|Біляр (Піляр)]]''' | | ''Biller'' (''Piller'', ''Bilihar'') <br> Bilo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Більман|Більман (Біліман, Пілеман, Білмен)]]''' | | ''Billmann'' (''Biliman'', ''Pielemann'') <br> Bilo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Білімін|Білімін (Більмін)]] | | Bilo + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Білят|Білят (Пілят, Білат)]]''' | | ''Bilaeth'' (''Pillat'') <br> Bilo (Pillo) + Joto <br> Bilo (Pillo) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біць|Біць (Біт, Бець)]]''' | — | ''Bitto'' (''Beto'', ''Bedo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біцейка|Біцейка (Бецейка, Бэтэйка, Біцік)]]''' | — | ''Beteke'' (''Bettika'') <br> Bitto (Beto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біцель|Біцель (Бітэла, Бедэль)]]''' | — | ''Bitel'' (''Betilo'', ''Bedilo'') <br> Bitto (Beto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біцін|Біцін (Біцен)]]''' | — | ''Bitinus'' (''Bettin'') <br> Bitto (Beto) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бітаўт|Бітаўт (Біталт)]]''' | | ''Bitold'' (''Betald'', ''Bidaut'', ''Bitaut'') <br> Bitto (Beto) + Waldo (Walt) <br> Bitto (Beto) + Teudo (Taut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бітар|Бітар (Бэтэр)]]''' | | ''Betharius'' <br> Bitto (Beto) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бруна]]''' | — | ''Bruno'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Брунейка]]''' | — | ''Brunico'' (''Brunicho'') <br> Bruno + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бубела|Бубела (Бубель)]]''' | — | ''Bubilo'' (''Bobel'') <br> Bubo (Bobo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бода|Буд (Буда, Бода, Будзь, Бодзь)]]''' | — | ''Bodo'' (''Budo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзейка|Будзейка (Будзіка, Байдзейка)]]''' | — | ''Buddeke'' (''Bodico'', ''Bodeca'') <br> Bodo (Budo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзіла|Будзіла (Будэль, Бодзель)]]''' | — | ''Budilo'' (''Bodilo'', ''Budel'', ''Bodel'') <br> Bodo (Budo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзін|Будзін (Бодзен, Будэн, Бодзень, Будзень)]]''' | — | ''Budin'' (''Boden'', ''Budden'') <br> Bodo (Budo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будыш|Будыш (Бодыш)]]''' | — | ''Bodusz''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Bodo (Budo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзівід (імя)|Будзівід (Будвід, Будзьвіт)]]''' | | ''Bodwidus'' <br> Bodo (Budo) + Wido | ''Widbod'' <br> Wid + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзівіл|Будзівіл (Будавіл, Будвіл, Будзьвіл)]]''' | | ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo | ''Willibodo'' <br> Wilo + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будгін|Будгін (Будкін, Бутгін, Буткін, Боткін)]]''' | | ''Budgen'' (''Budekin'', ''Bodkin'', ''Botgen'') <br> Bodo (Budo) + -kin <br> Bodo (Budo) + Ginno | ''Genobod'' <br> Ginno (Genno) + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Будзікід (імя)|Будзікід (Будгед)]] | [[Гедбуд]] | Bodo (Budo) + Geda (Giddo) | Geda + Bodo (Budo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будар|Будар (Будэр, Бодар, Будр)]]''' | | ''Buder'' (''Boder'') <br> Bodo (Budo) + Heri (Hari) | ''Eribodo'' <br> Heri + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будрых|Будрых (Будрык)]]''' | | ''Buddrich'' (''Budrick'') <br> Bodo (Budo) + Rick (Rih) | ''Richbodo'' (''Ricbodo'') <br> Rick (Rih) + Bodo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бота|Бут (Бута, Буць, Бот, Боць)]]''' | — | ''Boto'' (''Buto'', ''Poto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Буцейка|Буцейка (Боцейка, Боцік, Бутыка, Бутка)]]''' | — | ''Butecke'' (''Butecho'', ''Botic'', ''Buttke'') <br> Boto (Buto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Буціла|Буціла (Буцель, Боціла, Боцель)]]''' | — | ''Butila'' (''Butel'', ''Botilo'') <br> Boto (Buto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Буцень|Буцень (Бутэн, Боцін, Боцінь)]]''' | — | ''Buten'' (''Botin'') <br> Boto (Buto) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Боч|Боч (Буч, Бутш)]]''' | — | ''Botsch'' <br> Boto + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутаўт (імя)|Бутаўт (Буталт, Буталд, Бутальд, Ботаўт, Ботальт, Бутэлць)]]''' | [[Вальбут]] <br> [[Тэўтабод (імя)|Таўбут]] | ''Butaldus'' (''Botaldus'', ''Boutaut'', ''Butaud'', ''Butaut'') <br> Boto (Buto) + Waldo (Walt) <br> Boto (Buto) + Teudo (Taut) | ''Waldbott'' <br> Waldo + Boto (Buto) <br> ''Teubod'' <br> Teudo (Taut) + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутвід|Бутвід (Ботвід)]]''' | [[Відбут]] | ''Butvid'' (''Botwid'') <br> Boto (Buto) + Wido | ''Wiboto'' <br> Wido + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутавіт|Бутавіт (Буцівіт, Ботвіт)]]''' | | ''Botwith'' <br> Boto (Buto) + Wito | ''Witbot'' <br> Wito + Boto |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутвіл|Бутвіл (Ботвіл)]]''' | [[Вільбут]] | ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo <br> Boto (Buto) + Wilo | ''Willebut'' (''Wilbot'') <br> Wilo + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутвін|Бутвін (Ботвін, Ботвінь, Буцьвін, Бацьвін)]]''' | | ''Butwin'' (''Botwin'') <br> Boto (Buto) + Wino (Wini) <br> Bodo (Budo) + Wino | ''Uinebod'' <br> Wino + Bodo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутгель]]''' | [[Галбута]] | ''Baudugailus'' (''Baudigilus'') <br> Bodo (Budo) + Gailo (Gelo) <br> Boto (Buto) + Gailo (Gelo) | ''Galbot'' <br> Gailo (Galo) + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутгер]]''' | [[Гербут]] | ''Butger'' (''Botgerus'', ''Bodeger'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero | ''Gerboth'' (''Gerbodo'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутар|Бутар (Бутэр)]]''' | [[Гарбут]] | ''Butter'' <br> Boto (Buto) + Heri (Hari) | ''Harboth'' <br> Heri (Hari) + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутэрт]]''' | | ''Bottart'' (''Boutard'') <br> Boto (Buto) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутман]]''' | | ''Buthmann'' (''Bothmann'') <br> Boto (Buto) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутмін|Бутмін (Буцьмін)]]''' | [[Мінбут]] | ''Butmen'' <br> Boto (Buto) + Minno <br> ''Budmyn'' <br> Bodo (Budo) + Minno | ''Menbodo'' <br> Minno (Menno) + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутнар|Бутнар (Бутэнэр)]]''' | [[Нарбут (імя)|Нарбут]] | ''Botner''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Buthneri''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Boto (Buto) + Noro (Nero) | ''Narbot'' (''Norpoth'', ''Nierbota''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Norpod'') <br> Noro + Boto (Buto) <br> Noro + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ботрам|Ботрам (Бутрам, Бутрэм)]]''' | | ''Bothram'' <br> Boto (Buto) + Ramo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутырык (імя)|Бутрык (Бутрыка, Путрык)]]''' | | ''Butariks'' (''Buttericus'', ''Botric'', ''Poterich'') <br> Boto (Buto) + Rick | ''Richboto'' <br> Rick (Rih) + Boto |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутрым|Бутрым (Будрым, Ботрым, Путрым)]]''' | [[Рымбут]] | ''Bauderrim'' <br> Bodo (Budo) + Rim <br> Boto (Buto) + Rim | ''Rimbotus'' (''Rembod'') <br> Rim + Boto (Buto) <br> Rim + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ботэй]]''' | [[Эйбут]] | ''Bótey'' <br> Boto (Buto) + Eicho (Eich) | Eicho (Eich) + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Пацейка|Пацейка (Пуцейка, Пуціка, Падзейка)]]''' | — | ''Potico'' (''Putico'') <br> Boto (Poto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Пуціла|Пуціла (Путэль, Поцель)]]''' | — | ''Putilo'' (''Potilo'', ''Potel'') <br> Boto (Poto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бой (імя)|Буй]]''' | — | ''Boio'' (''Búi'', ''Beie'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Буйка|Буйка (Бойка, Бейка)]]''' | — | ''Buyke'' (''Boiko'', ''Beiko'') <br> Boio (Beie) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Буйвід|Буйвід (Бойвід, Бувід, Бевід)]] | | Boio (Búi) + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Боер|Боер (Бэер)]]''' | | ''Bojer'' (''Boyer'', ''Beieri'') <br> Boio (Beie) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бумонт]]''' | | ''Bumund'' (''Boymund'', ''Boemonda'') <br> Boio (Búi) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бейнь|Бейна (Бейнь, Байнь)]]''' | — | ''Beino'' (''Beyn'', ''Bainus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бэйнар|Бэйнар (Бэйнэр, Бейнар, Байнар, Бойнар)]]''' | | ''Beinher'' (''Bainarius'') <br> Beyn + Heri (Hari) <br> Boio (Beio) + Noro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бэйнарт|Бэйнарт (Бэйнэрт, Бойнарт, Бойнерт)]]''' | | ''Beynart'' (''Beinert'') <br> Beyn + Hardt <br> Boio (Beio) + *Nard | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бранта]]''' | — | ''Branto'' (''Brando'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бунь|Бунь (Бонь)]]''' | — | ''Buno'' (''Bono'', ''Bun'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бунейка|Бунейка (Буніка, Боніка)]]''' | — | ''Bunico'' (''Bonica'') <br> Buno (Bono) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бунар|Бунар (Бонар, Бунэр, Бонэр)]]''' | | ''Buner'' (''Bonarius'') <br> Buno (Bono) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бурэйка]]''' | — | ''Buricho'' (''Buricke'') <br> Buro + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бурга|Бурга (Борг)]]''' | — | ''Burga'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бургела|Бургела (Бургель, Пургель)]]''' | | ''Burgela'' (''Burgel'', ''Burgala'') <br> Burga + Gailo (Gelo) | ''Gelburg'' <br> Gailo (Gelo) + Burga |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бука (імя)|Бука (Буга, Бук, Бок)]]''' | — | ''Bugo'' (''Bucco'', ''Bock'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Букель|Букель (Бугіль, Букола)]]''' | — | ''Bukilo'' (''Bucilo'') <br> Bugo (Bucco) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бугень|Бугень (Буген, Бугін, Букін, Букень, Бокін)]]''' | — | ''Bugen'' (''Bugin'', ''Bukin'') <br> Bugo (Bucco) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бугайла|Бугайла (Бугель)]]''' | | ''Bugellus'' <br> Bugo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бугар|Бугар (Богар, Багар, Букар)]]''' | | ''Buger'' (''Boger'') <br> Bugo (Bock) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Буш|Буш (Бош, Бус, Бусь)]]''' | — | ''Boos'' (''Busch'', ''Boso'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бушка|Бушка (Буска, Боська, Бусека, Бушэйка, Бусейка, Бозейка, Босіка)]]''' | — | ''Buske'' (''Buseke'', ''Buschke'', ''Bosico'') <br> Boos (Boso) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бушыла|Бушыла (Бусіл, Бузель)]]''' | — | ''Busilo'' (''Büschel'', ''Busel'') <br> Boos + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бусінь|Бусінь (Бузэн)]]''' | — | ''Buosin'' <br> Boos + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бушман|Бушман (Бусман)]]''' | | ''Bussman'' <br> Boos (Busch) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вэгер|Вэгер (Вакар, Вегер)]]''' | | ''Weger'' (''Wacaro'', ''Wagher'') <br> Wago (Wego) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войда|Войда (Вайда, Вад, Вэйда)]]''' | — | ''Waido'' (''Weido'', ''Waddo'', ''Woydo''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайдзіка|Вайдзіка (Вадэйка, Вайдзейка)]]''' | — | ''Vadiko'' <br> Waido (Waddo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайдзіла (імя)|Вайдыла (Вайдэль, Вэйдэль, Вайдэла, Вадыла, Вайтыль, Вадзела)]]''' | — | ''Wadila'' (''Weidel'', ''Wadelo'', ''Watilo'', ''Wadel'', ''Woydilo''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waido (Waddo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайдзень|Вайдзень (Войдзін)]]''' | — | ''Waddin'' <br> Waido (Waddo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войдаўт]]''' | | ''Weidelt'' <br> Waido (Weido) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вэйдэр|Вэйдэр (Вайдар)]]''' | | ''Weidher'' <br> Waido (Weido) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вейдман|Вейдман (Вейдэман, Вайдман)]]''' | | ''Weidman'' (''Weideman'') <br> Waido (Weido) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войдат (імя)|Войдат (Водат, Вайдзята)]]''' | | ''Woydath''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Waido + Joto <br> Waido + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валь]]''' | — | ''Wal'' (''Walo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валейка|Валейка (Валека, Валіка)]]''' | — | ''Waleicho'' (''Walica'') <br> Wal + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валіла]]''' | — | ''Walilo'' <br> Wal + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валін (імя)|Валін]]''' | — | ''Walin'' <br> Wal + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валант|Валант (Валянт)]]''' | — | ''Waland'' <br> Wal + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валат]]''' | — | ''Wallath'' <br> Wal + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вальгун]]''' | | ''Walagoni'' (''Walahun'', ''Walegundis'') <br> Wal + Gunth (Gondo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальда (імя)|Вальд (Валда, Вольд, Волад)]]''' | — | ''Waldo'' (''Walt'', ''Woldt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальцейка|Вальцейка (Вальдзейка, Волдзік, Уладзейка, Валодка, Вайлодка)]]''' | — | ''Waltiko'' (''Waldecke'', ''Waldiko'', ''Woldeke'') <br> Waldo (Walt) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальдэн|Вальдэн (Вальцін)]]''' | — | ''Valdenus'' (''Waltino'', ''Waldin'') <br> Waldo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Валтун|Валтун (Вяльтун, Вольдан, Вальдан)]]''' | — | ''Waltun'' (''Woldan''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waldo (Walt) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальбут|Вальбут (Вяльбот, Вольбат, Валібут)]]''' | [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]] | ''Walbot'' (''Waldbott'') <br> Waldo (Walt) + Boto (Buto) <br> Wal (Walo) + Boto (Buto) | ''Butaldus'' (''Botaldus'') <br> Boto (Buto) + Waldo (Walt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Волдат]]''' | [[Ятаўт]] | ''Waldad'' (''Valtat'', ''Walthad'') <br> Waldo (Walt) + Hatho (Had) | ''Atald'' (''Adalt'', ''Hathald'') <br> Hatho (Had) + Waldo (Walt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Валадар|Валадар (Валтар, Вальтар)]]''' | | ''Walder'' (''Waltar'', ''Waldhar'') <br> Waldo (Walt) + Heri (Hari) | ''Erivald'' <br> Heri + Waldo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Уладзімер|Валадзімер (Уладзімер, Валдымэр, Вальдымэр, Валдымір)]]''' | | ''Waldmer'' (''Valdemar'', ''Woldimar'') <br> Waldo + Mero (Maro) | ''Meruald'' <br> Mero + Waldo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Валімонт|Валімонт (Вальмунт, Вальмунд)]]''' | [[Монтаўт]] | ''Walmont'' (''Walmunt'', ''Waltmunt'') <br> Waldo (Walt) + Mund (Munt) <br> ''Walamunt'' <br> Wal (Walo) + Mund (Munt) | ''Montaldus'' (''Mundoald'') <br> Mund (Munt) + Waldo (Walt) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Варда|Варда (Ворда, Верда)]]''' | — | ''Wardo'' (''Warto'', ''Werdo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Варна (імя)|Варна]]''' | — | ''Warno'' (''Warin'', ''Werno'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Варнела]]''' | — | ''Warinela'' <br> Warno (Warin) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вярнат]]''' | | ''Warnad'' <br> Warno (Werno) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ваз|Ваз (Вас, Вазь, Вязь, Вяж)]]''' | — | ''Waso'' (''Weso'', ''Woso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Васбут|Васбут (Вазбут, Вязбут)]]''' | | ''Wospot'' <br> Waso (Woso) + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вазгайла|Вазгайла (Вазгал, Васкайла, Вазгела, Вязгайла, Вяжгайла, Вайжгел)]]''' | | ''Vosgal''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Waso (Woso) + Gailo (Galo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вазгір]]''' | | ''Wasger'' <br> Waso + Gero (Giro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вазгерд]]''' | | ''Wassgaard'' <br> Waso + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Важгін|Важгін (Васікін, Вашкін, Вашкен, Вазгін)]]''' | | ''Wesikin'' <br> Waso (Weso) + Ginno <br> Waso (Weso) + -kin | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Васмунт|Васмунт (Васмонт)]]''' | | ''Wassmundt'' (''Wasmundus''') <br> Waso + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вірт|Вірт (Вэрд)]]''' | — | ''Werta'' (''Wirt'', ''Werdo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Верцейка|Верцейка (Верцека, Вірцейка)]]''' | — | ''Verdico'' (''Wirdika'') <br> Werta (Werdo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Верцель|Верцель (Вірціла, Вірцель, Вірдзель)]]''' | — | ''Wertel'' (''Wirtele'', ''Wirdilo'') <br> Werta (Werdo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вірцень|Вірцень (Вэртэн)]]''' | — | ''Wirtin'' (''Werdin'') <br> Werta (Werdo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вівіла (імя)|Вівіла]]''' | — | ''Vivilo'' <br> Vivo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вік (імя)|Вік (Віг)]]''' | — | ''Wigo'' (''Wic'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігіла|Вігіла (Вікула, Вігла, Вігель)]]''' | — | ''Wigilo'' (''Wigulo'', ''Wikeli'', ''Wiegel'') <br> Wigo (Wic) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віганд|Віганд (Вігант)]]''' | — | ''Wigand'' (''Wigant'') <br> Wigo + -nd- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вікша]]''' | — | ''Vycxza''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Wigo (Wic) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігайла (імя)|Вігайла (Вігела, Вігал)]]''' | [[Гельвіх]] | ''Wigelo'' (''Wigal'') <br> Wigo + Gailo (Gelo) | ''Geilwihc'' (''Keilwic'') <br> Gailo (Gelo) + Wigo (Wic) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігерд|Вігерд (Вігірд)]]''' | | ''Wigerd'' (''Wicgard'') <br> Wigo + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігінт|Вігінт (Вігент)]]''' | | ''Wigent'' <br> Wigo + Gento | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігунт|Вігунт (Вігунд, Вікунд, Вігонт, Віконт)]]''' | | ''Wigunt'' (''Wicgunt'', ''Wikund'') <br> Wigo (Wic) + Gunth (Cund) | ''Guntwic'' <br> Gunth + Wigo (Wic) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігер|Вігер (Вікар)]]''' | | ''Wiger'' (''Vikar'') <br> Wigo (Wic) + Heri (Hari) | ''Ervig'' <br> Heri + Wigo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігмант|Вігмант (Вімунт, Вімант, Вімунць, Вегімонт)]]''' | [[Мандывік]] | ''Wigmont'' (''Wihmunt'', ''Wimund'', ''Vimont'', ''Wegemund'') <br> Wigo (Wic) + Mund (Munt) | ''Mundivicus'' <br> Mund + Wigo (Wic) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вікерат]]''' | | ''Wicrat'' (''Wigerat'') <br> Wigo (Wic) + Rado (Rato) | ''Ratwig'' <br> Rado (Rato) + Wigo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Від (імя)|Від (Віда)]]''' | — | ''Wido'' (''Wid'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзейка|Відзейка (Відыка, Відзіка, Ведзейка, Ведзік)]]''' | — | ''Wideke'' (''Widike'', ''Wiedicke'', ''Wedeke'', ''Wiedek'') <br> Wido + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відыла (імя)|Відул]]''' | — | ''Widulo'' (''Widilo'') <br> Wido + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відын (імя)|Відзень (Відзін)]]''' | — | ''Widin'' <br> Wido + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відун|Відун (Відзюн)]]''' | — | ''Widun'' (''Widuni'') <br> Wido + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відут|Відут (Відута)]]''' | — | ''Widut'' <br> Wido + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відбут|Відбут (Вібут)]]''' | [[Бутвід]] | ''Widbod'' (''Wiboto'') <br> Wido + Bodo <br> Wido + Boto (Buto) | ''Botwid'' <br> Boto (Buto) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відаўт]]''' | | ''Widalt'' <br> Wido + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзігайла]]''' | [[Гальвід]] | ''Widigelus'' (''Widigail'') <br> Wido + Gailo (Gelo) | ''Gelvidis'' <br> Gailo (Gelo) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відугер|Відугер (Відгер, Відугір)]]''' | [[Гервід]] | ''Wideger'' (''Widger'') <br> Wido + Gero (Giro) | ''Gerwid'' <br> Gero + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзегірд|Відзегірд (Віцігерд)]]''' | [[Гірдзівід]] | ''Widgerd'' (''Vuitcardus'')) <br> Wido + Gerd (Gardo) | ''Gyrdvid'' <br> Gerd (Gyrd) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзігін|Відзігін (Відукін, Ведзікен)]]''' | [[Гінвід]] | ''Widikin'' (''Widukin'', ''Wedigen'') <br> Wido + -kin <br> Wido + Ginno (Genno) | Ginno + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відэр|Відэр (Вэдэр, Відар)]]''' | | ''Wider'' (''Weder'', ''Víðarr'', ''Wiedher'') <br> Wido + Heri | ''Ervid'' <br> Heri + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відарт]]''' | [[Артавід]] | ''Vidart'' <br> Wido + Hardt (Hart) | ''Hartvid'' <br> Hardt (Ardo) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відукінд (імя)|Відгінт]]''' | | ''Widikint'' (''Wedigint'') <br> Wido + Kindo <br> Wido + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзіман]]''' | [[Манівід]] | ''Widiman'' <br> Wido + Mann | ''Manvidus'' <br> Mann + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Відзімін (імя)|Відзімін]] | [[Мінвід]] | Wido + Minno | ''Minuit'' <br> Minno + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзімонт (імя)|Відзімонт (Відзімунд, Відмунд, Відмунт)]]''' | [[Мантывід (імя)|Мантывід]] | ''Widimunt'' (''Widmund'', ''Widimond'') <br> Wido + Mund (Munt) | Mund (Munt) + Wido |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віт|Віт (Віта)]]''' | — | ''Wito'' (''Witt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віцейка|Віцейка (Вітэк, Вітка)]]''' | — | ''Witicha'' (''Witteke'', ''Wittke'') <br> Wito + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віціла|Віціла (Вітэль, Вітуль)]]''' | — | ''Witila'' (''Witelo'', ''Witulo'') <br> Wito + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віцень (імя)|Віцень (Вітэн, Вітын)]]''' | — | ''Wittenus'' (''Witin'') <br> Wito + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітаўт (імя)|Вітаўт (Віталт, Вітаўд, Вітальд)]]''' | | ''Witolt'' (''Vitaut'', ''Witold'') <br> Wito + Waldo (Walt) <br> Wito + Teudo (Taut) | ''Teudwit'' <br> Teudo + Wito |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітвін]]''' | | ''Witwin'' <br> Wito + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітукін|Вітукін (Віткін)]]''' | | ''Wituchin'' (''Witikinus'') <br> Wito + -kin <br> Wito + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітар|Вітар (Вітэр)]]''' | | ''Witar'' (''Witer'', ''Withari'') <br> Wito + Heri (Hari) | ''Hariwit'' <br> Heri (Hari) + Wito |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітарт|Вітарт (Вітард, Вітэрт, Віторт)]]''' | | ''Witart'' (''Witard'') <br> Wito + Hardt (Hart) <br> ''Witrud'' <br> Wito + Trudo (Trut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вікінт (імя)|Вікінт]]''' | | ''Wikind'' (''Witikint'') <br> Wito + Kindo <br> Wigo (Wic) + Kindo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітмонт]]''' | | ''Witmund'' <br> Wito + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE " align="left" | 1 | '''[[Віцэр]]''' | | ''Wicer'' (''Wizhere'') <br> Wizo + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вела]]''' | — | ''Welo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велейка|Велейка (Велека, Веліка)]]''' | — | ''Weleka'' (''Weliko'') <br> Welo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велянт|Велянт (Велянда)]]''' | — | ''Welant'' (''Weland'') <br> Welo + -nd- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велют|Велют (Велут, Велюць)]]''' | — | ''Welut'' <br> Welo + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вяльмонт|Вяльмонт (Велімунт)]]''' | | ''Welamunt'' <br> Welo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велерат]]''' | | ''Welarat'' <br> Welo + Rado (Rato) <br> ''Wilrad'' <br> Wilo + Rado (Rato) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віла|Віла (Віль)]]''' | — | ''Wilo'' (''Wili'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілейка (імя)|Вілейка (Вілека, Вілік, Вілек)]]''' | — | ''Wilico'' (''Willeke'', ''Willeca'', ''Willicho'') <br> Wilo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілян]]''' | — | ''Willana'' (''Willan'') <br> Wilo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілень|Вілень (Вілін)]]''' | — | ''Wilennus'' (''Willin'') <br> Wilo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілун|Вілун (Вілюн)]]''' | — | ''Wilun'' <br> Wilo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілянт]]''' | — | ''Wilant'' (''Willand'') <br> Wilo + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віляш|Віляш (Вілюш)]]''' | — | ''Willusch'' (''Vileša''{{Заўвага|name="Чэхія"}}, ''Willusius''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Wilasz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Wilo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільбут]]''' | [[Бутвіл]] | ''Willebut'' <br> Wilo + Boto (Buto) | ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo <br> Boto (Buto) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Вілгайла (імя)|Вілгайла (Вілігайла, Вілгал, Вільгела)]] | | ''Wilgils'' <br> Wilo + Gilo (< Gisel) <br> Wilo + Gailo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгейда|Вільгейда (Вілейт)]]''' | | ''Williheid'' (''Wilhaidis'', ''Williheit'', ''Willet'') <br> Wilo + Heido (Haido) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгерд|Вільгерд (Вільгард, Вільгерт)]]''' | [[Гердвіл]] | ''Vilgerd'' (''Wilgeard'', ''Vilgard'', ''Wilgert'') <br> Wilo + Gerd (Gardo) | Gerd + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгет]]''' | [[Гедзівіл]] | ''Wilgyth'' (''Wilgat'') <br> Wilo + Geda (Giddo) | Geda (Giddo) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгод|Вільгод (Вількот)]]''' | [[Гудвіл]] | ''Willegod'' (''Wilgotus'', ''Willigut'') <br> Wilo + Gudo (Godo) | ''Góðvili'' <br> Gudo (Godo) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгельм|Вілім (Вілем, Вілям, Вільгельм)]]''' | | ''Willem'' (''Wilhelm'') <br> Wilo + Helmo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віляўд|Віляўд (Вілгалд, Вілеўд)]]''' | | ''Wiliaud'' (''Wilgaut'') <br> Wilo + Gaud <br> ''Villald'' <br> Wilo + Waldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вількін|Вількін (Вількен)]]''' | [[Гінівіл (імя)|Гінівіл]] | ''Wilkin'' (''Wilken'', ''Willegin'') <br> Wilo + -kin <br> Wilo + Ginno | Ginno + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віліман|Віліман (Вілман, Вільман)]]''' | [[Манвіл]] | ''Wiliman'' (''Wilman'') <br> Wilo + Mann | Mann + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілімонт|Вілімонт (Вільмунт, Вільмонт)]]''' | [[Монтвіл]] | ''Wilmunt'' (''Villemont'', ''Wilmont'') <br> Wilo + Mund (Munt) | ''Muntwil'' <br> Mund (Munt) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілят|Вілят (Віляд)]]''' | [[Ятвіл]] | ''Wiliatus'' (''Williad'') <br> Wilo + Joto <br> Wilo + Hatho (Adi) | ''Attavill'' <br> Hatho (Adi) + Wilo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вільда|Вільта (Вільда, Вільць, Вільдзь)]]''' | — | ''Wilto'' (''Wildo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вільцейка|Вільцейка (Вільдзік)]]''' | — | ''Wildike'' <br> Wilto (Wildo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вілдзен|Вілдзен (Вілцен)]]''' | — | ''Vilden'' <br> Wilto (Wildo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вілтаўт|Вілтаўт (Вілталт)]]''' | [[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл]] | ''Wiltolt'' <br> Wilto + Waldo (Walt) <br> ''Wilithuta'' <br> Wilo + Teudo (Teuth) | ''Waldowildis'' <br> Waldo + Wilto (Wildo) <br> ''Theudowills'' <br> Teudo (Taut) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віна (імя)|Віна]]''' | — | ''Wino'' (''Weine'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінка|Вінка (Вініка)]]''' | — | ''Winke'' (''Winika'', ''Winicho'') <br> Wino + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінела|Вінела (Вінель)]]''' | — | ''Winela'' (''Winilo'') <br> Wino + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віняш|Віняш (Вінаш)]]''' | — | ''Winsch'' (''Wiensch'') <br> Wino + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінбор|Вінбор (Вінабер, Вімбар, Вімбэр)]]''' | [[Борвін|Борвін (Барвін)]] | ''Wimber'' <br> Wino + Baro <br> Wino + Bero | ''Barwin'' <br> Baro + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінаўд|Вінаўд (Вінальд, Віняўт)]]''' | | ''Winoldus'' (''Wineuald'', ''Winolt'', ''Winoud'') <br> Wino + Waldo <br> ''Winiaud'' <br> Wino + Gaud | ''Waldwin'' <br> Waldo + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінгер|Вінгер (Вінгір)]]''' | [[Гервін]] | ''Winger'' <br> Wino + Gero | ''Gerwin'' <br> Gero (Kero) + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінгіль]]''' | | ''Winigilo'' <br> Wino + Gilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінгольт]]''' | | ''Vingautr'' (''Winigaud'') <br> Wino + Gaudo (Gaut) <br> ''Wingolt'' <br> Wino + Goldo | ''Gautvin'' <br> Gaudo (Gaut) + Wino <br> ''Goldwine'' <br> Goldo + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінар|Вінар (Вінер)]]''' | | ''Winear'' (''Wiener'') <br> Wino + Heri (Hari) | ''Harwin'' <br> Heri (Hari) + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінарт]]''' | [[Эртвін]] | ''Winard'' (''Winhart'') <br> Wino + Hardt (Hart) | ''Hertwin'' <br> Hardt (Hart) + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінмот]]''' | | ''Winimod'' <br> Wino + Mot (Moda) | ''Motwin'' <br> Mot + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінстаўт]]''' | | ''Winstalt'' <br> Wino + Stalto | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вінда (імя)|Вінда (Віндзь, Вінць, Вэнт)]]''' | — | ''Windo'' (''Wind'', ''Wint'', ''Went'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віндзейка|Віндзейка (Віндык)]]''' | — | ''Wendecke'' (''Wendico'') <br> Windo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вінтыла|Вінтыла (Вентыла, Віндул)]]''' | — | ''Wintila'' (''Wentilo'', ''Windilo'') <br> Windo (Wint) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вінтаўт]]''' | [[Таўтвін]] | ''Wintold'' <br> Windo + Waldo (Walt) <br> Wino + Teudo (Taut) | ''Teutwin'' <br> Teudo (Taut) + Wino |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віндэр|Віндэр (Вінтэр, Вінтар)]]''' | | ''Winder'' (''Windhere'', ''Winter'') <br> Windo + Heri | ''Hariovind'' <br> Heri (Hari) + Windo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вера (мужчынскае імя)|Вера (Вара)]]''' | | ''Wero'' (''Varo'') | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вярэйка|Вярэйка (Верыка, Варыка)]]''' | | ''Wericho'' (''Werica'', ''Waraco'') <br> Wero (Varo) + -k- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірла|Вірла (Вэрела)]]''' | | ''Werle'' (''Warrell'') <br> Wero + -l- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірбольт]]''' | | ''Werbold'' (''Virboldus'') <br> Wero + Bald (Boldt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вербут|Вербут (Вербат, Вэрбут, Варбут, Вірбут)]]''' | | ''Werboto'' (''Warboto'') <br> Wero (Varo) + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віргаўд]]''' | | ''Vergaut'' (''Werigoz''{{Заўвага|name="goz"}}) <br> Wero + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вергель|Вергель (Варгель, Вэргель, Віргель)]]''' | | ''Wargel'' <br> Wero (Varo) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Варгіра]]''' | | ''Warger'' <br> Wero (Varo) + Gero (Giro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віргірд]]''' | | ''Wergerd'' (''Wirgardus'') <br> Wero + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вергут|Вергут (Варгуць, Веркут)]]''' | | ''Vergot'' <br> Wero + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірконт|Вірконт (Вярконт, Варакунць)]]''' | | ''Wercund'' (''Wergund'', ''Warigundis'') <br> Wero (Varo) + Gunth (Cund) | ''Gunthivera'' <br> Gunth + Wero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірмонт|Вірмонт (Вярмонт, Вэрэмунд)]]''' | | ''Vermunt'' (''Virmundis'', ''Veremund'') <br> Wero + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Верза|Верза (Вэрза, Верша)]]''' | — | ''Werzo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віршыла|Віршыла (Вяршыла, Верзэль, Вершэль, Вэрсэль, Вэрсула)]]''' | — | ''Werzel'' <br> Werzo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Вірсімунд]] | | Werzo + Mund | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віс|Віс (Вісь, Віж)]]''' | — | ''Wis'' (''Wiso'', ''Weise'', ''Waiso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вішэка|Вішэка (Віска, Вішка, Вішэйка, Віжэйк, Вешка, Вяшэйка)]]''' | — | ''Wiseko'' (''Wischke'') <br> Wis + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Візіла (імя)|Вішэла (Вісель, Вісул, Віжэль, Весіла, Везела)]]''' | — | ''Wisilo'' (''Wizilo'', ''Wisel'', ''Wisulo'') <br> Wis + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісень|Вісень (Віжын, Вішын, Вішнь)]]''' | — | ''Wisen'' (''Wisin'') <br> Wis + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісун]]''' | — | ''Wisun'' <br> Wis + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вішынт|Вішынт (Высант)]]''' | — | ''Wisint'' (''Wisant'') <br> Wis + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісбар|Вісбар (Вісебар, Візбар, Віжбар, Вежбар)]]''' | | ''Wisbar'' <br> Wis + Baro | ''Barwis'' <br> Baro + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісівальд|Вісівальд (Вісевалод)]]''' | | ''Wiswald'' (''Wisewould'') <br> Wis + Waldo | ''Walvis'' <br> Waldo (Walt) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісьвіда|Вісьвіда (Вішвід, Вісавід)]]''' | | ''Wisvida'' (''Wiswith'') <br> Wis + Wido | ''Widuis'' <br> Wido + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісьвіл|Вісьвіл (Весьвіл, Вішвіл)]]''' | | ''Uesuili'' <br> Wis + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Вісгайла|Вісгайла (Вісагайла, Візгайла, Візгела, Віжгайла)]] | | Wis + Gailo | ''Gelvisa'' (''Galoisus'') <br> Gailo (Gelo) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігаўд|Вісігаўд (Візгаўд, Візгаўт, Візгольд, Візкоўд)]]''' | | ''Wisogoz''{{Заўвага|name="goz"|У гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход gaud у goz (coz)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 609.</ref>}} <br> Wis + Gaud <br> ''Wisigold'' <br> Wis + Goldo | ''Gauduis'' <br> Gaud + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігер|Вісігер (Вісгер, Візгер, Віскер, Віскар, Вішкер, Візгір)]]''' | | ''Wisger'' (''Uuisager'', ''Wiscar'', ''Weisker'') <br> Wis + Gero (Kero) | ''Gervisa'' <br> Gero + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігерд (імя)|Вісігерд (Візгерд, Візгард, Візгерт, Вышгерд, Вісігірд, Візгірд, Вышгірт)]]''' | | ''Visigerd'' (''Wisgeard'', ''Wisigard'') <br> Wis + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігін|Вісігін (Вісакін, Візкін, Вісеген, Візгін)]]''' | [[Гінівойша]] | ''Visekin'' (''Wissegen'', ''Wiseken'') <br> Wis + -kin <br> Wis + Ginno | ''Genuis'' <br> Ginno (Genno) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Візгінт|Візгінт (Вісагінт, Высагінт, Віскінт)]] | | Wis + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісконт]]''' | | ''Wisgonda'' (''Wisagund'') <br> Wis + Gunth (Cund) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісад|Вісад (Вішад)]]''' | | ''Wisad'' (''Wisod'') <br> Wis + Hatho (Adi) <br> Wis + Schat (Sado) | ''Aduisus'' (''Hadvisa'') <br> Hatho (Adi) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісман|Вісман (Вішман)]]''' | | ''Wisman'' <br> Wis + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Вісьміл]] | | Wis + Milo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісімонт|Вісімонт (Вісімунт, Вісмунт, Візмунт, Вішмунт, Віжмонт, Вішмонт)]]''' | | ''Wisemund'' (''Wizmunt'') <br> Wis + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вішымут|Вішымут (Вісімот)]]''' | | ''Vismuot'' (''Wismoda'') <br> Wis + Mot (Muto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віснар|Віснар (Візнэр, Вішнар, Вішнэр, Вішанар)]]''' | | ''Visnar'' (''Wisner'', ''Wisener'') <br> Wis + Noro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віст|Віст (Вест, Вешт)]]''' | — | ''West'' (''Viste'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вістэла]]''' | — | ''Wistila'' <br> West (Viste) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віштэнь|Віштэнь (Вайштэнь)]]''' | — | ''Wisten'' <br> West (Viste) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вештар|Вештар (Вэстэр, Вестр, Вістар, Віштар, Вэйштар)]]''' | | ''Vestarr'' (''Wistarius'') <br> West (Viste) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вештарт|Вештарт (Віштарт, Вістарт, Вестэрт, Вештард, Віштард, Вейстарт, Вейштарт, Войштарт)]]''' | | ''Westhard'' (''Guistardus'') <br> West (Viste) + Hardt (Hart) <br> ''Wistrud'' <br> Wis + Trudo (Trut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войша]]''' | — | ''Waiso'' (''Voysch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woyscha''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Weise'' (''Wiso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войшка|Войшка (Вайска, Вейшэка, Вейсейка)]]''' | — | ''Weiske'' <br> Weise + -k- <br> | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вайшыла|Вайшыла (Войшэль, Вэйшэль)]]''' | — | ''Weisel'' <br> Wiso (Waiso) + -l- <br> ''Woschel'' <br> Waiso (Voysch) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшын|Войшын (Войсін)]] | — | ''Vussin'' <br> Waiso (Voysch) + -n- <br> ''Wisin'' <br> Weise (Wiso) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшывід|Войшывід (Войшвід, Вэйшвід, Вайшвіта)]] | | ''Wisvida'' (''Wiswith'') <br> Weise (Wiso) + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшвіл (імя)|Войшвіл (Вошвіл, Вашвіла, Весьвіл)]] | | ''Uesuili'' <br> Weise (Wiso) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вайсар]]''' | | ''Weiser'' <br> Weise (Wiso) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войсят]]''' | | ''Woyssath''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Woyschat''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waiso (Voysch) + Hatho (Adi) <br> ''Wisad'' <br> Weise (Wiso) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшымунд|Войшымунд (Вайсмонт, Вэйсмант)]] | | ''Wasmundus'' <br> Waiso + Mund <br> ''Wisemund'' <br> Weise (Wiso) + Mund | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войшнар|Войшнар (Вайснар, Вейшнар, Вэйшнэр, Вайшнар, Вашнар)]]''' | [[Нарывойша]] | ''Wießner'' <br> Weise (Wiso) + Noro | Noro + Voysch |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшалк (імя)|Войшалк (Вышалк)]] | | Waiso (Voysch) + Scalc (Schelck) <br> Weise (Wiso) + Helgi (Algo) | ''Alguis'' <br> Helgi (Algo) + Wiso |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войштаўт|Войштаўт (Вештаўт, Выштальд, Вішталд, Вішталт)]] | | ''Westwalt'' <br> West + Waldo (Walt) <br> Waiso (Voysch) + Teudo (Taut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Война]]''' | — | ''Uuenna'' (''Wona'', ''Woyna''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Wino'' (''Weine'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайнейка|Вайнейка (Ванейка, Ваніка, Вайнэка)]]''' | — | ''Vunnico'' (''Wonnecke'') <br> Uuenna (Wona) + -k- <br> ''Weinecke'' <br> Wino (Weine) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайніла|Вайніла (Вайналь)]]''' | — | ''Weinel'' <br> Wino (Weine) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войніш|Войніш (Войнюш)]]''' | — | ''Weinisch'' <br> Wino (Weine) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войнар|Войнар (Вонар, Вайнэр, Вэйнэр, Вэйнар)]]''' | | ''Wunar'' (''Wuyner''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woyner''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woynar''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Uuenna (Wona) + Heri (Hari) <br> ''Weiner'' <br> Wino (Weine) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войнат|Войнат (Войнад, Войнят)]]''' | | ''Voinot'' (''Wonat'') <br> Uuenna (Wona) + Joto <br> Uuenna (Wona) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Воланг]]''' | | ''Wolank'' <br> Wolo + Lango (Lancho) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вольман]]''' | | ''Wolman'' (''Wolaman'') <br> Wolo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гавейка]]''' | — | ''Gauke'' <br> Gawo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гавіла|Гавіла (Гавуль)]]''' | — | ''Gavilo'' (''Gaul'') <br> Gawo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гавень|Гавень (Гавін)]]''' | — | ''Gawin'' <br> Gawo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаўвід]]''' | | ''Gauwida'' <br> Gawo + Wido | ''Widagauwo'' <br> Wido + Gawo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаўгонт|Гаўгонт (Галігунт, Галігонт, Галгонт, Галконт, Гяўгунт)]]''' | | ''Gavigunt'' <br> Gawo + Gunth (Gondo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайла (імя)|Гайл (Гайль, Гейль, Гель)]]''' | — | ''Gailo'' (''Geilo'', ''Galo'', ''Gelo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелейка|Гелейка (Галейка, Гелека, Галека, Гайліка, Галка)]]''' | — | ''Geleko'' (''Galleke'', ''Geilke'', ''Galke'') <br> Gailo (Gelo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейлін|Гейлін (Гайлін, Галін, Галень)]]''' | — | ''Gailin'' (''Geilin'', ''Galinno'') <br> Gailo (Galo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайлун|Гайлун (Гелун, Гелон)]]''' | — | ''Gelunus'' (''Galun'', ''Geluni'') <br> Gailo (Gelo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Галбута|Галбута (Гельбат, Гелбут, Келбут)]]''' | [[Бутгель]] | ''Galbot'' <br> Gailo (Galo) + Boto (Buto) | ''Baudugailus'' (''Baudigilus'') <br> Bodo (Budo) + Gailo (Gelo) <br> Boto (Buto) + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелёлд|Гелёлд (Гелальд)]]''' | | ''Geloldus'' (''Gelald'', ''Geilolt'', ''Kelolt'') <br> Gailo (Gelo) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальвід]]''' | [[Відзігайла]] | ''Gelvidis'' <br> Gailo (Gelo) + Wido | ''Widigelus'' (''Widigail'') <br> Wido + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальвін|Гальвін (Гайльвін, Гельвін)]]''' | | ''Galvin'' (''Geilawina'', ''Gelwina'') <br> Gailo (Galo) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальвірд]]''' | | ''Geilwird'' <br> Gailo (Galo) + Werta (Werdo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гельвіх|Гельвіх (Кельвік)]]''' | [[Вігайла (імя)|Вігайла]] | ''Geilwich'' (''Kelwihc'') <br> Gailo (Gelo) + Wigo | ''Wigelo'' <br> Wigo + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайлігін|Гайлігін (Келікін)]]''' | | ''Gelikin'' <br> Gailo (Gelo) + Ginno <br> Gailo (Gelo) + -kin | ''Gingel'' <br> Ginno + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелігуд|Гелігуд (Гелгод, Гелгуд, Гелгут)]]''' | [[Гудзігал]] | ''Gelgod'' <br> Gailo (Gelo) + Guda (Godo) | ''Godegel'' <br> Guda (Godo) + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Галінт]]''' | | ''Galind'' (''Geilindis'') <br> Gailo (Galo) + Linto (Lindis) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайліман|Гайліман (Галеман, Гельман, Кельман)]]''' | [[Мангайла]] | ''Gailamanns'' (''Galiman'', ''Gelman'', ''Kalmannus'') <br> Gailo (Gelo) + Mann | ''Manigel'' <br> Mann + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайлімін|Гайлімін (Гальмін, Гельмін)]]''' | [[Мінігайла (імя)|Мінігайла]] | ''Geleminus'' (''Galmin'', ''Gaillemin'') <br> Gailo (Gelo) + Minno | ''Minigelus'' <br> Minno + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Галімонт|Галімонт (Галімунт)]]''' | [[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла]] | ''Galmund'' (''Geilmundus'', ''Gelmund'') <br> Gailo (Gelo) + Mund (Munt) | ''Montigel'' <br> Mund (Munt) + Gailo (Gelo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гала (імя)|Гала]]''' | — | ''Halo'' (''Helli'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Галека]]''' | — | ''Haleke'' (''Halika'') <br> Halo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Галень|Галень (Гален)]]''' | — | ''Hallen'' <br> Halo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Галабут|Галабут (Галабуд)]]''' | | ''Halboth'' (''Heliboto'') <br> Halo (Helli) + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гельман|Гельман (Гельмэн)]]''' | | ''Hallmann'' <br> Halo (Helli) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гальмонт]]''' | | ''Hallmund'' (''Helmunt'') <br> Halo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ганус (імя)|Ганус (Гануш)]]''' | — | ''Hanus'' (''Johannes'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаст|Гаст (Гест, Каст, Гасьць, Гашт, Гесьць, Кест, Гейст)]]''' | — | ''Gast'' (''Gest'', ''Cast'', ''Keast'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гасьцейка|Гасьцейка (Госьцік)]]''' | — | ''Gasticho'' (''Casticho'') <br> Gast (Cast) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гасьціла|Гастыла (Гастэла, Гастэль, Касьціла, Кастэль)]]''' | — | ''Gastila'' (''Gastel'', ''Kestilo'', ''Kastel'') <br> Gast + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кесьцень|Кесьцень (Касьцін, Гасьцін, Гаштын)]]''' | — | ''Kesten'' (''Castinus'', ''Gastin'') <br> Gast (Gest) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Кейстут (імя)|Кестут (Гестут, Кістут, Кейстут)]] | — | Gast (Keast) + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Каштарт|Каштарт (Гастарт)]]''' | | ''Kastert'' (''Gastart'') <br> Gast (Cast) + Hardt (Hart) | ''Hartigast'' <br> Hardt (Hart) + Gast |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кестарт|Кестарт (Гестарт, Гештарт, Кестэрт, Гейштарт)]]''' | | ''Gesterd'' (''Gisteard'') <br> Gast (Gest) + Hardt (Hart) <br> ''Gistrudis'' <br> Geso (Giso) + Trudo (Trut) | ''Thrudgis'' <br> Trudo (Trut) + Geso (Giso) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гестар|Гестар (Гестэра, Гештар, Гештэр, Гейштэр, Гейштар, Кестэр, Кейстар)]]''' | | ''Gester'' (''Gaster'', ''Caster'') <br> Gast (Gest) + Heri (Hari) | ''Herigast'' <br> Heri + Gast |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаштольд (імя)|Гастаўд (Гашталт, Гаштольд, Каштаўт, Кашталт)]]''' | | ''Gastald'' (''Castald'', ''Gastaud'', ''Gastaut'') <br> Gast (Cast) + Waldo (Walt) <br> Gast (Cast) + Teudo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гестаўт|Гестаўт (Гесталт, Гішталт, Гешталд, Гештаўт, Кешталт, Кестаўт, Кістаўт, Гестаўд, Гештаўд, Гіштаўт, Гейстаўт, Кейстаўт)]]''' | | ''Gistald'' (''Gestold''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gast (Gest) + Waldo (Walt) <br> Geso (Giso) + Teudo (Taut) | ''Teutgis'' <br> Teudo (Teuth) + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўд|Гаўт (Гаўда, Гаўдзь, Галд, Галдзь)]]''' | — | ''Gaudo'' (''Gauto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдык|Гаўдык (Галдык, Гальдык, Калдык)]]''' | — | ''Gaudeck'' (''Gaudich'') <br> Gaudo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдзіла|Гаўдзіла (Гаўдэль, Гаўдзіль, Гальдзель)]]''' | — | ''Gaudila'' (''Gaudela'') <br> Gaudo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдзін|Гаўдзін (Голдзін)]]''' | — | ''Gaudin'' <br> Gaudo + -n-<br> ''Goldine'' <br> Goldo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдэш|Гаўдэш (Гольташ)]]''' | — | ''Gautsch'' <br> Gaudo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўтоўт]]''' | | ''Gautald'' (''Gaudald'') <br> Gaudo (Gauto) + Waldo (Walt) | ''Waltgaud'' <br> Waldo (Walt) + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўтвід]]''' | | ''Gautwidus'' (''Gautvidr'') <br> Gaudo (Gauto) + Wido | ''Widegaud'' <br> Wido + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гоўдвік]]''' | | ''Goldwig'' <br> Gaudo + Wigo (Wic) <br> Goldo + Wigo (Wic) | ''Wihgoz''{{Заўвага|name="goz"}} <br> Wigo + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўтэр|Гаўтэр (Гоўтэр)]]''' | | ''Gauter'' <br> Gaudo + Heri | ''Herigaudis'' <br> Heri + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдземунда (імя)|Гаўдземунда (Гаўдмонт, Каўдмонт)]]''' | | ''Gaudemund'' <br> Gaudo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдэрых|Галтрык]]''' | | ''Gautrik'' (''Gautrikr'', ''Gaudericus'') <br> Gaudo (Gauto) + Rick <br> ''Goldric'' <br> Goldo + Rick | ''Richcoz''{{Заўвага|name="goz"}} <br> Rick (Rih) + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гаўдрым]] | [[Рымгальд]] | Gaudo + Rim | ''Rimigaud'' <br> Rim + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдрут|Гаўдрут (Каўтруд)]]''' | | ''Gautrude'' <br> Gaudo + Trudo (Drutus) | ''Trutgaudus'' <br> Trudo + Gaudo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Геда|Геда (Гет, Гіда, Гада)]]''' | — | ''Geda'' (''Geto'', ''Giddo'', ''Gaddo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзейка|Гедзейка (Гадзейка, Гедыка, Гедык, Гадыка)]]''' | — | ''Gedicke'' (''Gädecke'', ''Gedeco''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Geda (Gaddo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзель|Гедзель (Гадыла, Гідзель, Кіцела, Гаціла, Гатэль)]]''' | — | ''Gedel'' (''Gadilo'', ''Gitila'', ''Ketil'', ''Gattilo'', ''Gattel'', ''Catilo'') <br> Geda (Geto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзень|Гедзень (Гедэн, Гадзін, Гедзін, Гецень, Гіцень)]]''' | — | ''Gedenus'' (''Gadinus'', ''Giddinus'', ''Getina'') <br> Geda (Giddo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедбуд|Гедбуд (Гедбод, Гедбут, Кедбут)]] | [[Будзікід (імя)|Будзікід]] | Geda + Bodo (Budo) | Bodo (Budo) + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гадаальд|Гідульт (Гідаўд, Гедаўд)]]''' | | ''Gidoldus'' (''Gedoaldus'') <br> Geda (Giddo) + Waldo (Walt) | ''Wealdgyth'' <br> Waldo + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гетаўт (імя)|Гетаўт (Геталт, Геталд, Гетальд, Гітаўт, Кетаўт, Гатаўт)]]''' | | ''Getoldus'' (''Ketold'', ''Cataudo'') <br> Geda (Geto) + Waldo (Walt) <br> Geda (Geto) + Teudo (Taut) | ''Theotgit'' <br> Teudo (Teuth) + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедзівід|Гедзівід (Кедзівід, Гетвід)]] | | Geda + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедзівіл|Гедзівіл (Гедвіл, Гетвіл, Гідвіл, Гадвіл, Кедвіл)]] | [[Вільгет]] | Geda (Giddo) + Wilo | ''Wilgyth'' <br> Wilo + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедвін]]''' | | ''Gedovin'' <br> Geda + Wino | ''Wynngeat'' <br> Wino + Geda |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гітэр|Гітэр (Гедэр, Гадэр, Гатар, Гедр, Гідр, Кецер, Кадэр)]]''' | | ''Getær'' (''Gader'', ''Gatharius'', ''Gidhari'') <br> Geda (Giddo) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гітарт|Гітарт (Гедарт, Гетарт, Кітарт)]]''' | | ''Gidheard'' (''Gạddert'') <br> Geda (Giddo) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедыгольд|Гедыгоўд (Гедыгольд, Кедкаўд, Кедкольд)]] | | Geda + Gaudo <br> Geda + Goldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедгонт|Гедгонт (Гедконт, Кітконт)]]''' | | ''Gadagunti'' <br> Geda (Gaddo) + Gunth (Kunth) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзіман]]''' | | ''Gidman'' (''Gettman'') <br> Geda (Giddo) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзімін (імя)|Гедзімін (Гідзімін, Гідамін, Гідмін, Кедзімен, Кедмін, Кідмін)]]''' | | ''Giddeminus'' <br> Geda (Giddo) + Minno | ''Mengede''{{Заўвага|{{Артыкул у іншым разьдзеле|Мэнгдэны|Менгеды (пазьней Мэнгдэны)|de|Mengden (Adelsgeschlecht)}} — [[Нямеччына|нямецкі]], пазьней [[Інфлянты|інфлянцкі]] шляхецкі род, які паходзіць з [[Вэстфалія|Вэстфаліі]]}} <br> Minno (Menno) + Geda |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедмонт|Гедмонт (Кадзімонт, Гемонт)]]''' | | ''Gadamundus'' (''Gjetmund'', ''Gemundus'') <br> Geda (Gaddo) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гадарых|Гедрык]]''' | | ''Gedrich'' (''Gadric'') <br> Geda (Gaddo) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гадзь|Гадзь (Ед, Едзь, Яд, Ядзь)]]''' | — | ''Hatho'' (''Had'', ''Hedo'', ''Adi'', ''Edo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Адзейка|Адзейка (Адзіка, Гадыка, Ядзейка, Ядзека, Ядык, Гадэйка)]]''' | — | ''Adecho'' (''Adika'', ''Chadico'', ''Edica'') <br> Hatho (Adi) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаціла|Гаціла (Гадзіла, Адзель)]]''' | — | ''Hetilo'' (''Hadala'', ''Adela'') <br> Hatho (Adi) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ацень|Ацень (Едзін, Атэн)]]''' | — | ''Atten'' (''Edin'', ''Atin'') <br> Hatho (Adi) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятаўт|Ятаўт (Атаўт, Гатаўт, Яталт, Яталд, Ятальд, Ядаўт, Ядальд)]]''' | [[Волдат]] | ''Atald'' (''Hathald'', ''Adalt'', ''Hadaud'') <br> Hatho (Had) + Waldo (Walt) | ''Waldad'' (''Walthad'') <br> Waldo (Walt) + Hatho (Had) <br> ''Teuthad'' <br> Teudo (Teuth) + Hatho (Had) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятвід|Ятвід (Адвід, Едзівід, Гетвід)]]''' | | ''Atvid'' (''Adhuid'', ''Hadewidis'') <br> Hatho (Edo) + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядвіга|Ядвіга (Ядовіг)]]''' | | ''Hadwig'' (''Hedwig'') <br> Hatho (Hedo) + Wigo | ''Wichad'' <br> Wigo (Wic) + Hatho (Hedo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятвіл|Ятвіл (Ядвіл, Ядвіла, Едзівіл, Гадвіл)]]''' | [[Вілят]] | ''Attavill'' (''Adovila'') <br> Hatho (Adi) + Wilo | ''Wiliatus'' (''Williad'') <br> Wilo + Hatho (Adi) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядгаўд]]''' | | ''Hadegaud'' (''Adegaudus'') <br> Hatho (Adi) + Gaudo | ''Gauthaus''{{Заўвага|У гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход had у haus)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=gauthaus#v=snippet&q=gauthaus&f=false S. 617, 789].</ref>}} <br> Gaudo (Gaut) + Hatho |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядгін]]''' | [[Гінят]] | ''Hettgen'' (''Hedicken'') <br> Hatho (Adi) + Ginno (Genno) | ''Genat'' (''Gennat'', ''Kynath'') <br> Ginno (Genno) + Hatho (Adi) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядаг|Ядаг (Адаўг, Адаўк, Ядаўг, Ядаўк, Ядалг)]]''' | | ''Adago'' (''Adaco'') <br> Hatho (Adi) + Dago <br> Hatho (Adi) + Daugo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядат|Ядат (Ядзят)]]''' | | ''Adat'' (''Adhad'') <br> Hatho (Adi) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гадар|Гадар (Ядар, Атар)]]''' | | ''Hader'' (''Adar'', ''Hathari'') <br> Hatho (Had) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Атарт|Атарт (Етарт, Едэрт)]]''' | | ''Atard'' (''Adahart'') <br> Hatho (Adi) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гатман|Гатман (Адаман, Атман, Адамэн)]]''' | | ''Hadoman'' (''Adiman'', ''Athiman'') <br> Hatho (Adi) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятмонт|Ятмонт (Адамонт, Этмант)]]''' | | ''Etmunt'' (''Jatmund'', ''Adimondus'') <br> Hatho (Adi) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Атрант]]''' | | ''Aderando'' <br> Hatho (Adi) + Rando (Ranto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гейман]]''' | | ''Heyman'' (''Hayman'') <br> Haimo (Heimo) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Геймант|Геймант (Гаймунт)]]''' | | ''Haimund'' <br> Haimo (Heimo) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Генрых|Генрык]]''' | | ''Henric'' (''Heimirich'') <br> Haimo (Heimo) + Rick (Rih) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Індрых|Індрых (Індрык, Гендрык)]]''' | | ''Hindrich'' (''Heinrich'') <br> Haimo (Heimo) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайд|Гайд (Гайда, Гейда, Гайдзь, Гайць, Кейда, Кейт)]]''' | — | ''Gaidus'' (''Gaido'', ''Geide'', ''Geith'', ''Keith'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайдэль|Гайдэль (Гейтыла)]]''' | — | ''Gaidel'' (''Geitel'') <br> Gaidus (Geith) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейдзен|Гейдзен (Гайдзен, Гайдэн, Гайцен)]]''' | — | ''Gaidene'' (''Gaidinus'') <br> Gaidus (Geith) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейдар|Гейдар (Гайдар)]]''' | | ''Gaidheri'' (''Geiter'') <br> Gaidus (Geith) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейтарт|Гейтарт (Гайторт)]]''' | | ''Gaiterda'' <br> Gaidus (Geith) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайдэман]]''' | | ''Geidemann'' <br> Gaidus + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гайда (імя)|Гайда (Гейда)]]''' | — | ''Heido'' (''Haido'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гайдэла|Гайдэла (Гайдэль)]]''' | — | ''Heidilo'' (''Heidel'') <br> Heido (Haido) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтвід]]''' | | ''Heidvid'' <br> Heido + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтгін|Эйтгін (Эйтыгін, Эйдыгін)]]''' | | ''Heitgin'' (''Heydekinus'') <br> Heido + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гейдмант|Гейдмант (Гейтмант, Эйдмант, Эйтмант)]]''' | | ''Heidmundus'' <br> Heido + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйдрыг|Эйдрыг (Эйдрык)]]''' | | ''Eidrich'' (''Heitrig'', ''Heidericus'') <br> Heido + Rick | ''Rihheid'' <br> Rick (Rih) + Heido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геза (імя)|Гез (Гіза, Гіжа, Гесь, Кезь, Кейза)]]''' | — | ''Geso'' (''Giso'', ''Keso'', ''Geiso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геска|Гесека (Геска, Гізік, Кізік, Кейзік)]]''' | — | ''Giesecke'' (''Geske'', ''Kiessig'') <br> Geso (Giso) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гізель|Гезела (Гізель, Кізіла, Кезела, Кізель)]]''' | — | ''Gesela'' (''Giesel'', ''Kisila'', ''Kisela'', ''Kiesel'') <br> Geso (Keso) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гізбэрт|Гізбэрт (Гізэбэрт, Гіжбэрт, Гісбарт)]]''' | | ''Gisbert'' (''Gisebert'') <br> Geso (Giso) + Bert | ''Berdegis'' <br> Bert + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Кезгайла|Кезгайла (Гезгайла)]] | | Geso (Keso) + Gailo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гішвід]]''' | | ''Gisoidis'' <br> Geso (Giso) + Wido | ''Widugis'' <br> Wido + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гесьмін|Гесьмін (Кесьмін, Кісьмен)]] | | Geso (Keso) + Minno (Menno) <br> ''Gezman'' <br> Geso (Keso) + Mann | ''Minegis'' <br> Minno + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гезімунд (імя)|Гесмонт (Гісімунт, Гізымант, Гіжымант, Гейсімонт, Гейсмонт)]]''' | | ''Gesimund'' (''Gesmondo'', ''Gisimund'', ''Gismondus'') <br> Geso (Giso) + Mund (Munt) | ''Mundegis'' <br> Mund + Geso (Giso) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гес]]''' | — | ''Haso'' (''Hesa'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гасьмір]]''' | | ''Hasmar'' (''Hessemer'') <br> Haso (Hesa) + Mero (Maro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелда|Гелда (Гілда, Гелдзь, Гільдзь)]]''' | — | ''Geldo'' (''Gildo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальтаўт|Гальтоўт (Гелдаўд, Гальтаўт, Гельтульд)]]''' | | ''Geltolt'' (''Galdualdus'') <br> Geldo + Waldo (Walt) | ''Waldgelt'' <br> Waldo + Geldo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ільць]]''' | — | ''Hilto'' (''Ildia'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гільцін|Гільцін (Ільдзін)]]''' | — | ''Hiltin'' (''Ildin'') <br> Hilto (Ildia) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ілбуць|Ілбуць (Ілбудзь, Ільбуць)]]''' | | ''Ilbuth'' (''Ilbodus'', ''Hiltiboto'') <br> Hilto + Boto (Buto) | ''Buothilt'' <br> Boto (Buto) + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ілгут]]''' | | ''Illgut'' (''Hiltgudis'') <br> Hilto + Gudo (Guta) | ''Guthildis'' <br> Gudo (Guta) + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гільтэр]]''' | | ''Hilder'' <br> Hilto + Heri | ''Erhilt'' <br> Heri + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гельтман|Гельтман (Гільман, Ільман)]]''' | | ''Heltmann'' (''Hillmann'', ''Ilmann'') <br> Hilto + Mann | ''Manehildis'' <br> Mann + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гіка]]''' | — | ''Hico'' (''Hiko'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гікель]]''' | — | ''Hiccila'' <br> Hico (Hiko) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінгіла|Гінгіла (Гінгела, Гінгала)]]''' | — | ''Gingel'' (''Gengel'') <br> Geng + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гента (імя)|Гінт (Гент, Генда)]]''' | — | ''Gento'' (''Gendo'', ''Gentt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінцейка|Гінцейка (Гендэк, Гендзік, Гіндзіка)]]''' | — | ''Gendecke'' (''Gentke'') <br> Gento (Gendo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гентыла|Гентыла (Гендзела, Гіндзель, Гінтыла, Гінтэль)]]''' | — | ''Gentile'' (''Gendele'', ''Gindel'', ''Gentel'') <br> Gento (Gendo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінцін|Гінцін (Гендзін, Гінцень, Кінцен)]]''' | — | ''Genten'' (''Gendinus'') <br> Gento + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінтш|Гінтш (Гінч)]]''' | — | ''Gentsch'' <br> Gento + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінтаўт|Гінтаўт (Гінталт, Гінталд, Гентаўт, Кентаўт, Гантаўт, Кантаўт, Кінтаўт)]]''' | [[Таўцігін]] | ''Gentaltus'' (''Kentuald'', ''Gandualdus'', ''Candoaldo'') <br> Gento + Waldo (Walt) <br> Ginno (Genno) + Teudo (Taut) | ''Theudekin'' (''Deutgen'') <br> Teudo + Ginno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінтэр|Гінтэр (Гентар, Гандар, Гінтар, Кентар)]]''' | | ''Genter'' (''Genther'', ''Gander'') <br> Gento + Heri (Hari) | ''Erigand'' <br> Heri + Gento (Gando) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кінтарт]]''' | | ''Genthardus'' (''Gentert'') <br> Gento + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гендырых (імя)|Гендрык (Гендрых, Гандрык)]]''' | | ''Gendricus'' (''Gendrich'', ''Gandaricus'') <br> Gento (Gendo) + Rick | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гера|Гера (Кер, Гіра)]]''' | — | ''Gero'' (''Kero'', ''Giro'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герэйка|Герэйка (Герыка, Герка, Гірэйка, Кірэйка, Кірык)]]''' | — | ''Gerico'' (''Gerecke'', ''Kericho'', ''Kiereck'') <br> Gero (Kero) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герыла|Герыла (Керыла, Керэль, Герла, Герэль, Геруль, Гірэла)]]''' | — | ''Gerilo'' (''Kerilo'', ''Kerelo'', ''Gerlo'') <br> Gero (Kero) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герын|Герын (Гірын)]]''' | — | ''Gerin'' (''Girin'') <br> Gero (Giro) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Керун|Керун (Герун, Герон)]]''' | — | ''Keruni'' (''Gerun'', ''Geron'') <br> Gero (Kero) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герута (імя)|Геруць (Геруд, Гаруць, Гіруць, Керут)]]''' | — | ''Geruthus'' (''Gerutha'') <br> Gero (Giro) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Керш|Керш (Герш, Гірш, Геруш, Кірш)]]''' | — | ''Kiersch'' (''Giersch'', ''Gierasch'') <br> Gero (Kero) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гербут|Гербут (Гірбут, Гарбут, Кербут, Кірбут, Гірбуд, Гербудзь)]]''' | [[Бутгер]] | ''Gerboth'' (''Kerboto'', ''Gerbodo'', ''Garbutt'') <br> Gero (Kero) + Bodo (Budo) <br> Gero (Kero) + Boto (Buto) | ''Butger'' (''Botgerus'', ''Bodeger'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервала]]''' | | ''Gerwala'' <br> Gero + Wal (Walo) | ''Walager'' <br> Wal (Walo) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геральд|Геральт (Гералт, Гералд, Геральд)]]''' | | ''Gerold'' (''Gerolt'') <br> Gero + Waldo (Walt) | ''Waldger'' <br> Waldo + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервід]]''' | [[Відугер]] | ''Gerwid'' (''Gervidh'') <br> Gero + Wido | ''Wideger'' (''Widger'') <br> Wido + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кірвік]]''' | | ''Kerwic'' (''Gerwic'') <br> Gero (Kero) + Wigo (Wic) | ''Wicger'' <br> Wigo (Wic) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервіла|Гервіла (Гірвіл, Гервел)]]''' | | ''Gerwilo'' (''Garwilus'') <br> Gero (Giro) + Wilo | ''Vilgar'' <br> Wilo + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервін|Гервін (Кервін, Гервен)]]''' | [[Вінгер]] | ''Gerwin'' (''Kerwin'', ''Girwin'', ''Gerwen'') <br> Gero (Kero) + Wino | ''Winger'' <br> Wido + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервойна]]''' | | ''Geruuni'' <br> Gero + Uuenna (Wona) | ''Vunniger'' <br> Uuenna (Wona) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гергард|Гіргарт]]''' | | ''Gerhard'' (''Girart'') <br> Gero (Giro) + Hardt (Hart) | ''Hartger'' <br> Hardt + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гер’ят|Гер’ят (Герат, Кір’ят)]]''' | | ''Gerath'' (''Gerjet'') <br> Gero + Hatho (Adi) <br> Gero + Joto | ''Hatger'' <br> Hatho + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герод|Герод (Гірод)]]''' | [[Гродгар (імя)|Рутгер]] | ''Gaerod'' (''Girod'') <br> Gero + Hrodo (Roda) <br> Gero + Hatho | ''Rutger'' <br> Hrodo (Ruodo) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геркін|Геркін (Гіргін, Кіркін)]]''' | | ''Gerken'' (''Gerkinus'', ''Gergin'') <br> Gero (Kero) + -kin <br> Gero (Kero) + Ginno (Genno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Герконт|Герконт (Гіргонт, Гіркунт, Гірконт, Кірконт, Гірканд)]] | | Gero (Kero) + Gunth (Cund) | ''Cundker'' (''Gunngeir'') <br> Gunth (Cund) + Gero (Kero) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Керман (імя)|Керман (Герман)]]''' | | ''Kerman'' (''German'') <br> Gero (Kero) + Mann | ''Manger'' <br> Gero + Mann |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гермін|Гермін (Гірмін)]]''' | [[Мінгер]] | ''Germinus'' <br> Gero (Giro) + Minno | ''Minger'' <br> Minno (Menno) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Германт|Германт (Гермунд, Гермунт, Гірмунт, Гармонт, Кірмонт)]]''' | | ''Germont'' (''Germund'', ''Germunt'', ''Girmunt'', ''Garimund'', ''Kermunt'') <br> Gero (Giro) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Керстэн|Керстэн (Керстын, Карштэн, Герштан)]]''' | [[Стангір]] | ''Kersten'' (''Kerstin'', ''Karsten'', ''Girstano''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gero (Kero) + Steina (Sten) | ''Staniger'' (''Stanker'') <br> Steina (Stean) + Gero (Giro) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Герстолт|Герстолт (Гірстолт, Герштаўт, Гірстоўт, Керстаўт)]] | | Gero (Giro) + Stalto | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гертруда|Гертруда (Гердруда)]]''' | | ''Gertrud'' (''Gerdrud'', ''Girtrudis'') <br> Gero + Trudo | ''Thrudger'' <br> Trudo + Gero |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гір|Гір (Гіра, Гары)]]''' | — | ''Heri'' (''Hiro'', ''Hari'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гірык]]''' | — | ''Hierica'' <br> Heri (Hiro) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гарыла (імя)|Гарыла (Герала, Гірыла)]]''' | — | ''Harilo'' (''Herilo'') <br> Heri (Hari) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гарын|Гарын (Гірын)]]''' | — | ''Herin'' <br> Heri (Hari) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гарыш|Гарыш (Гіраш)]]''' | — | ''Harisch'' (''Heresch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Heri (Hari) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гарбут|Гарбут (Гарбот, Гербут, Ербут)]]''' | [[Бутар]] | ''Harboth'' (''Herbothe'') <br> Heri (Hari) + Boto (Buto) | ''Butter'' <br> Boto (Buto) + Heri (Hari) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гербэрт]]''' | | ''Herbert'' <br> Heri + Bert | ''Berther'' <br> Bert + Heri |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ірвіл]]''' | | ''Irvil'' (''Iruil'') <br> Heri (Hiro) + Wilo | ''Wileri'' <br> Wilo + Heri |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Герман (імя)|Герман (Гірман, Гарман, Гермен)]]''' | [[Манар]] | ''Hermann'' (''Hirimann'', ''Harimann'') <br> Heri (Hiro) + Mann | ''Manarius'' (''Manahari'') <br> Mann + Heri (Hari) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ермін|Ермін (Герамін)]]''' | | ''Ermin'' (''Hermina'') <br> Heri + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ермант|Ермант (Германт, Эрмант)]]''' | | ''Eremund'' (''Herimont'') <br> Heri + Mund (Munt) | ''Munter'' <br> Mund (Mutn) + Heri |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ерандзь]]''' | [[Рандар]] | ''Herrand'' <br> Heri (Hari) + Rando (Ranto) <br> Heri (Hari) + -nd- | ''Randhere'' (''Ranthar'') <br> Rando + Heri (Hari) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герда|Герд (Гард, Гірд, Гердзь, Гардзь, Герт)]]''' | — | ''Gerd'' (''Geard'', ''Gardo'', ''Gyrd'', ''Gert'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердзейка|Гердзейка (Гардзейка, Гірдзейка, Гертык)]]''' | — | ''Gerdeka'' (''Gardeke'', ''Gertke'') <br> Gerd + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердзіла|Гердзіла (Гардзела, Гердзяла, Гардзель, Гердзель, Гірдыла)]]''' | — | ''Gardila'' (''Gerdele'', ''Gertil'') <br> Gerd (Gardo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердзень (імя)|Гердзень (Гірдзен, Гардзінь, Гердзін)]]''' | — | ''Gerden''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Girden''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Garden'', ''Gardin'', ''Gerdin'') <br> Gerd (Gert) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердун|Гердун (Гердзюн, Гірдзюн)]]''' | — | ''Gerdun'' (''Gartuni'') <br> Gerd (Gardo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердут (імя)|Гердут (Кердут, Гердуць, Кердуць)]]''' | — | ''Kerdut'' <br> Gerd + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гертаўт|Гертаўт (Гортаўт, Гіртаўт, Кіртаўт)]]''' | | ''Gertoldus'' (''Kartold'') <br> Gerd (Gardo) + Waldo (Walt) | ''Waldigardis'' <br> Waldo + Gerd (Gardo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гірдзівід|Гірдзівід (Гірдвід, Кірдвід)]]''' | | ''Gyrdvid'' (''Gertwidus'') <br> Gerd (Gyrd) + Wido | ''Widgerd'' <br> Wido + Gerd |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гердвіл|Гердвіл (Гертвіл, Гірдзівіл, Кірдвіл)]] | [[Вільгерд]] | Gerd + Wilo | ''Wilgeard'' (''Vilgard'') <br> Wilo + Gerd (Gardo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гердвойна|Гердвойна (Гірдвойна)]] | | ''Geardwine'' <br> Gerd + Wino (Weine) <br> Gerd + Uuenna (Wona) | ''Weingard'' <br> Wino (Weine) + Gerd (Gardo) <br> ''Vunnegart'' <br> Uuenna (Wona) + Gerd (Gardo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гірдзімонт|Гірдзімонт (Кірдзімонт)]]''' | [[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд]] | ''Gardmund'' (''Gertmund'') <br> Gerd (Gardo) + Mund (Munt) | ''Mundgerd'' <br> Mund + Gerd |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гардзь|Гардзь (Гарт, Арда)]]''' | — | ''Hardt'' (''Hart'', ''Ardo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гардэль|Гардэль (Гертэль, Эртэль)]]''' | — | ''Hardell'' (''Hertilo'', ''Ertel'') <br> Hardt (Hart) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гардзіна (імя)|Гардзіна (Гардына)]]''' | — | ''Hardin'' (''Herden'') <br> Hardt + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Артавід]]''' | [[Відарт]] | ''Hartvid'' <br> Hardt (Ardo) + Wido | ''Vidart'' <br> Wido + Hardt (Hart) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эртвін]]''' | [[Вінарт]] | ''Hertwin'' (''Artwin'') <br> Hardt (Ardo) + Wino | ''Winhart'' <br> Wino + Hardt |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гартман|Гартман (Гертман, Эртман, Эрдман)]]''' | | ''Hartman'' (''Hertman'', ''Ertman'', ''Erdmann'') <br> Hardt + Mann | ''Manhardt'' <br> Mann + Hardt |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гіба|Гіба (Геба, Кеба, Гейба)]]''' | — | ''Gibo'' (''Gebo'', ''Kebo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кібейка|Кібейка (Гебейка, Гібік)]]''' | — | ''Kibicho'' (''Gebecke'', ''Gibico'') <br> Gibo (Kebo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кібель|Кібель (Гібэль, Гебель)]]''' | — | ''Kiebel'' (''Giebel'', ''Gebel'') <br> Gibo (Kebo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гібін|Гібін (Гебіна, Гебэн, Гібінь, Гібен, Кебень)]]''' | — | ''Gibin'' (''Gebino'', ''Gebeno'', ''Kebene'') <br> Gibo (Gebo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кібар|Кібар (Гібар, Кібір)]]''' | | ''Kiber'' (''Kebehere'', ''Gibahari'') <br> Gibo (Kebo) + Heri (Hiro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кібарт|Кібарт (Кібэрт, Гібарт)]]''' | | ''Kibart'' (''Kibbert'', ''Gibert'') <br> Gibo (Kebo) + Bert <br> Gibo (Kebo) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гіў]]''' | — | ''Givo'' (''Gevo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гівейка]]''' | — | ''Givika'' (''Geuica'') <br> Givo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гівін|Гівін (Гівень)]]''' | — | ''Givin'' <br> Givo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гевалт|Гевалт (Гевалд, Гівалт)]]''' | | ''Gevald'' (''Givald'') <br> Givo (Gevo) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геверт|Геверт (Гівэрт, Ківэрт)]]''' | | ''Gewert'' <br> Givo (Gevo) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гіль (імя)|Гіль (Кіл)]]''' | — | ''Gilo'' (''Gill'', ''Kil'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гілейка|Гілейка (Гілік, Кілейка)]]''' | — | ''Gilleke'' <br> Gilo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гілін|Гілін (Гілінь, Гілень)]]''' | — | ''Gillin'' (''Gillen'', ''Killin'') <br> Gilo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кілбар]]''' | | ''Kilber'' (''Gilberia'') <br> Gilo (Kil) + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гілбут]]''' | | ''Gilbody'' <br> Gilo + Boto (Buto) <br> Gilo + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кільман]]''' | | ''Killman'' (''Gillman'') <br> Gilo (Kil) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гілімонт|Гілімонт (Гільмонт)]]''' | | ''Gilmondus'' (''Gilmont'', ''Gilimund'') <br> Gilo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гін|Гін (Гена, Кін, Кена, Кен, Гінь, Гень, Кінь)]]''' | — | ''Ginno'' (''Genno'', ''Gimmo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінейка|Гінейка (Гінка, Гінек, Генейка, Кінейка)]]''' | — | ''Gineke'' (''Genke'', ''Genike'') <br> Ginno (Genno) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Генела|Генела (Генель, Гінела, Гінель, Генуль, Кінель)]]''' | — | ''Genilo'' (''Genellus'', ''Ginolo'') <br> Ginno (Genno) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Генут|Генут (Генюта)]]''' | — | ''Genut'' (''Geniut'') <br> Ginno (Genno) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кінюш|Кінюш (Генюш, Кінш, Гінюш)]]''' | — | ''Kinosz''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Gennisch'') <br> Ginno (Genno) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кімбар|Кімбар (Кімбэр, Гімбар, Гімбэр)]]''' | | ''Gimber'' (''Cimber'') <br> Ginno + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кімбарт|Кімбарт (Кімбэрт, Генбарт)]]''' | | ''Gimbert'' <br> Ginno (Genno) + Bert <br> ''Kinbardus'' <br> Ginno (Genno) + Bardo (Barto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінібут|Гінібут (Генбут, Гінбут, Кінбут, Гембут, Гімбут)]]''' | | ''Genobod'' (''Genbaud'') <br> Ginno + Bodo (Budo) <br> Gino + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінеўт|Гінеўт (Гінэльд)]]''' | | ''Ginaldus'' (''Genald'', ''Genaud'') <br> Ginno (Genno) + Waldo (Walt) | ''Waldgina'' <br> Waldo + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гімольт]]''' | | ''Gemoldus'' (''Gimoldus''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ginno (Gimmo) + Waldo (Walt) <br> Gemo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гінвід]] | [[Відзігін]] | Ginno + Wido | ''Widikin'' (''Wedigen'') <br> Wido + -kin <br> Wido + Ginno (Genno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гінівіл (імя)|Гінівіл (Кінвіл)]] | [[Вількін]] | Ginno + Wilo | ''Willikin'' (''Willegin'') <br> Wilo + -kin <br> Wilo + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінвін|Гінвін (Кінвін)]]''' | | ''Genuinus'' (''Kinewin'') <br> Ginno (Genno) + Wino | ''Winneken'' <br> Wino + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Генавэфа|Генавіфа (Генавэва)]]''' | | ''Genovefa'' <br> Ginno (Genno) + Vivo (*Weif) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гінівойша]] | [[Вісігін]] | ''Genuis'' <br> Ginno (Genno) + Weise (Wiso) <br> Ginno + Waiso (Voysch) | ''Visekin'' <br> Wiso + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінят|Гінят (Генат, Гінат, Кінат, Кінят)]]''' | [[Ядгін]] | ''Genat'' (''Gennat'', ''Kynath'') <br> Ginno (Genno) + Hatho (Adi) <br> ''Genniod'' <br> Ginno (Genno) + Audo (Oto) | ''Hettgen'' (''Hedicken'') <br> Hatho (Adi) + Ginno (Genno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кінэр|Кінэр (Кінер, Кінар)]]''' | | ''Kiener'' (''Ginerius'', ''Gener'') <br> Ginno (Genno) + Heri | ''Herekin'' <br> Heri + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кінэрт|Кінэрт (Кенарт, Генэрт)]]''' | | ''Kinnert'' (''Ginart'', ''Genard'') <br> Ginno (Genno) + Hardt (Hart) | ''Hartgen'' <br> Hardt (Hart) + Ginno (Genno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кінконт|Генконт (Кінконт)]]''' | | ''Gengundis'' (''Genegondis'') <br> Ginno (Genno) + Gunth (Cund) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гіман|Гіман (Кіман, Геман, Кеман)]]''' | | ''Gimiman'' (''Kinman'') <br> Ginno (Gimmo) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кімін|Кімін (Гімін)]]''' | | ''Gimmin'' <br> Ginno (Gimmo) + Minno <br> Ginno (Gimmo) + -n- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кімант|Кімант (Гімант, Кімунд, Кімунт)]]''' | | ''Kymund'' (''Ginmund'', ''Kinmonth'') <br> Ginno + Mund (Munt) <br> Gemo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінет]]''' | | ''Genet'' (''Gennett'', ''Ginetta'') <br> Ginno (Genno) + Nieth | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гендрута|Гендрута (Гендруда, Гентруда, Гентрута, Кендрута)]]''' | | ''Genedrudis'' (''Gintrudis'') <br> Ginno (Genno) + Trudo (Trut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гога|Гога (Гок)]]''' | — | ''Gogo'' (''Goki'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гогель|Гогель (Гугель, Кугель)]]''' | — | ''Goggilo'' (''Kugelo'') <br> Gogo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Грода|Грот (Гродзь, Род, Руд, Родзь)]]''' | — | ''Hrodo'' (''Roda'', ''Ruodo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудзейка|Рудзейка (Родзейка, Рудзека, Родзіка, Рудзік)]]''' | — | ''Ruadicho'' (''Rodicho'', ''Hruodicho'', ''Rudek'') <br> Hrodo (Ruodo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудзіла|Рудзіла (Рудзель, Родзель, Рудаль)]]''' | — | ''Rudila'' (''Rudela'', ''Hrodilo'', ''Ruadalo'') <br> Hrodo (Ruodo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Родэлін]]''' | — | ''Rothelin'' (''Hrodelin'') <br> Hrodo (Roda) + lin | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Родзень|Родзень (Рудзін, Рудзень, Рутэн)]]''' | — | ''Roden'' (''Rudin'', ''Ruethen'', ''Hrodin'') <br> Hrodo (Roda) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудаш|Рудаш (Рудзеш, Рудзіш)]]''' | — | ''Rudusch'' (''Rudeš''{{Заўвага||name="Чэхія"}}, ''Rudiš''{{Заўвага||name="Чэхія"}}, ''Rutsch'') <br> Hrodo (Ruodo) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудаўт|Рудаўт (Рудалт, Ротаўт)]]''' | | ''Rudolt'' (''Roudaut'', ''Rotaldus'', ''Rotaudus'', ''Hrotold'') <br> Hrodo (Ruodo) + Waldo (Walt) <br> Hrodo (Ruodo) + Teudo (Taut) | ''Theotrod'' <br> Teudo (Teuth) + Hrodo (Roda) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гродвіл|Гродвіл (Родвіл, Рудзівіл)]]''' | | ''Hrodwil'' (''Rudwill'') <br> Hrodo (Ruodo) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гродгаўд (імя)|Рогаўд (Рогаўт)]]''' | | ''Rogaudus'' (''Hrodgaud'', ''Rotgaud'') <br> Hrodo (Roda) + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гродгар (імя)|Рутгер (Рудкір, Рукір)]]''' | [[Герод]] | ''Rutger'' (''Rudker'', ''Rucker'') <br> Hrodo (Ruodo) + Gero (Kero) | ''Gaerod'' (''Girod'') <br> Gero + Hrodo (Roda) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудэр|Рудэр (Рутэр)]]''' | | ''Ruder'' (''Hroadhar'', ''Grotchar'') <br> Hrodo (Ruodo) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Родаман|Родаман (Рудаман, Рудман, Рудамань)]]''' | | ''Rodoman'' (''Roudman'', ''Hrodman'') <br> Hrodo (Roda) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Градзімонт|Градзімонт (Радмонт)]]''' | | ''Hrodmunt'' (''Rodmundus'', ''Rodomonte'') <br> Hrodo (Roda) + Mund (Munt) <br> ''Grodmundus'' | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гуда (імя)|Гут (Гуд, Гудзь, Гот, Года, Годзь)]]''' | — | ''Gudo'' (''Guta'', ''Got'', ''Godo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзейка|Гудзейка (Гудзіка, Гудзека, Гадзейка, Годыка, Гатыка, Кудзейка)]]''' | — | ''Gudecke'' (''Gudike'', ''Godeko'', ''Godica'', ''Gutthica'', ''Kudicke'') <br> Gudo (Guta) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзіла|Гудзіла (Гадзіла, Годэль, Гутэль)]]''' | — | ''Gudila'' (''Godila'', ''Godel'', ''Güttel'') <br> Gudo (Guta) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудан|Гудан (Годун, Гудон)]]''' | — | ''Godan'' (''Godun'') <br> Gudo (Godo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзін|Гудзін (Гудзень, Годын, Гоцін, Гуцін)]]''' | — | ''Gudin'' (''Godenus'', ''Godin'', ''Gutin'') <br> Gudo (Guta) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Готаўт|Готаўт (Готалт, Гутаўт, Гутальт, Годаўт)]]''' | | ''Gotolt'' (''Gotaldus'', ''Godaut'') <br> Gudo (Godo) + Waldo (Walt) <br> Gudo (Godo) + Tuedo (Taut) | ''Waltgudis'' <br> Waldo (Walt) + Gudo <br> ''Theudeguto'' (''Theudigota'') <br> Teudo + Gudo (Guta) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Годвайн]]''' | | ''Gottwein'' (''Gutwein'') <br> Gudo (Godo) + Wino (Weine) <br> Gudo (Godo) + Uuenna (Wona) | ''Wunigodo'' <br> Uuenna (Wona) + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудвіл|Гудвіл (Гудзьвіл, Годвіль, Гадвіла)]]''' | [[Вільгод]] | ''Góðvili'' (''Goedwil'', ''Goteswillo'') <br> Gudo (Godo) + Wilo | ''Willegod'' (''Willigut'') <br> Wilo + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гутвін|Гутвін (Годвін)]]''' | | ''Gutvinus'' (''Guduin'', ''Godoinus'') <br> Gudo (Guta) + Wino | ''Wingot'' <br> Wino + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзігал]]''' | [[Гелігуд]] | ''Godegel'' <br> Guda (Godo) + Gailo (Gelo) | ''Gelgod'' <br> Gailo (Gelo) + Guda (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гутгер]]''' | | ''Gutgerius'' (''Cuotker'') <br> Gudo (Guta) + Gero (Kero) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзігерд|Гудзігерд (Гудгерд, Годгерд)]]''' | | ''Gudegerdus'' (''Godegardus'', ''Gudhgärdh'') <br> Gudo (Godo) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Готгін]]''' | | ''Göttgen'' (''Gotichin'', ''Godekin'') <br> Gudo (Guta) + -kin <br> Gudo (Guta) + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гутар|Гутар (Гутэр, Гудар, Гудэр, Готэр, Гудр, Кудэр, Кутар)]]''' | | ''Guter'' (''Guder'', ''Guther'', ''Gutthar'', ''Gotter'', ''Kuder'', ''Kutter'') <br> Gudo (Guta) + Heri (Hari) | ''Herrguth'' <br> Heri + Gudo (Guta) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Готарт|Готарт (Готард)]]''' | | ''Gotard'' (''Gottert'', ''Godhard'') <br> Gudo (Godo) + Hardt (Hart) <br> ''Gotrudis'' <br> Gudo (Godo) + Trudo (Trut) | ''Hardgot'' <br> Hardt (Hart) + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Глеб]]''' | | ''Goteleib'' (''Gudleifr'', ''Gottlieb'') <br> Gudo (Godo) + Leifi (Laybo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Готліб|Готліб (Годліб)]]''' | | ''Gottlieb'' (''Goteleib'') <br> Gudo (Godo) + Leifi (Laybo) <br> ''Gottlieb'' (''Gudilub'', ''Gudeliva'') <br> Gudo (Got) + Lubo (Libo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудман|Гудман (Гутман, Годман)]]''' | [[Мангуд]] | ''Gudman'' (''Guotman'', ''Godman'') <br> Gudo (Godo) + Mann | ''Mangod'' <br> Mann + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудымін|Гудымін (Гудмін)]]''' | [[Мінгуд]] | ''Goudemen'' (''Gudmen'') <br> Gudo + Minno (Menno) | ''Mengodus'' <br> Minno (Menno) + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудмунд|Готмант]]''' | | ''Gutmunt'' (''Godmont'', ''Gotmundus'') <br> Gudo (Got) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Косман]]''' | | ''Cosman'' (''Gossmann'') <br> Guso (Goza) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гошмант]]''' | | ''Gosmundus'' (''Gusimund'') <br> Guso (Goza) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гунт|Гунд (Гунда, Гунта, Кунда, Гонда, Конда, Конт, Конць, Кондзь)]]''' | — | ''Gunth'' (''Gundo'', ''Gondo'', ''Cund'', ''Kunth'', ''Contus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Канцейка|Канцейка (Кандыка, Кундзік, Кунцік)]]''' | — | ''Cunthicho'' (''Cundicho'') <br> Gunth (Kunth) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантэль|Кантэль (Гундзіла, Гунтуль)]]''' | — | ''Kuntilo'' (''Gundila'', ''Guntulo'', ''Gontella'') <br> Gunth (Kunth) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контын|Контын (Кондзін, Кундзін, Гондын, Гунтын, Гундзін)]]''' | — | ''Cundin'' (''Contina'', ''Guntin'', ''Gundin'') <br> Gunth (Kunth) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контун]]''' | — | ''Cunduni'' (''Gunduni'') <br> Gunth (Kunth) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контуш|Контуш (Кунтыш, Кунтуш)]]''' | — | ''Cundisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Gondish'') <br> Gunth (Kunth) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контаўт (імя)|Контаўт (Гонтаўт, Конталт, Кунтаўт, Кунталт)]]''' | | ''Contaldus'' (''Gontald'', ''Gontaut'') <br> Gunth (Cund) + Waldo (Walt) <br> Gunth (Cund) + Teudo (Taut) <br> Cono + Teudo (Taut) | ''Waldegundis'' <br> Waldo + Gunth <br> ''Teutgundis'' <br> Teudo (Teuth) + Gunth |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кандбут]]''' | | ''Gundbuth'' (''Gundboto'') <br> Gunth (Kunth) + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контвід]]''' | | ''Gunduidis'' <br> Gunth (Kunth) + Wido | ''Widegundis'' <br> Wido + Gunth |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантыгерд]]''' | | ''Cundigart'' (''Guntegardis'') <br> Gunth (Kunth) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гунтэр|Гунтар (Гундар, Гонтар, Кунтэр, Контэр, Контар)]]''' | | ''Guntar'' (''Gundar'', ''Gontar'', ''Kunter'', ''Konter'', ''Contari'') <br> Gunth (Kunth) + Heri (Hari) | ''Harigundis'' <br> Heri (Hari) + Gunth (Gundo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантмін|Кантмін (Гонтмін)]]''' | | ''Cundomenus'' <br> Gunth (Kunth) + Minno (Menno) | ''Menegundia'' <br> Minno (Menno) + Gunth |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гумонт]]''' | | ''Gummund'' (''Guntamund'', ''Cummunt'') <br> Gunth + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кандрат|Кандрат (Кундрат, Контрад, Контрат)]]''' | | ''Conttrat'' (''Kundrat'', ''Gundarat'') <br> Gunth (Kunth) + Rado (Rato) | ''Ratcunda'' <br> Rado (Rato) + Gunth (Kunth) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гундэрык (імя)|Кондрыка (Кандрыка)]]''' | [[Рыконт]] | ''Condricus'' (''Gunderic'') <br> Gunth (Kunth) + Rick <br> ''Candericus'' (''Gandaricus'') <br> Gento (Gando) + Rick | ''Rihcund'' <br> Rick (Rih) + Gunth (Kunth) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантрым]]''' | [[Рымконт]] | ''Gondarim'' <br> Gunth (Kunth) + Rim | ''Rimigundus'' <br> Rim + Gunth (Gundo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантрыт]]''' | | ''Guntarith'' <br> Gunth (Kunth) + Rido | ''Riidgunt'' <br> Rido + Gunth |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гундыслаў]]''' | | ''Gundisalv'' <br> Gunth (Gundo) + Aluo <br> Gunth (Gundo) + Salvo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дабейка]]''' | — | ''Dabicho'' <br> Dabo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дабела|Дабела (Дабіль, Дабель)]]''' | — | ''Dabila'' <br> Dabo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дань|Дань (Дан)]]''' | — | ''Dano'' (''Denno'', ''Dann'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Данейка|Данейка (Даніка, Дэнэка, Дэнейка)]]''' | — | ''Danica'' (''Denecke'') <br> Dano (Denno) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Данюш|Данюш (Даніш)]]''' | — | ''Danisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Danis''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Dano + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзенгель|Дзенгель (Дзінгель, Дзінгайла, Дангель, Дангела)]]''' | | ''Dengel'' (''Dingela'') <br> Dano (Denno) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Данар|Данар (Данэр, Дэнэр)]]''' | | ''Danhari'' (''Danner'', ''Denner'') <br> Dano + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Доўнарт]]''' | | ''Dannert'' (''Dännart'') <br> Dano + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Данкель]]''' | — | ''Danckel'' (''Danchilo'') <br> Danco + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дамуль|Дамуль (Дамель)]]''' | — | ''Damulo'' (''Damilo'') <br> Dammo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўга|Даўга (Дава, Доўг, Доўк)]]''' | — | ''Daugo'' (''Davo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давейка|Давейка (Давіка)]]''' | — | ''Davico'' <br> Daugo (Davo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгіла|Даўгіла (Дагіла, Догель)]]''' | — | ''Dagila'' (''Dahilo'', ''Degel'') <br> Daugo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўбор|Даўбор (Даўбар, Даўбэр, Даўбір, Доўбэр, Дабар, Даўпар)]]''' | | ''Dauber'' (''Deuber'', ''Daber'') <br> Daugo (Davo) + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўбарт|Даўбарт (Даберт, Дэбэрт)]]''' | | ''Daubert'' <br> Daugo (Davo) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давіл|Давіл (Тавіл)]]''' | | ''Davila'' (''Dauwila'', ''Tauili'') <br> Daugo (Davo) + Wilo <br> Daugo (Davo) + -l- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давірд|Давірд (Тавірд)]]''' | | ''Daverdt'' <br> Daugo (Davo) + Werta (Werdo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давінь]]''' | | ''Dawin'' (''Dauwin'') <br> Daugo (Davo) + Wino <br> Daugo (Davo) + -n- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давойна|Давойна (Дэвойна, Дэвэйна, Давэйна, Давэйн, Давойн)]]''' | | ''Dewein'' <br> Daugo (Davo) + Wino (Weine) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгайла|Даўгайла (Дагала)]]''' | | ''Dagalo'' (''Dægel'') <br> Daugo (Davo) + Gailo (Galo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгер|Даўгер (Даўер)]]''' | | ''Dauharjis'' (''Dauer'', ''Daherr'') <br> Daugo (Davo) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгерд (імя)|Даўгерд (Даўгард, Даўгірд, Дагірд)]]''' | | ''Daugaard'' <br> Daugo (Davo) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгод|Даўгод (Дагут, Даўгот, Даўгут)]]''' | | ''Dagott'' <br> Daugo (Davo) + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгоўд|Даўгоўд (Доўгаўд, Даўгольд)]]''' | | ''Dagaud'' <br> Daugo (Davo) + Gaudo <br> Daugo (Davo) + Goldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгін|Даўгін (Даўкен, Даўген, Далгін)]]''' | | ''Dagin'' (''Dawkin'') <br> Daugo (Davo) + Ginno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Даўгінт|Даўгінт (Даўкінт, Даўгінд)]] | | Daugo (Davo) + Gento (Gendo) <br> Daugo (Davo) + Kindo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўконт|Даўконт (Даўгонт, Даўкант, Дэкант, Даўкунт)]]''' | | ''Dagant'' (''Dachant'') <br> Daugo (Davo) + Gunth (Kunth) <br> Dago + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Даўлюд|Даўлюд (Даўлід)]] | | Daugo (Davo) + Luido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўмен|Даўмен (Даўман, Даўмін, Доўман)]]''' | [[Міндоўг (імя)|Міндаў]] | ''Dauman'' (''Daman'') <br> Daugo (Davo) + Mann <br> Daugo (Davo) + Minno (Menno) | ''Mindach'' <br> Minno + Daugo (Davo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўмонт (імя)|Даўмонт (Даўмонд, Даўмунд, Даўмунт, Дамунт, Дамонт, Домунд)]]''' | | ''Damondus'' (''Damundus'') <br> Daugo (Davo) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Доўнар (імя)|Доўнар (Доўнэр, Дохнар)]]''' | | ''Douwner''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Daugo (Davo) + Noro (Nero) <br> ''Dæghnar'' <br> Dago + Noro (Nero) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]] | | Daugo (Davo) + Spranco | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўят (імя)|Даўят (Даўют, Тавят)]]''' | | ''Dowyatt'' (''Daviato'') <br> Daugo (Davo) + Joto (Juto) <br> Daugo (Davo) + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дака (імя)|Дака (Дага)]]''' | — | ''Dago'' (''Dacco'', ''Taggo'', ''Daia'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дагейка|Дагейка (Дакейка)]]''' | — | ''Dageke'' (''Dagiko'') <br> Dago (Dacco) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дакіла|Дакіла (Дакель)]]''' | — | ''Dacilo'' (''Dacilus'', ''Dagilo'') <br> Dago (Dacco) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дайль]]''' | — | ''Daila'' <br> Dago (Daia) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дакінь|Дакінь (Дэген, Тагін)]]''' | — | ''Dacinus'' (''Daginus'', ''Taginus'') <br> Dago (Taggo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дакварда]]''' | | ''Dagward'' <br> Dago (Dacco) + Wardo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дагела|Дагела (Дагель, Дагайль)]]''' | | ''Dagela'' <br> Dago + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дэймонт|Дэймонт (Даймонт)]]''' | | ''Deimund'' (''Daymont'') <br> Dago (Daia) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дэйна]]''' | — | ''Deina'' (''Dagena'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дайнар|Дайнар (Дайнэр, Дэйнар, Дэйнэр)]]''' | | ''Deiner'' (''Degenher'') <br> Deina (Dagena) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дыдэла|Дыдэла (Дэдэла)]]''' | — | ''Dedela'' (''Dedila'') <br> Dedo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дорг (імя)|Дорг (Драга, Драка)]]''' | — | ''Drogo'' (''Drago'', ''Draco'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Даргіла|Даргіла (Драгіл, Драгул, Даргель)]]''' | — | ''Drogila'' (''Drogulus'') <br> Drogo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Доргень|Доргень (Доргін)]]''' | — | ''Drogen'' (''Drogin'') <br> Drogo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Даргвойн|Даргвойн (Даргвайн)]] | | ''Dragwin'' <br> Drogo (Drago) + Wino (Weine) <br> Drogo + Uuenna (Wona) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Драгат|Драгат (Даргаць)]]''' | | ''Drogat'' <br> Drogo + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзір|Дзір (Дыра, Тыр)]]''' | — | ''Diehr'' (''Dioro'', ''Tier'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзярэйка|Дзярэйка (Дзерык, Дэрэк, Церэйка, Цірык)]]''' | — | ''Diericke'' <br> Diehr + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тырэль|Тырэль (Цірыль, Тырыла)]]''' | — | ''Tyrell'' <br> Diehr (Tier) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тырун|Тырун (Цірун)]]''' | — | ''Teoruni'' <br> Diehr (Tier) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тырыш|Тырыш (Дэрэш, Дэрш)]]''' | — | ''Thiersch'' (''Dirisch'', ''Dirsche'') <br> Diehr (Tier) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дырбут|Дырбут (Дзербут, Цірбут)]]''' | | ''Direbode'' <br> Diehr + Boto (Buto) <br> Diehr + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тырольдзь]]''' | | ''Tirold'' (''Deorwald'') <br> Diehr (Tier) + Waldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дэрвін|Дэрвін (Дзеравін, Дырвін, Дэрвінь, Дарвінь)]]''' | | ''Derwin'' (''Direwine'', ''Deorwine'') <br> Diehr + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзірман|Дзірман (Дырымен, Дзерман, Цірман, Дзірамін)]]''' | | ''Dierman'' (''Deormann'', ''Direman'', ''Derman'', ''Tiermann'') <br> Diehr + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзірмант|Дзірмант (Дырманд, Дзірмунт, Дырмунт, Дзермант, Цірмонт)]]''' | | ''Dyrmond'' (''Diermunt'', ''Deormund'', ''Tiermunt'') <br> Diehr (Dioro) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзерамер|Дзерамер (Дэрамэр)]]''' | | ''Diormerus'' (''Deormar'', ''Teormar'') <br> Diehr (Dioro) + Mero | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дырмот]]''' | | ''Dyrmodh'' (''Deormod'') <br> Diehr (Dioro) + Mot (Moda) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Дзірсун]] | | Diehr + Suno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дуніла]]''' | — | ''Dunila'' <br> Duno + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дывіла]]''' | — | ''Divilo'' <br> Deiwe + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Іва]]''' | — | ''Ivo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ібут]]''' | | ''Ibodus'' <br> Ivo + Boto (Buto) <br> Ivo + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Івар]]''' | | ''Ivar'' <br> Ivo + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ідзель]]''' | — | ''Idela'' (''Idilo'') <br> Ido + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Інга|Інка]]''' | — | ''Ingo'' (''Incho'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Інгіль]]''' | — | ''Ingilo'' <br> Ingo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Імбар|Імбар (Імбэр)]]''' | | ''Imbor'' (''Imber'', ''Ingeborg'', ''Ingeburg'') <br> Ingo (Incho) + Burga | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ігар]]''' | | ''Inchar'' <br> Ingo (Incho) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Інгела|Інгела (Інгель)]]''' | | ''Ingeila'' (''Ingel'') <br> Ingo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйса]]''' | — | ''Iso'' (''Heyse'', ''Eyse'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ізбут|Ізбут (Есбут, Эйсбут)]]''' | | ''Isbodus'' <br> Iso + Bodo (Budo) <br> Iso + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ісавін]]''' | | ''Isovin'' <br> Iso + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ісад]]''' | | ''Isada'' <br> Iso + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ішман|Ішман (Ізман, Ісаман)]]''' | | ''Issmann'' (''Isaman'') <br> Iso + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйсман|Эйсман (Айсман, Эйсыман)]]''' | | ''Eismann'' (''Eisemann'') <br> Iso (Eisen) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ізмунт|Ізмунт (Ісмант, Ішмант)]]''' | | ''Ismund'' (''Isimund'', ''Isemund'') <br> Iso + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйсімонт|Эйсімонт (Эйсмант, Эйсмунт, Эйсмунд, Айсмант)]]''' | | ''Eismund'' (''Eisenmund'') <br> Iso (Eisen) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кагель]]''' | — | ''Cagel'' (''Kagel'', ''Cagilo'') <br> Caco (Kage) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Каз|Каз (Казь, Гась)]]''' | — | ''Cazo'' (''Kas'', ''Gazo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Казека|Казека (Казейка, Казіка)]]''' | — | ''Kaseke'' <br> Cazo (Kas) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Казіль|Казіль (Казела, Гасель)]]''' | — | ''Cazilo'' <br> Cazo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Казімер|Казімер (Казмар, Казьмер, Казімір)]]''' | | ''Gazmar'' (''Gasmarus'') <br> Cazo (Gazo) + Mero (Maro) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кор|Кор (Кара, Кар)]]''' | — | ''Caro'' (''Kárr'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карэйка (імя)|Карэйка (Карэка)]]''' | — | ''Kareke'' <br> Caro + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карыла|Карыла (Карэла)]]''' | — | ''Karila'' <br> Caro + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карыбут (імя)|Карыбут (Карыбот, Корбут, Карбот, Корбат, Карабут)]]''' | | ''Coributh''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Karbot''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Korbot''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Caro + Boto (Buto) <br> ''Karibaudis'' <br> Caro + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карвіна (імя)|Карвіна (Карвін, Корвін)]]''' | | ''Caruin'' <br> Caro + Wino | ''Vinicar'' <br> Wino + Caro |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карыгайла (імя)|Карыгайла]]''' | | ''Kargil'' <br> Caro + Gilo <br> ''Corgal''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Caro + Gailo (Galo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Каргоўд|Каргоўд (Каргоўт)]]''' | | ''Caragolt'' <br> Caro + Goldo <br> Caro + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Караман (імя)|Караман (Карман)]]''' | | ''Karaman'' (''Caroman'', ''Carman'') <br> Caro + Mann | ''Manakari'' <br> Mann + Caro |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кармін (імя)|Кармін]]''' | | ''Carmin'' (''Karmin'') <br> Caro + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карымонт|Карымонт (Карымунт, Кармонт)]]''' | | ''Caromond'' (''Karmunt'', ''Kárimundr'') <br> Caro + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карыят (імя)|Карыят]]''' | | ''Cariatto'' <br> Caro + Joto <br> Caro + Hatho (Adi) | ''Jutcar'' <br> Joto (Juto) + Caro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кароль (імя)|Кароль (Карэль, Караль)]]''' | — | ''Carolus'' (''Carellus'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кінда]]''' | — | ''Kindo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кінціла|Кінціла (Кіндзель)]]''' | — | ''Kintilo'' (''Kindel'') <br> Kindo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Кінцібут]] | | Kindo + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Кінцівіл]] | | Kindo + Wilo | ''Willekind'' <br> Wilo + Kindo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кіндэр]]''' | | ''Kinder'' (''Kinter'') <br> Kindo + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кляўз|Кляўз (Кляўзь, Кляўс, Кляўш)]]''' | — | ''Klaus'' (''Nikolaus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Кляўзгайла]] | | Klaus + Gailo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кома (імя)|Кома]]''' | — | ''Como'' (''Gumo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Куміла|Куміла (Гумель, Комель, Кумель)]]''' | — | ''Comela'' (''Gumila'') <br> Como (Gumo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Камонт|Камонт (Комант)]]''' | | ''Comont'' <br> Como + Mund (Munt) <br> ''Camund'' <br> Camo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кона|Кона (Куна, Кун)]]''' | — | ''Cono'' (''Cuno'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кунейка|Кунейка (Кунік, Канейка, Коніка)]]''' | — | ''Kuniko'' (''Chunico'', ''Kunecke'', ''Konneke'') <br> Cono (Cuno) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Куніла|Куніла (Кунела)]]''' | — | ''Chunulo'' (''Künel'') <br> Cono (Cuno) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кунаш|Кунаш (Конаш)]]''' | — | ''Kühnsch'' (''Kunosch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Konosz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Cono (Cuno) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Конвід]] | | Cono + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Канвіл|Канвіл (Кунвіл)]]''' | | ''Convilus'' (''Convilius''){{Заўвага|Імя Convilius можа быць супольным для [[кельты|кельтаў]] і [[германцы|германцаў]] — як і імя [[Радзівіл (імя)|Ratwilius]]<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>}} <br> Cono (Cuno) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Канігайла|Канігайла (Кунгель, Кунігель, Конгіл, Конкайл)]]''' | | ''Congallus'' (''Cungelus'', ''Kunigil'', ''Kunigel'') <br> Cono (Cuno) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Конгенд]] | | Cono + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Конгер]]''' | | ''Kunger'' <br> Cono (Cuno) + Gero | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кангерд|Кангерд (Конгірд)]]''' | | ''Cunigard'' <br> Cono (Cuno) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кунат|Кунат (Конат)]]''' | | ''Kunat'' <br> Cono + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Конер]]''' | | ''Koner'' (''Cunari'') <br> Cono (Cuno) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Конарт|Конарт (Конерт, Кунэрт)]]''' | | ''Konert'' (''Kunert'', ''Conard'') <br> Cono (Cuno) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Конрад|Конрад (Конрат, Кунрад, Кунрат)]]''' | | ''Konrad'' (''Conrat'', ''Cunrad'', ''Cunrat'') <br> Cono (Cuno) + Rado | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кондрут]]''' | | ''Cundrud'' <br> Cono (Cuno) + Trudo (Drutus) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Левік|Левік (Лявейка, Леўка)]]''' | — | ''Leuico'' (''Leweke'') <br> Leuo + -k- |— |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Левальд|Левальд (Левальт)]]''' | | ''Lewald'' (''Lewolt'') <br> Leuo + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Леварт]]''' | | ''Levard'' <br> Leuo + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Леанард|Ленарт (Леанард, Ленард, Лінард, Лейнард, Лейнарт, Лейнэрт)]]''' | | ''Leonard'' (''Lennart'', ''Linard'') <br> Leon + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Легарт]]''' | | ''Legart'' (''Legard'') <br> Laico (Lecke) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лідэла]]''' | — | ''Ledila'' <br> Ledus (Leto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Летаўт]]''' | | ''Letald'' (''Letold'', ''Letaudus'') <br> Ledus (Leto) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ліба]]''' | — | ''Libo'' <br> ''Lubo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лібэка|Лібэка (Лібік)]]''' | — | ''Libicho'' (''Libike'') <br> Libo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лібель]]''' | — | ''Libila'' <br> Libo + -l- <br> Lubo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лібельт]]''' | | ''Libolt'' <br> Libo + Waldo (Walt) <br> Lubo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лібэр]]''' | | ''Liberi'' (''Libheri'') <br> Libo + Heri <br> Lubo + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лінда|Лінда (Ленць)]]''' | — | ''Lindis'' (''Linto'', ''Lend'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ліндзік|Ліндзік (Ліндзейка)]]''' | — | ''Lindicke'' (''Lindecke'') <br> Lindis + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ліндзін]]''' | — | ''Lendinus'' <br> Lindis (Lend) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лода|Лода (Лота, Лёда, Лёт, Лоць)]]''' | — | ''Lodo'' (''Lotto'', ''Lott'', ''Chlodio'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лодзейка|Лодзейка (Лодыка, Лодзік, Лоцейка)]]''' | — | ''Hlodico'' (''Lotichius'') <br> Lodo (Chlodio) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лобарт]]''' | | ''Lobert'' (''Chlodobert'') <br> Lodo (Chlodio) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лодальд]]''' | | ''Lodoald'' (''Chlodoald'') <br> Lodo (Chlodio) + Waldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Хлёдвіг|Лодвік (Людвік, Людзьвік)]]''' | | ''Lodwich'' (''Chlodwig'') <br> Lodo (Chlodio) + Wigo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лодвін|Лодвін (Лотвін)]]''' | | ''Lodwin'' (''Hlotwin'') <br> Lodo (Chlodio) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лодар|Лодар (Лотар)]]''' | | ''Loder'' (''Lotar'', ''Lodhari'') <br> Lodo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Люб|Люб (Люба)]]''' | — | ''Lubo'' (''Liuba'', ''Leubo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любейка|Любейка (Любіка)]]''' | — | ''Lubbeke'' (''Liubbecha'', ''Lubbiko'') <br> Lubo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любель (імя)|Любель]]''' | — | ''Liubilo'' (''Liebel'') <br> Lubo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любень|Любень]]''' | — | ''Luben'' (''Lubin'') <br> Lubo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любш]]''' | — | ''Lubisch'' <br> Lubo + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любар (імя)|Любар (Любэр)]]''' | | ''Luber'' <br> Lubo + Heri (Hari) | ''Erliub'' <br> Heri + Lubo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любарт (імя)|Любарт (Любэрт, Люпарт, Лібарт, Лібэрт)]]''' | | ''Lubert'' (''Lubart'', ''Lupert''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Lubo + Bert <br> ''Liubhart'' (''Liebert'') <br> Lubo + Hardt (Hart) <br> ''Liubardus'' <br> Lubo + Bardo (Barto) | ''Beretliub'' <br> Bert + Lubo <br> ''Hartlib'' <br> Hardt (Hart) + Lubo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лют|Лют (Люд)]]''' | — | ''Liudo'' (''Liuto'', ''Liut'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людыка (імя)|Лютык (Людзіка, Людыка, Лідзейка, Лідака)]]''' | — | ''Ludica'' (''Liuticha'', ''Liedecke'') <br> Liudo (Liut) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людан]]''' | — | ''Liudan'' <br> Liudo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людзень|Людзень (Лютын)]]''' | — | ''Luden'' (''Liutin'', ''Liudin'') <br> Liudo (Liut) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лютвін|Лютвін (Людвін)]]''' | | ''Liutwin'' (''Liuduin'', ''Litwin'') <br> Liudo + Wino | ''Winiliut'' <br> Wino + Liudo (Liut) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Літавор|Лютувер (Лютвар, Літавор, Літавар, Лювер)]]''' | | ''Liutwar'' (''Liutward'', ''Litwart'') <br> Liudo + Wardo (Warto) <br> ''Leudovera'' (''Litwara'') <br> Liudo + Wero (Varo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лютгарда|Людгарда]]''' | | ''Leutgardis'' (''Liudgerda'') <br> Liudo + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лютэр (імя)|Лютар (Лютэр, Людар, Людэр, Літэр)]]''' | | ''Liuthar'' (''Liuter'', ''Liudar'', ''Liuder'', ''Litterius'') <br> Liudo (Liut) + Heri (Hari) | ''Herileut'' <br> Heri + Liudo (Liut) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людкен]]''' | | ''Lüdken'' (''Luidikin'', ''Lütgen'') <br> Liudo + -kin <br> Liudo + Ginno (Genno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людміна]]''' | | ''Ludzmin''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Liudo + Minno <br> ''Liudman'' <br> Liudo + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Люмонт|Люмонт (Лімонт)]]''' | | ''Liumunt'' (''Liutmund'') <br> Liudo (Liut) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лянга|Лянга (Лянг, Лянк)]]''' | — | ''Lango'' (''Lang'', ''Lanck'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лангін|Лангін (Ленгін)]]''' | — | ''Langin'' (''Lengin'') <br> Lango + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лонгвін|Лангвін (Лонгвін, Лугвен)]]''' | | ''Langwin'' (''Langevin'') <br> Lango + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лянгерд|Лянгерд (Лянгерд, Лянгерт, Лангерт, Лянгірдзь)]]''' | | ''Langarda'' (''Longard'') <br> Lango + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Лянгмін]] | | Lango + Minno <br> ''Langman'' <br> Lango + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лянда|Лянда (Ланта, Ляндзь)]]''' | — | ''Lando'' (''Lanto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лянтэла]]''' | — | ''Landel'' (''Lendel'') <br> Lando (Lanto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ландзіна|Ландзіна (Ляндзіна)]]''' | — | ''Landina'' <br> Lando + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лямбэрт|Лямпэрт (Лямпарт, Лямбэрт, Лемберт)]]''' | | ''Lampert'' (''Lambert'') <br> Lando (Lanto) + Bert | ''Bertlanda'' <br> Bert + Lando |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мага]]''' | — | ''Mago'' (''Maco'', ''Megi'', ''Meco'', ''Meio'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магейка]]''' | — | ''Mageyke'' (''Magico'') <br> Mago + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Макула|Макула (Мегіла, Макела, Макель, Мекель, Мікель)]]''' | — | ''Maccula'' (''Megilo'', ''Mackel'', ''Meckel'') <br> Mago (Maco) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мейла|Мейла (Мэйла, Майла)]]''' | — | ''Meilo'' (''Meil'') <br> Mago (Meio) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магін|Магін (Мегін)]]''' | — | ''Magin'' (''Megin'') <br> Mago (Megi) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магун]]''' | — | ''Maguno'' (''Magonus'') <br> Mago + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магель|Магель (Мегаль, Магаль, Магала, Магайла)]]''' | | ''Megel'' (''Megele'') <br> Mago (Megi) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магер]]''' | | ''Mager'' (''Magher'') <br> Mago + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Максьвіта]]''' | | ''Meguswind'' (''Mehsuint'') <br> Mago (Maco) + Suint (Suitha) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маж|Маж (Маза, Мас, Маз, Мась, Меж, Мезь)]]''' | — | ''Mazo'' (''Mezo'', ''Maas'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мажэйка (імя)|Мажэйка (Мазейка, Мазека, Мажэка, Мажыка, Мяжэйка)]]''' | — | ''Mazecha'' (''Mazika'') <br> Mazo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мажэла|Мажэла (Мазала, Мазель, Масіль, Мазуль, Мяжала)]]''' | — | ''Mazela'' (''Mazola'', ''Massall'', ''Massul'', ''Massila'') <br> Mazo (Maas) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мазан|Мазан (Мажан)]]''' | — | ''Massana'' <br> Mazo (Maas) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мазен]]''' | — | ''Massen'' <br> Mazo (Maas) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Масанд|Масанд (Масэнд)]]''' | — | ''Masenda'' <br> Mazo (Maas) + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Межгел|Межгел (Мазгіль, Мезгель, Мазгел)]]''' | | ''Mesgilo'' <br> Mazo (Mezo) + Gilo (Gill) <br> Masgo (Meske) + -l- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Мажырым|Мажырым (Мажрым, Мазрым)]] | | Mazo + Rim | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мала]]''' | — | ''Malo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Малейка|Малейка (Маліка)]]''' | — | ''Malicho'' <br> Malo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мальвід|Мальвід (Мальвіт)]]''' | | ''Malwida'' <br> Malo + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Малгуд]]''' | | ''Maalgodus'' <br> Malo + Gudo (Godo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мамейка]]''' | — | ''Mamecho'' <br> Mamo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маміла|Маміла (Мамель, Мамуль)]]''' | — | ''Mamila'' <br> Mamo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ман|Ман (Мань)]]''' | — | ''Mann'' (''Manno'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манейка|Манейка (Маніка, Манік)]]''' | — | ''Manniko'' (''Mannecho'') <br> Mann + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Маніла (імя)|Маніла (Маніль, Манель)]]''' | — | ''Manila'' (''Mannila'', ''Mannel'') <br> Mann + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манівід|Манівід (Манвід)]]''' | [[Відзіман]] | ''Manvidus'' <br> Mann + Wido | ''Widiman'' <br> Wido + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Манвіл|Манвіл (Манівіл)]] | [[Віліман]] | Mann + Wilo | ''Wiliman'' (''Wilman'') <br> Wilo + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манівін]]''' | | ''Manewine'' (''Manwine'') <br> Wino + Mann | ''Winiman'' <br> Mann + Wino |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мангайла|Мангайла (Мангейла, Мангель)]]''' | [[Гайліман]] | ''Manigel'' <br> Mann + Gailo (Gelo) | ''Gailamanns'' <br> Mann + Gailo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манігерд|Манігерд (Манігірд, Мангірд, Манкірд)]]''' | | ''Manegardus'' (''Mangerðr'') <br> Mann + Gerd (Gardo) | ''Gartmann'' <br> Gerd (Gardo) + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мангін|Мангін (Манкін, Манген)]]''' | | ''Mannikin'' <br> Mann + -kin <br> Mann + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мангуд|Мангуд (Мангут)]]''' | [[Гудман]] | ''Mangod'' (''Mangut'') <br> Mann + Gudo (Godo) | ''Guotman'' <br> Gudo + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манар]]''' | [[Герман (імя)|Герман]] | ''Manarius'' (''Manahari'') <br> Mann + Heri (Hari) | ''Hermann'' (''Harimann'') <br> Heri (Hiro) + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манят|Манят (Манат)]]''' | | ''Mannato'' <br> Mann + Joto <br> Mann + Hatho (Adi) | ''Hadoman'' <br> Hatho (Adi) + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мантур|Мантур (Мінтур)]]''' | | ''Mandur'' (''Mandor'') <br> Mann + Torro | ''Tormann'' <br> Torro + Mann |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Міркель|Міркель (Мэркель, Мэрхель, Мархіль)]]''' | — | ''Merkil'' (''Merkel'', ''Marchilo'') <br> Marcho + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маркальд]]''' | | ''Marcold'' (''Marcald'') <br> Marcho + Waldo | ''Valadamarca'' <br> Waldo + Marcho |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маргер]]''' | | ''Margger'' <br> Marcho + Ger | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Март (імя)|Март (Мерт)]]''' | — | ''Marti'' (''Mardo'', ''Merti'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Марціла|Марціла (Мартэла)]]''' | — | ''Martilo'' <br> Marti + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мардвін (імя)|Мардвін (Мортвін)]]''' | | ''Martoin'' (''Merduwinus'') <br> Marti (Mardo) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маста|Маста (Масьць, Машт, Міст)]]''' | — | ''Masto'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Масьціла|Масьціла (Масталь, Мастэль)]]''' | — | ''Mastilo'' (''Mastal'') <br> Masto + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Масьцін]]''' | — | ''Mastin'' <br> Masto + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мастаўт|Мастаўт (Масталт, Машталт, Маштаўт, Мештаўт, Мішталт, Міштаўт)]]''' | | ''Mastoaldus'' <br> Masto + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Масьцівіл|Масьцівіл (Маствіл, Моствіл)]] | | Masto + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мат (імя)|Мат (Меда)]]''' | — | ''Matto'' (''Mado'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мадзейка|Мадзейка (Мадзека, Мядзейка, Мэдыка, Медзіка, Мацейка)]]''' | — | ''Madacho'' (''Mädecke'', ''Maticke'') <br> Matto (Mado) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медзел|Медзел (Медзіла, Маціль)]]''' | — | ''Mädel'' (''Meddil'', ''Medulo'', ''Madelo'') <br> Matto (Mado) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медзін|Медзін (Медзень, Мэдын)]]''' | — | ''Meddin'' (''Medden'') <br> Matto (Mado) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Матывік]]''' | | ''Matouigius'' (''Mathwig'', ''Medovicus'') <br> Matto (Mado) + Wigo (Wic) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медвін]]''' | | ''Medwinus'' (''Matuvin'') <br> Matto (Mado) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Матар]]''' | | ''Matter'' (''Mather'') <br> Matto + Heri (Hari) | ''Herimat''<br> Heri + Matto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медгін|Медгін (Метгін, Медакін)]]''' | | ''Matgen'' <br> Matto (Mado) + -kin <br> Matto (Mado) + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медрык|Медрык (Метрык, Матрык, Мітрык)]]''' | | ''Mederic'' (''Mēdrīc'', ''Metrick'', ''Mathrich'') <br> Matto (Mado) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Магон]]''' | — | ''Magonus'' (''Maganus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мэйн|Мэйн (Майн, Мейн, Мейнь)]]''' | — | ''Meyn'' (''Megin'', ''Meino'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мэйнэль|Мэйнэль (Майнэль)]]''' | — | ''Meynell'' <br> Meyn + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мейнуш]]''' | — | ''Mejnuš''{{Заўвага|name="Чэхія"}} (''Majnuš''{{Заўвага|name="Чэхія"}}) <br> Meyn + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мэйнар|Мэйнар (Майнар)]]''' | | ''Meinar'' <br> Meyn + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мэйнарт|Мэйнарт (Мэйнард, Мейнарт, Мэйнэрт, Мейнард, Майнарт, Майнард)]]''' | | ''Meinart'' (''Meynard'') <br> Meyn + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Міл (імя)|Міл (Міла, Міль, Мель)]]''' | — | ''Milo'' (''Melus'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілейка|Мілейка (Міліка, Мілека, Мелека)]]''' | — | ''Milleke'' (''Milike'', ''Melleko'') <br> Milo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілен|Мілен (Мелін, Мэлін, Мелен, Мелень, Мілень, Мілін)]]''' | — | ''Mellen'' (''Melin'') <br> Milo (Melus) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мельбут|Мельбут (Мільбут)]]''' | | ''Melbodo'' (''Mellobod'', ''Mellobaud'') <br> Milo (Melus) + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мільвід|Мільвід (Мельвід)]]''' | | ''Melvid'' (''Melewidis'') <br> Milo (Melus) + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілар]]''' | | ''Milehar'' <br> Milo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мелкід|Мелкід (Мільгед, Мільгет)]]''' | | ''Meligedius'' <br> Milo (Melus) + Geda (Giddo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілкін|Мілкін (Мелькін, Мількен, Мільгін)]]''' | | ''Millikin'' <br> Milo (Melus) + Ginno <br> Milo + -kin | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мільконт|Мільконт (Мелькунт)]]''' | | ''Milgunt'' <br> Milo + Gunth (Kunth) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Мільмонт|Мільмонт (Мэльмонт, Мільмунт)]] | | Milo + Mund (Munt) <br> ''Malmund'' <br> Malo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілят|Мілят (Мілёт, Мялюта)]]''' | | ''Milliot'' (''Melot'') <br> Milo (Melus) + Joto (Juto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мін|Мін (Мен, Мінь, Мень)]]''' | — | ''Minno'' (''Menno'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінейка (імя)|Мінейка (Мініка, Мінка, Менейка, Меніка)]]''' | — | ''Minnico'' (''Meniko'') <br> Minno (Menno) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінела|Мінела (Меніль, Менюл)]]''' | — | ''Mennel'' (''Minel'', ''Minnul'') <br> Minno (Menno) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Мінялк|Мінялк (Міналг, Мінаўг, Мінэльг, Менелк)]] | [[Альгмін]] | Minno + Helgi (Alko) | Helgi (Algo) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінбут]]''' | [[Бутмін]] | ''Menbodo'' <br> Minno (Menno) + Bodo (Budo) <br> Minno + Boto (Buto) | ''Butmen'' <br> Boto (Buto) + Minno <br> ''Budmyn'' <br> Bodo (Budo) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінаўт|Мінаўт (Міналт, Міналта, Меналта)]]''' | | ''Minolt'' (''Minaut'', ''Menalt'') <br> Minno + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінвід|Мінвід (Мінвіт, Менвід)]]''' | [[Відзімін (імя)|Відзімін]] | ''Minuit'' <br> Minno + Wido <br> ''Meginwid'' <br> Meyn (Megin) + Wido | Wido + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінігайла (імя)|Мінігайла (Мінгель, Мэнгель, Мэнгела)]]''' | [[Гайлімін]] | ''Minigelus'' (''Mengel'') <br> Minno (Menno) + Gailo (Gelo) | ''Geleminus'' <br> Gailo (Gelo) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгіла]]''' | | ''Mengilo'' (''Menkilo'') <br> Minno (Menno) + Gilo | ''Gilmin'' (''Gilmen'') <br> Gilo + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгер]]''' | [[Гермін]] | ''Minger'' (''Menger'') <br> Minno (Menno) + Gero | ''Germinus'' <br> Gero (Giro) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгірд]]''' | | ''Mingard'' <br> Minno + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінігаўд|Мінігаўд (Менгаўд, Мінгоўд, Менькоўт)]]''' | | ''Menegald'' (''Minegolt'') <br> Minno (Menno) + Goldo <br> ''Menigaut'' <br> Minno (Menno) + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгін|Мінгін (Мінген, Менгін, Мэнкін)]]''' | | ''Mennigen'' (''Mennikin'', ''Minchin'') <br> Minno (Menno) + -kin <br> Minno (Menno) + Ginno (Genno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгуд|Мінгуд (Мінгот)]]''' | [[Гудымін]] | ''Mengodus'' (''Mengotus'') <br> Minno (Menno) + Gudo (Godo) | ''Goudemen'' <br> Gudo + Minno (Menno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінар|Мінар (Мінэр)]]''' | | ''Minar'' (''Miner'') <br> Minno (Menno) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінард|Менарт (Мінард)]]''' | | ''Mennert'' (''Minnert'', ''Minard'') <br> Minno (Menno) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Міндоўг (імя)|Міндаў (Міндоўг, Міндак, Міндаг, Мендак, Мендаг, Мэндаг, Мэндах)]]''' | [[Даўмен]] | ''Mindach'' (''Mendoch'') <br> Minno (Menno) + Daugo (Davo) <br> Meyn + Dago | ''Dauman'' <br> Daugo (Davo) + Mann <br> Daugo (Davo) + Minno (Menno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінконт]]''' | [[Кантмін]] | ''Menegundia'' <br> Minno (Menno) + Gunth (Kunth) | ''Cundomenus'' <br> Gunth (Kunth) + Minno (Menno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Мінімонт|Мінімонт (Мінімунд, Мінімунт)]] | [[Мантымін]] | Minno + Mund (Munt) <br> ''Maginmund'' <br> Meyn (Megin) + Mund (Munt) | Mund (Munt) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінят|Мінят (Мінют)]]''' | | ''Miniatus'' <br> Minno + Joto (Juto) <br> Minno + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінда|Мінда (Мінта, Мента)]]''' | — | ''Manto'' (''Mende'', ''Minte'', ''Mente'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінціла|Мінціла (Манціла, Мінтэль, Мендзіла, Міндзель)]]''' | — | ''Mindilo'' (''Mantillo'', ''Mintel'', ''Mendilo'') <br> Manto (Minte) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінтаўт|Мінтаўт (Менталт)]]''' | [[Таўцімін]] | ''Mindelt'' (''Mendelt'', ''Mandelt'') <br> Manto (Minte) + Waldo (Walt) <br> Minno + Teudo (Taut) | Teudo (Taut) + Minno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мендэр|Мендэр (Мэндэр, Мантэра, Міндэр, Мандэр, Мандр, Мінтар)]]''' | | ''Mender'' (''Mantarius'', ''Minder'') <br> Manto (Mende) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мендрык|Мендрык (Мандрык, Міндрык, Мендрэк)]]''' | | ''Mendrick'' (''Mandariks'', ''Mendrich'') <br> Manto (Mende) + Rick | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Міра (імя)|Мера (Мер, Мар)]]''' | — | ''Mero'' (''Miro'', ''Maro'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мірэйка|Мірэйка (Мярэйка, Марэйка, Мерка, Мірка)]]''' | — | ''Mirica'' (''Mereko'', ''Marêke'', ''Mercke'') <br> Mero (Miro) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мерула|Мерула (Марыла, Мерла, Марэла, Мірэла)]]''' | — | ''Merula'' (''Marilo'', ''Merlo'', ''Marellus'', ''Mirella'') <br> Mero + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мірын|Мірын (Марын, Мэрэн)]]''' | — | ''Marinus'' (''Merrin'', ''Mehren'') <br> Mero (Maro) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Міруш|Міруш (Маруш)]]''' | — | ''Merusch'' <br> Mero (Miro) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Марбут]]''' | | ''Marbotte'' (''Meriboto'') <br> Mero (Maro) + Boto (Buto) | ''Botmar'' <br> Boto (Buto) + Mero (Maro) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мервін|Мервін (Марвін, Мірвін)]]''' | | ''Mervinus'' (''Maruin'') <br> Mero (Maro) + Wino | ''Winimar'' <br> Wino + Mero (Maro) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маргела|Маргела (Мергель, Маргель, Маргайла, Маргаль)]]''' | | ''Mergell'' <br> Mero (Maro) + Gailo (Gelo) | ''Geilamer'' (''Gelmer'') <br> Gailo (Gelo) + Mero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маркунт]]''' | | ''Margundis'' (''Mariconda'') <br> Mero (Maro) + Gunth (Kunth) | ''Gundemar'' (''Cundmar'') <br> Gunth (Kunth) + Mero (Maro) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мармонт|Мармонт (Марымонт, Мірмант)]]''' | | ''Marmundus'' (''Marmont'', ''Marimundo'', ''Miramunda'') <br> Mero (Maro) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мут|Мот (Мут, Мод, Моць)]]''' | — | ''Mot'' (''Muta'', ''Moda'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Моціка|Моціка (Мацейка, Моцейка, Муцейка)]]''' | — | ''Motico'' (''Muteke'') <br> Mot (Muta) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Маціла|Муціла (Мутэль, Маціла, Мацель)]]''' | — | ''Mutila'' (''Mutel'', ''Motilo'') <br> Mot (Muta) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мудзін|Мудзін (Мудын)]]''' | — | ''Modin'' (''Muttin'') <br> Mot (Muta) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мутаўт]]''' | | ''Muotolt'' <br> Mot (Muta) + Waldo (Walt) <br> Mot (Muta) + Teudo (Taut) | ''Teutmodus'' <br> Teudo (Teuth) + Mot |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мотвіл|Мотвіл (Модвіл)]]''' | | ''Moetwil'' <br> Mot (Muta) + Wilo | ''Willimot'' <br> Wilo + Mot |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мотар|Мотар (Мутар, Модэр)]]''' | | ''Motar'' (''Muotar'', ''Moder'') <br> Mot + Heri (Hari) | ''Herimot'' <br> Heri + Mot |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мус|Мус (Муш, Музь)]]''' | — | ''Mus''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Musz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мусіла|Мусіла (Мусель)]]''' | — | ''Musilo'' (''Musula'') <br> Mus + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мунд|Монт (Мунд, Мунт, Монд, Мундзь, Мондзь)]]''' | — | ''Mund'' (''Munt'', ''Mond'', ''Mont'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мандзейка|Мандзейка (Мундзейка, Монцека, Манцейка)]]''' | — | ''Mundicho'' (''Mondicus'') <br> Mund (Mont) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мундыла (імя)|Мантыла (Монтэль)]]''' | — | ''Muntilo'' (''Montel'') <br> Mund (Munt) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Монтуш|Монтуш (Монтш)]]''' | — | ''Muntsch'' <br> Mund (Mont) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Монтаўт|Монтаўт (Монталт, Монталд, Мунталт)]]''' | [[Валімонт]] | ''Montald'' (''Montault'', ''Mundoald'') <br> Mund (Munt) + Waldo (Walt) <br> Mund (Munt) + Teudo (Taut) | ''Walmont'' (''Waltmunt'') <br> Waldo (Walt) + Mund (Munt) <br> ''Teutmunt'' <br> Teudo (Teuth) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мандывік]]''' | [[Вігмант]] | ''Mundivicus'' <br> Mund + Wigo (Wic) | ''Wigmunt'' (''Wicmund'') <br> Wigo (Wic) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Мантывід (імя)|Мантывід (Мунтвід, Мондвід)]] | [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]] | Mund (Munt) + Wido | ''Widmund'' <br> Wido + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Монтвіл|Монтвіл (Мунтвіл, Мондвіл)]]''' | [[Вілімонт]] | ''Muntwil'' <br> Mund (Munt) + Wilo | ''Wilmunt'' <br> Wilo + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мантывін]]''' | | ''Mondawin'' (''Mundawins'') <br> Mund (Munt) + Wino | ''Winimunt'' <br> Wino + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла (Мантыгал, Мунтыгайла)]]''' | [[Галімонт]] | ''Montigel'' <br> Mund (Munt) + Gailo (Gelo) | ''Galmund'' <br> Gailo (Gelo) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд (Мунтыгерд, Мундыгерд, Мантыгард, Монтгард)]]''' | [[Гірдзімонт]] | ''Mundgerd'' (''Mundgerdr'') <br> Mund + Gerd | ''Gardmund'' (''Gertmund'') <br> Gerd (Gardo) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мондар|Мондар (Мондэр, Монтар)]]''' | | ''Munder'' (''Munter'', ''Mundher'') <br> Mund (Munt) + Heri (Hari) | ''Hermunt'' (''Herimont'') <br> Heri + Mund (Mont) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Монтарт]]''' | | ''Mundert'' (''Mundhart'') <br> Mund (Munt) + Hardt (Hart) | ''Hardmunt'' (''Hartomund'') <br> Hardt (Hart) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Мантымін]] | [[Мінімонт]] | Mund (Munt) + Minno | Minno + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мундэрых (імя)|Мондрык]]''' | | ''Mondericus'' (''Mondrich'', ''Mundericus'') <br> Mund + Rick | ''Richmont'' <br> Rick (Rih) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Мантрым (імя)|Мантрым (Мунтрым, Мондрым)]] | [[Рымант]] | Mund (Munt) + Rim | ''Rimunt'' <br> Rim + Mund (Munt) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нейка]]''' | — | ''Naicho'' (''Necke'', ''Nacho'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нагела|Нагела (Нагель, Найгель, Найгайла)]]''' | | ''Nagel'' (''Nagal'') <br> Naicho (Nacho) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Наймант|Наймант (Нэймант, Намонт)]]''' | | ''Naimundus'' (''Neimundus'') <br> Naicho + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нань]]''' | — | ''Nanno'' (''Nenna'', ''Nannus'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Наніка]]''' | — | ''Nannicha'' <br> Nanno + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нанарт|Нанарт (Нангарт, Нанэрт, Нэнарт, Ненарт, Нінарт)]]''' | | ''Nanhart'' (''Nennert'') <br> Nanno (Nenna) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Наць]]''' | — | ''Nath'' (''Nato'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Натар (імя)|Натар (Надэр, Нядар)]]''' | | ''Nater'' (''Nadhere'') <br> Nath + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нед|Нед (Ніт, Нідзь, Нець]])''' | — | ''Nieth'' (''Nied'', ''Nid'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ніціла]]''' | — | ''Nitilo'' (''Nidilo'', ''Nittel'') <br> Nieth (Nid) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нігайла|Нігайла (Негела, Нігал)]]''' | | ''Negele'' (''Niegel'') <br> Nieth + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нітар|Нітар (Нідэр, Нэйдэр)]]''' | | ''Nieter'' (''Nither'', ''Nidar'') <br> Nieth (Nid) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нітарт]]''' | | ''Nitart'' (''Nithart'') <br> Nieth + Hardt (Hart) | ''Hartnid'' <br> Hardt (Hart) + Nieth (Nid) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нетымер]]''' | | ''Nitimerus'' (''Niemer'') <br> Nieth + Mero | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нода|Нода (Нота, Ноць, Нут)]]''' | — | ''Noddo'' (''Noto'', ''Noth'', ''Nutte'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нацейка|Нацейка (Надзейка)]]''' | — | ''Nothicho'' (''Nodiko'') <br> Noddo (Noto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нацель]]''' | — | ''Notilo'' (''Nötel'', ''Noddilo'') <br> Noddo (Noto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нутаўт]]''' | | ''Notaldus'' (''Noteldus'') <br> Noddo (Nutte) + Teudo (Taut) <br> Noddo (Nutte) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нутар|Нутар (Нотар)]]''' | | ''Nudhari'' (''Nothar'') <br> Noddo (Nutte) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нор (імя)|Нор (Нар, Нер)]]''' | — | ''Noro'' (''Nero'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарэйка|Нарэйка (Нарыка, Норка)]]''' | — | ''Noriko'' (''Norke'') <br> Noro + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарэла|Нарэла (Нарэль)]]''' | — | ''Narelo'' <br> Noro (Nero) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нерын|Нерын (Нерэн)]]''' | — | ''Nerin'' (''Norin'') <br> Noro (Nero) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Наруш|Наруш (Нарэш, Нарыш, Нараш)]]''' | — | ''Norusch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Noreš''{{Заўвага|name="Чэхія"|Германска-славянскае імя, якое азначалася ў Чэхіі}}, ''Norisch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Noro + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарбар]]''' | | ''Norber'' <br> Noro + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Норбэрт|Нарборт (Норбэрт)]]''' | | ''Norbert'' (''Nerbertus') <br> Noro (Nero) + Bert | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарбут (імя)|Нарбут (Нарбот, Норбут, Нарбуд, Нарыбут)]]''' | [[Бутнар]] | ''Narbot'' (''Norpoth'', ''Nierbota''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Norpod'') <br> Noro + Boto (Buto) <br> Noro + Bodo (Budo) | ''Botner''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Buthneri''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Boto (Buto) + Noro (Nero) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарвід|Нарвід (Норвід, Нервід)]]''' | | ''Norvid'' (''Narvid'') <br> Noro + Wido | ''Widhener'' <br> Wido + Noro (Nero) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарвіл]]''' | | ''Norvilus'' <br> Noro + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Нарывойша|Нарывойша (Нарвойш, Нарвэйша, Нарвэйш, Норвэйш, Нарвош)]] | [[Войшнар]] | Noro + Weise (Wiso) <br> Noro + Waiso (Voysch) | ''Wießner'' <br> Weise (Wiso) + Noro |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Наргайла|Наргайла (Наргейла, Наргела)]]''' | | ''Nargella'' <br> Noro (Nero) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарман|Нарман (Норман, Нармен)]]''' | | ''Norman'' (''Neriman'') <br> Noro + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарымонт (імя)|Нарымонт (Нарымунт, Нормунт, Нармунт)]]''' | | ''Normunt'' (''Normundus'') <br> Noro + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нарт|Нарт (Норда)]]''' | — | ''North'' (''Nardo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нартаўт|Нартаўт (Нартольт)]]''' | | ''Nartolt'' (''Nortold'') <br> North + Waldo (Walt) <br> Noro (Nero) + Teudo (Taut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нявіла|Нявіла (Нівіла, Навіла)]]''' | — | ''Newilo'' <br> Niwo (Nevo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нявойст]]''' | — | ''Neosta'' <br> Niwo (Nevo) + -st- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Нявойна]] | | ''Nevin'' <br> Niwo (Nevo) + Wino (Weine) <br> Niwo (Nevo) + Uuenna (Wona) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Невярд|Невярд (Невярт)]]''' | | ''Niviard'' (''Niewerth'') <br> Niwo (Nevo) + Hardt | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Неўрад]]''' | | ''Niwrat'' (''Neurodus'') <br> Niwo (Nevo) + Rado (Rato) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нястольт]]''' | | ''Nistaldus'' <br> Nistio + Waldo <br> Niwo (Nevo) + Stalto | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ота]]''' | — | ''Oto'' (''Odo'', ''Audo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Адыла|Аціла (Ятыла, Аўдзіла)]]''' | — | ''Otilo'' (''Audilo'') <br> Oto (Audo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Одзін (імя)|Одзін]]''' | — | ''Odin'' <br> Oto (Odo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Отаўт]]''' | | ''Ottolt'' <br> Oto + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Атгін]]''' | | ''Otken'' (''Oetgen'') <br> Oto + -kin <br> Oto + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Атмут]]''' | | ''Otmot'' <br> Oto + Mot (Muto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Адрык]]''' | | ''Odric'' <br> Oto (Odo) + Rick | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Окель]]''' | — | ''Ockel'' (''Okilo'') <br> Occo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Пац|Пац (Пач)]]''' | — | ''Pazzo'' (''Patza'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Пацолт|Пацолт (Пецальт)]]''' | | ''Pazolt'' (''Petzold'') <br> Pazzo + Waldo (Walt) <br> Petz + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Прош|Прош (Прыш)]]''' | — | ''Brezzo'' (''Prosch'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Прэзгінт|Прэзгінт (Брозгінт, Брызгінд, Брышгінт)]] | | Brezzo (Prosch) + Gento | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Прышмонт|Прышмонт (Прашмунт, Прэшмунт, Прышымунд, Прызмант)]]''' | | ''Prosmund'' (''Brosmundus'') <br> Brezzo (Prosch) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рабан|Рабан (Рапан, Грабан)]]''' | — | ''Rabanus'' (''Rapan'', ''Hraban'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рапа (імя)|Рапа (Рап)]]''' | — | ''Rappo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рапш]]''' | — | ''Rapsch'' <br> Rabanus (Rappo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рага|Рага (Рэга)]]''' | — | ''Rago'' (''Ragi'', ''Reggi'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рагіла|Рагіла (Рагул, Рагла)]]''' | — | ''Ragilo'' (''Regula'', ''Raggl'') <br> Rago (Reggi) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рагінь|Рагін (Рагіна, Рэгін, Рэгінь, Рагінь, Рагіня)]]''' | — | ''Ragenus'' (''Ragina'', ''Regin'') <br> Rago + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рагвалод (імя)|Рагвалод (Рэгвальд)]]''' | | ''Ragvald'' <br> Rago + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рагайла|Рагайла (Рагела, Рагель, Рагаль, Рэгель)]]''' | | ''Ragel'' (''Rogello'', ''Regel'') <br> Rago (Reggi) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыгмонт|Рыгмонт (Рыгмунт)]]''' | | ''Regimunt'' (''Ragemunt'') <br> Rago (Reggi) + Mund (Munt) <br> ''Rigmunt'' <br> Rick + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Раган]]''' | — | ''Raganus'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэйн (імя)|Рэйн (Райна, Рэйна, Рэйнь, Райнь)]]''' | — | ''Rein'' (''Raino'', ''Reyne'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэйнальд|Рэйнальд (Рэйнальт, Рэгінальд)]]''' | | ''Reinald'' (''Raginald'') <br> Rein (Raganus) + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэнігер|Рэнігер (Рэнікер)]]''' | | ''Ranniger'' (''Renger'', ''Renker'', ''Ragingar'') <br> Rein (Raganus) + Gero | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэйнар]]''' | | ''Reinar'' (''Raganhar'') <br> Rein (Raganus) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Раймунд|Раймунд (Раймунт, Рэймунд, Рэймунт, Раймонт, Рэймант)]]''' | | ''Raimund'' (''Raymond'', ''Raginmund'') <br> Rein (Raganus) + Mund | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ракель|Ракель (Ракіль)]]''' | — | ''Rakila'' <br> Raco (Rako) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рад|Рад (Рат, Радзь)]]''' | — | ''Rado'' (''Rato'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзіка|Радзіка (Радзейка)]]''' | — | ''Radike'' (''Radeke'', ''Radacho'') <br> Rado + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзіла|Радзіла (Радзель, Радуль)]]''' | — | ''Radila'' (''Radel'', ''Radulus'') <br> Rado + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзень|Радзень (Рацін, Радзін)]]''' | — | ''Radin'' (''Rattin'', ''Radden'') <br> Rado (Rato) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радун|Радун (Радон, Радзюн)]]''' | — | ''Raduni'' <br> Rado + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радаш|Радаш (Радзюш, Радш, Раташ)]]''' | — | ''Radusch'' (''Ratsch'') <br> Rado (Rato) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ратаўт|Ратаўт (Раталт, Раталд)]]''' | | ''Ratolt'' (''Ratald'', ''Rataud'') <br> Rado (Rato) + Waldo (Walt) <br> Rado + Teudo (Taut) | ''Waltrat'' <br> Waldo (Walt) + Rado (Rato) <br> ''Teudrad'' <br> Teudo (Teuth) + Rado |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзівіл (імя)|Радзівіл (Радвіл)]]''' | | ''Ratwilius'' <br> Rado (Rato) + Wilo | ''Wilrad'' <br> Wilo + Rado |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радавін|Радавін (Радвін)]]''' | | ''Radowin'' (''Radwin'') <br> Rado + Wino | ''Winirad'' <br> Wino + Rado |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радыгайла]]''' | | ''Ratgeil'' (''Redgell'') <br> Rado (Rato) + Gailo | ''Geilrad'' (''Gailrat'') <br> Gailo + Rado (Rato) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ратман (імя)|Ратман (Радман, Радзіман, Радаман, Радэман)]]''' | | ''Ratman'' (''Radman'', ''Rademann'') <br> Rado (Rato) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Радзімін|Радзімін (Радмін)]] | | Rado + Minno | ''Minrath'' (''Menrad'') <br> Rado (Rato) + Minno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзімонт]]''' | | ''Radmunt'' (''Ratemund'') <br> Rado + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Разела|Разела (Расель, Разель, Разэль, Ражэла)]]''' | — | ''Razala'' (''Rassel'') <br> Razo (Rasse) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рам]]''' | — | ''Ramo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Раміла|Раміла (Рамэль)]]''' | — | ''Ramilo'' (''Ramel''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ramo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамут|Рамут (Рамот, Рамуць)]]''' | — | ''Ramut'' <br> Ramo + -t- <br> Ramo + Mot (Muta) | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамша]]''' | — | ''Ramsch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Ramysch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Ramesch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Rames''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ramo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамаўт]]''' | | ''Ramaldus'' (''Ramolt'', ''Ramoudt'') <br> Ramo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамант|Рамант (Рамунт, Ромунт, Ромунд)]]''' | | ''Ramunt'' <br> Ramo + Mund (Munt) <br> ''Romont'' (''Romundus'') <br> Hrodo (Roda) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рань]]''' | — | ''Rano'' (''Rahn'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Раніла]]''' | — | ''Ranila'' <br> Rano + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ранвід]]''' | | ''Ranoid'' (''Ranvid'') <br> Rano + Wido | ''Widerannus'' <br> Wido + Rano |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ранда|Ранда (Рант, Рэнт, Рандзь)]]''' | — | ''Rando'' (''Ranto'', ''Rento'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рандзіла]]''' | — | ''Randilo'' <br> Rando + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рандзін]]''' | — | ''Randinus'' (''Randenus'') <br> Rando + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рандар|Рандар (Рандэр)]]''' | [[Ерандзь]] | ''Randhar'' (''Randhere'') <br> Rando + Heri (Hari) | ''Herrand'' (''Harranth'') <br> Heri (Hari) + Rando (Ranto) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рука (імя)|Рука (Рук)]]''' | — | ''Rucco'' (''Rocco'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рокіль|Рокіль (Рукель, Рукля)]]''' | — | ''Rocula'' (''Rochilo'', ''Rukiel''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Ruclo'') <br> Rucco (Rocco) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рукша]]''' | — | ''Rocksch'' <br> Rucco (Rocco) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Руга]]''' | — | ''Rugo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Руген (імя)|Руген (Ругін)]]''' | — | ''Rugin'' <br> Rugo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рувіль]]''' | — | ''Rowilo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рума|Рума (Рум, Ром, Ромь)]]''' | — | ''Rumo'' (''Ruom'', ''Rom'', ''Hruam'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамейка|Рамейка (Румейка, Роміка)]]''' | — | ''Rümecke'' (''Hromiko'') <br> Rumo (Hruam) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Румель|Румель (Ромель, Румуль)]]''' | — | ''Rummel'' (''Rommel'') <br> Rumo (Ruom) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Румін|Румін (Ромен)]]''' | — | ''Rumin'' (''Romenus'') <br> Rumo (Ruom) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ромат]]''' | — | ''Romatus'' <br> Rumo (Ruom) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Румш|Румш (Ромыш, Ромш)]]''' | — | ''Rumsch'' (''Römisch'') <br> Rumo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Румбольд|Румбольд (Румпольд, Румбоўд, Рамбальт, Ромбаль)]]''' | | ''Rumbold'' (''Rumpolt'', ''Rumbaut'', ''Rumbolt'', ''Rumpel'') <br> Rumo + Bald (Boldt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ромбут|Ромбут (Румбут)]]''' | | ''Rombodus'' <br> Rumo (Ruom) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамвольт|Рамвольт (Румвольд, Рамульт, Ромальд, Рамуальд)]]''' | | ''Romualt'' (''Romuald'', ''Rumolt'', ''Romald'') <br> Rumo (Ruom) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Руна (імя)|Руна (Рунь)]]''' | — | ''Runo'' (''Run'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рунейка|Рунейка (Руніка, Ранейка)]]''' | — | ''Runnecke'' (''Runica'') <br> Runo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рупейка|Рупейка (Рупка)]]''' | — | ''Rupke'' <br> Rupo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рост (імя)|Рост (Росьць, Русьць)]]''' | — | ''Rost'' (''Rust'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Русьцейка|Русьцейка (Росьцейка, Ростэк, Русьцік, Рушцейка)]]''' | — | ''Rosteck'' <br> Rost (Rust) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Расьціла]]''' | — | ''Rustil'' <br> Rost (Rust) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ростан]]''' | — | ''Rostan'' (''Ruston'') <br> Rost + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рустэн|Рустэн (Рустэнь, Ростэнь, Ростын)]]''' | — | ''Rusten'' (''Rosten'') <br> Rost (Rust) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ростаўт|Ростаўт (Росталт, Роштаўт)]]''' | | ''Rostoldus'' (''Rostaldus'', ''Rustoldus'') <br> Rost (Rust) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рык|Рык (Рэйх)]]''' | — | ''Rick'' (''Rih'', ''Reiche'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыхіла (імя)|Рыкель]]''' | — | ''Richilo'' (''Rikila'', ''Richela'') <br> Rick (Rih) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыбалт|Рыбалт (Рыбальт)]]''' | [[Болтрык]] | ''Ribald'' <br> Rick (Rih) + Bald | ''Boldericus'' <br> Bald (Boldt) + Rick |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыгала|Рыгала (Рыгель, Рыгайла, Рыкайла)]]''' | | ''Ricgela'' <br> Rick (Rih) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыконт]]''' | [[Гундэрык (імя)|Кондрыка]] | ''Rihcund'' <br> Rick (Rih) + Gunth (Kunth) | ''Condricus'' <br> Gunth (Kunth) + Rick |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыхлік]]''' | | ''Richlich'' <br> Rick (Rih) + *Lic | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рым (імя)|Рым]]''' | — | ''Rim'' (''Rimo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымейка|Рымейка (Рымка)]]''' | — | ''Rimicho'' <br> Rim + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымель]]''' | — | ''Riemel'' (''Rimila'') <br> Rim + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэмест]]''' | — | ''Rimisto'' (''Remistus'') <br> Rim + -st- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымут|Рымут (Рымуць)]]''' | — | ''Rymut''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Rim + -t- <br> Rim + Mot (Muta) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымша|Рымша (Рымуш, Рымаш)]]''' | — | ''Rymsza''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Rim + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымбут]]''' | [[Бутрым]] | ''Rimbotus'' (''Rembod'') <br> Rim + Boto (Buto) <br> Rim + Bodo (Budo) | ''Bauderrim'' <br> Bodo (Budo) + Rim |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымальд]]''' | | ''Rimald'' <br> Rim + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Рымавід (імя)|Рымавід (Рымвід, Рынвід)]] | | Rim + Wido <br> ''Rennuit'' <br> Rein + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Рымгайла|Рымгайла (Рымегель, Рымгейла, Рымгел, Рымкайл)]] | | ''Rimagil'' (''Rimgils'') <br> Rim + Gilo (< Gisel) <br> Rim + Gailo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымгальд]]''' | [[Гаўдрым]] | ''Rimigaud'' <br> Rim + Gaudo | Gaudo + Rim |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымар (імя)|Рымар (Рымер)]]''' | | ''Rimarus'' (''Rimer'') <br> Rim + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымард]]''' | | ''Rimmert'' (''Rymard'', ''Rimhart'') <br> Rim + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымконт]]''' | [[Кантрым]] | ''Rimigundus'' <br> Rim + Gunth (Kunth) | ''Gondarim'' <br> Gunth (Kunth) + Rim |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыман]]''' | | ''Rimann'' <br> Rim + Mann <br> Rick (Rih) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымант|Рымант (Рымунд, Рымунць, Рымонд)]]''' | [[Мантрым (імя)|Мантрым]] | ''Rimunt'' (''Rimund'') <br> Rim + Mund (Munt) | Mund (Munt) + Rim |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Рымтаўт|Рымтаўт (Рымталт, Рынтаўт)]] | | Rim + Teudo (Teudo) <br> ''Rintolt'' (''Rindolt'') <br> Rindr + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рынк|Рынк (Рынка, Рынг)]]''' | — | ''Rinco'' (''Ringk'', ''Ringo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рынгіла|Рынгель (Рынкель, Рынгала, Рынгайла)]]''' | — | ''Ringel'' (''Rinkel'', ''Ringilo'') <br> Rinco (Ringk) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рынкун]]''' | — | ''Ringun'' <br> Rinco (Ringk) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рынгольд (імя)|Рынгольд (Рынгальд, Рынгвальд)]]''' | | ''Ringold'' (''Ringwald'') <br> Rinco (Ringk) + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыда|Рыда (Рыд, Рыдзь)]]''' | — | ''Rido'' (''Rito'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыдзіка|Рыдзіка (Рыдык)]]''' | — | ''Redeco'' <br> Rido + -k- <br> Rado + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыдэль|Рыдэль (Рытэль)]]''' | — | ''Riedel'' <br> Rido (Rito) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рытэн]]''' | — | ''Rieden'' <br> Rido (Rito) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рытаўт]]''' | | ''Ritoldus'' (''Ritaud'') <br> Rido (Rito) + Waldo (Walt) | ''Waltrid'' <br> Waldo (Walt) + Rido <br> ''Theutrid'' <br> Teudo (Teuth) + Rido |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыдмонт]]''' | | ''Redmund'' <br> Rido + Mund (Munt) <br> Rado + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саба]]''' | — | ''Saba'' (''Sabas'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сабіла (імя)|Сабіла (Сабела, Сабуль, Забіла, Забела, Забель, Жабела)]]''' | — | ''Sabilo'' (''Sabel'', ''Sabulo'') <br> Saba + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сабіна|Сабіна (Сабін)]]''' | — | ''Sabine'' <br> Saba + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Шабэр|Шабэр (Шабер)]]''' | | ''Sabherus'' <br> Saba + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сава (імя)|Сава]]''' | — | ''Soava'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Савіла|Савіла (Савула, Савала, Савуль, Саваль, Саўль, Завіла, Шавіла, Савель, Шавела)]]''' | — | ''Savilo'' (''Sauulo'', ''Savalo'', ''Saul'') <br> Soava + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Савігайла|Савігайла (Саўгел, Салгел)]]''' | | ''Savigello'' <br> Soava + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Савігін|Савігін (Саўгін, Савукін, Саўген, Шаўген, Шаўкін, Жаўгін)]]''' | | ''Sawkin'' <br> Soava + -kin <br> Savas + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саўгут|Саўгут (Саўгуць)]]''' | | ''Savegotus'' (''Savegotis'') <br> Soava + Gudo (Godo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саўконт]]''' | | ''Savegonte'' <br> Soava + Gunth (Cund) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Савімонт]] | | Soava + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саўрык|Саўрык (Сеўрык)]]''' | | ''Savericus'' (''Severicus'') <br> Soava + Rim | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Савірым]] | | Soava + Rim | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сак|Сак (Зак, Шак, Жак, Зага, Жага)]]''' | — | ''Sack'' (''Sacco'', ''Saage'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сакель|Сакель (Жакель, Жагіль, Шакель)]]''' | — | ''Sakel'' (''Sagilo'') <br> Sack + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сакень|Сакень (Сакен, Сакін, Шакен, Загень)]]''' | — | ''Sacken'' (''Sagin'') <br> Sack + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жагель|Жагель (Загала, Жагала, Сагайла, Жагайла)]]''' | | ''Sagel'' (''Sagalo'') <br> Sack (Saage) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жагар|Жагар (Загар, Закар, Жакор)]]''' | | ''Sagar'' (''Sahker'') <br> Sack (Saage) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сала (імя)|Сала (Шаль, Заль, Жоль)]]''' | — | ''Salvo'' (''Sallo'', ''Selo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Салейка|Салейка (Салука, Салік, Салька, Шалейка, Залейка, Жалека, Жалейка, Сялейка)]]''' | — | ''Saleko'' (''Salucho'', ''Salico'', ''Selke'') <br> Salvo (Sallo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Салін]]''' | — | ''Salina'' <br> Salvo (Sallo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Салата (імя)|Салата (Саладзь)]]''' | | ''Saletho'' (''Salat'', ''Salado'') <br> Salvo (Sallo) + -t- | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сельвін|Сельвін (Салавін, Шалавін)]]''' | | ''Selwin'' (''Salawins'', ''Seleuuin'') <br> Salvo (Selo) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сальгер|Сальгер (Зальгер, Жалагер, Шалагір)]]''' | | ''Salger'' (''Salager'') <br> Salvo (Sallo) + Gero | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Салкірд|Салкірд (Саўгірд, Саўгард)]]''' | | ''Salgerd'' (''Salgerðr'', ''Salgard'') <br> Salvo (Sallo) + Gerd (Gyrd) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саламан|Саламан (Сальман, Саліман, Шаламан, Саўман, Саламен)]]''' | | ''Salaman'' (''Salman'', ''Saleman'') <br> Salvo (Sallo) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жалмонт]]''' | | ''Salmond'' (''Salamund'') <br> Salvo (Sallo) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сань]]''' | — | ''Sanno'' (''Senne'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Санель|Санель (Саніль, Сяніла, Сініла, Сенель, Сініль)]]''' | — | ''Sanilo'' (''Senilo'') <br> Sano (Senne) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сангушка|Сангаў (Сангушка)]] | | Sano + Gawo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Санда|Санда (Санта, Занта, Шанда)]]''' | — | ''Sando'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сандзейка]]''' | — | ''Sandika'' <br> Sando + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жандзель|Жандзель (Шэндзель)]]''' | — | ''Sandel'' (''Sendel'') <br> Sando + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сантаўт|Сантаўт (Жонтаўт)]]''' | | ''Santold'' <br> Sando + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зантэр|Зантэр (Жантар, Сантыр, Шантэр, Зандэр, Зандар, Сандар, Шандэр, Шандар)]]''' | | ''Santer'' (''Sandheri'', ''Santari'') <br> Sando + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шандрык]]''' | | ''Sandrih'' <br> Sando + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сар|Сар (Сер, Сэр, Зара, Шар)]]''' | — | ''Sarus'' (''Serre'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарэйка|Сарэйка (Сарака, Зарык, Сярэйка, Сэрэйка, Серака, Шарэйка, Шарка, Жарэйка)]]''' | — | ''Saracho'' (''Saricho'', ''Serecho'') <br> Sarus (Serre) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарала|Сарала (Зарала, Сарул, Серуль, Сарыла, Сарэла, Сарэль, Шэрэль)]]''' | — | ''Saralo'' (''Serulus'', ''Sarilo'', ''Sarelo'') <br> Sarus (Serre) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сярбут|Сярбут (Сарбут)]]''' | | ''Serbutt'' (''Saraboto'') <br> Sarus (Serre) + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарвід|Сарвід (Зарвід, Сэрвід, Шэрвід)]]''' | | ''Sarvidis'' <br> Sarus + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарвіла|Сарвіла (Сярвіла, Сэрвіла, Шэрвіла)]]''' | | ''Sarvilo'' (''Servil'') <br> Sarus + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саргель|Саргель (Саргейла, Саргайла, Сяргель, Сяргайла)]]''' | | ''Sargeli'' <br> Sarus + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саргонт]]''' | | ''Sergunda'' <br> Sarus (Serre) + Gunth | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саргоўд|Саргоўд (Саргаўт, Сарголт)]]''' | | ''Saregaud'' <br> Sarus + Gaud | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саргут|Саргут (Саргода, Саргот, Шэргут, Саркут)]]''' | | ''Sargood'' (''Sergudo'', ''Serecutus'') <br> Sarus + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарман|Сарман (Сермана, Шараман)]]''' | | ''Saraman'' (''Sermanus'') <br> Sarus + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сармонт|Сармонт (Шармонт, Жармонт, Жэрмунт)]]''' | | ''Sarmund'' (''Saramund'') <br> Sarus + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Застаўд (імя)|Застаўд (Застальд, Зашталд, Зашталт, Жостаўд, Жосталт, Жажтаўт, Шэйстаўт)]] | | Zeiz + Teudo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Свала|Свала (Швала)]]''' | — | ''Swala'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Свалегед (імя)|Свалегед (Сьвелегат)]] | | Swala + Gedo (Geto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жвангін|Жвангін (Звангін)]]''' | | ''Suanikin'' (''Schwankinna'') <br> Svano + -kin <br> Svano + Ginno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвінт|Сьвінта (Сьвіта, Сьвець, Жвін, Сьвен, Швінта)]]''' | — | ''Suint'' (''Swind'', ''Suitha'', ''Schwenn'', ''Schwindt'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвінцейка|Сьвінцейка (Зьвініка, Сьвецека)]]''' | — | ''Suithiko'' (''Schwincke'', ''Schwindtke'') <br> Suint (Suitha) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвінтыла (імя)|Сьвінтэла (Сьвінтала, Швінтэль, Сьвітэль, Сьвідэль, Зьвіндзель, Зьвінель)]]''' | — | ''Svinthila'' (''Suitila'', ''Suentilo'') <br> Suint + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвідон|Сьвідон (Сьвідун)]]''' | — | ''Suidun'' (''Switun'') <br> Suint + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жывінбуд (імя)|Жывінбуд]]''' | | ''Switbodo'' <br> Suint (Suitha) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сьвентагал|Сьвентагал (Зьвінгель, Жвінгель)]] | | Suint + Gailo | ''Galsuintha'' (''Gelsuint'') <br> Gailo (Gelo) + Suint |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Швендэр|Швендэр (Сьвіндэр, Сьвідэр, Свэндар, Сьвінтар, Швыдэр)]]''' | | ''Schwender'' (''Swindheri'', ''Swidher'', ''Schwieder'') <br> Suint (Suitha) + Heri | ''Heriswind'' <br> Heri + Suint (Swind) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сьвінтарог (імя)|Сьвінтарог (Сьвентарог, Швінтарог, Швентарог)]] | | Suint + Rago | ''Raginswinda'' <br> Rago + Suint (Swind) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сьвідрыгайла (імя)|Сьвідрыгайла (Сьветрыгайла, Швітрыгайла, Сьвідрыгела)]] | | Suedrik (Swithric) + Gailo (Gelo) <br> Suint + Ricgela <br> Suint (Suitha) + Rick (Rih) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвінтаўт|Сьвінтаўт (Сьвенталд, Сьвентальд)]]''' | | ''Switald'' (''Swindolt'') <br> Suint (Suitha) + Waldo (Walt) <br> Suint (Suitha) + Teudo (Taut) | ''Waltswind'' <br> Waldo (Walt) + Suint (Swind) <br> ''Theutsuint'' <br> Teudo (Teuth) + Suint |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зыбела|Зыбела (Сыбель)]]''' | — | ''Sibilo'' <br> Sibo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зіга (імя)|Жыга (Зыга, Жык, Жэга)]]''' | — | ''Sigo'' (''Sick'', ''Segga'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зігіла (імя)|Жыгіла (Сыгіла, Сігіл, Шыгель, Жыгуль, Жыгла, Зегель, Зекель, Секіл)]]''' | — | ''Sigilo'' (''Segil'', ''Siekel'') <br> Sigo (Sick) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыгун|Жыгун (Зыгун, Жыгон)]]''' | — | ''Sigun'' (''Siguni'') <br> Sigo (Sick) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зыбальт|Зыбальт (Зыбульт)]]''' | | ''Sibald'' (''Sibold'') <br> Sigo + Bald | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыбар|Жыбар (Зыбар, Зыбэр, Сібар, Сыбэр, Жыбэр, Шыбар, Шэбар)]]''' | | ''Siber'' (''Sibar'') <br> Sigo + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыбарт|Жыбарт (Жыбэрт, Зыбарт, Зыбэрт, Шыбарт, Жыбірт)]]''' | | ''Siebart'' (''Sybert'', ''Sigbert'') <br> Sigo + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зігібут|Зігібут (Зыбут, Жыбуда, Жыбуць, Шыбот, Шыбут, Зэбут, Шэбут)]]''' | | ''Sigibot'' (''Sieboth'', ''Sibodo'') <br> Sigo (Segga) + Boto (Buto) <br> Sigo + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жывальт|Жывальт (Зывальт, Зэвэльт)]]''' | | ''Siwaldus'' (''Sigiwald'') <br> Sigo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зіварт|Зіварт (Жыварт, Сіварт)]]''' | | ''Siwart'' (''Sigiward'') <br> Sigo + Wardo (Warto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыгаўд|Жыгаўд (Шыгаўдзь)]]''' | | ''Sigaud'' <br> Sigo + Gaudo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зыгел|Зыгел (Зыгель, Зэгала, Сігель, Жыгель, Жыгала, Сігайла, Жыгайла)]]''' | | ''Sigelo'' (''Sigala'', ''Sigel'', ''Segel'') <br> Sigo (Segga) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зэгерд|Зэгерд (Жыгарт, Сігірд)]]''' | | ''Segard'' (''Sigerd'', ''Sigart'', ''Sigird'', ''Siggard'') <br> Sigo (Segga) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зыгер|Зыгер (Зыгар, Жыгер, Жыгар, Жыкар, Шыкер, Зэгар)]]''' | | ''Siger'' (''Sigher'', ''Sikar'') <br> Sigo (Sick) + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыгуць|Жыгуць (Жыгота)]]''' | | ''Sigot'' (''Sægut'') <br> Sigo + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Шыдаг]]''' | | ''Sidag'' (''Sigdag'') <br> Sigo + Dago | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зыман|Зыман (Зыгман, Жыгман, Жыман, Зымань)]]''' | | ''Sieman'' (''Siegmann'') <br> Sigo + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сімут|Сімут (Сымут, Шымут)]]''' | | ''Simot'' (''Sigimout'') <br> Sigo + Mot (Muta) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыгімонт|Жыгімонт (Зыгмунт, Жыкмонт, Зымонт, Сымунт, Сімонт)]]''' | | ''Sigimunt'' (''Sigimund'', ''Zygmont''{{Заўвага|name="Польшча"}}, Żygmont{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Simund'', ''Symont'') <br> Sigo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зэгрыда]]''' | | ''Segrida'' (''Sigrida'') <br> Sigo (Segga) + Rido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шэйбар]]''' | | ''Seiber'' <br> *Seio + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сайбут|Сайбут (Сэйбот, Сейбут, Сэйбут, Шэйбут)]]''' | | ''Seyboth'' (''Seiboth'') <br> *Seio + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зэйвальд|Зэйвальд (Жэйвэльт)]]''' | | ''Seywaldus'' (''Seivalt'') <br> *Seio + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саймонт|Саймонт (Саймунт, Сеймант, Шэймант, Жаймонт)]]''' | | ''Seymund'' (''Seimund'') <br> *Seio + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зынь|Зынь (Сінь, Зын, Жынь, Жын)]]''' | — | ''Sino'' (''Sini'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сінгер|Сінгер (Сынгер, Шынгер, Шынгір)]]''' | | ''Singer'' (''Singar'') <br> Sino + Gero | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зінар]]''' | | ''Siner'' (''Sinner'') <br> Sino + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зынгель|Зынгель (Жынгель, Жынгал, Жынгіль, Сынгайла, Сінгайла)]]''' | | ''Singel'' (''Singilo'') <br> Singo + -l- <br> ''Sinigala'' <br> Sino + Gailo (Galo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жында|Жында (Зында)]]''' | — | ''Sindo'' (''Sindt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сындык|Сындык (Сындзік, Сіндзік)]]''' | — | ''Sindico'' <br> Sindo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жындуль|Жындуль (Жындэль, Жынтэль)]]''' | — | ''Sindulus'' (''Sindel'', ''Sintela'') <br> Sindo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шымбольт]]''' | | ''Sinbald'' (''Sendebald'') <br> Sindo (Sindt) + Bald (Boldt) | ''Baltsint'' <br> Bald + Sindo (Sindt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сынталт|Сынталт (Сынтаўт)]]''' | | ''Sintualdus'' (''Sindolt'') <br> Sindo + Waldo (Walt) | ''Waltsinda'' <br> Waldo (Walt) + Sindo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сіндэр|Сіндэр (Сындэр, Шындэр, Шынтар)]]''' | | ''Sinder'' (''Sindheri'', ''Sintar'') <br> Sindo + Heri | ''Ersind'' <br> Heri + Sindo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скальк|Скальк (Скал, Сколк, Шальк)]]''' | | ''Scalc'' (''Schalch'', ''Schelck'') | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скольберт]]''' | | ''Skolbert'' <br> Scalc (Schalch) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Скальбут]] | | Scalc (Schalch) + Boto (Buto) | ''Butaskalks'' <br> Boto (Buto) + Scalc |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скаламонт (імя)|Скаламонт (Скамонд, Скамонт)]]''' | | ''Scelemundus'' (''Scelemondo'', ''Scemund'') <br> Scalc (Schalch) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Скольд]]''' | — | ''Sculd'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Скалдвіл|Скалдвіл (Скаўдвіл)]] | | Sculd + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Скаўгерд|Скаўгард (Сколгірд, Скаўдэгірд)]]''' | | ''Skowgard'' (''Skovgaard'', ''Skjaldgerðr'') <br> Sculd + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скера|Скера (Скіра)]]''' | — | ''Scira'' (''Sciri'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скірыла|Скірыла (Скерэль, Скірэль, Скерла)]]''' | — | ''Scirilo'' (''Skerilo'') <br> Scira + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скіран]]''' | — | ''Skerun'' <br> Scira + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скірвін|Скірвін (Скервін)]]''' | | ''Scirwine'' (''Sherwin'') <br> Scira + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Скіргайла (імя)|Скіргайла (Скірыгайла, Скіргал, Шыргал)]] | | Scira + Gailo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скірман]]''' | | ''Scirman'' (''Scearmann'') <br> Scira + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скірмант|Скірмант (Скірымонт, Скірымунт, Скірмунт, Скірмунд)]]''' | | ''Sciremunt'' (''Skīrmund'') <br> Scira + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Скудэр]]''' | | ''Scoder'' <br> Scot + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сома (імя)|Сома (Сума)]]''' | — | ''Somo'' (''Sumo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саміла|Саміла (Суміла, Сумела, Сумель, Шуміла, Шумель)]]''' | — | ''Sumila'' <br> Somo (Sumo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Соман|Соман (Суман, Шуман)]]''' | — | ''Sumuni'' <br> Somo (Sumo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сомалт]]''' | | ''Somald'' <br> Somo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сумонт|Сумонт (Самонт, Шумонт)]]''' | | ''Sommund'' <br> Somo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Стана|Стана (Штэйн)]]''' | — | ''Steina'' (''Stean'', ''Sten'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Станіка|Станіка (Станейка)]]''' | — | ''Steneke'' (''Steinicke'') <br> Steina (Stean) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Станвіла]] | | Steina (Stean) + Wilo | ''Wilstan'' <br> Wilo + Steina (Stean) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Стангель|Стангель (Штангель)]]''' | | ''Stengel'' (''Stangel'') <br> Steina (Stean) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Стангір|Стангір (Станкар, Штэнгер)]]''' | [[Керстэн]] | ''Staniger'' (''Stanker'', ''Stankar'', ''Steiniger'') <br> Steina (Stean) + Gero (Giro) | ''Kerstin'' (''Girstano''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gero (Kero) + Steina (Sten) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Суг|Суг (Шук)]]''' | — | ''Sugo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сугінт|Сугінт (Сугент)]]''' | | ''Sugenti'' <br> Sugo + Gento <br> Sugo + -nd- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жугар|Жугар (Жугер)]]''' | | ''Sugarius'' (''Suger'') <br> Sugo + Heri (Hari) <br> ''Sutgarius'' <br> Sudo + Gero | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Суда|Суда (Сута, Судзь, Суць, Жудзь)]]''' | — | ''Sudo'' (''Suto'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судзіла|Судзіла (Судзель, Суціла, Шудзіла)]]''' | — | ''Sudila'' (''Sudela'') <br> Sudo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судзень|Судзень (Судзін, Шудзень, Жудзін)]]''' | — | ''Suden'' <br> Sudo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сударг]]''' | | ''Sudergo'' <br> Sudo + Argo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судар|Судар (Судзер, Сутар, Жудзер)]]''' | | ''Suderus'' (''Sudarius'', ''Sutari'') <br> Sudo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сутарт]]''' | | ''Sutardus'' (''Suthardus'') <br> Sudo (Suto) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судман]]''' | | ''Sudhman'' <br> Sudo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судымуд]]''' | | ''Sutmodis'' <br> Sudo (Suto) + Mot (Moda) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судзімонт (імя)|Судзімонт (Судымунд, Судымунт)]]''' | | ''Sudhmund'' <br> Sudo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зута|Зута (Зота, Жута, Жуць, Жоць)]]''' | — | ''Zuto'' (''Zotto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зутан]]''' | — | ''Zotan'' <br> Zuto (Zotto) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жутаўт|Зутаўт (Зотаўт, Жутальт, Жутаўт)]]''' | | ''Zotolt'' <br> Zuto (Zotto) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Суня|Суня (Шуня)]]''' | — | ''Sunja'' (''Sonna'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Соніка|Соніка (Шунейка)]]''' | — | ''Sonnica'' (''Sunneke'') <br> Sunja (Sonna) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сунела]]''' | — | ''Sunilo'' (''Sunila'') <br> Sunja + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сонбут]]''' | | ''Sonobodis'' <br> Sunja (Sonna) + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сунігайла (імя)|Сунігайла (Сунгал, Сангел, Шангайла, Зонгал, Жонгал)]]''' | | ''Sunigelo'' <br> Sunja + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сунгард|Сунгард (Сонгард)]]''' | | ''Sungart'' (''Songarta'') <br> Sunja + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сонгуць|Сонгуць (Жонкуць)]]''' | | ''Sungod'' (''Sunegod'') <br> Sunja (Sonna) + Gudo (Guta) | ''Godsune'' <br> Gudo + Sunno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сонкін|Сонкін (Сунгін, Сонгін)]]''' | | ''Sunken'' <br> Sunja (Sonna) + -kin <br> Sunja (Sonna) + Ginno (Genno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сунда|Сунда (Сонда, Зунда, Жунд)]]''' | — | ''Sundo'' (''Sondo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сундаўт|Сундаўт (Сунтаўт, Сонтаўт)]]''' | | ''Sundolt'' (''Sunduald'') <br> Sundo + Waldo (Walt) <br> Sundo + Teudo (Daut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сундар]]''' | | ''Sunder'' (''Sunthar'') <br> Sundo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зусель]]''' | — | ''Susilo'' <br> Suso + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сыр (імя)|Сыр (Сыса, Сур, Зыра)]]''' | — | ''Sirio'' (''Siso'', ''Surro'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сірэйка|Сірэйка (Сірык, Сірка, Сырэйка, Шырэйка, Зырка, Жырка)]]''' | — | ''Sireke'' (''Sirica'') <br> Sirio + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сырбут|Сырбут (Сірбут, Сурбот)]]''' | | ''Sirobodus'' (''Sisebut'') <br> Sirio (Siso) + Boto (Buto) <br> Sirio (Siso) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сырвід|Сырвід (Сырвіт, Сэрвіт, Шырвіт, Шырвід, Сурвід, Журвід)]]''' | | ''Sisuita'' (''Sesuito'') <br> Sirio (Siso) + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сурвіла|Сурвіла (Сурвіл, Сурывіла, Шурвіла, Сырвіла, Шырвіл)]]''' | | ''Surville'' <br> Sirio (Surro) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сурвін|Сурвін (Шырвін, Жырвін)]]''' | | ''Surawine'' <br> Sirio (Surro) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сіргірд]]''' | | ''Sirigardus'' <br> Sirio + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сургонт|Сургонт (Сыргунт, Суркунт, Сургун, Сурконт, Суркант)]]''' | | ''Sisigunda'' (''Surrigvn'') <br> Sirio (Siso) + Gunth <br> ''Surgant'' <br> Sirio (Surro) + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сіргоўд|Сіргоўд (Сургоўд, Сіргольд)]]''' | | ''Siriaud''{{Заўвага|у гэтай зафіксаванай у крыніцах форме g перайшло ў i}} <br> Sirio (Surro) + Gaud | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сіргут|Сіргут (Сіргуд, Сыргут, Шыргут, Сургут)]]''' | | ''Sireguti'' (''Sisagut'') <br> Sirio (Siso) + Gudo (Guta) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сурман|Сурман (Шурман, Шурмен, Шырман)]]''' | | ''Surman'' <br> Sirio (Surro) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сурмін|Сурмін (Шырмін)]] | | Sirio (Surro) + Minno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Шырмер|Шырмер (Шышымар, Жыжмар, Жыжмэр)]]''' | | ''Sisimir'' <br> Sirio (Siso) + Mero (Miro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сысымунд|Сысымант (Сысмунт, Сірмонт, Шырмунт, Зырмант, Жырмант, Жырмунт)]]''' | | ''Sisemund'' (''Sirmont'', ''Sirmund'') <br> Sirio (Siso) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сір’ят|Сір’ят (Сыр’ят, Сур’ят)]] | | Sirio (Surro) + Joto <br> Sirio (Surro) + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сіт (імя)|Сіт (Сіда, Сіць, Сідзь, Зыд, Зыдзь, Жыць, Жыд)]]''' | — | ''Sito'' (''Sido'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жыдзейка|Жыдзейка (Жыдык, Сыдыка, Сідзіка, Сідзейка, Сядзейка)]]''' | — | ''Siddeke'' (''Siedeck'', ''Sidicho'') <br> Sito (Sido) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сіціла|Сіціла (Зыдэль, Жыдзель, Шытыла, Сяціла)]]''' | — | ''Sitil'' (''Sidila'', ''Siedel'') <br> Sito (Sido) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зіцін|Зіцін (Жыцень, Жыдэн)]]''' | — | ''Sittin'' (''Sidden'') <br> Sito + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жыдавін|Жыдавін (Зідавін)]]''' | | ''Sidewine'' <br> Sito (Sido) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сыдэр|Сыдэр (Жыдар)]]''' | | ''Sidierius'' (''Seederius'') <br> Sito (Sido) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жытмунт|Жытмунт (Жытамонт)]]''' | | ''Sidimund'' <br> Sito (Sido) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сявела]]''' | — | ''Sevila'' <br> Sevia + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таль (імя)|Таль (Дала)]]''' | — | ''Talo'' (''Telo'', ''Dahl'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Талейка|Талейка (Таліка, Талька, Далека)]]''' | — | ''Taleke'' (''Taliko'', ''Talke'', ''Dalleke'') <br> Talo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таліла|Таліла (Талела)]]''' | — | ''Thalilo'' (''Tellelli'') <br> Talo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дальна|Дальна (Дален, Тален)]]''' | — | ''Dalina'' (''Dallen'', ''Thalen'') <br> Talo (Dahl) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Талюш|Талюш (Талюша)]]''' | — | ''Talsche'' (''Dalusch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Talo + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Талівойша|Талівойша (Талівош, Тальвэш)]] | | Talo + Waiso (Voysch) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дальман|Дальман (Тальман)]]''' | | ''Dalman'' (''Tallman'') <br> Talo (Dahl) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Талмут]]''' | | ''Talamot'' (''Talmut'') <br> Talo + Mot (Muto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Талімонт (імя)|Талімонт (Талімунт, Тальмонт, Далмунт)]]''' | | ''Talamundus'' (''Talmont'', ''Dalmund'') <br> Talo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таліят|Таліят (Талет, Талят, Далят)]]''' | | ''Talet'' <br> Talo + Joto <br> Talo + Hatho (Adi) <br> Talo + -t- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тора (імя)|Тора (Тара, Тура)]]''' | — | ''Torro'' (''Tara'', ''Turo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Турэйка|Турэйка (Турэка, Тарэйка)]]''' | — | ''Thureke'' <br> Torro (Turo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Турэла|Турэла (Турэль, Тарыла)]]''' | — | ''Turrell'' (''Darila'') <br> Torro (Turo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Турын (імя)|Турын (Торень, Торн)]]''' | — | ''Torin'' <br> Torro (Turo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тарант|Тарант (Турант, Таранда)]]''' | — | ''Tourant'' (''Turant'', ''Tourand'', ''Tharanth'') <br> Torro (Turo) + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тарут|Тарут (Таруць)]]''' | — | ''Tarut'' <br> Torro (Tara) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дарбут]]''' | | ''Darebodus'' (''Thorbod'') <br> Torro (Tara) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Торвальд (імя)|Таральд (Торальдзь, Таралд)]]''' | | ''Taruald'' (''Thorald'') <br> Torro + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тарвід|Тарвід (Торвід, Дарвід)]]''' | | ''Torvid'' (''Darvid'') <br> Torro + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дарвіл]]''' | | ''Tharuila'' (''Dorvil'') <br> Torro (Tara) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Турвін]]''' | | ''Thurwine'' (''Torvin'') <br> Torro (Turo) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Торыгаўт]]''' | | ''Torgaut'' (''Þórgautr'') <br> Torro + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тарман|Тарман (Дарамен)]]''' | | ''Tormann'' <br> Torro + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дармонт|Дармонт (Дормант)]]''' | | ''Darmundus'' (''Dormont'', ''Tormund'') <br> Torro (Tara) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўда (імя)|Тоўт (Тэўт, Тэўць, Тоўць, Доўт, Доўда, Толт, Долт, Дзіт)]]''' | — | ''Teudo'' (''Teuth'', ''Deut'', ''Taut'', ''Daut'', ''Ditt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тыдзіка|Тыдзіка (Тоўтка, Тоўтык, Талцік, Толтык, Тытэйка, Тэтэйка, Доўтка)]]''' | — | ''Thiediko'' (''Theudiko'', ''Tetiko'') <br> Teudo (Teuth) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўдыла (імя)|Таўціл (Тэўціл, Тоўтэль, Тальціл)]]''' | — | ''Teutilo'' <br> Teudo (Taut) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дудан|Дудан (Даўтан)]]''' | — | ''Dudan'' (''Deotan'', ''Theudan'') <br> Teudo (Deut) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўтэн|Таўтэн (Таўдзін)]]''' | — | ''Teuten'' (''Teudin'', ''Theotin'') <br> Teudo (Taut) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тыбарт]]''' | | ''Tiebert'' (''Teutbert'') <br> Teudo (Teuth) + Bert | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўтабод (імя)|Таўбут (Дыбут, Цябот, Цебут, Табут)]]''' | [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]] | ''Teubod'' (''Diebot'', ''Thiabod'', ''Teutbodus'') <br> Teudo (Taut) + Bodo (Budo) <br> Teudo (Teuth) + Boto (Buto) <br> ''Taboth'' <br> Dago + Boto (Buto) | ''Butaldus'' (''Botaldus'') <br> Boto (Buto) + Teudo (Taut) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тоўтвал]]''' | | ''Teodwal'' <br> Teudo (Taut) + Wal | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўдавальд (імя)|Тэльтаўт (Дзівалт, Дзевалт, Тывульт)]]''' | | ''Teutald'' (''Diwolt'', ''Dewalt'', ''Theudovald'') <br> Teudo (Deut) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўтвід|Таўтвід (Таўдвід, Таўвід)]]''' | | ''Teutwidis'' (''Teudoidis'') <br> Teudo (Taut) + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл (Тэўтывіл, Таўдвіл, Даўтвіл, Даўдвіл)]]''' | [[Вілтаўт]] | ''Theudowills'' (''Theowilh'') <br> Teudo (Taut) + Wilo | ''Wiltolt'' <br> Wilo + Teudo (Taut) <br> Wilto + Teudo (Taut) <br> Wilto + Waldo (Walt) <br> ''Wilithuta'' <br> Wilo + Teudo (Teuth) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўтвін|Таўтвін (Тэтвін)]]''' | [[Вінтаўт]] | ''Teutwin'' (''Tietwin'') <br> Teudo (Taut) + Wino | ''Wintold'' <br> Wino + Teudo (Taut) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тоўтэр|Тоўтэр (Доўтар, Даўтэр, Тытар)]]''' | | ''Theuter'' (''Deuter'', ''Thiether'') <br> Teudo (Teuth) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Доўтарт|Доўтарт (Даўторт, Даўдэрт)]]''' | | ''Deutert'' (''Dautert'', ''Deudert'', ''Teuthart'') <br> Teudo (Daut) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўцігін|Таўцігін (Таўдзікін, Таўдгін, Таўткін, Таўдкін, Талцігін, Таўгін, Таўген)]]''' | [[Гінтаўт]] | ''Theudekin'' (''Deutgen'', ''Duethekin'') <br> Teudo (Deut) + -kin <br> Teudo (Deut) + Ginno | ''Gentaltus'' <br> Ginno (Genno) + Teudo (Taut) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўцігіл]]''' | | ''Theudigilius'' <br> Teudo (Taut) + Gilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўгінт|Таўгінт (Таўтгінт)]]''' | | ''Theogint'' <br> Teudo (Taut) + Gento | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўцігерд|Таўцігерд (Тэўтыгерд, Таўгірт)]]''' | | ''Teutgerdis'' (''Teutgardis'') <br> Teudo (Taut) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тыдман|Тыдман (Дытман, Дзітман, Дзітмань)]]''' | | ''Tiedmann'' (''Ditman'', ''Teutman'') <br> Teudo (Deut) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Таўцімін|Таўцімін (Таўтмін)]] | | Teudo (Taut) + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўдырых|Тыдрых (Тыдрык, Дытрых, Дыдрых, Дыдрык, Дзітрык, Дзетрык)]]''' | | ''Thidrich'' (''Ditricus'', ''Didrik'', ''Dettrich'', ''Theutrich'') <br> Teudo (Ditt) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Транята (імя)|Транята (Трайнята, Трайнят, Трайнат, Транят)]] | | Troannus + Joto <br> Troannus + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Труда|Трут (Труць, Трод, Трот, Торт, Друт, Друта, Друць, Дорт)]]''' | — | ''Trudo'' (''Drutus'', ''Trut'', ''Drott'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Друцейка|Друцейка (Дардзейка)]]''' | — | ''Drudeke'' (''Drudico'') <br> Trudo (Drutus) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тартыла|Тартыла (Трудзіла, Друціла, Друтэль, Друтыль)]]''' | — | ''Trudila'' (''Drudilo'', ''Drutel'') <br> Trudo (Trut) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Труцень|Труцень (Трудзень, Друтынь, Друцень, Туртын)]]''' | — | ''Trutin'' (''Thrudine'') <br> Trudo (Drutus) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тройдзень (імя)|Тройдзень (Тройдзін)]]''' | — | ''Trodden'' (''Truiden'', ''Trodinus'') <br> Trudo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Тартавід]] | | Trudo (Trut) + Wido | ''Widrud'' <br> Wido + Trudo (Drutus) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Дротвіл|Дротвіл (Друтвіл, Дродвіл)]] | | Trudo (Drutus) + Wilo | ''Wildrud'' <br> Wilo + Trudo (Drutus) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Трубіла]]''' | — | ''Trubilo'' <br> Trubo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Туба]]''' | — | ''Tubo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тубела|Тубела (Тубіль, Тубель)]]''' | — | ''Tuobilo'' <br> Tubo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тола|Тола (Тула)]]''' | | ''Tollo'' (''Tulla'', ''Dolo'') | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дольвін]]''' | | ''Dolwin'' (''Tulwine'') <br> Tollo (Dolo) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тульгаўд|Тульгаўд (Тулакалд)]]''' | | ''Dolcaudus'' <br> Tollo (Tulla) + Gaudo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дульмант|Дульмант (Доламунт, Долмант, Дольмант, Тольмант)]]''' | | ''Tolmunt'' <br> Tollo (Dolo) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тума]]''' | — | ''Tumo'' (''Duomo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дамейка|Дамейка (Дамека)]]''' | — | ''Dommick'' (''Domec'', ''Domke'') <br> Tumo (Duomo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Туміла|Туміла (Таміла, Туміль, Тумель, Думель)]]''' | — | ''Tuomila'' (''Tumila'', ''Dummel'') <br> Tumo (Duomo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Домін]]''' | — | ''Domin'' <br> Tumo (Duomo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Домаш|Домаш (Доміш, Тумаш)]]''' | — | ''Domisch'' (''Domas''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Dumas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Tumo (Duomo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тумар (імя)|Тумар (Тумер, Домар, Томар)]]''' | | ''Thumer'' (''Domarius'') <br> Tumo (Duomo) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Даматурт]]''' | | ''Domedrudis'' <br> Tumo (Duomo) + Trudo (Trut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дундзіла]]''' | — | ''Tuntil'' <br> Tunto (Dundo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тот|Тот (Дода, Туць, Дуда)]]''' | — | ''Tota'' (''Tuoto'', ''Dodo'', ''Duda'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Туцейка|Туцейка (Дудзіка, Додык)]]''' | — | ''Tuoticha'' (''Doudiche'', ''Dodico'') <br> Tota (Tuoto, Dodo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тутыла|Тутыла (Дудэла, Дудэль)]]''' | — | ''Tuotilo'' (''Totila'', ''Dodilo'', ''Dudel'') <br> Tota (Tuoto, Dodo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дудзен|Дудзен (Дудзін)]]''' | — | ''Duden'' (''Dudin'', ''Dodin'') <br> Tota (Dodo, Tuoto) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Доман|Доман (Дотман)]]''' | | ''Domann'' (''Totman'') <br> Tota (Dodo) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гуга|Гуга (Юга)]]''' | — | ''Hugo'' (''Ugo'', ''Ucho'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Убер|Убер (Губэр, Убэр, Убар)]]''' | | ''Uber'' (''Huber'', ''Hugbero'') <br> Hugo (Ucho) + Baro <br> Oto + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Убарт|Убарт (Убэрт, Губэрт, Юбарт)]]''' | | ''Ubert'' (''Hubert'') <br> Hugo (Ucho) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Югель|Югель (Угаль, Югайла)]]''' | | ''Hugel'' (''Hugal'', ''Jugellus'') <br> Hugo (Ucho) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Уграт]]''' | | ''Hughrat'' (''Hugirat'') <br> Hugo (Ucho) + Rado (Rato) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ань|Ань (Ана, Ень)]]''' | — | ''Ano'' (''Enno'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Энейка|Энейка (Эніка, Аніка, Яніка)]]''' | — | ''Enneco'' (''Ennika'', ''Annico'') <br> Ano (Enno) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Энель|Энель (Аніла)]]''' | — | ''Enilo'' (''Anilo'') <br> Ano (Enno) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яноўд]]''' | | ''Ennold'' (''Analdus'') <br> Ano (Enno) + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Янвін|Янвін (Анвін)]]''' | | ''Anwin'' (''Anoin'') <br> Ano + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Увойна|Увойна (Увайн, Увайнь)]] | | ''Owine'' <br> Ano + Wino (Weine) <br> Ano + Uuenna (Wona) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Энгель|Энгель (Енгель, Ангель, Янгель, Янгайла)]]''' | | ''Engell'' (''Engela'', ''Angelus'', ''Angala'') <br> Ano (Enno) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ангот|Ангот (Ангуць, Анкуд, Янгут)]]''' | | ''Angodus'' (''Angot'') <br> Ano + Gudo (Got) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Анар|Анар (Янар)]]''' | | ''Anarr'' (''Anheri'', ''Enar'') <br> Ano + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Улеб]]''' | | ''Uleifr'' <br> Ano + Leifi (Laybo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аліхвер|Аліфер (Аліхвер, Аліфір)]]''' | | ''Áleifr'' (''Olipher'') <br> Ano + Leifi | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Унгер|Унгер (Юнгер)]]''' | | ''Unger'' <br> Uno + Ger | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Унта]]''' | — | Unto (Undo) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ундзіла|Ундзіла (Ундзель, Унтэль)]]''' | — | ''Undila'' (''Undela'') <br> Unto (Undo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ундэр|Ундэр (Унтэр, Ундар)]]''' | | ''Untheri'' <br> Unto (Undo) + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ур]]''' | — | ''Uro'' (''Uhr'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Урыка]]''' | — | ''Urich'' <br> Uro + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Урвік]]''' | | ''Urwick'' <br> Uro + Wigo (Wic) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Урліх|Урліх (Урлік)]]''' | | ''Urlich'' <br> Uro + *Lic <br> Udal + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Урман|Урман (Урмэн, Юрман)]]''' | | ''Urmann'' <br> Uro + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ціла|Ціла (Ціль)]]''' | — | ''Tilo'' (''Zill'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Цілен]]''' | — | ''Zillen'' (''Zilina'') <br> Tilo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Цільвін]]''' | | ''Tziliwin'' <br> Tilo (Zill) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Цільмунт|Цільмунт (Цільмонт, Тыльмонт)]]''' | | ''Zilimund'' <br> Tilo (Zill) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Цьвербут|Цьвербут (Цьвірыбут, Цьвірбот)]] | | Twerda + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Цьвермунт]] | | Twerda + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шат|Шат (Шад, Шаць, Шадзь, Жад, Зад, Жат, Зат)]]''' | — | ''Schat'' (''Schad'', ''Scato'', ''Sado'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шацейка|Шацейка (Шадзейка, Задэйка, Задыка)]]''' | — | ''Scazciho'' (''Schatko''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Schat (Schad) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шаціла|Шаціла (Шацел)]]''' | — | ''Scazelo'' (''Schätzel'', ''Schadel'') <br> Schat + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Шадзібор|Шадзібор (Шатбар, Шайтбар)]] | | Schat (Schad) + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шадзівід|Шадзівід (Жадзівід, Задвід)]]''' | | ''Zedwyd''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Schat (Sado) + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жадзьвін]]''' | | ''Saduinus'' (''Sadwin'') <br> Schat (Sado) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйка|Эйка (Айка)]]''' | — | ''Eicho'' (''Eich'', ''Aico'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйкель]]''' | — | ''Eichele'' <br> Eicho + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгант]]''' | — | ''Eigant'' (''Aigant'') <br> Eicho + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Айгуста|Айгуста (Айгуст, Агуста, Агуст)]]''' | — | ''Eggusta'' <br> Agi (Eicho) + -st- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйбар (імя)|Эйбар]]''' | | ''Eyber'' <br> Eicho (Eich) + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйбарт|Эйбарт (Эбарт, Эбэрт, Эберт)]]''' | | ''Eibert'' (''Ebart'', ''Ebert'') <br> Eicho (Eich) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйбут|Эйбут (Эйбат, Айбут, Эйбуд)]]''' | [[Ботэй]] | ''Acbuto'' (''Acbod'') <br> Agi (Eicho) + Bodo (Budo) <br> Eicho (Eich) + Boto (Buto) | ''Bótey'' <br> Boto (Buto) + Eicho (Eich) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эварт|Эварт (Эйварт, Эвэрт)]]''' | | ''Ewart'' (''Eivard'', ''Ewert'') <br> Eicho (Eich) + Wardo (Warto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйвід|Эйвід (Айвід)]]''' | | ''Övid'' (''Ecgwid'') <br> Eicho (Eich) + Wido | ''Viðey'' <br> Wido + Eicho (Eich) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйвільд|Эйвільд (Эйвільт, Эвільд, Эвільт, Айвільт)]]''' | | ''Evilda'' (''Agoildis'') <br> Eicho (Eich) + Wild | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйвінд|Эвінт]]''' | | ''Evind'' (''Eivind'') <br> Eicho (Eich) + Windo (Winito) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгаўд|Эйгаўд (Эгаўдзь)]]''' | | ''Eygautr'' (''Øygautr'') <br> Eicho (Eich) + Gaudo (Gauto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгела|Эйгела (Эйгель, Айгель, Эгела, Эйгала, Эйгайла)]]''' | | ''Eigel'' (''Aigel'') <br> Eicho (Eich) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгіл]]''' | | ''Eigil'' <br> Eicho (Eich) + Gilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгер|Эйгер (Эгер)]]''' | | ''Eygeirr'' (''ØygæiRR'', ''Eigar'') <br> Eicho (Eich) + Ger | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгерд|Эйгерд (Эйгард, Эгерд, Эйгірд, Айгірд)]]''' | | ''Eygerd'' (''Eygerðr'', ''Eigardus'', ''Eigaard'', ''Aigardus'') <br> Eicho (Eich) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгін|Эйгін (Эйкін, Айгін, Эйген)]]''' | | ''Eigina'' (''Eikin'', ''Eigen'', ''Aikin'', ''Aigina'') <br> Eicho (Aico) + Ginno <br> Eicho (Aico) + -kin | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгінт|Эйгінт (Эйгант, Эйгент, Эгінт)]]''' | | ''Eigint'' (''Eigant'') <br> Eicho (Eich) + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгот]]''' | | ''Eygoti'' (''Eyguti'', ''Øyguti'') <br> Eicho (Eich) + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйкар]]''' | | ''Aiccarius'' <br> Eicho (Aico) + Caro <br> ''Eckher'' (''Aicher'') <br> Eicho (Aico) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйруд]]''' | | ''Eirodus'' (''Eichrodus'') <br> Eicho (Eich) + Hrodo (Ruodo) | ''Rodney'' <br> Hrodo (Ruodo) + Eicho (Eich) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйман|Эйман (Эйхман, Айман)]]''' | | ''Eimann'' (''Eichmann'') <br> Eicho (Eich) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эймін|Эймін (Аймен)]]''' | | ''Eiminus'' (''Aimenus'', ''Aiminus'') <br> Eicho (Eich) + Minno (Menno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эймут]]''' | | ''Eimuth'' (''Eimuot'') <br> Eicho (Eich) + Mot (Muta) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эймант|Эймант (Эймунд, Эймунт, Аймунт, Аймонт, Эйманд, Эмант)]]''' | | ''Eymunt'' (''Eymundus'', ''Aimont'', ''Eicmund'') <br> Eicho (Eich) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйнар|Эйнар (Айнар, Эйнэр, Энар)]]''' | | ''Einar'' (''Ainar'', ''Einher'', ''Enar'') <br> Eicho (Eich) + Noro <br> Eino + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эрык|Эрык (Акрык, Ерык, Ірык, Арык)]]''' | | ''Erik'' (''Ackrich'', ''Erik'', ''Yric'', ''Orikus'') <br> Eicho (Aico) + Rick (Rih) | ''Ríkey'' <br> Rick + Eicho (Eich) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйрым|Эйрым (Айрым, Акрым, Эрым)]]''' | | ''Eckrim'' (''Agrim'') <br> Agi (Eich) + Rim | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйна]]''' | — | ''Eino'' (''Egino'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйнік]]''' | — | ''Einicke'' <br> Eino + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйта|Эйта (Эйць, Эйдзь)]]''' | — | ''Eito'' (''Eido'', ''Aito'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйціла|Эйціла (Эйдзіл)]]''' | — | ''Eitel'' (''Aidilo'') <br> Eito (Eido) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтун]]''' | — | ''Eidunn'' (''Aittuni'') <br> Eito (Eido) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтаўт|Эйтаўт (Айтаўт, Эйдаўт)]]''' | | ''Aitald'' (''Aitold'') <br> Eito (Aito) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтвіл|Эйтвіл (Эйдвіл, Эйцьвіл)]]''' | | ''Eidoila'' <br> Eito (Eido) + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтарт|Эйтарт (Айтарт, Этарт)]]''' | | ''Aitard'' (''Eidhart'', ''Ethardus'') <br> Eito (Aito) + Hardt (Hart) <br> ''Eyþrúður'' (''Aitrudis'') <br> Eicho (Aico) + Trudo (Trut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтман]]''' | | ''Eitmann'' (''Eydtman'') <br> Eito + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Эйтмін|Эйтмін (Эйцімін, Эйдмін, Этмін, Айтмін)]] | | Eito + Minno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эльзман]]''' | | ''Elsmann'' <br> Elis + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Алсмунт]]''' | | ''Ausmunds'' <br> Auso + Mund (Munt) <br> ''Elsmund'' <br> Elis + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Янда|Янда (Ант, Энт. Янт)]]''' | — | ''Ando'' (''Ende'', ''Anto'', ''Ente'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эндзель|Эндзель (Андала, Янтуль)]]''' | — | ''Endil'' (''Andela'', ''Andala'') <br> Ando (Ende) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эндзінь|Эндзінь (Андзін)]]''' | — | ''Entin'' (''Anten'') <br> Ando (Ende) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Янтаўт]]''' | | ''Antolt'' <br> Ando (Anto) + Waldo (Walt) <br> Ando (Anto) + Teudo (Taut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Антавіт]]''' | | ''Antvit'' (''Anduit'') <br> Ando (Anto) + Wito | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Андрат]]''' | | ''Andrad'' <br> Ando + Rado (Rato) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эндрык|Эндрых (Андрых, Андрык, Яндрык)]]''' | | ''Entrich'' (''Endrichs'', ''Andrich'', ''Andricus'') <br> Ando (Ende) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эрман|Эрман (Эрмэн, Ерман)]]''' | — | ''Erman'' (''Ermen'') |— |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эўдзіла|Эўдзіла (Эўціла)]]''' | — | ''Eudila'' <br> Euda + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юнк|Юнк (Юнга)]]''' | — | ''Jungo'' (''Junk'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юнгайла|Юнгайла (Юнгела, Юнгіл)]]''' | | ''Jungel'' <br> Jungo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Юнць|Юнць (Юнда)]]''' | — | ''Jundt'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Юндзіла|Юндзіла (Юндзель)]]''' | — | ''Jundel'' (''Juncila'', ''Junzila'') <br> Jundt + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юсіла]]''' | — | ''Jusila'' <br> Joso + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ява (імя)|Ява (Ева)]]''' | — | ''Aevo'' (''Evo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явін|Явін (Авін)]]''' | — | ''Evin'' (''Awin'') <br> Aevo (Evo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яўбут]]''' | | ''Eubod'' <br> Aevo (Evo) + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явалод|Яўлад (Евалт, Овальт)]]''' | | ''Ewald'' (''Avald'') <br> Aevo + Waldo <br> ''Hávaldr'' <br> Hatho + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явор|Явар (Явор, Овар)]]''' | | ''Awart'' <br> Aevo + Wardo (Warto) <br> ''Jovar'' (''Jovard'') <br> Jo + Wardo (Warto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явід]]''' | | ''Avid'' (''Áviðr'', ''Ovida'') <br> Aevo + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явіл|Явіл (Авіла, Явіла)]]''' | | ''Avila'' <br> Aevo + Wilo <br> ''Jovila'' (''Juwilo'') <br> Jo + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явільт|Явільт (Авільт, Авілт, Явілт)]]''' | | ''Awild'' (''Avildis'') <br> Aevo + Wilto (Wildo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Явойша]] | | ''Awise'' (''Êwiso'') <br> Aevo + Weise (Wiso) <br> Jo + Waiso (Voysch) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явірт|Явірт (Явірд, Авірд)]]''' | | ''Æwirth'' (''Everd'') <br> Aevo + Werta (Wirt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яўмонт|Яўмонт (Аўмонт)]]''' | | ''Eumund'' (''Awimund'') <br> Aevo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Еўна]]''' | — | ''Auno'' (''Euni'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яўнут (імя)|Яўнут (Яўнуць)]]''' | — | ''Eunat'' <br> Auno (Euni) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ама|Ама (Ям)]]''' | — | ''Amo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ямейка]]''' | — | ''Emmecke'' (''Ameke'') <br> Amo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ямаўт]]''' | | ''Amolt'' (''Emmolt'', ''Emout'') <br> Amo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яман|Яман (Аман)]]''' | | ''Aman'' <br> Amo + Mann <br> Amo + -n- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ямін|Ямін (Амін)]]''' | | ''Ammin'' (''Emino'') <br> Amo + Minno <br> Amo + -n- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Амут|Амут (Ямуць)]]''' | | ''Amota'' (''Ammud'') <br> Amo + Mot (Muto) <br> Amo + -t- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ямант|Ямант (Ямунд, Ямунт, Амонт)]]''' | | ''Amunt'' (''Ammundus'', ''Emunt'', ''Amont'', ''Amuntr'') <br> Amo + Mund (Munt) <br> ''Jomund'' <br> Jo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Якун|Якун (Акун, Якон, Акон)]]''' | | ''Hákon'' (Acun, Hacon) <br> HǫR + Cono (Cuno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ят|Ят (Яць, Ют)]]''' | — | ''Joto'' (''Juto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юцейка|Юцейка (Ютка, Ютыка, Ятэйка, Ятэка, Юдзейка, Юдзека)]]''' | — | ''Jüttke'' (''Jüdicke'') <br> Joto (Juto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ютэль|Ютэль (Юдэль, Ядэла, Ёдэль)]]''' | — | ''Jutilo'' (''Judel'') <br> Joto (Juto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юцень|Юцень (Юдзін, Юцінь)]]''' | — | ''Jutten'' (''Judin'') <br> Joto (Juto) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ютша]]''' | — | ''Jutsche'' <br> Joto (Juto) + -sch- | — |- style="background:{{Колер|ВКЛ}}" height="2px" align="left" | 1 | colspan="4" | {{Заўвага|Апроч пададзеных у табліцы імёнаў, летувіскі лінгвіст Ёзас Юркенас таксама сьцьвярджае германскія адпаведнікі для наступных імёнаў (не падаючы спасылак на іх гістарычныя ўпаміны або з спасылкай на адзінкавы ўпамін у летувізаванай форме): Альвік — Alwih; Вінвіл — Vinovil; Вінмонт — Winemunt<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 107—108, 115, 121.</ref>; Бергаўд — Bercautius; Гельгаўд — Celgaud; Гудваль — Walagaudius; Мангаўд — Manegaud<ref>Юркенас Ю. Балтийские антропоосновы LIAUB-, DAG-, GUD- // Повідомлення Української ономастичної комісії. Вип. 15. — Київ: Наукова думка, 1976. [https://books.google.by/books?id=HYM-AQAAIAAJ&q=%22+Wala+gaud+ius+Gud++%22&dq=%22+Wala+gaud+ius+Gud++%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjJnMKwuqOGAxVq_rsIHeFWA94Q6AF6BAgHEAI С. 8—9].</ref>, таксама расейская мовазнаўца Тацяна Тапарова (дачка [[Уладзімер Тапароў|Ўладзімева Тапарова]]) такім жа спосабам сьцьвярджае наступныя адпаведнікі: Таўтвальд — Theudoald; Вірвальда — Verald<ref>Топорова Т. В. Культура в зеркале языка: древнегерманские двучленные имена собственные. — Москва, 1996. С. 229.</ref>}} |} }}}} == Славянскія імёны == Ужо ў XIV — першай палове XV стагодзьдзяў адначаліся славянскія імёны ліцьвінаў: [[Віленскія мучанікі|Кумец, Круглец, Няжыла]], [[Рак (імя)|Рачко]], Некраш, Неруш, Воўчка, Жук, Качан, Братоша, Лугіна, Радзім, Чапурна ды іншыя<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61, 187, 199—200.</ref>. Пазьней сярод ліцьвінаў пашырыліся такія славянскія імёны, як [[Дабрагост]], [[Дабяслаў]], [[Завіша]], [[Прадслаў (імя)|Прадслаў]] (Прадслаў [[Даўгерд (імя)|Даўгердавіч]], Прадслаў [[Даўгінт|Даўкінтавіч]], Прадслаў [[Шадзібор]]авіч), [[Станіслаў]], [[Судзівой]], [[Уладзіслаў]] ды іншыя. Як зазначае менскі дасьледнік Алёхна Дайліда, баярын-ліцьвін мог мець славянскае імя, а сыну зноў даць германскае: напрыклад, былі такія імёны, як Мантыгайла Жукевіч, Радзівіл Багданавіч, Даўмонт Воўкавіч, Юндыл Рачковіч. З Попісу войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году відаць, што бальшыню шляхты Літоўскае зямлі (у вузкім сэнсе) складалі шляхцічы з такімі славяна-германскімі імёнамі, — з чаго відаць, што чыста ўся германская шляхта Літвы цалкам славянізавалася<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 203.</ref>. Разам з тым, сярод славянскага з паходжаньня баярства часам сустракаліся германскія (гоцкія) імёны: [[Бутрым Якубавіч Неміровіч]], [[Гетаўт Каленікавіч]]. Апроч таго, сустракаліся імёны ліцьвінаў, утвораныя ў выніку спалучэньня германскіх і славянскіх асноваў (''Станквилъ{{Заўвага|У XIX стагодзьдзі на [[Троцкі павет|Троччыне]] адзначаліся шляхецкія прозьвішчы Стангвіла (Stangwiło) і Стонгвіл, Стэнгвіла або Стэнгвіл (Stongwił, Stengwiło, Stengwił)<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 416, 418.</ref>}} [[Манвіл|Монвиловичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref><ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 34.</ref>, ''Stazwiłowei''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 57.</ref><ref>Sinkevičiūtė D. Newly discovered Lithuanian compound names with first stem of Christian origin as witnesses of the intersection of pagan and Christian cultures // Onoma. Nr. 55, 2020. P. 158.</ref>{{Заўвага|Сярод іншага, у XIX ст. на [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]] адзначалася прозьвішча Winsław ([[Віна (імя)|Win]]-sław)<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 832.</ref>, а на [[Інфлянцкае ваяводзтва|Інфлянтах]] у XVII ст. — імя Rumsław ([[Рума|Rum]]-sław)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cnoZAAAAYAAJ&q=Rums%C5%82aw#v=snippet&q=Rums%C5%82aw&f=false С. 434].</ref>}}). == Царкоўныя імёны == З пашырэньнем уплыву ў Вялікім Княства Літоўскім [[Канстантынопальская праваслаўная царква|Канстантынопальскай]] і [[Каталіцкая Царква|Рымскай]] цэркваў сярод ліцьвінаў пачалі бытаваць адпаведныя царкоўныя імёны. Ужо ў 1390 годзе пры двары [[Ягайла|Ягайлы]] служыў ліцьвін ({{мова-la|Lythuano|скарочана}}) [[Барыс]], лоўчыя ліцьвін [[Кузьма]] і ліцьвін [[Цімафей|Цімуш]]<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 60, 168.</ref>. Ліцьвін Барыс таксама ўпамінаецца ў 1394 годзе поруч зь вялікім князем [[Вітаўт]]ам<ref>[[Юры Бохан|Бохан Ю.]] Пласцінавы даспех ў Вялікім княстве Літоўскім у другой палове ХІV — канцы ХVІ ст. // Гістарычна-археалагічны зборнік / [[Інстытут гісторыі|Інстытут гісторыі АН Беларусі]]; Уклад. А. Мядзведзеў, А. Мяцельскі. — № 11. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. [https://books.google.by/books?id=Bw4WAQAAMAAJ&q=%22%D0%BB%D1%96%D1%86%D0%B2%D1%96%D0%BD+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%22&dq=%22%D0%BB%D1%96%D1%86%D0%B2%D1%96%D0%BD+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjv2ciIkOj8AhWZD-wKHdw1DnQQ6AF6BAgIEAI С. 72].</ref>. Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што царкоўныя імёны часта ўжываліся ў народных формах: [[Іван]] — Івашка, [[Дзьмітры]] — Міцько, [[Мацьвей]] — Матысь або Мацко, [[Аляксей]] — Алёхна, [[Юры]] — Юшко ды іншыя<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61.</ref>. Апроч таго, сярод ліцьвінаў даволі рана пачало бытаваць імя Барташ ([[Барташ Монтаўтавіч]], [[Барташ Табаравіч]] ды іншыя), якое ёсьць агульнай для славянаў і германцаў народнай формай царкоўнага імя [[Барталамей]]<ref>Hanks P. Dictionary of American Family Names. Vol. 1. — Oxford University Press, 2003. [https://books.google.by/books?id=FJoDDAAAQBAJ&pg=PA109&dq=bartosch+name&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjO2sGM55r9AhUO7aQKHTTUCKgQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=bartosch%20name&f=false P. 109].</ref>. З часам імёны кананізаваных Канстантынопальскай і Рымскай цэрквамі [[сьвяты]]х цалкам выціснулі большасьць сваіх германскіх і славянскіх папярэднікаў, якія працягнулі бытаваць у патранамічных прозьвішчах і прыдомках. == Балтыйскія імёны == Адзначаецца магчымасьць бытаваньня сярод ліцьвінаў імёнаў [[Балтыйскія мовы|балтыйскага]] паходжаньня, бо ліцьвіны сутыкаліся з балтыйскімі плямёнамі, жылі побач або ўперамешку зь імі. Таксама і выхадцы з балтыйскіх плямёнаў маглі запазычыць імёны ліцьвіноў<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 58.</ref>{{Заўвага|Адно з найстарэйшых сьведчаньняў запісу германскіх, славянскіх і царкоўных імёнаў у іх [[Летувіская мова|жамойцкіх (летувіскіх) формах]] — укладзеная ў 1506 годзе ў Планянах ([[Жамойць]]) лацінамоўная ўгода, сьведкамі якой выступілі «''Gorgys Golgontanys, Gabrialos Stanyonos, Janvsys Mychalanys, Rimos Mylgynanys, Barthlomyeyos Jacvbanys, Bvtrimos Mikanys, Mylvydos Seneythanys''»<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 725.</ref>. Пазьней падобным жа спосабам жамойты запазычвалі хрысьціянскія імёны: напрыклад, у [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году ўпамінаюцца ''Петросъ Янойтисъ'', ''Стасюсъ Матеяйтись'', ''Лавриносъ Станойтисъ'', ''Миколаюсъ Кгрицойтисъ'', ''Яносъ Шимкойтисъ'', ''Петрашусъ Мартинойтисъ'', ''Якубосъ Янойтисъ'', ''Бенедыктасъ Ромашкойтисъ'', ''Лукашусъ Янойтисъ'', ''Миколисъ Кирдванисъ'', ''Бартошусъ Венцлавойтисъ'', ''Шимонасъ Янойтисъ'', ''Павилосъ Петройтисъ'', ''Андреюcъ Миколаяйтисъ'', ''Щепаносъ Юцайтисъ'', ''Селвестрасъ Велинайтисъ'', ''Петрасъ Матеевичъ'' ды іншыя жамойцкія баяры зь летувізаванымі хрысьціянскімі імёнамі<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8A&f=false С. 1267, 1270—1272, 1275, 1291, 1295, 1298, 1305—1306, 1320].</ref>. Першыя спробы рэтраспэктыўна патлумачыць некаторыя літоўскія імёны зь летувіскай мовы зьмяшчаюцца ў ненадрукаваным рукапісе [[Альбэрт Каяловіч|Альбэрта Каяловіча]] (1658 год): прозьвішча [[Даўбор]] ён спрабаваў зьвязаць зь летувіскім ''Dabar'' 'Зараз', а прозьвішча [[Даўгайла|Даўгяла]] — з ''Dawgalis'' 'Магутны'<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 146, 165.</ref>}}. Сярод прыкладаў балтыйскіх з паходжаньня імёнаў можна адзначыць імя Жыбенцяй (''Жибентяи''; ад {{мова-lt|žibinti|скарочана}} 'паліць, асьвятляць', ''žibintas'' 'ліхтар') — аднаго з забойцаў вялікага князя [[Кейстут]]а<ref>Лицкевич О. В. «Летописец великих князей литовских» и «Повесть о Подолье»: опыт комплексного критического разбора. — СПб., 2019. С. 295, 435.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Нарманская тэорыя]] == Заўвагі == {{Заўвагі|2}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * [[Аляксандар Бразгуноў|Бразгуноў А.]] Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 209—213. * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * [[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15. * Мезенка Г. Віцебшчына ва ўласных іменах: мінулае і сучаснасць : вучэбны дапаможнік / Г. Мезенка, В. Ляшкевіч, Г. Семянькова; М-ва адукацыі РБ, УА «ВДУ імя П. М. Машэрава». — Віцебск: Выд-ва УА «ВДУ імя П. М. Машэрава», 2006. — 238 с — Бібліягр.: с. 194—214. — {{ISBN|985-425-660-X}}. * {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}} * [[Вітаўт Чаропка|Чаропка В.]] [http://belhist.narod.ru/hist/gen2.html Паходжанне і радавод вялікіх князёў літоўскіх] // [[Беларускі гістарычны часопіс]]. № 6, 2001. С. 42—53. * Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. — 1708 Sp. * Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. — 118 s. * Bergh L. Ph. C. Historische beschouwing der Nederlandsche Eigennamen // Taalkundig magazijn of gemengde bijdragen tot de kennis der Nederduitsche taal. 4o Deel, 1842. S. 307—338, 541—578. * Björkman E. Nordische Personennamen in England in alt- und frühmittel-englischer Zeit: Ein Beitrag zur englischen Namenkunde. — Halle, 1910. — 244 S. * Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. — 162 S. * Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. — 338 S. * Dräger K. Deutscher Familiennamenatlas. Bd. 6: Familiennamen aus Rufnamen. — Berlin; Boston: De Gruyter, 2017. — 862 S. {{ISBN|978-3-11-042783-7}}. * Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. S. 1—80. * Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. — 219 S. {{ISBN|3-7696-0117-3}} * Förstemann E. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1.: Personennamen. — Bonn, 1900. — 1699 Sp. * Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 1: Zu den ältesten Berührungen zwischen Römern und Germanen, Die Franken. — Berlin, 1970. — 474 S. * Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 2: Die Ostgoten. Die Langobarden. Die altgermanischen Bestandteile des Ostromanischen. Altgermanisches im Alpenromanischen. — Berlin und Leipzig, 1935. — 329 S. * Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. — 252 S. * Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York: Walter de Gruyter, 1988. — 417 S. {{ISBN|3-11-011935-8}}. * Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. — 622 S. {{ISBN|978-3-11-018031-2}}. * Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln; Graz: Böhlau, 1967. — 299 p. * Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. — 266 S. * Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. — 94 S. * Kaufmann H. Altdeutsches Namenbuch: Bd. 1. Altdeutsche Personennamen. Ergänzungsband. — München, 1968. — 437 S. * Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. — 264 S. * Knorr W. Die Familiennamen des Fürstenthums Lübeck. — Entin, 1876. — 64 S. * Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden, 1989. — 716 S. {{ISBN|90-04-09128-9}}. * Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 1—245. * Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 247—367. * Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. S. 1—102. * Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. — 195 S. * Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. — 399 S. * Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. Teil: Text. — Wien: Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 1987. — 874 S. {{ISBN|978-3-7001-0931-0}}. * Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. II. Teil: Register. — Wien: Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 1990. — 664 S. {{ISBN|978-3-7001-1718-6}}. * Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund: C. W. K. Gleerup, 1962. — 197 S. * Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. — 309 S. * Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. — 787 S. * Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. — 235 p. * Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham: English Place-Name Society, 2023. — 305 p. {{ISBN|978-1-911640-04-2}}. * Ferguson R. Surnames as a Science. — London, 1883. — 235 p. * Ferguson R. The Teutonic Name-System applied to the Family Names of France, England & Germany. — London, 1864. — 606 p. * Forssner T. Continental-Germanic Personal Names in England in Old and Middle English Times. — Uppsala, 1916. — 289 p. * Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum: A List of Anglo-Saxon Proper Names from the Time of Beda to that of King John. — Cambrigde, 1897. — 601 p. * Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. — 237 p. * Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. — 563 p. {{ISBN|2-222-03427-2}}. * [[Раймонд Шмітляйн|Schmittlein R.]] Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 95—106. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 15—20. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 81—88. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161—168. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie // Proceedings of the Eighth International Congress of Onomastic Sciences. — De Gruyter Mouton, 1966. P. 469—480. * Boullón Agrelo A. I. Antroponimia medieval galega (ss. VIII—XII). — Tübingen: Niemeyer, 1999. — 565 p. {{ISBN|3-484-55512-2}}. * Francovich Onesti N. Vestigia longobarde in Italia (568—774). Lessico e Antroponimia. — Rom: Artemide, 1999. — 286 p. {{ISBN|8886291345}}. * Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. — 400 s. * Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo: Det Norske Samlaget, 1982. — 239 s. {{ISBN|82-521-2036-9}}. * [[Уладыслаў Сямковіч|Semkowicz W.]] O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Miesięcznik Heraldyczny. Nr. 9—10, 11—12, 1913; Nr. 1—2, 3—4, 5—6, 1914. * Semkowicz W. O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Rocznik Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 5 (1920); T. 6 (1921—1923); T. 7 (1924—1925); T. 8 (1926—1927); T. 9 (1928—1929). * Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 1997. {{ISBN|83-85579-14-1}}. * Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 2002. {{ISBN|83-87623-72-5}}. * Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. P. 79—106. * Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. {{ISBN|9955-497-40-8}}. * Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. — 1306 sp. * Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala: Institutet för språk och folkminnen, 2007. — 345 s. {{ISBN|978-91-7229-040-2}}. * Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1—17. — Uppsala; Lund, 1967—2016. == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.nordicnames.de/wiki/Main_Page Nordic Names] [[Катэгорыя:Беларусы]] [[Катэгорыя:Славяне]] [[Катэгорыя:Балты]] [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі]] [[Катэгорыя:Вялікае Княства Літоўскае]] nor4896hd5bgqjuc8uyocv26ovmcj6k 2673562 2673544 2026-06-11T20:08:13Z ~2026-34468-82 98259 /* Параўнальная табліца з германскімі адпаведнікамі */ 2673562 wikitext text/x-wiki '''Імёны старажытных ліцьвінаў''' (''літвінаў'', ''ліцьвіноў'') — засьведчаныя ў пісьмовых крыніцах [[Асабовае імя|асабовыя імёны]] тытульнага [[народ]]у [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] — [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]]. == Германскія імёны == === Паходжаньне === [[Файл:Žygimont Kiejstutavič. Жыгімонт Кейстутавіч (1434, 1897).jpg|значак|Маестатная пячаць [[Жыгімонт Кейстутавіч|Жыгімонта Кейстутавіча]] з [[Гатычнае пісьмо|гатычным]] надпісам на [[Лацінская мова|лаціне]]: + s(igillum) + maiestatis + incliti + principis + d(omi)ni + '''sigismu(n)di''' + dei gracia + magni ducis lithwanie + russe''<ref>Gumowski M. Pieczecie Ksiazat Litewskich // Ateneum Wilenskie. Z. 3—4, 1930. S. 725.</ref>]] Даўнюю традыцыю атаясамліваньня мясцовых [[Беларуская мова|літоўскіх (беларускіх)]] формаў зь іх [[Германскія мовы|германскімі]] адпаведнікамі засьведчыла напісаньне імя [[Жыгімонт Люксэмбурскі|Жыгімонта Люксэмбурскага]] ў выкананым на загад [[Сьпіс польскіх манархаў|караля]] і [[Сьпіс вялікіх князёў літоўскіх|вялікага князя]] [[Казімер Ягелончык|Казімера Ягайлавіча]] кірылічным надпісе ў Сьвятакрыскай капліцы [[Вавэль|Кракаўскага каралеўскага замка]] (1471 год): «''…з пакаленьня Цэсарскага продка пранайясьнейшага '''[[Жыгімонт]]а''' Пана земь Ракускай, Чэскай, і Вугорскай''»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 213.</ref><ref>Дашкевич Н. П. Заметки по истории Литовско-Русского государства. — Киев, 1885. С. 108.</ref>{{Заўвага|Таксама паводле [[Хроніка літоўская і жамойцкая|Хронікі літоўскай і жамойцкай]], «''за прозьбаю кроля [[Сьвятая Рымская імпэрыя|рымскага]] Жыгімонта''»<ref>ПСРЛ. Т. 32. — М., 1975. С. 81.</ref>}}. Тым часам яшчэ вялікі князь [[Жыгімонт Кейстутавіч]] (1365—1440) ва ўласных [[Лацінская мова|лацінамоўных]] дакумэнтах азначаў сябе германскім імём [[Жыгімонт|Sigismundus]]<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 144, 153, 164.</ref>. Гэтае ж імя пасьлядоўна ўжывалі ў лацінамоўных дакумэнтах вялікія князі з дынастыі [[Ягайлавічы|Ягайлавічаў]] — [[Жыгімонт Стары]] і [[Жыгімонт Аўгуст]]. [[Файл:Vitaŭt Vialiki. Вітаўт Вялікі (XVIII).jpg|значак|Партрэт вялікага князя [[Вітаўт]]а ({{мова-la|Vitoldus|скарочана}}) зь [[Берасьце|Берасьця]]]] На тоеснасьць імя [[Вітаўт (імя)|Вітаўт]] з германскім імём ''Witold'' (''Witolt''), вядомым за шмат гадоў да зьяўленьня літоўскага вялікага князя, а таксама на сьведчаньне атаясамліваньня гэтых імёнаў — адпаведную германскаму імю [[Лацінская мова|лацінізацыю]] імя Вітаўта (''Witoldus'') — зьвяртае ўвагу польскі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Юзэф Рэчэк||d|Q104416045}}. Ён жа зазначае, што германскія імёны на ''-old'' (або ''-аld'') бытавалі ў Польшчы яшчэ ў XIII—XIV стагодзьдзях<ref>Acta Baltico-Slavica. Nr. 8. — Warszawa, 1973. S. 211.</ref>. Тым часам сярод паноў [[Малдаўскае княства|Малдаўскага княства]] пашырылася імя ''Витолтъ'' (цалкам адпаведнае германскаму ''Witolt''), якое прыйшло ў Малдову не зь Вялікага Княства Літоўскага. Прытым гэтая форма імя ў малдаўскім пісьменстве адзначаецца раней за яе зьяўленьне ва ўкраінскім пісьмовых крыніцах<ref>Юркенас Ю. О появлении сочетания al вместо дифтонга au в литовских древних личных именах // Kalbotyra. Vol. XV, 1967. С. 55.</ref>. Гісторык [[Павал Урбан]] у сваёй кнізе «Старажытныя ліцьвіны» зьвяртае ўвагу на тое, што прускі храніст [[Віганд Марбурскі]] пісаў пра герцага Альгерда з [[Гогенштайн (Турынгія)|Гогенштайну]]{{Заўвага|{{мова-la|«Algardus comes de Hoensteyn»|скарочана}}<ref>Scriptores rerum Prussicarum. Bd. 2. — Leipzig, 1863. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OsvtAAAAIAAJ&q=Algardus#v=snippet&q=Algardus&f=false S. 645].</ref>}}, тым часам пра аднаго з каралёў [[Ангельшчына|Ангельшчыны]] Альгерда{{Заўвага|''Allegart''}} VIII стагодзьдзя пісаў аўтар хронікі Ўсходняй [[Фрызія|Фрызіі]]<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 47.</ref>. Спэцыяліст у галіне [[Анамастыка|анамастыкі]] {{Артыкул у іншым разьдзеле|Аляксандра Суперанская||ru|Суперанская, Александра Васильевна}} тлумачыць імя [[Альгерд (імя)|Альгерд]] з германскіх моваў<ref>Суперанская А. В. Словарь русских личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. С. 168.</ref>, такое ж тлумачэньне даецца ў беларускім «Слоўніку асабовых уласных імёнаў», выдадзеным у 2011 годзе<ref>{{Літаратура/Слоўнік асабовых уласных імёнаў (2011)|к}} С. 22.</ref>. Павал Урбан таксама зьвяртае ўвагу на тое, што аўтар хронікі Ўсходняй Фрызіі пад 1422 годам упамінае Любарта з [[Шмаленбург]]у{{Заўвага|''Lubbert tho Schmalenbrugge''<ref>Veteris aevi analecta, seu vetera monumenta. T. 4. — Hagae-Comitum, 1738. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=hAc0N4Of65EC&q=Lubbert+tho+Schmalenbrugge#v=snippet&q=Lubbert%20tho%20Schmalenbrugge&f=false P. 214].</ref>}}, а пад 1417 годам — іншага Любарта зь [[Мюнстэр (Вэстфалія)|Мюнстэру]]. Апроч таго, па 1328 годзе магістар Любарт Бол дзеіў у адной зь філіяў [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэну]], што месьцілася ў месьце [[Утрэхт (горад)|Утрэхце]] ([[Нідэрлянды]]). Германскае паходжаньне імя [[Любарт (імя)|Любарт (''Lubart'', ''Lubard'', ''Lubert'')]] сьцьвяржаецца ў этымалягічным слоўніку старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзеным [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]]<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 159.</ref>. Тое, што ліцьвіны былі «''аднаго народу''» з [[Готы|готамі]] і [[Гепіды|гепідамі]], «''на што імёны іх князёў і каралёў ясна паказваюць''», адзначаў [[Мацей Стрыйкоўскі]] ў сваёй [[Хроніка польская, літоўская, жамойцкая і ўсёй Русі|Хроніцы польскай, літоўскай, жамойцкай і ўсёй Русі]]. Ён падаваў [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскія]] імёны і імёны ліцьвінаў у іх германскіх формах (''[[Альгімонт|Algimunt]]'', ''[[Германт|Germunt]]'', ''[[Рамант|Romunt]]'', ''[[Нарымонт (імя)|Narimunt]]'', ''[[Даўмонт (імя)|Dowmunt]]'', ''[[Скірмант|Skirmunt]]''), у тым ліку літоўскае імя ''Rodiswid'' і гепідзкае ''Rodiswida''{{Заўвага|Апроч таго, Мацей Стрыкоўскія падаваў такія вядомыя за яго часам імёны ліцьвінаў, як ''Videswid'' (адзначалася старажытнае германскае імя ''Wytsuit''<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Wytsuit#v=snippet&q=%40Wytsuit&f=false S. 1573].</ref>), ''Moriwid'' (адзначалася германскае імя ''Marvid''<ref>Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo, 1982. S. 181.</ref>), ''Gyligin'' (адзначалася германскае імя ''Giligin''<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 7. — Uppsala, 1981. S. 228.</ref>), ''Aligin'' (адзначалася старажытнае германскае імя ''Alikin''<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Alikin#v=snippet&q=Alikin&f=false S. 80].</ref>)}}<ref>Kronika polska, litewska, żmódzka i wszystkiej Rusi Maciejá Stryjkowskiego. T. 1. — Warszawa, 1846. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=vUghAQAAMAAJ&q=co+i+imiona+i+nazwiska+ich+xi%C4%85%C5%BC%C4%85t+i+kr%C3%B3l%C3%B3w+ja%C5%9Bnie+ukazuj%C4%85+#v=snippet&q=co%20i%20imiona%20i%20nazwiska%20ich%20xi%C4%85%C5%BC%C4%85t%20i%20kr%C3%B3l%C3%B3w%20ja%C5%9Bnie%20ukazuj%C4%85&f=false S. 47].</ref>. На тоеснасьць імёнаў ліцьвінаў зь імёнамі [[Германцы|германцаў]] ([[герулы|герулаў]] і [[Лянгабарды|лянгабардаў]]) таксама зьвяртаў увагу [[Альбэрт Каяловіч]] у выдадзенай у 1650 годзе лацінамоўнай «Гісторыі Літвы»{{Заўвага|{{мова-la|«Quis enim Zivibundum, Algimundum, Narimundum audiens, non facile cogitet Herulum quempiam aut Longobardum nominari? Haec porro nomina Litvaniae principum sunt»|скарочана}}<ref>Historiae Litvanae. — Dantisci, 1650. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FVsVAAAAQAAJ&q=Herulum+Longobardum+nominari#v=snippet&q=Herulum%20Longobardum%20nominari&f=false P. 7].</ref>}}. У гэтай жа працы ён упамінае [[Сьвінтарог (імя)|Сьвінтарога]] «''in campo Swintoroha''», у імі якога ўжывае неўласьцівае для [[Летувіская мова|летувіскай мовы]] [[Г|фрыкатыўнае ''г (h)'']], а іншыя імёны ліцьвінаў пасьлядоўна падае ў іх германскіх формах — [[Альгерд (імя)|''Olgerdus'']], [[Вітаўт (імя)|''Vitoldus'']], [[Гаштольд (імя)|''Gastoldus'']], [[Рымант|''Rimundus'']], [[Германт|''Germundus'']], ''Sigismundus'' і г. д. На вялікае падабенства імёнаў ліцьвінаў зь імёнамі германцаў (готаў) таксама зьвяртаў увагу {{Артыкул у іншым разьдзеле|Эварыст Андрэй Курапатніцкі||pl|Ewaryst Andrzej Kuropatnicki}} ў выдадзеным у 1789 годзе гербоўніку [[Карона Каралеўства Польскага|Каралеўства Польскага]] і Вялікага Княства Літоўскага{{Заўвага|{{мова-pl|«…bo wiadomo, że Gottowie z Gettami jeden narod, a dla viekszego dowodu jedneż prawie imiona Gottskie i Litewskie przytaczam Narymund, Doumund, Algimund, Pisimond, Germond, te są stare tey prowincyi nazwiska Gottskim podobne: Torysmond, Trasimond, Hunimond, Zygmont, i moc innych»|скарочана}}<ref>Wiadomość o kleynocie szlacheckim oraz herbach domów szlacheckich w Koronie Polskiey i Wielkim Ziestwie Litewskim. — Warszawa, 1789. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=PV5mAAAAMAAJ&q=nazwi%C5%BFka+Gott%C5%BFkim+podobne#v=snippet&q=nazwi%C5%BFka%20Gott%C5%BFkim%20podobne&f=false S. 30].</ref>}}. [[Гоцкая мова|Гоцкае]] паходжаньне імёнаў ліцьвінаў сьцьвярджаў прафэсар [[Тарту|Дэрпцкага]] ўнівэрсытэту {{Артыкул у іншым разьдзеле|Канстантын Грэвінк||ru|Гревингк, Константин Иванович}} з спасылкай на нямецкага лінгвіста {{Артыкул у іншым разьдзеле|Леа Маер|Леа Маера|de|Leo Meyer (Sprachforscher)}}<ref> Über heidnische Gräber Russisch Litauens und einiger benachbarter Gegenden, insbesondere Lettlands und Weissrusslands / von C. Grewingk. — Dorpat, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=HDdQF4Sj-moC&q=meyer%20Gothischen#v=snippet&q=meyer%20Gothischen&f=false S. 91—93]</ref>. На германскі характар імёнаў ліцьвінаў і меркаванае германскае паходжаньне валадароў Літвы (падобна [[Нарманская тэорыя|валадарам Русі]]) зьвяртаў увагу дацкі гісторык {{Артыкул у іншым разьдзеле|Фрэдэрык Шырн||da|Frederik Schiern}}{{Заўвага|{{мова-da|«Hos de gamle litauiske Fyrster og Stormænd træffer man Navne som Gastold, Gedigold, Ringold, Rumbold, Witold, Dovmund, Narimund, Olgimund, Rimund, Skirmund, Skomund, Widimund, og maaskee kan det antages, at de herskende Slægter i Litauen havde været af germansk Oprindelse, som jo de varægiske Slægter, der grundede deres Herredømme i Rusland, vides at have stammet fra Skandinavien»|скарочана}}}}<ref>Schiern F. Nyere historiske Studier. — Kjøbenhavn, 1879. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ySQob1hXWuwC&q=Skirmund#v=snippet&q=Skirmund&f=false S. 356].</ref>. Германскае ([[Паўночнагерманскія мовы|паўночнагерманскае]]) паходжаньне шэрагу літоўскіх шляхецкіх прозьвішчаў (у тым ліку на [[Жамойць|Жамойці]]) сьцьвярджалася ў артыкулах «Жамойць» [[Усеагульная энцыкляпэдыя Самуэля Аргельбранда|Усеагульнай энцыкляпэдыі Самуэля Аргельбранда]] (1868 год){{Заўвага|{{мова-pl|«[[Эйсімонт|Ejsmont]], [[Даўмонт (імя)|Dowmunt]], [[Манігерд|Mongird]], [[Нарвід|Norwid]], [[Мастаўт|Misztolt]], [[Даўконт|Dowkont]], [[Мільвід|Milwid]], [[Контаўт (імя)|Kontowt]], [[Даўгерд (імя)|Dowgird]], [[Гінтаўт|Gintowt]], [[Мільмонт|Milimont]], są to nazwiska skandynawskie»|скарочана}}<ref>Encyklopedyja powszechna. T. 28. — Warszawa, 1868. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=UMpLAQAAIAAJ&q=Gintowt+%2C+Milimont+nazwiska+skandynawskie#v=snippet&q=Gintowt%20%2C%20Milimont%20nazwiska%20skandynawskie&f=false S. 975].</ref>}} і «Літва» [[Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў|Геаграфічнага слоўніка Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў]] (1884 год){{Заўвага|{{мова-pl|«Ślady najazdu skandynawskiego pozostały do dziś na Żmudzi w podaniach i nazwie skandynawskiego brzmienia szlacheckich rodzin, np. Misztolt, Dowgird, Norwid, Dowkont i t. p.»|скарочана}}<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|5к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/330 S. 330].</ref>}}{{Заўвага|Апроч таго, у ліцьвінаў бытавалі германскія імёны, якія раней адзначаліся ў [[Русіны|рускіх князёў і баяраў]]: [[Алег|Ольг (Алег)]], [[Аскольд (імя)|Яскольд (Аскольд)]], [[Ясмант|Ясмант (Асмунд)]], [[Уладзімер|Валадзімер]], [[Валадар|Валтар (Валадар)]], [[Гедзень]], [[Глеб]], [[Дзір]], [[Івар]], [[Ігар]], [[Лют]], [[Улеб]], [[Якун]] ды іншыя. Увогуле, яшчэ ў 1865 годзе датычна вялікіх князёў літоўскіх (Ягайлы і Вітаўта) адзначаўся неўласьцівы жамойтам «''касмапалітычны характар [[Нарманская тэорыя|нарманскіх]] князёў — прыбылых у Літву''»<ref>Соколов Н. И. Святая Жмудь // Вестник Западной России. Т. 2, 1865. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9aAZAAAAYAAJ&q=%40%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%D1%8A&f=false С. 226].</ref>}}. Высунутыя ў рэчышчы [[Летувізацыя|палітыкі летувізацыі]] тлумачэньні імёнаў ліцьвінаў зь летувіскай мовы цьвёрда адпрэчваў народжаны на [[Віленскае ваяводзтва|Віленшчыне]] лінвіст [[Уладзіслаў Юргевіч]] (1818—1898), які азначыў іх як «''кур’ёзныя''»<ref>Юргевич В. Опыт объяснения имён литовских князей // Чтения в императорском обществе истории и древностей российских. Кн. 3. — М., 1883. С. 28.</ref>. Для народжанага на [[Берасьцейскі павет|Берасьцейшчыне]] гісторыка [[Юзэф Эдвард Пузына|Юзэфа Эдварда Пузыны]] (1878—1949), які паходзіў з старажытнага княскага роду [[Пузыны|Пузынаў]], не выклікала сумневаў германскае (паўночнагерманскае) паходжаньне цэлага шэрагу імёнаў ліцьвінаў. Ён жа крытыкаваў прыпісваньне тым імёнам [[Балтыйскія мовы|балтыйскага]] паходжаньня{{Заўвага|{{мова-pl|«Dla mnie nie ulega wątpliwości, że cały szereg imion litewskich został prawie żywcem przejęty z języków skandynawskich. Do takich imion zaliczam w pierwszym rzędzie następująae: Olgierd <nowiki>=</nowiki> Algard, Lingweni <nowiki>=</nowiki> Langewin, Witold ~ Witowt <nowiki>=</nowiki> Withoud, Wojszwil <nowiki>=</nowiki> Wajswiltis <nowiki>=</nowiki> Wissewalde <nowiki>=</nowiki> Wsiewołod, wreszcie, nasz Budiwid <nowiki>=</nowiki> Putuwer <nowiki>=</nowiki> Butywidas <nowiki>=</nowiki> Budwietis <nowiki>=</nowiki> Botwid. <…> Nadto uważam za pochodne z języków skandynawskich imiona kończące się na wil względnie wiłaś, jak Dawiłas, Gintwiłas, Gerdwiłas, Radziwiłas etc. lub na mont (mantas) jak Narymont, Jamont, Skomont, Dowmont etc. Te ostatnie wydają mi się kształtowane według germańskiego wzoru jak Edmund, Egmont, Zygmunt. Przypisywanie tym imionom pochodzenia rdzennie bałtyckiego wydaje mi się bezcelowem naciąganiem rzeczywistości»|скарочана}}<ref>Puzyna J. Sukcesorowie Trojdena // Ateneum Wileńskie. Z. 1, 1938. S. 14—15.</ref>}}. Тое, што імёны літоўскіх князёў і баяраў мелі паўночнагерманскае, а не жамойцкае паходжаньне, адзначаў народжаны і выхаваны на [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] дзяржаўны дзяяч [[Сярэдняя Літва|Сярэдняй Літвы]] генэрал [[Люцыян Жалігоўскі]]<ref>Żeligowski L. Zapomniane prawdy. — Londyn, 1943. S. 23—25.</ref>. Францускі лінгвіст-[[Германістыка|германіст]] [[Раймонд Шмітляйн]] (1904—1974), які ў 1934—1938 гадох выкладаў ва [[Унівэрсытэт Вітаўта Вялікага|ўнівэрсытэце Вітаўта Вялікага]] ў [[Коўна|Коўне]], у сваім дакладзе<ref>Notes de toponymie lituanienne, dans Actes et Mémoires du premier Congrès International de Toponymie et d’ Anthroponymie. — Paris, 1938. P. 221.</ref> на Першым Міжнародным кангрэсе тапанімікі і антрапанімікі ў Парыжы (1938 год) зазначыў, што «''нават сёньня амаль усе літоўскія шляхецкія імёны маюць гоцкае паходжаньне''»{{Заўвага|{{мова-fr|«Aujourd’hui encore, la presque totalité des noms de noblesse lituaniens sont d’origine gotique»|скарочана}}}}<ref>Schmittlein R. Voies et impasses de la toponymie lituanienne // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1958. P. 126.</ref>. На падставе ўласных шматгадовых дасьледаваньнях ён прыйшоў да высновы, што многія літоўскія ўласныя імёны альбо будуюцца паводле германскіх, альбо ёсьць запазычанымі з германскіх<ref>Юркенас Ю. Проблема отражения так называемых «древнеевропейских» элементов в антропонимии // Kalbotyra. № 33 (2), 1981. С. 28.</ref>. У 1948 годзе Раймонд Шмітляйн падкрэсьліваў, што [[Гіпотэза|гіпатэтычныя]] [[Балтыйскія мовы|балтыйскія]] этымалёгіі, якія з канца XIX стагодзьдзя распрацоўвалі пэўныя аўтары (у тым ліку [[Казімер Буга]] і [[Райнгольд Траўтман]]) ня маюць ніякай навуковай вартасьці{{Заўвага|{{мова-fr|«Tout ce qui a été dit depuis cinquante ans à ce sujet par Bezzenberger, Gerullis, Trautmann, Būga et Salys est absolument dénué de valeur»|скарочана}}}}<ref>Schmittlein R. Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 103.</ref>. Пераканаўчасьць пададзенай Раймондам Шмітляйнам аргумэнтацыі наконт літоўскіх імёнаў з [[Двухасноўнае імя|асновай]] ''-монт-'' ([[Жыгімонт]] ды іншыя) засьведчыў амэрыканскі лінгвіст [[Альфрэд Зэн]]<ref>Senn A. Zur Bildung litauischer Gewässernamen // Annali. Sezione Slava. Istituto Universitario Orientale di Napoli. 2 (1959). P. 46.</ref>. Па працяглым маўчаньні зь летувіскага боку<ref>Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 97—98.</ref>, у 1966 годзе на старонках летувіскага савецкага часопісу «Baltistica» зьявілася рэцэнзія летувіскага савецкага тапаніміста [[Аляксандрас Ванагас|Аляксандраса Ванагаса]]<ref>Vanagas A. Raymond Schmittlein, Les noms d’eau de la Lituanie // Baltistica. Nr. 1, 1966. С. 97—102.</ref> з рэзкай крытыкай гэтых высноваў і наступнай заявай: «''што да повязі літоўскай антрапаніміі з германскай, то трэба падкрэсьліць складанасьць гэтага пытаньня''». Аднак прытым Ванагас мусіў быў прызнаць, што «''падабенства паміж некаторымі найбольш старажытнымі літоўскімі і германскімі антрапонімамі сапраўды існуе''»<ref>Юркенас Ю. Проблема отражения так называемых «древнеевропейских» элементов в антропонимии // Kalbotyra. № 33 (2), 1981. С. 28—29.</ref>. У 1989 годзе навуковая супольнасьць Летувы фактычна прызнала, што сэнс складаных імёнаў сярэднявечнай літоўскай шляхты цяжка патлумачыць з пункту гледжаньня летувіскай мовы<ref>Литва. Краткая энциклопедия. — Вильнюс, 1989. С. 121.</ref>{{Заўвага|У адпаведным выданьні (энцыкляпэдыя «Литва») гэта тлумачылася тым, што г.зв. «старажытныя летувіскія» двухасноўныя імёны (у адрозьнасьць ад аналягічных [[Славянскія мовы|славянскіх]]) нібы гістарычна страцілі сваю [[сэмантыка|сэмантыку]], тым часам летувіская мова (якую параўноўваюць з [[санскрыт]]ам і [[Старажытнагрэцкая мова|старажытнагрэцкай мовай]]) лічыцца адной з найбольш архаічных моваў, бо яна ў найбольшай ступені захавала асаблівасьці [[праіндаэўрапейская мова|праіндаэўрапейскай мовы]]<ref>[[Уладзімер Сьвяжынскі|Свяжынскі У.]] Літоўская мова // {{Літаратура/ЭВКЛ|2к}} С. 208.</ref>}}. Летувіскі эміграцыйны лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}} у сваёй манаграфіі, выдадзенай у 2003 годзе, спасылаецца на дасьледаваньні Раймонда Шмітляйна і прызнае наяўнасьць вялікай колькасьці падобных адзінак у старажытнай літоўскай («''балтыйскай''») і германскай антрапаніміі, а таксама зазначае: «''мабыць, падабенства пералічаных адзінак у большасьці выпадкаў ня ёсьць толькі фармальным''» і што «''выпадковае падабенства вялікай колькасьці адзінак такой даўжыні ўяўляецца малаімаверным''»<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 38, 132, 164.</ref>{{Заўвага|Ёзас Юркенас тлумачыць гэта альбо вынікам агульнага параджальнага працэсу, альбо вынікам узаемнага ўплыву «балтыйскіх» і германскіх антрапанімічных радоў<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 108.</ref>. Аднак ён не падае хоць-якіх гістарычных сьведчаньняў або іншых аргумэнтаў на карысьць гіпатэтычнага ўплыву «старажытных балтаў» на старажытных германцаў}} ([[Гаўдземунда (імя)|Гаўдземунда]] — ''Gaudemund'', [[Вільгейда]] — ''Williheid'', [[Скірмант|Скірмунт]] — ''Sciremunt'', [[Таўцігерд|Тэўтыгерд]] — ''Teutgerdis'', [[Таўтвід]] — ''Teutwidis'', [[Румбольд]] — ''Rumbold'', [[Германт]] — ''Germont'', [[Валімонт]] — ''Walmont'', [[Мантыгерд (імя)|Мундыгерд]] — ''Mundgerd'', [[Монтвіл|Мунтвіл]] — ''Muntwil'', [[Талімонт (імя)|Талімунт]] — ''Talamund'', [[Эйсімонт|Эйсмунт]] — ''Eismund'', [[Саргоўд]] — ''Saregaud'', [[Відзігайла]] — ''Widigail'', [[Бірыбольд]] — ''Beribald'', [[Вісігерд (імя)|Вісігерд]] — ''Visigerd'', [[Вільгерд]] — ''Vilgerd'', [[Керстэн|Керстын]] — ''Kerstin'', [[Гендрута]] — ''Genedrudis'', [[Мантывін|Монтвін]] — ''Mondawin'', [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]] — ''Widimunt'', [[Вілімонт]] — ''Willimunt'', [[Гаштольд (імя)|Гаштольд]] — ''Gastold'', [[Нартаўт|Нарталт]] — ''Nartolt'', [[Бартаўт|Барталт]] — ''Bartolt'' ды іншыя). Тое, што вялікая колькасьць германскіх адпаведнікаў не дазваляе лічыць такія супаданьні выпадковасьцю, Юркенас адзначыў яшчэ ў 1976 годзе<ref>Юркенас Ю. Балтийские антропоосновы LIAUB-, DAG-, GUD- // Повідомлення Української ономастичної комісії. Вип. 15. — Київ: Наукова думка, 1976. [https://books.google.by/books?id=HYM-AQAAIAAJ&q=%22+%D0%982+)+%D1%81%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D0%B5%D1%82+%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B8+%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0+%22&dq=%22+%D0%982+)+%D1%81%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D0%B5%D1%82+%D0%BE+%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B8+%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B0+%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjHv4aks6OGAxX06wIHHWurCu0Q6AF6BAgHEAI С. 8].</ref>. Спэцыяліст у галіне анамастыкі [[Ігар Капылоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што навуковая супольнасьць не прымае летувіскіх этымалёгіяў імёнаў ліцьвінаў<ref>Капылоў І. [http://csl.bas-net.by/press-nan/2012/08/08_yagaily.pdf Ягайлы] // [[Звязда]]. 8 жніўня 2012 г.</ref><ref>Капылоў І. [https://web.archive.org/web/20230122131427/https://news.arche.by/by/page/science/historya-navuka/8054 Гедзіміны] // [[Звязда]]. № 85, 8 мая 2012. С. 4.</ref><ref>Капылоў І. Радзівілы // [[Звязда]]. № 47 (27162), 13 сакавіка 2012 г.</ref>. Лінгвіст і літаратуразнаўца-[[Мэдыявістыка|мэдыявіст]] [[Аляксандар Бразгуноў]] разглядае літоўскі анамастыкон як славянска-заходнебалтыйскую рэцэпцыю германска-[[Кельцкія мовы|кельцкага]]{{Заўвага|Пра падабенства вялікай колькасьці кельцкіх і германскіх складаных антрапонімаў пісаў яшчэ нямецкі лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ганс Краэ||en|Hans Krahe}}<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 36.</ref>}} іменаслова. Ён зьвяртае ўвагу на тое, што гіпотэзу пра летувіскі генэзіс імёнаў літоўскіх князёў і баяраў трэба адкінуць як навукова непраўдападобную з наступных прычынаў<ref>Бразгуноў А. Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 210.</ref>: * Нерэпрэзэнтатыўнасьць лексычнага фонду летувіскай мовы для вытлумачэньня падобных імёнаў{{Заўвага|Напрыклад, імя [[Гедзімін (імя)|Гедзімін]] нібы мусіць тлумачыцца ад летувіскіх словаў «журыцца» і «думка», імя [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]] — ад «шмат» і «душыцца», імя [[Любарт (імя)|Любарт]] — ад «спыняць» і «лаяць», імя [[Гедыгольд|Гедыгоўд]] — ад «журыцца» і «лавіць», імя [[Скіргайла (імя)|Скіргайла]] — ад «вылучаць» і «шкадаваць»<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.</ref>. Дасьледнік Уладзімер Ягораў зьвяртае ўвагу на тое, што дзеля тлумачэньня зь летувіскай мовы імёнаў з [[Двухасноўнае імя|асновамі]] ''-віт-'' і ''-від-'' ([[Вітаўт (імя)|Вітаўт]], [[Віцень (імя)|Віцень]], [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]], [[Будзівід (імя)|Будзівід]] і г. д.) летувіскія аўтары ўжываюць форму дзеяслова ў трэцяй асобе мінулага часу (''išvydo''), тым часам у [[інфінітыў|інфінітыве]] (''išvysti'' — убачыць) і аснове цяперашняга часу (''išvyst-'') гэтага ж дзеяслова няма спалучэньня ''vyd-''<ref>Егоров В. Б. [http://inbelhist.org/litva-versus-belarus-vzglyad-so-storony/ Литва versus Беларусь? Взгляд со стороны] // Великий миф маленькой Летувы: сборник статей / [[Анатоль Тарас|А. Е. Тарас]]. — IBIK, 2016.</ref>. Дасьледнік [[Іван Ласкоў]] зьвяртае ўвагу на тое, што ў [[Балтыйскія мовы|балтыйскіх мовах]] азначэньне заўсёды мусіць стаяць перад азначаным словам, таму пры тлумачэньні імёнаў з другой асновай ''-таўт-'' (Вітаўт, [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]], [[Гаштольд (імя)|Гастаўт]], [[Гетаўт (імя)|Гетаўт]], [[Контаўт (імя)|Контаўт]] і г. д.) зь летувіскай мовы азначанае слова мае быць ''tauta'' — «народ», якое ні пры якіх азначэньнях ня можа быць імем чалавека, таму гэтыя імёны для летувісаў — чужыя<ref name="Laskou-1993">[[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15.</ref>}} (прытым абсалютная большасьць словаў, запісаных у сучасным [[Вялікі слоўнік летувіскай мовы|Вялікім слоўніку летувіскай мовы]], нідзе не фіксуецца да XIX стагодзьдзя{{Заўвага|Напрыклад, слова ''mantà'' з асноўным значэньнем 'рухомая маёмасьць', ад якога ў рэчышчы палітыкі летувізацыі спрабуюць выводзіць германскую іменную аснову [[Мунд|-мунд- (-мунт-, -монт-)]], упершыню зьяўляецца толькі ў слоўніку 1894 году ў форме ''monta''<ref>Skardžius P. Lit. zweistämmige Personennamen mit mant- und mantà „bewegliche Habe“ // Zeitschrift für Slavische Philologie. Bd. 29, Nr. 1, 1960. S. 148.</ref>, тым часам адзіны выдадзены ў Вялікім Княстве Літоўскім летувіскі слоўнік [[Канстанцін Шырвід|Канстанціна Шырвіда]] не фіксуе летувіскіх словаў ''gailas'' (зь нібы застарэлым значэньнем 'моцны', якое спрабуюць зьвязваць з асновай [[Гайла (імя)|-гайл-]]), ''gedauti'' ([[Геда|-гед-]]), ''girdė́ti'' ([[Герда|-герд-]]), ''mintis'' ([[Мін|-мін-]]), ''tauta'' ([[Тэўда (імя)|-тэўт-]])}}<ref>Виргиниюс Мисюнас, [https://geraldika.ru/article/32700?fbclid=IwAR28m-i_KnAC_5VGdQo4pIQez1zx3I6BcS0mFsqLfZBX7VunHv0VXpquyZM Витис: возникновение литовского названия Погони], geraldika.ru, 2.10.2012 г.</ref>) * Перадача ў летувіскай мове націскнога ''о'' праз ''а''{{Заўвага|Як паказвае Іван Ласкоў, у беларускай мове (з улікам уласьцівага ёй [[Аканьне|аканьня]]) не магла адбывацца замена націскнога «а» на «о», то бок пры запісе «на слых» замена «Мант» на «Монт» была немагчымай. Адпаведна, летувіскія формы «Жыгімантас», «Нарымантас» і падобныя не маглі быць першаснымі<ref name="Laskou-1993"/>}} * Брак у двух[[Аснова слова|асноўных]] летувіскіх словах злучальных галосных{{Заўвага|Імёны [[Гедзімін (імя)|Гедз-і-мін]], [[Альгімонт|Альг-і-монт]], [[Карыбут (імя)|Кар-ы-бут]], [[Карыгайла (імя)|Кар-ы-гайла]], [[Мантыгайла (імя)|Мант-ы-гайла]], [[Радзівіл (імя)|Радз-і-віл]], [[Таўцівіл (імя)|Таўц-і-віл]] ды іншыя маюць неўласьцівыя для летувіскай мовы злучальныя галосныя<ref name="Laskou-1993"/>}} * Перакручваньне генэтычных асноваў імёнаў у летувіскай перадачы{{Заўвага|Напрыклад, імя [[Ягайла (імя)|Ягайла]] перарабляецца ў Ёгаля, каб патлумачыць яго ад [[Летувіская мова|лет.]] joti 'ехаць конна' і galia 'моц', імя [[Явойша]] — у Ёвайша, каб патлумачыць ад «ехаць конна» і «гасьцінны» і г. д.<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 9.</ref>}} Увогуле, сучасныя беларускія мовазнаўцы адзначаюць слушнасьць меркаваньня пра германска-кельцкае паходжаньне імёнаў ліцьвінаў<ref>Мезенка Г. Віцебшчына ва ўласных іменах: мінулае і сучаснасць. — Віцебск, 2006. С. 14.</ref>. Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што ўсе імёны сярэднявечнай літоўскай шляхты натуральна тлумачацца з [[Усходнегерманскія мовы|усходнегерманскіх моваў]] і многія зь іх маюць поўныя адпаведнікі сярод усходнегерманскіх імёнаў. Сярод германскіх рысаў імёнаў ліцьвінаў ён адзначае захаваньне спалучэньняў ''-ск-'' і ''-св-'' (Скірмунт, [[Свалегед (імя)|Свальгед]]), уласьцівае для германскіх моваў і неўласьцівае для ўсходнебалтыйскіх, наяўнасьць дыфтонгу ''-эй-'' ([[Эйвільд]], [[Эймант]]), якога няма ў летувіскай мове, а таксама ўласьцівыя для германскіх імёнаў канчаткі ''-ен'' ([[Гердзень (імя)|Гердзень]], [[Тройдзень (імя)|Тройдзень]], [[Віцень (імя)|Віцень]]), ''-уд/-ут'' ([[Гердут (імя)|Гердуд]], [[Кейстут (імя)|Кейстут]], [[Яўнут (імя)|Яўнут]]) і ''-іла'', ''-ула'' ([[Вайдзіла (імя)|Вайдыла]], [[Віршыла|Віршула]]), якіх няма ў балтыйскіх імёнах<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 19.</ref>. На карысьць унутранага ўсходнегерманскага ([[Готы|гоцкага]]) уплыву ў [[Літва|Літве]] і яго ўзьдзеяньня на ўрадавым узроўні сьведчыць наяўнасьць вялікай колькасьці рэліктаў усходнегерманскай мовы ва ўрадавай лексыцы Вялікага Княства Літоўскага (сок, дзякла, скарб, скарга, шкода, харугва, скрыня, грунт, копа, бонда, рум ды іншае) — як і германізмаў у базавай лексыцы беларускай мовы (буда, дах, рада, дзякуй, боты, гмах, кошт, струмень, гвалт, варта, мусіць, трапіць, рахаваць ды іншае)<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 29—31.</ref>. Як падсумоўвае Алёхна Дайліда, ''«[[Летувізацыя|„Балтыйская“ тэорыя]] не пацьверджана нічым наогул (у тым ліку і імёнамі). Балтыйская тэорыя не адлюстроўвае ніякіх гістарычных рэаліяў, яна была проста снасткай палітычнага змаганьня [[Езуіты|езуітаў]] проці літоўскай [[Рэфармацыя ў Рэчы Паспалітай|Рэфармацыі]] і палітычнай моцы [[Вялікае Княства Літоўскае|Літоўскага гаспадарства]]. Разам з разбуральнай праграмай [[Контрарэфармацыя|Контрарэфармацыі]], распачатай па выбуху эвангеліцкага адраджэньня ў Літве, езуіты распачалі таксама [[Летувізацыя|цэлую ідэалягічную праграму перакручваньня гісторыі Літвы]]: заміж сапраўднай гісторыі [[Славянскія мовы|славянізацыі]] германскае шляхты Літвы (выкладзенай у літоўскіх летапісах і добра вядомай езуітам) езуіцкая тэорыя мусіла апавядаць пра паходжаньне літоўскае шляхты і створанага ёй гаспадарства ад мясцовых паўдзікіх балтыйскіх плямёнаў, што рабіла адзіным „цывілізацыйным“ чыньнікам гісторыі Літвы выняткова [[Каталіцкая Царква|Каталіцкую Царкву]] (з той жа мэтай езуіцкая прапаганда пачала пашыраць гратэскныя, чыста фантастычныя плёткі пра „балтыйскае [[паганства]]“ Літвы, якое нібы было галоўнай рэлігіяй ВКЛ да Крэўскай уніі). Калі за часоў ВКЛ гэтая тэорыя мела выгляд маргінальных калянавуковых практыкаваньняў, не прынятых літоўскай шляхтай, то па [[Падзелы Рэчы Паспалітай|падзелах Рэчы Паспалітай]] гэтая езуіцкая прапагандысцкая схема сталася ў XIX стагодзьдзі адзінай „навуковай“ вэрсіяй гісторыі Літвы»''<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 5, 16, 27—28, 61, 201.</ref>. === Параўнальная табліца з германскімі адпаведнікамі === {{Аўтанумарацыя табліцы | {{ {| cellspacing="1" cellpadding="10" style="width: 100%; margin: 0 0 1em 0; border: solid darkgray; border-width: 1px 1px 1px 1px; font-size: 90%; background-color: #fff;" |- bgcolor={{Колер|ВКЛ}} align="center" ! № !! Імя !! Тоеснае імя (зь перастаноўкай [[Двухасноўнае імя|асноваў]]) !! Германскі адпаведнік !! Германскі адпаведнік тоеснага імя{{Заўвага|Адпаведнікі зь перастаноўкай іменных асноваў прызнае летувіскі эміграцыйны лінгвіст {{Артыкул у іншым разьдзеле|Ёзас Юркенас||lt|Juozas Jurkėnas}}<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 108.</ref>}} |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аба]]'''{{Заўвага|'''Вылучаным''' пазначаюцца імёны, якія маюць поўныя германскія адпаведнікі}} | — | ''Abo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абека|Абека (Абака)]]'''{{Заўвага|У дужках даюцца характэрныя варыяцыі імя паводле напісаньня ў гістарычных крыніцах}} | — | ''Abbeco'' (''Abbaco'') <br> Abo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абель]]''' | — | ''Abel'' (''Abilo'') <br> Abo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абор|Абор (Абар, Абэр, Абер)]]''' | | ''Abar'' (''Abor''{{Заўвага|name="Польшча"|Азначалася ў Польшчы, дзе германскія імёны бытавалі ўжо ў XIII ст.}}, Aber) <br> Abo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абуд|Абуд (Абод, Абут, Ябут)]]'''{{Заўвага|У інвэнтарах ВКЛ таксама азначаюцца наступныя чаргаваньні: Адам / Ядам (Адамава / Ядамава, Адамовіч / Ядамовіч)<ref>A. Vardų ir pavadinimų rodyklė // Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 1.</ref>, Андрэй / Яндрэй, Анікей / Янікей<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 387, 391, 425, 436.</ref>}} | | ''Abbud'' (''Abbod'', ''Abbott'') <br> Abo + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Абрат]]''' | | ''Abrada'' <br> Abo + Rado (Rato) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агі|Агі (Ака, Ека, Яга, Яка)]]''' | — | ''Agi'' (''Egi'', ''Jag''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агіла|Агела (Агіль, Ягіл)]]''' | — | ''Agelo'' (''Agilus'', ''Egilo'') <br> Agi (Egi) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аген|Аген (Агін, Ягін, Якін)]]''' | — | ''Agenus'' (''Agin'', ''Egen'', ''Ekino'') <br> Agi (Egi) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Якш|Якш (Агша)]]''' | — | ''Якша''{{Заўвага|Азначалася ў [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]]}} <br> Agi (Egi) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Якбут]]''' | | ''Acbuto'' (''Acbod'') <br> Agi (Egi) + Boto (Buto) <br> Agi (Egi) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягвін|Ягвін (Яквін)]]''' | | ''Agwin'' (''Acwin'', ''Ecuin'') <br> Agi (Egi) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягайла (імя)|Ягайла (Ягейла, Ягела, Якейла, Агела, Агайла, Акайла, Ягіл)]]''' | | ''Aggalo'' (''Egelo'', ''Agela'', ''Eggel'', ''Egila'') <br> Agi (Jag) + Gailo (Gelo) <br> Agi (Jag) + -l- <br> ''Jogello'' (''Iagellus'', ''Jogallus'') <br> Jo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягінт|Ягінт (Агінт, Эгінт, Егінт, Ягент)]]''' | | ''Aginto'' (''Egind'') <br> Agi (Egi) + Gento (Gendo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягірд|Ягірд (Эгерд, Агірд, Эгірд, Егерт)]]''' | | ''Ægirdh'' (''Eggerd'', ''Agard'', ''Egert'', ''Aaggaard'') <br> Agi (Jag) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягоўд|Ягоўд (Ягалд, Ягольт, Аколд)]]''' | | ''Agold'' (''Egold'', ''Egolt'', ''Agoult'') <br> Agi (Egi) + Waldo <br> Agi (Egi) + Goldo <br> ''Ágautr'' <br> Agi (Egi) + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягуці|Ягуці (Ягуць, Акут, Якуці, Якуць)]]''' | | ''Águti'' (''Akuti'') <br> Agi (Jag) + Gudo (Guta) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Акунд|Акунд (Якунт, Яконт)]]''' | | ''Agundia'' (''Jaconta'') <br> Agi (Jag) + Gunth (Cund) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агар (імя)|Агар (Ягер)]] | | ''Agar'' (''Egiheri'') <br> Agi + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Акман|Акман (Якіман, Экман, Ягеман)]]''' | | ''Ackmann'' (''Akemann'', ''Eckmann'', ''Egiman'') <br> Agi (Egi) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ягмін|Ягмін (Ягімін, Акмін, Якмін)]]''' | | ''Agminus'' (''Egiminus'', ''Jagmyn''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Jakmyn''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Agi (Egi) + Minno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Агімонт|Агімонт (Агамонт)]]''' | | ''Agimunt'' (''Agamont'', ''Agamundus'', ''Egmont'') <br> Agi + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ала (мужчынскае імя)|Ала (Ела)]]''' | — | ''Alo'' (''Allo'', ''Elo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алейка|Алейка (Алека)]]''' | — | ''Allecke'' (''Alico'') <br> Alo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аліта (імя)|Аліта (Алета, Алата)]]''' | — | ''Alitta'' (''Alathe'') <br> Alo + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аліш|Аліш (Альш, Гальш)]]''' | — | ''Allisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Alsch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Halsch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Alo + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альбэрт|Альбэрт (Альберт, Аўбарт)]]''' | | ''Albert'' (''Albart'', ''Aubert') <br> Alo + Bert <br> Athal + Bert | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альбут|Альбут (Альбот, Яльбут)]]''' | | ''Albot'' (''Elbot'', ''Albóðr'', ''Albutt'') <br> Alo + Boto (Buto) <br> Athal + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альвін]]''' | | ''Alwin'' (''Alwini'') <br> Alo + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альвіс]]''' | | ''Alvis'' (''Alois'') <br> Alo + Wis | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгерд (імя)|Альгерд (Альгерт, Альгард, Алігард, Альгарт, Гэльгерд, Гольгерт, Ольгерд, Альгірд)]]''' | | ''Algerd'' (''Algeard'', ''Algerðr'', ''Algert'', ''Algardus'', ''Algart'', ''Olgard'', ''Hallgerðr'', ''Halgardus'', ''Algiert'') <br> Alo + Gerd (Gardo) <br> Helgi (Alko) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алгет|Алгет (Альгет, Элгет)]]''' | | ''Alget'' (''Aalgidis'') <br> Alo + Gedo (Geto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алігут|Алігут (Алгуць, Аўгут, Аўгуць)]]''' | | ''Algut'' (''Alugod'') <br> Alo + Gudo (Guta) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альман|Альман (Алеман, Эльман)]]''' | | ''Alman'' (''Alemann'', ''Ellmann'') <br> Alo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альмін]]''' | | ''Almin'' (''Almen'') <br> Alo + Minno (Menno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яльмуд]]''' | | ''Alamud'' (''Almudis'') <br> Alo + Mot (Muta) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аламунт|Аламунт (Альмонт, Эльмонт, Ялмонт)]]''' | | ''Alamunt'' (''Almunt'', ''Almond'', ''Elmund'') <br> Alo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Олда|Олда (Ольда, Голда, Оўда, Аўда)]]''' | — | ''Aldo'' (''Olda'', ''Holt''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Audo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Алдыка|Алдыка (Олдыка, Аўдзіка, Галдык, Гольдзіка)]]''' | — | ''Aldiko'' <br> Aldo + -k- <br> ''Audeca'' <br> Audo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Альдона|Альдона (Алдунь)]]''' | — | ''Aldona'' (''Aldun'', ''Aldonis'') <br> Aldo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аўтаўт]]''' | | ''Altolt'' (''Aldaud'') <br> Aldo + Waldo (Walt) <br> ''Autald'' <br> Audo (Auto) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яўтар|Яўтар (Алтар, Гаўтар)]]''' | | ''Althar'' (''Alterius'', ''Autier'') <br> Aldo (Holt) + Heri (Hari) <br> ''Authar'' (''Hauthar'', ''Hautar'') <br> Audo (Auto) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Алег|Алько (Алек, Алех, Ольг, Эльг, Аўг)]]''' | — | ''Helgi'' (''Alko'', ''Alacho'', ''Elgo'', ''Algo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вольга|Вольга (Олюшка, Олюхна)]]''' | — | ''Hélga'' (''Helca'', ''Helcha'', ''Alga''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Holga''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгін|Альгін (Элькін, Аўгін, Яўгін, Вольгін)]]''' | — | ''Heligin'' (''Alkin'') <br> Helgi (Algo) + -n-<br> ''Augino'' <br> Augo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгіш]]''' | — | ''Halgasch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Halgas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Helgi (Algo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Альгмін|Альгмін (Альхімен, Алькмін, Алігімін)]] | [[Мінялк]] | Helgi (Algo) + Minno <br> ''Alechmannus'' (''Alkeman'') <br> Helgi (Alko) + Mann | Minno + Helgi (Alko) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Альгімонт|Альгімонт (Альгімунд, Альгімунт, Алькімонт, Аўгімонт, Аўгімунд, Аўгімунт)]]''' | | ''Algemundus'' (''Alkemund'', ''Alhmunt'', ''Alchemont'') <br> Helgi (Algo) + Mund (Munt) <br> ''Augemundus'' (''Augemundr'') <br> Augo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Амал|Амал (Амэла, Амаль, Амуль, Аміль, Яміль)]]''' | — | ''Amal'' (''Amelo'', ''Amul'', ''Amil'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яр (імя)|Яр (Ар)]]''' | — | ''Aro'' (''Ahr'') <br> Aro + Mann | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярыла (імя)|Ярыла (Арэла, Арэль, Ярала, Эрэла)]]''' | — | ''Arila'' <br> Aro + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярун|Ярун (Арун, Аруна)]]''' | — | ''Arun'' (''Eruni'', ''Aruna'') <br> Aro + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярунд|Ярунд (Яранд, Аранд, Арант)]]''' | — | ''Jarund'' (''Arant'', ''Jarant'') <br> Aro + -nd- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арбут|Арбут (Арбуд)]]''' | | ''Árbót'' (''Arbod'') <br> Aro + Boto (Buto) <br> Aro + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арвід|Арвід (Ярвід, Арвіт)]]''' | | ''Arvid'' (''Arwit'') <br> Aro + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арвіст|Арвіст (Гервіст)]]''' | | ''Ariovist'' (''Arwist'', ''Arwesth'') <br> Aro + West (Viste) <br> Heri (Hari) + West (Viste) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арыгольд|Арыгольд (Арыгалд, Яргалт)]]''' | | ''Aregaudus'' <br> Aro + Gaudo <br> ''Hargold'' <br> Heri (Hari) + Goldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арман|Арман (Арыман, Ярман, Ярыман, Яроман)]]''' | | ''Arman'' (''Ariman'') <br> Aro + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Армін (імя)|Ярмін (Армін, Ярэмін, Ярамін)]]''' | | ''Armin'' (''Arimin'') <br> Aro + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярмуць|Ярмут (Ярмуць, Армуць)]]''' | | ''Armuth'' <br> Aro + Mot (Muto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярмунд|Ярмунд (Армант, Ярмонт)]]''' | | ''Armund'' (''Armunt'', ''Eremunt'') <br> Aro + Mund | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яруд|Яруд (Арод, Арут, Ярут)]]''' | | ''Arodus'' (''Aruth'') <br> Aro + Hrodo (Ruodo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярна|Ярна (Арн, Аран, Яран, Арнь, Ярань)]]''' | — | ''Arno'' (''Arn'', ''Aran'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арнольд|Арнольд (Ярнольт)]]''' | | ''Arnold'' (''Arnolt'', ''Ernold'') <br> Aro (Arno) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Арнат (імя)|Арнат (Ярнат, Эрнат)]]''' | | ''Arnad'' (''Arnato'') <br> Aro (Arno) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Арбш]]''' | — | ''Erbsch'' (''Erbisch'') <br> Arbo (Erbo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ярг]]''' | — | ''Argo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аргела|Аргела (Аргель, Яргель, Аргуль, Аргла, Яргла)]]''' | — | ''Argelo'' (''Argila'') <br> Argo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ашка|Ашка (Яска, Еска, Еш)]]''' | — | ''Asco'' (''Asc'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яскіль|Яскіль (Яскель, Яскал, Ашкела)]]''' | — | ''Ascila'' (''Eskil'', ''Eskel'', ''Ascalo'') <br> Asco + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аскольд (імя)|Аскольд (Яскольд, Яскольт, Яскулд, Яскулт, Яшчолд)]]''' | | ''Askold'' (''Ascolt'', ''Aschhold'') <br> Asco + Waldo (Walt) <br> ''Höskuldr'' <br> Hatho + Sculd | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Азьвін|Азьвін (Ясьвін)]]''' | | ''Asvin'' (''Assuin'', ''Aschwin'') <br> Asco + Wino <br> Asi + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Аскера|Аскера (Аскер, Ашкер)]]''' | | ''Ascher'' (''Ascar'') <br> Asco + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Есьман|Есьман (Ясьман, Яшман, Ешман, Эсьман, Эсман)]]''' | | ''Eschmann'' (''Esmann'', ''Ascman'', ''Asman'') <br> Asco + Mann <br> Asi + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ясмант|Ясмант (Асмонт, Ашмонт, Есмунт, Ясмонт, Есьмант, Яшмант, Эсмунт)]]''' | | ''Asmunt'' (''Ascmund'', ''Eschmunt'') <br> Asco + Mund (Munt) <br> ''Osmond'' <br> Asi + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ас (імя)|Ас (Азь)]]''' | — | ''Asi'' (''Aso'', ''Osi'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Азела|Азела (Ясіла, Ясель, Эзель)]]''' | — | ''Aselo'' (''Esilo'') <br> Asi + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асен|Асен (Асін, Ясін, Ашын)]]''' | — | ''Asin'' (''Asen'') <br> Asi + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Азбут|Азбут (Язбут)]]''' | | ''Ásboð'' <br> Asi + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясвад]]''' | | ''Asuad'' <br> Asi + Wado | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясоўд]]''' | | ''Asold'' <br> Asi + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясьвід|Ясьвід (Ашвід)]]''' | | ''Asvid'' (''Esvid'', ''Ásviðr'') <br> Asi + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Ясьвіл|Ясьвіл (Асьвіл, Ашвіла)]] | | Asi + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ясьвільт]]''' | | ''Asvild'' <br> Asi + Wilto (Wildo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Азгайла]]''' | | ''Easgel'' (''Esgel'') <br> Asi + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яскаўт|Яскаўт (Язкаўт)]]''' | | ''Askaut'' (''Ásgautr'', ''Oskautr'') <br> Asi + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эзгірд]]''' | | ''Esgerd'' (''Asgird'', ''Asgart'', ''Osgerd'') <br> Asi (Osi) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эзгін|Эзгін (Азгін, Ашкін, Ажгін)]]''' | | ''Eskin'' <br> Asi + -kin <br> Asi + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Осман|Асман (Осман, Ашман, Ясман)]]''' | | ''Osman'' (''Asman'') <br> Asi (Osi) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асьміна (імя)|Асьміна (Ашміна, Ашмена, Ясьмін, Яшмін, Эсьмін)]]''' | | ''Osminna'' <br> Asi (Osi) + Minno (Menno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асмот|Асмот (Ашмот, Ясмут)]]''' | | ''Asmot'' (''Asmuot'') <br> Asi + Mot | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Асінар (імя)|Ашнар]]''' | | ''Asnar'' (''Asinar'') <br> Asi + Noro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яст|Яст (Асьць, Яшт)]]''' | — | ''Ast'' (''Osta'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Асьцейка|Асьцейка (Асьцека, Осьцік, Ясьцейка)]]''' | — | ''Oustecha'' (''Ostike'') <br> Ast (Osta) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Асьціла|Асьціла (Остэль)]]''' | — | ''Aostilo'' (''Ostell'') <br> Ast (Osta) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яштальд|Яштальд (Асталт, Яшталт, Яштаўт)]]''' | | ''Astald'' (''Ostald'', ''Astout'', ''Austaldus'') <br> Ast (Osta) + Waldo <br> Ast (Osta) + Teudo <br> Asi (Osi) + Teudo | ''Teudasia'' <br> Teudo + Asi |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Астар|Астар (Астэр, Ясьцер)]]''' | | ''Austerius'' (''Oster'', ''Astar''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Aster''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ast (Osta) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Астрат]]''' | | ''Ostrat'' (''Ostrad'', ''Austrad'') <br> Ast (Osta) + Rado (Rato) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бабіла|Бабіла (Бабіль, Бабела, Бабель)]]''' | — | ''Babilo'' (''Babel'') <br> Babo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бат (імя)|Бат (Бад, Бадзь)]]''' | — | ''Bado'' (''Bato'', ''Bath'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Баціка|Баціка (Бадыка, Батка)]]''' | — | ''Badiko'' (''Battke'', ''Paticho'') <br> Bado (Bato) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бадзіла|Бадзіла (Батыла, Батэла, Батуль)]]''' | — | ''Badila'' (''Bathel'') <br> Bado (Bato) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Батаўт]]''' | | ''Bathelt'' (''Badald'', ''Badaut'') <br> Bado (Bato) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бадвіла|Батвіла (Батвіл)]]''' | | ''Badvil'' (''Baduila'') <br> Bado (Bato) + Wilo | ''Willibad'' <br> Wilo + Bado |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Батвін]]''' | | ''Batwin'' (''Badvin'') <br> Bado (Bato) + Wino | ''Winibad'' <br> Wino + Bado |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Батар|Батар (Батэр, Бадар)]]''' | | ''Bathari'' (''Bater'', ''Bader'') <br> Bado (Bato) + Heri (Hari) | ''Heribad'' <br> Heri + Bado |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Больд|Больд (Больт, Бальт, Болт, Баўд, Боўд)]]''' | — | ''Bald'' (''Boldt'', ''Bolte'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Балдыка|Балдыка (Бальдыка, Бальцік, Больцік, Болдык)]]''' | — | ''Baldiko'' (''Baldicke'', ''Baltichus'') <br> Bald (Bolte) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Больцель|Больцель (Баўдзель, Балціла)]]''' | — | ''Baldilo'' <br> Bald (Bolte) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальцін|Бальцін (Бальтын, Балтэн)]]''' | — | ''Baltin'' (''Balden'') <br> Bald (Bolte) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Больдун|Больдун (Болтун, Бальцюн)]]''' | — | ''Baldun'' <br> Bald (Bolte) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Болташ]]''' | — | ''Boltsch'' <br> Bald (Bolte) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальдвін]]''' | | ''Baldwin'' <br> Bald + Wino | ''Winibald'' <br> Wino + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Больдаг]]''' | | ''Baldag'' <br> Bald (Bolte) + Dago | ''Dacbold'' <br> Dago + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальтэр|Бальтэр (Болдэр, Балтр)]]''' | | ''Balterus'' (''Bolder'', ''Baldheri'') <br> Bald + Heri | ''Eribald'' (''Haribald'') <br> Heri + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальтарт|Бальтарт (Балторт)]]''' | | ''Baltardus'' (''Balthart'') <br> Bald + Hardt (Hart) | ''Artbald'' (''Hartbald'') <br> Hardt (Hart) + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Балтман|Балтман (Бальман, Больман)]]''' | | ''Baldman'' (''Balman'', ''Bollmann'') <br> Bald + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Баўдамір]]''' | | ''Baldomer'' <br> Bald + Mero (Miro) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Болтрык|Болтрык (Бальтрык, Бальдрых, Боўтрык)]]''' | [[Рыбалт]] | ''Boldericus'' (''Baldrich'', ''Baldric'') <br> Bald (Boldt) + Rick | ''Ribald'' <br> Rick (Rih) + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Балтрым|Балтрым (Баўтрым)]] | | Bald + Rim | ''Rimbald'' (''Rimbold'') <br> Rim + Bald |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Балтрун|Балтрун (Бальтрун, Баўтрун)]]''' | | ''Baltrun'' (''Baldrun'') <br> Bald + Runo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бальтрут|Бальтрут (Балтрот)]]''' | | ''Baltrudis'' <br> Bald + Trudo (Trut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бар (імя)|Бар]]''' | — | ''Baro'' (''Paro'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барэйка|Барэйка (Барака, Барэка, Барык, Парэйка, Парык)]]''' | — | ''Bareke'' (''Barocho'', ''Baricke'') <br> Baro + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барыла|Барыла (Барэль, Парыла)]]''' | — | ''Barilo'' (''Barrell'', ''Parrell'') <br> Baro + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барут (імя)|Барут (Баруць, Парут)]]''' | — | ''Baruthus'' (''Baruth''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Baro + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвід|Барвід (Парвід)]]''' | | ''Barvid'' (''Barwidus'') <br> Baro + Wido | ''Widbor''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Widebor''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Wido + Baro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвік]]''' | | ''Barwic'' (''Barwig'') <br> Baro + Wigo (Wic) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвін|Барвін (Борвін, Парвін)]]''' | [[Вінбор]] | ''Barwin''{{Заўвага|[[Старэйшая рыфмаваная хроніка]] пра «''Барвіна з земляў [[Вэнэды|вэнэдаў]]''» — [[Генрых Борвін I|Генрыха Борвіна I]]}} <br> Baro + Wino | ''Wimber'' <br> Wino + Bеro <br> Wino + Baro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барвойн]]''' | | ''Barwein'' (''Berwein'') <br> Baro + Wino (Weine) <br> Baro + Uuenna (Wona) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Баргайла|Баргайла (Баргаль, Баргель)]]''' | | ''Bargel''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Baro + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Барконт]]''' | | ''Pargunt'' (''Bercunt'') <br> Baro (Paro) + Gunth (Cund) <br> Biro (Bero) + Gunth (Cund) | ''Gundabari'' <br> Gunth (Cund) + Baro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Парман]]''' | | ''Parmann'' (''Barmann'') <br> Baro (Paro) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Барда|Барда (Барта)]]''' | — | ''Bardo'' (''Barto'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бардзіла|Бардзіла (Бартэль)]]''' | — | ''Bardilo'' (''Bartel'') <br> Bardo (Barto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Барцін|Барцін (Бардзін)]]''' | — | ''Bardinus'' (''Barten''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Bardo (Barto) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бартаўт|Бартаўт (Барталт, Бартальт, Бартальд, Партаўт)]]''' | | ''Bartolt'' (''Bartout'', ''Bartold'') <br> Bardo (Barto) + Waldo (Walt) <br> Bert + Waldo (Walt) <br> Bardo + Teudo (Taut) | ''Teutbard'' <br> Teudo (Teuth) + Bard |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бень|Бень (Бін, Бінь)]]''' | — | ''Beno'' (''Ben'', ''Bino'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінейка|Бінейка (Бенека, Беніка)]]''' | — | ''Binnecke'' (''Beneko'', ''Bennico'') <br> Beno (Bino) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінель|Бінель (Бэнэль)]]''' | — | ''Benilo'' <br> Beno (Bino) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Беняш|Беняш (Бенеш, Бенюш)]]''' | — | ''Bensch'' (''Byenyasch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Benesch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Benas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Beno + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінгель]]''' | | ''Bengel'' <br> Beno + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бенат]]''' | | ''Bennato'' (''Bennat'') <br> Beno + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бінэрт]]''' | | ''Benert'' (''Benehard'') <br> Beno (Bino) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бімунт]]''' | | ''Bemund'' <br> Beno (Bino) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бера|Бера (Біра)]]''' | — | ''Bero'' (''Biro'', ''Pero'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірэйка|Бірэйка (Бэрэйка, Бярэйка, Берыка, Бірык, Бірка, Берка, Пірыка, Пірка)]]''' | — | ''Birico'' (''Berico'', ''Bereke'', ''Birke'', ''Piricho'', ''Pircho'') <br> Bero (Biro) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірыла|Бірыла (Бярыла, Бярэла, Бірэла, Берыль, Бірыль, Біруль, Берла)]]''' | — | ''Berila'' (''Berela'', ''Berul'') <br> Bero (Biro) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірын (імя)|Берэн (Бірын, Бірэн)]]''' | — | ''Beren'' (''Birin'') <br> Bero (Biro) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірута (імя)|Бірута (Бірот, Бярута, Бірут, Біруць, Бэрот, Берут, Пірут, Перут)]]''' | — | ''Bierotte'' <br> Bero (Biro) + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірыбольд]]''' | | ''Beribald'' <br> Bero (Biro) + Bald (Boldt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрвольд|Бэрвольд (Бэрвальд, Бэрвэльт)]]''' | | ''Berwoldus'' (''Beroald'') <br> Bero + Wald | ''Waldpero'' <br> Wald + Biro (Bero) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрвід|Бэрвід (Бірвід)]]''' | | ''Berwid'' <br> Bero + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Пэрвайн|Пэрвайн (Пэрвэйн, Пярвойнь)]]''' | | ''Perwein'' <br> Bero (Pero) + Wino (Weine) <br> Bero (Pero) + Uuenna | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Беркін|Беркін (Беркен, Бергін, Пергін)]]''' | | ''Berekin'' (''Beregen'', ''Perkin'') <br> Bero + -kin <br> Bero + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірат|Бірат (Берэт, Бірэта, Перат)]]''' | | ''Beradt'' (''Bereth'', ''Perret'') <br> Bero (Biro) + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэргарт (імя)|Бэргарт]]''' | | ''Berhard'' <br> Bero + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Перман|Перман (Бэрман, Бірман, Пэрман, Парман, Бермень)]]''' | | ''Perman'' (''Berman'', ''Parmann'', ''Pirrmann'') <br> Bero (Pero) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрымунд (імя)|Перамонт (Парымонт)]]''' | | ''Peremunt'' (''Bermondus'') <br> Bero (Pero) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ператрут]]''' | | ''Perethrud'' (''Beretrudis'') <br> Bero (Pero) + Trudo (Trut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Берн|Берн (Бэрн, Бернь, Бірн)]]''' | — | ''Bern'' (''Pirn'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бірнейка|Бірнейка (Бернейка, Бернека, Бэрніка)]]''' | — | ''Birnico'' (''Bernico'', ''Bernecke'') <br> Bern (Pirn) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бярнут]]''' | — | ''Barnut''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Bern + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бернуш|Бернуш (Бернаш)]]''' | — | ''Bernasch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Bernisch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Bern + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрнат|Бэрнат (Бэрнад, Бернат, Барнат, Бернят, Парнат)]]''' | | ''Bernad'' (''Bernat'', ''Pernat'') <br> Bern + Joto <br> Bern + Hatho (Adi) <br> ''Bernard'' <br> Bern + Hardt | ''Hathubern'' <br> Hatho + Bern |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрнар|Бэрнар (Бернар, Барнар, Пернар)]]''' | | ''Bernar'' (''Bernhari'', ''Pernhari'') <br> Bern + Heri (Hari) | ''Erbern'' <br> Heri + Bern |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрнард|Бэрнард (Бярнард)]]''' | | ''Bernard'' (''Bernhard'') <br> Bern + Hardt | ''Hartbern'' <br> Hardt + Bern |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бергела|Бергела (Бергель, Бэргайла, Пергайла)]]''' | | ''Bergel'' (''Bieregel'') <br> Berga + Gailo (Gelo) <br> Bero + Gailo (Gelo) <br> Berga + -l- | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэрт|Берт (Берць, Перць)]]''' | — | ''Bert'' (''Perht'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэртыка]]''' | — | ''Bertike'' (''Berteka'') <br> Bert + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бертэль|Бертэль (Бэртэль, Перцель, Пірціль)]]''' | — | ''Bertel'' (''Pertilo'', ''Pirthilo'') <br> Bert + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэртун]]''' | — | ''Berhtuni'' (''Perhtun'') <br> Bert + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Берташ|Берташ (Бертыш, Бірташ)]]''' | — | ''Bertsch'' <br> Bert + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бэртальд|Бэртальд (Бэртаўт, Біртаўт)]]''' | | ''Bertold'' (''Bertolt'', ''Bertaut'', ''Birtoldus'') <br> Bert + Waldo (Walt) <br> Bert + Teudo (Taut) | ''Woltbert'' <br> Waldo (Walt) + Bert <br> ''Teutbert'' <br> Teudo (Taut) + Bert |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біе (імя)|Біе]]''' | — | ''Bie'' (''Biho'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Бівойна|Бівойна (Бівайн, Бівэйн)]] | | ''Bivinus'' <br> Bie + Wino (Weine) <br> Bie + Uuenna (Wona) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біят|Біят (Біён, Біюць)]]''' | | ''Byatt'' (''Bietto'') <br> Bie + Joto (Juto) <br> Bie + Hatho | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Біла (імя)|Біла (Біль)]]''' | — | ''Bilo'' (''Biel'', ''Pillo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Біліка|Біліка (Білейка)]]''' | — | ''Biliko'' <br> Bilo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Білін]]''' | — | ''Bilin'' <br> Bilo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Більвін|Більвін (Пільвін)]]''' | | ''Biliwin'' (''Pilwine'') <br> Bilo (Pillo) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Біляр|Біляр (Піляр)]]''' | | ''Biller'' (''Piller'', ''Bilihar'') <br> Bilo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Більман|Більман (Біліман, Пілеман, Білмен)]]''' | | ''Billmann'' (''Biliman'', ''Pielemann'') <br> Bilo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Білімін|Білімін (Більмін)]] | | Bilo + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Білят|Білят (Пілят, Білат)]]''' | | ''Bilaeth'' (''Pillat'') <br> Bilo (Pillo) + Joto <br> Bilo (Pillo) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біць|Біць (Біт, Бець)]]''' | — | ''Bitto'' (''Beto'', ''Bedo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біцейка|Біцейка (Бецейка, Бэтэйка, Біцік)]]''' | — | ''Beteke'' (''Bettika'') <br> Bitto (Beto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біцель|Біцель (Бітэла, Бедэль)]]''' | — | ''Bitel'' (''Betilo'', ''Bedilo'') <br> Bitto (Beto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Біцін|Біцін (Біцен)]]''' | — | ''Bitinus'' (''Bettin'') <br> Bitto (Beto) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бітаўт|Бітаўт (Біталт)]]''' | | ''Bitold'' (''Betald'', ''Bidaut'', ''Bitaut'') <br> Bitto (Beto) + Waldo (Walt) <br> Bitto (Beto) + Teudo (Taut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бітар|Бітар (Бэтэр)]]''' | | ''Betharius'' <br> Bitto (Beto) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бруна]]''' | — | ''Bruno'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Брунейка]]''' | — | ''Brunico'' (''Brunicho'') <br> Bruno + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бубела|Бубела (Бубель)]]''' | — | ''Bubilo'' (''Bobel'') <br> Bubo (Bobo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бода|Буд (Буда, Бода, Будзь, Бодзь)]]''' | — | ''Bodo'' (''Budo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзейка|Будзейка (Будзіка, Байдзейка)]]''' | — | ''Buddeke'' (''Bodico'', ''Bodeca'') <br> Bodo (Budo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзіла|Будзіла (Будэль, Бодзель)]]''' | — | ''Budilo'' (''Bodilo'', ''Budel'', ''Bodel'') <br> Bodo (Budo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзін|Будзін (Бодзен, Будэн, Бодзень, Будзень)]]''' | — | ''Budin'' (''Boden'', ''Budden'') <br> Bodo (Budo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будыш|Будыш (Бодыш)]]''' | — | ''Bodusz''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Bodo (Budo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзівід (імя)|Будзівід (Будвід, Будзьвіт)]]''' | | ''Bodwidus'' <br> Bodo (Budo) + Wido | ''Widbod'' <br> Wid + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будзівіл|Будзівіл (Будавіл, Будвіл, Будзьвіл)]]''' | | ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo | ''Willibodo'' <br> Wilo + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будгін|Будгін (Будкін, Бутгін, Буткін, Боткін)]]''' | | ''Budgen'' (''Budekin'', ''Bodkin'', ''Botgen'') <br> Bodo (Budo) + -kin <br> Bodo (Budo) + Ginno | ''Genobod'' <br> Ginno (Genno) + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Будзікід (імя)|Будзікід (Будгед)]] | [[Гедбуд]] | Bodo (Budo) + Geda (Giddo) | Geda + Bodo (Budo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будар|Будар (Будэр, Бодар, Будр)]]''' | | ''Buder'' (''Boder'') <br> Bodo (Budo) + Heri (Hari) | ''Eribodo'' <br> Heri + Bodo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Будрых|Будрых (Будрык)]]''' | | ''Buddrich'' (''Budrick'') <br> Bodo (Budo) + Rick (Rih) | ''Richbodo'' (''Ricbodo'') <br> Rick (Rih) + Bodo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бота|Бут (Бута, Буць, Бот, Боць)]]''' | — | ''Boto'' (''Buto'', ''Poto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Буцейка|Буцейка (Боцейка, Боцік, Бутыка, Бутка)]]''' | — | ''Butecke'' (''Butecho'', ''Botic'', ''Buttke'') <br> Boto (Buto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Буціла|Буціла (Буцель, Боціла, Боцель)]]''' | — | ''Butila'' (''Butel'', ''Botilo'') <br> Boto (Buto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Буцень|Буцень (Бутэн, Боцін, Боцінь)]]''' | — | ''Buten'' (''Botin'') <br> Boto (Buto) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Боч|Боч (Буч, Бутш)]]''' | — | ''Botsch'' <br> Boto + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутаўт (імя)|Бутаўт (Буталт, Буталд, Бутальд, Ботаўт, Ботальт, Бутэлць)]]''' | [[Вальбут]] <br> [[Тэўтабод (імя)|Таўбут]] | ''Butaldus'' (''Botaldus'', ''Boutaut'', ''Butaud'', ''Butaut'') <br> Boto (Buto) + Waldo (Walt) <br> Boto (Buto) + Teudo (Taut) | ''Waldbott'' <br> Waldo + Boto (Buto) <br> ''Teubod'' <br> Teudo (Taut) + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутвід|Бутвід (Ботвід)]]''' | [[Відбут]] | ''Butvid'' (''Botwid'') <br> Boto (Buto) + Wido | ''Wiboto'' <br> Wido + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутавіт|Бутавіт (Буцівіт, Ботвіт)]]''' | | ''Botwith'' <br> Boto (Buto) + Wito | ''Witbot'' <br> Wito + Boto |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутвіл|Бутвіл (Ботвіл)]]''' | [[Вільбут]] | ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo <br> Boto (Buto) + Wilo | ''Willebut'' (''Wilbot'') <br> Wilo + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутвін|Бутвін (Ботвін, Ботвінь, Буцьвін, Бацьвін)]]''' | | ''Butwin'' (''Botwin'') <br> Boto (Buto) + Wino (Wini) <br> Bodo (Budo) + Wino | ''Uinebod'' <br> Wino + Bodo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутгель]]''' | [[Галбута]] | ''Baudugailus'' (''Baudigilus'') <br> Bodo (Budo) + Gailo (Gelo) <br> Boto (Buto) + Gailo (Gelo) | ''Galbot'' <br> Gailo (Galo) + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутгер]]''' | [[Гербут]] | ''Butger'' (''Botgerus'', ''Bodeger'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero | ''Gerboth'' (''Gerbodo'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутар|Бутар (Бутэр)]]''' | [[Гарбут]] | ''Butter'' <br> Boto (Buto) + Heri (Hari) | ''Harboth'' <br> Heri (Hari) + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутэрт]]''' | | ''Bottart'' (''Boutard'') <br> Boto (Buto) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутман]]''' | | ''Buthmann'' (''Bothmann'') <br> Boto (Buto) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутмін|Бутмін (Буцьмін)]]''' | [[Мінбут]] | ''Butmen'' <br> Boto (Buto) + Minno <br> ''Budmyn'' <br> Bodo (Budo) + Minno | ''Menbodo'' <br> Minno (Menno) + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутнар|Бутнар (Бутэнэр)]]''' | [[Нарбут (імя)|Нарбут]] | ''Botner''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Buthneri''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Boto (Buto) + Noro (Nero) | ''Narbot'' (''Norpoth'', ''Nierbota''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Norpod'') <br> Noro + Boto (Buto) <br> Noro + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ботрам|Ботрам (Бутрам, Бутрэм)]]''' | | ''Bothram'' <br> Boto (Buto) + Ramo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутырык (імя)|Бутрык (Бутрыка, Путрык)]]''' | | ''Butariks'' (''Buttericus'', ''Botric'', ''Poterich'') <br> Boto (Buto) + Rick | ''Richboto'' <br> Rick (Rih) + Boto |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бутрым|Бутрым (Будрым, Ботрым, Путрым)]]''' | [[Рымбут]] | ''Bauderrim'' <br> Bodo (Budo) + Rim <br> Boto (Buto) + Rim | ''Rimbotus'' (''Rembod'') <br> Rim + Boto (Buto) <br> Rim + Bodo (Budo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ботэй]]''' | [[Эйбут]] | ''Bótey'' <br> Boto (Buto) + Eicho (Eich) | Eicho (Eich) + Boto (Buto) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Пацейка|Пацейка (Пуцейка, Пуціка, Падзейка)]]''' | — | ''Potico'' (''Putico'') <br> Boto (Poto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Пуціла|Пуціла (Путэль, Поцель)]]''' | — | ''Putilo'' (''Potilo'', ''Potel'') <br> Boto (Poto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бой (імя)|Буй]]''' | — | ''Boio'' (''Búi'', ''Beie'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Буйка|Буйка (Бойка, Бейка)]]''' | — | ''Buyke'' (''Boiko'', ''Beiko'') <br> Boio (Beie) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Буйвід|Буйвід (Бойвід, Бувід, Бевід)]] | | Boio (Búi) + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Боер|Боер (Бэер)]]''' | | ''Bojer'' (''Boyer'', ''Beieri'') <br> Boio (Beie) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бумонт]]''' | | ''Bumund'' (''Boymund'', ''Boemonda'') <br> Boio (Búi) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бейнь|Бейна (Бейнь, Байнь)]]''' | — | ''Beino'' (''Beyn'', ''Bainus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бэйнар|Бэйнар (Бэйнэр, Бейнар, Байнар, Бойнар)]]''' | | ''Beinher'' (''Bainarius'') <br> Beyn + Heri (Hari) <br> Boio (Beio) + Noro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бэйнарт|Бэйнарт (Бэйнэрт, Бойнарт, Бойнерт)]]''' | | ''Beynart'' (''Beinert'') <br> Beyn + Hardt <br> Boio (Beio) + *Nard | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бранта]]''' | — | ''Branto'' (''Brando'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бунь|Бунь (Бонь)]]''' | — | ''Buno'' (''Bono'', ''Bun'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бунейка|Бунейка (Буніка, Боніка)]]''' | — | ''Bunico'' (''Bonica'') <br> Buno (Bono) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бунар|Бунар (Бонар, Бунэр, Бонэр)]]''' | | ''Buner'' (''Bonarius'') <br> Buno (Bono) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бурэйка]]''' | — | ''Buricho'' (''Buricke'') <br> Buro + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бурга|Бурга (Борг)]]''' | — | ''Burga'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бургела|Бургела (Бургель, Пургель)]]''' | | ''Burgela'' (''Burgel'', ''Burgala'') <br> Burga + Gailo (Gelo) | ''Gelburg'' <br> Gailo (Gelo) + Burga |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бука (імя)|Бука (Буга, Бук, Бок)]]''' | — | ''Bugo'' (''Bucco'', ''Bock'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Букель|Букель (Бугіль, Букола)]]''' | — | ''Bukilo'' (''Bucilo'') <br> Bugo (Bucco) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бугень|Бугень (Буген, Бугін, Букін, Букень, Бокін)]]''' | — | ''Bugen'' (''Bugin'', ''Bukin'') <br> Bugo (Bucco) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бугайла|Бугайла (Бугель)]]''' | | ''Bugellus'' <br> Bugo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Бугар|Бугар (Богар, Багар, Букар)]]''' | | ''Buger'' (''Boger'') <br> Bugo (Bock) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Буш|Буш (Бош, Бус, Бусь)]]''' | — | ''Boos'' (''Busch'', ''Boso'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бушка|Бушка (Буска, Боська, Бусека, Бушэйка, Бусейка, Бозейка, Босіка)]]''' | — | ''Buske'' (''Buseke'', ''Buschke'', ''Bosico'') <br> Boos (Boso) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бушыла|Бушыла (Бусіл, Бузель)]]''' | — | ''Busilo'' (''Büschel'', ''Busel'') <br> Boos + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бусінь|Бусінь (Бузэн)]]''' | — | ''Buosin'' <br> Boos + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Бушман|Бушман (Бусман)]]''' | | ''Bussman'' <br> Boos (Busch) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вэгер|Вэгер (Вакар, Вегер)]]''' | | ''Weger'' (''Wacaro'', ''Wagher'') <br> Wago (Wego) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войда|Войда (Вайда, Вад, Вэйда)]]''' | — | ''Waido'' (''Weido'', ''Waddo'', ''Woydo''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайдзіка|Вайдзіка (Вадэйка, Вайдзейка)]]''' | — | ''Vadiko'' <br> Waido (Waddo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайдзіла (імя)|Вайдыла (Вайдэль, Вэйдэль, Вайдэла, Вадыла, Вайтыль, Вадзела)]]''' | — | ''Wadila'' (''Weidel'', ''Wadelo'', ''Watilo'', ''Wadel'', ''Woydilo''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waido (Waddo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайдзень|Вайдзень (Войдзін)]]''' | — | ''Waddin'' <br> Waido (Waddo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войдаўт]]''' | | ''Weidelt'' <br> Waido (Weido) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вэйдэр|Вэйдэр (Вайдар)]]''' | | ''Weidher'' <br> Waido (Weido) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вейдман|Вейдман (Вейдэман, Вайдман)]]''' | | ''Weidman'' (''Weideman'') <br> Waido (Weido) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войдат (імя)|Войдат (Водат, Вайдзята)]]''' | | ''Woydath''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Waido + Joto <br> Waido + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валь]]''' | — | ''Wal'' (''Walo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валейка|Валейка (Валека, Валіка)]]''' | — | ''Waleicho'' (''Walica'') <br> Wal + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валіла]]''' | — | ''Walilo'' <br> Wal + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валін (імя)|Валін]]''' | — | ''Walin'' <br> Wal + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валант|Валант (Валянт)]]''' | — | ''Waland'' <br> Wal + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Валат]]''' | — | ''Wallath'' <br> Wal + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вальгун]]''' | | ''Walagoni'' (''Walahun'', ''Walegundis'') <br> Wal + Gunth (Gondo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальда (імя)|Вальд (Валда, Вольд, Волад)]]''' | — | ''Waldo'' (''Walt'', ''Woldt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальцейка|Вальцейка (Вальдзейка, Волдзік, Уладзейка, Валодка, Вайлодка)]]''' | — | ''Waltiko'' (''Waldecke'', ''Waldiko'', ''Woldeke'') <br> Waldo (Walt) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальдэн|Вальдэн (Вальцін)]]''' | — | ''Valdenus'' (''Waltino'', ''Waldin'') <br> Waldo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Валтун|Валтун (Вяльтун, Вольдан, Вальдан)]]''' | — | ''Waltun'' (''Woldan''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waldo (Walt) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вальбут|Вальбут (Вяльбот, Вольбат, Валібут)]]''' | [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]] | ''Walbot'' (''Waldbott'') <br> Waldo (Walt) + Boto (Buto) <br> Wal (Walo) + Boto (Buto) | ''Butaldus'' (''Botaldus'') <br> Boto (Buto) + Waldo (Walt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Волдат]]''' | [[Ятаўт]] | ''Waldad'' (''Valtat'', ''Walthad'') <br> Waldo (Walt) + Hatho (Had) | ''Atald'' (''Adalt'', ''Hathald'') <br> Hatho (Had) + Waldo (Walt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Валадар|Валадар (Валтар, Вальтар)]]''' | | ''Walder'' (''Waltar'', ''Waldhar'') <br> Waldo (Walt) + Heri (Hari) | ''Erivald'' <br> Heri + Waldo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Уладзімер|Валадзімер (Уладзімер, Валдымэр, Вальдымэр, Валдымір)]]''' | | ''Waldmer'' (''Valdemar'', ''Woldimar'') <br> Waldo + Mero (Maro) | ''Meruald'' <br> Mero + Waldo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Валімонт|Валімонт (Вальмунт, Вальмунд)]]''' | [[Монтаўт]] | ''Walmont'' (''Walmunt'', ''Waltmunt'') <br> Waldo (Walt) + Mund (Munt) <br> ''Walamunt'' <br> Wal (Walo) + Mund (Munt) | ''Montaldus'' (''Mundoald'') <br> Mund (Munt) + Waldo (Walt) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Варда|Варда (Ворда, Верда)]]''' | — | ''Wardo'' (''Warto'', ''Werdo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Варна (імя)|Варна]]''' | — | ''Warno'' (''Warin'', ''Werno'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Варнела]]''' | — | ''Warinela'' <br> Warno (Warin) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вярнат]]''' | | ''Warnad'' <br> Warno (Werno) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ваз|Ваз (Вас, Вазь, Вязь, Вяж)]]''' | — | ''Waso'' (''Weso'', ''Woso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Васбут|Васбут (Вазбут, Вязбут)]]''' | | ''Wospot'' <br> Waso (Woso) + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вазгайла|Вазгайла (Вазгал, Васкайла, Вазгела, Вязгайла, Вяжгайла, Вайжгел)]]''' | | ''Vosgal''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Waso (Woso) + Gailo (Galo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вазгір]]''' | | ''Wasger'' <br> Waso + Gero (Giro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вазгерд]]''' | | ''Wassgaard'' <br> Waso + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Важгін|Важгін (Васікін, Вашкін, Вашкен, Вазгін)]]''' | | ''Wesikin'' <br> Waso (Weso) + Ginno <br> Waso (Weso) + -kin | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Васмунт|Васмунт (Васмонт)]]''' | | ''Wassmundt'' (''Wasmundus''') <br> Waso + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вірт|Вірт (Вэрд)]]''' | — | ''Werta'' (''Wirt'', ''Werdo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Верцейка|Верцейка (Верцека, Вірцейка)]]''' | — | ''Verdico'' (''Wirdika'') <br> Werta (Werdo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Верцель|Верцель (Вірціла, Вірцель, Вірдзель)]]''' | — | ''Wertel'' (''Wirtele'', ''Wirdilo'') <br> Werta (Werdo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вірцень|Вірцень (Вэртэн)]]''' | — | ''Wirtin'' (''Werdin'') <br> Werta (Werdo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вівіла (імя)|Вівіла]]''' | — | ''Vivilo'' <br> Vivo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вік (імя)|Вік (Віг)]]''' | — | ''Wigo'' (''Wic'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігіла|Вігіла (Вікула, Вігла, Вігель)]]''' | — | ''Wigilo'' (''Wigulo'', ''Wikeli'', ''Wiegel'') <br> Wigo (Wic) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віганд|Віганд (Вігант)]]''' | — | ''Wigand'' (''Wigant'') <br> Wigo + -nd- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вікша]]''' | — | ''Vycxza''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Wigo (Wic) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігайла (імя)|Вігайла (Вігела, Вігал)]]''' | [[Гельвіх]] | ''Wigelo'' (''Wigal'') <br> Wigo + Gailo (Gelo) | ''Geilwihc'' (''Keilwic'') <br> Gailo (Gelo) + Wigo (Wic) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігерд|Вігерд (Вігірд)]]''' | | ''Wigerd'' (''Wicgard'') <br> Wigo + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігінт|Вігінт (Вігент)]]''' | | ''Wigent'' <br> Wigo + Gento | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігунт|Вігунт (Вігунд, Вікунд, Вігонт, Віконт)]]''' | | ''Wigunt'' (''Wicgunt'', ''Wikund'') <br> Wigo (Wic) + Gunth (Cund) | ''Guntwic'' <br> Gunth + Wigo (Wic) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігер|Вігер (Вікар)]]''' | | ''Wiger'' (''Vikar'') <br> Wigo (Wic) + Heri (Hari) | ''Ervig'' <br> Heri + Wigo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вігмант|Вігмант (Вімунт, Вімант, Вімунць, Вегімонт)]]''' | [[Мандывік]] | ''Wigmont'' (''Wihmunt'', ''Wimund'', ''Vimont'', ''Wegemund'') <br> Wigo (Wic) + Mund (Munt) | ''Mundivicus'' <br> Mund + Wigo (Wic) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вікерат]]''' | | ''Wicrat'' (''Wigerat'') <br> Wigo (Wic) + Rado (Rato) | ''Ratwig'' <br> Rado (Rato) + Wigo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Від (імя)|Від (Віда)]]''' | — | ''Wido'' (''Wid'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзейка|Відзейка (Відыка, Відзіка, Ведзейка, Ведзік)]]''' | — | ''Wideke'' (''Widike'', ''Wiedicke'', ''Wedeke'', ''Wiedek'') <br> Wido + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відыла (імя)|Відул]]''' | — | ''Widulo'' (''Widilo'') <br> Wido + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відын (імя)|Відзень (Відзін)]]''' | — | ''Widin'' <br> Wido + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відун|Відун (Відзюн)]]''' | — | ''Widun'' (''Widuni'') <br> Wido + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відут|Відут (Відута)]]''' | — | ''Widut'' <br> Wido + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відбут|Відбут (Вібут)]]''' | [[Бутвід]] | ''Widbod'' (''Wiboto'') <br> Wido + Bodo <br> Wido + Boto (Buto) | ''Botwid'' <br> Boto (Buto) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відаўт]]''' | | ''Widalt'' <br> Wido + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзігайла]]''' | [[Гальвід]] | ''Widigelus'' (''Widigail'') <br> Wido + Gailo (Gelo) | ''Gelvidis'' <br> Gailo (Gelo) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відугер|Відугер (Відгер, Відугір)]]''' | [[Гервід]] | ''Wideger'' (''Widger'') <br> Wido + Gero (Giro) | ''Gerwid'' <br> Gero + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзегірд|Відзегірд (Віцігерд)]]''' | [[Гірдзівід]] | ''Widgerd'' (''Vuitcardus'')) <br> Wido + Gerd (Gardo) | ''Gyrdvid'' <br> Gerd (Gyrd) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзігін|Відзігін (Відукін, Ведзікен)]]''' | [[Гінвід]] | ''Widikin'' (''Widukin'', ''Wedigen'') <br> Wido + -kin <br> Wido + Ginno (Genno) | Ginno + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відэр|Відэр (Вэдэр, Відар)]]''' | | ''Wider'' (''Weder'', ''Víðarr'', ''Wiedher'') <br> Wido + Heri | ''Ervid'' <br> Heri + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відарт]]''' | [[Артавід]] | ''Vidart'' <br> Wido + Hardt (Hart) | ''Hartvid'' <br> Hardt (Ardo) + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відукінд (імя)|Відгінт]]''' | | ''Widikint'' (''Wedigint'') <br> Wido + Kindo <br> Wido + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзіман]]''' | [[Манівід]] | ''Widiman'' <br> Wido + Mann | ''Manvidus'' <br> Mann + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Відзімін (імя)|Відзімін]] | [[Мінвід]] | Wido + Minno | ''Minuit'' <br> Minno + Wido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Відзімонт (імя)|Відзімонт (Відзімунд, Відмунд, Відмунт)]]''' | [[Мантывід (імя)|Мантывід]] | ''Widimunt'' (''Widmund'', ''Widimond'') <br> Wido + Mund (Munt) | Mund (Munt) + Wido |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віт|Віт (Віта)]]''' | — | ''Wito'' (''Witt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віцейка|Віцейка (Вітэк, Вітка)]]''' | — | ''Witicha'' (''Witteke'', ''Wittke'') <br> Wito + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віціла|Віціла (Вітэль, Вітуль)]]''' | — | ''Witila'' (''Witelo'', ''Witulo'') <br> Wito + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віцень (імя)|Віцень (Вітэн, Вітын)]]''' | — | ''Wittenus'' (''Witin'') <br> Wito + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітаўт (імя)|Вітаўт (Віталт, Вітаўд, Вітальд)]]''' | | ''Witolt'' (''Vitaut'', ''Witold'') <br> Wito + Waldo (Walt) <br> Wito + Teudo (Taut) | ''Teudwit'' <br> Teudo + Wito |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітвін]]''' | | ''Witwin'' <br> Wito + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітукін|Вітукін (Віткін)]]''' | | ''Wituchin'' (''Witikinus'') <br> Wito + -kin <br> Wito + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітар|Вітар (Вітэр)]]''' | | ''Witar'' (''Witer'', ''Withari'') <br> Wito + Heri (Hari) | ''Hariwit'' <br> Heri (Hari) + Wito |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітарт|Вітарт (Вітард, Вітэрт, Віторт)]]''' | | ''Witart'' (''Witard'') <br> Wito + Hardt (Hart) <br> ''Witrud'' <br> Wito + Trudo (Trut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вікінт (імя)|Вікінт]]''' | | ''Wikind'' (''Witikint'') <br> Wito + Kindo <br> Wigo (Wic) + Kindo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вітмонт]]''' | | ''Witmund'' <br> Wito + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE " align="left" | 1 | '''[[Віцэр]]''' | | ''Wicer'' (''Wizhere'') <br> Wizo + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вела]]''' | — | ''Welo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велейка|Велейка (Велека, Веліка)]]''' | — | ''Weleka'' (''Weliko'') <br> Welo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велянт|Велянт (Велянда)]]''' | — | ''Welant'' (''Weland'') <br> Welo + -nd- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велют|Велют (Велут, Велюць)]]''' | — | ''Welut'' <br> Welo + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вяльмонт|Вяльмонт (Велімунт)]]''' | | ''Welamunt'' <br> Welo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Велерат]]''' | | ''Welarat'' <br> Welo + Rado (Rato) <br> ''Wilrad'' <br> Wilo + Rado (Rato) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віла|Віла (Віль)]]''' | — | ''Wilo'' (''Wili'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілейка (імя)|Вілейка (Вілека, Вілік, Вілек)]]''' | — | ''Wilico'' (''Willeke'', ''Willeca'', ''Willicho'') <br> Wilo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілян]]''' | — | ''Willana'' (''Willan'') <br> Wilo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілень|Вілень (Вілін)]]''' | — | ''Wilennus'' (''Willin'') <br> Wilo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілун|Вілун (Вілюн)]]''' | — | ''Wilun'' <br> Wilo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілянт]]''' | — | ''Wilant'' (''Willand'') <br> Wilo + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віляш|Віляш (Вілюш)]]''' | — | ''Willusch'' (''Vileša''{{Заўвага|name="Чэхія"}}, ''Willusius''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Wilasz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Wilo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільбут]]''' | [[Бутвіл]] | ''Willebut'' <br> Wilo + Boto (Buto) | ''Bauduilli'' <br> Bodo (Budo) + Wilo <br> Boto (Buto) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Вілгайла (імя)|Вілгайла (Вілігайла, Вілгал, Вільгела)]] | | ''Wilgils'' <br> Wilo + Gilo (< Gisel) <br> Wilo + Gailo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгейда|Вільгейда (Вілейт)]]''' | | ''Williheid'' (''Wilhaidis'', ''Williheit'', ''Willet'') <br> Wilo + Heido (Haido) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгерд|Вільгерд (Вільгард, Вільгерт)]]''' | [[Гердвіл]] | ''Vilgerd'' (''Wilgeard'', ''Vilgard'', ''Wilgert'') <br> Wilo + Gerd (Gardo) | Gerd + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгет]]''' | [[Гедзівіл]] | ''Wilgyth'' (''Wilgat'') <br> Wilo + Geda (Giddo) | Geda (Giddo) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгод|Вільгод (Вількот)]]''' | [[Гудвіл]] | ''Willegod'' (''Wilgotus'', ''Willigut'') <br> Wilo + Gudo (Godo) | ''Góðvili'' <br> Gudo (Godo) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вільгельм|Вілім (Вілем, Вілям, Вільгельм)]]''' | | ''Willem'' (''Wilhelm'') <br> Wilo + Helmo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віляўд|Віляўд (Вілгалд, Вілеўд)]]''' | | ''Wiliaud'' (''Wilgaut'') <br> Wilo + Gaud <br> ''Villald'' <br> Wilo + Waldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вількін|Вількін (Вількен)]]''' | [[Гінівіл (імя)|Гінівіл]] | ''Wilkin'' (''Wilken'', ''Willegin'') <br> Wilo + -kin <br> Wilo + Ginno | Ginno + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віліман|Віліман (Вілман, Вільман)]]''' | [[Манвіл]] | ''Wiliman'' (''Wilman'') <br> Wilo + Mann | Mann + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілімонт|Вілімонт (Вільмунт, Вільмонт)]]''' | [[Монтвіл]] | ''Wilmunt'' (''Villemont'', ''Wilmont'') <br> Wilo + Mund (Munt) | ''Muntwil'' <br> Mund (Munt) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вілят|Вілят (Віляд)]]''' | [[Ятвіл]] | ''Wiliatus'' (''Williad'') <br> Wilo + Joto <br> Wilo + Hatho (Adi) | ''Attavill'' <br> Hatho (Adi) + Wilo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вільда|Вільта (Вільда, Вільць, Вільдзь)]]''' | — | ''Wilto'' (''Wildo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вільцейка|Вільцейка (Вільдзік)]]''' | — | ''Wildike'' <br> Wilto (Wildo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вілдзен|Вілдзен (Вілцен)]]''' | — | ''Vilden'' <br> Wilto (Wildo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вілтаўт|Вілтаўт (Вілталт)]]''' | [[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл]] | ''Wiltolt'' <br> Wilto + Waldo (Walt) <br> ''Wilithuta'' <br> Wilo + Teudo (Teuth) | ''Waldowildis'' <br> Waldo + Wilto (Wildo) <br> ''Theudowills'' <br> Teudo (Taut) + Wilo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віна (імя)|Віна]]''' | — | ''Wino'' (''Weine'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінка|Вінка (Вініка)]]''' | — | ''Winke'' (''Winika'', ''Winicho'') <br> Wino + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінела|Вінела (Вінель)]]''' | — | ''Winela'' (''Winilo'') <br> Wino + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віняш|Віняш (Вінаш)]]''' | — | ''Winsch'' (''Wiensch'') <br> Wino + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінбор|Вінбор (Вінабер, Вімбар, Вімбэр)]]''' | [[Борвін|Борвін (Барвін)]] | ''Wimber'' <br> Wino + Baro <br> Wino + Bero | ''Barwin'' <br> Baro + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінаўд|Вінаўд (Вінальд, Віняўт)]]''' | | ''Winoldus'' (''Wineuald'', ''Winolt'', ''Winoud'') <br> Wino + Waldo <br> ''Winiaud'' <br> Wino + Gaud | ''Waldwin'' <br> Waldo + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінгер|Вінгер (Вінгір)]]''' | [[Гервін]] | ''Winger'' <br> Wino + Gero | ''Gerwin'' <br> Gero (Kero) + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінгіль]]''' | | ''Winigilo'' <br> Wino + Gilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінгольт]]''' | | ''Vingautr'' (''Winigaud'') <br> Wino + Gaudo (Gaut) <br> ''Wingolt'' <br> Wino + Goldo | ''Gautvin'' <br> Gaudo (Gaut) + Wino <br> ''Goldwine'' <br> Goldo + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінар|Вінар (Вінер)]]''' | | ''Winear'' (''Wiener'') <br> Wino + Heri (Hari) | ''Harwin'' <br> Heri (Hari) + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінарт]]''' | [[Эртвін]] | ''Winard'' (''Winhart'') <br> Wino + Hardt (Hart) | ''Hertwin'' <br> Hardt (Hart) + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінмот]]''' | | ''Winimod'' <br> Wino + Mot (Moda) | ''Motwin'' <br> Mot + Wino |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вінстаўт]]''' | | ''Winstalt'' <br> Wino + Stalto | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вінда (імя)|Вінда (Віндзь, Вінць, Вэнт)]]''' | — | ''Windo'' (''Wind'', ''Wint'', ''Went'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віндзейка|Віндзейка (Віндык)]]''' | — | ''Wendecke'' (''Wendico'') <br> Windo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вінтыла|Вінтыла (Вентыла, Віндул)]]''' | — | ''Wintila'' (''Wentilo'', ''Windilo'') <br> Windo (Wint) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вінтаўт]]''' | [[Таўтвін]] | ''Wintold'' <br> Windo + Waldo (Walt) <br> Wino + Teudo (Taut) | ''Teutwin'' <br> Teudo (Taut) + Wino |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віндэр|Віндэр (Вінтэр, Вінтар)]]''' | | ''Winder'' (''Windhere'', ''Winter'') <br> Windo + Heri | ''Hariovind'' <br> Heri (Hari) + Windo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вера (мужчынскае імя)|Вера (Вара)]]''' | | ''Wero'' (''Varo'') | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вярэйка|Вярэйка (Верыка, Варыка)]]''' | | ''Wericho'' (''Werica'', ''Waraco'') <br> Wero (Varo) + -k- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірла|Вірла (Вэрела)]]''' | | ''Werle'' (''Warrell'') <br> Wero + -l- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірбольт]]''' | | ''Werbold'' (''Virboldus'') <br> Wero + Bald (Boldt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вербут|Вербут (Вербат, Вэрбут, Варбут, Вірбут)]]''' | | ''Werboto'' (''Warboto'') <br> Wero (Varo) + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віргаўд]]''' | | ''Vergaut'' (''Werigoz''{{Заўвага|name="goz"}}) <br> Wero + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вергель|Вергель (Варгель, Вэргель, Віргель)]]''' | | ''Wargel'' <br> Wero (Varo) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Варгіра]]''' | | ''Warger'' <br> Wero (Varo) + Gero (Giro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віргірд]]''' | | ''Wergerd'' (''Wirgardus'') <br> Wero + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вергут|Вергут (Варгуць, Веркут)]]''' | | ''Vergot'' <br> Wero + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірконт|Вірконт (Вярконт, Варакунць)]]''' | | ''Wercund'' (''Wergund'', ''Warigundis'') <br> Wero (Varo) + Gunth (Cund) | ''Gunthivera'' <br> Gunth + Wero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вірмонт|Вірмонт (Вярмонт, Вэрэмунд)]]''' | | ''Vermunt'' (''Virmundis'', ''Veremund'') <br> Wero + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Верза|Верза (Вэрза, Верша)]]''' | — | ''Werzo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віршыла|Віршыла (Вяршыла, Верзэль, Вершэль, Вэрсэль, Вэрсула)]]''' | — | ''Werzel'' <br> Werzo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Вірсімунд]] | | Werzo + Mund | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віс|Віс (Вісь, Віж)]]''' | — | ''Wis'' (''Wiso'', ''Weise'', ''Waiso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вішэка|Вішэка (Віска, Вішка, Вішэйка, Віжэйк, Вешка, Вяшэйка)]]''' | — | ''Wiseko'' (''Wischke'') <br> Wis + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Візіла (імя)|Вішэла (Вісель, Вісул, Віжэль, Весіла, Везела)]]''' | — | ''Wisilo'' (''Wizilo'', ''Wisel'', ''Wisulo'') <br> Wis + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісень|Вісень (Віжын, Вішын, Вішнь)]]''' | — | ''Wisen'' (''Wisin'') <br> Wis + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісун]]''' | — | ''Wisun'' <br> Wis + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вішынт|Вішынт (Высант)]]''' | — | ''Wisint'' (''Wisant'') <br> Wis + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісбар|Вісбар (Вісебар, Візбар, Віжбар, Вежбар)]]''' | | ''Wisbar'' <br> Wis + Baro | ''Barwis'' <br> Baro + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісівальд|Вісівальд (Вісевалод)]]''' | | ''Wiswald'' (''Wisewould'') <br> Wis + Waldo | ''Walvis'' <br> Waldo (Walt) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісьвіда|Вісьвіда (Вішвід, Вісавід)]]''' | | ''Wisvida'' (''Wiswith'') <br> Wis + Wido | ''Widuis'' <br> Wido + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісьвіл|Вісьвіл (Весьвіл, Вішвіл)]]''' | | ''Uesuili'' <br> Wis + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Вісгайла|Вісгайла (Вісагайла, Візгайла, Візгела, Віжгайла)]] | | Wis + Gailo | ''Gelvisa'' (''Galoisus'') <br> Gailo (Gelo) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігаўд|Вісігаўд (Візгаўд, Візгаўт, Візгольд, Візкоўд)]]''' | | ''Wisogoz''{{Заўвага|name="goz"|У гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход gaud у goz (coz)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 609.</ref>}} <br> Wis + Gaud <br> ''Wisigold'' <br> Wis + Goldo | ''Gauduis'' <br> Gaud + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігер|Вісігер (Вісгер, Візгер, Віскер, Віскар, Вішкер, Візгір)]]''' | | ''Wisger'' (''Uuisager'', ''Wiscar'', ''Weisker'') <br> Wis + Gero (Kero) | ''Gervisa'' <br> Gero + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігерд (імя)|Вісігерд (Візгерд, Візгард, Візгерт, Вышгерд, Вісігірд, Візгірд, Вышгірт)]]''' | | ''Visigerd'' (''Wisgeard'', ''Wisigard'') <br> Wis + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісігін|Вісігін (Вісакін, Візкін, Вісеген, Візгін)]]''' | [[Гінівойша]] | ''Visekin'' (''Wissegen'', ''Wiseken'') <br> Wis + -kin <br> Wis + Ginno | ''Genuis'' <br> Ginno (Genno) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Візгінт|Візгінт (Вісагінт, Высагінт, Віскінт)]] | | Wis + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісконт]]''' | | ''Wisgonda'' (''Wisagund'') <br> Wis + Gunth (Cund) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісад|Вісад (Вішад)]]''' | | ''Wisad'' (''Wisod'') <br> Wis + Hatho (Adi) <br> Wis + Schat (Sado) | ''Aduisus'' (''Hadvisa'') <br> Hatho (Adi) + Wis |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісман|Вісман (Вішман)]]''' | | ''Wisman'' <br> Wis + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Вісьміл]] | | Wis + Milo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вісімонт|Вісімонт (Вісімунт, Вісмунт, Візмунт, Вішмунт, Віжмонт, Вішмонт)]]''' | | ''Wisemund'' (''Wizmunt'') <br> Wis + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вішымут|Вішымут (Вісімот)]]''' | | ''Vismuot'' (''Wismoda'') <br> Wis + Mot (Muto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Віснар|Віснар (Візнэр, Вішнар, Вішнэр, Вішанар)]]''' | | ''Visnar'' (''Wisner'', ''Wisener'') <br> Wis + Noro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віст|Віст (Вест, Вешт)]]''' | — | ''West'' (''Viste'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вістэла]]''' | — | ''Wistila'' <br> West (Viste) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Віштэнь|Віштэнь (Вайштэнь)]]''' | — | ''Wisten'' <br> West (Viste) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вештар|Вештар (Вэстэр, Вестр, Вістар, Віштар, Вэйштар)]]''' | | ''Vestarr'' (''Wistarius'') <br> West (Viste) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вештарт|Вештарт (Віштарт, Вістарт, Вестэрт, Вештард, Віштард, Вейстарт, Вейштарт, Войштарт)]]''' | | ''Westhard'' (''Guistardus'') <br> West (Viste) + Hardt (Hart) <br> ''Wistrud'' <br> Wis + Trudo (Trut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войша]]''' | — | ''Waiso'' (''Voysch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woyscha''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Weise'' (''Wiso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войшка|Войшка (Вайска, Вейшэка, Вейсейка)]]''' | — | ''Weiske'' <br> Weise + -k- <br> | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вайшыла|Вайшыла (Войшэль, Вэйшэль)]]''' | — | ''Weisel'' <br> Wiso (Waiso) + -l- <br> ''Woschel'' <br> Waiso (Voysch) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшын|Войшын (Войсін)]] | — | ''Vussin'' <br> Waiso (Voysch) + -n- <br> ''Wisin'' <br> Weise (Wiso) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшывід|Войшывід (Войшвід, Вэйшвід, Вайшвіта)]] | | ''Wisvida'' (''Wiswith'') <br> Weise (Wiso) + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшвіл (імя)|Войшвіл (Вошвіл, Вашвіла, Весьвіл)]] | | ''Uesuili'' <br> Weise (Wiso) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вайсар]]''' | | ''Weiser'' <br> Weise (Wiso) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войсят]]''' | | ''Woyssath''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Woyschat''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Waiso (Voysch) + Hatho (Adi) <br> ''Wisad'' <br> Weise (Wiso) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшымунд|Войшымунд (Вайсмонт, Вэйсмант)]] | | ''Wasmundus'' <br> Waiso + Mund <br> ''Wisemund'' <br> Weise (Wiso) + Mund | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Войшнар|Войшнар (Вайснар, Вейшнар, Вэйшнэр, Вайшнар, Вашнар)]]''' | [[Нарывойша]] | ''Wießner'' <br> Weise (Wiso) + Noro | Noro + Voysch |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войшалк (імя)|Войшалк (Вышалк)]] | | Waiso (Voysch) + Scalc (Schelck) <br> Weise (Wiso) + Helgi (Algo) | ''Alguis'' <br> Helgi (Algo) + Wiso |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Войштаўт|Войштаўт (Вештаўт, Выштальд, Вішталд, Вішталт)]] | | ''Westwalt'' <br> West + Waldo (Walt) <br> Waiso (Voysch) + Teudo (Taut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Война]]''' | — | ''Uuenna'' (''Wona'', ''Woyna''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> ''Wino'' (''Weine'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайнейка|Вайнейка (Ванейка, Ваніка, Вайнэка)]]''' | — | ''Vunnico'' (''Wonnecke'') <br> Uuenna (Wona) + -k- <br> ''Weinecke'' <br> Wino (Weine) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Вайніла|Вайніла (Вайналь)]]''' | — | ''Weinel'' <br> Wino (Weine) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войніш|Войніш (Войнюш)]]''' | — | ''Weinisch'' <br> Wino (Weine) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войнар|Войнар (Вонар, Вайнэр, Вэйнэр, Вэйнар)]]''' | | ''Wunar'' (''Wuyner''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woyner''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Woynar''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Uuenna (Wona) + Heri (Hari) <br> ''Weiner'' <br> Wino (Weine) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Войнат|Войнат (Войнад, Войнят)]]''' | | ''Voinot'' (''Wonat'') <br> Uuenna (Wona) + Joto <br> Uuenna (Wona) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Воланг]]''' | | ''Wolank'' <br> Wolo + Lango (Lancho) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Вольман]]''' | | ''Wolman'' (''Wolaman'') <br> Wolo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гавейка]]''' | — | ''Gauke'' <br> Gawo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гавіла|Гавіла (Гавуль)]]''' | — | ''Gavilo'' (''Gaul'') <br> Gawo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гавень|Гавень (Гавін)]]''' | — | ''Gawin'' <br> Gawo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаўвід]]''' | | ''Gauwida'' <br> Gawo + Wido | ''Widagauwo'' <br> Wido + Gawo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаўгонт|Гаўгонт (Галігунт, Галігонт, Галгонт, Галконт, Гяўгунт)]]''' | | ''Gavigunt'' <br> Gawo + Gunth (Gondo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайла (імя)|Гайл (Гайль, Гейль, Гель)]]''' | — | ''Gailo'' (''Geilo'', ''Galo'', ''Gelo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелейка|Гелейка (Галейка, Гелека, Галека, Гайліка, Галка)]]''' | — | ''Geleko'' (''Galleke'', ''Geilke'', ''Galke'') <br> Gailo (Gelo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейлін|Гейлін (Гайлін, Галін, Галень)]]''' | — | ''Gailin'' (''Geilin'', ''Galinno'') <br> Gailo (Galo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайлун|Гайлун (Гелун, Гелон)]]''' | — | ''Gelunus'' (''Galun'', ''Geluni'') <br> Gailo (Gelo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Галбута|Галбута (Гельбат, Гелбут, Келбут)]]''' | [[Бутгель]] | ''Galbot'' <br> Gailo (Galo) + Boto (Buto) | ''Baudugailus'' (''Baudigilus'') <br> Bodo (Budo) + Gailo (Gelo) <br> Boto (Buto) + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелёлд|Гелёлд (Гелальд)]]''' | | ''Geloldus'' (''Gelald'', ''Geilolt'', ''Kelolt'') <br> Gailo (Gelo) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальвід]]''' | [[Відзігайла]] | ''Gelvidis'' <br> Gailo (Gelo) + Wido | ''Widigelus'' (''Widigail'') <br> Wido + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальвін|Гальвін (Гайльвін, Гельвін)]]''' | | ''Galvin'' (''Geilawina'', ''Gelwina'') <br> Gailo (Galo) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальвірд]]''' | | ''Geilwird'' <br> Gailo (Galo) + Werta (Werdo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гельвіх|Гельвіх (Кельвік)]]''' | [[Вігайла (імя)|Вігайла]] | ''Geilwich'' (''Kelwihc'') <br> Gailo (Gelo) + Wigo | ''Wigelo'' <br> Wigo + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайлігін|Гайлігін (Келікін)]]''' | | ''Gelikin'' <br> Gailo (Gelo) + Ginno <br> Gailo (Gelo) + -kin | ''Gingel'' <br> Ginno + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелігуд|Гелігуд (Гелгод, Гелгуд, Гелгут)]]''' | [[Гудзігал]] | ''Gelgod'' <br> Gailo (Gelo) + Guda (Godo) | ''Godegel'' <br> Guda (Godo) + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Галінт]]''' | | ''Galind'' (''Geilindis'') <br> Gailo (Galo) + Linto (Lindis) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайліман|Гайліман (Галеман, Гельман, Кельман)]]''' | [[Мангайла]] | ''Gailamanns'' (''Galiman'', ''Gelman'', ''Kalmannus'') <br> Gailo (Gelo) + Mann | ''Manigel'' <br> Mann + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайлімін|Гайлімін (Гальмін, Гельмін)]]''' | [[Мінігайла (імя)|Мінігайла]] | ''Geleminus'' (''Galmin'', ''Gaillemin'') <br> Gailo (Gelo) + Minno | ''Minigelus'' <br> Minno + Gailo (Gelo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Галімонт|Галімонт (Галімунт)]]''' | [[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла]] | ''Galmund'' (''Geilmundus'', ''Gelmund'') <br> Gailo (Gelo) + Mund (Munt) | ''Montigel'' <br> Mund (Munt) + Gailo (Gelo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гала (імя)|Гала]]''' | — | ''Halo'' (''Helli'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Галека]]''' | — | ''Haleke'' (''Halika'') <br> Halo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Галень|Галень (Гален)]]''' | — | ''Hallen'' <br> Halo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Галабут|Галабут (Галабуд)]]''' | | ''Halboth'' (''Heliboto'') <br> Halo (Helli) + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гельман|Гельман (Гельмэн)]]''' | | ''Hallmann'' <br> Halo (Helli) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гальмонт]]''' | | ''Hallmund'' (''Helmunt'') <br> Halo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ганус (імя)|Ганус (Гануш)]]''' | — | ''Hanus'' (''Johannes'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаст|Гаст (Гест, Каст, Гасьць, Гашт, Гесьць, Гешт, Кест, Гейст)]]''' | — | ''Gast'' (''Gest'', ''Cast'', ''Keast'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гасьцейка|Гасьцейка (Госьцік)]]''' | — | ''Gasticho'' (''Casticho'') <br> Gast (Cast) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гасьціла|Гастыла (Гастэла, Гастэль, Касьціла, Кастэль)]]''' | — | ''Gastila'' (''Gastel'', ''Kestilo'', ''Kastel'') <br> Gast + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кесьцень|Кесьцень (Касьцін, Гасьцін, Гаштын)]]''' | — | ''Kesten'' (''Castinus'', ''Gastin'') <br> Gast (Gest) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Кейстут (імя)|Кестут (Гестут, Кістут, Кейстут)]] | — | Gast (Keast) + -t- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Каштарт|Каштарт (Гастарт)]]''' | | ''Kastert'' (''Gastart'') <br> Gast (Cast) + Hardt (Hart) | ''Hartigast'' <br> Hardt (Hart) + Gast |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кестарт|Кестарт (Гестарт, Гештарт, Кестэрт, Гейштарт)]]''' | | ''Gesterd'' (''Gisteard'') <br> Gast (Gest) + Hardt (Hart) <br> ''Gistrudis'' <br> Geso (Giso) + Trudo (Trut) | ''Thrudgis'' <br> Trudo (Trut) + Geso (Giso) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гестар|Гестар (Гестэра, Гештар, Гештэр, Гейштэр, Гейштар, Кестэр, Кейстар)]]''' | | ''Gester'' (''Gaster'', ''Caster'') <br> Gast (Gest) + Heri (Hari) | ''Herigast'' <br> Heri + Gast |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гаштольд (імя)|Гастаўд (Гашталт, Гаштольд, Каштаўт, Кашталт)]]''' | | ''Gastald'' (''Castald'', ''Gastaud'', ''Gastaut'') <br> Gast (Cast) + Waldo (Walt) <br> Gast (Cast) + Teudo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гестаўт|Гестаўт (Гесталт, Гішталт, Гешталд, Гештаўт, Кешталт, Кестаўт, Кістаўт, Гестаўд, Гештаўд, Гіштаўт, Гейстаўт, Кейстаўт)]]''' | | ''Gistald'' (''Gestold''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gast (Gest) + Waldo (Walt) <br> Geso (Giso) + Teudo (Taut) | ''Teutgis'' <br> Teudo (Teuth) + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўд|Гаўт (Гаўда, Гаўдзь, Галд, Галдзь)]]''' | — | ''Gaudo'' (''Gauto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдык|Гаўдык (Галдык, Гальдык, Калдык)]]''' | — | ''Gaudeck'' (''Gaudich'') <br> Gaudo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдзіла|Гаўдзіла (Гаўдэль, Гаўдзіль, Гальдзель)]]''' | — | ''Gaudila'' (''Gaudela'') <br> Gaudo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдзін|Гаўдзін (Голдзін)]]''' | — | ''Gaudin'' <br> Gaudo + -n-<br> ''Goldine'' <br> Goldo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдэш|Гаўдэш (Гольташ)]]''' | — | ''Gautsch'' <br> Gaudo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўтоўт]]''' | | ''Gautald'' (''Gaudald'') <br> Gaudo (Gauto) + Waldo (Walt) | ''Waltgaud'' <br> Waldo (Walt) + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўтвід]]''' | | ''Gautwidus'' (''Gautvidr'') <br> Gaudo (Gauto) + Wido | ''Widegaud'' <br> Wido + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гоўдвік]]''' | | ''Goldwig'' <br> Gaudo + Wigo (Wic) <br> Goldo + Wigo (Wic) | ''Wihgoz''{{Заўвага|name="goz"}} <br> Wigo + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўтэр|Гаўтэр (Гоўтэр)]]''' | | ''Gauter'' <br> Gaudo + Heri | ''Herigaudis'' <br> Heri + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдземунда (імя)|Гаўдземунда (Гаўдмонт, Каўдмонт)]]''' | | ''Gaudemund'' <br> Gaudo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдэрых|Галтрык]]''' | | ''Gautrik'' (''Gautrikr'', ''Gaudericus'') <br> Gaudo (Gauto) + Rick <br> ''Goldric'' <br> Goldo + Rick | ''Richcoz''{{Заўвага|name="goz"}} <br> Rick (Rih) + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гаўдрым]] | [[Рымгальд]] | Gaudo + Rim | ''Rimigaud'' <br> Rim + Gaudo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаўдрут|Гаўдрут (Каўтруд)]]''' | | ''Gautrude'' <br> Gaudo + Trudo (Drutus) | ''Trutgaudus'' <br> Trudo + Gaudo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Геда|Геда (Гет, Гіда, Гада)]]''' | — | ''Geda'' (''Geto'', ''Giddo'', ''Gaddo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзейка|Гедзейка (Гадзейка, Гедыка, Гедык, Гадыка)]]''' | — | ''Gedicke'' (''Gädecke'', ''Gedeco''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Geda (Gaddo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзель|Гедзель (Гадыла, Гідзель, Кіцела, Гаціла, Гатэль)]]''' | — | ''Gedel'' (''Gadilo'', ''Gitila'', ''Ketil'', ''Gattilo'', ''Gattel'', ''Catilo'') <br> Geda (Geto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзень|Гедзень (Гедэн, Гадзін, Гедзін, Гецень, Гіцень)]]''' | — | ''Gedenus'' (''Gadinus'', ''Giddinus'', ''Getina'') <br> Geda (Giddo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедбуд|Гедбуд (Гедбод, Гедбут, Кедбут)]] | [[Будзікід (імя)|Будзікід]] | Geda + Bodo (Budo) | Bodo (Budo) + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гадаальд|Гідульт (Гідаўд, Гедаўд)]]''' | | ''Gidoldus'' (''Gedoaldus'') <br> Geda (Giddo) + Waldo (Walt) | ''Wealdgyth'' <br> Waldo + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гетаўт (імя)|Гетаўт (Геталт, Геталд, Гетальд, Гітаўт, Кетаўт, Гатаўт)]]''' | | ''Getoldus'' (''Ketold'', ''Cataudo'') <br> Geda (Geto) + Waldo (Walt) <br> Geda (Geto) + Teudo (Taut) | ''Theotgit'' <br> Teudo (Teuth) + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедзівід|Гедзівід (Кедзівід, Гетвід)]] | | Geda + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедзівіл|Гедзівіл (Гедвіл, Гетвіл, Гідвіл, Гадвіл, Кедвіл)]] | [[Вільгет]] | Geda (Giddo) + Wilo | ''Wilgyth'' <br> Wilo + Geda (Giddo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедвін]]''' | | ''Gedovin'' <br> Geda + Wino | ''Wynngeat'' <br> Wino + Geda |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гітэр|Гітэр (Гедэр, Гадэр, Гатар, Гедр, Гідр, Кецер, Кадэр)]]''' | | ''Getær'' (''Gader'', ''Gatharius'', ''Gidhari'') <br> Geda (Giddo) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гітарт|Гітарт (Гедарт, Гетарт, Кітарт)]]''' | | ''Gidheard'' (''Gạddert'') <br> Geda (Giddo) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Гедыгольд|Гедыгоўд (Гедыгольд, Кедкаўд, Кедкольд)]] | | Geda + Gaudo <br> Geda + Goldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедгонт|Гедгонт (Гедконт, Кітконт)]]''' | | ''Gadagunti'' <br> Geda (Gaddo) + Gunth (Kunth) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзіман]]''' | | ''Gidman'' (''Gettman'') <br> Geda (Giddo) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедзімін (імя)|Гедзімін (Гідзімін, Гідамін, Гідмін, Кедзімен, Кедмін, Кідмін)]]''' | | ''Giddeminus'' <br> Geda (Giddo) + Minno | ''Mengede''{{Заўвага|{{Артыкул у іншым разьдзеле|Мэнгдэны|Менгеды (пазьней Мэнгдэны)|de|Mengden (Adelsgeschlecht)}} — [[Нямеччына|нямецкі]], пазьней [[Інфлянты|інфлянцкі]] шляхецкі род, які паходзіць з [[Вэстфалія|Вэстфаліі]]}} <br> Minno (Menno) + Geda |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гедмонт|Гедмонт (Кадзімонт, Гемонт)]]''' | | ''Gadamundus'' (''Gjetmund'', ''Gemundus'') <br> Geda (Gaddo) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гадарых|Гедрык]]''' | | ''Gedrich'' (''Gadric'') <br> Geda (Gaddo) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гадзь|Гадзь (Ед, Едзь, Яд, Ядзь)]]''' | — | ''Hatho'' (''Had'', ''Hedo'', ''Adi'', ''Edo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Адзейка|Адзейка (Адзіка, Гадыка, Ядзейка, Ядзека, Ядык, Гадэйка)]]''' | — | ''Adecho'' (''Adika'', ''Chadico'', ''Edica'') <br> Hatho (Adi) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гаціла|Гаціла (Гадзіла, Адзель)]]''' | — | ''Hetilo'' (''Hadala'', ''Adela'') <br> Hatho (Adi) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ацень|Ацень (Едзін, Атэн)]]''' | — | ''Atten'' (''Edin'', ''Atin'') <br> Hatho (Adi) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятаўт|Ятаўт (Атаўт, Гатаўт, Яталт, Яталд, Ятальд, Ядаўт, Ядальд)]]''' | [[Волдат]] | ''Atald'' (''Hathald'', ''Adalt'', ''Hadaud'') <br> Hatho (Had) + Waldo (Walt) | ''Waldad'' (''Walthad'') <br> Waldo (Walt) + Hatho (Had) <br> ''Teuthad'' <br> Teudo (Teuth) + Hatho (Had) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятвід|Ятвід (Адвід, Едзівід, Гетвід)]]''' | | ''Atvid'' (''Adhuid'', ''Hadewidis'') <br> Hatho (Edo) + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядвіга|Ядвіга (Ядовіг)]]''' | | ''Hadwig'' (''Hedwig'') <br> Hatho (Hedo) + Wigo | ''Wichad'' <br> Wigo (Wic) + Hatho (Hedo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятвіл|Ятвіл (Ядвіл, Ядвіла, Едзівіл, Гадвіл)]]''' | [[Вілят]] | ''Attavill'' (''Adovila'') <br> Hatho (Adi) + Wilo | ''Wiliatus'' (''Williad'') <br> Wilo + Hatho (Adi) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядгаўд]]''' | | ''Hadegaud'' (''Adegaudus'') <br> Hatho (Adi) + Gaudo | ''Gauthaus''{{Заўвага|У гэтай зафіксаванай у крыніцах форме адбыўся пераход had у haus)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=gauthaus#v=snippet&q=gauthaus&f=false S. 617, 789].</ref>}} <br> Gaudo (Gaut) + Hatho |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядгін]]''' | [[Гінят]] | ''Hettgen'' (''Hedicken'') <br> Hatho (Adi) + Ginno (Genno) | ''Genat'' (''Gennat'', ''Kynath'') <br> Ginno (Genno) + Hatho (Adi) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядаг|Ядаг (Адаўг, Адаўк, Ядаўг, Ядаўк, Ядалг)]]''' | | ''Adago'' (''Adaco'') <br> Hatho (Adi) + Dago <br> Hatho (Adi) + Daugo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ядат|Ядат (Ядзят)]]''' | | ''Adat'' (''Adhad'') <br> Hatho (Adi) + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гадар|Гадар (Ядар, Атар)]]''' | | ''Hader'' (''Adar'', ''Hathari'') <br> Hatho (Had) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Атарт|Атарт (Етарт, Едэрт)]]''' | | ''Atard'' (''Adahart'') <br> Hatho (Adi) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гатман|Гатман (Адаман, Атман, Адамэн)]]''' | | ''Hadoman'' (''Adiman'', ''Athiman'') <br> Hatho (Adi) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ятмонт|Ятмонт (Адамонт, Этмант)]]''' | | ''Etmunt'' (''Jatmund'', ''Adimondus'') <br> Hatho (Adi) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Атрант]]''' | | ''Aderando'' <br> Hatho (Adi) + Rando (Ranto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гейман]]''' | | ''Heyman'' (''Hayman'') <br> Haimo (Heimo) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Геймант|Геймант (Гаймунт)]]''' | | ''Haimund'' <br> Haimo (Heimo) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Генрых|Генрык]]''' | | ''Henric'' (''Heimirich'') <br> Haimo (Heimo) + Rick (Rih) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Індрых|Індрых (Індрык, Гендрык)]]''' | | ''Hindrich'' (''Heinrich'') <br> Haimo (Heimo) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайд|Гайд (Гайда, Гейда, Гайдзь, Гайць, Кейда, Кейт)]]''' | — | ''Gaidus'' (''Gaido'', ''Geide'', ''Geith'', ''Keith'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайдэль|Гайдэль (Гейтыла)]]''' | — | ''Gaidel'' (''Geitel'') <br> Gaidus (Geith) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейдзен|Гейдзен (Гайдзен, Гайдэн, Гайцен)]]''' | — | ''Gaidene'' (''Gaidinus'') <br> Gaidus (Geith) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейдар|Гейдар (Гайдар)]]''' | | ''Gaidheri'' (''Geiter'') <br> Gaidus (Geith) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гейтарт|Гейтарт (Гайторт)]]''' | | ''Gaiterda'' <br> Gaidus (Geith) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гайдэман]]''' | | ''Geidemann'' <br> Gaidus + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гайда (імя)|Гайда (Гейда)]]''' | — | ''Heido'' (''Haido'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гайдэла|Гайдэла (Гайдэль)]]''' | — | ''Heidilo'' (''Heidel'') <br> Heido (Haido) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтвід]]''' | | ''Heidvid'' <br> Heido + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтгін|Эйтгін (Эйтыгін, Эйдыгін)]]''' | | ''Heitgin'' (''Heydekinus'') <br> Heido + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гейдмант|Гейдмант (Гейтмант, Эйдмант, Эйтмант)]]''' | | ''Heidmundus'' <br> Heido + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйдрыг|Эйдрыг (Эйдрык)]]''' | | ''Eidrich'' (''Heitrig'', ''Heidericus'') <br> Heido + Rick | ''Rihheid'' <br> Rick (Rih) + Heido |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геза (імя)|Гез (Гіза, Гіжа, Гесь, Кезь, Кейза)]]''' | — | ''Geso'' (''Giso'', ''Keso'', ''Geiso'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геска|Гесека (Геска, Гізік, Кізік, Кейзік)]]''' | — | ''Giesecke'' (''Geske'', ''Kiessig'') <br> Geso (Giso) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гізель|Гезела (Гізель, Кізіла, Кезела, Кізель)]]''' | — | ''Gesela'' (''Giesel'', ''Kisila'', ''Kisela'', ''Kiesel'') <br> Geso (Keso) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гізбэрт|Гізбэрт (Гізэбэрт, Гіжбэрт, Гісбарт)]]''' | | ''Gisbert'' (''Gisebert'') <br> Geso (Giso) + Bert | ''Berdegis'' <br> Bert + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Кезгайла|Кезгайла (Гезгайла)]] | | Geso (Keso) + Gailo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гішвід]]''' | | ''Gisoidis'' <br> Geso (Giso) + Wido | ''Widugis'' <br> Wido + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гесьмін|Гесьмін (Кесьмін, Кісьмен)]] | | Geso (Keso) + Minno (Menno) <br> ''Gezman'' <br> Geso (Keso) + Mann | ''Minegis'' <br> Minno + Geso (Giso) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гезімунд (імя)|Гесмонт (Гісімунт, Гізымант, Гіжымант, Гейсімонт, Гейсмонт)]]''' | | ''Gesimund'' (''Gesmondo'', ''Gisimund'', ''Gismondus'') <br> Geso (Giso) + Mund (Munt) | ''Mundegis'' <br> Mund + Geso (Giso) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гес]]''' | — | ''Haso'' (''Hesa'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гасьмір]]''' | | ''Hasmar'' (''Hessemer'') <br> Haso (Hesa) + Mero (Maro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гелда|Гелда (Гілда, Гелдзь, Гільдзь)]]''' | — | ''Geldo'' (''Gildo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гальтаўт|Гальтоўт (Гелдаўд, Гальтаўт, Гельтульд)]]''' | | ''Geltolt'' (''Galdualdus'') <br> Geldo + Waldo (Walt) | ''Waldgelt'' <br> Waldo + Geldo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ільць]]''' | — | ''Hilto'' (''Ildia'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гільцін|Гільцін (Ільдзін)]]''' | — | ''Hiltin'' (''Ildin'') <br> Hilto (Ildia) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ілбуць|Ілбуць (Ілбудзь, Ільбуць)]]''' | | ''Ilbuth'' (''Ilbodus'', ''Hiltiboto'') <br> Hilto + Boto (Buto) | ''Buothilt'' <br> Boto (Buto) + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ілгут]]''' | | ''Illgut'' (''Hiltgudis'') <br> Hilto + Gudo (Guta) | ''Guthildis'' <br> Gudo (Guta) + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гільтэр]]''' | | ''Hilder'' <br> Hilto + Heri | ''Erhilt'' <br> Heri + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гельтман|Гельтман (Гільман, Ільман)]]''' | | ''Heltmann'' (''Hillmann'', ''Ilmann'') <br> Hilto + Mann | ''Manehildis'' <br> Mann + Hilto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гіка]]''' | — | ''Hico'' (''Hiko'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гікель]]''' | — | ''Hiccila'' <br> Hico (Hiko) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінгіла|Гінгіла (Гінгела, Гінгала)]]''' | — | ''Gingel'' (''Gengel'') <br> Geng + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гента (імя)|Гінт (Гент, Генда)]]''' | — | ''Gento'' (''Gendo'', ''Gentt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінцейка|Гінцейка (Гендэк, Гендзік, Гіндзіка)]]''' | — | ''Gendecke'' (''Gentke'') <br> Gento (Gendo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гентыла|Гентыла (Гендзела, Гіндзель, Гінтыла, Гінтэль)]]''' | — | ''Gentile'' (''Gendele'', ''Gindel'', ''Gentel'') <br> Gento (Gendo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінцін|Гінцін (Гендзін, Гінцень, Кінцен)]]''' | — | ''Genten'' (''Gendinus'') <br> Gento + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінтш|Гінтш (Гінч)]]''' | — | ''Gentsch'' <br> Gento + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінтаўт|Гінтаўт (Гінталт, Гінталд, Гентаўт, Кентаўт, Гантаўт, Кантаўт, Кінтаўт)]]''' | [[Таўцігін]] | ''Gentaltus'' (''Kentuald'', ''Gandualdus'', ''Candoaldo'') <br> Gento + Waldo (Walt) <br> Ginno (Genno) + Teudo (Taut) | ''Theudekin'' (''Deutgen'') <br> Teudo + Ginno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гінтэр|Гінтэр (Гентар, Гандар, Гінтар, Кентар)]]''' | | ''Genter'' (''Genther'', ''Gander'') <br> Gento + Heri (Hari) | ''Erigand'' <br> Heri + Gento (Gando) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кінтарт]]''' | | ''Genthardus'' (''Gentert'') <br> Gento + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гендырых (імя)|Гендрык (Гендрых, Гандрык)]]''' | | ''Gendricus'' (''Gendrich'', ''Gandaricus'') <br> Gento (Gendo) + Rick | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гера|Гера (Кер, Гіра)]]''' | — | ''Gero'' (''Kero'', ''Giro'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герэйка|Герэйка (Герыка, Герка, Гірэйка, Кірэйка, Кірык)]]''' | — | ''Gerico'' (''Gerecke'', ''Kericho'', ''Kiereck'') <br> Gero (Kero) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герыла|Герыла (Керыла, Керэль, Герла, Герэль, Геруль, Гірэла)]]''' | — | ''Gerilo'' (''Kerilo'', ''Kerelo'', ''Gerlo'') <br> Gero (Kero) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герын|Герын (Гірын)]]''' | — | ''Gerin'' (''Girin'') <br> Gero (Giro) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Керун|Керун (Герун, Герон)]]''' | — | ''Keruni'' (''Gerun'', ''Geron'') <br> Gero (Kero) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герута (імя)|Геруць (Геруд, Гаруць, Гіруць, Керут)]]''' | — | ''Geruthus'' (''Gerutha'') <br> Gero (Giro) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Керш|Керш (Герш, Гірш, Геруш, Кірш)]]''' | — | ''Kiersch'' (''Giersch'', ''Gierasch'') <br> Gero (Kero) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гербут|Гербут (Гірбут, Гарбут, Кербут, Кірбут, Гірбуд, Гербудзь)]]''' | [[Бутгер]] | ''Gerboth'' (''Kerboto'', ''Gerbodo'', ''Garbutt'') <br> Gero (Kero) + Bodo (Budo) <br> Gero (Kero) + Boto (Buto) | ''Butger'' (''Botgerus'', ''Bodeger'') <br> Boto (Buto) + Gero <br> Bodo + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервала]]''' | | ''Gerwala'' <br> Gero + Wal (Walo) | ''Walager'' <br> Wal (Walo) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геральд|Геральт (Гералт, Гералд, Геральд)]]''' | | ''Gerold'' (''Gerolt'') <br> Gero + Waldo (Walt) | ''Waldger'' <br> Waldo + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервід]]''' | [[Відугер]] | ''Gerwid'' (''Gervidh'') <br> Gero + Wido | ''Wideger'' (''Widger'') <br> Wido + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кірвік]]''' | | ''Kerwic'' (''Gerwic'') <br> Gero (Kero) + Wigo (Wic) | ''Wicger'' <br> Wigo (Wic) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервіла|Гервіла (Гірвіл, Гервел)]]''' | | ''Gerwilo'' (''Garwilus'') <br> Gero (Giro) + Wilo | ''Vilgar'' <br> Wilo + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервін|Гервін (Кервін, Гервен)]]''' | [[Вінгер]] | ''Gerwin'' (''Kerwin'', ''Girwin'', ''Gerwen'') <br> Gero (Kero) + Wino | ''Winger'' <br> Wido + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гервойна]]''' | | ''Geruuni'' <br> Gero + Uuenna (Wona) | ''Vunniger'' <br> Uuenna (Wona) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гергард|Гіргарт]]''' | | ''Gerhard'' (''Girart'') <br> Gero (Giro) + Hardt (Hart) | ''Hartger'' <br> Hardt + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гер’ят|Гер’ят (Герат, Кір’ят)]]''' | | ''Gerath'' (''Gerjet'') <br> Gero + Hatho (Adi) <br> Gero + Joto | ''Hatger'' <br> Hatho + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герод|Герод (Гірод)]]''' | [[Гродгар (імя)|Рутгер]] | ''Gaerod'' (''Girod'') <br> Gero + Hrodo (Roda) <br> Gero + Hatho | ''Rutger'' <br> Hrodo (Ruodo) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геркін|Геркін (Гіргін, Кіркін)]]''' | | ''Gerken'' (''Gerkinus'', ''Gergin'') <br> Gero (Kero) + -kin <br> Gero (Kero) + Ginno (Genno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Герконт|Герконт (Гіргонт, Гіркунт, Гірконт, Кірконт, Гірканд)]] | | Gero (Kero) + Gunth (Cund) | ''Cundker'' (''Gunngeir'') <br> Gunth (Cund) + Gero (Kero) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Керман (імя)|Керман (Герман)]]''' | | ''Kerman'' (''German'') <br> Gero (Kero) + Mann | ''Manger'' <br> Gero + Mann |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гермін|Гермін (Гірмін)]]''' | [[Мінгер]] | ''Germinus'' <br> Gero (Giro) + Minno | ''Minger'' <br> Minno (Menno) + Gero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Германт|Германт (Гермунд, Гермунт, Гірмунт, Гармонт, Кірмонт)]]''' | | ''Germont'' (''Germund'', ''Germunt'', ''Girmunt'', ''Garimund'', ''Kermunt'') <br> Gero (Giro) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Керстэн|Керстэн (Керстын, Карштэн, Герштан)]]''' | [[Стангір]] | ''Kersten'' (''Kerstin'', ''Karsten'', ''Girstano''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gero (Kero) + Steina (Sten) | ''Staniger'' (''Stanker'') <br> Steina (Stean) + Gero (Giro) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Герстолт|Герстолт (Гірстолт, Герштаўт, Гірстоўт, Керстаўт)]] | | Gero (Giro) + Stalto | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гертруда|Гертруда (Гердруда)]]''' | | ''Gertrud'' (''Gerdrud'', ''Girtrudis'') <br> Gero + Trudo | ''Thrudger'' <br> Trudo + Gero |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гір|Гір (Гіра, Гары)]]''' | — | ''Heri'' (''Hiro'', ''Hari'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гірык]]''' | — | ''Hierica'' <br> Heri (Hiro) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гарыла (імя)|Гарыла (Герала, Гірыла)]]''' | — | ''Harilo'' (''Herilo'') <br> Heri (Hari) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гарын|Гарын (Гірын)]]''' | — | ''Herin'' <br> Heri (Hari) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гарыш|Гарыш (Гіраш)]]''' | — | ''Harisch'' (''Heresch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Heri (Hari) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гарбут|Гарбут (Гарбот, Гербут, Ербут)]]''' | [[Бутар]] | ''Harboth'' (''Herbothe'') <br> Heri (Hari) + Boto (Buto) | ''Butter'' <br> Boto (Buto) + Heri (Hari) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гербэрт]]''' | | ''Herbert'' <br> Heri + Bert | ''Berther'' <br> Bert + Heri |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ірвіл]]''' | | ''Irvil'' (''Iruil'') <br> Heri (Hiro) + Wilo | ''Wileri'' <br> Wilo + Heri |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Герман (імя)|Герман (Гірман, Гарман, Гермен)]]''' | [[Манар]] | ''Hermann'' (''Hirimann'', ''Harimann'') <br> Heri (Hiro) + Mann | ''Manarius'' (''Manahari'') <br> Mann + Heri (Hari) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ермін|Ермін (Герамін)]]''' | | ''Ermin'' (''Hermina'') <br> Heri + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ермант|Ермант (Германт, Эрмант)]]''' | | ''Eremund'' (''Herimont'') <br> Heri + Mund (Munt) | ''Munter'' <br> Mund (Mutn) + Heri |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ерандзь]]''' | [[Рандар]] | ''Herrand'' <br> Heri (Hari) + Rando (Ranto) <br> Heri (Hari) + -nd- | ''Randhere'' (''Ranthar'') <br> Rando + Heri (Hari) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Герда|Герд (Гард, Гірд, Гердзь, Гардзь, Герт)]]''' | — | ''Gerd'' (''Geard'', ''Gardo'', ''Gyrd'', ''Gert'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердзейка|Гердзейка (Гардзейка, Гірдзейка, Гертык)]]''' | — | ''Gerdeka'' (''Gardeke'', ''Gertke'') <br> Gerd + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердзіла|Гердзіла (Гардзела, Гердзяла, Гардзель, Гердзель, Гірдыла)]]''' | — | ''Gardila'' (''Gerdele'', ''Gertil'') <br> Gerd (Gardo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердзень (імя)|Гердзень (Гірдзен, Гардзінь, Гердзін)]]''' | — | ''Gerden''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Girden''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Garden'', ''Gardin'', ''Gerdin'') <br> Gerd (Gert) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердун|Гердун (Гердзюн, Гірдзюн)]]''' | — | ''Gerdun'' (''Gartuni'') <br> Gerd (Gardo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гердут (імя)|Гердут (Кердут, Гердуць, Кердуць)]]''' | — | ''Kerdut'' <br> Gerd + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гертаўт|Гертаўт (Гортаўт, Гіртаўт, Кіртаўт)]]''' | | ''Gertoldus'' (''Kartold'') <br> Gerd (Gardo) + Waldo (Walt) | ''Waldigardis'' <br> Waldo + Gerd (Gardo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гірдзівід|Гірдзівід (Гірдвід, Кірдвід)]]''' | | ''Gyrdvid'' (''Gertwidus'') <br> Gerd (Gyrd) + Wido | ''Widgerd'' <br> Wido + Gerd |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гердвіл|Гердвіл (Гертвіл, Гірдзівіл, Кірдвіл)]] | [[Вільгерд]] | Gerd + Wilo | ''Wilgeard'' (''Vilgard'') <br> Wilo + Gerd (Gardo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гердвойна|Гердвойна (Гірдвойна)]] | | ''Geardwine'' <br> Gerd + Wino (Weine) <br> Gerd + Uuenna (Wona) | ''Weingard'' <br> Wino (Weine) + Gerd (Gardo) <br> ''Vunnegart'' <br> Uuenna (Wona) + Gerd (Gardo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гірдзімонт|Гірдзімонт (Кірдзімонт)]]''' | [[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд]] | ''Gardmund'' (''Gertmund'') <br> Gerd (Gardo) + Mund (Munt) | ''Mundgerd'' <br> Mund + Gerd |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гардзь|Гардзь (Гарт, Арда)]]''' | — | ''Hardt'' (''Hart'', ''Ardo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гардэль|Гардэль (Гертэль, Эртэль)]]''' | — | ''Hardell'' (''Hertilo'', ''Ertel'') <br> Hardt (Hart) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гардзіна (імя)|Гардзіна (Гардына)]]''' | — | ''Hardin'' (''Herden'') <br> Hardt + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Артавід]]''' | [[Відарт]] | ''Hartvid'' <br> Hardt (Ardo) + Wido | ''Vidart'' <br> Wido + Hardt (Hart) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эртвін]]''' | [[Вінарт]] | ''Hertwin'' (''Artwin'') <br> Hardt (Ardo) + Wino | ''Winhart'' <br> Wino + Hardt |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гартман|Гартман (Гертман, Эртман, Эрдман)]]''' | | ''Hartman'' (''Hertman'', ''Ertman'', ''Erdmann'') <br> Hardt + Mann | ''Manhardt'' <br> Mann + Hardt |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гіба|Гіба (Геба, Кеба, Гейба)]]''' | — | ''Gibo'' (''Gebo'', ''Kebo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кібейка|Кібейка (Гебейка, Гібік)]]''' | — | ''Kibicho'' (''Gebecke'', ''Gibico'') <br> Gibo (Kebo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кібель|Кібель (Гібэль, Гебель)]]''' | — | ''Kiebel'' (''Giebel'', ''Gebel'') <br> Gibo (Kebo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гібін|Гібін (Гебіна, Гебэн, Гібінь, Гібен, Кебень)]]''' | — | ''Gibin'' (''Gebino'', ''Gebeno'', ''Kebene'') <br> Gibo (Gebo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кібар|Кібар (Гібар, Кібір)]]''' | | ''Kiber'' (''Kebehere'', ''Gibahari'') <br> Gibo (Kebo) + Heri (Hiro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кібарт|Кібарт (Кібэрт, Гібарт)]]''' | | ''Kibart'' (''Kibbert'', ''Gibert'') <br> Gibo (Kebo) + Bert <br> Gibo (Kebo) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гіў]]''' | — | ''Givo'' (''Gevo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гівейка]]''' | — | ''Givika'' (''Geuica'') <br> Givo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гівін|Гівін (Гівень)]]''' | — | ''Givin'' <br> Givo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гевалт|Гевалт (Гевалд, Гівалт)]]''' | | ''Gevald'' (''Givald'') <br> Givo (Gevo) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Геверт|Геверт (Гівэрт, Ківэрт)]]''' | | ''Gewert'' <br> Givo (Gevo) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гіль (імя)|Гіль (Кіл)]]''' | — | ''Gilo'' (''Gill'', ''Kil'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гілейка|Гілейка (Гілік, Кілейка)]]''' | — | ''Gilleke'' <br> Gilo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гілін|Гілін (Гілінь, Гілень)]]''' | — | ''Gillin'' (''Gillen'', ''Killin'') <br> Gilo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кілбар]]''' | | ''Kilber'' (''Gilberia'') <br> Gilo (Kil) + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гілбут]]''' | | ''Gilbody'' <br> Gilo + Boto (Buto) <br> Gilo + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кільман]]''' | | ''Killman'' (''Gillman'') <br> Gilo (Kil) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гілімонт|Гілімонт (Гільмонт)]]''' | | ''Gilmondus'' (''Gilmont'', ''Gilimund'') <br> Gilo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гін|Гін (Гена, Кін, Кена, Кен, Гінь, Гень, Кінь)]]''' | — | ''Ginno'' (''Genno'', ''Gimmo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінейка|Гінейка (Гінка, Гінек, Генейка, Кінейка)]]''' | — | ''Gineke'' (''Genke'', ''Genike'') <br> Ginno (Genno) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Генела|Генела (Генель, Гінела, Гінель, Генуль, Кінель)]]''' | — | ''Genilo'' (''Genellus'', ''Ginolo'') <br> Ginno (Genno) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Генут|Генут (Генюта)]]''' | — | ''Genut'' (''Geniut'') <br> Ginno (Genno) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кінюш|Кінюш (Генюш, Кінш, Гінюш)]]''' | — | ''Kinosz''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Gennisch'') <br> Ginno (Genno) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кімбар|Кімбар (Кімбэр, Гімбар, Гімбэр)]]''' | | ''Gimber'' (''Cimber'') <br> Ginno + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кімбарт|Кімбарт (Кімбэрт, Генбарт)]]''' | | ''Gimbert'' <br> Ginno (Genno) + Bert <br> ''Kinbardus'' <br> Ginno (Genno) + Bardo (Barto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінібут|Гінібут (Генбут, Гінбут, Кінбут, Гембут, Гімбут)]]''' | | ''Genobod'' (''Genbaud'') <br> Ginno + Bodo (Budo) <br> Gino + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінеўт|Гінеўт (Гінэльд)]]''' | | ''Ginaldus'' (''Genald'', ''Genaud'') <br> Ginno (Genno) + Waldo (Walt) | ''Waldgina'' <br> Waldo + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гімольт]]''' | | ''Gemoldus'' (''Gimoldus''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ginno (Gimmo) + Waldo (Walt) <br> Gemo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гінвід]] | [[Відзігін]] | Ginno + Wido | ''Widikin'' (''Wedigen'') <br> Wido + -kin <br> Wido + Ginno (Genno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гінівіл (імя)|Гінівіл (Кінвіл)]] | [[Вількін]] | Ginno + Wilo | ''Willikin'' (''Willegin'') <br> Wilo + -kin <br> Wilo + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінвін|Гінвін (Кінвін)]]''' | | ''Genuinus'' (''Kinewin'') <br> Ginno (Genno) + Wino | ''Winneken'' <br> Wino + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Генавэфа|Генавіфа (Генавэва)]]''' | | ''Genovefa'' <br> Ginno (Genno) + Vivo (*Weif) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Гінівойша]] | [[Вісігін]] | ''Genuis'' <br> Ginno (Genno) + Weise (Wiso) <br> Ginno + Waiso (Voysch) | ''Visekin'' <br> Wiso + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінят|Гінят (Генат, Гінат, Кінат, Кінят)]]''' | [[Ядгін]] | ''Genat'' (''Gennat'', ''Kynath'') <br> Ginno (Genno) + Hatho (Adi) <br> ''Genniod'' <br> Ginno (Genno) + Audo (Oto) | ''Hettgen'' (''Hedicken'') <br> Hatho (Adi) + Ginno (Genno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кінэр|Кінэр (Кінер, Кінар)]]''' | | ''Kiener'' (''Ginerius'', ''Gener'') <br> Ginno (Genno) + Heri | ''Herekin'' <br> Heri + Ginno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кінэрт|Кінэрт (Кенарт, Генэрт)]]''' | | ''Kinnert'' (''Ginart'', ''Genard'') <br> Ginno (Genno) + Hardt (Hart) | ''Hartgen'' <br> Hardt (Hart) + Ginno (Genno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кінконт|Генконт (Кінконт)]]''' | | ''Gengundis'' (''Genegondis'') <br> Ginno (Genno) + Gunth (Cund) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гіман|Гіман (Кіман, Геман, Кеман)]]''' | | ''Gimiman'' (''Kinman'') <br> Ginno (Gimmo) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кімін|Кімін (Гімін)]]''' | | ''Gimmin'' <br> Ginno (Gimmo) + Minno <br> Ginno (Gimmo) + -n- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кімант|Кімант (Гімант, Кімунд, Кімунт)]]''' | | ''Kymund'' (''Ginmund'', ''Kinmonth'') <br> Ginno + Mund (Munt) <br> Gemo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гінет]]''' | | ''Genet'' (''Gennett'', ''Ginetta'') <br> Ginno (Genno) + Nieth | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гендрута|Гендрута (Гендруда, Гентруда, Гентрута, Кендрута)]]''' | | ''Genedrudis'' (''Gintrudis'') <br> Ginno (Genno) + Trudo (Trut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гога|Гога (Гок)]]''' | — | ''Gogo'' (''Goki'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гогель|Гогель (Гугель, Кугель)]]''' | — | ''Goggilo'' (''Kugelo'') <br> Gogo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Грода|Грот (Гродзь, Род, Руд, Родзь)]]''' | — | ''Hrodo'' (''Roda'', ''Ruodo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудзейка|Рудзейка (Родзейка, Рудзека, Родзіка, Рудзік)]]''' | — | ''Ruadicho'' (''Rodicho'', ''Hruodicho'', ''Rudek'') <br> Hrodo (Ruodo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудзіла|Рудзіла (Рудзель, Родзель, Рудаль)]]''' | — | ''Rudila'' (''Rudela'', ''Hrodilo'', ''Ruadalo'') <br> Hrodo (Ruodo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Родэлін]]''' | — | ''Rothelin'' (''Hrodelin'') <br> Hrodo (Roda) + lin | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Родзень|Родзень (Рудзін, Рудзень, Рутэн)]]''' | — | ''Roden'' (''Rudin'', ''Ruethen'', ''Hrodin'') <br> Hrodo (Roda) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудаш|Рудаш (Рудзеш, Рудзіш)]]''' | — | ''Rudusch'' (''Rudeš''{{Заўвага||name="Чэхія"}}, ''Rudiš''{{Заўвага||name="Чэхія"}}, ''Rutsch'') <br> Hrodo (Ruodo) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудаўт|Рудаўт (Рудалт, Ротаўт)]]''' | | ''Rudolt'' (''Roudaut'', ''Rotaldus'', ''Rotaudus'', ''Hrotold'') <br> Hrodo (Ruodo) + Waldo (Walt) <br> Hrodo (Ruodo) + Teudo (Taut) | ''Theotrod'' <br> Teudo (Teuth) + Hrodo (Roda) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гродвіл|Гродвіл (Родвіл, Рудзівіл)]]''' | | ''Hrodwil'' (''Rudwill'') <br> Hrodo (Ruodo) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гродгаўд (імя)|Рогаўд (Рогаўт)]]''' | | ''Rogaudus'' (''Hrodgaud'', ''Rotgaud'') <br> Hrodo (Roda) + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гродгар (імя)|Рутгер (Рудкір, Рукір)]]''' | [[Герод]] | ''Rutger'' (''Rudker'', ''Rucker'') <br> Hrodo (Ruodo) + Gero (Kero) | ''Gaerod'' (''Girod'') <br> Gero + Hrodo (Roda) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рудэр|Рудэр (Рутэр)]]''' | | ''Ruder'' (''Hroadhar'', ''Grotchar'') <br> Hrodo (Ruodo) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Родаман|Родаман (Рудаман, Рудман, Рудамань)]]''' | | ''Rodoman'' (''Roudman'', ''Hrodman'') <br> Hrodo (Roda) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Градзімонт|Градзімонт (Радмонт)]]''' | | ''Hrodmunt'' (''Rodmundus'', ''Rodomonte'') <br> Hrodo (Roda) + Mund (Munt) <br> ''Grodmundus'' | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гуда (імя)|Гут (Гуд, Гудзь, Гот, Года, Годзь)]]''' | — | ''Gudo'' (''Guta'', ''Got'', ''Godo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзейка|Гудзейка (Гудзіка, Гудзека, Гадзейка, Годыка, Гатыка, Кудзейка)]]''' | — | ''Gudecke'' (''Gudike'', ''Godeko'', ''Godica'', ''Gutthica'', ''Kudicke'') <br> Gudo (Guta) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзіла|Гудзіла (Гадзіла, Годэль, Гутэль)]]''' | — | ''Gudila'' (''Godila'', ''Godel'', ''Güttel'') <br> Gudo (Guta) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудан|Гудан (Годун, Гудон)]]''' | — | ''Godan'' (''Godun'') <br> Gudo (Godo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзін|Гудзін (Гудзень, Годын, Гоцін, Гуцін)]]''' | — | ''Gudin'' (''Godenus'', ''Godin'', ''Gutin'') <br> Gudo (Guta) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Готаўт|Готаўт (Готалт, Гутаўт, Гутальт, Годаўт)]]''' | | ''Gotolt'' (''Gotaldus'', ''Godaut'') <br> Gudo (Godo) + Waldo (Walt) <br> Gudo (Godo) + Tuedo (Taut) | ''Waltgudis'' <br> Waldo (Walt) + Gudo <br> ''Theudeguto'' (''Theudigota'') <br> Teudo + Gudo (Guta) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Годвайн]]''' | | ''Gottwein'' (''Gutwein'') <br> Gudo (Godo) + Wino (Weine) <br> Gudo (Godo) + Uuenna (Wona) | ''Wunigodo'' <br> Uuenna (Wona) + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудвіл|Гудвіл (Гудзьвіл, Годвіль, Гадвіла)]]''' | [[Вільгод]] | ''Góðvili'' (''Goedwil'', ''Goteswillo'') <br> Gudo (Godo) + Wilo | ''Willegod'' (''Willigut'') <br> Wilo + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гутвін|Гутвін (Годвін)]]''' | | ''Gutvinus'' (''Guduin'', ''Godoinus'') <br> Gudo (Guta) + Wino | ''Wingot'' <br> Wino + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзігал]]''' | [[Гелігуд]] | ''Godegel'' <br> Guda (Godo) + Gailo (Gelo) | ''Gelgod'' <br> Gailo (Gelo) + Guda (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гутгер]]''' | | ''Gutgerius'' (''Cuotker'') <br> Gudo (Guta) + Gero (Kero) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудзігерд|Гудзігерд (Гудгерд, Годгерд)]]''' | | ''Gudegerdus'' (''Godegardus'', ''Gudhgärdh'') <br> Gudo (Godo) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Готгін]]''' | | ''Göttgen'' (''Gotichin'', ''Godekin'') <br> Gudo (Guta) + -kin <br> Gudo (Guta) + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гутар|Гутар (Гутэр, Гудар, Гудэр, Готэр, Гудр, Кудэр, Кутар)]]''' | | ''Guter'' (''Guder'', ''Guther'', ''Gutthar'', ''Gotter'', ''Kuder'', ''Kutter'') <br> Gudo (Guta) + Heri (Hari) | ''Herrguth'' <br> Heri + Gudo (Guta) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Готарт|Готарт (Готард)]]''' | | ''Gotard'' (''Gottert'', ''Godhard'') <br> Gudo (Godo) + Hardt (Hart) <br> ''Gotrudis'' <br> Gudo (Godo) + Trudo (Trut) | ''Hardgot'' <br> Hardt (Hart) + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Глеб]]''' | | ''Goteleib'' (''Gudleifr'', ''Gottlieb'') <br> Gudo (Godo) + Leifi (Laybo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Готліб|Готліб (Годліб)]]''' | | ''Gottlieb'' (''Goteleib'') <br> Gudo (Godo) + Leifi (Laybo) <br> ''Gottlieb'' (''Gudilub'', ''Gudeliva'') <br> Gudo (Got) + Lubo (Libo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудман|Гудман (Гутман, Годман)]]''' | [[Мангуд]] | ''Gudman'' (''Guotman'', ''Godman'') <br> Gudo (Godo) + Mann | ''Mangod'' <br> Mann + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудымін|Гудымін (Гудмін)]]''' | [[Мінгуд]] | ''Goudemen'' (''Gudmen'') <br> Gudo + Minno (Menno) | ''Mengodus'' <br> Minno (Menno) + Gudo (Godo) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гудмунд|Готмант]]''' | | ''Gutmunt'' (''Godmont'', ''Gotmundus'') <br> Gudo (Got) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Косман]]''' | | ''Cosman'' (''Gossmann'') <br> Guso (Goza) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Гошмант]]''' | | ''Gosmundus'' (''Gusimund'') <br> Guso (Goza) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гунт|Гунд (Гунда, Гунта, Кунда, Гонда, Конда, Конт, Конць, Кондзь)]]''' | — | ''Gunth'' (''Gundo'', ''Gondo'', ''Cund'', ''Kunth'', ''Contus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Канцейка|Канцейка (Кандыка, Кундзік, Кунцік)]]''' | — | ''Cunthicho'' (''Cundicho'') <br> Gunth (Kunth) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантэль|Кантэль (Гундзіла, Гунтуль)]]''' | — | ''Kuntilo'' (''Gundila'', ''Guntulo'', ''Gontella'') <br> Gunth (Kunth) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контын|Контын (Кондзін, Кундзін, Гондын, Гунтын, Гундзін)]]''' | — | ''Cundin'' (''Contina'', ''Guntin'', ''Gundin'') <br> Gunth (Kunth) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контун]]''' | — | ''Cunduni'' (''Gunduni'') <br> Gunth (Kunth) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контуш|Контуш (Кунтыш, Кунтуш)]]''' | — | ''Cundisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Gondish'') <br> Gunth (Kunth) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контаўт (імя)|Контаўт (Гонтаўт, Конталт, Кунтаўт, Кунталт)]]''' | | ''Contaldus'' (''Gontald'', ''Gontaut'') <br> Gunth (Cund) + Waldo (Walt) <br> Gunth (Cund) + Teudo (Taut) <br> Cono + Teudo (Taut) | ''Waldegundis'' <br> Waldo + Gunth <br> ''Teutgundis'' <br> Teudo (Teuth) + Gunth |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кандбут]]''' | | ''Gundbuth'' (''Gundboto'') <br> Gunth (Kunth) + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Контвід]]''' | | ''Gunduidis'' <br> Gunth (Kunth) + Wido | ''Widegundis'' <br> Wido + Gunth |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантыгерд]]''' | | ''Cundigart'' (''Guntegardis'') <br> Gunth (Kunth) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гунтэр|Гунтар (Гундар, Гонтар, Кунтэр, Контэр, Контар)]]''' | | ''Guntar'' (''Gundar'', ''Gontar'', ''Kunter'', ''Konter'', ''Contari'') <br> Gunth (Kunth) + Heri (Hari) | ''Harigundis'' <br> Heri (Hari) + Gunth (Gundo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантмін|Кантмін (Гонтмін)]]''' | | ''Cundomenus'' <br> Gunth (Kunth) + Minno (Menno) | ''Menegundia'' <br> Minno (Menno) + Gunth |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гумонт]]''' | | ''Gummund'' (''Guntamund'', ''Cummunt'') <br> Gunth + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кандрат|Кандрат (Кундрат, Контрад, Контрат)]]''' | | ''Conttrat'' (''Kundrat'', ''Gundarat'') <br> Gunth (Kunth) + Rado (Rato) | ''Ratcunda'' <br> Rado (Rato) + Gunth (Kunth) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гундэрык (імя)|Кондрыка (Кандрыка)]]''' | [[Рыконт]] | ''Condricus'' (''Gunderic'') <br> Gunth (Kunth) + Rick <br> ''Candericus'' (''Gandaricus'') <br> Gento (Gando) + Rick | ''Rihcund'' <br> Rick (Rih) + Gunth (Kunth) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантрым]]''' | [[Рымконт]] | ''Gondarim'' <br> Gunth (Kunth) + Rim | ''Rimigundus'' <br> Rim + Gunth (Gundo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кантрыт]]''' | | ''Guntarith'' <br> Gunth (Kunth) + Rido | ''Riidgunt'' <br> Rido + Gunth |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гундыслаў]]''' | | ''Gundisalv'' <br> Gunth (Gundo) + Aluo <br> Gunth (Gundo) + Salvo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дабейка]]''' | — | ''Dabicho'' <br> Dabo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дабела|Дабела (Дабіль, Дабель)]]''' | — | ''Dabila'' <br> Dabo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дань|Дань (Дан)]]''' | — | ''Dano'' (''Denno'', ''Dann'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Данейка|Данейка (Даніка, Дэнэка, Дэнейка)]]''' | — | ''Danica'' (''Denecke'') <br> Dano (Denno) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Данюш|Данюш (Даніш)]]''' | — | ''Danisch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Danis''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Dano + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзенгель|Дзенгель (Дзінгель, Дзінгайла, Дангель, Дангела)]]''' | | ''Dengel'' (''Dingela'') <br> Dano (Denno) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Данар|Данар (Данэр, Дэнэр)]]''' | | ''Danhari'' (''Danner'', ''Denner'') <br> Dano + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Доўнарт]]''' | | ''Dannert'' (''Dännart'') <br> Dano + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Данкель]]''' | — | ''Danckel'' (''Danchilo'') <br> Danco + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дамуль|Дамуль (Дамель)]]''' | — | ''Damulo'' (''Damilo'') <br> Dammo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўга|Даўга (Дава, Доўг, Доўк)]]''' | — | ''Daugo'' (''Davo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давейка|Давейка (Давіка)]]''' | — | ''Davico'' <br> Daugo (Davo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгіла|Даўгіла (Дагіла, Догель)]]''' | — | ''Dagila'' (''Dahilo'', ''Degel'') <br> Daugo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўбор|Даўбор (Даўбар, Даўбэр, Даўбір, Доўбэр, Дабар, Даўпар)]]''' | | ''Dauber'' (''Deuber'', ''Daber'') <br> Daugo (Davo) + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўбарт|Даўбарт (Даберт, Дэбэрт)]]''' | | ''Daubert'' <br> Daugo (Davo) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давіл|Давіл (Тавіл)]]''' | | ''Davila'' (''Dauwila'', ''Tauili'') <br> Daugo (Davo) + Wilo <br> Daugo (Davo) + -l- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давірд|Давірд (Тавірд)]]''' | | ''Daverdt'' <br> Daugo (Davo) + Werta (Werdo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давінь]]''' | | ''Dawin'' (''Dauwin'') <br> Daugo (Davo) + Wino <br> Daugo (Davo) + -n- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Давойна|Давойна (Дэвойна, Дэвэйна, Давэйна, Давэйн, Давойн)]]''' | | ''Dewein'' <br> Daugo (Davo) + Wino (Weine) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгайла|Даўгайла (Дагала)]]''' | | ''Dagalo'' (''Dægel'') <br> Daugo (Davo) + Gailo (Galo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгер|Даўгер (Даўер)]]''' | | ''Dauharjis'' (''Dauer'', ''Daherr'') <br> Daugo (Davo) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгерд (імя)|Даўгерд (Даўгард, Даўгірд, Дагірд)]]''' | | ''Daugaard'' <br> Daugo (Davo) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгод|Даўгод (Дагут, Даўгот, Даўгут)]]''' | | ''Dagott'' <br> Daugo (Davo) + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгоўд|Даўгоўд (Доўгаўд, Даўгольд)]]''' | | ''Dagaud'' <br> Daugo (Davo) + Gaudo <br> Daugo (Davo) + Goldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўгін|Даўгін (Даўкен, Даўген, Далгін)]]''' | | ''Dagin'' (''Dawkin'') <br> Daugo (Davo) + Ginno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Даўгінт|Даўгінт (Даўкінт, Даўгінд)]] | | Daugo (Davo) + Gento (Gendo) <br> Daugo (Davo) + Kindo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўконт|Даўконт (Даўгонт, Даўкант, Дэкант, Даўкунт)]]''' | | ''Dagant'' (''Dachant'') <br> Daugo (Davo) + Gunth (Kunth) <br> Dago + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Даўлюд|Даўлюд (Даўлід)]] | | Daugo (Davo) + Luido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўмен|Даўмен (Даўман, Даўмін, Доўман)]]''' | [[Міндоўг (імя)|Міндаў]] | ''Dauman'' (''Daman'') <br> Daugo (Davo) + Mann <br> Daugo (Davo) + Minno (Menno) | ''Mindach'' <br> Minno + Daugo (Davo) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўмонт (імя)|Даўмонт (Даўмонд, Даўмунд, Даўмунт, Дамунт, Дамонт, Домунд)]]''' | | ''Damondus'' (''Damundus'') <br> Daugo (Davo) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Доўнар (імя)|Доўнар (Доўнэр, Дохнар)]]''' | | ''Douwner''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Daugo (Davo) + Noro (Nero) <br> ''Dæghnar'' <br> Dago + Noro (Nero) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Даўспрунг (імя)|Даўспрунг]] | | Daugo (Davo) + Spranco | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Даўят (імя)|Даўят (Даўют, Тавят)]]''' | | ''Dowyatt'' (''Daviato'') <br> Daugo (Davo) + Joto (Juto) <br> Daugo (Davo) + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дака (імя)|Дака (Дага)]]''' | — | ''Dago'' (''Dacco'', ''Taggo'', ''Daia'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дагейка|Дагейка (Дакейка)]]''' | — | ''Dageke'' (''Dagiko'') <br> Dago (Dacco) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дакіла|Дакіла (Дакель)]]''' | — | ''Dacilo'' (''Dacilus'', ''Dagilo'') <br> Dago (Dacco) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дайль]]''' | — | ''Daila'' <br> Dago (Daia) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дакінь|Дакінь (Дэген, Тагін)]]''' | — | ''Dacinus'' (''Daginus'', ''Taginus'') <br> Dago (Taggo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дакварда]]''' | | ''Dagward'' <br> Dago (Dacco) + Wardo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дагела|Дагела (Дагель, Дагайль)]]''' | | ''Dagela'' <br> Dago + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дэймонт|Дэймонт (Даймонт)]]''' | | ''Deimund'' (''Daymont'') <br> Dago (Daia) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дэйна]]''' | — | ''Deina'' (''Dagena'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дайнар|Дайнар (Дайнэр, Дэйнар, Дэйнэр)]]''' | | ''Deiner'' (''Degenher'') <br> Deina (Dagena) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дыдэла|Дыдэла (Дэдэла)]]''' | — | ''Dedela'' (''Dedila'') <br> Dedo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дорг (імя)|Дорг (Драга, Драка)]]''' | — | ''Drogo'' (''Drago'', ''Draco'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Даргіла|Даргіла (Драгіл, Драгул, Даргель)]]''' | — | ''Drogila'' (''Drogulus'') <br> Drogo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Доргень|Доргень (Доргін)]]''' | — | ''Drogen'' (''Drogin'') <br> Drogo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Даргвойн|Даргвойн (Даргвайн)]] | | ''Dragwin'' <br> Drogo (Drago) + Wino (Weine) <br> Drogo + Uuenna (Wona) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Драгат|Драгат (Даргаць)]]''' | | ''Drogat'' <br> Drogo + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзір|Дзір (Дыра, Тыр)]]''' | — | ''Diehr'' (''Dioro'', ''Tier'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзярэйка|Дзярэйка (Дзерык, Дэрэк, Церэйка, Цірык)]]''' | — | ''Diericke'' <br> Diehr + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тырэль|Тырэль (Цірыль, Тырыла)]]''' | — | ''Tyrell'' <br> Diehr (Tier) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тырун|Тырун (Цірун)]]''' | — | ''Teoruni'' <br> Diehr (Tier) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тырыш|Тырыш (Дэрэш, Дэрш)]]''' | — | ''Thiersch'' (''Dirisch'', ''Dirsche'') <br> Diehr (Tier) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дырбут|Дырбут (Дзербут, Цірбут)]]''' | | ''Direbode'' <br> Diehr + Boto (Buto) <br> Diehr + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тырольдзь]]''' | | ''Tirold'' (''Deorwald'') <br> Diehr (Tier) + Waldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дэрвін|Дэрвін (Дзеравін, Дырвін, Дэрвінь, Дарвінь)]]''' | | ''Derwin'' (''Direwine'', ''Deorwine'') <br> Diehr + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзірман|Дзірман (Дырымен, Дзерман, Цірман, Дзірамін)]]''' | | ''Dierman'' (''Deormann'', ''Direman'', ''Derman'', ''Tiermann'') <br> Diehr + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзірмант|Дзірмант (Дырманд, Дзірмунт, Дырмунт, Дзермант, Цірмонт)]]''' | | ''Dyrmond'' (''Diermunt'', ''Deormund'', ''Tiermunt'') <br> Diehr (Dioro) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дзерамер|Дзерамер (Дэрамэр)]]''' | | ''Diormerus'' (''Deormar'', ''Teormar'') <br> Diehr (Dioro) + Mero | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дырмот]]''' | | ''Dyrmodh'' (''Deormod'') <br> Diehr (Dioro) + Mot (Moda) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Дзірсун]] | | Diehr + Suno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дуніла]]''' | — | ''Dunila'' <br> Duno + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дывіла]]''' | — | ''Divilo'' <br> Deiwe + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Іва]]''' | — | ''Ivo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ібут]]''' | | ''Ibodus'' <br> Ivo + Boto (Buto) <br> Ivo + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Івар]]''' | | ''Ivar'' <br> Ivo + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ідзель]]''' | — | ''Idela'' (''Idilo'') <br> Ido + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Інга|Інка]]''' | — | ''Ingo'' (''Incho'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Інгіль]]''' | — | ''Ingilo'' <br> Ingo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Імбар|Імбар (Імбэр)]]''' | | ''Imbor'' (''Imber'', ''Ingeborg'', ''Ingeburg'') <br> Ingo (Incho) + Burga | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ігар]]''' | | ''Inchar'' <br> Ingo (Incho) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Інгела|Інгела (Інгель)]]''' | | ''Ingeila'' (''Ingel'') <br> Ingo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйса]]''' | — | ''Iso'' (''Heyse'', ''Eyse'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ізбут|Ізбут (Есбут, Эйсбут)]]''' | | ''Isbodus'' <br> Iso + Bodo (Budo) <br> Iso + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ісавін]]''' | | ''Isovin'' <br> Iso + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ісад]]''' | | ''Isada'' <br> Iso + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ішман|Ішман (Ізман, Ісаман)]]''' | | ''Issmann'' (''Isaman'') <br> Iso + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйсман|Эйсман (Айсман, Эйсыман)]]''' | | ''Eismann'' (''Eisemann'') <br> Iso (Eisen) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ізмунт|Ізмунт (Ісмант, Ішмант)]]''' | | ''Ismund'' (''Isimund'', ''Isemund'') <br> Iso + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйсімонт|Эйсімонт (Эйсмант, Эйсмунт, Эйсмунд, Айсмант)]]''' | | ''Eismund'' (''Eisenmund'') <br> Iso (Eisen) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кагель]]''' | — | ''Cagel'' (''Kagel'', ''Cagilo'') <br> Caco (Kage) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Каз|Каз (Казь, Гась)]]''' | — | ''Cazo'' (''Kas'', ''Gazo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Казека|Казека (Казейка, Казіка)]]''' | — | ''Kaseke'' <br> Cazo (Kas) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Казіль|Казіль (Казела, Гасель)]]''' | — | ''Cazilo'' <br> Cazo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Казімер|Казімер (Казмар, Казьмер, Казімір)]]''' | | ''Gazmar'' (''Gasmarus'') <br> Cazo (Gazo) + Mero (Maro) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кор|Кор (Кара, Кар)]]''' | — | ''Caro'' (''Kárr'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карэйка (імя)|Карэйка (Карэка)]]''' | — | ''Kareke'' <br> Caro + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карыла|Карыла (Карэла)]]''' | — | ''Karila'' <br> Caro + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карыбут (імя)|Карыбут (Карыбот, Корбут, Карбот, Корбат, Карабут)]]''' | | ''Coributh''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Karbot''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Korbot''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Caro + Boto (Buto) <br> ''Karibaudis'' <br> Caro + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карвіна (імя)|Карвіна (Карвін, Корвін)]]''' | | ''Caruin'' <br> Caro + Wino | ''Vinicar'' <br> Wino + Caro |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карыгайла (імя)|Карыгайла]]''' | | ''Kargil'' <br> Caro + Gilo <br> ''Corgal''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Caro + Gailo (Galo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Каргоўд|Каргоўд (Каргоўт)]]''' | | ''Caragolt'' <br> Caro + Goldo <br> Caro + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Караман (імя)|Караман (Карман)]]''' | | ''Karaman'' (''Caroman'', ''Carman'') <br> Caro + Mann | ''Manakari'' <br> Mann + Caro |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кармін (імя)|Кармін]]''' | | ''Carmin'' (''Karmin'') <br> Caro + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карымонт|Карымонт (Карымунт, Кармонт)]]''' | | ''Caromond'' (''Karmunt'', ''Kárimundr'') <br> Caro + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Карыят (імя)|Карыят]]''' | | ''Cariatto'' <br> Caro + Joto <br> Caro + Hatho (Adi) | ''Jutcar'' <br> Joto (Juto) + Caro |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кароль (імя)|Кароль (Карэль, Караль)]]''' | — | ''Carolus'' (''Carellus'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кінда]]''' | — | ''Kindo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кінціла|Кінціла (Кіндзель)]]''' | — | ''Kintilo'' (''Kindel'') <br> Kindo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Кінцібут]] | | Kindo + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Кінцівіл]] | | Kindo + Wilo | ''Willekind'' <br> Wilo + Kindo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кіндэр]]''' | | ''Kinder'' (''Kinter'') <br> Kindo + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кляўз|Кляўз (Кляўзь, Кляўс, Кляўш)]]''' | — | ''Klaus'' (''Nikolaus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Кляўзгайла]] | | Klaus + Gailo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Кома (імя)|Кома]]''' | — | ''Como'' (''Gumo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Куміла|Куміла (Гумель, Комель, Кумель)]]''' | — | ''Comela'' (''Gumila'') <br> Como (Gumo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Камонт|Камонт (Комант)]]''' | | ''Comont'' <br> Como + Mund (Munt) <br> ''Camund'' <br> Camo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кона|Кона (Куна, Кун)]]''' | — | ''Cono'' (''Cuno'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кунейка|Кунейка (Кунік, Канейка, Коніка)]]''' | — | ''Kuniko'' (''Chunico'', ''Kunecke'', ''Konneke'') <br> Cono (Cuno) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Куніла|Куніла (Кунела)]]''' | — | ''Chunulo'' (''Künel'') <br> Cono (Cuno) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кунаш|Кунаш (Конаш)]]''' | — | ''Kühnsch'' (''Kunosch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Konosz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Cono (Cuno) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Конвід]] | | Cono + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Канвіл|Канвіл (Кунвіл)]]''' | | ''Convilus'' (''Convilius''){{Заўвага|Імя Convilius можа быць супольным для [[кельты|кельтаў]] і [[германцы|германцаў]] — як і імя [[Радзівіл (імя)|Ratwilius]]<ref>Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292.</ref>}} <br> Cono (Cuno) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Канігайла|Канігайла (Кунгель, Кунігель, Конгіл, Конкайл)]]''' | | ''Congallus'' (''Cungelus'', ''Kunigil'', ''Kunigel'') <br> Cono (Cuno) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Конгенд]] | | Cono + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Конгер]]''' | | ''Kunger'' <br> Cono (Cuno) + Gero | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кангерд|Кангерд (Конгірд)]]''' | | ''Cunigard'' <br> Cono (Cuno) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кунат|Кунат (Конат)]]''' | | ''Kunat'' <br> Cono + Hatho (Adi) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Конер]]''' | | ''Koner'' (''Cunari'') <br> Cono (Cuno) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Конарт|Конарт (Конерт, Кунэрт)]]''' | | ''Konert'' (''Kunert'', ''Conard'') <br> Cono (Cuno) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Конрад|Конрад (Конрат, Кунрад, Кунрат)]]''' | | ''Konrad'' (''Conrat'', ''Cunrad'', ''Cunrat'') <br> Cono (Cuno) + Rado | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Кондрут]]''' | | ''Cundrud'' <br> Cono (Cuno) + Trudo (Drutus) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Левік|Левік (Лявейка, Леўка)]]''' | — | ''Leuico'' (''Leweke'') <br> Leuo + -k- |— |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Левальд|Левальд (Левальт)]]''' | | ''Lewald'' (''Lewolt'') <br> Leuo + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Леварт|Леварт (Левард)]]''' | | ''Levard'' <br> Leuo + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Леанард|Ленарт (Леанард, Ленард, Лінард, Лейнард, Лейнарт, Лейнэрт)]]''' | | ''Leonard'' (''Lennart'', ''Linard'') <br> Leon + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Легарт]]''' | | ''Legart'' (''Legard'') <br> Laico (Lecke) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лідэла]]''' | — | ''Ledila'' <br> Ledus (Leto) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Летаўт]]''' | | ''Letald'' (''Letold'', ''Letaudus'') <br> Ledus (Leto) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ліба]]''' | — | ''Libo'' <br> ''Lubo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лібэка|Лібэка (Лібік)]]''' | — | ''Libicho'' (''Libike'') <br> Libo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лібель]]''' | — | ''Libila'' <br> Libo + -l- <br> Lubo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лібельт]]''' | | ''Libolt'' <br> Libo + Waldo (Walt) <br> Lubo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лібэр]]''' | | ''Liberi'' (''Libheri'') <br> Libo + Heri <br> Lubo + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лінда|Лінда (Ленць)]]''' | — | ''Lindis'' (''Linto'', ''Lend'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ліндзік|Ліндзік (Ліндзейка)]]''' | — | ''Lindicke'' (''Lindecke'') <br> Lindis + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ліндзін]]''' | — | ''Lendinus'' <br> Lindis (Lend) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лода|Лода (Лота, Лёда, Лёт, Лоць)]]''' | — | ''Lodo'' (''Lotto'', ''Lott'', ''Chlodio'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лодзейка|Лодзейка (Лодыка, Лодзік, Лоцейка)]]''' | — | ''Hlodico'' (''Lotichius'') <br> Lodo (Chlodio) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лобарт]]''' | | ''Lobert'' (''Chlodobert'') <br> Lodo (Chlodio) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лодальд]]''' | | ''Lodoald'' (''Chlodoald'') <br> Lodo (Chlodio) + Waldo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Хлёдвіг|Лодвік (Людвік, Людзьвік)]]''' | | ''Lodwich'' (''Chlodwig'') <br> Lodo (Chlodio) + Wigo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лодвін|Лодвін (Лотвін)]]''' | | ''Lodwin'' (''Hlotwin'') <br> Lodo (Chlodio) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лодар|Лодар (Лотар)]]''' | | ''Loder'' (''Lotar'', ''Lodhari'') <br> Lodo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Люб|Люб (Люба)]]''' | — | ''Lubo'' (''Liuba'', ''Leubo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любейка|Любейка (Любіка)]]''' | — | ''Lubbeke'' (''Liubbecha'', ''Lubbiko'') <br> Lubo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любель (імя)|Любель]]''' | — | ''Liubilo'' (''Liebel'') <br> Lubo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любень|Любень]]''' | — | ''Luben'' (''Lubin'') <br> Lubo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любш]]''' | — | ''Lubisch'' <br> Lubo + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любар (імя)|Любар (Любэр)]]''' | | ''Luber'' <br> Lubo + Heri (Hari) | ''Erliub'' <br> Heri + Lubo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Любарт (імя)|Любарт (Любэрт, Люпарт, Лібарт, Лібэрт)]]''' | | ''Lubert'' (''Lubart'', ''Lupert''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Lubo + Bert <br> ''Liubhart'' (''Liebert'') <br> Lubo + Hardt (Hart) <br> ''Liubardus'' <br> Lubo + Bardo (Barto) | ''Beretliub'' <br> Bert + Lubo <br> ''Hartlib'' <br> Hardt (Hart) + Lubo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лют|Лют (Люд)]]''' | — | ''Liudo'' (''Liuto'', ''Liut'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людыка (імя)|Лютык (Людзіка, Людыка, Лідзейка, Лідака)]]''' | — | ''Ludica'' (''Liuticha'', ''Liedecke'') <br> Liudo (Liut) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людан]]''' | — | ''Liudan'' <br> Liudo + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людзень|Людзень (Лютын)]]''' | — | ''Luden'' (''Liutin'', ''Liudin'') <br> Liudo (Liut) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лютвін|Лютвін (Людвін)]]''' | | ''Liutwin'' (''Liuduin'', ''Litwin'') <br> Liudo + Wino | ''Winiliut'' <br> Wino + Liudo (Liut) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Літавор|Лютувер (Лютвар, Літавор, Літавар, Лювер)]]''' | | ''Liutwar'' (''Liutward'', ''Litwart'') <br> Liudo + Wardo (Warto) <br> ''Leudovera'' (''Litwara'') <br> Liudo + Wero (Varo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лютгарда|Людгарда]]''' | | ''Leutgardis'' (''Liudgerda'') <br> Liudo + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лютэр (імя)|Лютар (Лютэр, Людар, Людэр, Літэр)]]''' | | ''Liuthar'' (''Liuter'', ''Liudar'', ''Liuder'', ''Litterius'') <br> Liudo (Liut) + Heri (Hari) | ''Herileut'' <br> Heri + Liudo (Liut) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людкен]]''' | | ''Lüdken'' (''Luidikin'', ''Lütgen'') <br> Liudo + -kin <br> Liudo + Ginno (Genno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Людміна]]''' | | ''Ludzmin''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Liudo + Minno <br> ''Liudman'' <br> Liudo + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Люмонт|Люмонт (Лімонт)]]''' | | ''Liumunt'' (''Liutmund'') <br> Liudo (Liut) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лянга|Лянга (Лянг, Лянк)]]''' | — | ''Lango'' (''Lang'', ''Lanck'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лангін|Лангін (Ленгін)]]''' | — | ''Langin'' (''Lengin'') <br> Lango + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лонгвін|Лангвін (Лонгвін, Лугвен)]]''' | | ''Langwin'' (''Langevin'') <br> Lango + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Лянгерд|Лянгерд (Лянгерд, Лянгерт, Лангерт, Лянгірдзь)]]''' | | ''Langarda'' (''Longard'') <br> Lango + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Лянгмін]] | | Lango + Minno <br> ''Langman'' <br> Lango + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лянда|Лянда (Ланта, Ляндзь)]]''' | — | ''Lando'' (''Lanto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лянтэла]]''' | — | ''Landel'' (''Lendel'') <br> Lando (Lanto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ландзіна|Ландзіна (Ляндзіна)]]''' | — | ''Landina'' <br> Lando + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Лямбэрт|Лямпэрт (Лямпарт, Лямбэрт, Лемберт)]]''' | | ''Lampert'' (''Lambert'') <br> Lando (Lanto) + Bert | ''Bertlanda'' <br> Bert + Lando |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мага]]''' | — | ''Mago'' (''Maco'', ''Megi'', ''Meco'', ''Meio'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магейка]]''' | — | ''Mageyke'' (''Magico'') <br> Mago + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Макула|Макула (Мегіла, Макела, Макель, Мекель, Мікель)]]''' | — | ''Maccula'' (''Megilo'', ''Mackel'', ''Meckel'') <br> Mago (Maco) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мейла|Мейла (Мэйла, Майла)]]''' | — | ''Meilo'' (''Meil'') <br> Mago (Meio) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магін|Магін (Мегін)]]''' | — | ''Magin'' (''Megin'') <br> Mago (Megi) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магун]]''' | — | ''Maguno'' (''Magonus'') <br> Mago + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магель|Магель (Мегаль, Магаль, Магала, Магайла)]]''' | | ''Megel'' (''Megele'') <br> Mago (Megi) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Магер]]''' | | ''Mager'' (''Magher'') <br> Mago + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Максьвіта]]''' | | ''Meguswind'' (''Mehsuint'') <br> Mago (Maco) + Suint (Suitha) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маж|Маж (Маза, Мас, Маз, Мась, Меж, Мезь)]]''' | — | ''Mazo'' (''Mezo'', ''Maas'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мажэйка (імя)|Мажэйка (Мазейка, Мазека, Мажэка, Мажыка, Мяжэйка)]]''' | — | ''Mazecha'' (''Mazika'') <br> Mazo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мажэла|Мажэла (Мазала, Мазель, Масіль, Мазуль, Мяжала)]]''' | — | ''Mazela'' (''Mazola'', ''Massall'', ''Massul'', ''Massila'') <br> Mazo (Maas) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мазан|Мазан (Мажан)]]''' | — | ''Massana'' <br> Mazo (Maas) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мазен]]''' | — | ''Massen'' <br> Mazo (Maas) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Масанд|Масанд (Масэнд)]]''' | — | ''Masenda'' <br> Mazo (Maas) + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Межгел|Межгел (Мазгіль, Мезгель, Мазгел)]]''' | | ''Mesgilo'' <br> Mazo (Mezo) + Gilo (Gill) <br> Masgo (Meske) + -l- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Мажырым|Мажырым (Мажрым, Мазрым)]] | | Mazo + Rim | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мала]]''' | — | ''Malo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Малейка|Малейка (Маліка)]]''' | — | ''Malicho'' <br> Malo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мальвід|Мальвід (Мальвіт)]]''' | | ''Malwida'' <br> Malo + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Малгуд]]''' | | ''Maalgodus'' <br> Malo + Gudo (Godo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мамейка]]''' | — | ''Mamecho'' <br> Mamo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маміла|Маміла (Мамель, Мамуль)]]''' | — | ''Mamila'' <br> Mamo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ман|Ман (Мань)]]''' | — | ''Mann'' (''Manno'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манейка|Манейка (Маніка, Манік)]]''' | — | ''Manniko'' (''Mannecho'') <br> Mann + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Маніла (імя)|Маніла (Маніль, Манель)]]''' | — | ''Manila'' (''Mannila'', ''Mannel'') <br> Mann + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манівід|Манівід (Манвід)]]''' | [[Відзіман]] | ''Manvidus'' <br> Mann + Wido | ''Widiman'' <br> Wido + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Манвіл|Манвіл (Манівіл)]] | [[Віліман]] | Mann + Wilo | ''Wiliman'' (''Wilman'') <br> Wilo + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манівін]]''' | | ''Manewine'' (''Manwine'') <br> Wino + Mann | ''Winiman'' <br> Mann + Wino |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мангайла|Мангайла (Мангейла, Мангель)]]''' | [[Гайліман]] | ''Manigel'' <br> Mann + Gailo (Gelo) | ''Gailamanns'' <br> Mann + Gailo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манігерд|Манігерд (Манігірд, Мангірд, Манкірд)]]''' | | ''Manegardus'' (''Mangerðr'') <br> Mann + Gerd (Gardo) | ''Gartmann'' <br> Gerd (Gardo) + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мангін|Мангін (Манкін, Манген)]]''' | | ''Mannikin'' <br> Mann + -kin <br> Mann + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мангуд|Мангуд (Мангут)]]''' | [[Гудман]] | ''Mangod'' (''Mangut'') <br> Mann + Gudo (Godo) | ''Guotman'' <br> Gudo + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манар]]''' | [[Герман (імя)|Герман]] | ''Manarius'' (''Manahari'') <br> Mann + Heri (Hari) | ''Hermann'' (''Harimann'') <br> Heri (Hiro) + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Манят|Манят (Манат)]]''' | | ''Mannato'' <br> Mann + Joto <br> Mann + Hatho (Adi) | ''Hadoman'' <br> Hatho (Adi) + Mann |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мантур|Мантур (Мінтур)]]''' | | ''Mandur'' (''Mandor'') <br> Mann + Torro | ''Tormann'' <br> Torro + Mann |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Міркель|Міркель (Мэркель, Мэрхель, Мархіль)]]''' | — | ''Merkil'' (''Merkel'', ''Marchilo'') <br> Marcho + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маркальд]]''' | | ''Marcold'' (''Marcald'') <br> Marcho + Waldo | ''Valadamarca'' <br> Waldo + Marcho |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маргер]]''' | | ''Margger'' <br> Marcho + Ger | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Март (імя)|Март (Мерт)]]''' | — | ''Marti'' (''Mardo'', ''Merti'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Марціла|Марціла (Мартэла)]]''' | — | ''Martilo'' <br> Marti + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мардвін (імя)|Мардвін (Мортвін)]]''' | | ''Martoin'' (''Merduwinus'') <br> Marti (Mardo) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маста|Маста (Масьць, Машт, Міст)]]''' | — | ''Masto'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Масьціла|Масьціла (Масталь, Мастэль)]]''' | — | ''Mastilo'' (''Mastal'') <br> Masto + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Масьцін]]''' | — | ''Mastin'' <br> Masto + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мастаўт|Мастаўт (Масталт, Машталт, Маштаўт, Мештаўт, Мішталт, Міштаўт)]]''' | | ''Mastoaldus'' <br> Masto + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Масьцівіл|Масьцівіл (Маствіл, Моствіл)]] | | Masto + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мат (імя)|Мат (Меда)]]''' | — | ''Matto'' (''Mado'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мадзейка|Мадзейка (Мадзека, Мядзейка, Мэдыка, Медзіка, Мацейка)]]''' | — | ''Madacho'' (''Mädecke'', ''Maticke'') <br> Matto (Mado) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медзел|Медзел (Медзіла, Маціль)]]''' | — | ''Mädel'' (''Meddil'', ''Medulo'', ''Madelo'') <br> Matto (Mado) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медзін|Медзін (Медзень, Мэдын)]]''' | — | ''Meddin'' (''Medden'') <br> Matto (Mado) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Матывік]]''' | | ''Matouigius'' (''Mathwig'', ''Medovicus'') <br> Matto (Mado) + Wigo (Wic) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медвін]]''' | | ''Medwinus'' (''Matuvin'') <br> Matto (Mado) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Матар]]''' | | ''Matter'' (''Mather'') <br> Matto + Heri (Hari) | ''Herimat''<br> Heri + Matto |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медгін|Медгін (Метгін, Медакін)]]''' | | ''Matgen'' <br> Matto (Mado) + -kin <br> Matto (Mado) + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Медрык|Медрык (Метрык, Матрык, Мітрык)]]''' | | ''Mederic'' (''Mēdrīc'', ''Metrick'', ''Mathrich'') <br> Matto (Mado) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Магон]]''' | — | ''Magonus'' (''Maganus'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мэйн|Мэйн (Майн, Мейн, Мейнь)]]''' | — | ''Meyn'' (''Megin'', ''Meino'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мэйнэль|Мэйнэль (Майнэль)]]''' | — | ''Meynell'' <br> Meyn + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мейнуш]]''' | — | ''Mejnuš''{{Заўвага|name="Чэхія"}} (''Majnuš''{{Заўвага|name="Чэхія"}}) <br> Meyn + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мэйнар|Мэйнар (Майнар)]]''' | | ''Meinar'' <br> Meyn + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мэйнарт|Мэйнарт (Мэйнард, Мейнарт, Мэйнэрт, Мейнард, Майнарт, Майнард)]]''' | | ''Meinart'' (''Meynard'') <br> Meyn + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Міл (імя)|Міл (Міла, Міль, Мель)]]''' | — | ''Milo'' (''Melus'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілейка|Мілейка (Міліка, Мілека, Мелека)]]''' | — | ''Milleke'' (''Milike'', ''Melleko'') <br> Milo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілен|Мілен (Мелін, Мэлін, Мелен, Мелень, Мілень, Мілін)]]''' | — | ''Mellen'' (''Melin'') <br> Milo (Melus) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мельбут|Мельбут (Мільбут)]]''' | | ''Melbodo'' (''Mellobod'', ''Mellobaud'') <br> Milo (Melus) + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мільвід|Мільвід (Мельвід)]]''' | | ''Melvid'' (''Melewidis'') <br> Milo (Melus) + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілар]]''' | | ''Milehar'' <br> Milo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мелкід|Мелкід (Мільгед, Мільгет)]]''' | | ''Meligedius'' <br> Milo (Melus) + Geda (Giddo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілкін|Мілкін (Мелькін, Мількен, Мільгін)]]''' | | ''Millikin'' <br> Milo (Melus) + Ginno <br> Milo + -kin | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мільконт|Мільконт (Мелькунт)]]''' | | ''Milgunt'' <br> Milo + Gunth (Kunth) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Мільмонт|Мільмонт (Мэльмонт, Мільмунт)]] | | Milo + Mund (Munt) <br> ''Malmund'' <br> Malo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мілят|Мілят (Мілёт, Мялюта)]]''' | | ''Milliot'' (''Melot'') <br> Milo (Melus) + Joto (Juto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мін|Мін (Мен, Мінь, Мень)]]''' | — | ''Minno'' (''Menno'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінейка (імя)|Мінейка (Мініка, Мінка, Менейка, Меніка)]]''' | — | ''Minnico'' (''Meniko'') <br> Minno (Menno) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінела|Мінела (Меніль, Менюл)]]''' | — | ''Mennel'' (''Minel'', ''Minnul'') <br> Minno (Menno) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Мінялк|Мінялк (Міналг, Мінаўг, Мінэльг, Менелк)]] | [[Альгмін]] | Minno + Helgi (Alko) | Helgi (Algo) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінбут]]''' | [[Бутмін]] | ''Menbodo'' <br> Minno (Menno) + Bodo (Budo) <br> Minno + Boto (Buto) | ''Butmen'' <br> Boto (Buto) + Minno <br> ''Budmyn'' <br> Bodo (Budo) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінаўт|Мінаўт (Міналт, Міналта, Меналта)]]''' | | ''Minolt'' (''Minaut'', ''Menalt'') <br> Minno + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінвід|Мінвід (Мінвіт, Менвід)]]''' | [[Відзімін (імя)|Відзімін]] | ''Minuit'' <br> Minno + Wido <br> ''Meginwid'' <br> Meyn (Megin) + Wido | Wido + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінігайла (імя)|Мінігайла (Мінгель, Мэнгель, Мэнгела)]]''' | [[Гайлімін]] | ''Minigelus'' (''Mengel'') <br> Minno (Menno) + Gailo (Gelo) | ''Geleminus'' <br> Gailo (Gelo) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгіла]]''' | | ''Mengilo'' (''Menkilo'') <br> Minno (Menno) + Gilo | ''Gilmin'' (''Gilmen'') <br> Gilo + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгер]]''' | [[Гермін]] | ''Minger'' (''Menger'') <br> Minno (Menno) + Gero | ''Germinus'' <br> Gero (Giro) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгірд]]''' | | ''Mingard'' <br> Minno + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінігаўд|Мінігаўд (Менгаўд, Мінгоўд, Менькоўт)]]''' | | ''Menegald'' (''Minegolt'') <br> Minno (Menno) + Goldo <br> ''Menigaut'' <br> Minno (Menno) + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгін|Мінгін (Мінген, Менгін, Мэнкін)]]''' | | ''Mennigen'' (''Mennikin'', ''Minchin'') <br> Minno (Menno) + -kin <br> Minno (Menno) + Ginno (Genno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінгуд|Мінгуд (Мінгот)]]''' | [[Гудымін]] | ''Mengodus'' (''Mengotus'') <br> Minno (Menno) + Gudo (Godo) | ''Goudemen'' <br> Gudo + Minno (Menno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінар|Мінар (Мінэр)]]''' | | ''Minar'' (''Miner'') <br> Minno (Menno) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінард|Менарт (Мінард)]]''' | | ''Mennert'' (''Minnert'', ''Minard'') <br> Minno (Menno) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Міндоўг (імя)|Міндаў (Міндоўг, Міндак, Міндаг, Мендак, Мендаг, Мэндаг, Мэндах)]]''' | [[Даўмен]] | ''Mindach'' (''Mendoch'') <br> Minno (Menno) + Daugo (Davo) <br> Meyn + Dago | ''Dauman'' <br> Daugo (Davo) + Mann <br> Daugo (Davo) + Minno (Menno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінконт]]''' | [[Кантмін]] | ''Menegundia'' <br> Minno (Menno) + Gunth (Kunth) | ''Cundomenus'' <br> Gunth (Kunth) + Minno (Menno) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Мінімонт|Мінімонт (Мінімунд, Мінімунт)]] | [[Мантымін]] | Minno + Mund (Munt) <br> ''Maginmund'' <br> Meyn (Megin) + Mund (Munt) | Mund (Munt) + Minno |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мінят|Мінят (Мінют)]]''' | | ''Miniatus'' <br> Minno + Joto (Juto) <br> Minno + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінда|Мінда (Мінта, Мента)]]''' | — | ''Manto'' (''Mende'', ''Minte'', ''Mente'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінціла|Мінціла (Манціла, Мінтэль, Мендзіла, Міндзель)]]''' | — | ''Mindilo'' (''Mantillo'', ''Mintel'', ''Mendilo'') <br> Manto (Minte) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мінтаўт|Мінтаўт (Менталт)]]''' | [[Таўцімін]] | ''Mindelt'' (''Mendelt'', ''Mandelt'') <br> Manto (Minte) + Waldo (Walt) <br> Minno + Teudo (Taut) | Teudo (Taut) + Minno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мендэр|Мендэр (Мэндэр, Мантэра, Міндэр, Мандэр, Мандр, Мінтар)]]''' | | ''Mender'' (''Mantarius'', ''Minder'') <br> Manto (Mende) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мендрык|Мендрык (Мандрык, Міндрык, Мендрэк)]]''' | | ''Mendrick'' (''Mandariks'', ''Mendrich'') <br> Manto (Mende) + Rick | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Міра (імя)|Мера (Мер, Мар)]]''' | — | ''Mero'' (''Miro'', ''Maro'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мірэйка|Мірэйка (Мярэйка, Марэйка, Мерка, Мірка)]]''' | — | ''Mirica'' (''Mereko'', ''Marêke'', ''Mercke'') <br> Mero (Miro) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мерула|Мерула (Марыла, Мерла, Марэла, Мірэла)]]''' | — | ''Merula'' (''Marilo'', ''Merlo'', ''Marellus'', ''Mirella'') <br> Mero + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мірын|Мірын (Марын, Мэрэн)]]''' | — | ''Marinus'' (''Merrin'', ''Mehren'') <br> Mero (Maro) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Міруш|Міруш (Маруш)]]''' | — | ''Merusch'' <br> Mero (Miro) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Марбут]]''' | | ''Marbotte'' (''Meriboto'') <br> Mero (Maro) + Boto (Buto) | ''Botmar'' <br> Boto (Buto) + Mero (Maro) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мервін|Мервін (Марвін, Мірвін)]]''' | | ''Mervinus'' (''Maruin'') <br> Mero (Maro) + Wino | ''Winimar'' <br> Wino + Mero (Maro) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маргела|Маргела (Мергель, Маргель, Маргайла, Маргаль)]]''' | | ''Mergell'' <br> Mero (Maro) + Gailo (Gelo) | ''Geilamer'' (''Gelmer'') <br> Gailo (Gelo) + Mero |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Маркунт]]''' | | ''Margundis'' (''Mariconda'') <br> Mero (Maro) + Gunth (Kunth) | ''Gundemar'' (''Cundmar'') <br> Gunth (Kunth) + Mero (Maro) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мармонт|Мармонт (Марымонт, Мірмант)]]''' | | ''Marmundus'' (''Marmont'', ''Marimundo'', ''Miramunda'') <br> Mero (Maro) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мут|Мот (Мут, Мод, Моць)]]''' | — | ''Mot'' (''Muta'', ''Moda'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Моціка|Моціка (Мацейка, Моцейка, Муцейка)]]''' | — | ''Motico'' (''Muteke'') <br> Mot (Muta) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Маціла|Муціла (Мутэль, Маціла, Мацель)]]''' | — | ''Mutila'' (''Mutel'', ''Motilo'') <br> Mot (Muta) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мудзін|Мудзін (Мудын)]]''' | — | ''Modin'' (''Muttin'') <br> Mot (Muta) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мутаўт]]''' | | ''Muotolt'' <br> Mot (Muta) + Waldo (Walt) <br> Mot (Muta) + Teudo (Taut) | ''Teutmodus'' <br> Teudo (Teuth) + Mot |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мотвіл|Мотвіл (Модвіл)]]''' | | ''Moetwil'' <br> Mot (Muta) + Wilo | ''Willimot'' <br> Wilo + Mot |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мотар|Мотар (Мутар, Модэр)]]''' | | ''Motar'' (''Muotar'', ''Moder'') <br> Mot + Heri (Hari) | ''Herimot'' <br> Heri + Mot |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мус|Мус (Муш, Музь)]]''' | — | ''Mus''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Musz''{{Заўвага|name="Польшча"}}) | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Мусіла|Мусіла (Мусель)]]''' | — | ''Musilo'' (''Musula'') <br> Mus + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мунд|Монт (Мунд, Мунт, Монд, Мундзь, Мондзь)]]''' | — | ''Mund'' (''Munt'', ''Mond'', ''Mont'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мандзейка|Мандзейка (Мундзейка, Монцека, Манцейка)]]''' | — | ''Mundicho'' (''Mondicus'') <br> Mund (Mont) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мундыла (імя)|Мантыла (Монтэль)]]''' | — | ''Muntilo'' (''Montel'') <br> Mund (Munt) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Монтуш|Монтуш (Монтш)]]''' | — | ''Muntsch'' <br> Mund (Mont) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Монтаўт|Монтаўт (Монталт, Монталд, Мунталт)]]''' | [[Валімонт]] | ''Montald'' (''Montault'', ''Mundoald'') <br> Mund (Munt) + Waldo (Walt) <br> Mund (Munt) + Teudo (Taut) | ''Walmont'' (''Waltmunt'') <br> Waldo (Walt) + Mund (Munt) <br> ''Teutmunt'' <br> Teudo (Teuth) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мандывік]]''' | [[Вігмант]] | ''Mundivicus'' <br> Mund + Wigo (Wic) | ''Wigmunt'' (''Wicmund'') <br> Wigo (Wic) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Мантывід (імя)|Мантывід (Мунтвід, Мондвід)]] | [[Відзімонт (імя)|Відзімонт]] | Mund (Munt) + Wido | ''Widmund'' <br> Wido + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Монтвіл|Монтвіл (Мунтвіл, Мондвіл)]]''' | [[Вілімонт]] | ''Muntwil'' <br> Mund (Munt) + Wilo | ''Wilmunt'' <br> Wilo + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мантывін]]''' | | ''Mondawin'' (''Mundawins'') <br> Mund (Munt) + Wino | ''Winimunt'' <br> Wino + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мантыгайла (імя)|Мантыгайла (Мантыгал, Мунтыгайла)]]''' | [[Галімонт]] | ''Montigel'' <br> Mund (Munt) + Gailo (Gelo) | ''Galmund'' <br> Gailo (Gelo) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мантыгерд (імя)|Мантыгерд (Мунтыгерд, Мундыгерд, Мантыгард, Монтгард)]]''' | [[Гірдзімонт]] | ''Mundgerd'' (''Mundgerdr'') <br> Mund + Gerd | ''Gardmund'' (''Gertmund'') <br> Gerd (Gardo) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мондар|Мондар (Мондэр, Монтар)]]''' | | ''Munder'' (''Munter'', ''Mundher'') <br> Mund (Munt) + Heri (Hari) | ''Hermunt'' (''Herimont'') <br> Heri + Mund (Mont) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Монтарт]]''' | | ''Mundert'' (''Mundhart'') <br> Mund (Munt) + Hardt (Hart) | ''Hardmunt'' (''Hartomund'') <br> Hardt (Hart) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Мантымін]] | [[Мінімонт]] | Mund (Munt) + Minno | Minno + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Мундэрых (імя)|Мондрык]]''' | | ''Mondericus'' (''Mondrich'', ''Mundericus'') <br> Mund + Rick | ''Richmont'' <br> Rick (Rih) + Mund (Munt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Мантрым (імя)|Мантрым (Мунтрым, Мондрым)]] | [[Рымант]] | Mund (Munt) + Rim | ''Rimunt'' <br> Rim + Mund (Munt) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нейка]]''' | — | ''Naicho'' (''Necke'', ''Nacho'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нагела|Нагела (Нагель, Найгель, Найгайла)]]''' | | ''Nagel'' (''Nagal'') <br> Naicho (Nacho) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Наймант|Наймант (Нэймант, Намонт)]]''' | | ''Naimundus'' (''Neimundus'') <br> Naicho + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нань]]''' | — | ''Nanno'' (''Nenna'', ''Nannus'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Наніка]]''' | — | ''Nannicha'' <br> Nanno + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нанарт|Нанарт (Нангарт, Нанэрт, Нэнарт, Ненарт, Нінарт)]]''' | | ''Nanhart'' (''Nennert'') <br> Nanno (Nenna) + Hardt (Hart) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Наць]]''' | — | ''Nath'' (''Nato'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Натар (імя)|Натар (Надэр, Нядар)]]''' | | ''Nater'' (''Nadhere'') <br> Nath + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нед|Нед (Ніт, Нідзь, Нець]])''' | — | ''Nieth'' (''Nied'', ''Nid'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ніціла]]''' | — | ''Nitilo'' (''Nidilo'', ''Nittel'') <br> Nieth (Nid) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нігайла|Нігайла (Негела, Нігал)]]''' | | ''Negele'' (''Niegel'') <br> Nieth + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нітар|Нітар (Нідэр, Нэйдэр)]]''' | | ''Nieter'' (''Nither'', ''Nidar'') <br> Nieth (Nid) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нітарт]]''' | | ''Nitart'' (''Nithart'') <br> Nieth + Hardt (Hart) | ''Hartnid'' <br> Hardt (Hart) + Nieth (Nid) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нетымер]]''' | | ''Nitimerus'' (''Niemer'') <br> Nieth + Mero | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нода|Нода (Нота, Ноць, Нут)]]''' | — | ''Noddo'' (''Noto'', ''Noth'', ''Nutte'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нацейка|Нацейка (Надзейка)]]''' | — | ''Nothicho'' (''Nodiko'') <br> Noddo (Noto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нацель]]''' | — | ''Notilo'' (''Nötel'', ''Noddilo'') <br> Noddo (Noto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нутаўт]]''' | | ''Notaldus'' (''Noteldus'') <br> Noddo (Nutte) + Teudo (Taut) <br> Noddo (Nutte) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нутар|Нутар (Нотар)]]''' | | ''Nudhari'' (''Nothar'') <br> Noddo (Nutte) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нор (імя)|Нор (Нар, Нер)]]''' | — | ''Noro'' (''Nero'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарэйка|Нарэйка (Нарыка, Норка)]]''' | — | ''Noriko'' (''Norke'') <br> Noro + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарэла|Нарэла (Нарэль)]]''' | — | ''Narelo'' <br> Noro (Nero) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нерын|Нерын (Нерэн)]]''' | — | ''Nerin'' (''Norin'') <br> Noro (Nero) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Наруш|Наруш (Нарэш, Нарыш, Нараш)]]''' | — | ''Norusch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Noreš''{{Заўвага|name="Чэхія"|Германска-славянскае імя, якое азначалася ў Чэхіі}}, ''Norisch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Noro + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарбар]]''' | | ''Norber'' <br> Noro + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Норбэрт|Нарборт (Норбэрт)]]''' | | ''Norbert'' (''Nerbertus') <br> Noro (Nero) + Bert | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарбут (імя)|Нарбут (Нарбот, Норбут, Нарбуд, Нарыбут)]]''' | [[Бутнар]] | ''Narbot'' (''Norpoth'', ''Nierbota''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Norpod'') <br> Noro + Boto (Buto) <br> Noro + Bodo (Budo) | ''Botner''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Buthneri''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Boto (Buto) + Noro (Nero) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарвід|Нарвід (Норвід, Нервід)]]''' | | ''Norvid'' (''Narvid'') <br> Noro + Wido | ''Widhener'' <br> Wido + Noro (Nero) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарвіл]]''' | | ''Norvilus'' <br> Noro + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Нарывойша|Нарывойша (Нарвойш, Нарвэйша, Нарвэйш, Норвэйш, Нарвош)]] | [[Войшнар]] | Noro + Weise (Wiso) <br> Noro + Waiso (Voysch) | ''Wießner'' <br> Weise (Wiso) + Noro |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Наргайла|Наргайла (Наргейла, Наргела)]]''' | | ''Nargella'' <br> Noro (Nero) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарман|Нарман (Норман, Нармен)]]''' | | ''Norman'' (''Neriman'') <br> Noro + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нарымонт (імя)|Нарымонт (Нарымунт, Нормунт, Нармунт)]]''' | | ''Normunt'' (''Normundus'') <br> Noro + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нарт|Нарт (Норда)]]''' | — | ''North'' (''Nardo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нартаўт|Нартаўт (Нартольт)]]''' | | ''Nartolt'' (''Nortold'') <br> North + Waldo (Walt) <br> Noro (Nero) + Teudo (Taut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нявіла|Нявіла (Нівіла, Навіла)]]''' | — | ''Newilo'' <br> Niwo (Nevo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Нявойст]]''' | — | ''Neosta'' <br> Niwo (Nevo) + -st- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Нявойна]] | | ''Nevin'' <br> Niwo (Nevo) + Wino (Weine) <br> Niwo (Nevo) + Uuenna (Wona) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Невярд|Невярд (Невярт)]]''' | | ''Niviard'' (''Niewerth'') <br> Niwo (Nevo) + Hardt | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Неўрад]]''' | | ''Niwrat'' (''Neurodus'') <br> Niwo (Nevo) + Rado (Rato) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Нястольт]]''' | | ''Nistaldus'' <br> Nistio + Waldo <br> Niwo (Nevo) + Stalto | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ота]]''' | — | ''Oto'' (''Odo'', ''Audo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Адыла|Аціла (Ятыла, Аўдзіла)]]''' | — | ''Otilo'' (''Audilo'') <br> Oto (Audo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Одзін (імя)|Одзін]]''' | — | ''Odin'' <br> Oto (Odo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Отаўт]]''' | | ''Ottolt'' <br> Oto + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Атгін]]''' | | ''Otken'' (''Oetgen'') <br> Oto + -kin <br> Oto + Ginno (Genno) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Атмут]]''' | | ''Otmot'' <br> Oto + Mot (Muto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Адрык]]''' | | ''Odric'' <br> Oto (Odo) + Rick | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Окель]]''' | — | ''Ockel'' (''Okilo'') <br> Occo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Пац|Пац (Пач)]]''' | — | ''Pazzo'' (''Patza'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Пацолт|Пацолт (Пецальт)]]''' | | ''Pazolt'' (''Petzold'') <br> Pazzo + Waldo (Walt) <br> Petz + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Прош|Прош (Прыш)]]''' | — | ''Brezzo'' (''Prosch'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Прэзгінт|Прэзгінт (Брозгінт, Брызгінд, Брышгінт)]] | | Brezzo (Prosch) + Gento | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Прышмонт|Прышмонт (Прашмунт, Прэшмунт, Прышымунд, Прызмант)]]''' | | ''Prosmund'' (''Brosmundus'') <br> Brezzo (Prosch) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рабан|Рабан (Рапан, Грабан)]]''' | — | ''Rabanus'' (''Rapan'', ''Hraban'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рапа (імя)|Рапа (Рап)]]''' | — | ''Rappo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рапш]]''' | — | ''Rapsch'' <br> Rabanus (Rappo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рага|Рага (Рэга)]]''' | — | ''Rago'' (''Ragi'', ''Reggi'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рагіла|Рагіла (Рагул, Рагла)]]''' | — | ''Ragilo'' (''Regula'', ''Raggl'') <br> Rago (Reggi) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рагінь|Рагін (Рагіна, Рэгін, Рэгінь, Рагінь, Рагіня)]]''' | — | ''Ragenus'' (''Ragina'', ''Regin'') <br> Rago + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рагвалод (імя)|Рагвалод (Рэгвальд)]]''' | | ''Ragvald'' <br> Rago + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рагайла|Рагайла (Рагела, Рагель, Рагаль, Рэгель)]]''' | | ''Ragel'' (''Rogello'', ''Regel'') <br> Rago (Reggi) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыгмонт|Рыгмонт (Рыгмунт)]]''' | | ''Regimunt'' (''Ragemunt'') <br> Rago (Reggi) + Mund (Munt) <br> ''Rigmunt'' <br> Rick + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Раган]]''' | — | ''Raganus'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэйн (імя)|Рэйн (Райна, Рэйна, Рэйнь, Райнь)]]''' | — | ''Rein'' (''Raino'', ''Reyne'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэйнальд|Рэйнальд (Рэйнальт, Рэгінальд)]]''' | | ''Reinald'' (''Raginald'') <br> Rein (Raganus) + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэнігер|Рэнігер (Рэнікер)]]''' | | ''Ranniger'' (''Renger'', ''Renker'', ''Ragingar'') <br> Rein (Raganus) + Gero | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэйнар]]''' | | ''Reinar'' (''Raganhar'') <br> Rein (Raganus) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Раймунд|Раймунд (Раймунт, Рэймунд, Рэймунт, Раймонт, Рэймант)]]''' | | ''Raimund'' (''Raymond'', ''Raginmund'') <br> Rein (Raganus) + Mund | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ракель|Ракель (Ракіль)]]''' | — | ''Rakila'' <br> Raco (Rako) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рад|Рад (Рат, Радзь)]]''' | — | ''Rado'' (''Rato'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзіка|Радзіка (Радзейка)]]''' | — | ''Radike'' (''Radeke'', ''Radacho'') <br> Rado + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзіла|Радзіла (Радзель, Радуль)]]''' | — | ''Radila'' (''Radel'', ''Radulus'') <br> Rado + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзень|Радзень (Рацін, Радзін)]]''' | — | ''Radin'' (''Rattin'', ''Radden'') <br> Rado (Rato) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радун|Радун (Радон, Радзюн)]]''' | — | ''Raduni'' <br> Rado + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радаш|Радаш (Радзюш, Радш, Раташ)]]''' | — | ''Radusch'' (''Ratsch'') <br> Rado (Rato) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ратаўт|Ратаўт (Раталт, Раталд)]]''' | | ''Ratolt'' (''Ratald'', ''Rataud'') <br> Rado (Rato) + Waldo (Walt) <br> Rado + Teudo (Taut) | ''Waltrat'' <br> Waldo (Walt) + Rado (Rato) <br> ''Teudrad'' <br> Teudo (Teuth) + Rado |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзівіл (імя)|Радзівіл (Радвіл)]]''' | | ''Ratwilius'' <br> Rado (Rato) + Wilo | ''Wilrad'' <br> Wilo + Rado |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радавін|Радавін (Радвін)]]''' | | ''Radowin'' (''Radwin'') <br> Rado + Wino | ''Winirad'' <br> Wino + Rado |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радыгайла]]''' | | ''Ratgeil'' (''Redgell'') <br> Rado (Rato) + Gailo | ''Geilrad'' (''Gailrat'') <br> Gailo + Rado (Rato) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ратман (імя)|Ратман (Радман, Радзіман, Радаман, Радэман)]]''' | | ''Ratman'' (''Radman'', ''Rademann'') <br> Rado (Rato) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Радзімін|Радзімін (Радмін)]] | | Rado + Minno | ''Minrath'' (''Menrad'') <br> Rado (Rato) + Minno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Радзімонт]]''' | | ''Radmunt'' (''Ratemund'') <br> Rado + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Разела|Разела (Расель, Разель, Разэль, Ражэла)]]''' | — | ''Razala'' (''Rassel'') <br> Razo (Rasse) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рам]]''' | — | ''Ramo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Раміла|Раміла (Рамэль)]]''' | — | ''Ramilo'' (''Ramel''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ramo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамут|Рамут (Рамот, Рамуць)]]''' | — | ''Ramut'' <br> Ramo + -t- <br> Ramo + Mot (Muta) | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамша]]''' | — | ''Ramsch''{{Заўвага|name="Польшча"}} (''Ramysch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Ramesch''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Rames''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Ramo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамаўт]]''' | | ''Ramaldus'' (''Ramolt'', ''Ramoudt'') <br> Ramo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамант|Рамант (Рамунт, Ромунт, Ромунд)]]''' | | ''Ramunt'' <br> Ramo + Mund (Munt) <br> ''Romont'' (''Romundus'') <br> Hrodo (Roda) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рань]]''' | — | ''Rano'' (''Rahn'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Раніла]]''' | — | ''Ranila'' <br> Rano + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ранвід]]''' | | ''Ranoid'' (''Ranvid'') <br> Rano + Wido | ''Widerannus'' <br> Wido + Rano |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ранда|Ранда (Рант, Рэнт, Рандзь)]]''' | — | ''Rando'' (''Ranto'', ''Rento'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рандзіла]]''' | — | ''Randilo'' <br> Rando + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рандзін]]''' | — | ''Randinus'' (''Randenus'') <br> Rando + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рандар|Рандар (Рандэр)]]''' | [[Ерандзь]] | ''Randhar'' (''Randhere'') <br> Rando + Heri (Hari) | ''Herrand'' (''Harranth'') <br> Heri (Hari) + Rando (Ranto) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рука (імя)|Рука (Рук)]]''' | — | ''Rucco'' (''Rocco'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рокіль|Рокіль (Рукель, Рукля)]]''' | — | ''Rocula'' (''Rochilo'', ''Rukiel''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Ruclo'') <br> Rucco (Rocco) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рукша]]''' | — | ''Rocksch'' <br> Rucco (Rocco) + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Руга]]''' | — | ''Rugo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Руген (імя)|Руген (Ругін)]]''' | — | ''Rugin'' <br> Rugo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рувіль]]''' | — | ''Rowilo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рума|Рума (Рум, Ром, Ромь)]]''' | — | ''Rumo'' (''Ruom'', ''Rom'', ''Hruam'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамейка|Рамейка (Румейка, Роміка)]]''' | — | ''Rümecke'' (''Hromiko'') <br> Rumo (Hruam) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Румель|Румель (Ромель, Румуль)]]''' | — | ''Rummel'' (''Rommel'') <br> Rumo (Ruom) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Румін|Румін (Ромен)]]''' | — | ''Rumin'' (''Romenus'') <br> Rumo (Ruom) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ромат]]''' | — | ''Romatus'' <br> Rumo (Ruom) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Румш|Румш (Ромыш, Ромш)]]''' | — | ''Rumsch'' (''Römisch'') <br> Rumo + -sch- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Румбольд|Румбольд (Румпольд, Румбоўд, Рамбальт, Ромбаль)]]''' | | ''Rumbold'' (''Rumpolt'', ''Rumbaut'', ''Rumbolt'', ''Rumpel'') <br> Rumo + Bald (Boldt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ромбут|Ромбут (Румбут)]]''' | | ''Rombodus'' <br> Rumo (Ruom) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рамвольт|Рамвольт (Румвольд, Рамульт, Ромальд, Рамуальд)]]''' | | ''Romualt'' (''Romuald'', ''Rumolt'', ''Romald'') <br> Rumo (Ruom) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Руна (імя)|Руна (Рунь)]]''' | — | ''Runo'' (''Run'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рунейка|Рунейка (Руніка, Ранейка)]]''' | — | ''Runnecke'' (''Runica'') <br> Runo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рупейка|Рупейка (Рупка)]]''' | — | ''Rupke'' <br> Rupo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рост (імя)|Рост (Росьць, Русьць)]]''' | — | ''Rost'' (''Rust'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Русьцейка|Русьцейка (Росьцейка, Ростэк, Русьцік, Рушцейка)]]''' | — | ''Rosteck'' <br> Rost (Rust) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Расьціла]]''' | — | ''Rustil'' <br> Rost (Rust) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ростан]]''' | — | ''Rostan'' (''Ruston'') <br> Rost + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рустэн|Рустэн (Рустэнь, Ростэнь, Ростын)]]''' | — | ''Rusten'' (''Rosten'') <br> Rost (Rust) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ростаўт|Ростаўт (Росталт, Роштаўт)]]''' | | ''Rostoldus'' (''Rostaldus'', ''Rustoldus'') <br> Rost (Rust) + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рык|Рык (Рэйх)]]''' | — | ''Rick'' (''Rih'', ''Reiche'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыхіла (імя)|Рыкель]]''' | — | ''Richilo'' (''Rikila'', ''Richela'') <br> Rick (Rih) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыбалт|Рыбалт (Рыбальт)]]''' | [[Болтрык]] | ''Ribald'' <br> Rick (Rih) + Bald | ''Boldericus'' <br> Bald (Boldt) + Rick |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыгала|Рыгала (Рыгель, Рыгайла, Рыкайла)]]''' | | ''Ricgela'' <br> Rick (Rih) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыконт]]''' | [[Гундэрык (імя)|Кондрыка]] | ''Rihcund'' <br> Rick (Rih) + Gunth (Kunth) | ''Condricus'' <br> Gunth (Kunth) + Rick |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рыхлік]]''' | | ''Richlich'' <br> Rick (Rih) + *Lic | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рым (імя)|Рым]]''' | — | ''Rim'' (''Rimo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымейка|Рымейка (Рымка)]]''' | — | ''Rimicho'' <br> Rim + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымель]]''' | — | ''Riemel'' (''Rimila'') <br> Rim + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рэмест]]''' | — | ''Rimisto'' (''Remistus'') <br> Rim + -st- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымут|Рымут (Рымуць)]]''' | — | ''Rymut''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Rim + -t- <br> Rim + Mot (Muta) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымша|Рымша (Рымуш, Рымаш)]]''' | — | ''Rymsza''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Rim + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымбут]]''' | [[Бутрым]] | ''Rimbotus'' (''Rembod'') <br> Rim + Boto (Buto) <br> Rim + Bodo (Budo) | ''Bauderrim'' <br> Bodo (Budo) + Rim |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымальд]]''' | | ''Rimald'' <br> Rim + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Рымавід (імя)|Рымавід (Рымвід, Рынвід)]] | | Rim + Wido <br> ''Rennuit'' <br> Rein + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Рымгайла|Рымгайла (Рымегель, Рымгейла, Рымгел, Рымкайл)]] | | ''Rimagil'' (''Rimgils'') <br> Rim + Gilo (< Gisel) <br> Rim + Gailo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымгальд]]''' | [[Гаўдрым]] | ''Rimigaud'' <br> Rim + Gaudo | Gaudo + Rim |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымар (імя)|Рымар (Рымер)]]''' | | ''Rimarus'' (''Rimer'') <br> Rim + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымард]]''' | | ''Rimmert'' (''Rymard'', ''Rimhart'') <br> Rim + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымконт]]''' | [[Кантрым]] | ''Rimigundus'' <br> Rim + Gunth (Kunth) | ''Gondarim'' <br> Gunth (Kunth) + Rim |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыман]]''' | | ''Rimann'' <br> Rim + Mann <br> Rick (Rih) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рымант|Рымант (Рымунд, Рымунць, Рымонд)]]''' | [[Мантрым (імя)|Мантрым]] | ''Rimunt'' (''Rimund'') <br> Rim + Mund (Munt) | Mund (Munt) + Rim |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Рымтаўт|Рымтаўт (Рымталт, Рынтаўт)]] | | Rim + Teudo (Teudo) <br> ''Rintolt'' (''Rindolt'') <br> Rindr + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рынк|Рынк (Рынка, Рынг)]]''' | — | ''Rinco'' (''Ringk'', ''Ringo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рынгіла|Рынгель (Рынкель, Рынгала, Рынгайла)]]''' | — | ''Ringel'' (''Rinkel'', ''Ringilo'') <br> Rinco (Ringk) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рынкун]]''' | — | ''Ringun'' <br> Rinco (Ringk) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Рынгольд (імя)|Рынгольд (Рынгальд, Рынгвальд)]]''' | | ''Ringold'' (''Ringwald'') <br> Rinco (Ringk) + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыда|Рыда (Рыд, Рыдзь)]]''' | — | ''Rido'' (''Rito'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыдзіка|Рыдзіка (Рыдык)]]''' | — | ''Redeco'' <br> Rido + -k- <br> Rado + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыдэль|Рыдэль (Рытэль)]]''' | — | ''Riedel'' <br> Rido (Rito) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рытэн]]''' | — | ''Rieden'' <br> Rido (Rito) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рытаўт]]''' | | ''Ritoldus'' (''Ritaud'') <br> Rido (Rito) + Waldo (Walt) | ''Waltrid'' <br> Waldo (Walt) + Rido <br> ''Theutrid'' <br> Teudo (Teuth) + Rido |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Рыдмонт]]''' | | ''Redmund'' <br> Rido + Mund (Munt) <br> Rado + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саба]]''' | — | ''Saba'' (''Sabas'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сабіла (імя)|Сабіла (Сабела, Сабуль, Забіла, Забела, Забель, Жабела)]]''' | — | ''Sabilo'' (''Sabel'', ''Sabulo'') <br> Saba + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сабіна|Сабіна (Сабін)]]''' | — | ''Sabine'' <br> Saba + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Шабэр|Шабэр (Шабер)]]''' | | ''Sabherus'' <br> Saba + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сава (імя)|Сава]]''' | — | ''Soava'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Савіла|Савіла (Савула, Савала, Савуль, Саваль, Саўль, Завіла, Шавіла, Савель, Шавела)]]''' | — | ''Savilo'' (''Sauulo'', ''Savalo'', ''Saul'') <br> Soava + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Савігайла|Савігайла (Саўгел, Салгел)]]''' | | ''Savigello'' <br> Soava + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Савігін|Савігін (Саўгін, Савукін, Саўген, Шаўген, Шаўкін, Жаўгін)]]''' | | ''Sawkin'' <br> Soava + -kin <br> Savas + Ginno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саўгут|Саўгут (Саўгуць)]]''' | | ''Savegotus'' (''Savegotis'') <br> Soava + Gudo (Godo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саўконт]]''' | | ''Savegonte'' <br> Soava + Gunth (Cund) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Савімонт]] | | Soava + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саўрык|Саўрык (Сеўрык)]]''' | | ''Savericus'' (''Severicus'') <br> Soava + Rim | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Савірым]] | | Soava + Rim | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сак|Сак (Зак, Шак, Жак, Зага, Жага)]]''' | — | ''Sack'' (''Sacco'', ''Saage'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сакель|Сакель (Жакель, Жагіль, Шакель)]]''' | — | ''Sakel'' (''Sagilo'') <br> Sack + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сакень|Сакень (Сакен, Сакін, Шакен, Загень)]]''' | — | ''Sacken'' (''Sagin'') <br> Sack + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жагель|Жагель (Загала, Жагала, Сагайла, Жагайла)]]''' | | ''Sagel'' (''Sagalo'') <br> Sack (Saage) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жагар|Жагар (Загар, Закар, Жакор)]]''' | | ''Sagar'' (''Sahker'') <br> Sack (Saage) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сала (імя)|Сала (Шаль, Заль, Жоль)]]''' | — | ''Salvo'' (''Sallo'', ''Selo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Салейка|Салейка (Салука, Салік, Салька, Шалейка, Залейка, Жалека, Жалейка, Сялейка)]]''' | — | ''Saleko'' (''Salucho'', ''Salico'', ''Selke'') <br> Salvo (Sallo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Салін]]''' | — | ''Salina'' <br> Salvo (Sallo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Салата (імя)|Салата (Саладзь)]]''' | | ''Saletho'' (''Salat'', ''Salado'') <br> Salvo (Sallo) + -t- | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сельвін|Сельвін (Салавін, Шалавін)]]''' | | ''Selwin'' (''Salawins'', ''Seleuuin'') <br> Salvo (Selo) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сальгер|Сальгер (Зальгер, Жалагер, Шалагір)]]''' | | ''Salger'' (''Salager'') <br> Salvo (Sallo) + Gero | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Салкірд|Салкірд (Саўгірд, Саўгард)]]''' | | ''Salgerd'' (''Salgerðr'', ''Salgard'') <br> Salvo (Sallo) + Gerd (Gyrd) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саламан|Саламан (Сальман, Саліман, Шаламан, Саўман, Саламен)]]''' | | ''Salaman'' (''Salman'', ''Saleman'') <br> Salvo (Sallo) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жалмонт]]''' | | ''Salmond'' (''Salamund'') <br> Salvo (Sallo) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сань]]''' | — | ''Sanno'' (''Senne'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Санель|Санель (Саніль, Сяніла, Сініла, Сенель, Сініль)]]''' | — | ''Sanilo'' (''Senilo'') <br> Sano (Senne) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сангушка|Сангаў (Сангушка)]] | | Sano + Gawo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Санда|Санда (Санта, Занта, Шанда)]]''' | — | ''Sando'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сандзейка]]''' | — | ''Sandika'' <br> Sando + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жандзель|Жандзель (Шэндзель)]]''' | — | ''Sandel'' (''Sendel'') <br> Sando + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сантаўт|Сантаўт (Жонтаўт)]]''' | | ''Santold'' <br> Sando + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зантэр|Зантэр (Жантар, Сантыр, Шантэр, Зандэр, Зандар, Сандар, Шандэр, Шандар)]]''' | | ''Santer'' (''Sandheri'', ''Santari'') <br> Sando + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шандрык]]''' | | ''Sandrih'' <br> Sando + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сар|Сар (Сер, Сэр, Зара, Шар)]]''' | — | ''Sarus'' (''Serre'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарэйка|Сарэйка (Сарака, Зарык, Сярэйка, Сэрэйка, Серака, Шарэйка, Шарка, Жарэйка)]]''' | — | ''Saracho'' (''Saricho'', ''Serecho'') <br> Sarus (Serre) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарала|Сарала (Зарала, Сарул, Серуль, Сарыла, Сарэла, Сарэль, Шэрэль)]]''' | — | ''Saralo'' (''Serulus'', ''Sarilo'', ''Sarelo'') <br> Sarus (Serre) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сярбут|Сярбут (Сарбут)]]''' | | ''Serbutt'' (''Saraboto'') <br> Sarus (Serre) + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарвід|Сарвід (Зарвід, Сэрвід, Шэрвід)]]''' | | ''Sarvidis'' <br> Sarus + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарвіла|Сарвіла (Сярвіла, Сэрвіла, Шэрвіла)]]''' | | ''Sarvilo'' (''Servil'') <br> Sarus + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саргель|Саргель (Саргейла, Саргайла, Сяргель, Сяргайла)]]''' | | ''Sargeli'' <br> Sarus + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саргонт]]''' | | ''Sergunda'' <br> Sarus (Serre) + Gunth | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саргоўд|Саргоўд (Саргаўт, Сарголт)]]''' | | ''Saregaud'' <br> Sarus + Gaud | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саргут|Саргут (Саргода, Саргот, Шэргут, Саркут)]]''' | | ''Sargood'' (''Sergudo'', ''Serecutus'') <br> Sarus + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сарман|Сарман (Сермана, Шараман)]]''' | | ''Saraman'' (''Sermanus'') <br> Sarus + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сармонт|Сармонт (Шармонт, Жармонт, Жэрмунт)]]''' | | ''Sarmund'' (''Saramund'') <br> Sarus + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Застаўд (імя)|Застаўд (Застальд, Зашталд, Зашталт, Жостаўд, Жосталт, Жажтаўт, Шэйстаўт)]] | | Zeiz + Teudo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Свала|Свала (Швала)]]''' | — | ''Swala'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Свалегед (імя)|Свалегед (Сьвелегат)]] | | Swala + Gedo (Geto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жвангін|Жвангін (Звангін)]]''' | | ''Suanikin'' (''Schwankinna'') <br> Svano + -kin <br> Svano + Ginno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвінт|Сьвінта (Сьвіта, Сьвець, Жвін, Сьвен, Швінта)]]''' | — | ''Suint'' (''Swind'', ''Suitha'', ''Schwenn'', ''Schwindt'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвінцейка|Сьвінцейка (Зьвініка, Сьвецека)]]''' | — | ''Suithiko'' (''Schwincke'', ''Schwindtke'') <br> Suint (Suitha) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвінтыла (імя)|Сьвінтэла (Сьвінтала, Швінтэль, Сьвітэль, Сьвідэль, Зьвіндзель, Зьвінель)]]''' | — | ''Svinthila'' (''Suitila'', ''Suentilo'') <br> Suint + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвідон|Сьвідон (Сьвідун)]]''' | — | ''Suidun'' (''Switun'') <br> Suint + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жывінбуд (імя)|Жывінбуд]]''' | | ''Switbodo'' <br> Suint (Suitha) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сьвентагал|Сьвентагал (Зьвінгель, Жвінгель)]] | | Suint + Gailo | ''Galsuintha'' (''Gelsuint'') <br> Gailo (Gelo) + Suint |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Швендэр|Швендэр (Сьвіндэр, Сьвідэр, Свэндар, Сьвінтар, Швыдэр)]]''' | | ''Schwender'' (''Swindheri'', ''Swidher'', ''Schwieder'') <br> Suint (Suitha) + Heri | ''Heriswind'' <br> Heri + Suint (Swind) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сьвінтарог (імя)|Сьвінтарог (Сьвентарог, Швінтарог, Швентарог)]] | | Suint + Rago | ''Raginswinda'' <br> Rago + Suint (Swind) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сьвідрыгайла (імя)|Сьвідрыгайла (Сьветрыгайла, Швітрыгайла, Сьвідрыгела)]] | | Suedrik (Swithric) + Gailo (Gelo) <br> Suint + Ricgela <br> Suint (Suitha) + Rick (Rih) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сьвінтаўт|Сьвінтаўт (Сьвенталд, Сьвентальд)]]''' | | ''Switald'' (''Swindolt'') <br> Suint (Suitha) + Waldo (Walt) <br> Suint (Suitha) + Teudo (Taut) | ''Waltswind'' <br> Waldo (Walt) + Suint (Swind) <br> ''Theutsuint'' <br> Teudo (Teuth) + Suint |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зыбела|Зыбела (Сыбель)]]''' | — | ''Sibilo'' <br> Sibo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зіга (імя)|Жыга (Зыга, Жык, Жэга)]]''' | — | ''Sigo'' (''Sick'', ''Segga'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зігіла (імя)|Жыгіла (Сыгіла, Сігіл, Шыгель, Жыгуль, Жыгла, Зегель, Зекель, Секіл)]]''' | — | ''Sigilo'' (''Segil'', ''Siekel'') <br> Sigo (Sick) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыгун|Жыгун (Зыгун, Жыгон)]]''' | — | ''Sigun'' (''Siguni'') <br> Sigo (Sick) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зыбальт|Зыбальт (Зыбульт)]]''' | | ''Sibald'' (''Sibold'') <br> Sigo + Bald | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыбар|Жыбар (Зыбар, Зыбэр, Сібар, Сыбэр, Жыбэр, Шыбар, Шэбар)]]''' | | ''Siber'' (''Sibar'') <br> Sigo + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыбарт|Жыбарт (Жыбэрт, Зыбарт, Зыбэрт, Шыбарт, Жыбірт)]]''' | | ''Siebart'' (''Sybert'', ''Sigbert'') <br> Sigo + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зігібут|Зігібут (Зыбут, Жыбуда, Жыбуць, Шыбот, Шыбут, Зэбут, Шэбут)]]''' | | ''Sigibot'' (''Sieboth'', ''Sibodo'') <br> Sigo (Segga) + Boto (Buto) <br> Sigo + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жывальт|Жывальт (Зывальт, Зэвэльт)]]''' | | ''Siwaldus'' (''Sigiwald'') <br> Sigo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зіварт|Зіварт (Жыварт, Сіварт)]]''' | | ''Siwart'' (''Sigiward'') <br> Sigo + Wardo (Warto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыгаўд|Жыгаўд (Шыгаўдзь)]]''' | | ''Sigaud'' <br> Sigo + Gaudo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зыгел|Зыгел (Зыгель, Зэгала, Сігель, Жыгель, Жыгала, Сігайла, Жыгайла)]]''' | | ''Sigelo'' (''Sigala'', ''Sigel'', ''Segel'') <br> Sigo (Segga) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зэгерд|Зэгерд (Жыгарт, Сігірд)]]''' | | ''Segard'' (''Sigerd'', ''Sigart'', ''Sigird'', ''Siggard'') <br> Sigo (Segga) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зыгер|Зыгер (Зыгар, Жыгер, Жыгар, Жыкар, Шыкер, Зэгар)]]''' | | ''Siger'' (''Sigher'', ''Sikar'') <br> Sigo (Sick) + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыгуць|Жыгуць (Жыгота)]]''' | | ''Sigot'' (''Sægut'') <br> Sigo + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Шыдаг]]''' | | ''Sidag'' (''Sigdag'') <br> Sigo + Dago | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зыман|Зыман (Зыгман, Жыгман, Жыман, Зымань)]]''' | | ''Sieman'' (''Siegmann'') <br> Sigo + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сімут|Сімут (Сымут, Шымут)]]''' | | ''Simot'' (''Sigimout'') <br> Sigo + Mot (Muta) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жыгімонт|Жыгімонт (Зыгмунт, Жыкмонт, Зымонт, Сымунт, Сімонт)]]''' | | ''Sigimunt'' (''Sigimund'', ''Zygmont''{{Заўвага|name="Польшча"}}, Żygmont{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Simund'', ''Symont'') <br> Sigo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зэгрыда]]''' | | ''Segrida'' (''Sigrida'') <br> Sigo (Segga) + Rido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шэйбар]]''' | | ''Seiber'' <br> *Seio + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сайбут|Сайбут (Сэйбот, Сейбут, Сэйбут, Шэйбут)]]''' | | ''Seyboth'' (''Seiboth'') <br> *Seio + Boto (Buto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зэйвальд|Зэйвальд (Жэйвэльт)]]''' | | ''Seywaldus'' (''Seivalt'') <br> *Seio + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Саймонт|Саймонт (Саймунт, Сеймант, Шэймант, Жаймонт)]]''' | | ''Seymund'' (''Seimund'') <br> *Seio + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зынь|Зынь (Сінь, Зын, Жынь, Жын)]]''' | — | ''Sino'' (''Sini'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сінгер|Сінгер (Сынгер, Шынгер, Шынгір)]]''' | | ''Singer'' (''Singar'') <br> Sino + Gero | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зінар]]''' | | ''Siner'' (''Sinner'') <br> Sino + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зынгель|Зынгель (Жынгель, Жынгал, Жынгіль, Сынгайла, Сінгайла)]]''' | | ''Singel'' (''Singilo'') <br> Singo + -l- <br> ''Sinigala'' <br> Sino + Gailo (Galo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жында|Жында (Зында)]]''' | — | ''Sindo'' (''Sindt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сындык|Сындык (Сындзік, Сіндзік)]]''' | — | ''Sindico'' <br> Sindo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жындуль|Жындуль (Жындэль, Жынтэль)]]''' | — | ''Sindulus'' (''Sindel'', ''Sintela'') <br> Sindo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шымбольт]]''' | | ''Sinbald'' (''Sendebald'') <br> Sindo (Sindt) + Bald (Boldt) | ''Baltsint'' <br> Bald + Sindo (Sindt) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сынталт|Сынталт (Сынтаўт)]]''' | | ''Sintualdus'' (''Sindolt'') <br> Sindo + Waldo (Walt) | ''Waltsinda'' <br> Waldo (Walt) + Sindo |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сіндэр|Сіндэр (Сындэр, Шындэр, Шынтар)]]''' | | ''Sinder'' (''Sindheri'', ''Sintar'') <br> Sindo + Heri | ''Ersind'' <br> Heri + Sindo |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скальк|Скальк (Скал, Сколк, Шальк)]]''' | | ''Scalc'' (''Schalch'', ''Schelck'') | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скольберт]]''' | | ''Skolbert'' <br> Scalc (Schalch) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Скальбут]] | | Scalc (Schalch) + Boto (Buto) | ''Butaskalks'' <br> Boto (Buto) + Scalc |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скаламонт (імя)|Скаламонт (Скамонд, Скамонт)]]''' | | ''Scelemundus'' (''Scelemondo'', ''Scemund'') <br> Scalc (Schalch) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Скольд]]''' | — | ''Sculd'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Скалдвіл|Скалдвіл (Скаўдвіл)]] | | Sculd + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Скаўгерд|Скаўгард (Сколгірд, Скаўдэгірд)]]''' | | ''Skowgard'' (''Skovgaard'', ''Skjaldgerðr'') <br> Sculd + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скера|Скера (Скіра)]]''' | — | ''Scira'' (''Sciri'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скірыла|Скірыла (Скерэль, Скірэль, Скерла)]]''' | — | ''Scirilo'' (''Skerilo'') <br> Scira + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скіран]]''' | — | ''Skerun'' <br> Scira + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скірвін|Скірвін (Скервін)]]''' | | ''Scirwine'' (''Sherwin'') <br> Scira + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Скіргайла (імя)|Скіргайла (Скірыгайла, Скіргал, Шыргал)]] | | Scira + Gailo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скірман]]''' | | ''Scirman'' (''Scearmann'') <br> Scira + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Скірмант|Скірмант (Скірымонт, Скірымунт, Скірмунт, Скірмунд)]]''' | | ''Sciremunt'' (''Skīrmund'') <br> Scira + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Скудэр]]''' | | ''Scoder'' <br> Scot + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сома (імя)|Сома (Сума)]]''' | — | ''Somo'' (''Sumo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Саміла|Саміла (Суміла, Сумела, Сумель, Шуміла, Шумель)]]''' | — | ''Sumila'' <br> Somo (Sumo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Соман|Соман (Суман, Шуман)]]''' | — | ''Sumuni'' <br> Somo (Sumo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сомалт]]''' | | ''Somald'' <br> Somo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сумонт|Сумонт (Самонт, Шумонт)]]''' | | ''Sommund'' <br> Somo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Стана|Стана (Штэйн)]]''' | — | ''Steina'' (''Stean'', ''Sten'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Станіка|Станіка (Станейка)]]''' | — | ''Steneke'' (''Steinicke'') <br> Steina (Stean) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Станвіла]] | | Steina (Stean) + Wilo | ''Wilstan'' <br> Wilo + Steina (Stean) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Стангель|Стангель (Штангель)]]''' | | ''Stengel'' (''Stangel'') <br> Steina (Stean) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Стангір|Стангір (Станкар, Штэнгер)]]''' | [[Керстэн]] | ''Staniger'' (''Stanker'', ''Stankar'', ''Steiniger'') <br> Steina (Stean) + Gero (Giro) | ''Kerstin'' (''Girstano''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Gero (Kero) + Steina (Sten) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Суг|Суг (Шук)]]''' | — | ''Sugo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сугінт|Сугінт (Сугент)]]''' | | ''Sugenti'' <br> Sugo + Gento <br> Sugo + -nd- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жугар|Жугар (Жугер)]]''' | | ''Sugarius'' (''Suger'') <br> Sugo + Heri (Hari) <br> ''Sutgarius'' <br> Sudo + Gero | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Суда|Суда (Сута, Судзь, Суць, Жудзь)]]''' | — | ''Sudo'' (''Suto'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судзіла|Судзіла (Судзель, Суціла, Шудзіла)]]''' | — | ''Sudila'' (''Sudela'') <br> Sudo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судзень|Судзень (Судзін, Шудзень, Жудзін)]]''' | — | ''Suden'' <br> Sudo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сударг]]''' | | ''Sudergo'' <br> Sudo + Argo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судар|Судар (Судзер, Сутар, Жудзер)]]''' | | ''Suderus'' (''Sudarius'', ''Sutari'') <br> Sudo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сутарт]]''' | | ''Sutardus'' (''Suthardus'') <br> Sudo (Suto) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судман]]''' | | ''Sudhman'' <br> Sudo + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судымуд]]''' | | ''Sutmodis'' <br> Sudo (Suto) + Mot (Moda) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Судзімонт (імя)|Судзімонт (Судымунд, Судымунт)]]''' | | ''Sudhmund'' <br> Sudo + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зута|Зута (Зота, Жута, Жуць, Жоць)]]''' | — | ''Zuto'' (''Zotto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Зутан]]''' | — | ''Zotan'' <br> Zuto (Zotto) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Жутаўт|Зутаўт (Зотаўт, Жутальт, Жутаўт)]]''' | | ''Zotolt'' <br> Zuto (Zotto) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Суня|Суня (Шуня)]]''' | — | ''Sunja'' (''Sonna'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Соніка|Соніка (Шунейка)]]''' | — | ''Sonnica'' (''Sunneke'') <br> Sunja (Sonna) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сунела]]''' | — | ''Sunilo'' (''Sunila'') <br> Sunja + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сонбут]]''' | | ''Sonobodis'' <br> Sunja (Sonna) + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сунігайла (імя)|Сунігайла (Сунгал, Сангел, Шангайла, Зонгал, Жонгал)]]''' | | ''Sunigelo'' <br> Sunja + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сунгард|Сунгард (Сонгард)]]''' | | ''Sungart'' (''Songarta'') <br> Sunja + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сонгуць|Сонгуць (Жонкуць)]]''' | | ''Sungod'' (''Sunegod'') <br> Sunja (Sonna) + Gudo (Guta) | ''Godsune'' <br> Gudo + Sunno |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сонкін|Сонкін (Сунгін, Сонгін)]]''' | | ''Sunken'' <br> Sunja (Sonna) + -kin <br> Sunja (Sonna) + Ginno (Genno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сунда|Сунда (Сонда, Зунда, Жунд)]]''' | — | ''Sundo'' (''Sondo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сундаўт|Сундаўт (Сунтаўт, Сонтаўт)]]''' | | ''Sundolt'' (''Sunduald'') <br> Sundo + Waldo (Walt) <br> Sundo + Teudo (Daut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сундар]]''' | | ''Sunder'' (''Sunthar'') <br> Sundo + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зусель]]''' | — | ''Susilo'' <br> Suso + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сыр (імя)|Сыр (Сыса, Сур, Зыра)]]''' | — | ''Sirio'' (''Siso'', ''Surro'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сірэйка|Сірэйка (Сірык, Сірка, Сырэйка, Шырэйка, Зырка, Жырка)]]''' | — | ''Sireke'' (''Sirica'') <br> Sirio + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сырбут|Сырбут (Сірбут, Сурбот)]]''' | | ''Sirobodus'' (''Sisebut'') <br> Sirio (Siso) + Boto (Buto) <br> Sirio (Siso) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сырвід|Сырвід (Сырвіт, Сэрвіт, Шырвіт, Шырвід, Сурвід, Журвід)]]''' | | ''Sisuita'' (''Sesuito'') <br> Sirio (Siso) + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сурвіла|Сурвіла (Сурвіл, Сурывіла, Шурвіла, Сырвіла, Шырвіл)]]''' | | ''Surville'' <br> Sirio (Surro) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сурвін|Сурвін (Шырвін, Жырвін)]]''' | | ''Surawine'' <br> Sirio (Surro) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сіргірд]]''' | | ''Sirigardus'' <br> Sirio + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сургонт|Сургонт (Сыргунт, Суркунт, Сургун, Сурконт, Суркант)]]''' | | ''Sisigunda'' (''Surrigvn'') <br> Sirio (Siso) + Gunth <br> ''Surgant'' <br> Sirio (Surro) + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сіргоўд|Сіргоўд (Сургоўд, Сіргольд)]]''' | | ''Siriaud''{{Заўвага|у гэтай зафіксаванай у крыніцах форме g перайшло ў i}} <br> Sirio (Surro) + Gaud | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сіргут|Сіргут (Сіргуд, Сыргут, Шыргут, Сургут)]]''' | | ''Sireguti'' (''Sisagut'') <br> Sirio (Siso) + Gudo (Guta) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сурман|Сурман (Шурман, Шурмен, Шырман)]]''' | | ''Surman'' <br> Sirio (Surro) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сурмін|Сурмін (Шырмін)]] | | Sirio (Surro) + Minno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Шырмер|Шырмер (Шышымар, Жыжмар, Жыжмэр)]]''' | | ''Sisimir'' <br> Sirio (Siso) + Mero (Miro) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сысымунд|Сысымант (Сысмунт, Сірмонт, Шырмунт, Зырмант, Жырмант, Жырмунт)]]''' | | ''Sisemund'' (''Sirmont'', ''Sirmund'') <br> Sirio (Siso) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Сір’ят|Сір’ят (Сыр’ят, Сур’ят)]] | | Sirio (Surro) + Joto <br> Sirio (Surro) + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сіт (імя)|Сіт (Сіда, Сіць, Сідзь, Зыд, Зыдзь, Жыць, Жыд)]]''' | — | ''Sito'' (''Sido'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жыдзейка|Жыдзейка (Жыдык, Сыдыка, Сідзіка, Сідзейка, Сядзейка)]]''' | — | ''Siddeke'' (''Siedeck'', ''Sidicho'') <br> Sito (Sido) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сіціла|Сіціла (Зыдэль, Жыдзель, Шытыла, Сяціла)]]''' | — | ''Sitil'' (''Sidila'', ''Siedel'') <br> Sito (Sido) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Зіцін|Зіцін (Жыцень, Жыдэн)]]''' | — | ''Sittin'' (''Sidden'') <br> Sito + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жыдавін|Жыдавін (Зідавін)]]''' | | ''Sidewine'' <br> Sito (Sido) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Сыдэр|Сыдэр (Жыдар)]]''' | | ''Sidierius'' (''Seederius'') <br> Sito (Sido) + Heri | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жытмунт|Жытмунт (Жытамонт)]]''' | | ''Sidimund'' <br> Sito (Sido) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Сявела]]''' | — | ''Sevila'' <br> Sevia + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таль (імя)|Таль (Дала)]]''' | — | ''Talo'' (''Telo'', ''Dahl'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Талейка|Талейка (Таліка, Талька, Далека)]]''' | — | ''Taleke'' (''Taliko'', ''Talke'', ''Dalleke'') <br> Talo + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таліла|Таліла (Талела)]]''' | — | ''Thalilo'' (''Tellelli'') <br> Talo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дальна|Дальна (Дален, Тален)]]''' | — | ''Dalina'' (''Dallen'', ''Thalen'') <br> Talo (Dahl) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Талюш|Талюш (Талюша)]]''' | — | ''Talsche'' (''Dalusch''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Talo + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Талівойша|Талівойша (Талівош, Тальвэш)]] | | Talo + Waiso (Voysch) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дальман|Дальман (Тальман)]]''' | | ''Dalman'' (''Tallman'') <br> Talo (Dahl) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Талмут]]''' | | ''Talamot'' (''Talmut'') <br> Talo + Mot (Muto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Талімонт (імя)|Талімонт (Талімунт, Тальмонт, Далмунт)]]''' | | ''Talamundus'' (''Talmont'', ''Dalmund'') <br> Talo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таліят|Таліят (Талет, Талят, Далят)]]''' | | ''Talet'' <br> Talo + Joto <br> Talo + Hatho (Adi) <br> Talo + -t- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тора (імя)|Тора (Тара, Тура)]]''' | — | ''Torro'' (''Tara'', ''Turo'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Турэйка|Турэйка (Турэка, Тарэйка)]]''' | — | ''Thureke'' <br> Torro (Turo) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Турэла|Турэла (Турэль, Тарыла)]]''' | — | ''Turrell'' (''Darila'') <br> Torro (Turo) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Турын (імя)|Турын (Торень, Торн)]]''' | — | ''Torin'' <br> Torro (Turo) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тарант|Тарант (Турант, Таранда)]]''' | — | ''Tourant'' (''Turant'', ''Tourand'', ''Tharanth'') <br> Torro (Turo) + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тарут|Тарут (Таруць)]]''' | — | ''Tarut'' <br> Torro (Tara) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дарбут]]''' | | ''Darebodus'' (''Thorbod'') <br> Torro (Tara) + Bodo (Budo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Торвальд (імя)|Таральд (Торальдзь, Таралд)]]''' | | ''Taruald'' (''Thorald'') <br> Torro + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тарвід|Тарвід (Торвід, Дарвід)]]''' | | ''Torvid'' (''Darvid'') <br> Torro + Wido | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дарвіл]]''' | | ''Tharuila'' (''Dorvil'') <br> Torro (Tara) + Wilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Турвін]]''' | | ''Thurwine'' (''Torvin'') <br> Torro (Turo) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Торыгаўт]]''' | | ''Torgaut'' (''Þórgautr'') <br> Torro + Gaudo (Gaut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тарман|Тарман (Дарамен)]]''' | | ''Tormann'' <br> Torro + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дармонт|Дармонт (Дормант)]]''' | | ''Darmundus'' (''Dormont'', ''Tormund'') <br> Torro (Tara) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўда (імя)|Тоўт (Тэўт, Тэўць, Тоўць, Доўт, Доўда, Толт, Долт, Дзіт)]]''' | — | ''Teudo'' (''Teuth'', ''Deut'', ''Taut'', ''Daut'', ''Ditt'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тыдзіка|Тыдзіка (Тоўтка, Тоўтык, Талцік, Толтык, Тытэйка, Тэтэйка, Доўтка)]]''' | — | ''Thiediko'' (''Theudiko'', ''Tetiko'') <br> Teudo (Teuth) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўдыла (імя)|Таўціл (Тэўціл, Тоўтэль, Тальціл)]]''' | — | ''Teutilo'' <br> Teudo (Taut) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дудан|Дудан (Даўтан)]]''' | — | ''Dudan'' (''Deotan'', ''Theudan'') <br> Teudo (Deut) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўтэн|Таўтэн (Таўдзін)]]''' | — | ''Teuten'' (''Teudin'', ''Theotin'') <br> Teudo (Taut) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тыбарт]]''' | | ''Tiebert'' (''Teutbert'') <br> Teudo (Teuth) + Bert | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўтабод (імя)|Таўбут (Дыбут, Цябот, Цебут, Табут)]]''' | [[Бутаўт (імя)|Бутаўт]] | ''Teubod'' (''Diebot'', ''Thiabod'', ''Teutbodus'') <br> Teudo (Taut) + Bodo (Budo) <br> Teudo (Teuth) + Boto (Buto) <br> ''Taboth'' <br> Dago + Boto (Buto) | ''Butaldus'' (''Botaldus'') <br> Boto (Buto) + Teudo (Taut) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тоўтвал]]''' | | ''Teodwal'' <br> Teudo (Taut) + Wal | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўдавальд (імя)|Тэльтаўт (Дзівалт, Дзевалт, Тывульт)]]''' | | ''Teutald'' (''Diwolt'', ''Dewalt'', ''Theudovald'') <br> Teudo (Deut) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўтвід|Таўтвід (Таўдвід, Таўвід)]]''' | | ''Teutwidis'' (''Teudoidis'') <br> Teudo (Taut) + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўцівіл (імя)|Таўцівіл (Тэўтывіл, Таўдвіл, Даўтвіл, Даўдвіл)]]''' | [[Вілтаўт]] | ''Theudowills'' (''Theowilh'') <br> Teudo (Taut) + Wilo | ''Wiltolt'' <br> Wilo + Teudo (Taut) <br> Wilto + Teudo (Taut) <br> Wilto + Waldo (Walt) <br> ''Wilithuta'' <br> Wilo + Teudo (Teuth) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўтвін|Таўтвін (Тэтвін)]]''' | [[Вінтаўт]] | ''Teutwin'' (''Tietwin'') <br> Teudo (Taut) + Wino | ''Wintold'' <br> Wino + Teudo (Taut) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тоўтэр|Тоўтэр (Доўтар, Даўтэр, Тытар)]]''' | | ''Theuter'' (''Deuter'', ''Thiether'') <br> Teudo (Teuth) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Доўтарт|Доўтарт (Даўторт, Даўдэрт)]]''' | | ''Deutert'' (''Dautert'', ''Deudert'', ''Teuthart'') <br> Teudo (Daut) + Hardt (Hart) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўцігін|Таўцігін (Таўдзікін, Таўдгін, Таўткін, Таўдкін, Талцігін, Таўгін, Таўген)]]''' | [[Гінтаўт]] | ''Theudekin'' (''Deutgen'', ''Duethekin'') <br> Teudo (Deut) + -kin <br> Teudo (Deut) + Ginno | ''Gentaltus'' <br> Ginno (Genno) + Teudo (Taut) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўцігіл]]''' | | ''Theudigilius'' <br> Teudo (Taut) + Gilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўгінт|Таўгінт (Таўтгінт)]]''' | | ''Theogint'' <br> Teudo (Taut) + Gento | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Таўцігерд|Таўцігерд (Тэўтыгерд, Таўгірт)]]''' | | ''Teutgerdis'' (''Teutgardis'') <br> Teudo (Taut) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тыдман|Тыдман (Дытман, Дзітман, Дзітмань)]]''' | | ''Tiedmann'' (''Ditman'', ''Teutman'') <br> Teudo (Deut) + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Таўцімін|Таўцімін (Таўтмін)]] | | Teudo (Taut) + Minno | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тэўдырых|Тыдрых (Тыдрык, Дытрых, Дыдрых, Дыдрык, Дзітрык, Дзетрык)]]''' | | ''Thidrich'' (''Ditricus'', ''Didrik'', ''Dettrich'', ''Theutrich'') <br> Teudo (Ditt) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Транята (імя)|Транята (Трайнята, Трайнят, Трайнат, Транят)]] | | Troannus + Joto <br> Troannus + Hatho (Adi) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Труда|Трут (Труць, Трод, Трот, Торт, Друт, Друта, Друць, Дорт)]]''' | — | ''Trudo'' (''Drutus'', ''Trut'', ''Drott'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Друцейка|Друцейка (Дардзейка)]]''' | — | ''Drudeke'' (''Drudico'') <br> Trudo (Drutus) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тартыла|Тартыла (Трудзіла, Друціла, Друтэль, Друтыль)]]''' | — | ''Trudila'' (''Drudilo'', ''Drutel'') <br> Trudo (Trut) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Труцень|Труцень (Трудзень, Друтынь, Друцень, Туртын)]]''' | — | ''Trutin'' (''Thrudine'') <br> Trudo (Drutus) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тройдзень (імя)|Тройдзень (Тройдзін)]]''' | — | ''Trodden'' (''Truiden'', ''Trodinus'') <br> Trudo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Тартавід]] | | Trudo (Trut) + Wido | ''Widrud'' <br> Wido + Trudo (Drutus) |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Дротвіл|Дротвіл (Друтвіл, Дродвіл)]] | | Trudo (Drutus) + Wilo | ''Wildrud'' <br> Wilo + Trudo (Drutus) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Трубіла]]''' | — | ''Trubilo'' <br> Trubo + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Туба]]''' | — | ''Tubo'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тубела|Тубела (Тубіль, Тубель)]]''' | — | ''Tuobilo'' <br> Tubo + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тола|Тола (Тула)]]''' | | ''Tollo'' (''Tulla'', ''Dolo'') | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дольвін]]''' | | ''Dolwin'' (''Tulwine'') <br> Tollo (Dolo) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Тульгаўд|Тульгаўд (Тулакалд)]]''' | | ''Dolcaudus'' <br> Tollo (Tulla) + Gaudo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дульмант|Дульмант (Доламунт, Долмант, Дольмант, Тольмант)]]''' | | ''Tolmunt'' <br> Tollo (Dolo) + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тума]]''' | — | ''Tumo'' (''Duomo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дамейка|Дамейка (Дамека)]]''' | — | ''Dommick'' (''Domec'', ''Domke'') <br> Tumo (Duomo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Туміла|Туміла (Таміла, Туміль, Тумель, Думель)]]''' | — | ''Tuomila'' (''Tumila'', ''Dummel'') <br> Tumo (Duomo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Домін]]''' | — | ''Domin'' <br> Tumo (Duomo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Домаш|Домаш (Доміш, Тумаш)]]''' | — | ''Domisch'' (''Domas''{{Заўвага|name="Польшча"}}, ''Dumas''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Tumo (Duomo) + -sch- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тумар (імя)|Тумар (Тумер, Домар, Томар)]]''' | | ''Thumer'' (''Domarius'') <br> Tumo (Duomo) + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Даматурт]]''' | | ''Domedrudis'' <br> Tumo (Duomo) + Trudo (Trut) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Дундзіла]]''' | — | ''Tuntil'' <br> Tunto (Dundo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тот|Тот (Дода, Туць, Дуда)]]''' | — | ''Tota'' (''Tuoto'', ''Dodo'', ''Duda'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Туцейка|Туцейка (Дудзіка, Додык)]]''' | — | ''Tuoticha'' (''Doudiche'', ''Dodico'') <br> Tota (Tuoto, Dodo) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Тутыла|Тутыла (Дудэла, Дудэль)]]''' | — | ''Tuotilo'' (''Totila'', ''Dodilo'', ''Dudel'') <br> Tota (Tuoto, Dodo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Дудзен|Дудзен (Дудзін)]]''' | — | ''Duden'' (''Dudin'', ''Dodin'') <br> Tota (Dodo, Tuoto) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Доман|Доман (Дотман)]]''' | | ''Domann'' (''Totman'') <br> Tota (Dodo) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Гуга|Гуга (Юга)]]''' | — | ''Hugo'' (''Ugo'', ''Ucho'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Убер|Убер (Губэр, Убэр, Убар)]]''' | | ''Uber'' (''Huber'', ''Hugbero'') <br> Hugo (Ucho) + Baro <br> Oto + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Убарт|Убарт (Убэрт, Губэрт, Юбарт)]]''' | | ''Ubert'' (''Hubert'') <br> Hugo (Ucho) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Югель|Югель (Угаль, Югайла)]]''' | | ''Hugel'' (''Hugal'', ''Jugellus'') <br> Hugo (Ucho) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Уграт]]''' | | ''Hughrat'' (''Hugirat'') <br> Hugo (Ucho) + Rado (Rato) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ань|Ань (Ана, Ень)]]''' | — | ''Ano'' (''Enno'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Энейка|Энейка (Эніка, Аніка, Яніка)]]''' | — | ''Enneco'' (''Ennika'', ''Annico'') <br> Ano (Enno) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Энель|Энель (Аніла)]]''' | — | ''Enilo'' (''Anilo'') <br> Ano (Enno) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яноўд]]''' | | ''Ennold'' (''Analdus'') <br> Ano (Enno) + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Янвін|Янвін (Анвін)]]''' | | ''Anwin'' (''Anoin'') <br> Ano + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Увойна|Увойна (Увайн, Увайнь)]] | | ''Owine'' <br> Ano + Wino (Weine) <br> Ano + Uuenna (Wona) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Энгель|Энгель (Енгель, Ангель, Янгель, Янгайла)]]''' | | ''Engell'' (''Engela'', ''Angelus'', ''Angala'') <br> Ano (Enno) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ангот|Ангот (Ангуць, Анкуд, Янгут)]]''' | | ''Angodus'' (''Angot'') <br> Ano + Gudo (Got) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Анар|Анар (Янар)]]''' | | ''Anarr'' (''Anheri'', ''Enar'') <br> Ano + Heri (Hari) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Улеб]]''' | | ''Uleifr'' <br> Ano + Leifi (Laybo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Аліхвер|Аліфер (Аліхвер, Аліфір)]]''' | | ''Áleifr'' (''Olipher'') <br> Ano + Leifi | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Унгер|Унгер (Юнгер)]]''' | | ''Unger'' <br> Uno + Ger | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Унта]]''' | — | Unto (Undo) | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ундзіла|Ундзіла (Ундзель, Унтэль)]]''' | — | ''Undila'' (''Undela'') <br> Unto (Undo) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ундэр|Ундэр (Унтэр, Ундар)]]''' | | ''Untheri'' <br> Unto (Undo) + Heri | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ур]]''' | — | ''Uro'' (''Uhr'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Урыка]]''' | — | ''Urich'' <br> Uro + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Урвік]]''' | | ''Urwick'' <br> Uro + Wigo (Wic) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Урліх|Урліх (Урлік)]]''' | | ''Urlich'' <br> Uro + *Lic <br> Udal + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Урман|Урман (Урмэн, Юрман)]]''' | | ''Urmann'' <br> Uro + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ціла|Ціла (Ціль)]]''' | — | ''Tilo'' (''Zill'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Цілен]]''' | — | ''Zillen'' (''Zilina'') <br> Tilo + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Цільвін]]''' | | ''Tziliwin'' <br> Tilo (Zill) + Wino | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Цільмунт|Цільмунт (Цільмонт, Тыльмонт)]]''' | | ''Zilimund'' <br> Tilo (Zill) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Цьвербут|Цьвербут (Цьвірыбут, Цьвірбот)]] | | Twerda + Boto (Buto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | [[Цьвермунт]] | | Twerda + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шат|Шат (Шад, Шаць, Шадзь, Жад, Зад, Жат, Зат)]]''' | — | ''Schat'' (''Schad'', ''Scato'', ''Sado'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шацейка|Шацейка (Шадзейка, Задэйка, Задыка)]]''' | — | ''Scazciho'' (''Schatko''{{Заўвага|name="Польшча"}}) <br> Schat (Schad) + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шаціла|Шаціла (Шацел)]]''' | — | ''Scazelo'' (''Schätzel'', ''Schadel'') <br> Schat + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Шадзібор|Шадзібор (Шатбар, Шайтбар)]] | | Schat (Schad) + Baro | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Шадзівід|Шадзівід (Жадзівід, Задвід)]]''' | | ''Zedwyd''{{Заўвага|name="Польшча"}} <br> Schat (Sado) + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Жадзьвін]]''' | | ''Saduinus'' (''Sadwin'') <br> Schat (Sado) + Wino | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйка|Эйка (Айка)]]''' | — | ''Eicho'' (''Eich'', ''Aico'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйкель]]''' | — | ''Eichele'' <br> Eicho + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгант]]''' | — | ''Eigant'' (''Aigant'') <br> Eicho + -nd- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Айгуста|Айгуста (Айгуст, Агуста, Агуст)]]''' | — | ''Eggusta'' <br> Agi (Eicho) + -st- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйбар (імя)|Эйбар]]''' | | ''Eyber'' <br> Eicho (Eich) + Baro | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйбарт|Эйбарт (Эбарт, Эбэрт, Эберт)]]''' | | ''Eibert'' (''Ebart'', ''Ebert'') <br> Eicho (Eich) + Bert | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйбут|Эйбут (Эйбат, Айбут, Эйбуд)]]''' | [[Ботэй]] | ''Acbuto'' (''Acbod'') <br> Agi (Eicho) + Bodo (Budo) <br> Eicho (Eich) + Boto (Buto) | ''Bótey'' <br> Boto (Buto) + Eicho (Eich) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эварт|Эварт (Эйварт, Эвэрт)]]''' | | ''Ewart'' (''Eivard'', ''Ewert'') <br> Eicho (Eich) + Wardo (Warto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйвід|Эйвід (Айвід)]]''' | | ''Övid'' (''Ecgwid'') <br> Eicho (Eich) + Wido | ''Viðey'' <br> Wido + Eicho (Eich) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйвільд|Эйвільд (Эйвільт, Эвільд, Эвільт, Айвільт)]]''' | | ''Evilda'' (''Agoildis'') <br> Eicho (Eich) + Wild | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйвінд|Эвінт]]''' | | ''Evind'' (''Eivind'') <br> Eicho (Eich) + Windo (Winito) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгаўд|Эйгаўд (Эгаўдзь)]]''' | | ''Eygautr'' (''Øygautr'') <br> Eicho (Eich) + Gaudo (Gauto) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгела|Эйгела (Эйгель, Айгель, Эгела, Эйгала, Эйгайла)]]''' | | ''Eigel'' (''Aigel'') <br> Eicho (Eich) + Gailo (Gelo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгіл]]''' | | ''Eigil'' <br> Eicho (Eich) + Gilo | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгер|Эйгер (Эгер)]]''' | | ''Eygeirr'' (''ØygæiRR'', ''Eigar'') <br> Eicho (Eich) + Ger | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгерд|Эйгерд (Эйгард, Эгерд, Эйгірд, Айгірд)]]''' | | ''Eygerd'' (''Eygerðr'', ''Eigardus'', ''Eigaard'', ''Aigardus'') <br> Eicho (Eich) + Gerd (Gardo) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгін|Эйгін (Эйкін, Айгін, Эйген)]]''' | | ''Eigina'' (''Eikin'', ''Eigen'', ''Aikin'', ''Aigina'') <br> Eicho (Aico) + Ginno <br> Eicho (Aico) + -kin | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгінт|Эйгінт (Эйгант, Эйгент, Эгінт)]]''' | | ''Eigint'' (''Eigant'') <br> Eicho (Eich) + Gento | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйгот]]''' | | ''Eygoti'' (''Eyguti'', ''Øyguti'') <br> Eicho (Eich) + Gudo (Got) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйкар]]''' | | ''Aiccarius'' <br> Eicho (Aico) + Caro <br> ''Eckher'' (''Aicher'') <br> Eicho (Aico) + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйруд]]''' | | ''Eirodus'' (''Eichrodus'') <br> Eicho (Eich) + Hrodo (Ruodo) | ''Rodney'' <br> Hrodo (Ruodo) + Eicho (Eich) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйман|Эйман (Эйхман, Айман)]]''' | | ''Eimann'' (''Eichmann'') <br> Eicho (Eich) + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эймін|Эймін (Аймен)]]''' | | ''Eiminus'' (''Aimenus'', ''Aiminus'') <br> Eicho (Eich) + Minno (Menno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эймут]]''' | | ''Eimuth'' (''Eimuot'') <br> Eicho (Eich) + Mot (Muta) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эймант|Эймант (Эймунд, Эймунт, Аймунт, Аймонт, Эйманд, Эмант)]]''' | | ''Eymunt'' (''Eymundus'', ''Aimont'', ''Eicmund'') <br> Eicho (Eich) + Mund (Munt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйнар|Эйнар (Айнар, Эйнэр, Энар)]]''' | | ''Einar'' (''Ainar'', ''Einher'', ''Enar'') <br> Eicho (Eich) + Noro <br> Eino + Heri (Hari) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эрык|Эрык (Акрык, Ерык, Ірык, Арык)]]''' | | ''Erik'' (''Ackrich'', ''Erik'', ''Yric'', ''Orikus'') <br> Eicho (Aico) + Rick (Rih) | ''Ríkey'' <br> Rick + Eicho (Eich) |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйрым|Эйрым (Айрым, Акрым, Эрым)]]''' | | ''Eckrim'' (''Agrim'') <br> Agi (Eich) + Rim | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйна]]''' | — | ''Eino'' (''Egino'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эйнік]]''' | — | ''Einicke'' <br> Eino + -k- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйта|Эйта (Эйць, Эйдзь)]]''' | — | ''Eito'' (''Eido'', ''Aito'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйціла|Эйціла (Эйдзіл)]]''' | — | ''Eitel'' (''Aidilo'') <br> Eito (Eido) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтун]]''' | — | ''Eidunn'' (''Aittuni'') <br> Eito (Eido) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтаўт|Эйтаўт (Айтаўт, Эйдаўт)]]''' | | ''Aitald'' (''Aitold'') <br> Eito (Aito) + Waldo (Walt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтвіл|Эйтвіл (Эйдвіл, Эйцьвіл)]]''' | | ''Eidoila'' <br> Eito (Eido) + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтарт|Эйтарт (Айтарт, Этарт)]]''' | | ''Aitard'' (''Eidhart'', ''Ethardus'') <br> Eito (Aito) + Hardt (Hart) <br> ''Eyþrúður'' (''Aitrudis'') <br> Eicho (Aico) + Trudo (Trut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эйтман]]''' | | ''Eitmann'' (''Eydtman'') <br> Eito + Mann | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Эйтмін|Эйтмін (Эйцімін, Эйдмін, Этмін, Айтмін)]] | | Eito + Minno | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эльзман]]''' | | ''Elsmann'' <br> Elis + Mann | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Алсмунт]]''' | | ''Ausmunds'' <br> Auso + Mund (Munt) <br> ''Elsmund'' <br> Elis + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Янда|Янда (Ант, Энт. Янт)]]''' | — | ''Ando'' (''Ende'', ''Anto'', ''Ente'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эндзель|Эндзель (Андала, Янтуль)]]''' | — | ''Endil'' (''Andela'', ''Andala'') <br> Ando (Ende) + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эндзінь|Эндзінь (Андзін)]]''' | — | ''Entin'' (''Anten'') <br> Ando (Ende) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Янтаўт]]''' | | ''Antolt'' <br> Ando (Anto) + Waldo (Walt) <br> Ando (Anto) + Teudo (Taut) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Антавіт]]''' | | ''Antvit'' (''Anduit'') <br> Ando (Anto) + Wito | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Андрат]]''' | | ''Andrad'' <br> Ando + Rado (Rato) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эндрык|Эндрых (Андрых, Андрык, Яндрык)]]''' | | ''Entrich'' (''Endrichs'', ''Andrich'', ''Andricus'') <br> Ando (Ende) + Rick (Rih) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Эрман|Эрман (Эрмэн, Ерман)]]''' | — | ''Erman'' (''Ermen'') |— |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Эўдзіла|Эўдзіла (Эўціла)]]''' | — | ''Eudila'' <br> Euda + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юнк|Юнк (Юнга)]]''' | — | ''Jungo'' (''Junk'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юнгайла|Юнгайла (Юнгела, Юнгіл)]]''' | | ''Jungel'' <br> Jungo + Gailo (Gelo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Юнць|Юнць (Юнда)]]''' | — | ''Jundt'' | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Юндзіла|Юндзіла (Юндзель)]]''' | — | ''Jundel'' (''Juncila'', ''Junzila'') <br> Jundt + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юсіла]]''' | — | ''Jusila'' <br> Joso + -l- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Ява (імя)|Ява (Ева)]]''' | — | ''Aevo'' (''Evo'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явін|Явін (Авін)]]''' | — | ''Evin'' (''Awin'') <br> Aevo (Evo) + -n- | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яўбут]]''' | | ''Eubod'' <br> Aevo (Evo) + Bodo (Budo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явалод|Яўлад (Евалт, Овальт)]]''' | | ''Ewald'' (''Avald'') <br> Aevo + Waldo <br> ''Hávaldr'' <br> Hatho + Waldo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явор|Явар (Явор, Овар)]]''' | | ''Awart'' <br> Aevo + Wardo (Warto) <br> ''Jovar'' (''Jovard'') <br> Jo + Wardo (Warto) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явід]]''' | | ''Avid'' (''Áviðr'', ''Ovida'') <br> Aevo + Wido | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явіл|Явіл (Авіла, Явіла)]]''' | | ''Avila'' <br> Aevo + Wilo <br> ''Jovila'' (''Juwilo'') <br> Jo + Wilo | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явільт|Явільт (Авільт, Авілт, Явілт)]]''' | | ''Awild'' (''Avildis'') <br> Aevo + Wilto (Wildo) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | [[Явойша]] | | ''Awise'' (''Êwiso'') <br> Aevo + Weise (Wiso) <br> Jo + Waiso (Voysch) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Явірт|Явірт (Явірд, Авірд)]]''' | | ''Æwirth'' (''Everd'') <br> Aevo + Werta (Wirt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яўмонт|Яўмонт (Аўмонт)]]''' | | ''Eumund'' (''Awimund'') <br> Aevo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Еўна]]''' | — | ''Auno'' (''Euni'') | — |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Яўнут (імя)|Яўнут (Яўнуць)]]''' | — | ''Eunat'' <br> Auno (Euni) + -t- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ама|Ама (Ям)]]''' | — | ''Amo'' | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ямейка]]''' | — | ''Emmecke'' (''Ameke'') <br> Amo + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ямаўт]]''' | | ''Amolt'' (''Emmolt'', ''Emout'') <br> Amo + Waldo (Walt) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Яман|Яман (Аман)]]''' | | ''Aman'' <br> Amo + Mann <br> Amo + -n- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ямін|Ямін (Амін)]]''' | | ''Ammin'' (''Emino'') <br> Amo + Minno <br> Amo + -n- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Амут|Амут (Ямуць)]]''' | | ''Amota'' (''Ammud'') <br> Amo + Mot (Muto) <br> Amo + -t- | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ямант|Ямант (Ямунд, Ямунт, Амонт)]]''' | | ''Amunt'' (''Ammundus'', ''Emunt'', ''Amont'', ''Amuntr'') <br> Amo + Mund (Munt) <br> ''Jomund'' <br> Jo + Mund (Munt) | |- style="background:#FAFAFA" align="left" | 1 | '''[[Якун|Якун (Акун, Якон, Акон)]]''' | | ''Hákon'' (Acun, Hacon) <br> HǫR + Cono (Cuno) | |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ят|Ят (Яць, Ют)]]''' | — | ''Joto'' (''Juto'') | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юцейка|Юцейка (Ютка, Ютыка, Ятэйка, Ятэка, Юдзейка, Юдзека)]]''' | — | ''Jüttke'' (''Jüdicke'') <br> Joto (Juto) + -k- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ютэль|Ютэль (Юдэль, Ядэла, Ёдэль)]]''' | — | ''Jutilo'' (''Judel'') <br> Joto (Juto) + -l- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Юцень|Юцень (Юдзін, Юцінь)]]''' | — | ''Jutten'' (''Judin'') <br> Joto (Juto) + -n- | — |- style="background:#EEEEEE" align="left" | 1 | '''[[Ютша]]''' | — | ''Jutsche'' <br> Joto (Juto) + -sch- | — |- style="background:{{Колер|ВКЛ}}" height="2px" align="left" | 1 | colspan="4" | {{Заўвага|Апроч пададзеных у табліцы імёнаў, летувіскі лінгвіст Ёзас Юркенас таксама сьцьвярджае германскія адпаведнікі для наступных імёнаў (не падаючы спасылак на іх гістарычныя ўпаміны або з спасылкай на адзінкавы ўпамін у летувізаванай форме): Альвік — Alwih; Вінвіл — Vinovil; Вінмонт — Winemunt<ref>Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 107—108, 115, 121.</ref>; Бергаўд — Bercautius; Гельгаўд — Celgaud; Гудваль — Walagaudius; Мангаўд — Manegaud<ref>Юркенас Ю. Балтийские антропоосновы LIAUB-, DAG-, GUD- // Повідомлення Української ономастичної комісії. Вип. 15. — Київ: Наукова думка, 1976. [https://books.google.by/books?id=HYM-AQAAIAAJ&q=%22+Wala+gaud+ius+Gud++%22&dq=%22+Wala+gaud+ius+Gud++%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjJnMKwuqOGAxVq_rsIHeFWA94Q6AF6BAgHEAI С. 8—9].</ref>, таксама расейская мовазнаўца Тацяна Тапарова (дачка [[Уладзімер Тапароў|Ўладзімева Тапарова]]) такім жа спосабам сьцьвярджае наступныя адпаведнікі: Таўтвальд — Theudoald; Вірвальда — Verald<ref>Топорова Т. В. Культура в зеркале языка: древнегерманские двучленные имена собственные. — Москва, 1996. С. 229.</ref>}} |} }}}} == Славянскія імёны == Ужо ў XIV — першай палове XV стагодзьдзяў адначаліся славянскія імёны ліцьвінаў: [[Віленскія мучанікі|Кумец, Круглец, Няжыла]], [[Рак (імя)|Рачко]], Некраш, Неруш, Воўчка, Жук, Качан, Братоша, Лугіна, Радзім, Чапурна ды іншыя<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61, 187, 199—200.</ref>. Пазьней сярод ліцьвінаў пашырыліся такія славянскія імёны, як [[Дабрагост]], [[Дабяслаў]], [[Завіша]], [[Прадслаў (імя)|Прадслаў]] (Прадслаў [[Даўгерд (імя)|Даўгердавіч]], Прадслаў [[Даўгінт|Даўкінтавіч]], Прадслаў [[Шадзібор]]авіч), [[Станіслаў]], [[Судзівой]], [[Уладзіслаў]] ды іншыя. Як зазначае менскі дасьледнік Алёхна Дайліда, баярын-ліцьвін мог мець славянскае імя, а сыну зноў даць германскае: напрыклад, былі такія імёны, як Мантыгайла Жукевіч, Радзівіл Багданавіч, Даўмонт Воўкавіч, Юндыл Рачковіч. З Попісу войска Вялікага Княства Літоўскага 1528 году відаць, што бальшыню шляхты Літоўскае зямлі (у вузкім сэнсе) складалі шляхцічы з такімі славяна-германскімі імёнамі, — з чаго відаць, што чыста ўся германская шляхта Літвы цалкам славянізавалася<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 203.</ref>. Разам з тым, сярод славянскага з паходжаньня баярства часам сустракаліся германскія (гоцкія) імёны: [[Бутрым Якубавіч Неміровіч]], [[Гетаўт Каленікавіч]]. Апроч таго, сустракаліся імёны ліцьвінаў, утвораныя ў выніку спалучэньня германскіх і славянскіх асноваў (''Станквилъ{{Заўвага|У XIX стагодзьдзі на [[Троцкі павет|Троччыне]] адзначаліся шляхецкія прозьвішчы Стангвіла (Stangwiło) і Стонгвіл, Стэнгвіла або Стэнгвіл (Stongwił, Stengwiło, Stengwił)<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 416, 418.</ref>}} [[Манвіл|Монвиловичъ]]''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref><ref>Юркенас, Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. С. 34.</ref>, ''Stazwiłowei''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|1к}} P. 57.</ref><ref>Sinkevičiūtė D. Newly discovered Lithuanian compound names with first stem of Christian origin as witnesses of the intersection of pagan and Christian cultures // Onoma. Nr. 55, 2020. P. 158.</ref>{{Заўвага|Сярод іншага, у XIX ст. на [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]] адзначалася прозьвішча Winsław ([[Віна (імя)|Win]]-sław)<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 832.</ref>, а на [[Інфлянцкае ваяводзтва|Інфлянтах]] у XVII ст. — імя Rumsław ([[Рума|Rum]]-sław)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 31. — Витебск, 1903. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=cnoZAAAAYAAJ&q=Rums%C5%82aw#v=snippet&q=Rums%C5%82aw&f=false С. 434].</ref>}}). == Царкоўныя імёны == З пашырэньнем уплыву ў Вялікім Княства Літоўскім [[Канстантынопальская праваслаўная царква|Канстантынопальскай]] і [[Каталіцкая Царква|Рымскай]] цэркваў сярод ліцьвінаў пачалі бытаваць адпаведныя царкоўныя імёны. Ужо ў 1390 годзе пры двары [[Ягайла|Ягайлы]] служыў ліцьвін ({{мова-la|Lythuano|скарочана}}) [[Барыс]], лоўчыя ліцьвін [[Кузьма]] і ліцьвін [[Цімафей|Цімуш]]<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 60, 168.</ref>. Ліцьвін Барыс таксама ўпамінаецца ў 1394 годзе поруч зь вялікім князем [[Вітаўт]]ам<ref>[[Юры Бохан|Бохан Ю.]] Пласцінавы даспех ў Вялікім княстве Літоўскім у другой палове ХІV — канцы ХVІ ст. // Гістарычна-археалагічны зборнік / [[Інстытут гісторыі|Інстытут гісторыі АН Беларусі]]; Уклад. А. Мядзведзеў, А. Мяцельскі. — № 11. — {{Менск (Мінск)}}, 1997. [https://books.google.by/books?id=Bw4WAQAAMAAJ&q=%22%D0%BB%D1%96%D1%86%D0%B2%D1%96%D0%BD+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%22&dq=%22%D0%BB%D1%96%D1%86%D0%B2%D1%96%D0%BD+%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%22&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjv2ciIkOj8AhWZD-wKHdw1DnQQ6AF6BAgIEAI С. 72].</ref>. Менскі дасьледнік Алёхна Дайліда зьвяртае ўвагу на тое, што царкоўныя імёны часта ўжываліся ў народных формах: [[Іван]] — Івашка, [[Дзьмітры]] — Міцько, [[Мацьвей]] — Матысь або Мацко, [[Аляксей]] — Алёхна, [[Юры]] — Юшко ды іншыя<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 61.</ref>. Апроч таго, сярод ліцьвінаў даволі рана пачало бытаваць імя Барташ ([[Барташ Монтаўтавіч]], [[Барташ Табаравіч]] ды іншыя), якое ёсьць агульнай для славянаў і германцаў народнай формай царкоўнага імя [[Барталамей]]<ref>Hanks P. Dictionary of American Family Names. Vol. 1. — Oxford University Press, 2003. [https://books.google.by/books?id=FJoDDAAAQBAJ&pg=PA109&dq=bartosch+name&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwjO2sGM55r9AhUO7aQKHTTUCKgQ6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=bartosch%20name&f=false P. 109].</ref>. З часам імёны кананізаваных Канстантынопальскай і Рымскай цэрквамі [[сьвяты]]х цалкам выціснулі большасьць сваіх германскіх і славянскіх папярэднікаў, якія працягнулі бытаваць у патранамічных прозьвішчах і прыдомках. == Балтыйскія імёны == Адзначаецца магчымасьць бытаваньня сярод ліцьвінаў імёнаў [[Балтыйскія мовы|балтыйскага]] паходжаньня, бо ліцьвіны сутыкаліся з балтыйскімі плямёнамі, жылі побач або ўперамешку зь імі. Таксама і выхадцы з балтыйскіх плямёнаў маглі запазычыць імёны ліцьвіноў<ref>{{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1к}} С. 58.</ref>{{Заўвага|Адно з найстарэйшых сьведчаньняў запісу германскіх, славянскіх і царкоўных імёнаў у іх [[Летувіская мова|жамойцкіх (летувіскіх) формах]] — укладзеная ў 1506 годзе ў Планянах ([[Жамойць]]) лацінамоўная ўгода, сьведкамі якой выступілі «''Gorgys Golgontanys, Gabrialos Stanyonos, Janvsys Mychalanys, Rimos Mylgynanys, Barthlomyeyos Jacvbanys, Bvtrimos Mikanys, Mylvydos Seneythanys''»<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 725.</ref>. Пазьней падобным жа спосабам жамойты запазычвалі хрысьціянскія імёны: напрыклад, у [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1567 году ўпамінаюцца ''Петросъ Янойтисъ'', ''Стасюсъ Матеяйтись'', ''Лавриносъ Станойтисъ'', ''Миколаюсъ Кгрицойтисъ'', ''Яносъ Шимкойтисъ'', ''Петрашусъ Мартинойтисъ'', ''Якубосъ Янойтисъ'', ''Бенедыктасъ Ромашкойтисъ'', ''Лукашусъ Янойтисъ'', ''Миколисъ Кирдванисъ'', ''Бартошусъ Венцлавойтисъ'', ''Шимонасъ Янойтисъ'', ''Павилосъ Петройтисъ'', ''Андреюcъ Миколаяйтисъ'', ''Щепаносъ Юцайтисъ'', ''Селвестрасъ Велинайтисъ'', ''Петрасъ Матеевичъ'' ды іншыя жамойцкія баяры зь летувізаванымі хрысьціянскімі імёнамі<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%91%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8A&f=false С. 1267, 1270—1272, 1275, 1291, 1295, 1298, 1305—1306, 1320].</ref>. Першыя спробы рэтраспэктыўна патлумачыць некаторыя літоўскія імёны зь летувіскай мовы зьмяшчаюцца ў ненадрукаваным рукапісе [[Альбэрт Каяловіч|Альбэрта Каяловіча]] (1658 год): прозьвішча [[Даўбор]] ён спрабаваў зьвязаць зь летувіскім ''Dabar'' 'Зараз', а прозьвішча [[Даўгайла|Даўгяла]] — з ''Dawgalis'' 'Магутны'<ref>Wijuk Kojalowicz A. Sacer nomenclator familiarum et stemmatum Magni Ducatus Lituaniae et provinciarum ad eum pertinentium. — Vilnius, 2015. P. 146, 165.</ref>}}. Сярод прыкладаў балтыйскіх з паходжаньня імёнаў можна адзначыць імя Жыбенцяй (''Жибентяи''; ад {{мова-lt|žibinti|скарочана}} 'паліць, асьвятляць', ''žibintas'' 'ліхтар') — аднаго з забойцаў вялікага князя [[Кейстут]]а<ref>Лицкевич О. В. «Летописец великих князей литовских» и «Повесть о Подолье»: опыт комплексного критического разбора. — СПб., 2019. С. 295, 435.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Нарманская тэорыя]] == Заўвагі == {{Заўвагі|2}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Літаратура == * [[Аляксандар Бразгуноў|Бразгуноў А.]] Генезіс імёнаў вялікіх князёў літоўскіх // Беларуская анамастыка. Гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Менск, 20 красавіка 2010 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы; рэдкал.: І. Капылоў і інш.]. — {{Менск (Мінск)}}: Права і эканоміка, 2010. С. 209—213. * {{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)}} * [[Іван Ласкоў|Ласкоў І.]] [https://adzharaj-kut.blogspot.com/2016/03/2016_6.html Жамойцкі тупік] // [[Літаратура і мастацтва]]. 17 верасьня 1993. С. 14—15. * Мезенка Г. Віцебшчына ва ўласных іменах: мінулае і сучаснасць : вучэбны дапаможнік / Г. Мезенка, В. Ляшкевіч, Г. Семянькова; М-ва адукацыі РБ, УА «ВДУ імя П. М. Машэрава». — Віцебск: Выд-ва УА «ВДУ імя П. М. Машэрава», 2006. — 238 с — Бібліягр.: с. 194—214. — {{ISBN|985-425-660-X}}. * {{Літаратура/Старажытныя ліцьвіны|1}} * [[Вітаўт Чаропка|Чаропка В.]] [http://belhist.narod.ru/hist/gen2.html Паходжанне і радавод вялікіх князёў літоўскіх] // [[Беларускі гістарычны часопіс]]. № 6, 2001. С. 42—53. * Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. — 1708 Sp. * Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. — 118 s. * Bergh L. Ph. C. Historische beschouwing der Nederlandsche Eigennamen // Taalkundig magazijn of gemengde bijdragen tot de kennis der Nederduitsche taal. 4o Deel, 1842. S. 307—338, 541—578. * Björkman E. Nordische Personennamen in England in alt- und frühmittel-englischer Zeit: Ein Beitrag zur englischen Namenkunde. — Halle, 1910. — 244 S. * Brons B. Friesische Namen und Mitteilungen darüber. — Emden, 1877. — 162 S. * Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. — 338 S. * Dräger K. Deutscher Familiennamenatlas. Bd. 6: Familiennamen aus Rufnamen. — Berlin; Boston: De Gruyter, 2017. — 862 S. {{ISBN|978-3-11-042783-7}}. * Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. S. 1—80. * Felder E. Die Personennamen auf den merowingischen Münzen der Bibliothèque nationale de France. — München, 2003. — 219 S. {{ISBN|3-7696-0117-3}} * Förstemann E. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1.: Personennamen. — Bonn, 1900. — 1699 Sp. * Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 1: Zu den ältesten Berührungen zwischen Römern und Germanen, Die Franken. — Berlin, 1970. — 474 S. * Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 2: Die Ostgoten. Die Langobarden. Die altgermanischen Bestandteile des Ostromanischen. Altgermanisches im Alpenromanischen. — Berlin und Leipzig, 1935. — 329 S. * Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 3: Die Burgunder, Schlußwort. — Berlin und Leipzig, 1936. — 252 S. * Gerchow J. Die Gedenküberlieferung der Angelsachsen. — Berlin; New York: Walter de Gruyter, 1988. — 417 S. {{ISBN|3-11-011935-8}}. * Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 2006. — 622 S. {{ISBN|978-3-11-018031-2}}. * Hartig J. Die münsterländischen Rufnamen im späten Mittelalter. — Köln; Graz: Böhlau, 1967. — 299 p. * Heintze A. Die deutschen Familien-Namen, geschichtlich, geographisch, sprachlich. — Halle, 1903. — 266 S. * Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. — 94 S. * Kaufmann H. Altdeutsches Namenbuch: Bd. 1. Altdeutsche Personennamen. Ergänzungsband. — München, 1968. — 437 S. * Kleemann S. Die Familiennamen Quedlinburgs und der Umgegend. — Quedlinburg, 1891. — 264 S. * Knorr W. Die Familiennamen des Fürstenthums Lübeck. — Entin, 1876. — 64 S. * Köbler G. Gotisches Wörterbuch. — Leiden, 1989. — 716 S. {{ISBN|90-04-09128-9}}. * Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 1—245. * Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 15, 1973. S. 247—367. * Meyer-Lübke W. Romanische Namenstudien. I. Die altportugiesischen Personennamen germanischen Ursprungs // Sitzungsberichte der Philosophisch-Historischen Classe der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Bd. 149. — Wien, 1905. S. 1—102. * Naumann H. Altnordische Namenstudien. — Berlin, 1912. — 195 S. * Piel J. M., Kremer D. Hispano-gotisches Namenbuch. Der Niederschlag des Westgotischen in den alten und heutigen Personen- und Ortsnamen der Iberischen Halbinsel. — Heidelberg, 1976. — 399 S. * Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. I. Teil: Text. — Wien: Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 1987. — 874 S. {{ISBN|978-3-7001-0931-0}}. * Reichert H. Lexikon der altgermanischen Namen. II. Teil: Register. — Wien: Verlag der Osterreichischen Akademie der Wissenschaften, 1990. — 664 S. {{ISBN|978-3-7001-1718-6}}. * Schlaug W. Die altsächsischen Personennamen vor dem Jahre 1000. — Lund: C. W. K. Gleerup, 1962. — 197 S. * Schonfeld M. Wörterbuch der altgermanischen personen-und völkernamen. — Heidelberg, 1911. — 309 S. * Socin A. Mittelhochdeutsches Namenbuch. — Basel, 1903. — 787 S. * Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. — 235 p. * Briggs K. An index to personal names in English place-names. — Nottingham: English Place-Name Society, 2023. — 305 p. {{ISBN|978-1-911640-04-2}}. * Ferguson R. Surnames as a Science. — London, 1883. — 235 p. * Ferguson R. The Teutonic Name-System applied to the Family Names of France, England & Germany. — London, 1864. — 606 p. * Forssner T. Continental-Germanic Personal Names in England in Old and Middle English Times. — Uppsala, 1916. — 289 p. * Searle W. G. Onomasticon anglo-saxonicum: A List of Anglo-Saxon Proper Names from the Time of Beda to that of King John. — Cambrigde, 1897. — 601 p. * Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. — 237 p. * Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. — 563 p. {{ISBN|2-222-03427-2}}. * [[Раймонд Шмітляйн|Schmittlein R.]] Toponymes finnois et germaniques en Lituanie // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1948. P. 95—106. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 1, 1964. P. 15—20. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 2, 1964. P. 81—88. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (suite) // Revue internationale d’onomastique. Nr. 3, 1964. P. 161—168. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie (fin), le nom de Radziwill // Revue internationale d’onomastique. Nr. 4, 1964. P. 281—292. * Schmittlein R. Les noms d’eau de la Lituanie // Proceedings of the Eighth International Congress of Onomastic Sciences. — De Gruyter Mouton, 1966. P. 469—480. * Boullón Agrelo A. I. Antroponimia medieval galega (ss. VIII—XII). — Tübingen: Niemeyer, 1999. — 565 p. {{ISBN|3-484-55512-2}}. * Francovich Onesti N. Vestigia longobarde in Italia (568—774). Lessico e Antroponimia. — Rom: Artemide, 1999. — 286 p. {{ISBN|8886291345}}. * Ray O. Vore navne: en etymologisk navnebok med fyldige utredninger. — Chicago, 1944. — 400 s. * Stemshaug O. Norsk Personnamnleksikon. — Oslo: Det Norske Samlaget, 1982. — 239 s. {{ISBN|82-521-2036-9}}. * [[Уладыслаў Сямковіч|Semkowicz W.]] O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Miesięcznik Heraldyczny. Nr. 9—10, 11—12, 1913; Nr. 1—2, 3—4, 5—6, 1914. * Semkowicz W. O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Rocznik Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie. T. 5 (1920); T. 6 (1921—1923); T. 7 (1924—1925); T. 8 (1926—1927); T. 9 (1928—1929). * Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 1997. {{ISBN|83-85579-14-1}}. * Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN, 2002. {{ISBN|83-87623-72-5}}. * Piel J. M. Sobre a formação dos nomes de mulher medievais hispano-visigodos // Confluência. N. 3, 1992. P. 79—106. * Юркенас Ю. Основы балтийской и славянской антропонимики. — Вильнюс, 2003. {{ISBN|9955-497-40-8}}. * Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. — 1306 sp. * Peterson L. Nordiskt runnamnslexikon. — Uppsala: Institutet för språk och folkminnen, 2007. — 345 s. {{ISBN|978-91-7229-040-2}}. * Sveriges medeltida personnamn. Hft. 1—17. — Uppsala; Lund, 1967—2016. == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.nordicnames.de/wiki/Main_Page Nordic Names] [[Катэгорыя:Беларусы]] [[Катэгорыя:Славяне]] [[Катэгорыя:Балты]] [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі]] [[Катэгорыя:Вялікае Княства Літоўскае]] mll6i5u1zrlkl61053qsgakrm5lwlrk 0 270930 2673564 2673263 2026-06-11T20:13:33Z ~2026-34468-82 98259 2673564 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґера |лацінка = Giera / Hiera |арыгінал = Gero |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Кер, Гіра |вытворныя = |зьвязаныя = [[Герэйка]], [[Герыла]], [[Герын]] / [[Керун]], [[Герута (імя)|Геруць]], [[Керш]], [[Гербут]], [[Гервала]], [[Геральд|Геральт]], [[Гервід]], [[Кірвік]], [[Гервіла]], [[Гервін]], [[Гервойна]], [[Гергард|Гіргарт]], [[Гер’ят|Герат]], [[Герод]], [[Геркін]], [[Герконт]], [[Керман (імя)|Керман]], [[Гермін]], [[Германт]], [[Керстэн|Керстын]], [[Герстолт]], [[Гертруда]] <br> [[Бутгер]], [[Варгіра]], [[Відугер]], [[Вінгер]], [[Вісігер]], [[Гутгер]], [[Конгер]], [[Мінгер]], [[Маргер]], [[Гродгар (імя)|Рутгер]], [[Рэнігер]], [[Сальгер]], [[Сінгер]], [[Стангір]], [[Унгер]], [[Эйгер]] }} '''Гера''', '''Кер''', '''Гіра''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гера, Гіра або Кера (Gero, Giro, Kero) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gero%2C+Kero%2C+Giere#v=snippet&q=Gero%2C%20Kero%2C%20Giere&f=false S. 573].</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 319—320.</ref>. Іменная аснова -гер- (-гар-, -гір-) паходзіць ад [[Стараскандынаўская мова|стараісьляндзкага]] geirr, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] gēr 'дзіда'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 98.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -кір- зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]], для іменных асноваў -гір- і [[Герда|-гірт-]] за найбольш адэкватнае прызнае ''gìrti'' 'піць', а для іменнай асновы -кер- — ''kerė́ti'' 'чараваць', ''keraĩ'' 'чары' або ''keróti'' 'добра расьці, пашырацца'<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 22—23.</ref> (не адзначаючы, аднак, часу першай фіксацыі адпаведных словаў і іх значэньняў у летувіскіх слоўніках)}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Герэйка|Герэйка (Герыка, Герка, Кірэйка, Кірык)]], [[Герыла|Герыла (Керэль, Герла)]], [[Герын|Герын (Гірын)]], [[Керун]], [[Герута (імя)|Геруць]], [[Гербут|Гербут (Кірбут, Гірбуд)]], [[Гервала]], [[Геральд|Геральт (Геральд)]], [[Гервід]], [[Кірвік]], [[Гервіла|Гервіла (Гірвіл)]], [[Гервін|Гервін (Кервін)]], [[Гер’ят|Герат (Гер’ят)]], [[Герод]], [[Геркін|Геркін (Кіркін)]], [[Керман (імя)|Керман (Герман)]], [[Гермін]], [[Германт|Германт (Гірмунт, Гармонт)]], [[Керстэн|Керстэн (Керстын)]], [[Гертруда]], [[Бутгер]], [[Вазгір]], [[Вінгер|Вінгер (Вінгір)]], [[Вісігер|Вісігер (Віскер)]], [[Конгер]], [[Мінгер]], [[Маргер]], [[Гродгар (імя)|Рутгер (Рудкір, Рукір)]], [[Сальгер]], [[Сінгер]], [[Стангір|Стангір (Станкар, Штэнгер)]], [[Унгер]], [[Эйгер]]. Адзначаліся германскія імёны Gerico (Gerecke, Kericho, Kiereck), Gerilo (Kerelo, Gerlo), Gerin (Girin), Keruni, Gerutha, Gerboth (Kerboto, Gerbodo), Gerwala, Gerold, Gerwid, Kerwic (Gerwic), Gerwilo (Garwilus), Gerwin (Kerwin, Girwin), Gerat (Gerath), Gaerod (Girod), Gerken, Kerman (German), Germinus, Geromont (Girmund, Garimund), Kersten (Kerstin), Gertrud (Gerdrud, Girtrudis), Butger, Wasger, Winger, Wisger (Uuisager, Weisker), Kunger, Minger, Margger, Rutger (Rudker, Rucker), Salger, Singer, Staniger (Stanker, Steiniger), Unger, Eygeirr. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Gero (Gira), Geric, Geryl<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 214.</ref>, Gerinus, Gerun, Giersz (Gierasz, Girsz), Gerbołt, Gerbert, Gerad, Gerer, Gerard (Gerhard, Girhard), Gerkin, Gertrud (Girtrud), Gierwałt (Gierwołt, Geralt), Gerwart (Girwart), Gerwig (Gerwik, Girwik), Gerwin, Beringerius, Isinger, Lodgierz, Ludgierz, Osiger, Rodeger (Rodger, Rudeger, Rudiger), Witker, Udalgir<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 67.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны ''Gerko / Gereke''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Gerecke (Gierke)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gerecke+Gierke#v=snippet&q=Gerecke%20Gierke&f=false S. 573].</ref>}} (1355 і 1419 гады)<ref name="Pierson-1873-505">Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Gerko#v=snippet&q=Gerko&f=false S. 505].</ref><ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Gereke#v=snippet&q=Gereke&f=false S. 31].</ref>, ''Garune / Gerune''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Geron<ref>Barber H. British Family Names: Their Origin and Meaning, with Lists of Scandinavian, Frisian, Anglo-Saxon and Norman Names. — Longon, 1894. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=gIEfAAAAYAAJ&q=Geron#v=snippet&q=Geron&f=false P. 59].</ref>}}<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Garune#v=snippet&q=Garune&f=false S. 28, 32].</ref>, ''Geruthe / Gerute''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Gerutha<ref>Nielsen O. Olddanske personnavne. — Kjøbenhavn, 1883. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=CklczPR-UuAC&q=Gerutha#v=snippet&q=Gerutha&f=false S. 29].</ref><ref>Горенко О. Антропонімічний вимір постмодерної літератури. Монографія. — Берегове-Ужгород, 2020. С. 63.</ref>}}<ref name="Trautmann-1925-32">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Geruscha#v=snippet&q=Geruscha&f=false S. 32].</ref>, ''Geruscha''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Gierasch<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Gerisch%2C+Gierasch%2C+Gierisch%2C+Giersch%2C+Kiersch#v=snippet&q=Gerisch%2C%20Gierasch%2C%20Gierisch%2C%20Giersch%2C%20Kiersch&f=false S. 31].</ref>}} (1313 год)<ref name="Trautmann-1925-32"/>, ''Garene''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Garin (Gerin)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gerin#v=snippet&q=Gerin&f=false 573], [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Garin#v=snippet&q=Garin&f=false 601].</ref>}}<ref name="Trautmann-1925-28">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Garene#v=snippet&q=Garene&f=false S. 28].</ref>, ''Garbot / Garbute''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gerboto<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gerboto#v=snippet&q=Gerboto&f=false S. 577].</ref>}} (1353 і 1398 гады)<ref name="Trautmann-1925-28"/>, ''Gerkin''{{Заўвага|Адзначалася германскае імя Gerken<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1971. [https://books.google.by/books?id=vSXbDwAAQBAJ&pg=PA286&dq=namenkunde+gero&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjW9qOnrpSCAxX03AIHHZO8BjIQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=namenkunde%20gero&f=false S. 286].</ref>}} (1326 год)<ref name="Pierson-1873-505"/>, ''Girman / German''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя German<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=German+Gereman#v=snippet&q=German%20Gereman&f=false S. 582].</ref>}} (1352 і 1405 гады)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=German+1405#v=snippet&q=German%201405&f=false S. 31, 33].</ref>, ''Germer''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Germer<ref name="Fo-1900-583">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Germer#v=snippet&q=Germer&f=false S. 583].</ref>}}<ref name="Trautmann-1925-32"/>, ''Girwyn / Gerwin''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Gerwin (Girwin)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gerwin+Girwin#v=snippet&q=Gerwin%20Girwin&f=false S. 588].</ref>}}<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Girwyn+Gerwin#v=snippet&q=Girwyn%20Gerwin&f=false S. 33].</ref>, ''Wissegar''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Uuisager<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 228.</ref> (Wisager<ref>Nègre E. Toponymie générale de la France. Vol. 2. — Genève, 1991. [https://books.google.by/books?id=jbpVLN1tRNoC&pg=PA757&dq=%22Wisager%22&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjivcGv0LGCAxURwAIHHQ_pCMMQ6AF6BAgHEAI#v=onepage&q=%22Wisager%22&f=false P. 757].</ref>, *Wisigar<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA522&dq=Wisigar+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiw2oL2srWCAxXT0QIHHT9jCFkQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Wisigar%20namenkunde&f=false S. 522].</ref>)}} (1338, 1339, 1354 і 1360 гады)<ref>Pierson W. Altpreußischer Namenkodex // Zeitschrift für Preußische Geschichte und Landeskunde. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ZrV-7V99ov8C&q=Wisseke#v=snippet&q=Wisseke&f=false S. 737].</ref><ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Wissegar#v=snippet&q=Wissegar&f=false S. 119].</ref>. У 1656 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Joannes Gerra, Marggrabova-Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Gerra#v=snippet&q=Gerra&f=false S. 551].</ref>. У [[Беласток]]у адзначалася германскае прозьвішча Геранці: ''Clavdius Gieranti''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Girand (Gerenta)<ref name="Fo-574">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Girand+Gerenta#v=snippet&q=Girand%20Gerenta&f=false S. 574].</ref>}} (1730 год)<ref>Dacewicz L. Antroponimia Białegostoku w XVII—XVIII wieku. — Białystok, 2001. S. 115.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''curia Gery alias Staryny'' (13 студзеня 1460 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 259.</ref>; ''два чоловеки… на имя [[Данюш]]а Кгировича'' (24 чэрвеня 1508 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|8к}} P. 261—262.</ref>; ''покупил в бояр и в людеи [[Віленскі павет (ВКЛ)|Виленского повета]]… два чоловеки его отчизных на имя Данюша Кгировича'' (8 лютага 1514 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 223—224.</ref>; ''woyth Zdan Kyer… Zdan Kyerowycz… Zdanu Kyeru'' (1552—1555 гады)<ref>Писцовая книга Пинского и Клецкого княжеств, составленная Пинским старостою Станиславом Хвальчевским в 1552—1555 г. — Вильна, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=fO9EAAAAYAAJ&q=Kyer#v=snippet&q=Kyer&f=false С. 197, 206].</ref>; ''Klim Gira'' (1593 год)<ref>Ochmański J. Ludność litewska we włości obolce na białorusi wschodniej w XIV—XVI wieku // Acta Baltico-Slavica. T. 5, 1967. S. 154.</ref>; ''Derewnia Michieykowa… Barys Gierowicz… Chila Gierowicz'' (1654 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 14. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=OLUaAAAAYAAJ&q=Michieykowa#v=snippet&q=Michieykowa&f=false С. 16].</ref>; ''Jakub Kier… Iwan Kier'' (1738 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Kier#v=snippet&q=Kier&f=false С. 169].</ref>; ''Gierowicze… Gariszki'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Franciszek Gierycz'' (1745 год)<ref>Biolik M. Imiona poddanych klasztoru wigierskiego z 1745 roku // Prace Językoznawcze. Z. 10, 2008. S. 11.</ref>; ''Catharina Kierowiczowa'' (2 кастрычніка 1782 году)<ref>[https://www.genmetrika.eu/stakliskiu_mirties_1782.html Stakliškių Švč. Trejybės bažnyčia, 1782 m. mirties įrašai], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Ewa Giero'' (1811 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Giero&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Lipniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Геран, Гіран (адзначаліся старажытныя германскія імёны Geronius<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 101.</ref> і Keranus<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Keranus#v=snippet&q=%40Keranus&f=false S. 574].</ref>): ''Anastazja Gieranowicz'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gieranowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Olkowicze], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Гіраны каля [[Рэтаў|Рэтава]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 191.</ref>, на [[Ашмянскі павет|гістарычнай Ашмяншчыне]] існуе вёска [[Геранёны]]; * Герант (адзначалася старажытнае германскае імя Gerenta<ref name="Fo-574"/>): ''Franciszka Gierant'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Gierant&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Porozów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Гербэр (адзначалася старажытнае германскае імя Gerbere<ref name="Fo-1900-575"/>): ''Piotr Gerber'' (1806 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Gerber&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Szczuczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Jan Gierber'' (1838 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=S&exac=&search_lastname=Gierber&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=S&rpp1=&ordertable= Kielmy], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Гірбіт (адзначалася старажытнае германскае імя Kerpato<ref name="Fo-1900-575">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Kerpato#v=snippet&q=%40Kerpato&f=false S. 575].</ref>): ''Girbyttowny'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 143.</ref>; * Гервэр (адзначалася старажытнае германскае імя Gerwar<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gerwar#v=snippet&q=Gerwar&f=false S. 586].</ref>, пазьнейшае Gerwer<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 364.</ref>): Гервэровіч (Gerwerowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>; * Гергут: ''die Samayten vorzerte Gergutthen'' (29 сьнежня 1399 году)<ref>Das Marienburger Tresslerbuch der Jahre 1399—1409. — Königsberg, 1896. S. 60.</ref>; * Гіргейла, Гергел, Гергель, Гіргель: ''земли Кгиркгейловъщины'' (6 чэрвеня 1532 году)<ref>{{Літаратура/Беларускі архіў|2к}} С. 90.</ref>, ''Woyta Girgiela'' (1616 год)<ref>Walkowiak J. Współczesne nazwiska Polaków o możliwej genezie litewskiej nieobecne w LPŽ, poświadczone w kartotece antroponimicznej LKI // Onomastica (Wrocław). T. 64, 2020. S. 216.</ref>, ''Федоръ Кгеркгел'' (1649 год)<ref>Реєстр Війська Запорозького 1649 року. — К., 1995. С. 407.</ref>, ''Feliks Giergielewicz'' (1799 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Giergielewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Repla], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Gergieliczowna'' (1804 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Indeks1800_14.pdf Indeks nazwisk rodziców dzieci urodzonych w parafii (Nowe) Daugieliszki w latach 1800—1814]</ref>, Васіль Гіргель (1881—1938) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дрыса|Дрысы]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%93%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%92%D0%B0%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%8C_%D0%9F%D0%B0%D1%9E%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1881) Гіргель Васіль Паўлавіч (1881)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Гергелевіч (Giergielewicz)<ref name="Walkowiak-2019-121">Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 121.</ref>; * Гергіл, Гіргіл, Кіргіл: ''людеи во Езенскои волости… Станка Киркгиловича'' (7 ліпеня 1513 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 132.</ref>, ''а Станка Кгиргиловича'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 149.</ref>, Гергілевічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>, у Польшчы адзначаецца прозьвішча Гергілевіч (Giergilewicz)<ref name="Walkowiak-2019-121"/>; * Гергаўд, Кергаўт (адзначалася германскае імя Girgott<ref>[https://wiki.genealogy.net/Girgott_(Familienname) Girgott (Familienname)], GenWiki</ref>, Gergaud<ref>[https://originenom.com/en/origine-du-prenom/gergaud/#weglot_switcher Prénom gergaud, sens et origine], origine nom</ref>): ''Nicolaus Kergowt'' (1670 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2013-122">Sinkevičiūtė D. Dėl nesutrumpėjusių dvikamienių asmenvardžių kamieno gaud- variantų lietuvių kalboje // Baltistica. T. 48, Nr. 1 (2013). P. 122.</ref>, ''Anna Kergowdowa'' (1671 год)<ref name="Sinkevičiūtė-2013-122"/>, Магдалена Мікалаеўна Мантвіловіч Урбанава Пятровіч Гергаўдовіч — [[Расены|расенская]] [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1596 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 4. ― Вильна, 1905. С. 58.</ref>, у [[Прусія|Прусіі]] адзначалася прозьвішча Gergaut<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GERGAUT&ofb=marggrabowa&modus=&lang=de GERGAUT], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>; * Герард (адзначалася старажытнае германскае імя Gerard<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Gerard#v=snippet&q=Gerard&f=false S. 579].</ref>): ''Gierard Szauman'' (1771 год)<ref>Hedemann O. Historja powiatu brasławskiego. — Wilno, 1930. S. 433.</ref>, ''Jerzy Gierardziewicz'' (1806 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Gierardziewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Osowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Гермут (адзначалася старажытнае германскае імя Germut<ref name="Fo-1900-583"/>): ''Ewa Germutowicz'' (1820 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Germutowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Turgiele], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Герстут: ''людей въ [[Езна|Езненъской]] волости… а Кгерстута з детми'' (сьнежань 1534 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|227к}} P. 149.</ref>; * Гержад, Кіржад, Герзад, Гержат (адзначалася германскае імя Gersand<ref> Keith Briggs, [https://keithbriggs.info/Anglo-Saxon_dithematic_names.html#g Anglo-Saxon dithematic names]</ref>): ''Киржод'' (1537 год)<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. P. 204.</ref>, ''Блажеи Кгиръжодовичъ'' (1565 год)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 268.</ref>, ''Andrzej Gerzod… Jan Gierzod na miejscu rodzica swego Stanisława Gierzoda… Michał Gierzod… Mikołaj Gierzod… Jan Gierzod'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 2. — Warszawa, 2015. S. 82—83.</ref>, ''Helena Gierżatowicz'' (1782 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Gier%C5%BCatowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Traby], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''pani Gierzedowiczowey… pani Gierzodowiczowey'' (1784 год)<ref>Opisy parafii diecezji wileńskiej z 1784 roku. T. 2: Dekanat Mińsk. — Białystok, 2009. S. 145.</ref>, Ґерзадовічы з Ґерзодаў — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>; * Герсуд, Гірсуд: ''cum Agnethæ Baniunowa de Gersudy'' (1697 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/obce/kryniczyn/Kryniczyn_1697-1703_rej_chrztow.pdf Kryniczyn lata 1697—1703 rejestr chrztów kościelnych]</ref>, ''Girsudy'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>}}. == Носьбіты == * [[Гера I Жалезны]] (каля 900—965) — [[Маркграф|маркграф]] Усходняй [[Саксонія|Саксоніі]] * [[Гера Кёльнскі]] (каля 900—976) — арцыбіскуп [[Кёльн]]у * [[Гера II]] (каля 975—1015) — маркграф Усходняй Саксоніі * [[Гера Магдэбурскі]] ({{†}} 1023) — арцыбіскуп [[Магдэбург]]у * Сідар Гіра — жыхар [[Вельле|Вельля]] ([[Полацкае ваяводзтва]]), які ўпамінаецца ў 1608 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230806222555/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/900-velle-inventar-1608-g-polotskoe-voevodstvo Велле инвентарь 1608 г. Полоцкое воеводство], Архіў гісторыка Анішчанкі, 25 жніўня 2017 г.</ref> * Андрэй Гіра — жыхар [[Чашнікі|Чашнікаў]], які ўпамінаецца ў 1632<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230804212612/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1258-chashniki-inventar-1632-g Чашники инвентарь 1632 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 8 сьнежня 2018 г.</ref> і 1633<ref>Яўген Анішчанка, [http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/565-chashniki-1633-g-inventar-v-polotskom-voevodstve Чашники 1633 г. инвентарь в Полоцком воеводстве]{{Недаступная спасылка|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Архіў гісторыка Анішчанкі, 25 лютага 2016 г.</ref> гадох * Мацей Кер — жыхар вёскі [[Відыманцы|Відыманцаў]] (каля [[Эйшышкі|Эйшышкаў]]), які ўпамінаецца ў 1775 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810232021/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/338-inventar-ejshishskogo-starostva-1775-g инвентарь Эйшишского староства 1775 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 5 сьнежня 2015 г.</ref> * Ёсіф Гіра (1879—1937) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Плешчаніцы|Плешчаніцаў]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> Гіры (Giro) — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды зь [[Вільня|Вільні]] і ваколіцаў [[Лынтупы|Лынтупаў]] і [[Сьвянцяны|Сьвянцянаў]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 500.</ref><ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 81.</ref>. Кярэвічы (Kierewicz) і Кірэвічы (Kirewicz) — літоўскія шляхецкія роды зь Вільні і [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 567, 569.</ref>. Кер’евічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/k/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на К], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. На 1900—1910 гады існаваў [[фальварак]] Гіраўшчына ў Амсьціслаўскім павеце Магілёўскай губэрні<ref>{{Літаратура/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|15-1к}} [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.1/558 S. 558].</ref><ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 89.</ref>. Вёскі з назвай [[Гіравічы]] існуюць на гістарычных [[Ашмянскі павет|Ашмяншчыне]] і [[Менскі павет|Меншчыне]], з назвай [[Гіры]] — на гістарычных [[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленшчыне]] і Ашмяншчыне. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай ґер}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 4wlgxjw33t6kday88e9enuyjofx7ngh 0 271000 2673541 2671680 2026-06-11T19:01:46Z ~2026-34468-82 98259 2673541 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Больд |лацінка = Bold |арыгінал = Bald |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Бальт, Больт, Больдзь, Больць, Баўд, Боўд, Боўта, Палд |вытворныя = |зьвязаныя = [[Балдыка]], [[Больцель]], [[Бальцін]] / [[Больдун]], [[Болташ]], [[Бальдвін]], [[Больдаг]], [[Бальтэр]], [[Бальтарт]], [[Балтман]], [[Баўдамір]], [[Болтрык]], [[Балтрым]], [[Балтрун]], [[Бальтрут]] <br> [[Бірыбольд]], [[Вірбольт]], [[Зыбальт]], [[Румбольд]], [[Рыбалт]], [[Шымбольт]] }} '''Больд''' (''Больдзь'', ''Боўд''), '''Больт''' (''Больць''), '''Болт''' (''Боўта''), '''Бальт''' (''Баўд'', ''Палд'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Балд або Палд, Балта або Палта, пазьней Бальд, Больд або Больта (Bald, Pald, Baltha, Palto, Boldt, Bolte) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bald%2C+Baltha%2C+Boldt%2C+Bolte#v=snippet&q=Bald%2C%20Baltha%2C%20Boldt%2C%20Bolte&f=false S. 235].</ref>. Іменная аснова -балд- (-болд-, -болт-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *balth, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] bald 'сьмелы, адважны'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 50.</ref><ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 10.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Балдыка|Балдыка (Бальдыка)]], [[Больцель|Больцель (Балціла)]], [[Балтэн|Бальтын (Балтэн)]], [[Бальцюн|Бальцюн (Болтун)]], [[Болташ]], [[Бальдвін]], [[Больдаг]], [[Бальтэр]], [[Бальтарт]], [[Балтман]], [[Баўдамір]], [[Болтрык|Болтрык (Боўтрык)]], [[Балтрун]], [[Бальтрут]], [[Бірыбольд]], [[Вірбольт]], [[Зыбальт]], [[Румбольд|Румбольд (Румпольд)]], [[Рыбалт]], [[Шымбольт]]. Адзначаліся германскія імёны Bald (Boldt, Bolte), Baldiko (Baldicke), Baldilo, Baltin (Balden), Baldun, Boltsch, Baldwin, Baldag, Balterus, Baltardus, Baldman, Baldomer, Boldericus, Baltrun, Baltrudis, Warbold, Sibald, Rumbold (Rumpolt), Ribald, Sinbald. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Bałdo (Bołdo) і Bauda, а таксама наступных імёнаў з асновай -балд- (-болд-, -болт-): Amalboldus, Baldwin, Baltmar, Bałdrzyk, Godbold, Libelt, Sebald, Sunobold, Tybald<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 11, 13.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Bawde'' (1408 год)<ref name="Trautmann-1925-17">Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Bawde#v=snippet&q=Bawde&f=false S. 17].</ref>, ''Bavdil / Bawdil'' (1342 і 1397 гады)<ref name="Trautmann-1925-17"/>, ''Arpalte''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Aripald (< Haribald)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Aripald+Haribald#v=snippet&q=Aripald%20Haribald&f=false S. 765].</ref>}}<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Arpalte#v=snippet&q=Arpalte&f=false S. 13].</ref>, ''Sampolte / Sampolt / Sampalte''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Sambold<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 439.</ref>}} (1284, 1290 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Sampolte+%2F+Sampolt+%2F+Sampalte#v=snippet&q=Sampolte%20%2F%20Sampolt%20%2F%20Sampalte&f=false S. 86].</ref>. Германскае імя Bolte гістарычна бытавала ў [[Рыга|Рызе]]<ref>Hildebrand H. Das Rigische Schuldbuch (1286—1352). — St. Petersburg, 1872. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=9rxLAAAAYAAJ&q=Bolte#v=snippet&q=Bolte&f=false S. XL, 5, 84].</ref>. Імя Болда (Болта) бытавала ў [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгарадзе]]: ''у Болъде'' (сярэдзіна 1340-х — 1370-я гады)<ref name="Zalizniak-2004-562">Зализняк А. А. Древненовгородский диалект. 2-е изд. — М., 2004. С. 562, 713.</ref>; ''Ивашко Болта'' (каля 1495 году)<ref>Новгородские писцовые книги, изданные Археографической комиссией. Т. 1. — СПб., 1859. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=S2hcAAAAcAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D1%82%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D1%82%D0%B0&f=false С. 409].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''люди [[Дубінкі|дубиньские]]… [[Матэла|Мотел]] Болтевичъ'' (1510 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|25к}} P. 241.</ref>; ''Болтъ Янкович'' (XVI ст.)<ref>Lietuvos valstiečių ir miestelėnų ginčai su dvarų valdytojais (dokumentų rinkinys). D. 1. — Vilnius, 1959. P. 54.</ref>; ''Болтовая'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 115.</ref>; ''на реце на Реши с хоромами и с челядю неволною, на имя Болтя'' (6 студзеня 1536 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|19к}} P. 115.</ref>; ''людей волости [[Бабруйск|Бобруйское]]… а Грышко Болътевичъ'' (19 сакавіка 1541 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|229к}} P. 156.</ref>; ''село [[Даманавічы (Менская вобласьць)|Домановичи]]… Андрей Болдичь'' (1552 год)<ref>Архив Юго-Западной России. Ч. 7, т. 1. — Киев, 1886. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=txIWAAAAYAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D1%87%D1%8C#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D1%87%D1%8C&f=false С. 633].</ref>; ''Болдевая вдова'' (1555 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B0%D1%8F#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B0%D1%8F&f=false С. 19].</ref>; ''Panas Bołtowicz'' (1560 год)<ref>Słownik historycznych nazw osobowych Białostocczyzny (XV—XVII w.). T. 1: A—O. — Białystok, 1997. S. 37.</ref>; ''Лазько Бавдичъ… Грицъ Болдичъ… Левко Бовдичъ… Лазко Бовдичъ… Савка Бавдичъ… Гриць Бовдичъ… Богдашъ, Левко Бовдичи… Лазько Бовдичъ… Левко Бавдичъ… Пилипъ Бавдичъ… Пронець Бавдичъ… Игнатъ, Федецъ Бавдичи… Иванъ Бавдичъ… Омельянъ а Романъ Балдичи… Микита Болдичъ… Пилипъ а Суринъ Бавдичи… Борисъ, Бельда Мелеховичи'' (1563 год)<ref>Ревизия Кобринской экономии: составленная в 1563 году королевским ревизором Дмитрием Сапегой. — Вильна, 1876. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=uXBmAAAAcAAJ&q=%D0%91%D0%B0%D0%B2%D0%B4%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%B0%D0%B2%D0%B4%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 4, 15—16, 20, 22, 25, 30, 115—117, 188].</ref>; ''Игнать Больдичъ… Василь Больдичъ'' (24 красавіка 1580 году)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 221].</ref>; ''подданых [[Сумілішкі|Сомилишских]]… Яна Болдевича'' (8 лістапада 1609 году)<ref>Акты, издаваемые Виленской Комиссией для разбора древних актов. Т. 30. — Вильна, 1904. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-uYDAAAAYAAJ&q=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0#v=snippet&q=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%B0&f=false С. 395].</ref>; ''od zastawnika Eliasza Bowty'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 1. — Warszawa, 2015. S. 269.</ref>; ''Boldziewicza… Bieltowicz'' (1671—1681 гады)<ref name="Zinkevičius-1977-122">Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 122, 125.</ref>; ''Joannes Balt de Sodeliszki'' (1699 год)<ref>[https://www.genmetrika.eu/krincino_krikstai_1697-1703-2.html Krinčino bažnyčios 1697—1703 metų Krikšto metrikų knyga, psl. 2], Nepriklausomas virtualus archyvas GENMETRIKA</ref>; ''Michael Baltowicz'' (20 кастрычніка 1731 году)<ref>Fejér J. Defuncti secundi saeculi Societatis Jesu. 1641—1740. Vol. 1: A—C. — Roma, 1985. P. 78.</ref>; ''Nescior Bout… Stefan Bout'' (30 студзеня 1779 году)<ref>Акты издаваемые Виленской комиссией для разбора древних актов. Т. 35. — Вильна, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=WGYjAQAAMAAJ&q=Bout#v=snippet&q=Bout&f=false С. 354].</ref>; ''Piotr Połdowicz'' (1785 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Po%C5%82dowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Балтут, Болтут, Баўтута, Болтат (адзначалася германскае імя Boutot<ref>Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/b/ B], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>): ''в Полоцкомъ повете… в Тимона, а в Климяты, а в Якова Балтутича'' (28 студзеня 1517 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 356.</ref>, ''з Васкомъ Балтутомъ'' (1566 год)<ref>Документы Московского архива Министерства юстиции. Т. 1. — М., 1897. С. 384.</ref>, ''Klimko Bołtuta… Chwiodor Bałtuta… Wasil Bołtutow… Iwana Piotrowicza Bałtuty synowie Filip y Klim… pomienianego Iwana Piotrowina Bołtutę'' (1693 год)<ref>Историко-юридические материалы, извлеченные из актовых книг губерний Витебской и Могилевской, хранящихся в Центральном архиве в Витебске. Вып. 27. — Витебск, 1898. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8HBmAAAAcAAJ&q=Baltuta#v=snippet&q=Baltuta&f=false С. 227, 229].</ref>, Трахім Баўтута (1876—?) — [[беларусы|беларус]] зь [[Віцебск]]у, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%91%D0%B0%D1%9E%D1%82%D1%83%D1%82%D0%B0_%D0%A2%D1%80%D0%B0%D1%85%D1%96%D0%BC_%D0%A5%D0%B2%D1%8F%D0%B4%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1876) Баўтута Трахім Хвядосавіч (1876)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref>, Аляксандар Болтат (1895—?) — беларус, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Красноярское общество «Мемориал»</ref>, Болтуты-Ґілевічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/g/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Ґ], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>; * Балбут, Балбот: ''Bołbutowicz'' (1671—1681 гады)<ref name="Zinkevičius-1977-122"/>, ''Jan Bołbot'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Bo%C5%82bot&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Świsłocz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Балтокін (адзначалася старажытнае германскае імя Baldechin<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=%40Baldechin#v=snippet&q=%40Baldechin&f=false S. 236].</ref>): ''Bałtokin'' (1885—1889 гады)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/sorokpolska.pdf Parafia sorokpolska. Wykaz miejscowości i rodzin zamieszkałych w 1885—1889 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>; * Бальткір (адзначалася старажытнае германскае імя Baldger, Paltker<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Baldger+Paltker#v=snippet&q=Baldger%20Paltker&f=false S. 238].</ref>): на 1905 год існаваў фальварак Бальткіры<ref>[https://radzima.net/be/miejsce/boltkiry.html Бальткіры], [[Radzima.net]]</ref> ў [[Юрацішкі|Юрацішкаўскай]] воласьці<ref>Виленская губерния: полный список населенных мест со статистическими данными о каждом поселении. — Вильна, 1905. С. 255.</ref>; * Пальмант (адзначалася старажытнае германскае імя Paldmunt<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Paldmunt#v=snippet&q=Paldmunt&f=false S. 240].</ref>): Пальманты — літоўскі шляхецкі род<ref>[https://lyczkowski.net/be/daviednik/spisy-slachty/slachta Літоўская шляхта], Генэалёгія Лычкоўскіх</ref>; * Балтрам (адзначалася старажытнае германскае імя Baltram<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Baltram#v=snippet&q=Baltram&f=false S. 239].</ref>): ''Stanisław Bałtromowicz'' (1702 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ba%C5%82tromowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Ostrowiec], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Болтрум: Іван Балтрумовіч (1882—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Поразаў|Поразава]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> }}. == Носьбіты == * Болда — жыхар [[Наўгародзкая рэспубліка|Ноўгараду]], які ўпамінаецца ў XIV стагодзьдзі<ref name="Zalizniak-2004-562"/> * Больт — [[Радамля|радамльскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Марцін Болт — жыхар [[Чашнікі|Чашнікаў]], які ўпамінаецца ў 1632 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230804212612/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/1258-chashniki-inventar-1632-g Чашники инвентарь 1632 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 8 сьнежня 2018 г.</ref> * Алена Болт (''Bołt'') — уладальніца гаспадаркі ў Пятровічах каля [[Шаркоўшчына|Шаркоўшчыны]] на 1939 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/l20.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939. Część V], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> * Данат Болт (1893—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Паставы|Паставаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> * Уладзімер Балт (1897—1938) — беларус з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]], забіты ўладамі СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Ленинградский мартиролог: 1937—1938</ref> [[Балты (дынастыя)|Балты]] — каралеўская дынастыя [[вэстготы|вэстготаў]], якая валадарыла ў 395—591 гадох. Болды (Bołdo) — прыгонныя зь вёскі [[Капітульшчына|Капітульшчыны]] ([[Віленскі павет (ВКЛ)|Віленскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 834.</ref>. Баўтовічы — [[парафія]]не царквы ў [[Чашнікі|Чашніках]] на 1888—1905 гады<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230103/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/170-prikhod-i-prikhozhane-tserkvi-chashniki-lepelskogo-uezda Приход и прихожане церкви Чашники Лепельского уезда], Архіў гісторыка Анішчанкі, 10 чэрвеня 2015 г.</ref>. Бельдзевічы (Bieldzieszewicz) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Ашмянскі павет|Ашмянскага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2016. S. 240.</ref>. Боўты — літоўскі шляхецкі род, які меў уладаньні на [[Жамойць|Жамойці]]. Болты — шляхецкі род [[Смаленская губэрня|Смаленскай губэрні]]<ref>Список дворянских родов, внесенных в родословные дворянские книги Смоленской губернии. — Смоленск, 1897. С. 58.</ref>. Пальтавіц (''Paltawitz'') — прозьвішча, гістарычна зафіксанае на тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 385.</ref>. У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Болцічы (''Болтичи'')<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 32.</ref>. На 1901 год існавала вёска Балдаўка (Балдоўка) у Старадубскім павеце Чарнігаўскай губэрні<ref>Список населенных мест Черниговской губернии, имеющих не менее 10 жителей, по данным за 1901 год. — Чернигов, 1902. С. 11.</ref>. На 1906 год існавалі вёскі Больдзіна і Болтава (Балтова) у Невельскім павеце, а таксама сядзіба і вёска Болтава ў Себескім павеце Віцебскай губэрні<ref>Список населенных мест Витебской губернии. Витебск, 1906. С. 267, 274, 286, 393—394.</ref>. На [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] існуе вёска [[Балты (вёска)|Балты]], на [[Наваградзкі павет|гістарычнай Наваградчыне]] — [[Баўцічы]] і [[Боўцічы]], на [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] — [[Больцішкі]], на [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]] — [[Бальцішкі]], у [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] — [[Балды]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай балд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] jktkj09bcui2we7xyjmzslcrypwkp66 0 272188 2673548 2672609 2026-06-11T19:33:20Z ~2026-34468-82 98259 /* Паходжаньне */ 2673548 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ратман |лацінка = Ratman |арыгінал = Ratman |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Рад|Rato]] + [[Ман|Mann]] |варыянт = Радман, Радаман, Радзіман, Радэман |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Ратман''', '''Радман''' (''Радзіман'', ''Радаман'', ''Радэман'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Ратман або Радман, пазьней Радэман (Ratman, Radman, Radhman<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>, Rademann) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratman%2C+Radman#v=snippet&q=Ratman%2C%20Radman&f=false S. 1216].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рад|-рад- (-рат-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Радзівіл (імя)|Радзівіл]], [[Ратаўт|Раталт]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratwilius, Ratolt, Konrad) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Ratman<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 205.</ref>. У 1623 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаліся ''Christophorus Rhathmannus, Caukenen-Borussus… Johannes Rhattmannus, Tilsensis Borussus'', у 1628 годзе — ''Johannes Rathmann, Kauckenensis Borussus'', у 1634 годзе — ''Johannes Rathman, Dantiscanus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Rhathman+nus#v=snippet&q=Rhathman%20nus&f=false S. 268, 271, 310, 353].</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі прозьвішчы Rademann<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RADEMANN&ofb=abschwangen&modus=&lang=de RADEMANN], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, Radmann<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RADMANN&ofb=stockheim&modus=&lang=de RADMANN (Ortsfamilienbuch Stockheim)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> і Radtmann (Rathman)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RADTMANN&ofb=abschwangen&modus=&lang=de RADTMANN], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, у тым ліку ў ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]]<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RADMANN&ofb=memelland&modus=&lang=de RADMANN (Ortsfamilienbuch Memelland)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Christophorus Radtman, Catanauensis Litvanus'' (1603 год)<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Radtman+Litvanus#v=snippet&q=Radtman%20Litvanus&f=false S. 163].</ref>; ''Radzimonowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 187.</ref>; ''Jędrzeja Radmana'' (26 студзеня 1789 году)<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 2. — Вильнюс, 1961. [https://books.google.by/books?id=X_CMGROxcMUC&q=J%C4%99drzeja+Radmana&dq=J%C4%99drzeja+Radmana&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiQnP_Z7JSHAxVX87sIHdt6AckQ6AF6BAgHEAI С. 298].</ref>; ''Andrzeja Radmana'' (21 лютага 1789 году)<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 2. — Вильнюс, 1961. С. 301.</ref>; ''Katarzyna Radaman'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Radaman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Snów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Radzimanowicz'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Radzimanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Beniamin Rademan'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Rademan&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Konstantynów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Radoman'' (1859 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Radoman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&ordertable=[[3,%22asc%22]]&searchtable=&rpp1=0&rpp2=50 Świsłocz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Антон Радаман (1894—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Нясьвіж]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1894) Радаман Антон Антонавіч (1894)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Ратманы — [[Уніяцкая царква ў Рэчы Паспалітай|уніяты]] [[Ганчары (Пружанскі раён)|Ганчарскай]] парафіі<ref>[[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Прыходы ў Ганчарах і Дакудаве // Лідскі летапісец. № 4 (92), 2020. С. 61—71.</ref>. На 1904 год існавала вёска Радаманава ў Гжацкім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 140.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Рад]] * [[Ман]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай рад}} {{Імёны з асновай ман}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] atr427px1mrazbab2ugii1bbbl3sqr5 2673549 2673548 2026-06-11T19:33:51Z ~2026-34468-82 98259 2673549 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ратман |лацінка = Ratman |арыгінал = Ratman |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Рад|Rato]] + [[Ман|Mann]] |варыянт = Радман, Радаман, Радзіман, Радэман |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Ратман''', '''Радман''' (''Радзіман'', ''Радаман'', ''Радэман'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Ратман або Радман, пазьней Радэман (Ratman, Radman, Radhman<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>, Rademann) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ratman%2C+Radman#v=snippet&q=Ratman%2C%20Radman&f=false S. 1216].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Рад|-рад- (-рат-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Радзівіл (імя)|Радзівіл]], [[Ратаўт|Раталт]], [[Конрад]]; германскія імёны Ratwilius, Ratolt, Konrad) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *rêþs<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 193.</ref>, германскага rad- 'рада'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 18.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Ratman<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 205.</ref>. У 1623 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаліся ''Christophorus Rhathmannus, Caukenen-Borussus… Johannes Rhattmannus, Tilsensis Borussus'', у 1628 годзе — ''Johannes Rathmann, Kauckenensis Borussus'', у 1634 годзе — ''Johannes Rathman, Dantiscanus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Rhathman+nus#v=snippet&q=Rhathman%20nus&f=false S. 268, 271, 310, 353].</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі прозьвішчы Rademann<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RADEMANN&ofb=abschwangen&modus=&lang=de RADEMANN], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, Radmann<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RADMANN&ofb=stockheim&modus=&lang=de RADMANN (Ortsfamilienbuch Stockheim)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref> і Radtmann (Rathman)<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RADTMANN&ofb=abschwangen&modus=&lang=de RADTMANN], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>, у тым ліку ў ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]]<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=RADMANN&ofb=memelland&modus=&lang=de RADMANN (Ortsfamilienbuch Memelland)], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Christophorus Radtman, Catanauensis Litvanus'' (1603 год)<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Radtman+Litvanus#v=snippet&q=Radtman%20Litvanus&f=false S. 163].</ref>; ''Radzimonowicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 187.</ref>; ''Jędrzeja Radmana'' (26 студзеня 1789 году)<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 2. — Вильнюс, 1961. [https://books.google.by/books?id=X_CMGROxcMUC&q=J%C4%99drzeja+Radmana&dq=J%C4%99drzeja+Radmana&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiQnP_Z7JSHAxVX87sIHdt6AckQ6AF6BAgHEAI С. 298].</ref>; ''Andrzeja Radmana'' (21 лютага 1789 году)<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 2. — Вильнюс, 1961. С. 301.</ref>; ''Katarzyna Radaman'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Radaman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Snów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Józef Radzimanowicz'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Radzimanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Grodno św. Franciszka Ksawerego (Fara)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Beniamin Rademan'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Rademan&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Konstantynów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Radoman'' (1859 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Radoman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&searchtable=&rpp1=0&rpp2=50 Świsłocz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Антон Радаман (1894—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Нясьвіж]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1894) Радаман Антон Антонавіч (1894)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Ратманы — [[Уніяцкая царква ў Рэчы Паспалітай|уніяты]] [[Ганчары (Пружанскі раён)|Ганчарскай]] парафіі<ref>[[Леанід Лаўрэш|Лаўрэш Л.]] Прыходы ў Ганчарах і Дакудаве // Лідскі летапісец. № 4 (92), 2020. С. 61—71.</ref>. На 1904 год існавала вёска Радаманава ў Гжацкім павеце Смаленскай губэрні<ref>Список населенных мест Смоленской губернии. — Смоленск, 1904. С. 140.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Рад]] * [[Ман]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай рад}} {{Імёны з асновай ман}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 69e6b1npkqaay2i4sbhxdzkv7sleckk 0 272455 2673560 2667673 2026-06-11T19:59:44Z ~2026-34468-82 98259 /* Паходжаньне */ 2673560 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Бертэль |лацінка = Biertel |арыгінал = Bertel |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Бэрт|Bert]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Бэртэль, Берцель, Перцель, Пірціль |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Бертэль''' (''Бэртэль'', ''Берцель'', ''Перцель'', ''Пірціль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Берціла, Бірціла, Перціла або Пірціла, пазьней Бэртэль (Bertilo, Birtilo, Pertilo, Pirthilo, Bertel<ref>Verdeutschungsbücher des Allgemeinen deutschen sprachvereins. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J5oOAQAAMAAJ&q=Bertel#v=snippet&q=Bertel&f=false S. 33].</ref>, Bertell<ref>Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. S. 133.</ref>, *Bertellus<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>, Bertel<ref>Jean Tosti, [https://jeantosti.com/noms/b6.html Noms commençant par B], Dictionnaire des noms de famille de France et d’ailleurs</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bertilo%2C+Birtilo#v=snippet&q=Bertilo%2C%20Birtilo&f=false S. 282—283].</ref>. Іменная аснова [[Бэрт|-берт- (-бэрт-, -барт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Жыбарт|Зыбарт]], [[Кібарт]], [[Любарт (імя)|Любарт]]; германскія імёны Siebart, Kibart, Lubert) паходзіць ад германскага berhta 'яркі'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 16.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''села Бертели… село Бертели'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B8#v=snippet&q=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B8&f=false С. 100].</ref>; ''Pircilowa… Piercielowa'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 182.</ref>; ''Józef Biertel'' (1767 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Biertel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Odelsk], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Mikołaj Bertel'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Bertel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Indura], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Сямён, Парфен, Міхаіл і Грышка Бертэлі — жыхары вёскі [[Кавалічы (Гарадзенская вобласьць)|Кавалічаў]] ([[Гарадзенскі павет]]), якія ўпамінаюцца ў 1711 годзе<ref>Яўген Анішчанка, [https://web.archive.org/web/20230810230307/http://www.arhisan.com/istochniki/opisaniya/655-zarubichi-kovalichi-inventar-1711-g Зарубичи, Коваличи инвентарь 1711 г.], Архіў гісторыка Анішчанкі, 12 ліпеня 2016 г.</ref> * Любоў Берцель (1909—1944) — [[беларусы|беларуска]] з [[Астрына|Астрыны]], якая [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпела ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны на -іла}} {{Імёны з асновай берт}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] mp2yjp1f8zxu87ntulc2ixso7n6t6il 0 272536 2673567 2601689 2026-06-11T20:19:23Z ~2026-34468-82 98259 /* Паходжаньне */ 2673567 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Віндэр |лацінка = Vinder |арыгінал = Windhere |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Вінда (імя)|Wind]] + [[Гір|Heri]] |варыянт = Вінтэр, Вінтар |вытворныя = |зьвязаныя = Hariovind }} '''Віндэр''', '''Вінтэр''' (''Вінтар'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Віндэр або Вінтэр (Windhere, Winder, Winter<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 2: Tilnavne. — København, 1964. S. 1203.</ref>, Vinter<ref>[https://filemaker.isof.se/fmi/webd Sveriges medeltida personnamn — förnamnsregister Abbe-Øxvidh], Institutet för språk och folkminnen</ref>) і Гарывінд (Hariovind) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Windhere%2C+Winder#v=snippet&q=Windhere%2C%20Winder&f=false S. 1617, 1619].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Вінда (імя)|-вінд- (-вінт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Вінтыла]], [[Вінтаўт]], [[Эйвінд|Эвінт]]; германскія імёны Wintila, Wintold, Evind) паходзіць ад германскага Winiþa, Winida 'назва племені [[Вэнэды|вэнэдаў]], перанесеная пазьней на славянаў'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 289.</ref>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Winter<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 289.</ref>. У [[Памор’е|Памор’і]] адзначалася прозьвішча Winter<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=WINTER&ofb=arnshagen&modus=&lang=de WINTER], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. У 1582 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Matthias Winterus, Borussus'', у 1614 годзе — ''Hyeronimus Winter, Borussus Regiomontanus… Christophorus Winter, Borussus Regiomontanus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=%22Matthias+Winterus%22#v=snippet&q=%22Matthias%20Winterus%22&f=false S. 78, 215—216].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''лесничымъ… вилкеискому, юрборъскому, скерстомонскому и веленьскому — Якубу Винтеру… лесничого пущь наших Юрборъское, Вилкеиское, Веленъское и Скерстомоньское Якуба Винтера'' (1568 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|531к}} P. 75—76, 78.</ref>; ''do leśniczych… do Wintera'' (кастрычнік 1569 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|52к}} P. 80.</ref>; ''Wincenty Winderowicz z Żegzdr'' (9 лютага 1791 году)<ref>Akta zjazdów stanów Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 2. — Warszawa, 2009. S. 468.</ref>; ''Kazimiera Winter'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Winter&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Świsłocz Górna (Franciszkańska)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == Вінтэры (Winter) — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Троцкі павет|Троцкага павету]]<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 445.</ref>. Вінтэр (Winter) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У XVI ст. існаваў «дварэц» Вінтарышкі (''Винторишки'') у [[Жамойцкае староства|Жамойцкім старостве]]<ref>Спрогис И. Я. Географический словарь древней Жомойтской земли XVI столетия. — Вильна, 1888. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=D-KlFQ7Bd3gC&q=%D0%92%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8#v=snippet&q=%D0%92%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B8&f=false С. 55].</ref>. На 1901 год існавала вёска Вінтараўка на поўначы Ноўгарад-Северскага павету Чарнігаўскай губэрні<ref>Список населенных мест Черниговской губернии, имеющих не менее 10 жителей, по данным за 1901 год. — Чернигов, 1902. С. 30.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Вінда (імя)|Вінда]] * [[Гір|Геры]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай вінд}} {{Імёны з асновай гер}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] jruh7xca0l0mhtqwv43mstauh9s687d 0 274499 2673609 2440394 2026-06-11T22:17:55Z PRChina Taiwan 98239 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 2673609 wikitext text/x-wiki '''Стальны альхімік''' ({{Мова-ja|鋼の錬金術師}}, Hagane no Renkinjutsushi, літар. Суцэльнаметалічны альхімік, {{Мова-en|Fullmetal Alchemist}}) — сэрыя [[Манга|манґі]], напісаная й праілюстраваная Хірому Аракава. Яго першую адаптацыю анімэ зьняў Сэйдзі Мідзусіма, а другую — Ясухіра Ірыэ. Сьвет «Стальнога альхіміка» уяўляе сабой [[стымпанк]], падобны да таго, што быў пасьля Эўрапейскай [[Індустрыяльная рэвалюцыя|прамысловай рэвалюцыі]]. У гэтым выдуманым сусьвеце, у якім альхімія зьяўляецца адным з самых перадавых навуковых мэтадаў, вядомых чалавеку, апавядаецца гісторыя пра братоў Эдварда і Альфонса Элрыкаў, якія жадаюць аднавіць свае целы з дапамогай філязофскага каменя, пасьля няўдалай спробы ўваскрэсіць сваю маці праз альхімію. Манґа публікавалася з жніўня 2001 году выдавецтвам Enix, цяпер вядомым як Square Enix, у японскім штомесячным часопісе Gekkan Shōnen Gangan, да чэрвеня 2010 году, і налічвае 108 эпізодаў, сабранымі ў дваццаці сямі тамах. Манґа была адаптавана ў анімэ-сэрыял вытворчасьці BONES, які налічвае 51 эпізод. Анімэ трансьлявалася ў Японіі з 4 кастрычніка 2003 году па 2 кастрычніка 2004 году на тэлеканалах MBS-TBS і Animax. Пазьней на экраны выйшаў фільм «Сталёвы альхімік: Заваёўнік Шамбалы» — сіквел, які завяршыў гісторыю анімэ. Пасьля гэтага быў створаны другі анімэ-сэрыял пад назовам «Сталёвы альхімік: Братэрства», які пачаў трансьлявацца ў Японіі 5 красавіка 2009 году на канале MBS-TBS. Гэты сэрыял больш адпавядаў арыґінальнаму сюжэту мангі, чым яго папярэднік. «Сталёвы альхімік: Братэрства» (鋼の錬金術師 FA) скончыўся 4 ліпеня 2010 году, і налічвае 64 эпізода. І анімэ, і манґа дасягнулі вялікага посьпеху ў Японіі й за яе межамі. У 2004 годзе манґа атрымала ўзнагароду Shōgakukan у катэгорыі shōnen, адну з самых прэстыжных узнагарод, якая штогод уручаецца ў Японіі. У 2003 годзе анімэ атрымала ўзнагароду Anime Grand Prix у катэгорыі лепшае анімэ, а ў 2007 годзе яно выйграла American Anime Awards у пяці розных катэгорыях. Таксама ў рэйтынгу ста самых папулярных анімэ 2006 году, апублікаваным TV Asahi, Стальны альхімік заняў першае месца, а да сакавіка 2008 году было прададзена больш за трыццаць мільёнаў копіяў манґі. У той час як у 2009 годзе гэта была чацьвёртая самая прадаваная манґа ў Японіі. Крытыкі з розных мэдыйных кангламератаў станоўча адклікаліся аб сэрыяле, асабліва за разьвіцьцё пэрсанажаў, экшн-сцэны, сымбалізм і філязофскія спасылкі. == Сюжэт == У цэнтры апавяданьня — браты Эдвард і Альфонс Элрыкі, якія жывуць у невялікім мястэчку ў выдуманай краіне пад назовам Аместрыс. Іх бацька, Гоґенхайм, уцёк з дому, калі яны былі яшчэ малымі, а праз гады іх маці, Трыша Элрык, памірае ад невылечнай хваробы, пакідаючы братоў Элрыкаў адных. Пасьля сьмерці маці Эдвард вырашае ўваскрэсіць яе з дапамогай альхіміі, адной з самых перадавых навуковых тэхнік, вядомых чалавеку. Аднак спроба аказалася няўдалай, і ў выніку Эдвард страціў левую нагу, а Альфонс — цела. Імкнучыся выратаваць брата, Эдвард ахвяруе сваёй правай рукой, каб запячатаць душу Альфонса ў дасьпехі. Пасьля гэтага альхімік па імені Рой Мустанг наведвае братоў Элрыкаў і прапануе Эдварду пайсьці на службу ў Дзяржаўныя Ўзброеныя Сілы і такім чынам знайсьці спосаб аднавіць іх целы. Пазьней левая нага і правая рука Эдварда былі заменены на «аўтабраню», тып удасканаленага пратэза, які зрабілі яго сяброўка Вінры Рокбэл і яе бабуля Пінако. Эдвард імкнецца стаць дзяржаўным альхімікам ({{Мова-ja|国家錬金術師}} kokka renkinjutsushi) і, здаўшы цяжкі іспыт, яму ўдаецца дасягнуць жаданага званьня, за што яго называюць «стальным альхімікам». У пошуках філязофскага каменя браты Элрыкі змагаюцца з рознымі людзьмі, а таксама рознымі антаганістамі, некаторыя зь якіх таксама шукаюць камень; сярод іх Шнар, адзін з тых, хто выжыў у Ішвалскай вайне, ён імкнецца адпомсьціць дзяржаўным альхімікам за зьнішчэньне яго народа, і гамункулы, група чалавекападобных істот, якія валодаюць здольнасьцю аднаўляцца пасьля любой траўмы, з-за таго што ў іх ёсьць фальшывыя фрагмэнты філязофскага каменя. Па ходзе гісторыі Эдвард і Альфонс выяўляюць, што Аместрыс быў створаны гамункуламі, якія таемна кантралююць армію. Яны таксама выяўляюць, што некаторыя з высокапастаўленых чыноўнікаў кантралююцца стваральнікам гамункулаў, чалавекам, вядомым як «Бацька», які плянаваў выкарыстаць Аместрыс як гіганцкі трансмутацыйны круг і такім чынам ператварыць усю краіну ў філязофскі камень. Калі Эдвард і Альфонс выяўляюць пляны «Бацькі», разам зь іншымі сябрамі Дзяржаўных [[Узброеныя сілы|Узброеных Сіл]] яны вырашаюць перамагчы яго. === Адрозьненьні паміж фарматамі === Першае анімэ сэрыі прытрымліваецца гісторыі манґі да 25 эпізоду, хоць некаторыя адрозьненьні прыкметныя з самага пачатку. Калі браты Элрык і іх сябар Вінры Рокбэл адпраўляюцца ў Даліну Раш, зьяўляецца альхімік па імені Дантэ, якая аказваецца антаганістам анімэ, бо яна не зьяўляецца ў мандзе. Некалькі стагодзьдзяў таму, перад пачаткам сэрыяла, яна і Гоґенхайм стварылі філязофскі камень і дасягнулі свайго роду бесьсьмяротнасьці, пераводзячы свае душы з аднаго цела ў іншыя, але з часам Гоґенхайм пачынае адчуваць сябе вінаватым за тое, што ахвяраваў такой колькасьцю жыцьцяў і вырашае пакінуць Дантэ. Пазьней Дантэ выкарыстоўвае гамункулаў, якія зьяўляюцца вынікам няўдалых трансмутацый чалавека, каб браты Элрыкі маглі стварыць для яе філязофскі камень. Калі Гоґенхайм сутыкаецца з Дантэ, каб тая пакінула яго дзяцей у спакоі, яна адчыняе Дзьверы праўды й кідае яго ўнутар. Калі Шнару ўдаецца стварыць філязофскі камень, ён пераносіць яго ў цела Альфонса, што робіць яго мішэньню Дантэ. Пасьля таго, як Энві выкрала яго, Эдвард адпраўляецца выратаваць яго, але гамункул забівае яго, таму Альфонс выкарыстоўвае ўвесь камень, каб ажывіць брата, зьнікаючы пры гэтым. Зь іншага боку, Дантэ спрабуе ўцячы, але яе забівае гамункул Абжора. Эдвард, ажыўлены, вырашае аддаць сваё жыцьцё ў абмен на вяртаньне брата; у выніку Эдвард трапляе ў паралельнае вымярэньне (наша рэальнасьць на мяжы 20-га стагодзьдзя), а Альфонс аднаўляе сваё цела. У гэтым новым сьвеце Эдвард сустракае свайго бацьку, які тлумачыць, што кожны, хто памірае ў гэтым вымярэньні, ператвараецца ў энэрґію, якая выкарыстоўваецца ў яго сьвеце для альхімічнай трансмутацыі, навукі, якую нельга выкарыстоўваць у гэтым сьвеце. Разлучаны са сваім братам, Альфонс страціў успаміны пра час, які ён жыў як дасьпехі, але вырашае яшчэ раз трэнавацца з Ізумі, каб знайсьці спосаб вярнуць брата. У той жа час Эдварду цікава даведацца пра ракеты, бо ён спадзяваецца, што палёт у космас — гэта спосаб вярнуцца ў свой сьвет. Гісторыя анімэ працягваецца ў фільме «Сталёвы альхімік: Заваёўнік Шамбалы» з мэтай даць гісторыі канчатковае завяршэньне, аднак канец, прадстаўлены ў ім, зноў неадназначны. Праз гэтых адрозьненьняў быў створаны другі анімэ-сэрыял, Сталёвы альхімік: Братэрства, які быў больш верны гісторыі мангі. === Асаблівасьці сэрыяла === Дзеяньне сэрыяла разгортваецца ў выдуманым сусьвеце ў стылі стымпанк, падобным да сусьвету пасьля Эўрапейскай прамысловай рэвалюцыі, дзе альхімія зьяўляецца адной з самых перадавых навук, вядомых чалавеку, але ня ўсе гэроі здольныя карыстацца ёй. Таму што пэўны тып навыку неабходны, каб навучыцца валодаць яго ўласьцівасьцямі. У мандзе і другой сэрыі анімэ жыхары Сіна выкарыстоўваюць тып альхіміі пад назвай «алкаґестрыя», якая засяроджваецца на гаеньні ран. Пэрсанажы ў сэрыяле падзелена на розныя расы: большасьць з гэтых рас — гэта людзі, якія сталі мутантамі з дапамогай альхіміі. Найбольш вядомымі расамі, акрамя людзей, зьяўляюцца гамункулы (ホムンクルス homunkurusu), група чалавекападобных істот, якія валодаюць здольнасьцю аднаўляцца пасьля любой траўмы дзякуючы валоданьню фальшывымі фрагмэнтамі філязофскага каменя; і хімеры (キメラ kimera), істоты, створаныя праз альхімію шляхам зьмешваньня двух ці больш жывых людзей рознага ґенэтычнага складу з жывёлай. Некаторыя з пэрсанажаў, якія зьяўляюцца ў сэрыяле, адпраўляюцца на пошукі філязофскага каменя, узмацняльніка альхімічнай сілы, які дазваляе ім іґнараваць прынцыпы эквівалентнага абмену, бо для атрыманьня чагосьці неабходна ахвяраваць чымсьці раўнаважным. З часам яны спрабуюць стварыць імітацыю каменя з дапамогай навуковых дасьледаваньняў, але яго магутнасьць не параўнальная з арыґінальным камянём, і ён мае тэндэнцыю разбурацца пры празьмерным выкарыстаньні. Большасьць падзеяў у гісторыі адбываецца ў Аместрысе, краіна з круглай формай, якой кіруюць ваенныя. == Галоўныя гэроі == '''Эдвард Элрык''' ({{Мова-яп|エドワード・エルリック}}), таксама вядомы як «Стальны альхімік». Самы малады дзяржаўны альхімік у сэрыяле, зьяўляецца галоўным гэроем. Разам са сваім малодшым братам, Альфонсам, ён шукае філязофскі камень у надзеі вярнуць іх целы, бо Эдвард страціў левую нагу ў няўдалай спробе ажывіць сваю маці з дапамогай альхіміі, а правую руку — шляхам заключэньня душы Альфонса ў браню. Пасьля яго левую нагу й правую руку замянілі на Аўтабраню. '''Альфонс Элрык''' ({{Мова-ja|アルフォンス・エルリック}}) Малодшы брат Эдварда й разам зь ім шукае філязофскі камень у надзеі вярнуць іх целы. У адрозьненьне ад Эдварда, які страціў руку й нагу, Альфонс страціў усё цела, таму душа Эдварда была заключана ў дасьпехі. З-за памеру дасьпехаў яго заўсёды памылкова прымаюць як старэйшага брата. '''Рой Мустанг''' ({{Мова-яп|ロイ・マスタング}}), таксама вядомы як «Вогнены альхімік» Мае званьне палкоўніка Дзяржаўных Узброеных Сіл, хоць у пачатку гісторыі, калі ён упершыню сустракае Эдварда і Альфонса, ён быў падпалкоўнікам. Імкнецца стаць ґенэралам Аместрыса, але гэта ў значнай ступені будзе залежаць ад падтрымкі яго падначаленых. '''Вінры Рокбэл''' ({{Мова-ja|ウィンリィ・ロックベル}}) Яна сяброўка дзяцінства братоў Элрыкаў. Жыве са сваёй бабуляй Пінако Рокбэл, якая выхоўвала яе пасьля сьмерці бацькоў падчас Ішвалскай вайны. Вінры зьяўляецца мэханікам аўтабрані й звычайна рамантуе мэханічныя канечнасьці Эдварда, калі той іх ламае. {{Парады артыкулу|няма катэгорыяў|няма крыніцаў}} [[Катэгорыя:Манга]] [[Катэгорыя:Анімэ]] 2mretoqfo03ygq75alx6ynuwdwl4ecd 0 275311 2673565 2670944 2026-06-11T20:15:14Z ~2026-34468-82 98259 2673565 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Энейка |лацінка = Eniejka |арыгінал = Enneco |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Ань|Enno]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Эніка, Аніка, Анік, Яніка, Янейка, Анка |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Энейка''' (''Эніка'', ''Аніка'', ''Яніка'', ''Янейка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Эніка, Энека або Аніка (Ennika, Enika<ref>Sveriges medeltida personnamn. Hft. 5. — Uppsala, 1976. S. 693.</ref>, Enneco, Annico) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Ennika%2C+Enneco#v=snippet&q=Ennika%2C%20Enneco&f=false S. 100].</ref>. Іменная аснова [[Ань|ан- (эн-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Энель]], [[Янвін]], [[Ангот]]; германскія імёны Enilo, Anoin, Angodus) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *ana<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_a.html A] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] ano 'дзед, продак'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 35.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Якубъ Енеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref>, ''Юри Ениковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 161.</ref> (1528 год); ''Аниковая Дорота'' (14 траўня 1576 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 217.</ref>; ''Лукашъ Яникович'' (3 сакавіка 1587 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 281.</ref>; ''Jan Annikiewicz'' (1762 год)<ref>[https://sources.ruzhany.info/114_03.html «Inwentarż Maiętnosci Rożaneÿ. 1762»], НГАБ. Ф. 1928, воп. 1, спр. 209.</ref>; ''Elżbieta Anikiewicz'' (1773 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Anikiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Łysków], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anna Ankiewicz'' (1832 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ankiewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Świsłocz Górna (Franciszkańska)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Jan Anik'' (1869 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Anik&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Parafianowo], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Якуб Энейкавіч — [[Відукля|відуклеўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Юры Энікавіч — [[Вялёна|вялёнскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Кастан Аніка (1899—?) — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Дзісна|Дзісны]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://by.openlist.wiki/%D0%90%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D1%8F%D0%BC%D1%91%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%87_(1899) Аніка Кастан Сямёнавіч (1899)], Адкрыты спіс ахвяраў палітычных рэпрэсій у СССР</ref> Анікевічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Гербоўнік беларускай шляхты. Т. 1. — Менск, 2002. С. 215.</ref>. Янейка (Jeniejko) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны з суфіксам к}} {{Імёны з асновай ан}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] g8t70n2wuddb98b96olb7zhcchnl8pj 0 275516 2673557 2670745 2026-06-11T19:53:11Z ~2026-34468-82 98259 /* Паходжаньне */ 2673557 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Рупейка |лацінка = Rupiejka |арыгінал = Rupke |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = Rupo + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -к- (-k-)}} |варыянт = Рупіка, Рупека, Рупка, Рапейка |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Рупейка''' (''Рупіка'', ''Рупека'', ''Рупка'', ''Рапейка'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Рупке (Rupke) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA261&dq=Rupke+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjy14_FoI6CAxU82QIHHVNWACgQ6AF6BAgLEAI#v=onepage&q=Rupke%20namenkunde&f=false S. 261].</ref>. Іменная аснова руп- паходзіць ад асновы [[Грода|-грод- (-род-, -руд-)]]<ref name="SEMSNO-1997-211">Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 211.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Rupek (Rupik, Ropek)<ref name="SEMSNO-1997-211"/>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя ''Ruppe''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Rupo<ref name="Fo-1900-1283">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Rupo#v=snippet&q=Rupo&f=false S. 1283].</ref>}}<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Ruppe#v=snippet&q=Ruppe&f=false S. 84].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Рупеику у Колтянех чоловекъ'' (1440—1492 гады)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|3к}} P. 50.</ref>; ''в Промядеве чотыри чоловеки… а Рупеика [[Эйнік|Еиниковича]]'' (14 кастрычніка 1502 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 287.</ref>; ''в бояр наших жомоитскихъ… в [[Нарымонт (імя)|Нармонта]] Рупеиковича'' (8 сьнежня 1516 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|9к}} P. 322.</ref>; ''Михаило Рупеиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 162.</ref>, ''Рупеико Воишутовичъ… Румшъ Рупеиковичъ ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 163.</ref>, ''Левъ Рупиковичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 166.</ref>, ''Рупеико Вишутевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 171.</ref> (1528 год); ''Jakub Rupko'' (1641 год)<ref>Ординация королевских пущ: в лесничествах бывшего Великого Княжества Литовского. — Вильна, 1871. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=jGdcAAAAcAAJ&q=Rupko#v=snippet&q=Rupko&f=false С. 108].</ref>; ''Benedykt Ropeykowicz, komornik'' (10 лютага 1779 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 290.</ref>; ''panów… Ropejki'' (1782 год)<ref>Vyskupo Ignoto Jokūbo Masalskio Kauno dekanato vizitacija 1782 m. — Vilnius, 2001. P. 124.</ref>; ''Ignacy Ropeyko'' (11 лютага 1784 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 362.</ref>; ''Franciszek Rupiejko'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Rupiejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Świsłocz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Rupejko'' (1832—1834 гады)<ref>Матвейчык Д. Выгнаныя з роднага краю: Паслялiстападаўская эмiграцыя з Беларусi і Лiтвы (1830—1870-я гады). — {{Менск (Мінск)}}, 2011. С. 146.</ref>{{Заўвага|Таксама: * Роп (адзначалася старажытнае германскае імя Rupo<ref name="Fo-1900-1283"/>): ''Agata Ropowicz'' (1811 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ropowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Hermaniszki], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; * Ропіла (адзначалася старажытнае германскае імя Rupil<ref name="Fo-1900-1283"/>): ''Щасный Ропиловичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%A0%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%A0%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 889].</ref>; * Рупін: ''Rupinowicz'' (1632 год)<ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 10. — Warszawa, 1938. S. 313.</ref>; * Рупарт (адзначалася старажытнае германскае імя Rupert<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. S. 895.</ref>): [[Сымон Рупартовіч]] (? — 1655?) — берасьцейскі [[Базыляны|манах-базылянін]], мучанік за вернасьць [[Берасьцейская унія|Уніі]] }}. == Носьбіты == * Рупейка — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]], які атрымаў наданьне ад вялікага князя [[Казімер Ягайлавіч|Казімера]] * Міхайла Рупейкавіч — [[Эйрагола|эйрагольскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Рупейка [[Войша|Вайшутавіч]] — [[Расены|расенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * [[Румш]] Рупейкавіч — [[Відуклі|відуклеўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Леў Рупікавіч — [[Паюры|паюрскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Рупейка [[Віс|Вішуцевіч]] — [[Тандзягола|тандзягольскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Ян Лаўрынавіч Рупекавіч — [[Расены|расенскі]] [[Зямяне|зямянін]], які ўпамінаецца ў 1582 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 1. ― Вильна, 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=XhILAAAAIAAJ&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%BF%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83#v=snippet&q=%40%D0%A0%D1%83%D0%BF%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%83&f=false С. 77].</ref> * Іван Рупека (1887—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Берасьце|Берасьця]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index17.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Архангельской обл.»</ref> Рапейкі і Рупейкі — [[Літва|літоўскія]] шляхецкія роды<ref>[http://www.nobility.by/families/r/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Р], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Рапэйка (Ropejko), Рапейка (Ropiejko) і Рупэйка (Rupejko) — прозьвішчы, зафіксаваныя ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. На 1903 год [[засьценак]] Рупішкі існаваў у Вількамірскім павеце, а выселак і паселішча Рупекі — у Цельшаўскім павеце Ковенскай губэрні<ref>Алфавитный список населенных мест Ковенской губернии. — Ковна, 1903. С. 150, 499.</ref>. На [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] існуе вёска [[Рупейкі]], на [[Лідзкі павет|гістарычнай Лідчыне]] — [[Рапэйкі]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны з суфіксам к}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] rbz9wdrw9l0vekec6zc0u5zeervijv4 0 275533 2673542 2667865 2026-06-11T19:04:10Z ~2026-34468-82 98259 /* Паходжаньне */ 2673542 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Кінюш |лацінка = Kiniuš |арыгінал = Kynosz |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гін|Ginn]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -ш- (-sch-)}} |варыянт = Генюш, Генуш, Кінш, Гінюш |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Кінюш''' (''Кінш''), '''Генюш''' (''Гінюш''), '''Генуш''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Геніш (Gennisch) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Grünert H. Die Altenburgischen Personennamen. — Tübingen, 1958. S. 520.</ref>. Іменная аснова [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>). Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Kinosz<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 151.</ref>: ''Kynosz'' (1465 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 3. — Wrocław, 1971—1973. S. 201.</ref>. У 1580 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Johannes Gensch, Welouiensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Gensch#v=snippet&q=Gensch&f=false S. 71].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Яшъко Киншовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Петько Кгинюшевич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 96.</ref>, ''Станиславъ Киншевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''боярын господарский повета [[Горадня|Городеньского]]… на дядка своего, боярына господарского Станислава Кгинюшевича'' (20 кастрычніка 1533 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 124.</ref>; ''Станко Кинюшевич, Петко Кинюшевич'' (верасень 1536 — жнівень 1537 году)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 73.</ref>; ''Павелъ Петровичъ Кгинюшовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%8E%D1%88%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%8E%D1%88%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 689].</ref>; ''печатью и съ подписомъ руки его милости пана Крыштофа Кгинюша'' (10 лютага 1617 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 6. — Вильна, 1869. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0GZcAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%8E%D1%88%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%8E%D1%88%D0%B0&f=false С. 80].</ref>; ''Andrzej Gieniuszewicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Gieniuszewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dereczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Giniusz'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=S&exac=1&search_lastname=Giniusz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=S&rpp1=&ordertable= Wilno św. Kazimierza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Urszula Gieniusz'' (1820 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gieniusz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Komaje k. Postaw], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Яшка Кіншавіч — [[кернаў]]скі баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Пецька Гінюшавіч — [[Горадня|гарадзенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Станіслаў Кіншавіч — [[Відуклі|відуклеўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Станька і Петка Кінюшавічы — [[Горадня|гарадзенскія]] баяры, якія ўпамінаюцца паміж 1536 і 1537 гадамі * Мальгарэта Юр’еўна Кіншовіч Скірдвойнава — [[Расены|расенская]] [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1598 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D1%88%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D1%88%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1].</ref> * Баляслаў Генюш (Geniusz) — шляхціч зь [[Бельскі павет (Гарадзенская губэрня)|Бельскага павету]], высланы ўладамі [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]] ў [[Табольск]]<ref>Bozik E. Bohaterowie sprzed 150 lat // Powstanie 1863. Podlaskie epizody. — Supraśl, 2014. S. 370.</ref> * Васіль Генюш (1911—1937) — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Зэльва|Зэльвы]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных Белорусский «Мемориал»<</ref> * Кірыл Генуш (1913—?) — беларус з ваколіцаў [[Лагішын]]а, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Архангельской обл.»</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны з суфіксам ш}} {{Імёны з асновай гін}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] f3pxcza48axi4l1nf279jsztuxmlaha 2673546 2673542 2026-06-11T19:23:07Z ~2026-34468-82 98259 2673546 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Кінюш |лацінка = Kiniuš |арыгінал = Kynosz |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гін|Ginn]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -ш- (-sch-)}} |варыянт = Генюш, Генуш, Генаш, Кінш, Гінюш |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Кінюш''' (''Кінш''), '''Генюш''' (''Гінюш''), '''Генуш''', '''Генаш''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Геніш (Gennisch) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Grünert H. Die Altenburgischen Personennamen. — Tübingen, 1958. S. 520.</ref>. Іменная аснова [[Гін|-гін- (-ген-, -кін-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гендрута]], [[Кімант|Кімунд]], [[Мінгін|Менгін]]; германскія імёны Genedrudis, Ginmund, Mennigen) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gin- 'пачатак'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref> (гоцкае *ginnan, германскае *gennan 'пачынаць'<ref>[https://www.koeblergerhard.de/got/got_g.html G] // Köbler G. Gotisches Wörterbuch. 4. Aufl, 2014.</ref>). Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Kinosz<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 151.</ref>: ''Kynosz'' (1465 год)<ref>Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 3. — Wrocław, 1971—1973. S. 201.</ref>. У 1580 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Johannes Gensch, Welouiensis Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Gensch#v=snippet&q=Gensch&f=false S. 71].</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Яшъко Киншовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 72.</ref>, ''Петько Кгинюшевич''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 96.</ref>, ''Станиславъ Киншевичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 164.</ref> (1528 год); ''боярын господарский повета [[Горадня|Городеньского]]… на дядка своего, боярына господарского Станислава Кгинюшевича'' (20 кастрычніка 1533 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|225к}} P. 124.</ref>; ''Станко Кинюшевич, Петко Кинюшевич'' (верасень 1536 — жнівень 1537 году)<ref>{{Літаратура/Вайсковыя попісы паспалітага рушэньня ВКЛ (2018)|к}} S. 73.</ref>; ''Павелъ Петровичъ Кгинюшовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%8E%D1%88%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%8E%D1%88%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 689].</ref>; ''печатью и съ подписомъ руки его милости пана Крыштофа Кгинюша'' (10 лютага 1617 году)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 6. — Вильна, 1869. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0GZcAAAAcAAJ&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%8E%D1%88%D0%B0#v=snippet&q=%D0%9A%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D1%8E%D1%88%D0%B0&f=false С. 80].</ref>; ''Andrzej Gieniuszewicz'' (1797 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Gieniuszewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Dereczyn], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Stanisław Giniusz'' (1803 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&w=23lt&rid=S&exac=1&search_lastname=Giniusz&search_lastname2=&from_date=&to_date=&bdm=S&rpp1=&ordertable= Wilno św. Kazimierza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Kazimierz Genaszewicz'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Genaszewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Świsłocz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Urszula Gieniusz'' (1820 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gieniusz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Komaje k. Postaw], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Яшка Кіншавіч — [[кернаў]]скі баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Пецька Гінюшавіч — [[Горадня|гарадзенскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Станіслаў Кіншавіч — [[Відуклі|відуклеўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў попісе войска ВКЛ 1528 году * Станька і Петка Кінюшавічы — [[Горадня|гарадзенскія]] баяры, якія ўпамінаюцца паміж 1536 і 1537 гадамі * Мальгарэта Юр’еўна Кіншовіч Скірдвойнава — [[Расены|расенская]] [[Зямяне|зямянка]], якая ўпамінаецца ў 1598 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 5. ― Вильна, 1907. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=FshZAAAAcAAJ&q=%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D1%88%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D1%88%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 1].</ref> * Баляслаў Генюш (Geniusz) — шляхціч зь [[Бельскі павет (Гарадзенская губэрня)|Бельскага павету]], высланы ўладамі [[Расейская імпэрыя|Расейскай імпэрыі]] ў [[Табольск]]<ref>Bozik E. Bohaterowie sprzed 150 lat // Powstanie 1863. Podlaskie epizody. — Supraśl, 2014. S. 370.</ref> * Васіль Генюш (1911—1937) — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Зэльва|Зэльвы]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных Белорусский «Мемориал»<</ref> * Кірыл Генуш (1913—?) — беларус з ваколіцаў [[Лагішын]]а, які пацярпеў ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index4.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Архангельской обл.»</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны з суфіксам ш}} {{Імёны з асновай гін}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 9grzzlgdvlr4ud33kio1045ahz30c17 0 275672 2673540 2669635 2026-06-11T18:58:42Z ~2026-34468-82 98259 2673540 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Гардзь |лацінка = Hardź |арыгінал = Hardt |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Гарт, Арда, Арт |вытворныя = |зьвязаныя = [[Гардэль]], [[Гардзіна (імя)|Гардзіна]], [[Артавід]], [[Эртвін]], [[Гартман]] <br> [[Атарт]], [[Бальтарт]], [[Бінэрт]], [[Бэйнарт]], [[Бэргарт (імя)|Бэргарт]] / [[Бэрнард]], [[Вештарт]], [[Відарт]], [[Вінарт]], [[Вітарт]], [[Геверт]], [[Гейтарт]], [[Гергард|Гіргарт]], [[Гітарт]], [[Готарт]], [[Доўнарт]], [[Доўтарт]], [[Каштарт]] / [[Кестарт]], [[Кінэрт]], [[Кінтарт]], [[Конарт]], [[Леварт]] / [[Леанард|Ленарт]], [[Любарт (імя)|Любарт]], [[Мінард|Менарт]], [[Монтарт]], [[Мэйнарт]], [[Нанарт]], [[Невярд]], [[Нітарт]], [[Рымард]], [[Сутарт]], [[Эйтарт]] }} '''Гардзь''' (''Арда''), '''Гарт''' (''Арт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гарт, Герта або Арда (Hart, Herto, Ardo, Hardt) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hartil%2C+Hertilo#v=snippet&q=Hartil%2C%20Hertilo&f=false S. 752].</ref>. Іменная аснова -гард- (-гарт-, -арт-) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hardus 'моцны, цьвёрды'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 61.</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 123.</ref>. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Гардэль|Гардэль (Гертэль, Эртэль)]], [[Гардзіна (імя)|Гардзіна (Гардына)]], [[Артавід]], [[Эртвін]], [[Гартман|Гартман (Гертман, Эртман, Эрдман)]], [[Атарт]], [[Бальтарт]], [[Бутэрт]], [[Бэйнарт]], [[Бэргарт (імя)|Бэргарт]], [[Бэрнард]], [[Вештарт|Вештарт (Віштарт, Вістарт, Вестэрт, Вештард)]], [[Відарт]], [[Вінарт]], [[Вітарт]], [[Геверт]], [[Гейтарт]], [[Гітарт]], [[Готарт]], [[Доўнарт]], [[Доўтарт]], [[Каштарт|Каштарт (Гастарт)]], [[Кестарт|Кестарт (Гештарт)]], [[Кінэрт]], [[Конарт|Конарт (Кунэрт)]], [[Леанард|Ленарт (Леанард, Ленард, Лінард)]], [[Любарт (імя)|Любарт (Любэрт, Лібарт, Лібэрт)]], [[Мінард|Менарт]], [[Монтарт]], [[Мэйнарт |Мэйнарт (Мэйнард)]], [[Нанарт|Нанарт (Нангарт, Ненарт)]], [[Невярд]], [[Нітарт]], [[Сутарт]]. Адзначаліся германскія імёны Hardell (Ertel), Hardin, Hartvid, Hertwin (Artwin), Hartman (Hertman, Ertman, Erdmann), Atard, Baltardus (Balthart), Botard, Beynart, Berhard, Bernard, Westhard (Guistardus), Vidart, Winard (Winhart), Witart, Gewert, Gaiterda, Gidheard, Gotard, Dannert, Deutert (Dautert), Kastert (Gastart), Gisteard, Kinnert, Konert (Kunert), Lennart (Leonard, Linard), Liubhart (Liebert), Mennert, Mundert (Mundhart), Meinart (Meynard), Nanhart (Nennert), Niviard, Nitart, Sutardus. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Hert, Herhard (Herart), Hartko<ref name="SEMSNO-7-249">Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 249.</ref>, Hartel (Hertel, Hertyl), Hertelin, Hartman<ref name="SEMSNO-7-249"/>, Bernhard (Bernart), Borghard (Borkhard), Danhard (Denhart), Eghard (Ekard, Ekhard), Gerhard (Gerard, Girhard, Gerherd), Ginthart, Godehart (Gotehart, Gotart, Gotart), Kunard, Leonhard (Lenard, Lenart, Lenert), Libart, Lubhard (Lubart, Lubart), Medardus, Meinhart (Mainard, Meinart), Nitart (Nitert), Othart, Rychard, Rynard, Unard, Wernhard (Wernard), Wichard, Winard, Wirhard, Zygart (Zegart)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 93.</ref>. У Чэхіі гістарычна бытавалі германскія імёны Artolt, Hartovik<ref>Svoboda J. Bemerkungen über alttschechische Personennamen deutscher Herkunft // Onomastica Slavogermanica. III. — Berlin, 1967. S. 37.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавалі імёны: ''Ardan''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Ardanius<ref name="Morlet-1971-124">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>}}, ''Artung''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Hartung (Arding)<ref name="Fo-1900-752">Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hartung#v=snippet&q=Hartung&f=false S. 752].</ref>}}, ''Ardete''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Hardidus<ref name="Fo-1900-752"/>, Ardeta<ref>[https://celtiberia.net/es/biblioteca/?id=1670&cadena=Mara Antroponimia Altomedieval en Galicia (4ª Ed.)], Celtiberia.net — Prehistoria, Protohistoria e Historia antigua</ref>}}, ''Artman''{{Заўвага|Адзначалася старажытнае германскае імя Artman (< Hardman)<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Artman+Hardman#v=snippet&q=Artman%20Hardman&f=false S. 755].</ref>}}<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=RdZD6OjYXgoC&q=Artman#v=snippet&q=Artman&f=false S. 13].</ref>. У 1604 годзе ў [[Каралявец]]кім унівэрсытэце навучаўся ''Guilhelmus Hart, Regiomontanus Borussus'', у 1623 годзе — ''Jacobus Harderus, Dantiscanus Borussus''<ref>Die matrikel der Universität Königsberg i. Pr. Bd. 1: Die Immatrikulationen von 1544—1656. — Leipzig, 1910. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=-sZYzw8knMEC&q=Hart#v=snippet&q=Hart&f=false S. 166, 276].</ref>. Імя Гард бытавала ў ваколіцах [[Клайпеда|Мэмэлю]]: ''[[Гедзімін (імя)|Gedmynne]] Harde… Gedmyn Harde'' (1511—1520 гады)<ref>Rowell S. C. Aspects of settlement in the Klaipėda District (Memelland) in the late fifteenth and early-sixteenth centuries // Acta historica universitatis Klaipedensis. T. 11, 2005. P. 32—33.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Kirylina Hardziewiczowa wdowa'' (1688 год)<ref>Obst J. Rachunki miasta Wilna // Litwa i Ruś. Z. 7—9, 1913. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=q1tAAQAAMAAJ&q=Hardziewiczowa#v=snippet&q=Hardziewiczowa&f=false S. 108].</ref>; ''defuncti Ordowicz, parochis [[Даўгелішкі|Dawgieliscensis]]'' (20 красавіка 1700 году)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 139.</ref>; ''Hartowicz'' (1779 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/Daugieliszki_chrzciny_1774_90.pdf Spis rodziców dzieci urodzonych w Daugieliszkach w latach 1774—1790]</ref>; ''Wiktory Hardziewicz, kom. mozyr.'' (21 жніўня 1780 году)<ref>Akta sejmiku kowieńskiego z lat 1733—1795. — Warszawa, 2019. S. 328.</ref>; ''Ewa Artowicz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Artowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Lida], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Katarzyna Ardowicz'' (1835 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=23lt&rid=S&search_lastname=Ardowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Podbrzezie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Prakseda Ardo'' (1842 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Ardo&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Opsa], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Wincenty Hardziewicz'' (1896 год)<ref>[https://oldpomnik.by/2017/04/03/wincenty-haboziewicz-vinczenty-habozevich/ Wincenty Hardziewicz (Винценты Гардевич)], Старые памятники в Слуцке</ref>{{Заўвага|Таксама: * Гертык, Гарцік, Гардзейка (адзначалася германскае імя Hertig, Hartig, Hardke<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Hertig#v=snippet&q=Hertig&f=false S. 36].</ref>, Herteke<ref>Knudsen G. Danmarks gamle personnavne. Bd. 1: Fornavne. — København, 1948. S. 539.</ref>): ''державъцы [[Радунь|радунскому]] Яну Герътику'' (15 лістапада 1569 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|52к}} P. 104.</ref>, ''Anna Hardziejko'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Hardziejko&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Krzemienica], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, у актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпамінаўся маёнтак Гарцікі або Паязора ў [[Рэчыцкі павет|Рэчыцкім павеце]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 185.</ref>; * Ердан (адзначалася старажытнае германскае імя Ardanius<ref name="Morlet-1971-124"/>): ''пани Альжъбеты Ердановны… малъжонъки моее милое Алжъбеты Ердановъны'' (5 красавіка 1562 году і 2 верасьня 1565 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|46к}} С. 164—166.</ref>; * Артвіл (адзначалася старажытнае германскае імя Ardoildis<ref>Gantier V. La langue, les noms et le droit des anciens Germains. — Berlin 1901. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3xYZWJtuJm4C&q=Ardoildis#v=snippet&q=Ardoildis&f=false P. 328, 376].</ref>): ''homines nostros districtus [[Мерач|Merecensis]]… Suthka Ortwiłowicza'' (16 жніўня 1511 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|11к}} P. 99.</ref>; * Ердат (адзначалася германскае імя Hartot<ref>Vroonen E. Les noms de famille de Belgique. Vol 2: Dictionnaire étymologique des noms de famille de Belgique. — Bruxelles, 1957.</ref><ref>[https://justitia-veritas.be/justitia-veritas/belgique/histoire/dictionnaire-noms-belges-woordenboek-belgische-familienamen/h/ H], Dictionnaire de tous les noms de famille belges</ref>): Стэфан Янавіч Ярдат — [[Расены|расенскі]] [[зямяне|зямянін]], які ўпамінаюцца ў 1593 годзе<ref>Опись документов Виленского центрального архива древних актовых книг. Вып. 3. ― Вильна, 1904. С. 72.</ref>; * Гертмонт, Артмонт (адзначаліся старажытныя германскія імёны Hardmunt і Hartmant<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Hartmant+Hardmunt#v=snippet&q=Hartmant%20Hardmunt&f=false S. 756].</ref>): ''Onufry Artmont?'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Artmont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Nacza], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, ''Julian Hertmont'' (1836 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Hertmont&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wilno św. Rafała], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>}}. == Носьбіты == Гардзевічы<ref>[http://www.nobility.by/families/h/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Г], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> (Hardziewicz) гербу [[Кораб (герб)|Кораб]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род з [[Слонімскі павет|Слонімскага павету]]<ref>Uruski S. Rodzina, herbarz szlachty polskiej. T. 5. — Warszawa, 1908. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=ofYLAQAAMAAJ&q=Hardziewicz#v=snippet&q=Hardziewicz&f=false S. 108].</ref>. На [[Віленскі павет (ВКЛ)|гістарычнай Віленшчыне]] існавала вёска Ардзішкі (''Ardziszki'')<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/kiernow1864.pdf Spis miejscowości oraz nazwisk mieszkańców parafii kiernowskiej w 1864 r.], Genealogia Wileńszczyzny</ref>. На 1910 год існаваў хутар Гарт у Клімавіцкім павеце Магілёўскай губэрні<ref>Список населенных мест Могилевской губернии. — Могилев, 1910. С. 76.</ref>. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай гард}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] in7nl81qbfaa4ronnckjwugkzze0t8v 0 275839 2673543 2668761 2026-06-11T19:08:59Z ~2026-34468-82 98259 2673543 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґінтш |лацінка = Gintš / Hintš |арыгінал = Gentsch |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гента (імя)|Gento]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -ш- (-sch-)}} |варыянт = Гінч, Кендыш, Кендысь |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Гінтш''' (''Кендыш''), '''Гінч''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гентш або Генч (Gentsch) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Eule R. Germanische und fremde Personennamen als heutige deutsche Familiennamen // Festschrift zu dem fünfzigjährigen jubiläum des Friedrichs-realgymnasiums in Berlin. — Berlin, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=TTFOAAAAYAAJ&q=Gent+z+sch+#v=snippet&q=Gent%20z%20sch&f=false S. 30].</ref>. Іменная аснова [[Гента (імя)|-генд- (-гент-, -гінт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гінтэр]], [[Ягінт|Агінт]], [[Эйгінт]]; германскія імёны Genter, Aginto, Eigint) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] gands 'посах', пераноснае 'чары'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала прозьвішча Gentsch<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=GENTSCH&ofb=freystadt&modus=&lang=de GENTSCH], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Gyntsche von Erogeln'' (13 чэрвеня 1406 году)<ref>{{Літаратура/Кодэкс эпісталярны Вітаўта (1882)|к}} [https://books.google.by/books?hl=ru&id=0jchAQAAMAAJ&q=Gyntsche+von+Erogeln#v=snippet&q=Gyntsche%20von%20Erogeln&f=false S. 128].</ref>; ''Elżbieta Gincz'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Gincz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Porozów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Anastasia Kiendyś'' (1835 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Kiendy%C5%9B&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Omelaniec (prawosł.)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Гінтш (Гінч) — [[Ліцьвіны|літоўскі баярын]] з [[Эйрагола|Эйраголы]], які ўпамінаецца ў 1406 годзе * Віктар Кендыш (1923—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Баранавічы|Баранавічаў]], які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index11.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Республики Татарстан</ref> == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны з суфіксам ш}} {{Імёны з асновай генд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 7649dw0hwnw29eusze6se2bh6vfzsq1 0 275994 2673505 2668582 2026-06-11T14:29:44Z ~2026-34319-90 98245 /* Паходжаньне */ 2673505 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Гадар |лацінка = Hadar |арыгінал = Hader |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гадзь|Had]] + [[Гір|Heri]] |варыянт = Ядар, Атар, Эдар |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Гадар''', '''Ядар''' (''Атар'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Адэр, Адар, Гатар або Гадэр (Ader{{Заўвага|Паводле назваў мясцовасьціў Adersleva, Aderstede}}, Adar<ref>Kapff R. Deutsche Vornamen: mit den von ihnen abstammenden Geschlechtsnamen sprachlich erläutert. — Nürtingen am Neckar, 1889. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=i13cviZ0xYoC&q=Adar#v=snippet&q=Adar&f=false S. 16].</ref>, Hathari<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 343.</ref>, Hader) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA229&dq=Hadheri+Hader+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiV3LH44LyCAxXPhv0HHZpzA4UQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Hadheri%20Hader%20namenkunde&f=false S. 156, 229].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Гадзь|-гад- (-ад-, -ат-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ядвіга]], [[Гатман]], [[Бэрнат|Бернат]]; германскія імёны Hadwig, Hadoman, Bernat) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *haþus<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 70.</ref>, германскага hathu 'бой'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 87.</ref>, а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Бутко Ядорвичъ'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 83.</ref>; ''Jatry'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Tomasz Atorowicz'' (1805 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Atorowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Wilno śś. Piotra i Pawła], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Dominik Attar'' (1806 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Attar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bolsie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Atarowicz'' (1811 год)<ref>[https://kresy.genealodzy.pl/zbior/spis_rewizyjny_troki_%201811.pdf Ревизские Сказки — Spis rewizyjny, Troki 1811]</ref>; ''Joanna Atar'' (1834 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Atar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Świsłocz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Буцейка|Бутка]] Ядарвіч — баярын [[Ковенскі павет (ВКЛ)|Ковенскага павету]], які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Павал Эдар (1883—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Слонім]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index27.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref> Гадаровічы — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/h/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Г], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Гадзь|Гата]] * [[Гір|Геры]] == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай гад}} {{Імёны з асновай гер}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] otbcnp40ijojv6ipcrl0z66bm9jz9l0 0 276002 2673563 2592391 2026-06-11T20:10:58Z ~2026-34468-82 98259 2673563 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ґайдэль |лацінка = Gajdel / Hajdel |арыгінал = Gaidel |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Гайд|Gaido]] + [[суфікс]] з {{nowrap|элемэнтам -л- (-l-)}} |варыянт = Гейтыла, Гайдзель, Гайдзіл, Гейдэль |вытворныя = [[Гедзель]] |зьвязаныя = }} '''Гайдэль''' (''Гайдзель'', ''Гайдзіл''), '''Гейтыла''' (''Гейдэль'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Гайдул або Гайтыл, пазьней Гайдэла, Гайдэль або Гайтэль (Gaidulus<ref>Bruckner W. Die Sprache der Langobarden. — Strassburg, 1895. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=pOwSOFBgFfQC&q=Gaidulus#v=snippet&q=Gaidulus&f=false S. 251].</ref>, Geitill<ref>Lind E. H. Norsk-isländska dopnamn ock fingerade namn från medeltiden. — Uppsala, 1915. S. 324.</ref>, Gaedello<ref>Morlicchio E. Onomastica germanica in Italia meridionale // Dictionnaire historique des noms de famille romans. — Tübingen, 1990. P. 118.</ref>, Gaidel, Geidel, Geitel) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Gottschald M. Deutsche Namenkunde: Unsere Familiennamen nach ihrer Entstehung und Bedeutung. — Berlin, 1982. [https://books.google.by/books?id=FgYREAAAQBAJ&pg=PA196&dq=Geidel+namenkunde&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwis_-6Is76CAxVeiv0HHRI1DuUQ6AF6BAgMEAI#v=onepage&q=Geidel%20namenkunde&f=false S. 196].</ref>. Іменная аснова [[Гайд|-гайд- (-гайт-, -гейт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Гейдар]], [[Гейтарт]], [[Гайдэман]]; германскія імёны Geiter, Gaiterda, Geidemann) паходзіць ад германскага gaid '[[рагаціна]], дзіда'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 97.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала імя Гейдэль (Гейдыл): ''Geidel / Geydil'' (1407 год)<ref>Trautmann R. Die altpreußischen Personennamen. — Göttingen, 1925. S. 31.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Gojdził'' (1545 год)<ref>Słownik historycznych nazw osobowych Białostocczyzny (XV—XVII w.). T. 1: A—O. — Białystok, 1997. S. 98.</ref>; ''отъ границы бояръ Кгейтиловичовъ'' (1554 год)<ref>Археографический сборник документов, относящихся к истории Северо-западной Руси. Т. 8. — Вильна, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=J2dcAAAAcAAJ&q=%D0%95%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A#v=snippet&q=%D0%95%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D0%BE%D0%B2%D1%8A&f=false С. 39].</ref>; ''Marczin Goidzieliewic'' (1558 год)<ref>Писцовая книга Гродненской экономии с прибавлениями, изданная Виленской Комиссией для разбора древних актов. Ч. 1. — Вильна, 1881. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=Hvt6OUpCnNoC&q=Goidzieliewic#v=snippet&q=Goidzieliewic&f=false С. 6].</ref>; ''s Piotręm Goydelęm'' (12 кастрычніка 1561 году)<ref>Istorijos archyvas. T. 1: XVI amžiaus Lietuvos inventoriai. — Kaunas, 1934. P. 579.</ref>; ''do Gajdela'' (30 сьнежня 1608 году)<ref>Lebedys J. Lietuvių kalba XVII—XVIII a. viešajame gyvenime. — Vilnius, 1976. P. 27.</ref>; ''Gaydela… Gaydelewicz'' (1671—1681 гады)<ref>Zinkevičius Z. Lietuvių antroponimika: Vilniaus lietuvių asmenvardžiai XVII a. pradžioje. — Vilnius, 1977. P. 139.</ref>; ''Gaydele… Gaydziele'' (1744 год)<ref>[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Jan Giejdel'' (1809 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=S&w=22br&rid=S&search_lastname=Giejdel&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Świsłocz Górna (Franciszkańska)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Крыштап Гайдэлевіч — жыхар [[Вільня|Вільні]], які ўпамінаецца ў 1679 годзе<ref>Frejlich K. Pod przysądem horodnictwa wileńskiego. O jurydyce i jej mieszkańcach w XVII wieku. — Toruń, 2022. S. 173, 209.</ref> * Казімер Гейдэль (''Gejdel'') — уладальнік гаспадаркі ў Яданцах каля [[Падбярэзьзе (Віленскі павет)|Падбярэзьзя]] на 1931 год<ref>Ryszard Sys, [https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/spis_gosp_1928_38_wilenskie.pdf Właściciele gospodarstw rolnych w woj. wileńskim w latach 1928—1939], publikacje «Pisarza hipotecznego zawarte w Dzienniku Województwa Wileńskiego za lata 1928—1939»</ref> Гайдэлі або Гайдзелі (Gajdel, Gajdziel) — прыгонныя зь вёсак [[Баяры (вёска)|Баяраў]], [[Дзедзішкі|Дзедзішкаў]], [[Лабунцы|Лабунцаў]] і [[Новікі|Новікаў]] (каля [[Даўгелішкі|Даўгелішкаў]]), якія ўпамінаюцца ў XIX стагодзьдзі<ref>Malewski Cz. Rodziny szlacheckie na Litwie w XIX wieku. — Warszawa, 2022. S. 107, 116, 215.</ref>. Назву [[Гайдэлішкі]] маюць вёскі на [[Браслаўскі павет|гістарычнай Браслаўшчыне]]. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны з суфіксам л}} {{Імёны з асновай ґайд}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 4j1xkm38m4ltduek6pffwosbx6iwapl 0 276293 2673547 2672551 2026-06-11T19:29:48Z ~2026-34468-82 98259 2673547 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Маста |лацінка = Masta |арыгінал = Masto |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |варыянт = Масьць, Машт, Мешт, Мост, Мосьць, Мэйшт, Міст |вытворныя = |зьвязаныя = [[Масьціла]], [[Масьцін]], [[Мастаўт]], [[Масьцівіл]] }} '''Маста''' (''Масьць'', ''Машт'', ''Мешт'', ''Міст''), '''Мост''' (''Мосьць'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Маста (Masto) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref name="Morlet-1985-410">Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 410.</ref>. Іменная аснова маст- паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] maists 'найбольшы'<ref name="Morlet-1985-410"/> або [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] mast 'доўгая жэрдка'<ref>Gamillscheg E. Romania Germanica. Bd. 2: Die Ostgoten. Die Langobarden. Die altgermanischen Bestandteile des Ostromanischen. Altgermanisches im Alpenromanischen. — Berlin und Leipzig, 1935. S. 100.</ref>{{Заўвага|Польска-летувіская аўтарка Юстына Вальковяк прызнае брак адэкватнага тлумачэньня іменнай асновы -міш- (-між-) зь [[Летувіская мова|летувіскай мовы]]<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 23.</ref>}}. Сярод [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] бытавалі імёны [[Масьціла|Масьціла (Масталь)]], [[Масьцін]]. Адзначаліся германскія імёны Mastilo (Mastal), Mastin. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскіх імёнаў Maszt і Miszt<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 171, 176.</ref>. У [[Прусія|Прусіі]] бытавала прозьвішча Mast<ref>[https://www.online-ofb.de/namelist.php?nachname=MAST&ofb=freystadt&modus=&lang=de MAST], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Mosztiszky'' (9 траўня 1397 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-1к}} S. 47.</ref>; ''[[Пералая|перелаичане]] на имя [[Ямант|Ямонтъ]] Мостевичъ'' (22 красавіка 1496 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 138.</ref>; ''чоловеки у Лынкгъменех… а Мостя'' (23 чэрвеня 1498 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 185.</ref>; ''чоловеки в Троцкомъ повете у в [[Аліта|Олитскои]] волости на имя [[Рак (імя)|Рачка]] а [[Бота|Бутя]] а Мостухна [[Мантрым (імя)|Монтримовичовъ]]'' (11 верасьня 1504 году)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|6к}} P. 314.</ref>; ''Анъдрея Мостовичъ''<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 172.</ref> (1528 год); ''Юръи Олехновичъ з Мештовичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%40%D0%9C%D0%B5%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%40%D0%9C%D0%B5%D1%88%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 868].</ref>; ''Stefan Mostowicz'' (1621 год)<ref>{{Літаратура/Рэестры попісу паспалітага рушэньня шляхты ВКЛ з 1621 году (2015)|к}} S. 97.</ref>; ''z majętności Meysztowicz''<ref>Krakowski S. Wykaz podatku podymnego powiatu wołkowyskiego z r. 1690 // Wiadomości Studium Historii Prawa Litewskiego. T. 1, 1938. S. 226.</ref>, ''Matiasz Mosztowicz''<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 75.</ref> (1690 год); ''Mesztowicze'' (1744 год)<ref name="DWil-1744">[https://pawet.net/library/history/city_district/religion/d_1744/diecezja_wile%C5%84ska,_1744.html Diecezja Wileńska, 1744], [[Pawet]], 20 лютага 2011 г.</ref>; ''Katarzyna Mastowicz'' (1776 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=8087&search_lastname=Mastowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Kroże], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszek Masta'' (1801 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Masta&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Aleksandrów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>{{Заўвага|Таксама: * Масьцейка, Мастыка, Місьціх: ''nobilibus… Johanne Mostykowicz'' (28 лютага 1496 году)<ref>{{Літаратура/Дыпляматычны кодэкс Віленскай катэдры і дыяцэзіі|1-3к}} S. 766.</ref>, ''Иванъ Мостыка'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 156.</ref>, ''Станиславъ Мистиховичъ… Матысъ Мистиховичъ'' (1567 год)<ref>Литовская метрика. Отд. 1. Ч. 3. — Петроград, 1915. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=3Ih5AqeL2iwC&q=%D0%9C%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A#v=snippet&q=%D0%9C%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87%D1%8A&f=false С. 934].</ref>, ''Mosteyki'' (1744 год)<ref name="DWil-1744"/>, Андрэй Мастыка — беларускі гісторык; * Містан, Міштун: ''Mikołaj Mistanowicz'' (1667 год)<ref>Błaszczyk G. Herbarz szlachty żmudzkiej. T. 4. — Warszawa, 2015. S. 160.</ref>, ''Misztuny wieś'' (1831—1863 гады)<ref>[https://genealogia.lt/pdfs/parolk.pdf Parafia olkienicka], Genealogia Wileńszczyzny</ref>; * Маштвід: ''Daniel Lutyk na miejscu rodzica z Mosztwidów'' (1690 год)<ref>Metryka Litewska. Rejestry podymnego Welkiego Ksiestwa. Księstwo Żmudzkie 1690 r. — Warszawa, 2009. S. 151.</ref>; * Мэйштар, Мостэр, Містэр: ''Magdalena Meysztarowa'' (1619­—1690 гады)<ref>Maciejauskienė V. Gruzdžių pavardės: istorija ir dabartis // Lietuvos lokaliniai tyrimai. 2010. P. 6.</ref>, ''Elżbieta Misterewicz'' (1815 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Misterewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Świsłocz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>, Адольф Мостэр — [[Зямяне|зямянін]] [[Менская губэрня|Менскай губэрні]], прадстаўлены ў 1863 годзе<ref>[http://kalinouski.arkushy.by/library/rok_1863_na_mienszczynie/125.htm № 125. Спісы шляхты, прадстаўленыя паміж 15.X.1863 і 15.X.1864 улучна], Сьвіслацкія аркушы</ref>, Антон Містэровіч (1904—?) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Ваўкавыск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладаў СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Архангельской обл.»</ref>; * Міштарт: ''Дашко Мишътортович кон. Юри Миштортовичъ кон.'' (1528 год)<ref>{{Літаратура/Літоўская мэтрыка|523к}} С. 160.</ref>}}. == Носьбіты == * Андрэй Моставіч (Мастовіч) — [[Ясвойна|ясвойнаўскі]] баярын, які ўпамінаецца ў [[Попісы войска Вялікага Княства Літоўскага|попісе войска Вялікага Княства Літоўскага]] 1528 году * Буцька Мосьцевіч (Масьцевіч) і Юры Моставіч (Мастовіч) — жыхары [[Жамойцкае староства|Жамойцкага староства]], якія ўпамінаюцца ў 1537—1538 гадох<ref>Mackavičius A. Žemaitijos valsčių surašymas 1537—1538 m. — Vilnius, 2003. [https://books.google.by/books?id=lNIiAQAAIAAJ&q=%22%D0%9C%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%91%D1%83%D1%82%D0%BA%D0%BE%22+%D0%9C%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%AE%D1%80%D0%B8&dq=%22%D0%9C%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%91%D1%83%D1%82%D0%BA%D0%BE%22+%D0%9C%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87+%D0%AE%D1%80%D0%B8&hl=ru&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwixnbGE-dWCAxWaxQIHHVxYAqYQ6AF6BAgHEAI P. 418].</ref> * Стэфан Мастовіч — шляхціч Жамойцкага староства, які ўпамінаецца ў 1621 годзе * Сьцяпан Мастовіч (1911—?) — [[Беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Пінск]]у, які [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|пацярпеў ад уладай СССР]]<ref>[[Леанід Маракоў|Маракоў Л.]] Рэпрэсаваныя медыцынскія і ветэрынарныя работнікі Беларусі. 1920—1960. — {{Менск (Мінск)}}, 2010. С. 396.</ref> * Яўгеньня Місьцевіч (1914—?) — беларуска зь [[Пінск]]у, якая пацярпела ад уладаў СССР<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index13.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], База данных «Польские спецпереселенцы в Архангельской обл.»</ref> Мастовічы (Mostowicz) гербу [[Даленга (герб)|Даленга]] — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Ciechanowicz J. Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego. T. 6. — Rzeszów, 2006. S. 245.</ref>. Мяштовічы — літоўскі шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/m/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на М], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. Мэйштовіч (Meysztowicz) — прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах [[Сувалкі|Сувалкаў]]<ref>Professor Jerzy Wisniewski, [http://www.mem.net.pl/stg/family_names.htm List of the XIXth century Suvalki region family names], Suwalki Genealogical Society</ref>. У [[Прусія|гістарычнай Прусіі]] існуе вёска [[Машты]], на [[Слонімскі павет|гістарычнай Слонімшчыне]] — [[Мештавічы]]. == Заўвагі == {{Заўвагі}} == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Германскія імёны-асновы}} {{Імёны з асновай маст}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 8654ydety5d30wt5ogtusb8xpl29y05 0 276490 2673585 2465270 2026-06-11T21:16:54Z PRChina Taiwan 98239 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 2673585 wikitext text/x-wiki [[Файл:First Sculpture of Our Lady of Fatima.jpg|значак|Фігурка Маці Божай Фатымскай]] '''Маці Божая Фатымская''' ({{Мова-pt|Nossa Senhora de Fátima}}, ад гораду [[Фатыма (горад)|Фатыма]] ў [[Партугалія|Партугаліі]]) — вобраз Багародзіцы. У 1917 годзе яна шэсьць разоў зьяўлялася ў Фатыме тром пастушкам — Лючыі (''Луцыі'') (Lúcia Santos), Гіяцынце (Jacinta Marto) і Францішку (Francisco Marto). Падчас апошняга адкрыцьця Багародзіца сказала: «Я Маці Ружанца» (або «Панна Ружанца»). У 1930 годзе каталіцкая царква афіцыйна вызнала гэтыя падзеі, як цудоўнае адкрыцьцё, якое не супярэчыць дактрыне. == Падзеі == [[Файл:ChildrensofFatima.jpg|значак|Дзеці, якія бачылі Маці Божую: Лючыя, Францішак, Гіяцынта]] 5 траўня 1917 году, у разгар [[Першая сусьветная вайна|Першай сусьветнай вайны]], Папа [[Бэнэдыкт XV]] у сваім лісьце да вернікаў заклікаў людзей прасіць Найсьвяцейшую Дзеву Марыю, каб яна паклала канец ваенным жахам у Эўропе. {{Цытата|…нам трэба, больш чым калі б там ні было, у гэты жудасны час паслаць прашэньне да Вялікай Маці Божай ад яе самых адданых дзяцей. Да Марыі, Маці Міласэрнасьці, усемагутнай у Сваёй міласьці. Хай уздымаюцца малітвы тых, што любяць і адданых ёй з усіх куткоў Зямлі — з велічных храмаў і маленькіх капліц, з каралеўскіх палацаў і сядзіб багатыроў, гэтак жа як з хатак беднякоў — адусюль, дзе толькі знаходзіць прытулак верніца душа, з прасякнутых крывёю раўнін і мораў. Хай данясуцца да яе жудасныя крыкі жонак і маці, стогны нявінных малютак, ўздыхі кожнага шчырага сэрца: каб яе пяшчота і блажэнная клопат спусьціўся да нас і спакой, пра які мы просім, запанаваў у нашым пакутлівым сьвеце.}} Праз 8 дзён трое непісьменных дзяцей распавялі, што бачылі Багародзіцу непадалёк ад вёскі Фатыма ў Партугаліі. Каля поўдня 13 траўня 1917 году Маці Божая ўпершыню зьявілася тром пастушкам — Лучыі, Гіяцынце і Францішку, якія гналі на пашу статак авечак. Найсьвяцейшая Панна папрасіла дзяцей прыходзіць на тое ж месца 13-га чысла кожнага месяца. Перададзенае ім пасланьне ўтрымлівала заклік да пакаяньня за штодзённыя грахі, да малітвы на ружанец у тых жа намерах і да пасьвячэньня сьвету яе Беззаганнаму Сэрцу. Пры кожным чарговым наведваньні Маці Божая настойвала на штодзённай малітве на ружанцы. У жніўні Найсьвяцейшая Багародзіца паабяцала пацьвердзіць праўдзівасьць сваіх адкрыцьцяў бачным знакам. Маці Божая пастаянна заклікала дзяцей маліцца аб навяртаньні грэшнікаў, зьдзяйсьняць у гэтых намерах добрыя справы і маліцца Ружанцам. 13 кастрычніка, падчас апошняга фатымскага аб’яўленьня, адбыўся цуд — так званы «танец сонца». Сьведкамі гэтага сталі дзесяткі тысяч людзей, якія адмыслова сабраліся ў Кова-да-Ірыя; гэты фэномэн можна было назіраць за многія кілямэтры ад эпіцэнтру падзей. Найсьвяцейшая Панна назвала сябе тады царыцай Ружанцу, а потымм дадала: «неабходна, каб людзі навярталіся, каб яны пакаяліся ў сваіх грахах … каб больш не абражалі нашага Госпада, якога і так зьневажаюць бязьмерна». Дзева Марыя таксама распавяла 10-гадовай Лучыі тры так званыя «таямніцы». Другая з іх, абвешчаная 13 ліпеня, мела характар прароцтва. Багародзіца казала аб хуткім заканчэньні першай сусьветнай вайны, пачатку новай вайны, калі людзі не пакаюцца, і аб выключным значэньні гэтых падзей для Расеі XX стагодзьдзя. == Апісаньне вобразу Божай маці == [[Файл:Catholic medallion Our Lady of Fatima.jpg|значак|Каталіцкі мэдальён з выявай Маці Божай Фатымскай]] Выявы Дзевы Марыі, зробленай пасьля яе зьяўленьня, няма. Таксама, нягледзячы на прысутнасьць вялікай колькасьці людзей падчас апошніх зьяўленьняў, яе ніхто не бачыў. Адзіныя сьведкі — трое дзяцей Лючыя (10 гадоў), Францішак (9 гадоў) і Гіяцынта (7 гадоў). Менавіта на аснове іх апавяданьняў быў адноўлены вобраз Божай Маці. Больш за ўсё інфармацыі падала Лючыя. Францішак бачыў, але ня чуў Багародзіцу (хоць словы Лючыі ён чуў, але ня чуў, што казала Найсьвяцейшая Дзева; ён толькі бачыў, як яна рухала вуснамі). Гіяцынта бачыла і чула. Лючыя бачыла, чула і размаўляла з Паннай Марыяй. Падчас шостага адкрыцьця Гіяцынта і Францішак бачылі толькі першую сцэну. Лючыяя бачыла ўсе тры. Лючыя апісала Божую Маці наступным чынам: Гэта была пані ў белай вопратцы, ярчэй сонца. Яна выпраменьвала сьвятло, ясьней і мацней за зьзянне крыштальнага куфля, поўнага крышталёва чыстай вады, скрозь які прабіваецца прамень палаючага сонца. На выгляд ёй было 15-18 гадоў. Яе твар быў настолькі прыгожым, што яго цяжка апісаць або параўнаць. Выраз твару — ні сумны, ні вясёлы; сур’ёзны, з выразам ўмеранага папроку. Рукі, складзеныя на грудзях пры малітве, былі накіраваны дагары. Адзеньне было нібы вытканае са сьвятла. Туніцы была белая, зьвязаная на шыі залатым ланцужком. Мантыя — таксама белая, абведзеная золатам; яна пакрывала галаву Багародзіцы і спускалася да пятак, ледзь дакранаючыся дубовых лісьця. Ні валасоў, і вушэй не было відаць. Яркае сьвятло так апрамяняў яе твар, што яго немагчыма было доўга сузіраць. З рук Панны Марыі зьвісаў ружанец. Зярняткі былі перлінамі, а на канцы — срэбны крыжык. == Культ == [[Файл:Our Lady of Fatima church in Baranavičy.jpg|значак|Касьцёл Фатымскай Божай Маці ў Баранавічах]] У 1930 годзе касьцёл афіцыйна прызнаў праўдзівасьць зьяўлення Багародзіцы ў Фатыме, але толькі ў кастрычніку 1942 году Папа Рымскі пасьля некалькіх цудатворных напамінаў часткова выканаў асноўнае Фатымскае распараджэньне ў дачыненьні да Расеі. Гэты акт станоўча паўплываў на ход [[Другая сусьветная вайна|Другой сусьветнай вайны]]. Цалкам Фатымскае распараджэньне выканаў толькі Папа [[Ян Павал II]] у 1984 годзе<ref>{{Cite web|url=http://dds.edu.ua/en/publications/publications/miscellaneous/1099-qand-a-great-sign-was-in-heavenq.html|title=«І знамення велике було на небі...» // Жива вода, № 10, 2012.|last=Бриндак|first=Ігор|date=|website=|publisher=|language=|accessdate=|archive-date=26 лютага 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220226120311/http://dds.edu.ua/en/publications/publications/miscellaneous/1099-qand-a-great-sign-was-in-heavenq.html}}</ref>. Вынік не замарудзіў сябе чакаць — да ўлады прыйшоў [[Міхаіл Гарбачоў|Гарбачоў]] і неўзабаве «імпэрыя Зла» разбурылася. Папа [[Піюс XII]] у свой час пасьвечаны на біскупа менавіта 13 траўня 1917 году, гэта значыць у першы дзень Фатымскіх зьяўленьняў. 31 кастрычніка 1942 году ён прысвяціў Беззаганнаму Сэрцу Марыі ўсё чалавецтва, і ў першую чаргу «тыя народы, пра якія Маці Божая Фатымская асаблівым чынам успамінала». Ян Павал II, наведаўшы Фатыму ў 1982 годзе, каб падзякаваць Багародзіцы за цудоўнае выратаваньне падчас замаху Алі Агджы на яго жыцьцё (замах адбыўся ізноў жа 13 траўня ў 1981 годзе), пажадаў абнавіць гэта прысьвячэньне. У нядзелю, 25 сакавіка 1984 году, падчас цырымоніі заканчэньня юбілейнага году адкупленьня, Ян Павал II вырашыў яшчэ раз абнавіць Прысьвячэньне сьвету Беззаганнаму Сэрцу Марыі. Сьвяты Айцец паўтарыў тое, што было Ўжо Зроблена ў Фатыме ў 1982 годзе, і асаблівым чынам прасіў аб нябеснай апецы над Расеяй. Біскупы ўсяго сьвету, духоўна салідарныя з Папам, адначасова паўтаралі словы малітвы. == Кроніка падзеяў == [[Файл:Santuário de Fátima (36) - Jul 2008 (cropped).jpg|значак|Санктурыят Маці Божай Фатымская]] * 13 траўня 1917 г. — адбылося першае аб’яўленьне Маці Божай тром пастушкам з Фатымы. * 13 кастрычніка 1917 г. — апошняе аб’яўленьне Маці Божай тром пастушкам з Фатымы, цуд Сонца. Цуд (так званы Танец Сонца) убачылі 70 000 чалавек, у тым ліку журналісты, якія вельмі скептычна ставіліся да падзеі і былі ўражаны гэтай зьявай. Журналіст Авэліна дэ Альмэйду з антыклерыкальнага часопіса ''O seculo'' шмат разоў паўтараў у сваім рэпартажы: «Я бачыў гэта… Я бачыў гэта…»<ref>Aleksandra Polewska [https://web.archive.org/web/20170930062102/http://www.opiekun.kalisz.pl/index.php?dzial=artykuly&id=3803 «Opiekun — Dwutygodnik Diecezji Kaliskiej»], 2013-11-06 www.opiekun.kalisz.pl</ref> * 28 красавіка 1919 г. — пачатак будаўніцтва капліцы на месцы аб’яўленьняў. * 13 кастрычніка 1921 г. — першы дазвол на цэлебрацыю Імшы ў гэтым месцы * 13 кастрычніка 1930 г. — біскуп Лейрыі дазволіў культ Маці Божай Фатымскай * 13 траўня 1931 г. — першае прысьвячэньне Партугаліі Беззаганнаму Сэрцу Марыі, зьдзейсьненае эпіскапатам краіны, ьзвязанае з аб’яўленьнямі * 31 кастрычніка 1942 г. — Пій ХІІ прысьвяціў сьвет Беззаганнаму Сэрцу Марыі. * 13 траўня 1967 г. — у 50-ю гадавіну аб’яўленьняў [[Павал VI (папа рымскі)|Павал VI]] накіраваўся ў Фатыму, каб прасіць міру ў сьвеце і еднасьці Касцёлу. * 12 і 13 траўня 1982 г. — Ян Павал ІІ накіраваўся ў Фатыму ў якасьці пілігрыма, каб падзякаваць за тое, што перажыў напад на Плошчы сьв. Пятра * 13 траўня 2000 г. — падчас свайго трэцяга падарожжа ў Фатыму Ян Павал ІІ бэатыфікаваў Францішка і Гіяцынту і абнародаваў зьмест трэцяй фатымскай таямніцы. * 12, 13 і 14 мая 2010 г. — санктуарый наведаў [[Бэнэдыкт XVI]] у рамках сваёй 15-й апостальскай пілігрымкі. * 12 і 13 мая 2017 г. — Францішак прыбыў у санктуарый на ўрачыстасьць 100-годзьдзя першага аб’яўленьня. Ён таксама кананізаваў Францішка і Гіяцынту Марта. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [http://fatimskayanavenna.blogspot.com/p/1917.html Зьмест аб’яўленьняў Маці Божай у Фатыме ў 1917 годзе] [[Катэгорыя:Маці Божая Фатымская| ]] [[Катэгорыя:Іканаграфія Багародзіцы|Фатымская]] [[Катэгорыя:Цудатворныя абразы Маці Божай]] [[Катэгорыя:Падзеі 1917 году]] ky6q009uxgguc5j7ce5mwnu0bivvmry 0 276523 2673501 2667774 2026-06-11T14:02:23Z ~2026-34319-90 98245 /* Паходжаньне */ 2673501 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Вінар |лацінка = Vinar |арыгінал = Winear |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Віна (імя)|Wino]] + [[Гір|Hari]] |варыянт = Вінер |вытворныя = [[Войнар]] |зьвязаныя = Harwin }} '''Вінар''' (''Вінер'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Вінар, пазьней Вінэр (Winear, Wiener) і Гарвін (Harwin) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Winear%2C+Wiener#v=snippet&q=Winear%2C%20Wiener&f=false S. 782, 1614].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Віна (імя)|-він-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бутывін|Бутвін]], [[Мантывін|Монтвін]], [[Радавін]]; германскія імёны Butwin, Mondawin, Radowin) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wins 'сябар', а аснова [[Гір|-гер- (-ер-)]] (імёны ліцьвінаў [[Герман (імя)|Герман]], [[Гунтэр]], [[Кіндэр]]; германскія імёны Herman, Gunter, Kinder) — ад гоцкага harjis<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 143.</ref>, германскага heri 'войска, загон' або гоцкага hairus<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 124.</ref>, германскага heru 'меч'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Winer (Winerus)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 7: Suplement. Rozwiązanie licznych zagadek staropolskiej antroponimii. — Kraków, 2002. S. 621.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Zagaie: Winar… czynsz płacą'' (1594 год)<ref>Акты издаваемые Виленской археографической комиссией. Т. 14. — Вильна, 1887. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=8cM7AQAAMAAJ&q=Zagaie+Winar+#v=snippet&q=Zagaie%20Winar&f=false С. 474].</ref>; ''Teresa Winar'' (1798 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Winar&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Świsłocz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * [[Мікалай Вінар]] (Вінер<ref name="Memaryjal">[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index3.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Белорусский «Мемориал»</ref>, 1912—1977) — [[беларусы|беларус]]<ref name="Memaryjal"/>, [[Наваградак|наваградзкі]] краязнаўца, заснавальнік школьнага гістарычна-краязнаўчага музэю ў [[Любча|Любчы]] == Глядзіце таксама == * [[Віна (імя)|Віна]] * [[Гір|Геры]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай він}} {{Імёны з асновай гер}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] hg1aik0axxo2qfd4w3mmssrtv3pird3 0 278413 2673605 2533928 2026-06-11T22:15:11Z PRChina Taiwan 98239 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */ 2673605 wikitext text/x-wiki [[Файл:Pie Grande.jpg|значак|Зьнішні выгляд.]] [[Файл:Reported Bigfoot sightings (updated).svg|значак|Рэгіёны сьведчаньняў сустрэч зь бігфутамі.]] '''Бігфут''' ({{мова-en|Bigfoot, вялікая стапа}}) — назва малпападобнага [[сысуны|сысуна]], які, магчыма, насяляе лясы паўночна-ціхаакіянскага рэгіёну [[Паўночная Амэрыка|Паўночнай Амэрыкі]]. Звычайна яго апісваюць як буйнога валасатага двухногага гамініда. Навуковая супольнасьць лічыць, што справаздачы пра бігфутаў — гэта сумесь фальклёру, памылковай ідэнтыфікацыі і махлярства<ref>{{cite book|title=Bigfoot Exposed: An Anthropologist Examines America’s Enduring Legend|url=https://archive.org/details/bigfootexposedan0000daeg_n9e1|last=Daegling|first=David J.|year=2004|publisher=Altamira Press|isbn=0-7591-0539-1|ref=Dae04|pages=[https://archive.org/details/bigfootexposedan0000daeg_n9e1/page/62 62]–63}}</ref>. Увогуле, навукоўцы адзначаюць, што адкрыцьцё такіх схаваных відаў вельмі малаверагодна, бо дзеля падтрыманьня памеру папуляцыі патрабуецца непраўдападобна вялікая колькасьць асобінаў<ref name="breedingpop">{{cite web|url=http://home.clara.net/rfthomas/news/bfhunting.html|title=Bigfoot hunting|author=Stephanie Earls|accessdate=2010-01-02|archiveurl=https://www.webcitation.org/61Aul0MIq?url=http://www.claranetsoho.co.uk/support/web-hosting/page-unavailable.html|archivedate=2011-08-24|deadurl=yes}}</ref>, а таксама таму, што кліматычныя ўмовы і характарыстыкі крыніц харчаваньня робяць малаверагодным тое, што жывёлы з падобнымі характарыстыкамі выжывуць<ref name="Sjögren, Bengt 1980">{{cite book|author= Sjögren, Bengt|title= ''Berömda vidunder''|publisher= Settern|year= 1980|ISBN= 91-7586-023-6}}{{ref-sv}}</ref>. Не зважаючы на ​​гэта, сьнежны чалавек лічыцца адным з самых вядомых відаў, існаваньне якога прызнанае крыптазаолягамі. == Апісаньне == Паводле словаў відавочцаў, бігфут падобны на буйную малпу, ростам ад 1,8 да 3 мэтраў і вагой больш за 200 кіляграмаў, пакрытую цёмна-карычневай, цёмна-рудай або шэрай поўсьцю<ref name="Britannica">{{cite web|year=2008|title=Sasquatch|author=Encyclopædia Britannica|url=http://search.eb.com/eb/article-9065832|accessdate=2008-08-17 }}</ref><ref name="skepdic">{{cite web|url=http://www.skepdic.com/bigfoot.html|title=Bigfoot [a.k.a. Abominable Snowman of the Himalayas, Mapinguari (the Amazon), Sasquatch, Yowie (Australia) and Yeti (Asia) ]|publisher=The Skeptic’s Dictionary|accessdate=2008-08-17|archiveurl=https://www.webcitation.org/61AulnkhO?url=http://www.skepdic.com/bigfoot.html|archivedate=2011-08-24|deadurl=no}}</ref>. Ён пакідае сьляды вялікага памеру (адсюль і атрымаў сваю назву [[Ангельская мова|па-ангельску]]). Яны дасягаюць 60 см даўжынёю і да 20 см шырынёю<ref name="Britannica" />. Большасьць зьлепкаў сьлядоў пяціпальцая, але ёсьць зьлепкі ад 2 да 6 пальцаў<ref name="SI_Radford">{{cite web|url=http://www.csicop.org/si/show/bigfoot_at_50_evaluating_a_half-century_of_bigfoot_evidence|title=Bigfoot at 50 Evaluating a Half-Century of Bigfoot Evidence|last=Radford|first=Benjamin|publisher=[[Skeptical Inquirer]]|year=2002|month=March/April|accessdate=2008-08-17|archiveurl=https://www.webcitation.org/61AumyBDG?url=http://www.csicop.org/si/show/bigfoot_at_50_evaluating_a_half-century_of_bigfoot_evidence|archivedate=2011-08-24|deadurl=no}}</ref>. Прыхільнікі тэорыі існаваньня бігфута сьцьвярджаюць, што ён усяедны і вядзе пераважна начны лад жыцьця<ref>{{cite web|url=http://www.bfro.net/gdb/show_FAQ.asp?id=586|title=Physiology|publisher=Bigfoot Field Research Organization|accessdate=2008-08-19|archiveurl=https://www.webcitation.org/61AuoCseD?url=http://www.bfro.net/gdb/show_FAQ.asp?id=586|archivedate=2011-08-24|deadurl=no}}</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Бігфут малодшы (мультфільм)]] == Крыніцы == {{Крыніцы}} [[Катэгорыя:Фальклёр ЗША]] gzhc54492i73oh5ycf27l7vzvp2ze3c 0 279299 2673551 2580272 2026-06-11T19:39:49Z ~2026-34468-82 98259 /* Паходжаньне */ 2673551 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Леварт |лацінка = Levart |арыгінал = Levard |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = Leuo + [[Гардзь|Hardt]] |варыянт = |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Леварт''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Левард (Levard) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Levard#v=snippet&q=Levard&f=false S. 1053].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] леў- (леан-) (імёны [[ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Левік]], [[Левальд]], [[Леанард|Ленарт]]; германскія імёны Leuico, Lewald, Leonard) паходзіць ад германскага lēw 'леў'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 158.</ref>, а аснова [[Гардзь|-гард- (-гарт-, -арт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бэйнарт]], [[Мэйнарт]], [[Сутарт]]; германскія імёны Beynart, Meinhart, Sutardus) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hardus 'моцны, цьвёрды'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 61.</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 123.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Maciej Lewart'' (1535 год)<ref>Słownik historycznych nazw osobowych Białostocczyzny (XV—XVII w.). T. 1: A—O. — Białystok, 1997. S. 205.</ref>; ''Матей Левартъ, воискии Дорогицкии'' (29 лютага 1536 году)<ref>Сборник палеографических снимков с древних грамот и актов, хранящихся в Виленском центральном архиве и Виленской публичной библиотеке. Вып. 1. — Вильна, 1884. С. 22.</ref>; ''Jozefa Lewartowicza, ekonoma'' (14 лютага 1793 году)<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 2. — Вильнюс, 1961. С. 434.</ref>; ''Franciszka Lewartowicz'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Lewartowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mścibów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == Левартовічы (Lewartowicz) гербу [[Леварт (герб)|Леварт]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 288.</ref> — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Der polnische adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen adelsfamilien. Bd. 2. — Hamburg, 1900. S. 15.</ref><ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 7. — Warszawa, 1937. S. 316.</ref>. На тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Левэртовіч у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 67.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай леў}} {{Імёны з асновай гард}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] a1i699vcpmw2ftxrfmsk0o6403c41ur 2673561 2673551 2026-06-11T20:07:24Z ~2026-34468-82 98259 2673561 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Леварт |лацінка = Levart |арыгінал = Levard |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = Leuo + [[Гардзь|Hardt]] |варыянт = Левард |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Леварт''', '''Левард''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Левард (Levard) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Levard#v=snippet&q=Levard&f=false S. 1053].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] леў- (леан-) (імёны [[ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Левік]], [[Левальд]], [[Леанард|Ленарт]]; германскія імёны Leuico, Lewald, Leonard) паходзіць ад германскага lēw 'леў'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 158.</ref>, а аснова [[Гардзь|-гард- (-гарт-, -арт-)]] (імёны ліцьвінаў [[Бэйнарт]], [[Мэйнарт]], [[Сутарт]]; германскія імёны Beynart, Meinhart, Sutardus) — ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] hardus 'моцны, цьвёрды'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 61.</ref><ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 123.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Maciej Lewart'' (1535 год)<ref>Słownik historycznych nazw osobowych Białostocczyzny (XV—XVII w.). T. 1: A—O. — Białystok, 1997. S. 205.</ref>; ''Матей Левартъ, воискии Дорогицкии'' (29 лютага 1536 году)<ref>Сборник палеографических снимков с древних грамот и актов, хранящихся в Виленском центральном архиве и Виленской публичной библиотеке. Вып. 1. — Вильна, 1884. С. 22.</ref>; ''Jozefa Lewartowicza, ekonoma'' (14 лютага 1793 году)<ref>Тяжбы литовских крестьян и жителей местечек с управителями имений: сборник документов. Ч. 2. — Вильнюс, 1961. С. 434.</ref>; ''Katarzyna Lewardowicz'' (1800 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Lewardowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Świsłocz Górna (Franciszkańska)], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Franciszka Lewartowicz'' (1804 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Lewartowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Mścibów], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == Левартовічы (Lewartowicz) гербу [[Леварт (герб)|Леварт]]<ref>Gajl T. Herby Szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodow. — Gdańsk, 2003. S. 288.</ref> — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>Der polnische adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen adelsfamilien. Bd. 2. — Hamburg, 1900. S. 15.</ref><ref>Polska encyklopedja szlachecka. T. 7. — Warszawa, 1937. S. 316.</ref>. На тэрыторыі цяперашняй [[Летува|Летувы]] фіксавалася прозьвішча Левэртовіч у [[Летувізацыя|летувізаванай форме]]<ref>Lietuvių pavardžių žodynas. T. 2. — Vilnius, 1989. P. 67.</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай леў}} {{Імёны з асновай гард}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] sqcpm1hsa38m0jumgq7d19rqcu7rsxu 0 284152 2673535 2673267 2026-06-11T18:10:13Z Dymitr 10914 /* {{Футбол|Чэхія}} */ выпраўленьне спасылак 2673535 wikitext text/x-wiki 24 каманды-ўдзельніцы мусяць да 6 чэрвеня 2021 году ўключна падаць заяўкі на ўдзел у фінальным турніры [[Чэмпіянат Эўропы па футболе 2024 году|чэмпіянату Эўропы]], якія складаюцца ад 23 да 26 гульцоў, зь якіх 3 мусяць быць брамнікамі. Пры гэтым у заяўцы на асобныя матчы маюць быць максымум толькі 23 футбалісты<ref>[https://editorial.uefa.com/resources/028d-1acc90ff9b17-34d982978a20-1000/regulations_of_uefa_european_football_championship_2022-24_amendments_20240503114432.pdf «Regulations of the UEFA European Football Championship 2022—24»]. UEFA.com.</ref>. Да першага матчу каманды на турніры замены ў заяўцы магчымыя толькі з прычыны траўмы ці хваробы гульца, якія пацьверджаныя доктарам каманды, а таксама доктарам мэдычнай камісіі УЭФА. == Група A == === {{Футбол|Вугоршчына}} === Галоўны трэнэр: [[Марка Росі (1964)|Марка Росі]] {|class="wikitable" !№ !Амплюа !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- |1||[[Брамнік|Бр]]||[[Пэтэр Гулачы]]||06.05.1990||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]] |- |2||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Адам Ланг]]||17.01.1993||{{Сьцяг|Кіпр}} [[Амонія Нікасія|Амонія]] |- |3||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Батонд Балаг]]||06.06.2002||{{Сьцяг|Італія}} [[Парма (футбольны клюб)|Парма]] |- |4||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Атыла Салаі]]||20.01.1998||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]] |- |5||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Атыла Фіёла]]||17.02.1990||{{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Фэхэрвар Сэкешфэхэрвар|Фэхэрвар]] |- |6||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Вілі Орбан]]||03.11.1992||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]] |- |7||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Ляік Нэго]]||15.01.1991||{{Сьцяг|Францыя}} [[Гаўр (футбольны клюб)|Гаўр]] |- |8||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Адам Надзь]]||17.06.1995||{{Сьцяг|Італія}} [[Спэцыя (футбольны клюб)|Спэцыя]] |- |9||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Мартын Адам]]||06.11.1994||{{Сьцяг|Рэспубліка Карэя}} [[Ульсан Хёндэ]] |- |10||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Домінік Собаслаі]]||25.10.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]] |- |11||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Мілаш Керкез]]||07.11.2003||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Борнмут (футбольны клюб)|Борнмут]] |- |12||[[Брамнік|Бр]]||[[Дэнэш Дыбус]]||16.11.1990||{{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]] |- |13||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Андраш Шэфэр]]||13.04.1999||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Уніён Бэрлін|Уніён]] |- |14||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Бэндэгуз Бола]]||22.11.1999||{{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Сэрвэт Жэнэва|Сэрвэт]] |- |15||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Ласла Кляйнгайсьлер]]||08.04.1994||{{Сьцяг|Харватыя}} [[Хайдук Спліт]] |- |16||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Даніел Газдаг]]||02.03.1996||{{Сьцяг|ЗША}} [[Філадэлфія Юніён]] |- |17||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Калум Стайлз]]||28.03.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Сандэрлэнд (футбольны клюб)|Сандэрлэнд]] |- |18||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Жолт Надзь (1993)|Жолт Надзь]]||25.05.1993||{{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Акадэмія Пушкаша Фэльчут|Акадэмія Пушкаша]] |- |19||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Барнабаш Варга]]||25.10.1994||{{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]] |- |20||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Роланд Шалаі]]||22.05.1997||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]] |- |21||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Эндрэ Ботка]]||25.08.1994||{{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]] |- |22||[[Брамнік|Бр]]||[[Пэтэр Сапанаш]]||14.11.1990||{{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Пакш (футбольны клюб)|Пакш]] |- |23||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Кевін Чобат]]||20.06.2000||{{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Уйпэшт Будапэшт|Уйпэшт]] |- |24||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Мартан Дардаі]]||12.02.2002||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Гэрта Бэрлін|Гэрта]] |- |25||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Крыстафэр Хорват]]||08.01.2002||{{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Кечкемэт (футбольны клюб)|Кечкемэт]] |- |26||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Міхай Ката]]||13.04.2002||{{Сьцяг|Вугоршчына}} [[МТК Будапэшт|МТК]] |} === {{Футбол|Нямеччына}} === Галоўны трэнэр: [[Юліян Нагельсман]] {|class="wikitable" !№ !Амплюа !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- |1||[[Брамнік|Бр]]||[[Мануэль Ноер]]||27.03.1986||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |- |2||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Антоніё Рудыгер]]||03.03.1993||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Мадрыд]] |- |3||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Давід Раўм]]||22.04.1998||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]] |- |4||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Ёнатан Та]]||11.02.1996||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баер Левэркузэн|Баер]] |- |5||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Паскаль Грос]]||15.06.1991||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Брайтан энд Гоўв]] |- |6||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Ёзуа Кіміх]]||08.02.1995||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |- |7||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Кай Гавэрц]]||11.06.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |- |8||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Тоні Кроос]]||04.01.1990||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Мадрыд]] |- |9||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Нікляс Фюлькруг]]||09.02.1993||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Барусія Дортмунд]] |- |10||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Джамал Мусіяля]]||26.02.2003||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |- |11||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Крыс Фюрых]]||09.01.1998||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]] |- |12||[[Брамнік|Бр]]||[[Олівэр Баўман]]||02.06.1990||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гофэнгайм]] |- |13||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Томас Мюлер]]||13.09.1989||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |- |14||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Максімілян Баер]]||17.10.2002||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гофэнгайм]] |- |15||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Ніка Шлётэрбэк]]||01.12.1999||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Барусія Дортмунд]] |- |16||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Вальдэмар Антон]]||20.07.1996||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]] |- |17||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Флёрыян Вірц]]||03.05.2003||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баер Левэркузэн|Баер]] |- |18||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Максімілян Мітэльштэт]]||18.03.1997||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]] |- |19||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Лерой Санэ]]||11.01.1996||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |- |20||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Бэньямін Гэнрыкс]]||23.02.1997||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]] |- |21||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Ількай Гюндаган]]||24.10.1990||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |- |22||[[Брамнік|Бр]]||[[Марк-Андрэ тэр Штэген]]||30.04.1992||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |- |23||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Робэрт Андрых]]||22.09.1994||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баер Левэркузэн|Баер]] |- |24||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Робін Кох]]||17.07.1996||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Айнтрахт Франкфурт]] |- |25||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Эмрэ Джан]]||12.01.1994||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Барусія Дортмунд]] |- |26||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Дэніз Ундаў]]||19.07.1996||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]] |} === {{Футбол|Шатляндыя}} === Галоўны трэнэр: [[Стыў Кларк]] {|class="wikitable" !№ !Амплюа !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- |1||[[Брамнік|Бр]]||[[Ангус Ган]]||22.01.1996||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Норыдж Сіці]] |- |2||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Энтані Ралстан]]||16.11.1998||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Сэлтык Глазга|Сэлтык]] |- |3||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Эндру Робэртсан]]||11.03.1994||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]] |- |4||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Скот Мактомінэй]]||08.12.1996||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Юнайтэд]] |- |5||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Грант Гэнлі]]||20.11.1991||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Норыдж Сіці]] |- |6||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Кіран Тырні]]||05.06.1997||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]] |- |7||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Джон Макгін]]||18.10.1994||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]] |- |8||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Калам Макгрэгар]]||14.06.1993||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Сэлтык Глазга|Сэлтык]] |- |9||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Лоўрэнс Шэнкланд]]||10.08.1995||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Гартс Эдынбург|Гартс]] |- |10||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Чэ Адамз]]||13.07.1996||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Саўтгэмптан (футбольны клюб)|Саўтгэмптан]] |- |11||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Раян Крысьці]]||22.02.1995||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Борнмут (футбольны клюб)|Борнмут]] |- |12||[[Брамнік|Бр]]||[[Ліям Келі (1996)|Ліям Келі]]||23.01.1996||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Матэрўэл (футбольны клюб)|Матэрўэл]] |- |13||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Джэк Гэндры]]||07.05.1995||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Ітыфак Дамам|Аль-Ітыфак]] |- |14||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Білі Гілмар]]||11.06.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Брайтан энд Гоўв]] |- |15||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Раян Партэўс]]||25.03.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ўотфард (футбольны клюб)|Ўотфард]] |- |16||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Ліям Купэр]]||30.08.1991||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лідс Юнайтэд]] |- |17||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Ст’юарт Армстранг]]||30.03.1992||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Саўтгэмптан (футбольны клюб)|Саўтгэмптан]] |- |18||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Льюіс Морган (футбаліст)|Льюіс Морган]]||30.09.1996||{{Сьцяг|ЗША}} [[Нью-Ёрк Рэд Булз]] |- |19||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Томі Конўэй]]||06.08.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Брыстал Сіці]] |- |20||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Раян Джэк]]||27.02.1992||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]] |- |21||[[Брамнік|Бр]]||[[Зандэр Кларк]]||26.06.1992||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Гартс Эдынбург|Гартс]] |- |22||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Рос Макроры]]||18.03.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Брыстал Сіці]] |- |23||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Кені Маклін]]||08.01.1992||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Норыдж Сіці]] |- |24||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Грэг Тэйлар]]||05.11.1997||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Сэлтык Глазга|Сэлтык]] |- |25||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Джэймз Форэст]]||07.07.1991||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Сэлтык Глазга|Сэлтык]] |- |26||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Скот Макена]]||12.11.1996||{{Сьцяг|Данія}} [[Капэнгаген (футбольны клюб)|Капэнгаген]] |} === {{Футбол|Швайцарыя}} === Галоўны трэнэр: [[Мурат Якін]] {|class="wikitable" !№ !Амплюа !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- |1||[[Брамнік|Бр]]||[[Ян Зомэр]]||17.12.1988||{{Сьцяг|Італія}} [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] |- |2||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Леонідас Штэргію]]||03.03.2002||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]] |- |3||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Сыльван Відмэр]]||05.03.1993||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Майнц (футбольны клюб)|Штутгарт]] |- |4||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Ніка Эльвэдзі]]||30.09.1996||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Барусія Мёнхэнглядбах]] |- |5||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Мануэль Аканджы]]||19.07.1995||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |6||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Дэніс Закарыя]]||20.11.1996||{{Сьцяг|Францыя}} [[Манака (футбольны клюб)|Манака]] |- |7||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Брээль Эмбалё]]||14.02.1997||{{Сьцяг|Францыя}} [[Манака (футбольны клюб)|Манака]] |- |8||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Рэма Фройлер]]||15.04.1992||{{Сьцяг|Італія}} [[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]] |- |9||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Ноа Акафор]]||24.05.2000||{{Сьцяг|Італія}} [[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]] |- |10||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Граніт Джака]]||27.09.1992||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баер Левэркузэн|Баер]] |- |11||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Рэната Штэфэн]]||03.11.1991||{{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Люгана (футбольны клюб)|Люгана]] |- |12||[[Брамнік|Бр]]||[[Івон Мваго]]||06.06.1994||{{Сьцяг|Францыя}} [[Ляр’ен (футбольны клюб)|Ляр’ен]] |- |13||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Рыкарда Іван Радрыгес Арая|Рыкарда Радрыгес]]||25.08.1992||{{Сьцяг|Італія}} [[Тарына Турын|Тарына]] |- |14||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Стывэн Цубэр]]||17.08.1991||{{Сьцяг|Грэцыя}} [[АЕК Атэны|АЕК]] |- |15||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Сэдрык Цэзыгер]]||24.06.1998||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Вольфсбург (футбольны клюб)|Вольфсбург]] |- |16||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Вэнсан Сьера]]||08.10.1995||{{Сьцяг|Францыя}} [[Тулюза (футбольны клюб)|Тулюза]] |- |17||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Рубэн Варгас]]||05.08.1998||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Аўгсбург (футбольны клюб)|Аўгсбург]] |- |18||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Квадва Дуа]]||24.02.1997||{{Сьцяг|Баўгарыя}} [[Лудагорац Разград|Лудагорац]] |- |19||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Дан Ндой]]||25.10.2000||{{Сьцяг|Італія}} [[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]] |- |20||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Мішэль Эбішэр]]||06.01.1997||{{Сьцяг|Італія}} [[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]] |- |21||[[Брамнік|Бр]]||[[Грэгар Кобэль]]||06.12.1997||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Барусія Дортмунд]] |- |22||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Фабіян Шэр]]||20.12.1991||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ньюкасл Юнайтэд]] |- |23||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Джэрдан Шакіры]]||10.10.1991||{{Сьцяг|ЗША}} [[Чыкага Файр]] |- |24||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Ардон Яшары]]||30.07.2002||{{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Люцэрн (футбольны клюб)|Люцэрн]] |- |25||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Зэкі Амдуні]]||04.12.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Бэрнлі (футбольны клюб)|Бэрнлі]] |- |26||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Фабіян Рыдэр]]||16.02.2002||{{Сьцяг|Францыя}} [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]] |} == Група B == === {{Футбол|Альбанія}} === Галоўны трэнэр: [[Сылвіньню]] {|class="wikitable" !№ !Амплюа !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- |1||[[Брамнік|Бр]]||[[Этрыт Бэрыша]]||10.03.1989||{{Сьцяг|Італія}} [[Эмпалі (футбольны клюб)|Эмпалі]] |- |2||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Іван Бальлю]]||01.01.1992||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]] |- |3||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Марыё Мітай]]||06.08.2003||{{Сьцяг|Расея}} [[Лякаматыў Масква]] |- |4||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Эльсэід Хюсай]]||02.02.1994||{{Сьцяг|Італія}} [[Ляцыё Рым|Ляцыё]] |- |5||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Арлінд Аеці]]||25.09.1993||{{Сьцяг|Румынія}} [[ЧФР Клуж]] |- |6||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Бэрат Д’імсіці]]||19.02.1993||{{Сьцяг|Італія}} [[Аталянта Бэргама|Аталянта]] |- |7||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Рэй Манай]]||24.02.1997||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Сывасспор Сывас|Сывасспор]] |- |8||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Кляўс Г’ясула]]||14.12.1989||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Дармштат-98 (футбольны клюб)|Дармштат-98]] |- |9||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Ясір Асані]]||19.05.1995||{{Сьцяг|Рэспубліка Карэя}} [[Кванджу (футбольны клюб)|Кванджу]] |- |10||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Нэдым Байрамі]]||28.02.1999||{{Сьцяг|Італія}} [[Сасуолё (футбольны клюб)|Сасуолё]] |- |11||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Арманда Броя]]||10.09.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Фулгэм (футбольны клюб)|Фулгэм]] |- |12||[[Брамнік|Бр]]||[[Элхан Кастраці]]||02.02.1997||{{Сьцяг|Італія}} [[Чытадэльля (футбольны клюб)|Чытадэльля]] |- |13||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Энэа Міхай]]||05.07.1998||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Фамалікан Віла-Нова-дзі-Фамалікан|Фамалікан]] |- |14||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Казім Лачы]]||19.01.1996||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Спарта Прага|Спарта]] |- |15||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Таўлант Сэфэры]]||15.11.1996||{{Сьцяг|ААЭ}} [[Баніяс Абу Дабі|Баніяс]] |- |16||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Мэдан Бэрыша]]||21.10.2003||{{Сьцяг|Італія}} [[Леччэ (футбольны клюб)|Леччэ]] |- |17||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Эрнэст Мучы]]||19.03.2001||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]] |- |18||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Ардыян Ісмайлі]]||30.09.1996||{{Сьцяг|Італія}} [[Эмпалі (футбольны клюб)|Эмпалі]] |- |19||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Мірлінд Даку]]||01.01.1998||{{Сьцяг|Расея}} [[Рубін Казань|Рубін]] |- |20||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Юльбэр Рамадані]]||12.04.1996||{{Сьцяг|Італія}} [[Леччэ (футбольны клюб)|Леччэ]] |- |21||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Крыстыян Асьляні]]||09.03.2002||{{Сьцяг|Італія}} [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] |- |22||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Амір Абрашы]]||27.03.1990||{{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Грасгопэр Цюрых|Грасгопэр]] |- |23||[[Брамнік|Бр]]||[[Томас Стракоша]]||19.03.1995||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Брэнтфард (футбольны клюб)|Брэнтфард]] |- |24||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Мараш Кумбульля]]||08.02.2000||{{Сьцяг|Італія}} [[Сасуолё (футбольны клюб)|Сасуолё]] |- |25||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Насэр Аліі]]||27.12.1993||{{Сьцяг|Румынія}} [[Валунтар (футбольны клюб)|Валунтар]] |- |26||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Арбэр Ходжа]]||06.10.1998||{{Сьцяг|Харватыя}} [[Дынама Загрэб|Дынама]] |} === {{Футбол|Гішпанія}} === Галоўны трэнэр: [[Люіс дэ ля Фуэнтэ]] {|class="wikitable" !№ !Амплюа !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- |1||[[Брамнік|Бр]]||[[Давід Рая]]||15.09.1995||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |- |2||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Даніель Карвахаль]]||11.01.1992||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Мадрыд]] |- |3||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Рабэн Лё Нарман]]||11.11.1996||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]] |- |4||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Хасэ Ігнасьё Фэрнандэс Іглесіяс|Нача]]||18.01.1990||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Мадрыд]] |- |5||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Даніель Вівіян]]||05.07.1999||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Атлетык Більбао|Атлетык]] |- |6||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Мікель Мэрына]]||22.06.1996||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]] |- |7||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Альвара Марата]]||23.10.1992||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]] |- |8||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Фабіян Руіс]]||03.04.1996||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |- |9||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Хасэлю]]||27.03.1990||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Мадрыд]] |- |10||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Дані Ольма]]||07.05.1998||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]] |- |11||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Фэран Торэс]]||29.02.2000||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |- |12||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Алекс Грымальда]]||20.09.1995||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баер Левэркузэн|Баер]] |- |13||[[Брамнік|Бр]]||[[Алекс Рэміра]]||24.03.1995||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]] |- |14||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Эмэрык Ляпорт]]||27.05.1994||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Наср Рыяд|Аль-Наср]] |- |15||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Алекс Баэна]]||20.07.2001||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]] |- |16||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Радрыга Эрнандэс|Родры]]||22.06.1996||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |17||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Ніка Ўільямз]]||12.07.2002||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Атлетык Більбао|Атлетык]] |- |18||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Мартын Субімэндзі]]||02.02.1999||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]] |- |19||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Лямін Ямаль]]||13.07.2007||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |- |20||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Пэдры]]||25.11.2002||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |- |21||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Мікель Аярсабаль]]||21.04.1997||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]] |- |22||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Хэсус Навас]]||21.11.1985||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільля]] |- |23||[[Брамнік|Бр]]||[[Унаі Сымон]]||11.06.1997||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Атлетык Більбао|Атлетык]] |- |24||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Марк Кукурэльля]]||22.07.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]] |- |25||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Фэрмін Лёпэс]]||11.05.2003||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |- |26||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Аёсэ Пэрэс]]||29.07.1993||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]] |} === {{Футбол|Італія}} === Галоўны трэнэр: [[Лючана Спалецьці]] {|class="wikitable" !№ !Амплюа !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- |1||[[Брамнік|Бр]]||[[Джанлюіджы Данарума]]||25.02.1999||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |- |2||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Джаваньні Дзі Лярэнца]]||04.08.1993||{{Сьцяг|Італія}} [[Напалі Нэапаль|Напалі]] |- |3||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Фэдэрыка Дымарка]]||10.11.1997||{{Сьцяг|Італія}} [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] |- |4||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Алесандра Буанджорна]]||06.06.1999||{{Сьцяг|Італія}} [[Тарына Турын|Тарына]] |- |5||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Рыкарда Каляф’ёры]]||19.05.2002||{{Сьцяг|Італія}} [[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]] |- |6||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Фэдэрыка Гацьці]]||24.06.1998||{{Сьцяг|Італія}} [[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]] |- |7||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Давідэ Фратэзі]]||22.09.1999||{{Сьцяг|Італія}} [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] |- |8||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Жоржэ Луіс Фрэлу Фільлю|Жаржыньню]]||20.12.1991||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |- |9||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Джанлюка Скамака]]||01.01.1999||{{Сьцяг|Італія}} [[Аталянта Бэргама|Аталянта]] |- |10||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Лярэнца Пэлегрыні]]||19.06.1996||{{Сьцяг|Італія}} [[Рома Рым|Рома]] |- |11||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Джакама Распадоры]]||18.02.2000||{{Сьцяг|Італія}} [[Напалі Нэапаль|Напалі]] |- |12||[[Брамнік|Бр]]||[[Гульельма Вікарыё]]||07.10.1996||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Тотэнгэм Готспур]] |- |13||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Матэо Дарміян]]||02.12.1989||{{Сьцяг|Італія}} [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] |- |14||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Фэдэрыка К’еза]]||25.10.1997||{{Сьцяг|Італія}} [[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]] |- |15||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Рауль Бэлянова]]||17.05.2000||{{Сьцяг|Італія}} [[Тарына Турын|Тарына]] |- |16||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Браян Крыстантэ]]||03.03.1995||{{Сьцяг|Італія}} [[Рома Рым|Рома]] |- |17||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Джанлюка Манчыні]]||17.04.1996||{{Сьцяг|Італія}} [[Рома Рым|Рома]] |- |18||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Нікалё Барэльля]]||07.02.1997||{{Сьцяг|Італія}} [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] |- |19||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Матэо Рэтэгі]]||29.04.1999||{{Сьцяг|Італія}} [[Джэноа Генуя|Джэноа]] |- |20||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Матыя Дзаканьні]]||16.06.1995||{{Сьцяг|Італія}} [[Ляцыё Рым|Ляцыё]] |- |21||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Нікалё Фаджолі]]||12.02.2001||{{Сьцяг|Італія}} [[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]] |- |22||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Стэфан эль-Шаараві]]||27.10.1992||{{Сьцяг|Італія}} [[Рома Рым|Рома]] |- |23||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Алесандра Бастоні]]||13.04.1999||{{Сьцяг|Італія}} [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] |- |24||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Андрэа Камб’яза]]||20.02.2000||{{Сьцяг|Італія}} [[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]] |- |25||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Майкл Фалярунша]]||07.02.1998||{{Сьцяг|Італія}} [[Эляс Вэрона|Вэрона]] |- |26||[[Брамнік|Бр]]||[[Алекс Мэрэт]]||22.03.1997||{{Сьцяг|Італія}} [[Напалі Нэапаль|Напалі]] |} === {{Футбол|Харватыя}} === Галоўны трэнэр: [[Златка Даліч]] {|class="wikitable" !№ !Амплюа !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- |1||[[Брамнік|Бр]]||[[Домінік Лівакавіч]]||09.01.1995||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]] |- |2||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Ёсіп Станішыч]]||02.04.2000||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баер Левэркузэн|Баер]] |- |3||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Марын Понграчыч]]||11.09.1997||{{Сьцяг|Італія}} [[Леччэ (футбольны клюб)|Леччэ]] |- |4||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Ёшка Гвардыёл]]||23.01.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |5||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Марцін Эрліч]]||24.01.1998||{{Сьцяг|Італія}} [[Сасуолё (футбольны клюб)|Сасуолё]] |- |6||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Ёсіп Шутала]]||28.02.2000||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Аякс Амстэрдам|Аякс]] |- |7||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Лоўра Маер]]||17.01.1998||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Вольфсбург (футбольны клюб)|Вольфсбург]] |- |8||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Матэо Ковачыч]]||06.05.1994||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |9||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Андрэй Крамарыч]]||19.06.1991||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гофэнгайм]] |- |10||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Лука Модрыч]]||09.09.1985||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Мадрыд]] |- |11||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Марцэла Брозавіч]]||16.11.1992||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Наср Рыяд|Аль-Наср]] |- |12||[[Брамнік|Бр]]||[[Нэдзілька Лабравіч]]||10.10.1999||{{Сьцяг|Харватыя}} [[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]] |- |13||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Нікала Ўлашыч]]||04.10.1997||{{Сьцяг|Італія}} [[Тарына Турын|Тарына]] |- |14||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Іван Пэрышыч]]||02.02.1989||{{Сьцяг|Харватыя}} [[Хайдук Спліт|Хайдук]] |- |15||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Марыё Пашаліч]]||09.02.1995||{{Сьцяг|Італія}} [[Аталянта Бэргама|Аталянта]] |- |16||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Антэ Будзімір]]||22.07.1991||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Асасуна Памплёна|Асасуна]] |- |17||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Бруна Пэткавіч]]||16.09.1994||{{Сьцяг|Харватыя}} [[Дынама Загрэб|Дынама]] |- |18||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Лука Іванушац]]||26.11.1998||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]] |- |19||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Борна Соса]]||21.01.1998||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Аякс Амстэрдам|Аякс]] |- |20||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Марка П’яца]]||06.05.1995||{{Сьцяг|Харватыя}} [[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]] |- |21||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Домагай Віда]]||29.04.1989||{{Сьцяг|Грэцыя}} [[АЕК Атэны|АЕК]] |- |22||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Ёсіп Юранавіч]]||16.08.1995||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Уніён Бэрлін|Уніён]] |- |23||[[Брамнік|Бр]]||[[Івіца Івушыч]]||01.02.1995||{{Сьцяг|Кіпр}} [[Пафас (футбольны клюб)|Пафас]] |- |24||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Марка Пашаліч]]||14.09.2000||{{Сьцяг|Харватыя}} [[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]] |- |25||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Лука Сучыч]]||08.09.2002||{{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Рэд Бул Зальцбург|Рэд Бул]] |- |26||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Марцін Батурына]]||16.02.2003||{{Сьцяг|Харватыя}} [[Дынама Загрэб|Дынама]] |} == Група C == === {{Футбол|Ангельшчына}} === Галоўны трэнэр: [[Гарэт Саўтгейт]] {|class="wikitable" !№ !Амплюа !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- |1||[[Брамнік|Бр]]||[[Джордан Пікфард]]||07.03.1994||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Эвэртан Лівэрпул|Эвэртан]] |- |2||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Кайл Ўокер]]||28.05.1990||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |3||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Люк Шоў]]||12.07.1995||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Юнайтэд]] |- |4||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Дэклан Райс]]||23.01.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |- |5||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Джон Стоўнз]]||28.05.1994||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |6||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Марк Геі]]||13.07.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]] |- |7||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Букаё Сака]]||05.09.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |- |8||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Трэнт Аляксандар-Арнальд]]||07.10.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]] |- |9||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Гары Кейн]]||28.07.1993||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |- |10||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Джуд Бэлінггэм]]||29.06.2003||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Мадрыд]] |- |11||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Філ Фодэн]]||28.05.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |12||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Кіран Трып’ер]]||19.09.1990||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ньюкасл Юнайтэд]] |- |13||[[Брамнік|Бр]]||[[Ааран Рамздэйл]]||14.05.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |- |14||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Эзры Конса]]||23.10.1997||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]] |- |15||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Льюіс Данк]]||21.11.1991||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Брайтан энд Гоўв]] |- |16||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Конар Галагер]]||06.02.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]] |- |17||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Айвэн Тоўні]]||16.03.1996||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Брэнтфард (футбольны клюб)|Брэнтфард]] |- |18||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Энтані Гордан]]||24.02.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ньюкасл Юнайтэд]] |- |19||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Олі Ўоткінз]]||30.12.1995||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]] |- |20||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Джэрад Боўэн]]||20.12.1996||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ўэст Гэм Юнайтэд]] |- |21||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Эбэрэчы Эзэ]]||29.06.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]] |- |22||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Джо Гомэс]]||23.05.1997||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]] |- |23||[[Брамнік|Бр]]||[[Дын Гэндэрсан]]||12.03.1997||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]] |- |24||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Коўл Палмэр]]||06.05.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]] |- |25||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Адам Ўортан]]||06.02.2004||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]] |- |26||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Кобі Мэйну]]||19.04.2005||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Юнайтэд]] |} === {{Футбол|Данія}} === Галоўны трэнэр: [[Каспэр Юльман]] {|class="wikitable" !№ !Амплюа !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- |1||[[Брамнік|Бр]]||[[Каспэр Шмэйхэль]]||05.11.1986||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехт]] |- |2||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Ёакім Андэрсэн]]||31.05.1996||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]] |- |3||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Янік Вэстэргор]]||03.08.1992||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лэстэр Сіці]] |- |4||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Сыман К’ер]]||26.03.1989||{{Сьцяг|Італія}} [[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]] |- |5||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Ёакім Мэгле]]||20.05.1997||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Вольфсбург (футбольны клюб)|Вольфсбург]] |- |6||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Андрэас Крыстэнсэн]]||10.04.1996||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |- |7||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Матыяс Енсэн]]||01.01.1996||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Брэнтфард (футбольны клюб)|Брэнтфард]] |- |8||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Томас Дылэйні]]||03.09.1991||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехт]] |- |9||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Расмус Гёйлюн]]||04.02.2003||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Юнайтэд]] |- |10||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Крыстыян Эрыксэн]]||14.02.1992||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Юнайтэд]] |- |11||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Андрэас Скоў Ольсэн|Андрэас Ольсэн]]||29.12.1999||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Бруге (футбольны клюб)|Бруге]] |- |12||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Каспэр Дольбэрг]]||06.10.1997||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехт]] |- |13||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Матыяс Ёргенсэн]]||23.04.1990||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Брэнтфард (футбольны клюб)|Брэнтфард]] |- |14||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Мікель Дамсгор]]||03.07.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Брэнтфард (футбольны клюб)|Брэнтфард]] |- |15||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Крыстыян Нэргор]]||10.03.1994||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Брэнтфард (футбольны клюб)|Брэнтфард]] |- |16||[[Брамнік|Бр]]||[[Мадс Гэрмансэн]]||11.07.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лэстэр Сіці]] |- |17||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Віктар Крыстыянсэн]]||16.12.2002||{{Сьцяг|Італія}} [[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]] |- |18||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Аляксандар Ба]]||09.12.1997||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]] |- |19||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Ёнас Вінд]]||07.02.1999||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Вольфсбург (футбольны клюб)|Вольфсбург]] |- |20||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Юсуф Поўльсэн]]||15.06.1994||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]] |- |21||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Мортэн Юльман]]||25.06.1999||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон|Спортынг]] |- |22||[[Брамнік|Бр]]||[[Фрэдэрык Рэнаў]]||04.08.1992||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Уніён Бэрлін|Уніён]] |- |23||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[П’ер Гёйб’ерг]]||05.08.1995||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Тотэнгэм Готспур]] |- |24||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Андэрс Дрэер]]||02.05.1998||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехт]] |- |25||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Расмус Крыстэнсэн]]||11.07.1997||{{Сьцяг|Італія}} [[Рома Рым|Рома]] |- |26||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Якаб Бруўн Лярсэн|Якаб Лярсэн]]||19.09.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Бэрнлі (футбольны клюб)|Бэрнлі]] |} === {{Футбол|Славенія}} === Галоўны трэнэр: [[Мацяж Кек]] {|class="wikitable" !№ !Амплюа !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- |1||[[Брамнік|Бр]]||[[Ян Облак]]||07.01.1993||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]] |- |2||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Жан Карнічнік]]||18.09.1994||{{Сьцяг|Славенія}} [[Цэле (футбольны клюб)|Цэле]] |- |3||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Юрэ Балкавэц]]||09.09.1994||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Аланьяспор Аланья|Аланьяспор]] |- |4||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Міха Блажыч]]||08.05.1993||{{Сьцяг|Польшча}} [[Лех Познань|Лех]] |- |5||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Ён Горэнц Станкавіч]]||14.01.1996||{{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Штурм Грац|Штурм]] |- |6||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Яка Біёл]]||05.02.1999||{{Сьцяг|Італія}} [[Удынэзэ Ўдынэ|Удынэзэ]] |- |7||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Бэньямін Вэрбіч]]||27.11.1993||{{Сьцяг|Грэцыя}} [[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]] |- |8||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Сандзі Лоўрыч]]||28.03.1998||{{Сьцяг|Італія}} [[Удынэзэ Ўдынэ|Удынэзэ]] |- |9||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Андраж Шпорар]]||27.02.1994||{{Сьцяг|Грэцыя}} [[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]] |- |10||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Цімі Макс Эльшнік]]||29.04.1998||{{Сьцяг|Славенія}} [[Алімпія Любляна|Алімпія]] |- |11||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Бэньямін Шэшка]]||31.05.2003||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]] |- |12||[[Брамнік|Бр]]||[[Від Бэлец]]||06.06.1990||{{Сьцяг|Кіпр}} [[АПОЭЛ Нікасія|АПОЭЛ]] |- |13||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Эрык Янжа]]||21.06.1993||{{Сьцяг|Польшча}} [[Гурнік Забжэ]] |- |14||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Ясьмін Куртыч]]||10.01.1989||{{Сьцяг|Італія}} [[Зюдтыроль Бальцана|Зюдтыроль]] |- |15||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Томі Горват]]||24.03.1999||{{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Штурм Грац|Штурм]] |- |16||[[Брамнік|Бр]]||[[Ігар Вэкіч]]||06.05.1998||{{Сьцяг|Данія}} [[Вайле (футбольны клюб)|Вайле]] |- |17||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Ян Млакар]]||23.10.1998||{{Сьцяг|Італія}} [[Піза (футбольны клюб)|Піза]] |- |18||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Жан Віпатнік]]||18.03.2002||{{Сьцяг|Францыя}} [[Бардо (футбольны клюб)|Бардо]] |- |19||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Жан Цэлар]]||14.03.1999||{{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Люгана (футбольны клюб)|Люгана]] |- |20||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Пэтар Стаянавіч (футбаліст)|Пэтар Стаянавіч]]||07.10.1995||{{Сьцяг|Італія}} [[Сампдорыя Генуя|Сампдорыя]] |- |21||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Ваня Дркушыч]]||30.10.1999||{{Сьцяг|Расея}} [[Сочы (футбольны клюб)|Сочы]] |- |22||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Адам Гнэзда-Чэрын]]||16.07.1999||{{Сьцяг|Грэцыя}} [[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]] |- |23||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Давід Брэкала]]||03.12.1998||{{Сьцяг|ЗША}} [[Арланда Сіці]] |- |24||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Ніна Жугель]]||23.05.2000||{{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Будэ-Глімт (футбольны клюб)|Будэ-Глімт]] |- |25||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Адрыян Зэлькавіч]]||19.08.2002||{{Сьцяг|Славаччына}} [[Спартак Трнава|Спартак]] |- |26||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Ёсіп Ілічыч]]||29.01.1988||{{Сьцяг|Славенія}} [[Марыбор (футбольны клюб)|Марыбор]] |} === {{Футбол|Сэрбія}} === Галоўны трэнэр: [[Драган Стойкавіч]] {|class="wikitable" !№ !Амплюа !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- |1||[[Брамнік|Бр]]||[[Прэдраг Райкавіч]]||31.10.1995||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Мальёрка Пальма|Мальёрка]] |- |2||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Страхіня Паўлавіч]]||24.05.2001||{{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Рэд Бул Зальцбург|Рэд Бул]] |- |3||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Неманья Стоіч]]||15.01.1998||{{Сьцяг|Сэрбія}} [[ТСЦ Бачка-Тапола|ТСЦ]] |- |4||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Нікала Міленкавіч]]||12.10.1997||{{Сьцяг|Італія}} [[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]] |- |5||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Неманья Максімавіч]]||26.01.1995||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Хэтафэ (футбольны клюб)|Хэтафэ]] |- |6||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Неманья Гудэль]]||16.11.1991||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільля]] |- |7||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Душан Улахавіч]]||28.01.2000||{{Сьцяг|Італія}} [[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]] |- |8||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Лука Ёвіч]]||23.12.1997||{{Сьцяг|Італія}} [[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]] |- |9||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Аляксандар Мітравіч]]||16.09.1994||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Гіляль Рыяд|Аль-Гіляль]] |- |10||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Душан Тадыч]]||20.11.1988||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]] |- |11||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Філіп Косьціч]]||01.11.1992||{{Сьцяг|Італія}} [[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]] |- |12||[[Брамнік|Бр]]||[[Джорджэ Петравіч]]||08.10.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]] |- |13||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Мілаш Велькавіч]]||26.09.1995||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Вэрдэр Брэмэн|Вэрдэр]] |- |14||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Андрыя Жыўкавіч]]||11.07.1996||{{Сьцяг|Грэцыя}} [[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]] |- |15||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Срджан Бабіч]]||22.04.1996||{{Сьцяг|Расея}} [[Спартак Масква (футбольны клюб)|Спартак]] |- |16||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Срджан Міяйлавіч]]||10.11.1993||{{Сьцяг|Сэрбія}} [[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]] |- |17||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Іван Іліч (футбаліст)|Іван Іліч]]||17.03.2001||{{Сьцяг|Італія}} [[Тарына Турын|Тарына]] |- |18||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Пэтар Раткаў]]||18.08.2003 ||{{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Рэд Бул Зальцбург|Рэд Бул]] |- |19||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Лазар Самарджыч]]||24.02.2002||{{Сьцяг|Італія}} [[Удынэзэ Ўдынэ|Удынэзэ]] |- |20||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Сяргей Мілінкавіч-Савіч]]||27.02.1995||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Гіляль Рыяд|Аль-Гіляль]] |- |21||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Міят Гачынавіч]]||08.02.1995||{{Сьцяг|Грэцыя}} [[АЕК Атэны|АЕК]] |- |22||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Саша Лукіч]]||13.08.1996||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Фулгэм (футбольны клюб)|Фулгэм]] |- |23||[[Брамнік|Бр]]||[[Ваня Мілінкавіч-Савіч]]||20.02.1997||{{Сьцяг|Італія}} [[Тарына Турын|Тарына]] |- |24||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Ураш Спаіч]]||13.02.1993||{{Сьцяг|Сэрбія}} [[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]] |- |25||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Філіп Младэнавіч]]||15.08.1991||{{Сьцяг|Грэцыя}} [[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]] |- |26||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Велька Бірманчавіч]]||05.03.1998||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Спарта Прага|Спарта]] |} == Група D == === {{Футбол|Аўстрыя}} === Галоўны трэнэр: [[Ральф Рангнік]] {|class="wikitable" !№ !Амплюа !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- |1||[[Брамнік|Бр]]||[[Гайнц Лінднэр]]||17.07.1990||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Юніён Сэн-Жыль|Юніён]] |- |2||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Максімілян Вёбэр]]||04.02.1998||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Барусія Мёнхэнглядбах]] |- |3||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Гернат Траўнэр]]||25.03.1992||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]] |- |4||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Кевін Данза]]||19.09.1998||{{Сьцяг|Францыя}} [[Лянс (футбольны клюб)|Лянс]] |- |5||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Штэфан Пош]]||14.05.1997||{{Сьцяг|Італія}} [[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]] |- |6||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Нікаляс Зайвальд]]||04.05.2001||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]] |- |7||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Марка Арнаутавіч]]||19.04.1989||{{Сьцяг|Італія}} [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] |- |8||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Аляксандар Прас]]||26.05.2001||{{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Штурм Грац|Штурм]] |- |9||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Марсэль Забіцэр]]||17.03.1994||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Барусія Дортмунд]] |- |10||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Флёрыян Грыліч]]||07.08.1995||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гофэнгайм]] |- |11||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Міхаэль Грэгарыч]]||18.04.1994||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]] |- |12||[[Брамнік|Бр]]||[[Нікляс Гэдль]]||17.03.2001||{{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Рапід Вена|Рапід]] |- |13||[[Брамнік|Бр]]||[[Патрык Пэнц]]||02.01.1997||{{Сьцяг|Данія}} [[Брэнбю Капэнгаген|Брэнбю]] |- |14||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Леапольд Квэрфэльд]]||20.12.2003||{{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Рапід Вена|Рапід]] |- |15||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Філіп Лінгарт]]||11.07.1996||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]] |- |16||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Філіп Мвэнэ]]||29.01.1994||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]] |- |17||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Флёрыян Кайнц]]||24.10.1992||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Кёльн (футбольны клюб)|Кёльн]] |- |18||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Рамана Шмід]]||27.01.2000||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Вэрдэр Брэмэн|Вэрдэр]] |- |19||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Крыстаф Баўмгартнэр]]||01.08.1999||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]] |- |20||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Конрад Ляймэр]]||27.05.1997||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |- |21||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Флявіюс Даніліюц]]||27.04.2001||{{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Рэд Бул Зальцбург|Рэд Бул]] |- |22||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Матыяс Зайдль]]||24.01.2001||{{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Рапід Вена|Рапід]] |- |23||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Патрык Вімэр]]||30.05.2001||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Вольфсбург (футбольны клюб)|Вольфсбург]] |- |24||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Андрэас Вайман]]||05.08.1991||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ўэст Бромўіч Альбіён]] |- |25||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Максімілян Энтруп]]||25.07.1997||{{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Гартбэрг (футбольны клюб)|Гартбэрг]] |- |26||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Марка Груль]]||06.07.1998||{{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Рапід Вена|Рапід]] |} === {{Футбол|Нідэрлянды}} === Галоўны трэнэр: [[Рональд Куман]] {|class="wikitable" !№ !Амплюа !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- |1||[[Брамнік|Бр]]||[[Барт Вэрбруген]]||18.08.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Брайтан энд Гоўв]] |- |2||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Лютсарэль Геэртройда]]||18.07.2000||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]] |- |3||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Матэйс дэ Ліхт]]||12.08.1999||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |- |4||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Вірджыл ван Дэйк]]||08.07.1991||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]] |- |5||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Натан Аке]]||18.02.1995||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |6||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Стэфан дэ Врэй]]||05.02.1992||{{Сьцяг|Італія}} [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] |- |7||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Чаві Сыманс]]||21.04.2003||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]] |- |8||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Джарджыніё Вэйнальдум]]||11.11.1990||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Ітыфак Дамам|Аль-Ітыфак]] |- |9||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Ваўт Вэггорст]]||07.08.1992||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гофэнгайм]] |- |10||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Мэмфіс Дэпай]]||13.02.1994||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]] |- |11||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Кодзі Гакпа]]||07.05.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]] |- |12||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Джэрэмі Фрымпонг]]||10.12.2000||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баер Левэркузэн|Баер]] |- |13||[[Брамнік|Бр]]||[[Джастын Бэйлё]]||22.01.1998||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]] |- |14||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Тыджані Рээйндэрс]]||29.07.1998||{{Сьцяг|Італія}} [[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]] |- |15||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Мікі ван дэ Вэн]]||19.04.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Тотэнгэм Готспур]] |- |16||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Джоўі Вээрман]]||19.11.1998||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[ПСВ Эйндговэн]] |- |17||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Дэлі Блінд]]||09.03.1990||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Жырона (футбольны клюб)|Жырона]] |- |18||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Доньель Мален]]||19.01.1999||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Барусія Дортмунд]] |- |19||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Браян Бробі]]||01.02.2002||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Аякс Амстэрдам|Аякс]] |- |20||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Ян Маатсэн]]||10.03.2002||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Барусія Дортмунд]] |- |21||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Ёшуа Зыркзээ]]||22.05.2001||{{Сьцяг|Італія}} [[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]] |- |22||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Дэнзэль Думфрыс]]||18.04.1996||{{Сьцяг|Італія}} [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] |- |23||[[Брамнік|Бр]]||[[Марк Флекен]]||13.06.1993||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Брэнтфард (футбольны клюб)|Брэнтфард]] |- |24||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Ердзі Схаўтэн]]||12.01.1997||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[ПСВ Эйндговэн]] |- |25||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Стывэн Бэргвэйн]]||08.10.1997||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Аякс Амстэрдам|Аякс]] |- |26||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Раян Гравэнбэрх]]||16.05.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]] |} === {{Футбол|Польшча}} === Галоўны трэнэр: [[Міхал Пробеж]] {|class="wikitable" !№ !Амплюа !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- |1||[[Брамнік|Бр]]||[[Войцех Шчэнсны]]||18.04.1990||{{Сьцяг|Італія}} [[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]] |- |2||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Барташ Саляман]]||01.05.1991||{{Сьцяг|Польшча}} [[Лех Познань|Лех]] |- |3||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Павал Давідовіч]]||20.05.1995||{{Сьцяг|Італія}} [[Эляс Вэрона|Вэрона]] |- |4||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Сэбастыян Валюкевіч]]||05.04.2000||{{Сьцяг|Італія}} [[Эмпалі (футбольны клюб)|Эмпалі]] |- |5||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Ян Бэднарак]]||12.04.1996||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Саўтгэмптан (футбольны клюб)|Саўтгэмптан]] |- |6||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Якуб Пятроўскі]]||04.10.1997||{{Сьцяг|Баўгарыя}} [[Лудагорац Разград|Лудагорац]] |- |7||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Караль Сьвідэрскі]]||23.01.1997||{{Сьцяг|Італія}} [[Эляс Вэрона|Вэрона]] |- |8||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Якуб Модэр]]||07.04.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Брайтан энд Гоўв]] |- |9||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Робэрт Левандоўскі]]||21.08.1988||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |- |10||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Пётар Зялінскі]]||20.05.1994||{{Сьцяг|Італія}} [[Напалі Нэапаль|Напалі]] |- |11||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Каміль Грасіцкі]]||08.06.1988||{{Сьцяг|Польшча}} [[Погань Шчэцін|Погань]] |- |12||[[Брамнік|Бр]]||[[Лукаш Скарупскі]]||05.05.1991||{{Сьцяг|Італія}} [[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]] |- |13||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Тарас Раманчук]]||22.01.1998||{{Сьцяг|Польшча}} [[Ягелёнія Беласток|Ягелёнія]] |- |14||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Якуб Ківёр]]||15.02.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |- |15||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Тыматэвуш Пухач]]||23.01.1999||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Кайзэрсьляўтэрн (футбольны клюб)|Кайзэрсьляўтэрн]] |- |16||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Адам Букса]]||12.07.1996||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Антальяспор Анталья|Антальяспор]] |- |17||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Даміян Шыманскі]]||16.06.1995||{{Сьцяг|Грэцыя}} [[АЕК Атэны|АЕК]] |- |18||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Барташ Бэрашынскі]]||12.07.1992||{{Сьцяг|Італія}} [[Эмпалі (футбольны клюб)|Эмпалі]] |- |19||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Пшамыслаў Франкоўскі]]||12.04.1995||{{Сьцяг|Францыя}} [[Лянс (футбольны клюб)|Лянс]] |- |20||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Сэбастыян Шыманскі]]||10.05.1999||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]] |- |21||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Ніколя Залеўскі]]||23.01.2002||{{Сьцяг|Італія}} [[Рома Рым|Рома]] |- |22||[[Брамнік|Бр]]||[[Марцін Булка]]||04.10.1999||{{Сьцяг|Францыя}} [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]] |- |23||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Кшыштаф Пёнтак]]||01.07.1995||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Істанбул Башакшэхір]] |- |24||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Барташ Сьліш]]||29.03.1999||{{Сьцяг|ЗША}} [[Атланта Юнайтэд]] |- |25||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Міхал Скурась]]||15.02.2000||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Бруге (футбольны клюб)|Бруге]] |- |26||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Кацпэр Урбанскі]]||07.09.2004||{{Сьцяг|Італія}} [[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]] |} === {{Футбол|Францыя}} === Галоўны трэнэр: [[Дыд’е Дэшам]] {|class="wikitable" !№ !Амплюа !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- |1||[[Брамнік|Бр]]||[[Брыс Самба]]||26.04.1994||{{Сьцяг|Францыя}} [[Лянс (футбольны клюб)|Лянс]] |- |2||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Бэнжамэн Павар]]||28.03.1996||{{Сьцяг|Італія}} [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] |- |3||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Фэрлян Мэндзі]]||08.06.1995||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Мадрыд]] |- |4||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Даё Юпамэкано]]||27.10.1998||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |- |5||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Жуль Кундэ]]||12.11.1998||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |- |6||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Эдуарду Камавінга]]||10.11.2002||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Мадрыд]] |- |7||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Антуан Грызман]]||21.03.1991||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]] |- |8||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Арэльен Чуамэні]]||27.01.2000||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Мадрыд]] |- |9||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Аліўе Жыру]]||30.09.1986||{{Сьцяг|Італія}} [[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]] |- |10||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Кіліян Мбапэ]]||20.12.1998||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |- |11||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Усман Дэмбэле]]||15.05.1997||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |- |12||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Рандаль Калё]]||05.12.1998||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |- |13||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Н’Галё Кантэ]]||29.03.1991||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Ітыгад Джыда|Аль-Ітыгад]] |- |14||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Адрыян Раб’ё]]||03.04.1995||{{Сьцяг|Італія}} [[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]] |- |15||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Маркюс Цюрам]]||06.08.1997||{{Сьцяг|Італія}} [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] |- |16||[[Брамнік|Бр]]||[[Майк Мэньян]]||03.07.1995||{{Сьцяг|Італія}} [[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]] |- |17||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Вільям Саліба]]||24.03.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |- |18||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Варэн Заір-Эмры]]||08.03.2006||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |- |19||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Юсуф Фафана (1999)|Юсуф Фафана]]||10.01.1999||{{Сьцяг|Францыя}} [[Манака (футбольны клюб)|Манака]] |- |20||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Кінгсьлі Каман]]||13.06.1996||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |- |21||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Жанатан Клёс]]||25.09.1992||{{Сьцяг|Францыя}} [[Алімпік Марсэль]] |- |22||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Тэо Эрнандэс]]||06.10.1997||{{Сьцяг|Італія}} [[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]] |- |23||[[Брамнік|Бр]]||[[Альфонс Арэаля]]||27.02.1993||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ўэст Гэм Юнайтэд]] |- |24||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Ібраіма Канатэ]]||25.05.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]] |- |25||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Брадлі Баркаля]]||02.09.2002||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |} == Група E == === {{Футбол|Бэльгія}} === Галоўны трэнэр: [[Дамэніка Тэдэска]] {|class="wikitable" !№ !Амплюа !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- |1||[[Брамнік|Бр]]||[[Кун Кастээльс]]||25.06.1992||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Вольфсбург (футбольны клюб)|Вольфсбург]] |- |2||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Зэна Дэбаст]]||24.10.2003||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехт]] |- |3||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Арцюр Тэат]]||25.05.2000||{{Сьцяг|Францыя}} [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]] |- |4||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Ваўт Фас]]||03.04.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лэстэр Сіці]] |- |5||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Ян Вэртонген]]||24.04.1987||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехт]] |- |6||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Аксэль Вітсэль]]||12.01.1989||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]] |- |7||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Кевін дэ Бройнэ]]||28.06.1991||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |8||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Юры Тылеманс]]||07.05.1997||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]] |- |9||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Леандра Трасар]]||04.12.1994||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |- |10||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Рамэлю Люкаку]]||13.05.1993||{{Сьцяг|Італія}} [[Рома Рым|Рома]] |- |11||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Янік Фэрэйра Караска]]||04.09.1993||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Шабаб Рыяд|Аль-Шабаб]] |- |12||[[Брамнік|Бр]]||[[Томас Камінскі]]||23.10.1992||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лутан Таўн]] |- |13||[[Брамнік|Бр]]||[[Мац Сэльс]]||26.02.1992||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Нотынггэм Форэст]] |- |14||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Дадзі Люкебакіё]]||24.09.1997||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільля]] |- |15||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Тама Мэнье]]||12.09.1991||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Трабзанспор Трабзон|Трабзанспор]] |- |16||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Астэр Уранкс]]||04.10.2002||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Вольфсбург (футбольны клюб)|Вольфсбург]] |- |17||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Шарль дэ Кетэлярэ]]||10.03.2001||{{Сьцяг|Італія}} [[Аталянта Бэргама|Аталянта]] |- |18||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Арэль Мангаля]]||18.03.1998||{{Сьцяг|Францыя}} [[Алімпік Ліён]] |- |19||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Яан Бакаяко]]||20.04.2003||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[ПСВ Эйндговэн]] |- |20||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Ляіс Апэнда]]||16.02.2000||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]] |- |21||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Тымаці Кастань]]||05.12.1995||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Фулгэм (футбольны клюб)|Фулгэм]] |- |22||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Жэрэмі Дакю]]||27.05.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |23||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Артур Вэрмээрэн]]||07.02.2005||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]] |- |24||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Амаду Анана]]||16.08.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Эвэртан Лівэрпул|Эвэртан]] |- |25||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Максім Дэ Кёйпэр]]||22.12.2000||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Бруге (футбольны клюб)|Бруге]] |} === {{Футбол|Румынія}} === Галоўны трэнэр: [[Эдвард Ярданэску]] {|class="wikitable" !№ !Амплюа !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- |1||[[Брамнік|Бр]]||[[Фларын Ніцэ]]||03.07.1987||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Газыянтэп (футбольны клюб)|Газыянтэп]] |- |2||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Андрэй Рацю]]||20.06.1998||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]] |- |3||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Раду Дрэгушын]]||03.02.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Тотэнгэм Готспур]] |- |4||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Адрыян Рус]]||18.03.1996||{{Сьцяг|Кіпр}} [[Пафас (футбольны клюб)|Пафас]] |- |5||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Ёнуц Нэдэлчару]]||25.04.1996||{{Сьцяг|Італія}} [[Палерма (футбольны клюб)|Палерма]] |- |6||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Марыюс Марын]]||30.08.1998||{{Сьцяг|Італія}} [[Піза (футбольны клюб)|Піза]] |- |7||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Дэніс Алібэк]]||05.01.1991||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Муайдар (футбольны клюб)|Аль-Муайдар]] |- |8||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Аляксандру Чыкылдэў]]||08.07.1997||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Коньяспор Конья|Коньяспор]] |- |9||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Джорджэ Пушкаш]]||08.04.1996||{{Сьцяг|Італія}} [[Бары (футбольны клюб)|Бары]] |- |10||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Яніс Хаджы]]||22.10.1998||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Дэпартыва Алявэс Віторыя|Алявэс]] |- |11||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Нікушор Банку]]||18.09.1992||{{Сьцяг|Румынія}} [[Унівэрсытаця Краёва]] |- |12||[[Брамнік|Бр]]||[[Гарацыю Малдаван]]||20.01.1998||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]] |- |13||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Валянтын Міхэілэ]]||02.02.2000||{{Сьцяг|Італія}} [[Парма (футбольны клюб)|Парма]] |- |14||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Дарыюс Алару]]||03.03.1998||{{Сьцяг|Румынія}} [[Сьцяўа Бухарэст|Сьцяўа]] |- |15||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Андрэй Буркэ]]||15.04.1993||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Ухдуд Наджран|Аль-Ухдуд]] |- |16||[[Брамнік|Бр]]||[[Штэфан Тырнавану]]||09.05.2000||{{Сьцяг|Румынія}} [[Сьцяўа Бухарэст|Сьцяўа]] |- |17||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Фларынэл Коман]]||10.04.1998||{{Сьцяг|Румынія}} [[Сьцяўа Бухарэст|Сьцяўа]] |- |18||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Рэзван Марын]]||23.05.1996||{{Сьцяг|Італія}} [[Эмпалі (футбольны клюб)|Эмпалі]] |- |19||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Дэніс Дрэгуш]]||06.07.1999||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Газыянтэп (футбольны клюб)|Газыянтэп]] |- |20||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Дэніс Ман]]||26.08.1998||{{Сьцяг|Італія}} [[Парма (футбольны клюб)|Парма]] |- |21||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Нікалаэ Станчу]]||07.05.1993||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Дамак Хаміс-Мушайт|Дамак]] |- |22||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Васыле Могаш]]||31.10.1992||{{Сьцяг|Румынія}} [[ЧФР Клуж]] |- |23||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Дэян Сарэску]]||29.08.1997||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Газыянтэп (футбольны клюб)|Газыянтэп]] |- |24||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Багдан Ракавіцан]]||06.06.2000||{{Сьцяг|Польшча}} [[Ракаў Чанстахова|Ракаў]] |- |25||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Даніел Бырлігя]]||19.04.2000||{{Сьцяг|Румынія}} [[ЧФР Клуж]] |- |26||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Адрыян Шут]]||30.04.1999||{{Сьцяг|Румынія}} [[Сьцяўа Бухарэст|Сьцяўа]] |} === {{Футбол|Славаччына}} === Галоўны трэнэр: [[Франчэска Кальцона]] {|class="wikitable" !№ !Амплюа !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- |1||[[Брамнік|Бр]]||[[Марцін Дубраўка]]||15.01.1989||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ньюкасл Юнайтэд]] |- |2||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Пэтэр Пэкарык]]||30.10.1986||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Гэрта Бэрлін|Гэрта]] |- |3||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Дэніс Ваўра]]||10.04.1996||{{Сьцяг|Данія}} [[Капэнгаген (футбольны клюб)|Капэнгаген]] |- |4||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Адам Обэрт]]||23.08.2002||{{Сьцяг|Італія}} [[Кальяры (футбольны клюб)|Кальяры]] |- |5||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Томаш Рыга]]||03.07.2002||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Банік Острава]] |- |6||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Норбэрт Д’ёмбэр]]||03.07.1992||{{Сьцяг|Італія}} [[Салернітана Салерна|Салернітана]] |- |7||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Томаш Суслаў]]||07.06.2002||{{Сьцяг|Італія}} [[Эляс Вэрона|Вэрона]] |- |8||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Ондрэй Дуда]]||05.12.1994||{{Сьцяг|Італія}} [[Эляс Вэрона|Вэрона]] |- |9||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Робэрт Божанік]]||18.11.1999||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Баавішта Порту|Баавішта]] |- |10||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Любамір Тупта]]||27.03.1998||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Слован Лібэрац|Слован]] |- |11||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Ласла Бэнэш]]||09.09.1997||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Гамбург (футбольны клюб)|Гамбург]] |- |12||[[Брамнік|Бр]]||[[Марэк Родак]]||13.12.1996||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Фулгэм (футбольны клюб)|Фулгэм]] |- |13||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Патрык Грошаўскі]]||22.04.1992||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Генк (футбольны клюб)|Генк]] |- |14||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Мілан Шкрыняр]]||11.02.1995||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |- |15||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Вэрнан Дэ Марка]]||18.11.1992||{{Сьцяг|ААЭ}} [[Гата (футбольны клюб)|Гата]] |- |16||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Давід Ганцка]]||13.12.1997||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]] |- |17||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Лукаш Гарасьлін]]||26.05.1996||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Спарта Прага|Спарта]] |- |18||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Давід Стрэлец]]||04.04.2001||{{Сьцяг|Славаччына}} [[Слован Браціслава|Слован]] |- |19||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Юрай Куцка]]||26.02.1987||{{Сьцяг|Славаччына}} [[Слован Браціслава|Слован]] |- |20||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Давід Дзюрыш]]||22.03.1999||{{Сьцяг|Італія}} [[Аскалі (футбольны клюб)|Аскалі]] |- |21||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Матуш Бэра]]||06.09.1995||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Бохум (футбольны клюб)|Бохум]] |- |22||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Станіслаў Лобатка]]||25.11.1994||{{Сьцяг|Італія}} [[Напалі Нэапаль|Напалі]] |- |23||[[Брамнік|Бр]]||[[Генрых Равас]]||16.08.1997||{{Сьцяг|ЗША}} [[Нью-Інглэнд Рэвалюшн Фоксбара|Нью-Інглэнд Рэвалюшн]] |- |24||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Лео Саўэр]]||16.12.2005||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]] |- |25||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Сэбастыян Коша]]||13.09.2003||{{Сьцяг|Славаччына}} [[Спартак Трнава|Спартак]] |- |26||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Іван Шранц]]||13.09.1993||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Славія Прага|Славія]] |} === {{Футбол|Украіна}} === Галоўны трэнэр: [[Сяргей Раброў]] {|class="wikitable" !№ !Амплюа !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- |1||[[Брамнік|Бр]]||[[Георгі Бушчан]]||31.05.1994||{{Сьцяг|Украіна}} [[Дынама Кіеў]] |- |2||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Юхім Канопля]]||26.08.1999||{{Сьцяг|Украіна}} [[Шахтар Данецк|Шахтар]] |- |3||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Аляксандар Сваток]]||27.09.1994||{{Сьцяг|Украіна}} [[Дніпро-1 (футбольны клюб)|Дніпро-1]] |- |4||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Максім Талавераў]]||28.06.2000||{{Сьцяг|Аўстрыя}} [[ЛАСК Лінц|ЛАСК]] |- |5||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Сяргей Сідарчук]]||02.05.1991||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Вэстэрлё (футбольны клюб)|Вэстэрлё]] |- |6||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Тарас Сьцепаненка]]||08.08.1989||{{Сьцяг|Украіна}} [[Шахтар Данецк|Шахтар]] |- |7||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Андрэй Ярмоленка]]||23.10.1989||{{Сьцяг|Украіна}} [[Дынама Кіеў]] |- |8||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Руслан Маліноўскі]]||04.05.1993||{{Сьцяг|Італія}} [[Джэноа Генуя|Джэноа]] |- |9||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Раман Ярамчук]]||27.11.1995||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсія]] |- |10||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Міхаіл Мудрык]]||05.01.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]] |- |11||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Арцём Доўбік]]||21.06.1997||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Жырона (футбольны клюб)|Жырона]] |- |12||[[Брамнік|Бр]]||[[Анатоль Трубін]]||01.08.2001||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]] |- |13||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Ільля Забарны]]||01.09.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Борнмут (футбольны клюб)|Борнмут]] |- |14||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Георгі Судакоў]]||01.09.2002||{{Сьцяг|Украіна}} [[Шахтар Данецк|Шахтар]] |- |15||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Віктар Цыганкоў]]||15.11.1997||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Жырона (футбольны клюб)|Жырона]] |- |16||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Віталь Міколенка]]||29.05.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Эвэртан Лівэрпул|Эвэртан]] |- |17||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Аляксандар Зінчанка]]||15.12.1996||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |- |18||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Уладзімер Бражко]]||23.01.2002||{{Сьцяг|Украіна}} [[Дынама Кіеў]] |- |19||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Мікола Шапарэнка]]||04.10.1998||{{Сьцяг|Украіна}} [[Дынама Кіеў]] |- |20||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Аляксандар Зубкоў]]||03.08.1996||{{Сьцяг|Украіна}} [[Шахтар Данецк|Шахтар]] |- |21||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Валеры Бондар]]||27.02.1999||{{Сьцяг|Украіна}} [[Шахтар Данецк|Шахтар]] |- |22||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Мікола Матвіенка]]||02.05.1996||{{Сьцяг|Украіна}} [[Шахтар Данецк|Шахтар]] |- |23||[[Брамнік|Бр]]||[[Андрэй Лунін]]||11.02.1999||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Мадрыд]] |- |24||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Аляксандар Тымчык]]||20.01.1997||{{Сьцяг|Украіна}} [[Дынама Кіеў]] |- |25||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Уладзіслаў Ванат]]||04.01.2002||{{Сьцяг|Украіна}} [[Дынама Кіеў]] |- |26||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Багдан Міхайлічэнка]]||21.03.1997||{{Сьцяг|Украіна}} [[Палесьсе Жытомір|Палесьсе]] |} == Група F == === {{Футбол|Грузія}} === Галоўны трэнэр: [[Вілі Саньёль]] {|class="wikitable" !№ !Амплюа !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- |1||[[Брамнік|Бр]]||[[Георгі Лорыя]]||27.01.1986||{{Сьцяг|Грузія}} [[Дынама Тбілісі]] |- |2||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Атар Какабадзэ]]||27.06.1995||{{Сьцяг|Польшча}} [[Краковія Кракаў|Краковія]] |- |3||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Лаша Двалі]]||14.05.1995||{{Сьцяг|Кіпр}} [[АПОЭЛ Нікасія|АПОЭЛ]] |- |4||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Гурам Кашыя]]||04.07.1987||{{Сьцяг|Славаччына}} [[Слован Браціслава|Слован]] |- |5||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Саламон Квірквэлія]]||06.02.1992||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Ухдуд Наджран|Аль-Ухдуд]] |- |6||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Георгі Качарашвілі]]||19.06.1999||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Левантэ Валенсія|Левантэ]] |- |7||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Хвіча Кварацхелія]]||12.02.2001||{{Сьцяг|Італія}} [[Напалі Нэапаль|Напалі]] |- |8||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Буду Зіўзывадзэ]]||10.03.1994||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Карльсруэ (футбольны клюб)|Карльсруэ]] |- |9||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Зурыка Давіташвілі]]||15.02.2001||{{Сьцяг|Францыя}} [[Бардо (футбольны клюб)|Бардо]] |- |10||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Георгі Чаквэтадзэ]]||29.08.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ўотфард (футбольны клюб)|Ўотфард]] |- |11||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Георгі Квілітая]]||01.10.1993||{{Сьцяг|Кіпр}} [[АПОЭЛ Нікасія|АПОЭЛ]] |- |12||[[Брамнік|Бр]]||[[Лука Гугешашвілі]]||29.04.1999||{{Сьцяг|Азэрбайджан}} [[Карабах Агдам|Карабах]] |- |13||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Георгі Гачалейшвілі]]||14.02.2001||{{Сьцяг|Украіна}} [[Шахтар Данецк|Шахтар]] |- |14||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Лука Лачашвілі]]||29.05.1998||{{Сьцяг|Італія}} [[Крэманэзэ Крэмона|Крэманэзэ]] |- |15||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Георгі Гвэлесіяні]]||05.05.1991||{{Сьцяг|Іран}} [[Пэрсэпаліс Тэгеран|Пэрсэпаліс]] |- |16||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Ніка Квэквэскіры]]||29.05.1992||{{Сьцяг|Польшча}} [[Лех Познань|Лех]] |- |17||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Атар Кітэішвілі]]||26.03.1996||{{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Штурм Грац|Штурм]] |- |18||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Сандра Алтунашвілі]]||19.05.1997||{{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Вольфсбэрг (футбольны клюб)|Вольфсбэрг]] |- |19||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Леван Шэнгелія]]||27.10.1995||{{Сьцяг|Грэцыя}} [[Панэталікос Агрыніён|Панэталікос]] |- |20||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Анзор Мэквабішвілі]]||05.06.2001||{{Сьцяг|Румынія}} [[Унівэрсытаця Краёва]] |- |21||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Георгі Цітаішвілі]]||18.11.2000||{{Сьцяг|Грузія}} [[Дынама Батумі]] |- |22||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Жорж Мікаўтадзэ]]||31.10.2000||{{Сьцяг|Францыя}} [[Мэц (футбольны клюб)|Мэц]] |- |23||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Саба Лабжанідзэ]]||18.12.1994||{{Сьцяг|ЗША}} [[Атланта Юнайтэд]] |- |24||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Джэмал Табідзэ]]||18.03.1996||{{Сьцяг|Грэцыя}} [[Панэталікос Агрыніён|Панэталікос]] |- |25||[[Брамнік|Бр]]||[[Георгі Мамардашвілі]]||29.09.2000||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсія]] |- |26||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Габрыель Сыгуа]]||30.06.2005||{{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Базэль (футбольны клюб)|Базэль]] |} === {{Футбол|Партугалія}} === Галоўны трэнэр: [[Рабэрта Мартынэс]] {|class="wikitable" !№ !Амплюа !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- |1||[[Брамнік|Бр]]||[[Руй Патрысію]]||15.02.1988||{{Сьцяг|Італія}} [[Рома Рым|Рома]] |- |2||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Нэлсан Сэмэду]]||16.11.1993||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз]] |- |3||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Кеплер Лавэран Ліма Фэрэйра|Пэпі]]||26.02.1983||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (футбольны клюб)|Порту]] |- |4||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Рубэн Дыяш]]||14.05.1997||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |5||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Дыёгу Далот]]||18.03.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Юнайтэд]] |- |6||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Жуан Пальіньня]]||09.07.1995||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Фулгэм (футбольны клюб)|Фулгэм]] |- |7||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Крыштыяну Раналду]]||05.02.1985||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Наср Рыяд|Аль-Наср]] |- |8||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Бруну Фэрнандыш]]||08.09.1994||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Юнайтэд]] |- |9||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Гансалу Рамуш]]||20.06.2001||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |- |10||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Бэрнарду Сылва]]||10.08.1994||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |11||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Жуан Фэлікс]]||10.11.1999||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |- |12||[[Брамнік|Бр]]||[[Жузэ Са]]||17.01.1993||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз]] |- |13||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Данілу Пэрэйра]]||09.09.1991||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |- |14||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Гансалу Інасію]]||25.08.2001||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон|Спортынг]] |- |15||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Жуан Нэвіш]]||27.09.2004||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]] |- |16||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Матэўш Нуніш]]||27.08.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |17||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Рафаэл Леан]]||10.06.1999||{{Сьцяг|Італія}} [[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]] |- |18||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Рубэн Нэвіш]]||13.03.1997||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Гіляль Рыяд|Аль-Гіляль]] |- |19||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Нуну Алешандры Таварыш Мэндыш|Нуну Мэндыш]]||19.06.2002||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |- |20||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Жуан Кансэлу]]||27.05.1994||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |- |21||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Дыёгу Жота]]||04.12.1996||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]] |- |22||[[Брамнік|Бр]]||[[Дыёгу Кошта]]||19.09.1999||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (футбольны клюб)|Порту]] |- |23||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Вітар Фэрэйра|Вітыньня]]||13.02.2000||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |- |24||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Антонію Жуан Пэрэйра Сылва|Антонію Сылва]]||30.10.2003||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]] |- |25||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Пэдру Нэту]]||09.03.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз]] |- |26||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Франсішку Кансэйсан]]||14.12.2002||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (футбольны клюб)|Порту]] |} === {{Футбол|Турэччына}} === Галоўны трэнэр: [[Вінчэнца Мантэльля]] {|class="wikitable" !№ !Амплюа !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- |1||[[Брамнік|Бр]]||[[Мэрт Гюнок]]||01.03.1989||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]] |- |2||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Зэкі Чэлік]]||17.02.1997||{{Сьцяг|Італія}} [[Рома Рым|Рома]] |- |3||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Мэрых Дэмірал]]||05.03.1998||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Аглі Джэда|Аль-Аглі]] |- |4||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Самэт Акайдын]]||13.03.1994||{{Сьцяг|Грэцыя}} [[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]] |- |5||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Акай Ёкушлу]]||09.03.1994||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ўэст Бромўіч Альбіён]] |- |6||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Аркун Кёкчу]]||29.12.2000||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]] |- |7||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Керэм Артуркоглу]]||21.10.1998||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]] |- |8||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Арда Гюлер]]||25.02.2005||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Мадрыд]] |- |9||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Джэнк Тосун]]||07.06.1991||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]] |- |10||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Хакан Чалганоглу]]||08.02.1994||{{Сьцяг|Італія}} [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] |- |11||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Юсуф Языджы]]||29.01.1997||{{Сьцяг|Францыя}} [[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]] |- |12||[[Брамнік|Бр]]||[[Алтай Баіндыр]]||14.04.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Юнайтэд]] |- |13||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Ахмэтджан Каплан]]||16.01.2003||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Аякс Амстэрдам|Аякс]] |- |14||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Абдулкерым Бардакджы]]||07.09.1994||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]] |- |15||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Саліх Эзджан]]||11.01.1998||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Барусія Дортмунд]] |- |16||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Ісмаіл Юксэк]]||26.01.1999||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]] |- |17||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Ірфан Кахвэджы]]||15.07.1995||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]] |- |18||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Мэрт Мюлдур]]||03.04.1999||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]] |- |19||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Кенан Ілдыз]]||04.05.2005||{{Сьцяг|Італія}} [[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]] |- |20||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Фэрдзі Кадыяглу]]||07.10.1999||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]] |- |21||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Барыш Ілмаз]]||23.05.2000||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]] |- |22||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Каан Айхан]]||10.11.1994||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]] |- |23||[[Брамнік|Бр]]||[[Угурджан Чакыр]]||05.04.1996||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Трабзанспор Трабзон|Трабзанспор]] |- |24||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Сэміх Кылычсой]]||15.08.2005||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]] |- |25||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Юнус Акгюн]]||07.07.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лэстэр Сіці]] |- |26||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Бэртуг Ілдырым]]||12.01.2002||{{Сьцяг|Францыя}} [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]] |} === {{Футбол|Чэхія}} === Галоўны трэнэр: [[Іван Гашак]] {|class="wikitable" !№ !Амплюа !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- |1||[[Брамнік|Бр]]||[[Індржых Станэк]]||27.04.1996||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Славія Прага|Славія]] |- |2||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Давід Зіма]]||08.11.2000||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Славія Прага|Славія]] |- |3||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Томаш Голеш]]||31.03.1993||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Славія Прага|Славія]] |- |4||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Робін Гранач]]||29.01.2000||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Вікторыя Пльзень]] |- |5||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Уладзімер Цоўфал]]||22.08.1992||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ўэст Гэм Юнайтэд]] |- |6||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Марцін Вітык]]||21.01.2003||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Спарта Прага|Спарта]] |- |7||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Антанін Барак]]||03.12.1994||{{Сьцяг|Італія}} [[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]] |- |8||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Пэтар Шэўчык]]||04.05.1994||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Славія Прага|Славія]] |- |9||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Адам Гложак]]||25.07.2002||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баер Левэркузэн|Баер]] |- |10||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Патрык Шык]]||24.01.1996||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баер Левэркузэн|Баер]] |- |11||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Ян Кухта]]||08.01.1997||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Спарта Прага|Спарта]] |- |12||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Давід Доўдзера]]||31.05.1998||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Славія Прага|Славія]] |- |13||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Маймір Хыціл]]||29.04.1999||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Славія Прага|Славія]] |- |14||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Лукаш Провад]]||23.10.1996||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Славія Прага|Славія]] |- |15||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Давід Юрасэк]]||07.08.2000||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гофэнгайм]] |- |16||[[Брамнік|Бр]]||[[Мацей Коварж]]||17.05.2000||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баер Левэркузэн|Баер]] |- |17||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Вацлаў Чэрны (футбаліст)|Вацлаў Чэрны]]||17.10.1997||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Вольфсбург (футбольны клюб)|Вольфсбург]] |- |18||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Ладзіслаў Крэйчы (1999)|Ладзіслаў Крэйчы]]||20.04.1999||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Спарта Прага|Спарта]] |- |19||[[Нападнік (футбол)|Нап]]||[[Томаш Хоры]]||26.01.1995||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Вікторыя Пльзень]] |- |20||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Ондржэй Лінгр]]||07.10.1998||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]] |- |21||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Лукаш Чэрв]]||10.04.2001||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Вікторыя Пльзень]] |- |22||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Томаш Соўчак]]||27.02.1995||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ўэст Гэм Юнайтэд]] |- |23||[[Брамнік|Бр]]||[[Віцязслаў Яраш]]||23.07.2001||{{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Штурм Грац|Штурм]] |- |24||[[Абаронца (футбол)|Аб]]||[[Томаш Вэлчак]]||28.02.2001||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Славія Прага|Славія]] |- |25||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Павал Шулц]]||29.12.2000||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Вікторыя Пльзень]] |- |26||[[Паўабаронца (футбол)|ПА]]||[[Мацей Юрасэк]]||30.08.2003||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Славія Прага|Славія]] |} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.uefa.com/euro2024/ Афіцыйны сайт турніру] [[Катэгорыя:Чэмпіянат Эўропы па футболе 2024 году|Склады]] rgsmi1xy2vlt562vd2olk0bn563no4k 10 284802 2673534 2671596 2026-06-11T18:09:48Z Dymitr 10914 выпраўленьне спасылак 2673534 wikitext text/x-wiki {{Склад зборнай па футболе |1 = {{{1|}}} |назва = Чэхія на ЧЭ-2024 |колер фону = #DD0000 |колер тэксту = white |сьцяг = Чэхіі |краіна = Чэхіі |турнір = Чэмпіянат Эўропы 2024 году |турнір_спасылка = Чэмпіянат Эўропы па футболе 2024 году |н1 = [[Індржых Станэк|Станэк]] |н2 = [[Давід Зіма|Зіма]] |н3 = [[Томаш Голеш|Голеш]] |н4 = [[Робін Гранач|Гранач]] |н5 = [[Уладзімер Цоўфал|Цоўфал]] |н6 = [[Марцін Вітык|Вітык]] |н7 = [[Антанін Барак|Барак]] |н8 = [[Пэтар Шэўчык|Шэўчык]] |н9 = [[Адам Гложак|Гложак]] |н10 = [[Патрык Шык|Шык]] |н11 = [[Ян Кухта|Кухта]] |н12 = [[Давід Доўдзера|Доўдзера]] |н13 = [[Маймір Хыціл|Хыціл]] |н14 = [[Лукаш Провад|Провад]] |н15 = [[Давід Юрасэк|Д.&nbsp;Юрасэк]] |н16 = [[Мацей Коварж|Коварж]] |н17 = [[Вацлаў Чэрны (футбаліст)|Чэрны]] |н18 = [[Ладзіслаў Крэйчы (1999)|Крэйчы]] |н19 = [[Томаш Хоры|Хоры]] |н20 = [[Ондржэй Лінгр|Лінгр]] |н21 = [[Лукаш Чэрв|Чэрв]] |н22 = [[Томаш Соўчак|Соўчак]] |н23 = [[Віцязслаў Яраш|Яраш]] |н24 = [[Томаш Вэлчак|Вэлчак]] |н25 = [[Павал Шулц|Шулц]] |н26 = [[Мацей Юрасэк|М.&nbsp;Юрасэк]] |трэнэр = [[Іван Гашак|Гашак]] }}<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Склады зборных ЧЭ-2024]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Склады зборнай Чэхіі па футболе|Эўра-2024]] </noinclude> tf3l4np7ltttcrjeqy4702uds7knvka 0 290845 2673545 2667708 2026-06-11T19:20:08Z ~2026-34468-82 98259 /* Паходжаньне */ 2673545 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Болтрык |лацінка = Boltryk |арыгінал = Bolderic |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Больд|Boldt]] + [[Рык|Rick]] |варыянт = Бальтрык, Бальдрых, Боўтрык |вытворныя = |зьвязаныя = [[Рыбалт]] }} '''Болтрык''' (''Боўтрык''), '''Бальтрык''', '''Бальдрых''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Балдарых, Балдрых, Балдрык або Болдэрык (Baldarich, Baldrich, Baldric, Boldericus<ref>Geschichte des Geschlechts von Kleist. Th. 2. — Berlin, 1873. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=AoZaAAAAcAAJ&q=Boldericus#v=snippet&q=Boldericus&f=false S. 137].</ref>) і Рыкболт або Рыбальд (Ricbolt<ref>Hildebrand F. Uber das Französische Sprachelement im Liber censualis. — Halis Saxonum, 1884. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=PTkLAAAAQAAJ&q=Ricbolt#v=snippet&q=Ricbolt&f=false S. 29].</ref>, Ribald) — імёны [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Baldarich+Bald+ric#v=snippet&q=Baldarich%20Bald%20ric&f=false S. 240, 1258].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Больд|-балд- (-болд-, -болт-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бірыбольд]], [[Румбольд]], [[Рыбалт]]; германскія імёны Beribald, Rumbold, Ribald) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *balth, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] bald 'сьмелы, адважны'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 50.</ref><ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 10.</ref>, а аснова [[Рык|-рых- (-рык-)]] (імёны ліцьвінаў [[Тэўдырых|Дзітрык]], [[Індрых]], [[Эрык]]; германскія імёны Ditricus, Hindrich, Erik) — ад гоцкага reiks 'магутны'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 188.</ref>, германскага rikja 'магутны, каралеўскі'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 206.</ref>. Этымалягічны слоўнік старапольскіх асабовых імёнаў, выдадзены [[Польская акадэмія навук|Польскай акадэміяй навук]], адзначае гістарычнае бытаваньне ў Польшчы германскага імя Bałdrzych (Bałdrzyk)<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 207.</ref>. У Польшчы адзначаецца прозьвішча Болтрык (Bołtryk)<ref>Walkowiak J. B. Litewskie nazwiska Polaków: słownik etymologiczno-frekwencyjny. — Poznań, 2019. S. 63.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Ragina Baltrick'' (1821 год)<ref>[https://www.online-ofb.de/famreport.php?ofb=russ&ID=I77385&lang=de Ragina BALTRICK], Verein für Computergenealogie e.V. (CompGen)</ref>; ''Marcjanna Bołtryk'' (1825 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Bo%C5%82tryk&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Świsłocz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Іван Болтрык — уладальнік зямлі ў Гарадзенскай губэрні на 1890 год<ref>Список землевладений в Гродненской губернии. — Гродна, 1890. С. 280.</ref> * Ёсіф Болтрык (1888—1938) — [[беларусы|беларус]] з ваколіцаў [[Горадня|Горадні]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[https://chumakou.com/projects/belarus1937/index2.html Беларусь: жертвы сталинских репрессий], Книга памяти Курганской обл.</ref> Бальдрыхі — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref> На [[Ваўкавыскі павет|гістарычнай Ваўкавышчыне]] існавала вёска [[Боўтрыкі]]. == Глядзіце таксама == * [[Больд|Бальд]] * [[Рык|Рых]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай балд}} {{Імёны з асновай рых}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] oiue8h1dchsf7onyh0rbf9sqgs7zrj4 0 290955 2673497 2592114 2026-06-11T13:24:29Z ~2026-34319-90 98245 2673497 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Бенат |лацінка = Bienat |арыгінал = Bennat |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Бень|Ben]] + [[Гадзь|Hado]] |варыянт = Бінэт |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Бенат''' (''Бінэт'') — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Бената або Бэнат (Bennato, Bennat<ref>Steub L. Die oberdeutschen Familiennamen. — München, 1870. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=V2w5AAAAMAAJ&q=Bennat#v=snippet&q=Bennat&f=false S. 17].</ref>) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Bennato#v=snippet&q=Bennato&f=false S. 258].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Бень|бін- (бен-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бінейка|Беніка]], [[Бінель]], [[Бімунт]]; германскія імёны Bennico, Benilo, Bemund) паходзіць ад [[стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] bina 'пчала'<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 58.</ref> або ёсьць скаротам асновы [[Берн|берн- (бірн-)]]<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 54.</ref>, а аснова [[Гадзь|-гад- (-ад-, -ат-)]] (імёны ліцьвінаў [[Ядвіга]], [[Гатман]], [[Гатаўт]]; германскія імёны Hadwig, Hadoman, Hathald) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] *haþus<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 70.</ref>, германскага hathu 'бой'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 87.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Felicem Benatowicz'' (26 лістапада 1824 году)<ref>[https://mosedispromemoria.mozello.lt/b/ B], Mosėdžio miestelio ir aplinkinių kaimų senųjų gyventojų romos katalikų bažnyčios santuokos metrikų nuorašai</ref>; ''Dorota Binet'' (1837 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Binet&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Świsłocz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Аляксандар Бенатовіч (''Benatowicz'') — выхадзец з [[Гарадзенская губэрня|Гарадзенскай губэрні]], [[Савецкія рэпрэсіі ў Беларусі|забіты ўладамі СССР]]<ref>[http://www.ofiaryterroru.pl/baza/osoba/1398 Aleksander Benatowicz], Baza danych «Ofiary antypolskiego terroru w Związku Sowieckim 1934—1938»</ref> Бінэты — [[Літва|літоўскі]] шляхецкі род<ref>[http://www.nobility.by/families/b/index.shtml Сьпіс шляхецкіх родаў, прозьвішчы якіх пачынаюцца на Б], [[Згуртаваньне беларускай шляхты]]</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Бень|Бена]] * [[Гадзь|Гата]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай бен}} {{Імёны з асновай гад}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] rfz9oi97raj639zj49fggjdtgbql0b6 0 292184 2673558 2602500 2026-06-11T19:54:10Z ~2026-34468-82 98259 /* Паходжаньне */ 2673558 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Вінґіль |лацінка = Vingil |арыгінал = Winigilo |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Віна (імя)|Wino]] + [[Гіль (імя)|Gill]] |варыянт = |вытворныя = |зьвязаныя = }} '''Вінгіль''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Вінігіла (Winigilo) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule. T. III: Les noms de personnes contenus dans les noms de lieux. — Paris, 1985. P. 477.</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Віна (імя)|-він-]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Бутывін|Бутвін]], [[Мантывін|Монтвін]], [[Радавін]]; германскія імёны Butwin, Mondawin, Radowin) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] wins 'сябар'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 17.</ref>, а аснова [[Гіль (імя)|-гіл- (-кіл-)]] (імёны ліцьвінаў [[Гілін]], [[Гілімонт]], [[Таўцігіл]]; германскія імёны Gillin, Gilmondus, Theudigilius) — ад германскага Gisala, Gisila 'патомак, нашчадак'<ref>Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. T. 5: Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego. — Kraków, 1997. S. 70.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Regina Wingilewicz'' (1743 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=23lt&rid=B&search_lastname=Wingilewicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Niemonajcie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Xiądz Józef Wingilewicz Skibiński'' (1832—1834 гады)<ref>Матвейчык Д. Выгнаныя з роднага краю: Паслялiстападаўская эмiграцыя з Беларусi і Лiтвы (1830—1870-я гады). — {{Менск (Мінск)}}, 2011. С. 144.</ref>; ''Ewa Wingil'' (1835 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=23lt&rid=D&search_lastname=Wingil&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1&rpp1=&ordertable= Traszkuny], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == * Ксёндз Юзэф Вінгілевіч Скібінкі — сябра Таварыства братэрскага аб’яднаньня == Глядзіце таксама == * [[Віна (імя)|Віна]] * [[Гіль (імя)|Гіла]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай він}} {{Імёны з асновай гіл}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 2v4jauzkmomem4hlvm67m8dnz5kj670 0 294292 2673566 2664787 2026-06-11T20:17:14Z ~2026-34468-82 98259 /* Паходжаньне */ 2673566 wikitext text/x-wiki {{Імя |імя = Ішман |лацінка = Išman |арыгінал = Issmann |вымаўленьне = |мова_паходжаньня = [[Германскія мовы|германскія]] |утварэньне = [[Эйса|Iso]] + [[Ман|Mann]] |варыянт = Ізман, Ісаман |вытворныя = [[Эйсман]] |зьвязаныя = }} '''Ішман''', '''Ізман''', '''Ісаман''' — мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == {{Асноўны артыкул|Імёны ліцьвінаў}} Ісаман, пазьней Ісман (Isaman, Issmann) — імя [[Германскія мовы|германскага]] паходжаньня<ref>Förstemann E. W. Altdeutsches Namenbuch. Bd. 1: Personennamen. — Bonn, 1900. [https://books.google.by/books?hl=ru&id=YOBwrIPG8IQC&q=Isaman#v=snippet&q=Isaman&f=false S. 971].</ref>. [[Двухасноўнае імя|Іменная аснова]] [[Эйса|ісан- (эйс-, іс-)]] (імёны [[Ліцьвіны|ліцьвінаў]] [[Ізбут]], [[Ізмунт]], [[Эйсімонт]]; германскія імёны Isbodus, Ismund, Eisenmund) паходзіць ад [[Гоцкая мова|гоцкага]] eisarn, германскага *isarna-, [[Стараверхненямецкая мова|стараверхненямецкага]] îsarn, îsan 'жалеза'<ref>Kremer D. Die Germanischen Personennamen in Katalonien // Estudis romànics. Nr. 14, 1972. S. 161.</ref>, а аснова [[Ман|-ман-]] (імёны ліцьвінаў [[Манігерд|Мангерд]], [[Дзірман|Дзерман]], [[Есьман]]; германскія імёны Mangerðr, Derman, Esmann) — ад гоцкага manna<ref>Morlet M.-T. Les noms de personne sur le territoire de l’ancienne Gaule du VIe au XIIe siècle. T. I: Les noms issus du germanique continental et les créations gallo-germaniques. — Paris, 1971. P. 167.</ref>, германскага man 'чалавек'<ref>{{Літаратура/Пачаткі Вялікага княства Літоўскага (2019)|к}} С. 23.</ref>. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: ''Maciej Iszmon'' (1814 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Iszmon&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Bieniakonie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Maciej Izman'' (1816 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=D&w=22br&rid=D&search_lastname=Izman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date= Bieniakonie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Adam Iszman'' (1833 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Iszman&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&rpp1=&ordertable= Międzyrzecz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Fiedora Isamonowicz'' (1851 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Isamonowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Mosarz], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>; ''Albertyna Izmanowicz'' (1886 год)<ref>[https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=gt&lang=pol&bdm=B&w=22br&rid=B&search_lastname=Izmanowicz&search_name=&search_lastname2=&search_name2=&from_date=&to_date=&exac=1 Bieniakonie], Geneteka baza Polskiego Towarzystwa Genealogicznego</ref>. == Носьбіты == У актах [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]] ўпаміналася сяло Ішманы (''Ишманы'') каля [[Прэны|Прэнаў]]<ref>Indeks alfabetyczny miejscowości dawnego wielkiego Księstwa Litewskiego: A—K (Abakanowicze — Kujany). Wilno, 1929. S. 279.</ref>. == Глядзіце таксама == * [[Эйса]] * [[Ман]] == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} {{Імёны з асновай ісан}} {{Імёны з асновай ман}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны]] 5ho05shva0495im9x2o5puf8ikh6zio 0 294560 2673606 2667139 2026-06-11T22:16:07Z PRChina Taiwan 98239 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|0|2 */ 2673606 wikitext text/x-wiki {{Кампанія}} '''DeepSeek''' ({{Кітайская||深度求索|Shēndù Qiúsuǒ}}) — [[кітай]]ская кампанія, якая спэцыялізуецца на [[Штучны інтэлект|распрацоўцы штучнага інтэлекту]], а таксама сямейства вялікіх моўных мадэляў. Кампанія базуецца ў [[Ханчжоў]], заснаваная й падтрымліваецца кітайскім хэдж-фондам High-Flyer. DeepSeek выпусьціла свае мадэлі з адкрытым зыходным кодам. Вэрсія DeepSeek-V3 лічыцца параўнальнай зь іншымі моўнымі мадэлямі ў 2024 годзе, такімі як [[Qwen]] і [[ChatGPT]]. Выхад мадэлі DeepSeek-R1 у студзені 2025 году выклікаў кароткачасовае, але рэзкае зьніжэньне курсаў [[Акцыя (фінансы)|акцыяў]] сусьветных тэхналягічных кампаніяў і дыскусіі пра пераацэнку [[інвэстыцыя]]ў у ШІ. == Гісторыя == У 2015 годзе тры інжынэра з [[Чжэцзянскі ўнівэрсытэт|Чжэцзянскага ўнівэрсытэту]] заснавалі кампанію High-Flyer. Яна выкарыстала [[машыннае навучаньне]] для гандлю акцыямі. У 2019 годзе створана кампанія High-Flyer AI, якая займалася дасьледаваньнямі альгарытмаў штучнага інтэлекту<ref name=":0">{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://www.chinatalk.media/p/deepseek-from-hedge-fund-to-frontier | загаловак = Deepseek: From Hedge Fund to Frontier Model Maker | аўтар = Lily Ottinger | выдавец = ChinaTalk | дата публікацыі = 2024-12-09 | копія = https://web.archive.org/web/20241228030725/https://www.chinatalk.media/p/deepseek-from-hedge-fund-to-frontier | дата копіі = 28 сьнежня 2024 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}</ref>. Да 2021 году ўсе стратэгіі High-Flyer выкарыстоўвалі ШІ, яе параўноўвалі з [[Renaissance Technologies]]. У красавіку 2023 году High-Flyer абвясьціла пра новы праекце для дасьледаваньня агульнага штучнага інтэлекту. Ён ня будзе выкарыстоўвацца для гандлю акцыямі і аддзеліцца ад фінансавага бізнэсу High-Flyer<ref>{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://www.yicaiglobal.com/news/exclusive-chinese-quant-fund-high-flyer-will-not-use-agi-to-trade-stocks-managing-director-says | загаловак = {{Квадратная дужка|Exclusive}} Chinese Quant Hedge Fund High-Flyer Wonʼt Use AGI to Trade Stocks, MD Says | аўтар = Xu Yu | выдавец = Yicai Global | дата публікацыі = 17 красавіка 2023 | копія = https://web.archive.org/web/20231231030712/https://www.yicaiglobal.com/news/exclusive-chinese-quant-fund-high-flyer-will-not-use-agi-to-trade-stocks-managing-director-says | дата копіі = 31 сьнежня 2023 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}</ref><ref name="scmp1January 2025" />. У траўні 2023 году кампанія была запушчана пад назвай DeepSeek, яе ўзначаліў адзін з сузаснавальнікаў хэдж-фонду High-Flyer Лян Вэньфэн<ref name=":0" /><ref name="scmp1January 2025" />. Распрацоўка DeepSeek фінансуецца High-Flyer<ref name="scmp1January 2025" />. Выпуск DeepSeek-V2 у траўні 2024 году справакаваў [[Цэнавая вайна|цэнавую вайну]] мадэляў штучнага інтэлекту ў Кітаі, бо прапаноўвалася высокая прадукцыйнасьць па нізкай цане. Яе ахрысьцілі «[[Pinduoduo]] ШІ», а іншым буйным тэхналягічным гігантам, такім як [[ByteDance]], [[Tencent]], [[Baidu]] і [[Alibaba Group|Alibaba]], прыйшлося пачаць зьніжаць цэны на свае мадэлі ШІ. Нягледзячы на нізкую цану DeepSeek, кампанія дала справаздачу пра прыбытак у параўнаньні з канкурэнтамі, якія, па-відаць, несьлі страты<ref name=":3">{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://www.chinatalk.media/p/deepseek-ceo-interview-with-chinas | загаловак = Deepseek: The Quiet Giant Leading Chinaʼs AI Race | аўтар = Jordan Schneider | выдавец = ChinaTalk | дата публікацыі = 27 лістапада 2024 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}</ref>. На канец 2024 году DeepSeek займаецца дасьледаваньнямі і не заяўляе падрабязных плянаў камэрцыялізацыі<ref name=":3" />. Кітайская газэта ''[[South China Morning Post]]'' піша, што пры найманьні новых супрацоўнікаў кампанія DeepSeek аддавала перавагу здольнасьцям, а ня вопыту, таму большасьць распрацоўшчыкаў — гэта альбо нядаўнія выпускнікі, альбо распрацоўшчыкі на раньняй стадыі сваёй карʼеры ў сфэры ШІ<ref name="scmp1January 2025">{{Спасылка | аўтар = Jiang, Ben; Perezi, Bien | мова = en | спасылка = https://www.scmp.com/tech/tech-trends/article/3293050/meet-deepseek-chinese-start-changing-how-ai-models-are-trained | загаловак = Meet DeepSeek: the Chinese start-up that is changing how AI models are trained | выдавец = South China Morning Post | дата публікацыі = 1 студзеня 2025}}</ref>. Да 2025 году DeepSeek змагла стварыць ШІ з магчымасьцямі як у вядучых тэхналягічных кампаніяў ЗША, але, як заяўлена, на менш магутных чыпах і за малую частку кошту. Супрацоўнікі DeepSeek пішуць, што навучалі мадэль V3 на чыпах [[Nvidia]] H800, а яны значна менш магутныя, чым новыя Nvidia Blackwell<ref name="in">{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://indianexpress.com/article/technology/techook/liang-wenfeng-the-force-behind-the-chinese-ai-startup-deepseek-9803220/ | загаловак = Liang Wenfeng: The force behind Chinese AI startup DeepSeek that has made US tech giants nervous and put India on edge | выдавец = The Indian Express | дата публікацыі = 2025-01-28 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}</ref><ref>{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://www.reuters.com/technology/artificial-intelligence/chinese-ai-startup-deepseek-overtakes-chatgpt-apple-app-store-2025-01-28 | загаловак = DeepSeek hit by cyberattack as users flock to Chinese AI startup | дата публікацыі = 2025-01-27 | выдавец = [[Reuters]]}}</ref>. Незалежныя назіральнікі адзначаюць, што DeepSeek і іншыя кітайскія кампаніі маюць перавагу, бо на кітайскім рынку доступ да [[ChatGPT]] і шэрагу іншых мадэляў заблякаваны [[Вялікі кітайскі фаервол|Вялікім кітайскім фаерволам]]. DeepSeek, верагодна, цэнзуруе выдачу. Пры гэтым ня ўсе далікатныя для Кітая тэмы гэтаму схільныя<ref name=":4">{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://www.science.org/content/article/chinese-firm-s-faster-cheaper-ai-language-model-makes-splash | загаловак = Chinese firmʼs faster, cheaper AI language model makes a splash | аўтар = Dennis Normile | выдавец = [[Science]] | дата публікацыі = 2025-01-15 | дата доступу = 2 сакавіка 2025 }}</ref><ref>{{Спасылка | мова = ru | спасылка = https://www.securitylab.ru/news/555158.php | загаловак = DeepSeek: новая языковая модель балянсирует между прогрессом и цензурой | імя = | прозьвішча = | выдавец = SecurityLab.ru | дата публікацыі = 2024-12-28 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}</ref>. === Рэакцыя рынкаў 27 студзеня 2025 === Запуск новай мадэлі R1, як мяркуецца распрацаванай нашмат таньней кошту канкурэнтаў, справакаваў рэзкае зьніжэньне курсаў [[Акцыя (фінансы)|акцыяў]] сусьветных тэхналягічных кампаніяў. Так, 27 студзеня 2025 году акцыі вытворцы === Далейшыя наступствы === Узрушэньні на сусьветных рынках праз DeepSeek цягнуліся кароткі час<ref name="tao">{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://www.reuters.com/technology/artificial-intelligence/four-ways-deepseek-could-change-everything-2025-02-12/ | загаловак = Four ways DeepSeek could change everything | аўтар = Taosha Wang | выдавец = Reuters | дата публікацыі = 2025-02-12}}</ref>. Пры гэтым аналітыкі ''Huaxi Securities'' палічылі тое, што адбылося пераломным момантам, калі ў кітайскіх інвэстараў вырасла цікавасьць да мясцовых кампаніяў, якія працуюць з ШІ<ref>{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://www.reuters.com/markets/asia/deepseek-fever-fuels-patriotic-bets-chinese-ai-stocks-2025-02-06/ | загаловак = DeepSeek fever fuels patriotic bets on Chinese AI stocks | выдавец = Reuters | дата публікацыі = 2025-02-06}}</ref>. 12 лютага 2025 году ''[[Financial Times]]'' паведаміла, што на фоне посьпеху DeepSeek ў Ганконгу індэкс кітайскіх тэхналягічных акцыяў вырас больш чым на 20 % за месяц<ref>{{Спасылка | мова = ru | спасылка = https://www.forbes.ru/investicii/530687-tehnologiceskie-akcii-kitaa-peresli-v-fazu-byc-ego-rynka-posle-uspeha-deepseek | загаловак = Технологические акции Китая перешли в фазу бычьего рынка посьле ўсьпеха DeepSeek | выдавец = Forbes.ru | дата публікацыі = 2025-02-12}}</ref>. Таоша Ван (Fidelity International) у лютым 2025 году піша, што кошт распрацоўкі вядучых мадэляў ШІ ўжо ўпаў прыкладна на 80 % за апошнія два гады, а DeepSeek, магчыма, паскорыць гэтую тэндэнцыю. На яе думку, «DeepSeek зьяўляецца напамінам, як хутка ўсё можа зьмяніцца і, хутчэй за ўсё, зьменіцца ў эпоху ШІ»<ref name="tao" />. == Рэлізы == 2 лістапада 2023 году DeepSeek прэзентавала сваю першую мадэль Deepseek Coder, якая была бясплатнай, у тым ліку для камэрцыйнага выкарыстаньня<ref name=":1">{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://www.turingpost.com/p/deepseek | загаловак = Inside DeepSeek Models | аўтар = Ksenia Se | выдавец = Turing Post | дата публікацыі = 28 жніўня 2024 | копія = https://web.archive.org/web/20240918104053/https://www.turingpost.com/p/deepseek | дата копіі = 18 верасьня 2024 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}</ref>. Кампанія DeepSeek робіць мадэлі з так званым «адкрытай вагой» (open-weight), якія трохі адрозьніваюцца ад цалкам адкрытага зыходнага кода: мадэль можа свабодна выкарыстоўвацца паўторна па ліцэнзіі MIT, можна вывучаць і разьвіваць альгарытм, але зьвесткі для навучаньня не пададзены<ref name="n">{{Артыкул | спасылка = https://www.nature.com/articles/d41586-025-00229-6 | аўтар = Elizabeth Gibney | загаловак = China’s cheap, open AI model DeepSeek thrills scientists | год= 2025-01-23 | мова = en |выданьне = Nature | issn = 1476-4687 | doi = 10.1038/d41586-025-00229-6 }}</ref><ref>{{Артыкул | спасылка = https://github.com/deepseek-ai/DeepSeek-Coder | загаловак = DeepSeek Coder | год = 2023-10-23 | мова = en | выданьне =[[Github]] }}</ref>. 29 лістапада 2023 году DeepSeek запусьціла DeepSeek LLM (вялікую моўную мадэль) з 67 млрд парамэтраў. Яна была распрацавана, каб канкурыраваць зь іншымі LLM таго часу, і па прадукцыйнасьці набліжалася да [[GPT-4]]. У яе паўсталі праблемы з вылічальнай эфэктыўнасьцю і маштабаванасьцю<ref name=":1" />. Таксама была выпушчаная чат-вэрсія мадэлі пад назвай DeepSeek Chat<ref>{{Спасылка | мова = en-US | спасылка = https://venturebeat.com/ai/meet-deepseek-chat-chinas-latest-chatgpt-rival-with-a-67b-model/ | загаловак = Meet DeepSeek Chat, Chinaʼs latest ChatGPT rival with a 67B model | аўтар = Shubham Sharma | выдавец = VentureBeat | дата публікацыі = 1 сьнежня 2023 | копія = https://web.archive.org/web/20241223104241/https://venturebeat.com/ai/meet-deepseek-chat-chinas-latest-chatgpt-rival-with-a-67b-model/ | дата копіі = 23 сьнежня 2024 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}</ref>. === V2 і V3 === У траўні 2024 году выйшла DeepSeek-V2. ''[[Financial Times]]'' паведаміла, што яна была таньней аналягаў, каштавала 2 юаня за кожны мільён выпушчаных токенаў. У рэйтынгу LLM лябараторыі Tiger Lab [[Ўотэрлоўскі ўнівэрсытэт|унівэрсытэта Ўотэрлоа]] DeepSeek-V2 заняла сёмае месца. У сьнежні 2024 году запушчана DeepSeek-V3. Тэсты прадукцыйнасьці паказалі, што вэрсія пераўзышла Llama 3.1 і Qwen 2.5, а таксама адпавядала GPT-4o і Claude 3.5 Sonnet<ref name="scmp1January 2025" /><ref>{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://www.scmp.com/tech/tech-trends/article/3292507/chinese-start-deepseek-launches-ai-model-outperforms-meta-openai-products | загаловак = Chinese start-up DeepSeekʼs new AI model outperforms Meta, OpenAI products | аўтар = Jiang Bien | выдавец = South China Morning Post | дата публікацыі = 27 сьнежня 2024 | копія = https://web.archive.org/web/20241227191529/https://www.scmp.com/tech/tech-trends/article/3292507/chinese-start-deepseek-launches-ai-model-outperforms-meta-openai-products | дата копіі = 27 сьнежня 2024 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}</ref><ref>{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://venturebeat.com/ai/deepseek-v3-ultra-large-open-source-ai-outperforms-llama-and-qwen-on-launch/ | загаловак = DeepSeek-V3, ultra-large open-source AI, outperforms Llama and Qwen on launch | аўтар = Sharma | выдавец = VentureBeat | дата публікацыі = 26 сьнежня 2024 | копія = https://web.archive.org/web/20241227195503/https://venturebeat.com/ai/deepseek-v3-ultra-large-open-source-ai-outperforms-llama-and-qwen-on-launch/ | дата копіі = 27 сьнежня 2024 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}</ref><ref>{{Спасылка | спасылка = https://techcrunch.com/2024/12/26/deepseeks-new-ai-model-appears-to-be-one-of-the-best-open-challengers-yet/ | загаловак = DeepSeekʼs new AI model appears to be one of the best «open» challengers yet | аўтар = Wiggers | выдавец = TechCrunch | дата публікацыі = 26 сьнежня 2024}}</ref>. На студзень 2025 году незалежныя праверкі працягваюцца<ref name=":4" />. Выпадак DeepSeek паказаў, што санкцыі ЗША ў дачыненьні да разьвіцьця штучнага інтэлекту ў Кітаі, верагодна, не вельмі эфэктыўныя<ref>{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://www.tomshardware.com/tech-industry/artificial-intelligence/chinese-ai-company-says-breakthroughs-enabled-creating-a-leading-edge-ai-model-with-11x-less-compute-deepseeks-optimizations-highlight-limits-of-us-sanctions | загаловак = Chinese AI companyʼs AI model breakthrough highlights limits of US sanctions | аўтар = Shilov | выдавец = Tomʼs Hardware | дата публікацыі = 27 сьнежня 2024 | копія = https://web.archive.org/web/20241228014832/https://www.tomshardware.com/tech-industry/artificial-intelligence/chinese-ai-company-says-breakthroughs-enabled-creating-a-leading-edge-ai-model-with-11x-less-compute-deepseeks-optimizations-highlight-limits-of-us-sanctions | дата копіі = 28 сьнежня 2024 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}</ref><ref name="scmp1January 2025" />. Амэрыканскі аналітык Рэй Ванг выказаў здагадку, што праз адсутнасьць у Кітая вольнага доступу да перадавых чыпаў ШІ, кітайскія навукоўцы ўкараняюць інавацыі пры абмежаваных рэсурсах<ref name=":4" />. Паводле зьвестак вытворцы, агульны кошт навучаньня мадэлі блізу 5,58 млн долараў ЗША, а само навучаньне заняло блізу двух месяцаў<ref name="scmp1January 2025" />. DeepSeek-V3 мае 685 мільярдаў парамэтраў і мульціэкспэртную архітэктуру (MoE) з 256 экспэртамі, зь якіх 8 актывуюцца для кожнага токена. Кожны токен актывуе 37 мільярдаў парамэтраў. {| class="wikitable" |- ! Этап ! Выдаткі (тыс. GPU-гадзін) ! Кошт (млн $) |- | папярэдняя падрыхтоўка | 2664 | 5,328 |- | пашырэньне кантэксту | 119 | 0,24 |- | тонкая налада | 5 | 0,01 |- | агульны | 2788 | 5,576 |} === R1 === У лістападзе 2024 году зьявілася DeepSeek-R1-Lite-Preview для вырашэньня задач, якія патрабуюць лагічнага вываду, матэматычных разваг і вырашэньня праблем у рэальным часе. DeepSeek сьцьвярджаў, што прадукцыйнасьць пераўзышла OpenAI o1 у такіх тэстах, як AIME і MATH<ref>{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://venturebeat.com/ai/deepseeks-first-reasoning-model-r1-lite-preview-turns-heads-beating-openai-o1-performance/ | загаловак = DeepSeekʼs first reasoning model R1-Lite-Preview turns heads, beating OpenAI o1 performance | аўтар = Franzen | выдавец = VentureBeat | дата публікацыі = 20 лістапада 2024 | копія = https://web.archive.org/web/20241122010413/https://venturebeat.com/ai/deepseeks-first-reasoning-model-r1-lite-preview-turns-heads-beating-openai-o1-performance/ | дата копіі = 22 лістапада 2024 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}</ref>. Аднак ''[[The Wall Street Journal]]'' адзначыла, што пры выкарыстаньні 15 задач з тэстаў AIME 2024 году OpenAI o1 знайшоў рашэньні хутчэй, чым DeepSeek R1-Lite-Preview<ref>{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://www.wsj.com/tech/ai/china-ai-advances-us-chips-7838fd20 | загаловак = Donʼt Look Now, but Chinaʼs AI Is Catching Up Fast | аўтар = Huang | выдавец = The Wall Street Journal | дата публікацыі = 24 сьнежня 2024 | копія = https://web.archive.org/web/20241227183842/https://www.wsj.com/tech/ai/china-ai-advances-us-chips-7838fd20 | дата копіі = 27 сьнежня 2024 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}</ref>. У студзені 2025 году выйшлі DeepSeek-R1 і DeepSeek-R1-Zero, заснаваныя на V3. Гэтыя мадэлі больш прасунутыя, чым раньнія. Яны генэруюць адказы крок за крокам, аналягічна [[Мысьленьне|развазе чалавека]]. Па першых тэстах, пры выкананьні пэўных задач па матэматыцы, хіміі і праграмаваньні прадукцыйнасьць R1 знаходзіцца на адным узроўні з o1<ref name="n" /><ref>{{Спасылка | мова = de | спасылка = https://www.businessinsider.de/wirtschaft/ki-aus-china-ueberholt-dieses-startup-jetzt-ploetzlich-openai/ | загаловак = KI aus China: Überholt dieses Startup jetzt OpenAI? | імя = Hasan | прозьвішча = Chowdhury | выдавец = Business Insider | дата публікацыі = 2025-01-25 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}</ref><ref>{{Спасылка | мова = en-US | спасылка = https://venturebeat.com/ai/open-source-deepseek-r1-uses-pure-reinforcement-learning-to-match-openai-o1-at-95-less-cost/ | загаловак = Open-source DeepSeek-R1 uses pure reinforcement learning to match OpenAI o1 — at 95% less cost | імя = Shubham | прозьвішча = Sharma | выдавец = VentureBeat | дата публікацыі = 2025-01-20 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}</ref>. == Крытыка і цэнзура == [[Файл:CGDS.png|міні|Прыклад параўнаньня ChatGPT і DeepSeek пра статус Тайваня]] [[Файл:DeepSeek_when_asked_about_Xi_Jinping_and_Narendra_Modi.png|міні|Адказы DeepSeek на пытаньні пра [[Сі Цзіньпін]]а і [[Нарэндра Модзі|Нарэндру Модзі]]]] Назіраецца, што афіцыйная API-вэрсія мадэлі R1 выкарыстоўвае мэханізмы цэнзуры для адчувальных тэм, асабліва тых, якія лічацца палітычна значнымі ў Кітаі. Напрыклад, мадэль адмаўляецца адказваць на пытаньні пра падзеі на плошчы [[Пратэсты на плошчы Цяньаньмэнь (1989)|Цяньаньмэнь у 1989 годзе]]. Часам ШІ першапачаткова генэруе адказ, але неўзабаве выдаляе яго і замяняе паведамленьнем: «Прабачце, гэта выходзіць за рамкі маіх магчымасьцяў. Давайце пагаворым пра што-небудзь іншае»<ref>{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://www.trendingtopics.eu/deepseek-this-is-what-live-censorship-looks-like-in-the-chinese-ai-chatbot/ | загаловак = DeepSeek: This is what live censorship looks like in the Chinese AI chatbot | імя = Jakob | прозьвішча = Steinschaden | выдавец = Trending Topics | дата публікацыі = 2025-01-27 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}</ref>. Інтэграваныя мэханізмы [[Цэнзура|цэнзуры]] і абмежаваньні можна часткова абыйсьці толькі ў адкрытай вэрсіі мадэлі R1. Як толькі закранаюцца «асноўныя [[Сацыялізм|сацыялістычныя]] каштоўнасьці», вызначаныя кітайскімі інтэрнэт-рэгулятарамі, або падымаюцца пытаньні, зьвязаныя з [[Тайвань|Тайваням]], дыскусіі спыняюцца. Журналіст Энтані Кімеры піша, што сыстэма [[Штучны інтэлект|штучнага інтэлекту]] патэнцыйна можа быць выкарыстана для ўплыву за мяжой: дэзінфармацыі, назіраньня і распрацоўкі кібэрзброі для кітайскіх спэцслужб. Або што прыкладаньне можа перадаваць пэрсанальныя зьвесткі карыстальнікаў у Кітай<ref>{{Спасылка | мова = en-US | спасылка = https://www.biometricupdate.com/202501/chinas-deepseek-ai-poses-formidable-cyber-data-privacy-threats | загаловак = Chinaʼs DeepSeek AI poses formidable cyber, data privacy threats | выдавец = Biometric Update | дата публікацыі = 2025-01-26 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}</ref>. Газэта ''[[The Indian Express]]'' адзначае, што распаўсюджаныя асьцярогі з нагоды часу запуску DeepSeek-R1 як сыгналу Кітая пра ўзровень разьвіцьця яго ШІ. R1 зьявілася менавіта ў той момант, калі [[Дональд Трамп]] стаў прэзыдэнтам ЗША<ref name="in">{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://indianexpress.com/article/technology/techook/liang-wenfeng-the-force-behind-the-chinese-ai-startup-deepseek-9803220/ | загаловак = Liang Wenfeng: The force behind Chinese AI startup DeepSeek that has made US tech giants nervous and put India on edge | выдавец = The Indian Express | дата публікацыі = 2025-01-28 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}</ref>. Аналітыкі брокерскай кампаніі ''Bernstein'' мяркуюць, што агульныя выдаткі на навучаньне V3 нашмат вышэй, чым заяўленыя $5,58 млн, і не лічаць мадэлі DeepSeek цудам. Таксама яны зьвяртаюць увагу на тое, што DeepSeek не раскрыла выдаткі на навучаньне R1. Генэральны дырэктар кампаніі Scale AI Аляксандар Ван сказаў у інтэрвію, што нібыта DeepSeek мае 50 000 чыпаў Nvidia H100, але не прывёў доказаў<ref>{{Спасылка | мова = en | спасылка = https://www.reuters.com/technology/artificial-intelligence/what-is-deepseek-why-is-it-disrupting-ai-sector-2025-01-27/ | загаловак = What is DeepSeek and why is it disrupting the AI sector? | дата публікацыі = 2025-01-28 | выдавец = [[Reuters]] | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}</ref><ref>{{Спасылка | мова = en-US | спасылка = https://techcrunch.com/2025/01/27/deepseek-punctures-tech-spending-plans-and-what-analysts-are-saying/ | загаловак = DeepSeek «punctures» AI leaders’ spending plans, and what analysts are saying | імя = Manish | прозьвішча = Singh | выдавец = TechCrunch | дата публікацыі = 2025-01-27 | дата доступу = 2 сакавіка 2025}}</ref>. [[OpenAI]] і [[Дэвід Сакс]], спэцпрадстаўнік прэзыдэнта ЗША па штучным інтэлекце, западозрылі, што DeepSeek выкарыстала мадэлі канкурэнта для навучаньня<ref>{{Спасылка | мова = ru | спасылка = https://www.interfax.ru/business/1005277 | загаловак = DeepSeek заподозрили в использовании разработок OpenAI для обучения ИИ | выдавец = Интерфакс | дата публікацыі = 2025-01-29}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Афіцыйны сайт|https://www.deepseek.com}}{{Ref-en}}{{Ref-zh}} * [https://chat.deepseek.com/ chat.deepseek.com] — чат-бот ад DeepSeek * [https://www.forbes.ru/tekhnologii/529650-nvidia-poterala-bolee-600-mlrd-kapitalizacii-na-fone-uspeha-kitajskogo-deepseek Nvidia потеряла более $600 млрд капитализации на фоне успеха китайского DeepSeek]{{ref-ru}} * [https://habr.com/ru/articles/877090/ DeepSeek R1: модель с производительностью o1 от OpenAI]{{Недаступная спасылка|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}} * [https://huggingface.co/collections/Presidentlin/deepseek-papers-674c536aa6acddd9bc98c2ac Anthology of DeepSeek papers]{{Ref-en}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Апрацоўка натуральнай мовы]] [[Катэгорыя:Машыннае навучаньне]] [[Катэгорыя:Вытворцы праграмнага забесьпячэньня]] [[Катэгорыя:Выкарыстаньне штучнага інтэлекту]] 4s7zz72mh42oswrfdha3oi0tp3vatus 0 299764 2673617 2672659 2026-06-12T04:22:37Z ~2026-34489-34 98266 /* */ 2673617 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «DAF LF» |выява = [[Файл:Rainsbows 155 FJ07VSO Nightfreight.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[DAF Trucks]]» | гады = 2001-present (LF renamed to XB on October 6, 2023) | папярэднік = «[[DAF 45/55]]» | наступнік = «[[DAF XB]]» | вытворчасьць = | тып кузаву = | прывад = 4×2, 4×4 | колавая база = | даўжыня = | шырыня = | вышыня = | маса = | поўная маса = | каляіна пярэдняя = 1543 | каляіна задняя = 1583 | клірэнс = | грузападымальнасць = 550 | аб'ём бака = 60 л | дызайнэр = | рухавік = | кпп = 6-хутк. [[МКПП]] <br /> 8-хутк. [[АКПП]] | падобныя = [[Avia D|Avia D90/D120]]<br/> [[Dongfeng KR]]<br/>[[Hyundai Mega Truck]]<br/>[[Iveco EuroCargo]]<br/>[[Nissan Atleon]]/[[Nissan NT500]]<br/>[[MAN L2000]]/[[MAN TGL]]<br/>[[Mercedes-Benz Atego]]<br/>[[Renault Midlum]]/[[Renault Trucks D]]<br/>[[Volvo FL]]<br/>[[КамАЗ-4308]]<br/>[[МАЗ-4370]]<br/>[[МАЗ-4371]]<br/>[[МАЗ-4471]]<br/> [[Hino Ranger]]<br/> [[Mitsubishi Fuso Fighter]]<br/>[[Isuzu Forward]] <br/> [[Nissan Diesel Condor]]<br/>[[КрАЗ-5401]] }} '''DAF XB''' (раней DAF LF з 2001 па 6 кастрычніка 2023 года) — гэта серыя лёгкіх/сярэдніх грузавікоў, якія выпускаюцца галандскім вытворцам [[DAF Trucks]]. Гэта пераробка [[Leyland Roadrunner]] 1984 года, Грузавік DAF LF/XB мае тры канфігурацыі кабіны: дзённая кабіна (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Closed Cab Single Axle Rigid Truck]], [[Dodge|1928-1929 Graham Brothers 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Rigid Truck]], [[Studebaker|1930-1932 Studebaker Model S 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Rigid Truck]], [[Studebaker|Studebaker T & W series 2-Door Closed Cab Single Axle Rigid Truck]], [[Diamond T|1938-1940 Diamond T 406 2-Door Standard Closed Cab Dual Rear Wheel Single Axle RigidTruck]], [[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Rigid Truck]], [[Leyland Comet|1948-1951 Leyland Comet 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Lorry]], [[Leyland Comet|1952-1957 Leyland Comet 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Lorry]], [[Leyland Comet|Leyland Comet LAD 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Lorry]], [[Leyland Terrier|Leyland Terrier G-Series 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Single Axle Rigid Lorry]], [[DAF F500-F1500|DAF F500-F1500 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Lorry (1975-1977)]], [[DAF F500-F1500|DAF F500-F1500 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Lorry (1978-1980)]], [[DAF F500-F1500|DAF F500-F1500 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Lorry (1980-1992)]], [[DAF 45/55|DAF 45/55 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Lorry (1991-1996)]], і [[DAF 45/55|DAF 45/55 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Lorry (1997-2000)]]), падоўжаная дзённая кабіна і спальная кабіна. Гэтыя кабіны прызначаны для гарадскіх і рэгіянальных перавозак, з варыянтамі электрычных або дызельных сілавых агрэгатаў і такімі функцыямі, як 12-цалевы лічбавы дысплей, нізкая прыступка і акно для агляду бардзюра для паляпшэння бачнасці. ==Рухавік== LF45 і LF55 абсталяваны рухавікамі Cummins серыі B. У развозных грузавіках і пікапах LF45 выкарыстоўваецца 4-цыліндравы рухавік, у LF45 з такім абсталяваннем, як смеццевозы і вакуумныя цыстэрны, — 6-цыліндравы, а ва ўсіх LF55 — 6-цыліндравы з-за павялічаных памераў і вагі. ==Дызайн== Кабіна XB падобная да канструкцыі кабіны [[Renault Midlum]] і [[Volvo FL]]. Яна таксама з'яўляецца асновай для сярэднетанажных грузавікоў [[Kenworth]] і [[Peterbilt]]. ==Гісторыя== LF атрымаў узнагароду «Міжнародны грузавік года 2002». У 2024 годзе LF быў зняты з вытворчасці і заменены новым DAF XB. ==LF Гібрыд== У верасні 2010 года кампанія DAF прадставіла гібрыдную версію LF45 на выставе IAA 2010 у Гановеры. LF Hybrid мае дызельны рухавік магутнасцю 118 кілават у спалучэнні з бесшчоткавым электрарухавіком магутнасцю 44 кВт з пастаянным магнітам, размешчаным паміж счапленнем і аўтаматычнай каробкай перадач. Электрарухавік сілкуецца ад 96 літый-іённых акумулятараў напружаннем 3,4 вольта кожны, агульнай вагой 100 кг. Акумулятарны блок дазваляе грузавіку праехаць каля 2 кіламетраў з выключаным дызельным рухавіком і назапашваць энергію ад тармажэння для выкарыстання ў будучыні. [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]] [[Катэгорыя:DAF Trucks]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, якія выпускаюцца]] dgo8s7tlrdiu6a4gk9xo8pcfz56gug9 2673618 2673617 2026-06-12T04:22:56Z ~2026-34489-34 98266 /* */ 2673618 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «DAF LF» |выява = [[Файл:Rainsbows 155 FJ07VSO Nightfreight.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[DAF Trucks]]» | гады = 2001-present (LF renamed to XB on October 6, 2023) | папярэднік = «[[DAF 45/55]]» | наступнік = «[[DAF XB]]» | вытворчасьць = | тып кузаву = | прывад = 4×2, 4×4 | колавая база = | даўжыня = | шырыня = | вышыня = | маса = | поўная маса = | каляіна пярэдняя = 1543 | каляіна задняя = 1583 | клірэнс = | грузападымальнасць = 550 | аб'ём бака = 60 л | дызайнэр = | рухавік = | кпп = 6-хутк. [[МКПП]] <br /> 8-хутк. [[АКПП]] | падобныя = [[Avia D|Avia D90/D120]]<br/> [[Dongfeng KR]]<br/>[[Hyundai Mega Truck]]<br/>[[Iveco EuroCargo]]<br/>[[Nissan Atleon]]/[[Nissan NT500]]<br/>[[MAN L2000]]/[[MAN TGL]]<br/>[[Mercedes-Benz Atego]]<br/>[[Renault Midlum]]/[[Renault Trucks D]]<br/>[[Volvo FL]]<br/>[[КамАЗ-4308]]<br/>[[МАЗ-4370]]<br/>[[МАЗ-4371]]<br/>[[МАЗ-4471]]<br/> [[Hino Ranger]]<br/> [[Mitsubishi Fuso Fighter]]<br/>[[Isuzu Forward]] <br/> [[Nissan Diesel Condor]]<br/>[[КрАЗ-5401]] }} '''DAF XB''' (раней DAF LF з 2001 па 6 кастрычніка 2023 года) — гэта серыя лёгкіх/сярэдніх грузавікоў, якія выпускаюцца галандскім вытворцам [[DAF Trucks]]. Гэта пераробка [[Leyland Roadrunner]] 1984 года, Грузавік DAF LF/XB мае тры канфігурацыі кабіны: дзённая кабіна (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Closed Cab Single Axle Rigid Truck]], [[Dodge|1928-1929 Graham Brothers 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Rigid Truck]], [[Studebaker|1930-1932 Studebaker Model S 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Rigid Truck]], [[Studebaker|Studebaker T & W series 2-Door Closed Cab Single Axle Rigid Truck]], [[Diamond T|1938-1940 Diamond T 406 2-Door Standard Closed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Rigid Truck]], [[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Rigid Truck]], [[Leyland Comet|1948-1951 Leyland Comet 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Lorry]], [[Leyland Comet|1952-1957 Leyland Comet 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Lorry]], [[Leyland Comet|Leyland Comet LAD 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Lorry]], [[Leyland Terrier|Leyland Terrier G-Series 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Single Axle Rigid Lorry]], [[DAF F500-F1500|DAF F500-F1500 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Lorry (1975-1977)]], [[DAF F500-F1500|DAF F500-F1500 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Lorry (1978-1980)]], [[DAF F500-F1500|DAF F500-F1500 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Lorry (1980-1992)]], [[DAF 45/55|DAF 45/55 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Lorry (1991-1996)]], і [[DAF 45/55|DAF 45/55 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Lorry (1997-2000)]]), падоўжаная дзённая кабіна і спальная кабіна. Гэтыя кабіны прызначаны для гарадскіх і рэгіянальных перавозак, з варыянтамі электрычных або дызельных сілавых агрэгатаў і такімі функцыямі, як 12-цалевы лічбавы дысплей, нізкая прыступка і акно для агляду бардзюра для паляпшэння бачнасці. ==Рухавік== LF45 і LF55 абсталяваны рухавікамі Cummins серыі B. У развозных грузавіках і пікапах LF45 выкарыстоўваецца 4-цыліндравы рухавік, у LF45 з такім абсталяваннем, як смеццевозы і вакуумныя цыстэрны, — 6-цыліндравы, а ва ўсіх LF55 — 6-цыліндравы з-за павялічаных памераў і вагі. ==Дызайн== Кабіна XB падобная да канструкцыі кабіны [[Renault Midlum]] і [[Volvo FL]]. Яна таксама з'яўляецца асновай для сярэднетанажных грузавікоў [[Kenworth]] і [[Peterbilt]]. ==Гісторыя== LF атрымаў узнагароду «Міжнародны грузавік года 2002». У 2024 годзе LF быў зняты з вытворчасці і заменены новым DAF XB. ==LF Гібрыд== У верасні 2010 года кампанія DAF прадставіла гібрыдную версію LF45 на выставе IAA 2010 у Гановеры. LF Hybrid мае дызельны рухавік магутнасцю 118 кілават у спалучэнні з бесшчоткавым электрарухавіком магутнасцю 44 кВт з пастаянным магнітам, размешчаным паміж счапленнем і аўтаматычнай каробкай перадач. Электрарухавік сілкуецца ад 96 літый-іённых акумулятараў напружаннем 3,4 вольта кожны, агульнай вагой 100 кг. Акумулятарны блок дазваляе грузавіку праехаць каля 2 кіламетраў з выключаным дызельным рухавіком і назапашваць энергію ад тармажэння для выкарыстання ў будучыні. [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]] [[Катэгорыя:DAF Trucks]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, якія выпускаюцца]] oqgjnxh7ogaj2imer01ht0tu0hta9oj 2673668 2673618 2026-06-12T11:29:49Z ~2026-34489-34 98266 /* */ 2673668 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «DAF LF» |выява = [[Файл:Rainsbows 155 FJ07VSO Nightfreight.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[DAF Trucks]]» | гады = 2001-present (LF renamed to XB on October 6, 2023) | папярэднік = «[[DAF 45/55]]» | наступнік = «[[DAF XB]]» | вытворчасьць = | тып кузаву = | прывад = 4×2, 4×4 | колавая база = | даўжыня = | шырыня = | вышыня = | маса = | поўная маса = | каляіна пярэдняя = 1543 | каляіна задняя = 1583 | клірэнс = | грузападымальнасць = 550 | аб'ём бака = 60 л | дызайнэр = | рухавік = | кпп = 6-хутк. [[МКПП]] <br /> 8-хутк. [[АКПП]] | падобныя = [[Avia D|Avia D90/D120]]<br/> [[Dongfeng KR]]<br/>[[Hyundai Mega Truck]]<br/>[[Iveco EuroCargo]]<br/>[[Nissan Atleon]]/[[Nissan NT500]]<br/>[[MAN L2000]]/[[MAN TGL]]<br/>[[Mercedes-Benz Atego]]<br/>[[Renault Midlum]]/[[Renault Trucks D]]<br/>[[Volvo FL]]<br/>[[КамАЗ-4308]]<br/>[[МАЗ-4370]]<br/>[[МАЗ-4371]]<br/>[[МАЗ-4471]]<br/> [[Hino Ranger]]<br/> [[Mitsubishi Fuso Fighter]]<br/>[[Isuzu Forward]] <br/> [[Nissan Diesel Condor]]<br/>[[КрАЗ-5401]] }} '''DAF XB''' (раней DAF LF з 2001 па 6 кастрычніка 2023 года) — гэта серыя лёгкіх/сярэдніх грузавікоў, якія выпускаюцца галандскім вытворцам [[DAF Trucks]]. Гэта пераробка [[Leyland Roadrunner]] 1984 года, Грузавік DAF LF/XB мае тры канфігурацыі кабіны: дзённая кабіна (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Mack AC|1920-1923 Mack AC 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Rigid Chassis Truck with doors]], [[Mack AC|1924-1927 Mack AC 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault SF|1928-1929 Renault SF Camion]], [[Renault TL|Renault TL Camion]], [[Renault YF|Renault YFAC Camion]], [[Diamond T|1935-1936 Diamond T De Luxe 1½ Ton 2-Door Closed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Rigid Truck]], [[Diamond T|1937-1940 Diamond T 406 2-Door Standard Cab Dual Rear Wheel Single Axle Rigid Truck]], [[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon 19B 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Truck]], [[Leyland Comet|1948-1951 Leyland Comet 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Lorry]], [[Leyland Comet|1952-1957 Leyland Comet 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Lorry]], [[Leyland Comet|Leyland Comet LAD 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Lorry]], [[Leyland Terrier|Leyland Terrier G-Series 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Single Axle Rigid Lorry]], [[DAF F500-F1500|DAF F500-F1500 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Lorry (1975-1977)]], [[DAF F500-F1500|DAF F500-F1500 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Lorry (1978-1980)]], [[DAF F500-F1500|DAF F500-F1500 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Lorry (1980-1992)]], [[DAF 45/55|DAF 45/55 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Lorry (1991-1996)]], і [[DAF 45/55|DAF 45/55 2-Door Standard Cab Single Axle Rigid Lorry (1997-2000)]]), падоўжаная дзённая кабіна і спальная кабіна. Гэтыя кабіны прызначаны для гарадскіх і рэгіянальных перавозак, з варыянтамі электрычных або дызельных сілавых агрэгатаў і такімі функцыямі, як 12-цалевы лічбавы дысплей, нізкая прыступка і акно для агляду бардзюра для паляпшэння бачнасці. ==Рухавік== LF45 і LF55 абсталяваны рухавікамі Cummins серыі B. У развозных грузавіках і пікапах LF45 выкарыстоўваецца 4-цыліндравы рухавік, у LF45 з такім абсталяваннем, як смеццевозы і вакуумныя цыстэрны, — 6-цыліндравы, а ва ўсіх LF55 — 6-цыліндравы з-за павялічаных памераў і вагі. ==Дызайн== Кабіна XB падобная да канструкцыі кабіны [[Renault Midlum]] і [[Volvo FL]]. Яна таксама з'яўляецца асновай для сярэднетанажных грузавікоў [[Kenworth]] і [[Peterbilt]]. ==Гісторыя== LF атрымаў узнагароду «Міжнародны грузавік года 2002». У 2024 годзе LF быў зняты з вытворчасці і заменены новым DAF XB. ==LF Гібрыд== У верасні 2010 года кампанія DAF прадставіла гібрыдную версію LF45 на выставе IAA 2010 у Гановеры. LF Hybrid мае дызельны рухавік магутнасцю 118 кілават у спалучэнні з бесшчоткавым электрарухавіком магутнасцю 44 кВт з пастаянным магнітам, размешчаным паміж счапленнем і аўтаматычнай каробкай перадач. Электрарухавік сілкуецца ад 96 літый-іённых акумулятараў напружаннем 3,4 вольта кожны, агульнай вагой 100 кг. Акумулятарны блок дазваляе грузавіку праехаць каля 2 кіламетраў з выключаным дызельным рухавіком і назапашваць энергію ад тармажэння для выкарыстання ў будучыні. [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]] [[Катэгорыя:DAF Trucks]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, якія выпускаюцца]] dmoxxfmh0omrpz3be6u7pkxbbbwxdyn 0 299840 2673667 2673082 2026-06-12T11:26:31Z ~2026-34489-34 98266 /* */ 2673667 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Mack Granite» |выява = [[Файл:Steam Whistle Mack truck 20110613-IMG 3584.JPG|300пкс]] | вытворца = «[[Mack]]» | гады = 2001-present | папярэднік = «Mack R and DM Series» | вытворчасьць = | тып кузаву = | прывад = 4×2, 6×2, 6×4, 8×4 | колавая база = | даўжыня = | шырыня = | вышыня = | маса = | поўная маса = | каляіна пярэдняя = 1543 | каляіна задняя = 1583 | клірэнс = | грузападымальнасць = 550 | аб'ём бака = 60 л | дызайнэр = | рухавік = | кпп = 6-хутк. [[МКПП]] <br /> 8-хутк. [[АКПП]] | падобныя = '''Granite Set-Forward Front Axle 2-Door Day Cab:'''<br/>[[Volvo VN#VHD|Volvo VHD Set-Forward Front Axle 2-Door Day Cab]]<br/>[[Freightliner Business Class M2#108SD/114SD|Freightliner 108SD/114SD Set-Forward Front Axle 2-Door Day Cab]]<br/>[[Sterling L-Line|Sterling LT-9500 Set-Forward Front Axle 2-Door Day Cab]]<br/>[[Kenworth W900S|Kenworth W-900 S Set-Forward Front Axle 2-Door Day Cab]]/[[Kenworth T880|Kenworth T-880 S Set-Forward Front Axle 2-Door Day Cab]]<br/>[[International WorkStar|International WorkStar Set-Forward Front Axle 2-Door Day Cab]]/[[International HV|International HV Set-Forward Front Axle 2-Door Day Cab]]<br/>'''Granite Set-Back Front Axle 2-Door Day Cab:'''<br/>[[Volvo VN#VHD|Volvo VHD Set-Back Front Axle 2-Door Day Cab]]<br/>[[Freightliner Business Class M2#108SD/114SD|Freightliner 108SD/114SD Set-Back Front Axle 2-Door Day Cab]]<br/>[[Sterling L-Line|Sterling LT-9500 Set-Back Front Axle 2-Door Day Cab]]<br/>[[Kenworth T800|Kenworth T-800 Set-Back Front Axle 2-Door Day Cab]]/[[Kenworth T880|Kenworth T-880 Set-Back Front Axle 2-Door Day Cab]]<br/>[[International WorkStar|International WorkStar Set-Back Front Axle 2-Door Day Cab]]/[[International HV|International HV Set-Back Front Axle 2-Door Day Cab]]<br/> '''Granite Set-Forward Front Axle 2-Door Extended Cab:'''<br/>[[Volvo VN#VHD|Volvo VHD Set-Forward Front Axle 2-Door Extended Cab]]<br/>[[Freightliner Business Class M2#108SD/114SD|Freightliner 108SD/114SD Set-Forward Front Axle 2-Door Extended Cab]]<br/>[[Sterling L-Line|Sterling LT-9500 Set-Forward Front Axle 2-Door Extended Cab]]<br/>[[Kenworth W900S|Kenworth W-900 S Set-Forward Front Axle 2-Door Extended Cab]]/[[Kenworth T880|Kenworth T-880 S Set-Forward Front Axle 2-Door Extended Cab]]<br/>[[International WorkStar|International WorkStar Set-Forward Front Axle 2-Door Extended Cab]]/[[International HV|International HV Set-Forward Front Axle 2-Door Extended Cab]]<br/>'''Granite Set-Back Front Axle 2-Door Extended Cab:'''<br/>[[Volvo VN#VHD|Volvo VHD Set-Back Front Axle 2-Door Extended Cab]]<br/>[[Freightliner Business Class M2#108SD/114SD|Freightliner 108SD/114SD Set-Back Front Axle 2-Door Extended Cab]]<br/>[[Sterling L-Line|Sterling LT-9500 Set-Back Front Axle 2-Door Extended Cab]]<br/>[[Kenworth T800|Kenworth T-800 Set-Back Front Axle 2-Door Extended Cab]]/[[Kenworth T880|Kenworth T-880 Set-Back Front Axle 2-Door Extended Cab]]<br/>[[International WorkStar|International WorkStar Set-Back Front Axle 2-Door Extended Cab]]/[[International HV|International HV Set-Back Front Axle 2-Door Extended Cab]]<br/> '''Granite Set-Forward Front Axle 4-Door Crew Cab:'''<br/>[[Volvo VN#VHD|Volvo VHD Set-Forward Front Axle 4-Door Crew Cab]]<br/>[[Freightliner Business Class M2#108SD/114SD|Freightliner 108SD/114SD Set-Forward Front Axle 4-Door Crew Cab]]<br/>[[Sterling L-Line|Sterling LT-9500 Set-Forward Front Axle 4-Door Crew Cab]]<br/>[[Kenworth W900S|Kenworth W-900 S Set-Forward Front Axle 4-Door Crew Cab]]/[[Kenworth T880|Kenworth T-880 S Set-Forward Front Axle 4-Door Crew Cab]]<br/>[[International WorkStar|International WorkStar Set-Forward Front Axle 4-Door Crew Cab]]/[[International HV|International HV Set-Forward Front Axle 4-Door Crew Cab]]<br/>'''Granite Set-Back Front Axle 4-Door Crew Cab:'''<br/>[[Volvo VN#VHD|Volvo VHD Set-Back Front Axle 4-Door Crew Cab]]<br/>[[Freightliner Business Class M2#108SD/114SD|Freightliner 108SD/114SD Set-Back Front Axle 4-Door Crew Cab]]<br/>[[Sterling L-Line|Sterling LT-9500 Set-Back Front Axle 4-Door Crew Cab]]<br/>[[Kenworth T800|Kenworth T-800 Set-Back Front Axle 4-Door Crew Cab]]/[[Kenworth T880|Kenworth T-880 Set-Back Front Axle 4-Door Crew Cab]]<br/>[[International WorkStar|International WorkStar Set-Back Front Axle 4-Door Crew Cab]]/[[International HV|International HV Set-Back Front Axle 4-Door Crew Cab]] }} '''Mack Granite''' — гэта сэрыя цяжкіх грузавікоў (кляс 8) і грузавікоў для сур’ёзных работ, вырабленых кампаніяй [[Mack Trucks]]. Ён мае доўгі нізкапрофільны капот і кабіну з добрай бачнасьцю. Распрацаваны як грузавікі з прамой кузавай для мясцовага будаўніцтва, вывазу адходаў і іншых прафесійных работ, ён таксама даступны ў выглядзе паўцяга. Прадстаўлены ў 2001 годзе, ён працягвае вытворчасць па сённяшні дзень, Варыянты Mack Granite ўключаюць Set-Forward Front Axle Day Cab Single-Axle Rigid Chassis Truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Mack AC|1920-1923 Mack AC 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Rigid Chassis Truck with doors]], [[Mack AC|1924-1927 Mack AC 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Rigid Chassis Truck]], [[Renault SF|1928-1929 Renault SF Camion]], [[Renault TL|Renault TL Camion]], [[Renault YF|Renault YFAC Camion]], [[Mack EH|Mack EH 2-Door Regular Cab Single-Axle Rigid Chassis Truck]], [[Mack L-Series|Mack CA-31 2-door day cab single-axle rigid chassis truck]], [[Mack B series|Mack B-61 SFA 2-door day cab single-axle rigid chassis truck]], [[Mack R series|1966–1975 Mack RD SFA 2-door day cab single-axle rigid chassis truck]], [[Mack R series|1975–1985 Mack RD SFA 2-door day cab single-axle rigid chassis truck]], [[Mack R series|1985–1995 Mack RD SFA 2-door day cab single-axle rigid chassis truck]], і [[Mack R series|1995–2004 Mack RD SFA 2-door day cab single-axle rigid chassis truck]]), Set-Forward Front Axle Day Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck (пасля-[[Hendrickson Motor Truck Company|1926 Hendrickson Model SW Closed Cab Tandem Axle Chassis Rigid Truck]], [[Fageol|1927-1929 Fageol 2-Door All-Steel Enclosed Cab Tandem-Axle Rigid Truck]], [[Renault|Renault tout terrain VTD camion]], [[Mack EH|Mack EH 2-Door Day Cab Tandem-Axle Rigid Chassis Truck]], [[Mack L-Series|Mack CA-31 2-door day cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Mack B series|Mack B-61 SFA 2-door day cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Mack R series|1966–1975 Mack RD SFA 2-door day cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Mack R series|1975–1985 Mack RD SFA 2-door day cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Mack R series|1985–1995 Mack RD SFA 2-door day cab tandem-axle rigid chassis truck]], і [[Mack R series|1995–2004 Mack RD SFA 2-door day cab tandem-axle rigid chassis truck]]), Set-Forward Front Axle Day Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Fageol|1927 Fageol Flyer Model 130 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[REO Speed Wagon|1928-1929 REO Speedwagon 3-Ton 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault SY|Renault SY Tracteur]], [[Mack EH|Mack EH 2-door day cab single-axle semi-tractor truck]], [[Mack L-Series|Mack CA-31 2-door day cab single-axle semi-tractor truck]], [[Mack B series|Mack B-61 SFA 2-door day cab single-axle semi-tractor truck]], [[Mack R series|1966–1975 Mack RD SFA 2-door day cab single-axle semi-tractor truck]], [[Mack R series|1975–1985 Mack RD SFA 2-door day cab single-axle semi-tractor truck]], [[Mack R series|1985–1995 Mack RD SFA 2-door day cab single-axle semi-tractor truck]], і [[Mack R series|1995–2004 Mack RD SFA 2-door day cab single-axle semi-tractor truck]]), Set-Forward Front Axle Day Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (пасля-[[Hendrickson Motor Truck Company|1926 Hendrickson Model SW Closed Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Fageol|1927-1929 Fageol 2-Door All-Steel Enclosed Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault TT|Renault TTD6 Tracteur 6 15 tonnes]], [[Mack EH|Mack EH 2-door day cab tandem-axle semi tractor truck]], [[Mack L-Series|Mack CA-31 2-door day cab tandem-axle semi tractor truck]], [[Mack B series|Mack B-61 SFA 2-door day cab tandem-axle semi tractor truck]], [[Mack R series|1966–1975 Mack RD SFA 2-door day cab tandem-axle semi tractor truck]], [[Mack R series|1975–1985 Mack RD SFA 2-door day cab tandem-axle semi tractor truck]], [[Mack R series|1985–1995 Mack RD SFA 2-door day cab tandem-axle semi tractor truck]], і [[Mack R series|1995–2004 Mack RD SFA 2-door day cab tandem-axle semi tractor truck]]), грузавік з дзённай кабінай і адкінутай пярэдняй воссю (пасля-[[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Truck with doors]], [[Mack AC|1916-1919 Mack AC 4-Cylinder All-Steel Windshield C-Cab Truck with doors]], [[Mack AC|1920-1923 Mack AC 4-Cylinder All-Steel Windshield C-Cab Truck with doors]], [[Mack AC|1924-1926 Mack AC 4-Cylinder 2-Door All-Steel Enclosed Cab Truck]], [[Mack AC|1927-1929 Mack AC 4-Cylinder 2-Door All-Steel Enclosed Cab Truck]], [[Mack BB / BC / BF / BG / BJ / BL|1930-1937 Mack Model BQ 2-Door All-Steel Enclosed Cab Truck]], [[Mack A-Series|Mack A-Series 2-door day cab truck]], [[Mack L-Series|Mack L-Series 2-door day cab truck]], [[Mack B series|Mack B-87 SBA 2-door day cab truck]], [[Mack R series|1965–1975 Mack DM 2-door day cab truck]], [[Mack R series|1975–1985 Mack DM 2-door day cab truck]], [[Mack R series|1985–1995 Mack DM 2-door day cab truck]], і [[Mack R series|1995–2004 Mack DM 2-door day cab truck]]), грузавік з падоўжанай кабінай і адкінутай пярэдняй воссю, грузавік з падоўжанай кабінай і адкінутай пярэдняй воссю, грузавік з двух'яруснай кабінай і адкінутай пярэдняй воссю, і двух'яруснай кабінай. [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]] n0pvvq6oxvdqkj1dx4qv94j74l7yvlq 0 299853 2673580 2672562 2026-06-11T21:04:20Z Dymitr 10914 /* Група A */ абнаўленьне зьвестак 2673580 wikitext text/x-wiki {{Чэмпіянат сьвету па футболе |год = 2026 |месца = [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], [[Канада]], [[Мэксыка]] |назва = |лягатып = 2026 FIFA World Cup emblem.svg |памер = |подпіс = |час = 11 чэрвеня — 19 ліпеня 2026 году |удзельнікаў = |удзельнікаўфінал = 48 |фінал = [[Мэтлайф-стэдыюм]],<br />[[Іст-Ратэрфард]] |чэмпіён = |2 месца = |3 месца = |4 месца = |гульняў = |галоў = |гледачоў = |бамбардзір = |год папярэдняга = 2022 |год наступнага = 2030 }} '''Чэмпіяна́т сьве́ту па футбо́ле 2026 году''' — 23-і чэмпіянат сьвету па футболе, фінальны турнір якога будзе ладзіцца ў 2026 годзе ў [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], [[Канада|Канадзе]] і [[Мэксыка|Мэксыцы]]. Турнір будзе згуляны з 11 чэрвеня па 19 ліпеня 2026 году, а яго сумесна прымуць 16 гарадоў з трох паўночнаамэрыканскіх краінаў. Фінальны матч будзе ладзіцца ў ЗША. Турнір стане першым, гаспадарамі якога будуць адразу тры краіны<ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913|загаловак=World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20210114150230/https://www.bbc.com/sport/football/44464913|дата копіі=01.2021}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Carlise, Jeff|спасылка=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|загаловак=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=04.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|дата копіі=04.2017}}</ref>. Таксама гэты турнір будзе першым, у якім возьмуць удзел 48 зборных, то бок колькасьць удзельнікаў павялічыцца з 32. Гэта будзе першы [[чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянат сьвету 2002 году]], які будуць арганізоўваць больш чым адная краіна. Мэксыка ўжо ладзіла турніры ў 1970 і 1986 гадах, то бок яна будзе першай краінай, якая тройчы рабіла чэмпіянат сьвету, пры гэтым ЗША раней былі арганізатарамі чэмпіянат сьвету 1994 году. Канада ж упершыню будзе гаспадаром таго кшталту турніру. Па папярэднім чэмпіянаце сьвету 2022 году ў Катары, які гуляўся ў лістападзе і сьнежні, гэтае спаборніцтва вернецца да свайго традыцыйнага летняга раскладу. Зборныя [[Зборная ЗША па футболе|ЗША]], [[Зборная Канады па футболе|Канады]] і [[Зборная Мэксыкі па футболе|Мэксыкі]], як прадстаўнікі краінаў-гаспадароў турніру, аўтаматычна кваліфікаваліся на спаборніцтва. Зборныя [[Зборная Каба-Вэрдэ па футболе|Каба-Вэрдэ]], [[Зборная Кюрасао па футболе|Кюрасао]], [[Зборная Ўзбэкістану па футболе|Узбэкістану]] і [[Зборная Ярданіі па футболе|Ярданіі]] дэбютуюць на чэмпіянатах сьвету. Дзейным чэмпіёнам да пачатку турніру ёсьць [[Зборная Аргентыны па футболе|зборная Аргентыны]], якая ў 2022 годзе здабыла свой трэці тытул у гісторыі. == Выбары гаспадароў == У час з 2013 па 2017 гады [[рада ФІФА]] стала абмяркоўвала абмежаваньні ў ратацыі правядзеньня чэмпіянатаў у залежнасьці ад кантынэнтальных канфэдэрацыяў. Спачатку было ўсталявана, што заяўкі на арганізацыю чэмпіянату ня будуць прымацца ад краінаў, якія не ўваходзяць у склад канфэдэрацыяў, што ладзілі два папярэднія турніры. Гэтае правіла было часова зьмененае, каб забараніць падаваць заяўкі на правядзеньне наступнага турніру толькі краінам, якія ўваходзяць у склад канфэдэрацыі, што ладзіла папярэдні чэмпіянат сьвету<ref>{{навіна|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/news/y=2015/m=5/news=current-allocation-of-fifa-world-cuptm-confederation-slots-maintained-2610611.html|загаловак=Current allocation of FIFA World Cup confederation slots maintained|выдавец=FIFA|дата публікацыі=05.2015|копія=https://web.archive.org/web/20150530211217/http://www.fifa.com/worldcup/news/y%3D2015/m%3D5/news%3Dcurrent-allocation-of-fifa-world-cuptm-confederation-slots-maintained-2610611.html|дата копіі=05.2015}}</ref>, пасьля чаго правіла было вернутае да папярэдняй рэдакцыі двух чэмпіянатаў сьвету. Рада ФІФА зрабіла выключэньне, якое патэнцыйна дае права на арганізацыю чэмпіянату асацыяцыям-сябрам канфэдэрацыі перадапошняй краіны-гаспадара чэмпіянату сьвету ў выпадку, калі аніводная з атрыманых заявак не адпавядае строгім тэхнічным і фінансавым патрабаваньням<ref name="fifacouncil">{{навіна|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2016/m=10/news=fifa-council-discusses-vision-for-the-future-of-football-2843681.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|загаловак=FIFA Council discusses vision for the future of football|выдавец=FIFA|дата публікацыі=10.2016|копія=https://web.archive.org/web/20161017181207/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2016/m%3D10/news%3Dfifa-council-discusses-vision-for-the-future-of-football-2843681.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|дата копіі=10.2016}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=http://www.cbc.ca/sports/soccer/world-cup-expanded-1.3804717|загаловак=FIFA blocks Europe from hosting 2026 World Cup, lifting Canada's chances|выдавец=Canadian Broadcasting Corporation|дата публікацыі=10.2016|копія=https://web.archive.org/web/20161014191406/http://www.cbc.ca/sports/soccer/world-cup-expanded-1.3804717|дата копіі=10.2016}}</ref>. У сакавіку 2017 году прэзыдэнт ФІФА [[Джаньні Інфантына]] пацьвердзіў, што Эўропа ([[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]]) і Азія ([[АФК]]) былі выкрасьлены з заяўкі па выбары [[Расея|Расеі]] і [[Катар]]у ў 2018 і 2022 гадах адпаведна<ref>{{навіна|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2017/mar/09/donald-trump-travel-ban-could-prevent-united-states-hosting-football-world-cup|загаловак=Trump travel ban could prevent United States hosting World Cup|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=03.2017|копія=https://web.archive.org/web/20211114173744/https://www.theguardian.com/football/2017/mar/09/donald-trump-travel-ban-could-prevent-united-states-hosting-football-world-cup|дата копіі=11.2021}}</ref>. Такім чынам, чэмпіянат сьвету 2026 году можа быць аддадзены адной з чатырох іншых канфэдэрацыяў, як то [[КОНКАКАФ]] (Паўночная Амэрыка; апошні раз ладзіла турнір у 1994 годзе), [[КАФ]] (Афрыка; апошні раз вылучала гаспадара турніру ў 2010 годзе), [[КОНМЭБОЛ]] (Паўднёвая Амэрыка; апошні раз арганізоўвала першынство ў 2014 годзе) або [[КФА]] (Акіянія, дзе аніколі раней не гулялі матчы чэмпіянатаў сьвету), або, магчыма, УЭФА ў выпадку, калі аніводная заяўка ад гэтых чатырох канфэдэрацыяў ня будзе адпавядаць патрабаваньням. Сумеснае ладжаньне чэмпіянату сьвету, якое было забароненае ФІФА па [[чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянаце сьвету 2002 году]], было ўхваленае для чэмпіянату сьвету 2026 году, але і не абмяжоўвалася канкрэтнай колькасьцю, а разглядалася ў кожным канкрэтным выпадку. Таксама ў 2026 годзе генэральны сакратарыят ФІФА, па кансультацыі з Камітэтам па спаборніцтвах, меў права выключаць з турніру заяўнікаў, якія не адпавядалі мінімальным тэхнічным патрабаваньням для правядзеньня спаборніцтваў<ref name="fifacouncil"/>. ЗША, Канада і Мэксыка публічна разглядалі мажлівасьць высунуць заяўку на правядзеньне турніру асобна, але сумесная заяўка была абвешчаная 10 красавіка 2017 году<ref>{{артыкул|спасылка=https://www.si.com/planet-futbol/2017/04/10/2026-world-cup-usa-mexico-canada-host-bid|загаловак=USA, Mexico, Canada announce bid to host '26 WC|выданьне=Sports Illustrated|год=04.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170411054626/https://www.si.com/planet-futbol/2017/04/10/2026-world-cup-usa-mexico-canada-host-bid|дата копіі=04.2017}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Carlise, Jeff|спасылка=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|загаловак=U.S., Mexico and Canada officially launch bid to co-host 2026 World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=04.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|дата копіі=04.2017}}</ref>. У сакавіку 2022 году прэзыдэнт мэксыканскай [[Ліга МХ|Лігі МХ]] Мікель Арыёля заявіў, што ўдзел Мэксыкі ў якасьці суарганізатара мог быць пад пагрозай, калі б ліга і фэдэрацыя не адрэагавалі хутка на забурэньні заўзятараў клюбаў «[[Керэтара Сант’яга-дэ-Керэтара|Керэтара]]» і «[[Атляс Гвадаляхара|Атлясу]]», у выніку якіх 26 гледачоў атрымалі раненьні і 14 былі арыштаваныя. Арыёля сказаў, што ФІФА была «шакаваная» інцыдэнтам, але Інфантына быў задаволены тым, як прадстаўнікі лігі разьвязалі праблему<ref>{{навіна|аўтар=Garcia, Arriana|спасылка=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4612705/mexico-violence-almost-cost-world-cup-2026-hosting-duties-liga-mx-president|загаловак=Mexico violence almost cost World Cup 2026 hosting duties - Liga MX president|выдавец=ESPN|дата публікацыі=03.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220317194809/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4612705/mexico-violence-almost-cost-world-cup-2026-hosting-duties-liga-mx-president|дата копіі=03.2022}}</ref>. === Галасаваньне === [[Файл:2026 world cup bid election.png|значак|400пкс|Вынікі галасаваньня: {| |- !Мелі дазвол галасаваць !! Ня мелі дазволу галасаваць |- |{{легенда|#867650|Галасавалі за ЗША/Канаду/Мэксыку}}||{{легенда|#FFBD41|ЗША, Канада, Мэксыка}} |- |{{легенда|#2770AB|Галасавалі за Марока}}||{{легенда|#55208D|Марока}} |- |{{легенда|#008E2A|Галасавалі супраць усіх}}||{{легенда|#000000|Адхіленыя ФІФА}} |- |{{легенда|#B32A2F|Устрымаліся ад галасаваньня}}||{{легенда|#C1C1C1|Ня сябра ФІФА}} |} ]] Галасаваньне адбылося 13 чэрвеня 2018 году падчас 68-га кангрэса ФІФА ў [[Масква|Маскве]]. У ім узялі ўдзел 203 прадстаўнікоў, якія мелі права голасу<ref>{{спасылка|аўтар=Graham, Bryan Armen|спасылка=https://www.theguardian.com/football/live/2018/jun/13/world-cup-2026-vote-fifa-nations-choose-between-north-america-and-morocco-live|загаловак=North America to host 2026 World Cup after winning vote over Morocco – as it happened|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180718045428/https://www.theguardian.com/football/live/2018/jun/13/world-cup-2026-vote-fifa-nations-choose-between-north-america-and-morocco-live|дата копіі=07.2018}}</ref>. Аб’яднаная заяўка паўночнаамэрыканскіх дзяржаваў перамагла, атрымаўшы 134 галасы, у той час як заяўка [[Марока]] была падтрыманая 65-ю галасамі. [[Іран]] прагаласаваў за аніводны варыянт, а [[Куба]], [[Славенія]] і [[Гішпанія]] ўстрымаліся ад галасаваньня. Гана была дыскваліфікавана ФІФА праз карупцыйны скандалу і таму ня мела права галасаваць<ref>{{навіна|аўтар=Gyamera-Antwi, Evans|спасылка=http://www.goal.com/en-gh/news/ghana-kosovo-excluded-from-fifa-congress-ahead-of-2026-world-cup-/zhbmtfxdo6fe1i4r07wrr39b9|загаловак=Ghana & Kosovo excluded from Fifa Congress ahead of 2026 World Cup vote|выдавец=Goal.com|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20231021220157/https://www.goal.com/en-gh/news/ghana-kosovo-excluded-from-fifa-congress-ahead-of-2026-world-cup-/zhbmtfxdo6fe1i4r07wrr39b9|дата копіі=10.2023}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.myjoyonline.com/news/2018/June-7th/breaking-news-president-akufo-addo-dissolves-gfa.php|загаловак=Breaking News: President Akufo-Addo dissolves GFA|выдавец=myjoyonline.com|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180612162226/https://www.myjoyonline.com/news/2018/June-7th/breaking-news-president-akufo-addo-dissolves-gfa.php|дата копіі=06.2018}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.com/news/world-africa-44414780|загаловак=Fifa bans Ghana football head Kwesi Nyantakyi over 'cash gift'|выдавец=BBC News|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180609011624/https://www.bbc.com/news/world-africa-44414780|дата копіі=06.2018}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|загаловак=FIFA Congress confirms next steps of the bidding process for the 2026 FIFA World Cup - FIFA.com|дата публікацыі=05.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170515003503/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|дата копіі=05.2017}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.abc.net.au/news/2015-06-10/fifa-world-cup-2026-bidding-postponed/6536834|загаловак=Scandal-plagued FIFA postpones 2026 World Cup bidding|выдавец=ABC News|дата публікацыі=06.2015|копія=https://web.archive.org/web/20240416202847/https://www.abc.net.au/news/2015-06-10/fifa-world-cup-2026-bidding-postponed/6536834|дата копіі=04.2024}}</ref>. {| class="wikitable" style="margin: 0 auto;text-align: center" |- !rowspan="2"|Краіна !colspan="2"|Галасы |- !1-ы раўнд |- style="background:#90ee90" |align=left|'''ЗША, Канада, Мэксыка''' |'''134''' |- |align=left|Марока |65 |- |align=left|Аніводная заяўка |1 |- |align=left|Устрымаліся |3 |- !align=left|Агульная колькасьць !200 |- !align=left|Патрабаваная колькасьць !101 |} == Удзельнікі == === Кваліфікацыя === [[Файл:2026 world cup qualification map.svg|значак|зьлева| {| |- |{{легенда|#0000ff|Кваліфікаваныя каманды}} |- |{{легенда|#2ad4ff|Каманды з мажлівасьцю да кваліфікацыі}} |- |{{легенда|#ffcc00|Некваліфікаваныя каманды}} |- |{{легенда|#000000|Выключаныя каманды}} |- |{{легенда|#cccccc|Ня сябры ФІФА}} |}]] Складальнікі агульнай заяўкі паўночнаамэрыканскіх краінаў меркавалі, што ўсе тры краіны-гаспадары аўтаматычна трапяць на чэмпіянат<ref>{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|загаловак=United 2026 bid book|выдавецтва=united2026.com|копія=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|дата копіі=09.2021}}</ref>. 31 жніўня 2022 году прэзыдэнт ФІФА Джаньні Інфантына пацьвердзіў, што шэсьць каманд [[КОНКАКАФ]] кваліфікуюцца на чэмпіянат сьвету, пры гэтым [[Зборная ЗША па футболе|зборныя ЗША]], [[Зборная Канады па футболе|Канады]] і [[Зборная Мэксыкі па футболе|Мэксыкі]] аўтаматычна кваліфікуюцца ў якасьці гаспадароў<ref>{{спасылка|спасылка=https://espndeportes.espn.com/futbol/guatemala/nota/_/id/10856065/presidente-fifa-gianni-infantino-plazas-concacaf-mundial-2026|загаловак=Presidente de la FIFA confirma cantidad de plazas de Concacaf para el Mundial de 2026|выдавецтва=ESPN Deportes|дата публікацыі=08.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220922004259/https://espndeportes.espn.com/futbol/guatemala/nota/_/id/10856065/presidente-fifa-gianni-infantino-plazas-concacaf-mundial-2026|дата копіі=09.2022}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.crhoy.com/deportes/infantino-anuncia-cuantos-cupos-tendra-la-concacaf-para-el-mundial-de-2026/|загаловак=Infantino anuncia cuántos cupos tendrá la Concacaf para el Mundial de 2026|выдавецтва=CRHoy.com|дата публікацыі=08.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220831205624/https://www.crhoy.com/deportes/infantino-anuncia-cuantos-cupos-tendra-la-concacaf-para-el-mundial-de-2026/|дата копіі=08.2022}}</ref>. Гэта было пацьверджанае Радай ФІФА 14 лютага 2023 году<ref>{{навіна|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football|загаловак=FIFA Council highlights record breaking revenue in football|выдавец=FIFA|дата публікацыі=02.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230214163245/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football|дата копіі=02.2023}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/fifa-confirms-us-mexico-canada-automatically-26-world-cup-2023-02-15/|загаловак=FIFA confirms U.S., Mexico, Canada automatically in '26 World Cup|выдавец=Reuters|дата публікацыі=02.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230215070258/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/fifa-confirms-us-mexico-canada-automatically-26-world-cup-2023-02-15/|дата копіі=02.2023}}</ref>. Беспасярэдне перад 67-м Кангрэсам ФІФА Рада ФІФА зацьвердзіла разьмеркаваньне месцаў на паседжаньні ў [[Манама|Манаме]]<ref name=slot>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/media-releases/bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254|загаловак=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2017|копія=https://web.archive.org/web/20220619161123/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/media-releases/bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254|дата копіі=06.2022}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.bbc.com/sport/football/39448474|загаловак=World Cup 2026: Fifa reveals allocation for 48-team tournament|выдавецтва=BBC|дата публікацыі=03.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170330224520/http://www.bbc.com/sport/football/39448474|дата копіі=03.2017}}</ref>. Была высунутая і ўхваленая ідэя стварэньня міжкантынэнтальнага плэй-оф турніру з удзелам шасьці каманд, каб вызначыць апошнія два месцы на чэмпіянат<ref name=fifa_council>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|загаловак=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=05.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|дата копіі=06.2017}}</ref>. Шэсьць камандаў у плэй-оф будуць складацца з адной каманды ад кожнай канфэдэрацыі, за выняткам [[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]], і адной дадатковай каманды ад канфэдэрацыі краінаў-гаспадароў (КОНКАКАФ). Дзьве каманды будуць разьмеркаваныя паводле рэйтынгу ў адпаведнасьці з сусьветным рэйтынгам і згуляюць зь пераможцамі двух гульняў плэй-оф паміж чатырма нясеянымі камандамі за два месцы на чэмпіянат. Турнір з чатырох гульняў будзе ладзіцца ў адной або некалькіх краінах-гаспадарах, а таксама будзе выкарыстоўвацца ў якасьці праверкі<ref name="slot" />. Ратыфікацыя разьмеркаваньня месцаў таксама ўпершыню надала [[КФА]] гарантаванае месца ў фінальным турніры, то бок гэты чэмпіянат сьвету стаў першым турнірам, у якім усе шэсьць канфэдэрацыяў мелі хаця б адно гарантаванае месца, а таксама першым з 2010 году, калі ўсе канфэдэрацыі маюць каманду, якая кваліфікавалася ў чэмпіянату сьвету<ref name="slot" />. [[Зборная Эрытрэі па футболе|Зборная Эрытрэі]] зьнялася з кваліфікацыі перад пачаткам адборачных матчаў праз боязь, што гульцы будуць шукаць палітычнага прытулку, калі ім дазволяць выехаць за мяжу<ref>{{спасылка|спасылка=http://dehai.org/dehai/dehai-news/494254|загаловак=Eritrea Pull Out Of 2026 World Cup Qualifier|выдавецтва=Dehai News|копія=https://web.archive.org/web/20231109141912/http://dehai.org/dehai/dehai-news/494254|дата копіі=11.2023}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2023/nov/13/eritrea-withdrew-from-2026-world-cup-qualifying-over-fears-players-will-flee|загаловак=Eritrea withdrew from 2026 World Cup qualifying 'over fears players will flee'|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=14.11.2023|копія=https://web.archive.org/web/20231113160357/https://www.theguardian.com/football/2023/nov/13/eritrea-withdrew-from-2026-world-cup-qualifying-over-fears-players-will-flee|дата копіі=11.2023}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/eritrea-withdraw-fifa-world-cup-qualifiers|загаловак=Eritrea withdraw from FIFA World Cup qualifiers|выдавецтва=FIFA|копія=https://web.archive.org/web/20231113083754/https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/eritrea-withdraw-fifa-world-cup-qualifiers|дата копіі=11.2023}}</ref>. [[Зборная Рэспублікі Конга па футболе|Зборная Рэспублікі Конга]], якая трапіла ў тую ж групу, што і Эрытрэя, была дыскваліфікаваная 6 лютага 2025 году праз умяшальніцтва ўраду ў справы мясцовай футбольнай фэдэрацыі<ref>{{артыкул|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/49a18836a3532246/original/Circular-1922_Suspension-of-the-Congolese-Football-Association-FECOFOOT.pdf|загаловак=Suspension of the Congolese Football Association (FECOFOOT) from 6 February 2025 until further notice|выданьне=FIFA Circular|нумар=1922|год=06.02.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250211201642/https://digitalhub.fifa.com/m/49a18836a3532246/original/Circular-1922_Suspension-of-the-Congolese-Football-Association-FECOFOOT.pdf|дата копіі=02.2025}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/sports/soccer/fifa-suspends-congo-republic-pakistan-2025-02-07/#:~:text=Feb%207%20(Reuters)%20%2D%20FIFA,governing%20body%20said%20on%20Thursday.|загаловак=FIFA suspends Congo Republic and Pakistan|выдавец=Reuters|дата публікацыі=07.02.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250208122018/https://www.reuters.com/sports/soccer/fifa-suspends-congo-republic-pakistan-2025-02-07|дата копіі=02.2025}}</ref>. КАФ спачатку ўвогуле скасавала ўсе астатнія матчы зборнай Рэспублікі Конга, аднак пазьней [[Зборная Танзаніі па футболе|зборным Танзаніі]] і [[Зборная Замбіі па футболе|Замбіі]] залічылі тэхнічныя перамогі зь лікам 3:0<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/qualifiers/caf/scores-fixtures|загаловак=Scores & Fixtures|выдавецтва=FIFA|копія=https://web.archive.org/web/20231128140036/https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/qualifiers/caf/scores-fixtures|дата копіі=11.2023}}</ref>. === Па адборы === З 42 камандаў, якія кваліфікаваліся на сёньня, 26 таксама бралі ўдзел у папярэднім турніры. Папярэдні гаспадар турніру [[Зборная Катару па футболе|зборная Катару]] першы раз трапіла на чэмпіянат сьвету праз адборачную сетку<ref>{{спасылка|спасылка=https://global.espn.com/football/story/_/id/46597037/qatar-saudi-arabia-qualify-2026-fifa-world-cup|загаловак=Qatar and Saudi Arabia qualify for 2026 World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=10.2025}}</ref>. [[Зборная Калюмбіі па футболе|Зборныя Калюмбіі]]<ref name="Colombia-Paraguay">{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/colombia-paraguay-uruguay-qualify|загаловак=Uruguay, Colombia and Paraguay qualify as Messi equals Cristiano|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=09.2025}}</ref>, [[Зборная Эгіпту па футболе|Эгіпту]] і [[Зборная Панамы па футболе|Панамы]] вярнуліся на турнір пасьля свайго апошняга ўдзелу ў 2018 годзе. [[Зборная Альжыру па футболе|Зборныя Альжыру]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/algeria-qualify|загаловак=Algeria seal World Cup return|выдавецтва=FIFA}}</ref> і [[Зборная Кот д’Івуару па футболе|Кот д’Івуару]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/cote-divoire-qualify|загаловак=Côte d’Ivoire clinch return to world stage|выдавецтва=FIFA}}</ref> чакалі на вяртаньне з свайго апошняга ўдзелу ў 2014 годзе. [[Зборная Новай Зэляндыі па футболе|Зборныя Новай Зэляндыі]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/new-zealand-qualify-world-cup|загаловак=Second-half blitz sends New Zealand to the World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025}}</ref>, [[Зборная Парагваю па футболе|Парагваю]]<ref name="Colombia-Paraguay"/> і [[Зборная Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе|ПАР]] апошні раз бралі ўдзел у чэмпіянаце сьвету 2010 году. [[Зборная Аўстрыі па футболе|Зборныя Аўстрыі]], [[Зборная Нарвэгіі па футболе|Нарвэгіі]]<ref>{{навіна|спасылка=https://www.foxsports.com/stories/soccer/norway-qualifies-2026-world-cup-sends-italy-dreaded-playoff|загаловак=Norway Qualifies for 2026 World Cup and Sends Italy To Dreaded Playoff|выдавец=Fox Sports|дата публікацыі=16.11.2025}}</ref>, [[Зборная Шатляндыі па футболе|Шатляндыі]] і [[Зборная Гаіці па футболе|Гаіці]]<ref name="Curacao">{{навіна|аўтар=Wilson, Jonathan|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2025/nov/19/curacao-complete-fairytale-with-battling-draw-in-jamaica-to-qualify-for-world-cup|загаловак=Curaçao complete fairytale with battling draw in Jamaica to qualify for World Cup|выдавец=The Guardian}}</ref> апошнім разам спаборнічалі ў сусьветным першынстве яшчэ ў XX стагодзьдзі. [[Зборная Каба-Вэрдэ па футболе|Зборныя Каба-Вэрдэ]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/cabo-verde-qualify|загаловак=Cabo Verde seal historic World Cup qualification|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=13.10.2025}}</ref>, [[Зборная Кюрасао па футболе|Кюрасао]]<ref name="Curacao"/>, [[Зборная Ярданіі па футболе|Ярданіі]] і [[Зборная Ўзбэкістану па футболе|Ўзбэкістану]]<ref>{{навіна|аўтар=Millar, Colin|спасылка=https://www.nytimes.com/athletic/6229851/2025/06/05/uzbekistan-world-cup-qualification-2026/|загаловак=Uzbekistan, Jordan qualify for World Cup for first time|выдавец=The New York Times|дата публікацыі=05.06.2025}}</ref> наагул дэбютуюць на чэмпіянатах сьвету. Упершыню сем арабскіх краінаў будуць змагацца на чэмпіянаце сьвету<ref>{{навіна|аўтар=Amin, Ahmed|спасылка=https://scoopempire.com/arabs-in-world-cup/|загаловак=For the First Time, Seven Arab Countries Qualify for the World Cup 2026|выдавец=Scoop Empire|дата публікацыі=16.10.2025}}</ref>. Кваліфікаваныя каманды, адсартаваныя паводле сваіх канфэдэрацыяў: {{Слупок-пачатак}} {{Слупок-новы}} '''АФК''': * {{Футбол|Аўстралія|няма}} * {{Футбол|Ірак|няма}} * {{Футбол|Іран|няма}} * {{Футбол|Катар|няма}} * {{Футбол|Рэспубліка Карэя|няма}} * {{Футбол|Саудаўская Арабія|няма}} * {{Футбол|Узбэкістан|няма}} * {{Футбол|Японія|няма}} * {{Футбол|Ярданія|няма}} {{Слупок-новы}} '''КАФ''': * {{Футбол|Альжыр|няма}} * {{Футбол|Гана|няма}} * {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга|няма}} * {{Футбол|Каба-Вэрдэ|няма}} * {{Футбол|Кот д’Івуар|няма}} * {{Футбол|Марока|няма}} * {{Футбол|ПАР|няма}} * {{Футбол|Сэнэгал|няма}} * {{Футбол|Туніс|няма}} * {{Футбол|Эгіпет|няма}} {{Слупок-новы}} '''КОМНЭБОЛ''': * {{Футбол|Аргентына|няма}} * {{Футбол|Бразылія|няма}} * {{Футбол|Калюмбія|няма}} * {{Футбол|Парагвай|няма}} * {{Футбол|Уругвай|няма}} * {{Футбол|Эквадор|няма}} {{Слупок-новы}} '''КОНКАКАФ''': * {{Футбол|Канада|няма}} * {{Футбол|Кюрасао|няма}} * {{Футбол|Гаіці|няма}} * {{Футбол|Мэксыка|няма}} * {{Футбол|Панама|няма}} * {{Футбол|ЗША|няма}} '''КФА''': * {{Футбол|Новая Зэляндыя|няма}} {{Слупок-новы}} '''УЭФА''': * {{Футбол|Ангельшчына|няма}} * {{Футбол|Аўстрыя|няма}} * {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна|няма}} * {{Футбол|Бэльгія|няма}} * {{Футбол|Гішпанія|няма}} * {{Футбол|Нарвэгія|няма}} * {{Футбол|Нідэрлянды|няма}} * {{Футбол|Нямеччына|няма}} * {{Футбол|Партугалія|няма}} * {{Футбол|Турэччына|няма}} * {{Футбол|Францыя|няма}} * {{Футбол|Харватыя|няма}} * {{Футбол|Чэхія|няма}} * {{Футбол|Шатляндыя|няма}} * {{Футбол|Швайцарыя|няма}} * {{Футбол|Швэцыя|няма}} {{Слупок-канец}} == Склады камандаў == {{Асноўны артыкул|Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году (склады)}} Перад падачай канчатковага складу на турнір каманды за месяц да пачатку павінны былі назваць папярэдні сьпіс з 35–55 гульцоў. Канчатковыя склады павінны быць зацьверджаныя да 2 чэрвеня. Калі гулец атрымлівае траўму або цяжка захварэе і ня можа браць удзел у турніры, яго можна замяніць іншым гульцом з папярэдняга сьпісу не пазьней чым за 24 гадзіны да першага матчу каманды. Аднак траўмаванага або хворага брамніка дазваляецца замяніць іншым брамнікам з папярэдняга сьпісу ў любы момант турніру<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/squad-lists-number-date|загаловак=When are World Cup squads named, and how many players will feature?|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=05.2026}}</ref>. == Групавы этап == Стадыёны ўжо былі разьмеркаваныя паміж групамі яшчэ да фінальнага лёсаваньня. Па лёсаваньні пары былі разьмеркаваны па пэўных матчах, і быў зацверджаны час пачатку гульняў<ref>{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/23aa99b288fe8a0d/original/FWC26-Match-Schedule-Q-A.pdf|загаловак=FIFA World Cup 26 match schedule Q&A|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=02.2024|копія=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/23aa99b288fe8a0d/original/FWC26-Match-Schedule-Q-A.pdf|дата копіі=02.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/scores-fixtures?country=CA&wtw-filter=ALL|загаловак=Scores & Fixtures|выдавецтва=FIFA}}</ref>. === Група A === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=MEX |каманда2=KOR |каманда3=CZE |каманда4=RSA <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=11 чэрвеня 2026 |перамогі_MEX=1 |нічыі_MEX=0 |паразы_MEX=0 |мз_MEX=2 |мп_MEX=0 |перамогі_RSA=0 |нічыі_RSA=0 |паразы_RSA=1 |мз_RSA=0 |мп_RSA=2 |перамогі_KOR=0 |нічыі_KOR=0 |паразы_KOR=0 |мз_KOR=0 |мп_KOR=0 |перамогі_CZE=0 |нічыі_CZE=0 |паразы_CZE=0 |мз_CZE=0 |мп_CZE=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_MEX={{Футбол|Мэксыка}} |назва_RSA={{Футбол|ПАР}} |назва_KOR={{Футбол|Рэспубліка Карэя}} |назва_CZE={{Футбол|Чэхія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 11 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Мэксыка|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 2:0 |каманда2 = {{Футбол|ПАР}} |галы1 = [[Хуліян Кіньёнэс|Кіньёнэс]] {{Гол|9}}<br>[[Рауль Хімэнэс|Р. Хімэнэс]] {{Гол|67}} |галы2 = |стадыён = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]] |гледачы = |судзьдзя = [[Вілтан Сампаю]] (Бразылія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 12 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Рэспубліка Карэя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Чэхія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = |судзьдзя = [[Амін Амар]] (Эгіпет) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 19:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Чэхія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|ПАР}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 19 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Мэксыка|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Рэспубліка Карэя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Чэхія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Мэксыка}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|ПАР|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Рэспубліка Карэя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 Справаздача] |смі = }} === Група B === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=CAN |каманда2=BIH |каманда3=QAT |каманда4=SUI <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=12 чэрвеня 2026 |перамогі_CAN=0 |нічыі_CAN=0 |паразы_CAN=0 |мз_CAN=0 |мп_CAN=0 |перамогі_BIH=0 |нічыі_BIH=0 |паразы_BIH=0 |мз_BIH=0 |мп_BIH=0 |перамогі_QAT=0 |нічыі_QAT=0 |паразы_QAT=0 |мз_QAT=0 |мп_QAT=0 |перамогі_SUI=0 |нічыі_SUI=0 |паразы_SUI=0 |мз_SUI=0 |мп_SUI=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_CAN={{Футбол|Канада}} |назва_BIH={{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}} |назва_QAT={{Футбол|Катар}} |назва_SUI={{Футбол|Швайцарыя}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 12 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Канада|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 13 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Катар|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Швайцарыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Швайцарыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 19 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Канада|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Катар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Швайцарыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Канада}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Катар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 Справаздача] |смі = }} === Група C === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=BRA |каманда2=MAR |каманда3=HAI |каманда4=SCO <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=14 чэрвеня 2026 |перамогі_BRA=0 |нічыі_BRA=0 |паразы_BRA=0 |мз_BRA=0 |мп_BRA=0 |перамогі_MAR=0 |нічыі_MAR=0 |паразы_MAR=0 |мз_MAR=0 |мп_MAR=0 |перамогі_HAI=0 |нічыі_HAI=0 |паразы_HAI=0 |мз_HAI=0 |мп_HAI=0 |перамогі_SCO=0 |нічыі_SCO=0 |паразы_SCO=0 |мз_SCO=0 |мп_SCO=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_BRA={{Футбол|Бразылія}} |назва_MAR={{Футбол|Марока}} |назва_HAI={{Футбол|Гаіці}} |назва_SCO={{Футбол|Шатляндыя}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бразылія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Марока}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гаіці|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Шатляндыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Шатляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Марока}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 03:30 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бразылія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гаіці}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Шатляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Бразылія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Марока|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гаіці}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 Справаздача] |смі = }} === Група D === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=USA |каманда2=PAR |каманда3=AUS |каманда4=TUR <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=13 чэрвеня 2026 |перамогі_USA=0 |нічыі_USA=0 |паразы_USA=0 |мз_USA=0 |мп_USA=0 |перамогі_PAR=0 |нічыі_PAR=0 |паразы_PAR=0 |мз_PAR=0 |мп_PAR=0 |перамогі_AUS=0 |нічыі_AUS=0 |паразы_AUS=0 |мз_AUS=0 |мп_AUS=0 |перамогі_TUR=0 |нічыі_TUR=0 |паразы_TUR=0 |мз_TUR=0 |мп_TUR=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_USA={{Футбол|ЗША}} |назва_PAR={{Футбол|Парагвай}} |назва_AUS={{Футбол|Аўстралія}} |назва_TUR={{Футбол|Турэччына}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 13 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|ЗША|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Парагвай}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аўстралія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Турэччына}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 19 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|ЗША|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстралія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Турэччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Парагвай}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Турэччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|ЗША}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Парагвай|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстралія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 Справаздача] |смі = }} === Група E === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=GER |каманда2=CUW |каманда3=CIV |каманда4=ECU <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=14 чэрвеня 2026 |перамогі_GER=0 |нічыі_GER=0 |паразы_GER=0 |мз_GER=0 |мп_GER=0 |перамогі_CUW=0 |нічыі_CUW=0 |паразы_CUW=0 |мз_CUW=0 |мп_CUW=0 |перамогі_CIV=0 |нічыі_CIV=0 |паразы_CIV=0 |мз_CIV=0 |мп_CIV=0 |перамогі_ECU=0 |нічыі_ECU=0 |паразы_ECU=0 |мз_ECU=0 |мп_ECU=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_GER={{Футбол|Нямеччына}} |назва_CUW={{Футбол|Кюрасао}} |назва_CIV={{Футбол|Кот д’Івуар}} |назва_ECU={{Футбол|Эквадор}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нямеччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Кюрасао}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021464 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Кот д’Івуар|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Эквадор}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нямеччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Кот д’Івуар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Эквадор|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Кюрасао}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Кюрасао|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Кот д’Івуар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Эквадор|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Нямеччына}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 Справаздача] |смі = }} === Група F === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=NED |каманда2=JPN |каманда3=SWE |каманда4=TUN <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=14 чэрвеня 2026 |перамогі_NED=0 |нічыі_NED=0 |паразы_NED=0 |мз_NED=0 |мп_NED=0 |перамогі_JPN=0 |нічыі_JPN=0 |паразы_JPN=0 |мз_JPN=0 |мп_JPN=0 |перамогі_SWE=0 |нічыі_SWE=0 |паразы_SWE=0 |мз_SWE=0 |мп_SWE=0 |перамогі_TUN=0 |нічыі_TUN=0 |паразы_TUN=0 |мз_TUN=0 |мп_TUN=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_NED={{Футбол|Нідэрлянды}} |назва_JPN={{Футбол|Японія}} |назва_SWE={{Футбол|Швэцыя}} |назва_TUN={{Футбол|Туніс}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нідэрлянды|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Японія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Швэцыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Туніс}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нідэрлянды|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Швэцыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 07:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Туніс|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Японія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Японія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Швэцыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Туніс|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Нідэрлянды}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 Справаздача] |смі = }} === Група G === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=BEL |каманда2=EGY |каманда3=IRN |каманда4=NZL <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=15 чэрвеня 2026 |перамогі_BEL=0 |нічыі_BEL=0 |паразы_BEL=0 |мз_BEL=0 |мп_BEL=0 |перамогі_EGY=0 |нічыі_EGY=0 |паразы_EGY=0 |мз_EGY=0 |мп_EGY=0 |перамогі_IRN=0 |нічыі_IRN=0 |паразы_IRN=0 |мз_IRN=0 |мп_IRN=0 |перамогі_NZL=0 |нічыі_NZL=0 |паразы_NZL=0 |мз_NZL=0 |мп_NZL=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_BEL={{Футбол|Бэльгія}} |назва_EGY={{Футбол|Эгіпет}} |назва_IRN={{Футбол|Іран}} |назва_NZL={{Футбол|Новая Зэляндыя}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бэльгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Эгіпет}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 16 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Іран|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Новая Зэляндыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бэльгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Іран}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Новая Зэляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Эгіпет}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Эгіпет|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Іран}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Новая Зэляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Бэльгія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 Справаздача] |смі = }} === Група H === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=ESP |каманда2=CPV |каманда3=KSA |каманда4=URU <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=15 чэрвеня 2026 |перамогі_ESP=0 |нічыі_ESP=0 |паразы_ESP=0 |мз_ESP=0 |мп_ESP=0 |перамогі_CPV=0 |нічыі_CPV=0 |паразы_CPV=0 |мз_CPV=0 |мп_CPV=0 |перамогі_KSA=0 |нічыі_KSA=0 |паразы_KSA=0 |мз_KSA=0 |мп_KSA=0 |перамогі_URU=0 |нічыі_URU=0 |паразы_URU=0 |мз_URU=0 |мп_URU=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ESP={{Футбол|Гішпанія}} |назва_CPV={{Футбол|Каба-Вэрдэ}} |назва_KSA={{Футбол|Саудаўская Арабія}} |назва_URU={{Футбол|Уругвай}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 19:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гішпанія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Каба-Вэрдэ}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 16 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Саудаўская Арабія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Уругвай}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 19:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гішпанія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Саудаўская Арабія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Уругвай|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Каба-Вэрдэ}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Каба-Вэрдэ|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Саудаўская Арабія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Уругвай|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гішпанія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 Справаздача] |смі = }} === Група I === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=FRA |каманда2=SEN |каманда3=IRQ |каманда4=NOR <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=16 чэрвеня 2026 |перамогі_FRA=0 |нічыі_FRA=0 |паразы_FRA=0 |мз_FRA=0 |мп_FRA=0 |перамогі_SEN=0 |нічыі_SEN=0 |паразы_SEN=0 |мз_SEN=0 |мп_SEN=0 |перамогі_IRQ=0 |нічыі_IRQ=0 |паразы_IRQ=0 |мз_IRQ=0 |мп_IRQ=0 |перамогі_NOR=0 |нічыі_NOR=0 |паразы_NOR=0 |мз_NOR=0 |мп_NOR=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_FRA={{Футбол|Францыя}} |назва_SEN={{Футбол|Сэнэгал}} |назва_IRQ={{Футбол|Ірак}} |назва_NOR={{Футбол|Нарвэгія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 16 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Францыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Сэнэгал}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ірак|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Нарвэгія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 00:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Францыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Ірак}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нарвэгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Сэнэгал}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нарвэгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Францыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Сэнэгал|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Ірак}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 Справаздача] |смі = }} === Група J === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=ARG |каманда2=ALG |каманда3=AUT |каманда4=JOR <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=17 чэрвеня 2026 |перамогі_ARG=0 |нічыі_ARG=0 |паразы_ARG=0 |мз_ARG=0 |мп_ARG=0 |перамогі_ALG=0 |нічыі_ALG=0 |паразы_ALG=0 |мз_ALG=0 |мп_ALG=0 |перамогі_AUT=0 |нічыі_AUT=0 |паразы_AUT=0 |мз_AUT=0 |мп_AUT=0 |перамогі_JOR=0 |нічыі_JOR=0 |паразы_JOR=0 |мз_JOR=0 |мп_JOR=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ARG={{Футбол|Аргентына}} |назва_ALG={{Футбол|Альжыр}} |назва_AUT={{Футбол|Аўстрыя}} |назва_JOR={{Футбол|Ярданія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аргентына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Альжыр}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 08:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аўстрыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Ярданія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аргентына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстрыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ярданія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Альжыр}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Альжыр|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстрыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ярданія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аргентына}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 Справаздача] |смі = }} === Група K === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=POR |каманда2=COD |каманда3=UZB |каманда4=COL <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=17 чэрвеня 2026 |перамогі_POR=0 |нічыі_POR=0 |паразы_POR=0 |мз_POR=0 |мп_POR=0 |перамогі_COD=0 |нічыі_COD=0 |паразы_COD=0 |мз_COD=0 |мп_COD=0 |перамогі_UZB=0 |нічыі_UZB=0 |паразы_UZB=0 |мз_UZB=0 |мп_UZB=0 |перамогі_COL=0 |нічыі_COL=0 |паразы_COL=0 |мз_COL=0 |мп_COL=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_POR={{Футбол|Партугалія}} |назва_COD={{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}} |назва_UZB={{Футбол|Узбэкістан}} |назва_COL={{Футбол|Калюмбія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Партугалія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Узбэкістан|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Калюмбія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Партугалія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Узбэкістан}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Калюмбія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 02:30 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Калюмбія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Партугалія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі Гардэнз]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 02:30 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Узбэкістан}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 Справаздача] |смі = }} === Група L === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=ENG |каманда2=CRO |каманда3=GHA |каманда4=PAN <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=17 чэрвеня 2026 |перамогі_ENG=0 |нічыі_ENG=0 |паразы_ENG=0 |мз_ENG=0 |мп_ENG=0 |перамогі_CRO=0 |нічыі_CRO=0 |паразы_CRO=0 |мз_CRO=0 |мп_CRO=0 |перамогі_GHA=0 |нічыі_GHA=0 |паразы_GHA=0 |мз_GHA=0 |мп_GHA=0 |перамогі_PAN=0 |нічыі_PAN=0 |паразы_PAN=0 |мз_PAN=0 |мп_PAN=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ENG={{Футбол|Ангельшчына}} |назва_CRO={{Футбол|Харватыя}} |назва_GHA={{Футбол|Гана}} |назва_PAN={{Футбол|Панама}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ангельшчына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Харватыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гана|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Панама}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ангельшчына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гана}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Панама|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Харватыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 00:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Панама|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Ангельшчына}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 00:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Харватыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гана}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 Справаздача] |смі = }} == Маркетынг == === Брэндаваньне === Афіцыйная эмблема і брэндавая ідэнтычнасьць былі высунутыя для публікі 17 траўня 2023 году ў [[абсэрваторыі Грыфіта]] ў [[Лос-Анджэлес]]е. Базавая форма эмблемы складаецца з вэртыкальна «складзеных» лічбаў 26 з выявай [[Кубак сьвету ФІФА (прыз)|Кубка сьвету ФІФА]] на пярэднім пляне. Пры гэтым упершыню ў гісторыі трафэй быў выяўлены на эмблеме чэмпіянату сьвету як фатаграфія, а не стылізаванае графічнае адлюстраваньне. Дызайн быў распрацаваны гэтак, каб яго можна было адаптаваць да рознага кшталту тла<ref>{{спасылка|аўтар=Cook, Glenn|спасылка=https://news.sportslogos.net/2023/05/17/fifa-unveils-visual-identity-for-2026-world-cup-in-north-america/soccer/|загаловак=FIFA Unveils Logo For 2026 World Cup in North America|выдавецтва=SportsLogos.Net News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230518041252/https://news.sportslogos.net/2023/05/17/fifa-unveils-visual-identity-for-2026-world-cup-in-north-america/soccer/|дата копіі=05.2023}}</ref><ref name=":0" >{{спасылка|аўтар=Cook, Glenn|спасылка=https://news.sportslogos.net/2023/05/18/is-that-it-reaction-to-2026-world-cup-logo-swift-overwhelmingly-negative/soccer/|загаловак='Is That It?': Reaction to 2026 World Cup Logo Swift, Overwhelmingly Negative|выдавецтва=SportsLogos.Net News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230518200435/https://news.sportslogos.net/2023/05/18/is-that-it-reaction-to-2026-world-cup-logo-swift-overwhelmingly-negative/soccer/|дата копіі=05.2023}}</ref>. [[Файл:2026 FIFA WC countdown clock Paseo de la Reforma.jpg|значак|Гадзіньнік адліку часу да пачатку чэмпіянату, усталяваны ў [[Мэксыка|Мэксыцы]].]] Наступнага дня ФІФА прадставіла варыянты эмблемы для кожнага гораду-гаспадара. Гэтак яны ўтрымліваюць каляровыя мадыфікацыі і элемэнты, якія адлюстроўваюць мясцовы ляндшафт або культуру. Да прыкладу, у эмблеме, распрацавай для Лос-Анджэлесу, былі стылізаваныя сонца і хвалі, а ў эмблеме [[Мантэрэй|Мантэрэю]] зьмешчаная выява гары [[Сэра-дэ-ля-Сыльля]], а ў эмблеме [[Таронта]] выяўленыя гарадзкі краявід і [[Сі-Эн Таўэр]]<ref>{{спасылка|аўтар=Cook, Glenn|спасылка=https://news.sportslogos.net/2023/05/19/fifa-host-cities-roll-out-specific-branding-for-2026-world-cup/soccer/|загаловак=FIFA, Host Cities Roll Out Specific Branding for 2026 World Cup|выдавецтва=SportsLogos.Net News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20231125024742/https://news.sportslogos.net/2023/05/19/fifa-host-cities-roll-out-specific-branding-for-2026-world-cup/soccer/|дата копіі=11.2023}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.com/unprecedented-host-city-brands-launched-to-bring-fifa-world-cup-26-tm|загаловак=Unprecedented Host City brands launched to bring FIFA World Cup 26 destinations to life|выдавецтва=www.fifa.com|копія=https://web.archive.org/web/20231125024745/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.com/unprecedented-host-city-brands-launched-to-bring-fifa-world-cup-26-tm|дата копіі=11.2023}}</ref>. Рэакцыя на эмблему па ейнай прэзэнтацыі была пераважна нэгатыўная, бо многія палічылі, што дызайн выглядае няскончаным і непрадуманым у параўнаньні з эмблемамі мінулых чэмпіянатаў сьвету. Дзеля параўнаньня, гулец [[Зборная ЗША па футболе|зборнай ЗША]] [[Хэсус Фэрэйра]] назваў эмблему «прыгожай»<ref>{{спасылка|аўтар=Shah, Parshva|спасылка=https://www.goal.com/en-us/news/it-s-beautiful-usmnt-striker-jesus-ferreira-disagrees-with-people-who-hate-fifa-s-world-cup-2026-logo/blt5889b73a50f9d6bc|загаловак='It's beautiful' – USMNT striker Jesus Ferreira disagrees with people who hate FIFA's World Cup 2026 logo|выдавецтва=Goal.com|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230518232153/https://www.goal.com/en-us/news/it-s-beautiful-usmnt-striker-jesus-ferreira-disagrees-with-people-who-hate-fifa-s-world-cup-2026-logo/blt5889b73a50f9d6bc|дата копіі=05.2023}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Borg, Simon|спасылка=https://www.sportingnews.com/ca/soccer/news/fifa-world-cup-2026-logo-reveal-usa-mexico-canada/x2dpsllp98zqaj2bkxwsdqhi|загаловак=Fans rip FIFA World Cup 2026 logo after official reveal for men's tournament in USA, Mexico and Canada|выдавецтва=Sporting News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230519060838/https://www.sportingnews.com/ca/soccer/news/fifa-world-cup-2026-logo-reveal-usa-mexico-canada/x2dpsllp98zqaj2bkxwsdqhi|дата копіі=05.2023}}</ref><ref name=":0" />. [[Файл:Coca Cola 2026 FIFA World Cup.jpg|значак|зьлева|Самаход з брэндаваньнем, зробленым да чэмпіянату сьвету.]] У сакавіку і красавіку 2025 году ФІФА прадставіла набор з 16 афіцыйных постэраў, якія выяўляюць кожнае места-гаспадара чэмпіянату сьвету 2026 году. Постэры, створаныя мясцовымі мастакамі, былі прызначаныя для таго, каб адлюстраваць асаблівую ідэнтычнасьць і спадчыну кожнага гораду<ref>{{спасылка|спасылка=https://inside.fifa.com/organisation/news/unique-local-spirit-official-world-cup-26-host-city-posters|загаловак=Unique local spirit highlighted in Official FIFA World Cup 26 Host City Posters|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.footyheadlines.com/2025/04/the-2026-wc-posters.html|загаловак=The 2026 World Cup Posters Revealed|выдавецтва=footyheadlines.com/|дата публікацыі=04.2025}}</ref>. 3 сакавіка 2026 году быў высунуты агульны афіцыйны постэр турніру. Упершыню тры мастакі аб’ядналі свае навычкі і мастацкія стылі дзеля стварэньня афіцыйнага постэра. Пры гэтым кожны зь іх паходзіў з адной з краінаў-гаспадароў<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/official-posters|загаловак=Official Tournament Poster|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2026}}</ref>. === Тэлевізійныя правы === 12 лютага 2015 году ФІФА падоўжыла кантракты на вяшчальныя правы ў ЗША і Канадзе для кампаніі [[Fox Sports]], [[NBCUniversal]] і [[Bell Media]] на чэмпіянат сьвету 2026 году, не прымаючы іншых заявак. Паводле ''[[The New York Times]]'', гэтае падаўжэньне разглядалася як кампэнсацыя за перанос [[чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|чэмпіянату сьвету 2022 году]] на лістапад–сьнежань замест традыцыйнага графіку чэрвень–ліпень, бо гэта стварыла значныя канфлікты з буйнымі прафэсійнымі лігамі, якія звычайна маюць міжсэзоньне ў час мундыялю<ref>{{спасылка|аўтар=Deitsch, Richard|спасылка=https://www.si.com/planet-futbol/2015/02/12/fifa-fox-usa-tv-rights-world-cup-2026-telemundo|загаловак=FIFA grants Fox, Telemundo U.S. TV rights for World Cup through 2026|дата публікацыі=02.2015|копія=https://web.archive.org/web/20200408163522/https://www.si.com/planet-futbol/2015/02/12/fifa-fox-usa-tv-rights-world-cup-2026-telemundo|дата копіі=04.2020}}</ref><ref>{{навіна|аўтар=Sandomir, Richard|спасылка=https://www.nytimes.com/2015/02/27/sports/soccer/why-fifa-made-deal-with-fox-for-2026-cup.html|загаловак=Why FIFA Made Deal With Fox for 2026 Cup|выдавец=The New York Times|дата публікацыі=02.2015|копія=https://web.archive.org/web/20200408163525/https://www.nytimes.com/2015/02/27/sports/soccer/why-fifa-made-deal-with-fox-for-2026-cup.html|дата копіі=04.2020}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.theglobeandmail.com/sports/soccer/fifa-extending-tv-deals-through-2026-world-cup-with-ctv-tsn-and-rds/article22965136/|загаловак=FIFA extending TV deals through 2026 World Cup with CTV, TSN and RDS|выдавец=The Globe and Mail|дата публікацыі=02.2015|копія=https://web.archive.org/web/20160410181248/http://www.theglobeandmail.com/sports/soccer/fifa-extending-tv-deals-through-2026-world-cup-with-ctv-tsn-and-rds/article22965136/|дата копіі=04.2016}}</ref>. Fútbol de Primera атрымала правы на гішпанамоўнае радыёвяшчаньне ў ЗША і [[Пуэрта-Рыка]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/af2cdbbd380d70c/original/FWC26-Media-Rights-Licensees-Overview.pdf|загаловак=FIFA World Cup 26 Media Partners|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025}}</ref>. Міжнародны вяшчальны цэнтар будзе разьмешчаны ў канфэрэнц-цэнтры [[Кей-Бэйлі-Гатчынсан]] у [[Далас]]е<ref>{{спасылка|аўтар=Rosenbaum, Steven|спасылка=https://www.cbsnews.com/texas/news/dallas-texas-2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-media-hub/|загаловак=Dallas approves $15 million spending to serve as media hub for the 2026 FIFA World Cup|выдавецтва=CBS News|дата публікацыі=12.2024|копія=https://web.archive.org/web/20241212105138/https://www.cbsnews.com/texas/news/dallas-texas-2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-media-hub/|дата копіі=12.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fox4news.com/news/2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-will-be-dallas|загаловак=2026 FIFA World Cup International Broadcast Center will be in Dallas|выдавецтва=FOX News|дата публікацыі=12.2024|копія=https://web.archive.org/web/20241211232758/https://www.fox4news.com/news/2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-will-be-dallas|дата копіі=12.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://inside.fifa.com/organisation/news/world-cup-26-international-broadcast-centre-dallas|загаловак=FIFA World Cup 26™ International Broadcast Centre to be hosted in Dallas|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250318125506/https://inside.fifa.com/organisation/news/world-cup-26-international-broadcast-centre-dallas|дата копіі=03.2025}}</ref>. 8 студзеня 2026 году ФІФА склала ўгоду, паводле якой [[TikTok]] стаў «пераважнай плятформай» для відэакантэнту чэмпіянату сьвету. У межах дамовы вяшчальнікі могуць трансьляваць часткі матчаў у адмысловым разьдзеле ў дадатку TikTok<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/47552269/fifa-tiktok-video-content-partner-2026-world-cup|загаловак=FIFA picks TikTok as video content partner at 2026 World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=01.2026}}</ref>. Пазьней, 17 сакавіка, ФІФА ўхваліла аналягічнае пагадненьне з [[YouTube]], якое дазваляе вяшчальнікам трансьляваць выбраныя матчы цалкам на сваіх каналах, а таксама трансьляваць першыя 10 хвілінаў кожнага матчу, каб заахвоціць маладую аўдыторыю глядзець далей на традыцыйных каналах<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48231331/youtube-fifa-agree-live-broadcast-deal-world-cup|загаловак=YouTube, FIFA agree to live broadcast deal for World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=03.2026}}</ref>. Пазьней было пацьверджана, што YouTube пашырыў гэтую дамову разам зь ФІФА і [[CazéTV]], каб дармова трансьляваць усе матчы турніру ў [[Бразылія|Бразыліі]]<ref>{{спасылка|аўтар=Filho, Adalberto Leister|спасылка=https://maquinadoesporte.com.br/midia/apos-parceria-com-youtube-fifa-confirma-exclusividade-digital-de-cazetv-para-copa-2026/|загаловак=Após parceria com YouTube, Fifa confirma exclusividade digital da CazéTV no Brasil para Copa 2026|выдавецтва=Máquina do Esporte|дата публікацыі=03.2026}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Laloni, Marco|спасылка=https://www.mktesportivo.com/2026/03/em-parceria-com-a-cazetv-youtube-lanca-o-filme-publicitario-a-agente-do-hexa/|загаловак=YouTube e CazéTV lançam o filme publicitário “A Agente do Hexa”|выдавецтва=MKT Esportivo|дата публікацыі=03.2026}}</ref>. === Квіткі === Кошты квіткоў на чэмпіянат сьвету 2026 году першапачаткова былі ад 60 даляраў за матчы групавога этапу да {{Лік|6730}} даляраў за фінал, што было значна больш за цэны на квіткі папярэдняга [[чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|чэмпіянату сьвету 2022 году]]. Аднак у верасьні 2025 году ФІФА пацьвердзіла, што ўпершыню будзе выкарыстоўваць дынамічнае цэнаўтварэньне, паводле мадэлі, ужытай на [[клюбны чэмпіянат сьвету па футболе 2025 году|клюбным чэмпіянаце сьвету 2025 году]]<ref name=":1" >{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46147005/2026-world-cup-tickets-fifa-dynamic-pricing-prices|загаловак=FIFA to use dynamic pricing for World Cup tickets|выдавецтва=ESPN.com|дата публікацыі=09.2025}}</ref>. Месцы ў гасьцінных зонах сталі дасяжныя ў красавіку 2025 году праз афіцыйнага білетнага партнэра ФІФА<ref>{{спасылка|спасылка=https://inside.fifa.com/tournament-organisation/commercial/news/limited-initial-release-of-fifa-world-cup-26-tm-hospitality-packages-for|загаловак=Limited initial release of FIFA World Cup 26 hospitality packages for matches in United States launched|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=05.2025|копія=http://web.archive.org/web/20250714204258/https://inside.fifa.com/tournament-organisation/commercial/news/limited-initial-release-of-fifa-world-cup-26-tm-hospitality-packages-for|дата копіі=07.2025}}</ref>. Першая фаза лёсаваньня квіткоў прайшла 10—19 верасьня 2025 году і была абмежаваная трымальнікамі картаў [[Visa]]. Другая фаза ладзілася 27—31 кастрычніка, а трэцяя пачалася пасьля фінальнага лёсаваньня камандаў 5 сьнежня. Продаж быў абмежаваны чатырма квіткамі на чалавека на матч, і аніхто ня можа набыць больш за 40 квіткоў на ўвесь турнір. Афіцыйная плятформа перапродажу квіткоў ФІФА запрацавала 2 кастрычніка 2026 году<ref name=":1" /><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/resale-ticket-exchange-marketplace|загаловак=FIFA Resale/Exchange Marketplace|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=09.2025}}</ref>. Заключная фаза «апошняй хвіліны» продажаў адкрылася 22 красавіка 2026 году, прыкладна за 50 дзён да пачатку турніру. Квіткі на ўсе 104 матчы прадаваліся згодна з прынцыпам «хто першы — таго і месца». На той момант было прададзена больш за пяць мільёнаў квіткоў з чаканых больш як шасьці мільёнаў, а дадатковыя квіткі павінны былі выпускацца паэтапна да самага фіналу, у залежнасьці ад наяўнасьці<ref>{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/sports/soccer/world-cup-last-minute-ticket-sales-phase-re-opens-50-days-kick-off-2026-04-22/|загаловак=World Cup last-minute ticket sales phase re-opens 50 days from kick-off|выдавец=Reuters|дата публікацыі=04.2026}}</ref>. Усе гарады ЗША, якія ладзяць у сябе чэмпіянат сьвету, ухвалілі законы, паводле якіх продаж квіткоў на падзеі мундыялю вызваляецца ад дзяржаўных і мясцовых падаткаў з продажаў<ref>{{навіна|аўтар=Wilson, Jonathan|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2026/apr/02/world-cup-countries-face-extra-costs-fifa-tax-deal-us-government|загаловак=More than half of World Cup countries face extra costs as Fifa fails to agree US tax deal|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=04.2026}}</ref><ref>{{навіна|аўтар=Gray, Page|спасылка=https://itep.org/fifa-2026-world-cup-tickets-sales-tax-exemption/|загаловак=Not-So-Free Kick: How the 2026 FIFA World Cup Will Cost Cities Millions|выдавец=Institute on Taxation and Economic Policy|дата публікацыі=12.2025}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ Афіцыйны сайт]. {{Чэмпіянаты сьвету па футболе}} [[Катэгорыя:Чэмпіянаты сьвету па футболе|2026]] 0i7f0obyu3imp4ehg24posb1o64ffam 2673600 2673580 2026-06-11T21:58:04Z Dymitr 10914 абнаўленьне зьвестак 2673600 wikitext text/x-wiki {{Актуальнае спаборніцтва|Футбол}} {{Чэмпіянат сьвету па футболе |год = 2026 |месца = [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], [[Канада]], [[Мэксыка]] |назва = |лягатып = 2026 FIFA World Cup emblem.svg |памер = |подпіс = |час = 11 чэрвеня — 19 ліпеня 2026 году |удзельнікаў = |удзельнікаўфінал = 48 |фінал = [[Мэтлайф-стэдыюм]],<br />[[Іст-Ратэрфард]] |чэмпіён = |2 месца = |3 месца = |4 месца = |гульняў = |галоў = |гледачоў = |бамбардзір = |год папярэдняга = 2022 |год наступнага = 2030 }} '''Чэмпіяна́т сьве́ту па футбо́ле 2026 году''' — 23-і чэмпіянат сьвету па футболе, фінальны турнір якога ладзіцца ў 2026 годзе ў [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], [[Канада|Канадзе]] і [[Мэксыка|Мэксыцы]]. Турнір будзе згуляны з 11 чэрвеня па 19 ліпеня 2026 году, а яго сумесна прымуць 16 гарадоў з трох паўночнаамэрыканскіх краінаў. Фінальны матч будзе ладзіцца ў ЗША. Турнір стане першым, гаспадарамі якога будуць адразу тры краіны<ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913|загаловак=World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20210114150230/https://www.bbc.com/sport/football/44464913|дата копіі=01.2021}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Carlise, Jeff|спасылка=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|загаловак=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=04.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|дата копіі=04.2017}}</ref>. Таксама гэты турнір ёсьць першым, у якім возьмуць удзел 48 зборных, то бок колькасьць удзельнікаў павялічыцца з 32. Гэта таксама першы з [[чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянату сьвету 2002 году]] турнір, які арганізоўваюць больш чым адная краіна. Мэксыка ўжо ладзіла турніры ў 1970 і 1986 гадах, то бок яна ёсьць першай краінай, якая тройчы рабіла чэмпіянат сьвету, пры гэтым ЗША раней былі арганізатарамі чэмпіянату сьвету 1994 году. Канада ж упершыню ёсьць гаспадыняй таго кшталту турніру. Па папярэднім чэмпіянаце сьвету 2022 году ў Катары, які гуляўся ў лістападзе і сьнежні, гэтае спаборніцтва вернецца да свайго традыцыйнага летняга раскладу. Зборныя [[Зборная ЗША па футболе|ЗША]], [[Зборная Канады па футболе|Канады]] і [[Зборная Мэксыкі па футболе|Мэксыкі]], як прадстаўнікі краінаў-гаспадароў турніру, аўтаматычна кваліфікаваліся на спаборніцтва. Зборныя [[Зборная Каба-Вэрдэ па футболе|Каба-Вэрдэ]], [[Зборная Кюрасао па футболе|Кюрасао]], [[Зборная Ўзбэкістану па футболе|Узбэкістану]] і [[Зборная Ярданіі па футболе|Ярданіі]] дэбютуюць на чэмпіянатах сьвету. Дзейным чэмпіёнам да пачатку турніру ёсьць [[Зборная Аргентыны па футболе|зборная Аргентыны]], якая ў 2022 годзе здабыла свой трэці тытул у гісторыі. == Выбары гаспадароў == У час з 2013 па 2017 гады [[рада ФІФА]] стала абмяркоўвала абмежаваньні ў ратацыі правядзеньня чэмпіянатаў у залежнасьці ад кантынэнтальных канфэдэрацыяў. Спачатку было ўсталявана, што заяўкі на арганізацыю чэмпіянату ня будуць прымацца ад краінаў, якія не ўваходзяць у склад канфэдэрацыяў, што ладзілі два папярэднія турніры. Гэтае правіла было часова зьмененае, каб забараніць падаваць заяўкі на правядзеньне наступнага турніру толькі краінам, якія ўваходзяць у склад канфэдэрацыі, што ладзіла папярэдні чэмпіянат сьвету<ref>{{навіна|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/news/y=2015/m=5/news=current-allocation-of-fifa-world-cuptm-confederation-slots-maintained-2610611.html|загаловак=Current allocation of FIFA World Cup confederation slots maintained|выдавец=FIFA|дата публікацыі=05.2015|копія=https://web.archive.org/web/20150530211217/http://www.fifa.com/worldcup/news/y%3D2015/m%3D5/news%3Dcurrent-allocation-of-fifa-world-cuptm-confederation-slots-maintained-2610611.html|дата копіі=05.2015}}</ref>, пасьля чаго правіла было вернутае да папярэдняй рэдакцыі двух чэмпіянатаў сьвету. Рада ФІФА зрабіла выключэньне, якое патэнцыйна дае права на арганізацыю чэмпіянату асацыяцыям-сябрам канфэдэрацыі перадапошняй краіны-гаспадара чэмпіянату сьвету ў выпадку, калі аніводная з атрыманых заявак не адпавядае строгім тэхнічным і фінансавым патрабаваньням<ref name="fifacouncil">{{навіна|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2016/m=10/news=fifa-council-discusses-vision-for-the-future-of-football-2843681.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|загаловак=FIFA Council discusses vision for the future of football|выдавец=FIFA|дата публікацыі=10.2016|копія=https://web.archive.org/web/20161017181207/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2016/m%3D10/news%3Dfifa-council-discusses-vision-for-the-future-of-football-2843681.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|дата копіі=10.2016}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=http://www.cbc.ca/sports/soccer/world-cup-expanded-1.3804717|загаловак=FIFA blocks Europe from hosting 2026 World Cup, lifting Canada's chances|выдавец=Canadian Broadcasting Corporation|дата публікацыі=10.2016|копія=https://web.archive.org/web/20161014191406/http://www.cbc.ca/sports/soccer/world-cup-expanded-1.3804717|дата копіі=10.2016}}</ref>. У сакавіку 2017 году прэзыдэнт ФІФА [[Джаньні Інфантына]] пацьвердзіў, што Эўропа ([[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]]) і Азія ([[АФК]]) былі выкрасьлены з заяўкі па выбары [[Расея|Расеі]] і [[Катар]]у ў 2018 і 2022 гадах адпаведна<ref>{{навіна|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2017/mar/09/donald-trump-travel-ban-could-prevent-united-states-hosting-football-world-cup|загаловак=Trump travel ban could prevent United States hosting World Cup|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=03.2017|копія=https://web.archive.org/web/20211114173744/https://www.theguardian.com/football/2017/mar/09/donald-trump-travel-ban-could-prevent-united-states-hosting-football-world-cup|дата копіі=11.2021}}</ref>. Такім чынам, чэмпіянат сьвету 2026 году можа быць аддадзены адной з чатырох іншых канфэдэрацыяў, як то [[КОНКАКАФ]] (Паўночная Амэрыка; апошні раз ладзіла турнір у 1994 годзе), [[КАФ]] (Афрыка; апошні раз вылучала гаспадара турніру ў 2010 годзе), [[КОНМЭБОЛ]] (Паўднёвая Амэрыка; апошні раз арганізоўвала першынство ў 2014 годзе) або [[КФА]] (Акіянія, дзе аніколі раней не гулялі матчы чэмпіянатаў сьвету), або, магчыма, УЭФА ў выпадку, калі аніводная заяўка ад гэтых чатырох канфэдэрацыяў ня будзе адпавядаць патрабаваньням. Сумеснае ладжаньне чэмпіянату сьвету, якое было забароненае ФІФА па [[чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянаце сьвету 2002 году]], было ўхваленае для чэмпіянату сьвету 2026 году, але і не абмяжоўвалася канкрэтнай колькасьцю, а разглядалася ў кожным канкрэтным выпадку. Таксама ў 2026 годзе генэральны сакратарыят ФІФА, па кансультацыі з Камітэтам па спаборніцтвах, меў права выключаць з турніру заяўнікаў, якія не адпавядалі мінімальным тэхнічным патрабаваньням для правядзеньня спаборніцтваў<ref name="fifacouncil"/>. ЗША, Канада і Мэксыка публічна разглядалі мажлівасьць высунуць заяўку на правядзеньне турніру асобна, але сумесная заяўка была абвешчаная 10 красавіка 2017 году<ref>{{артыкул|спасылка=https://www.si.com/planet-futbol/2017/04/10/2026-world-cup-usa-mexico-canada-host-bid|загаловак=USA, Mexico, Canada announce bid to host '26 WC|выданьне=Sports Illustrated|год=04.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170411054626/https://www.si.com/planet-futbol/2017/04/10/2026-world-cup-usa-mexico-canada-host-bid|дата копіі=04.2017}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Carlise, Jeff|спасылка=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|загаловак=U.S., Mexico and Canada officially launch bid to co-host 2026 World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=04.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|дата копіі=04.2017}}</ref>. У сакавіку 2022 году прэзыдэнт мэксыканскай [[Ліга МХ|Лігі МХ]] Мікель Арыёля заявіў, што ўдзел Мэксыкі ў якасьці суарганізатара мог быць пад пагрозай, калі б ліга і фэдэрацыя не адрэагавалі хутка на забурэньні заўзятараў клюбаў «[[Керэтара Сант’яга-дэ-Керэтара|Керэтара]]» і «[[Атляс Гвадаляхара|Атлясу]]», у выніку якіх 26 гледачоў атрымалі раненьні і 14 былі арыштаваныя. Арыёля сказаў, што ФІФА была «шакаваная» інцыдэнтам, але Інфантына быў задаволены тым, як прадстаўнікі лігі разьвязалі праблему<ref>{{навіна|аўтар=Garcia, Arriana|спасылка=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4612705/mexico-violence-almost-cost-world-cup-2026-hosting-duties-liga-mx-president|загаловак=Mexico violence almost cost World Cup 2026 hosting duties - Liga MX president|выдавец=ESPN|дата публікацыі=03.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220317194809/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4612705/mexico-violence-almost-cost-world-cup-2026-hosting-duties-liga-mx-president|дата копіі=03.2022}}</ref>. === Галасаваньне === [[Файл:2026 world cup bid election.png|значак|400пкс|Вынікі галасаваньня: {| |- !Мелі дазвол галасаваць !! Ня мелі дазволу галасаваць |- |{{легенда|#867650|Галасавалі за ЗША/Канаду/Мэксыку}}||{{легенда|#FFBD41|ЗША, Канада, Мэксыка}} |- |{{легенда|#2770AB|Галасавалі за Марока}}||{{легенда|#55208D|Марока}} |- |{{легенда|#008E2A|Галасавалі супраць усіх}}||{{легенда|#000000|Адхіленыя ФІФА}} |- |{{легенда|#B32A2F|Устрымаліся ад галасаваньня}}||{{легенда|#C1C1C1|Ня сябра ФІФА}} |} ]] Галасаваньне адбылося 13 чэрвеня 2018 году падчас 68-га кангрэса ФІФА ў [[Масква|Маскве]]. У ім узялі ўдзел 203 прадстаўнікоў, якія мелі права голасу<ref>{{спасылка|аўтар=Graham, Bryan Armen|спасылка=https://www.theguardian.com/football/live/2018/jun/13/world-cup-2026-vote-fifa-nations-choose-between-north-america-and-morocco-live|загаловак=North America to host 2026 World Cup after winning vote over Morocco – as it happened|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180718045428/https://www.theguardian.com/football/live/2018/jun/13/world-cup-2026-vote-fifa-nations-choose-between-north-america-and-morocco-live|дата копіі=07.2018}}</ref>. Аб’яднаная заяўка паўночнаамэрыканскіх дзяржаваў перамагла, атрымаўшы 134 галасы, у той час як заяўка [[Марока]] была падтрыманая 65-ю галасамі. [[Іран]] прагаласаваў за аніводны варыянт, а [[Куба]], [[Славенія]] і [[Гішпанія]] ўстрымаліся ад галасаваньня. Гана была дыскваліфікавана ФІФА праз карупцыйны скандалу і таму ня мела права галасаваць<ref>{{навіна|аўтар=Gyamera-Antwi, Evans|спасылка=http://www.goal.com/en-gh/news/ghana-kosovo-excluded-from-fifa-congress-ahead-of-2026-world-cup-/zhbmtfxdo6fe1i4r07wrr39b9|загаловак=Ghana & Kosovo excluded from Fifa Congress ahead of 2026 World Cup vote|выдавец=Goal.com|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20231021220157/https://www.goal.com/en-gh/news/ghana-kosovo-excluded-from-fifa-congress-ahead-of-2026-world-cup-/zhbmtfxdo6fe1i4r07wrr39b9|дата копіі=10.2023}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.myjoyonline.com/news/2018/June-7th/breaking-news-president-akufo-addo-dissolves-gfa.php|загаловак=Breaking News: President Akufo-Addo dissolves GFA|выдавец=myjoyonline.com|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180612162226/https://www.myjoyonline.com/news/2018/June-7th/breaking-news-president-akufo-addo-dissolves-gfa.php|дата копіі=06.2018}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.com/news/world-africa-44414780|загаловак=Fifa bans Ghana football head Kwesi Nyantakyi over 'cash gift'|выдавец=BBC News|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180609011624/https://www.bbc.com/news/world-africa-44414780|дата копіі=06.2018}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|загаловак=FIFA Congress confirms next steps of the bidding process for the 2026 FIFA World Cup - FIFA.com|дата публікацыі=05.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170515003503/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|дата копіі=05.2017}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.abc.net.au/news/2015-06-10/fifa-world-cup-2026-bidding-postponed/6536834|загаловак=Scandal-plagued FIFA postpones 2026 World Cup bidding|выдавец=ABC News|дата публікацыі=06.2015|копія=https://web.archive.org/web/20240416202847/https://www.abc.net.au/news/2015-06-10/fifa-world-cup-2026-bidding-postponed/6536834|дата копіі=04.2024}}</ref>. {| class="wikitable" style="margin: 0 auto;text-align: center" |- !rowspan="2"|Краіна !colspan="2"|Галасы |- !1-ы раўнд |- style="background:#90ee90" |align=left|'''ЗША, Канада, Мэксыка''' |'''134''' |- |align=left|Марока |65 |- |align=left|Аніводная заяўка |1 |- |align=left|Устрымаліся |3 |- !align=left|Агульная колькасьць !200 |- !align=left|Патрабаваная колькасьць !101 |} == Удзельнікі == === Кваліфікацыя === [[Файл:2026 world cup qualification map.svg|значак|зьлева| {| |- |{{легенда|#0000ff|Кваліфікаваныя каманды}} |- |{{легенда|#2ad4ff|Каманды з мажлівасьцю да кваліфікацыі}} |- |{{легенда|#ffcc00|Некваліфікаваныя каманды}} |- |{{легенда|#000000|Выключаныя каманды}} |- |{{легенда|#cccccc|Ня сябры ФІФА}} |}]] Складальнікі агульнай заяўкі паўночнаамэрыканскіх краінаў меркавалі, што ўсе тры краіны-гаспадары аўтаматычна трапяць на чэмпіянат<ref>{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|загаловак=United 2026 bid book|выдавецтва=united2026.com|копія=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|дата копіі=09.2021}}</ref>. 31 жніўня 2022 году прэзыдэнт ФІФА Джаньні Інфантына пацьвердзіў, што шэсьць каманд [[КОНКАКАФ]] кваліфікуюцца на чэмпіянат сьвету, пры гэтым [[Зборная ЗША па футболе|зборныя ЗША]], [[Зборная Канады па футболе|Канады]] і [[Зборная Мэксыкі па футболе|Мэксыкі]] аўтаматычна кваліфікуюцца ў якасьці гаспадароў<ref>{{спасылка|спасылка=https://espndeportes.espn.com/futbol/guatemala/nota/_/id/10856065/presidente-fifa-gianni-infantino-plazas-concacaf-mundial-2026|загаловак=Presidente de la FIFA confirma cantidad de plazas de Concacaf para el Mundial de 2026|выдавецтва=ESPN Deportes|дата публікацыі=08.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220922004259/https://espndeportes.espn.com/futbol/guatemala/nota/_/id/10856065/presidente-fifa-gianni-infantino-plazas-concacaf-mundial-2026|дата копіі=09.2022}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.crhoy.com/deportes/infantino-anuncia-cuantos-cupos-tendra-la-concacaf-para-el-mundial-de-2026/|загаловак=Infantino anuncia cuántos cupos tendrá la Concacaf para el Mundial de 2026|выдавецтва=CRHoy.com|дата публікацыі=08.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220831205624/https://www.crhoy.com/deportes/infantino-anuncia-cuantos-cupos-tendra-la-concacaf-para-el-mundial-de-2026/|дата копіі=08.2022}}</ref>. Гэта было пацьверджанае Радай ФІФА 14 лютага 2023 году<ref>{{навіна|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football|загаловак=FIFA Council highlights record breaking revenue in football|выдавец=FIFA|дата публікацыі=02.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230214163245/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football|дата копіі=02.2023}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/fifa-confirms-us-mexico-canada-automatically-26-world-cup-2023-02-15/|загаловак=FIFA confirms U.S., Mexico, Canada automatically in '26 World Cup|выдавец=Reuters|дата публікацыі=02.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230215070258/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/fifa-confirms-us-mexico-canada-automatically-26-world-cup-2023-02-15/|дата копіі=02.2023}}</ref>. Беспасярэдне перад 67-м Кангрэсам ФІФА Рада ФІФА зацьвердзіла разьмеркаваньне месцаў на паседжаньні ў [[Манама|Манаме]]<ref name=slot>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/media-releases/bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254|загаловак=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2017|копія=https://web.archive.org/web/20220619161123/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/media-releases/bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254|дата копіі=06.2022}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.bbc.com/sport/football/39448474|загаловак=World Cup 2026: Fifa reveals allocation for 48-team tournament|выдавецтва=BBC|дата публікацыі=03.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170330224520/http://www.bbc.com/sport/football/39448474|дата копіі=03.2017}}</ref>. Была высунутая і ўхваленая ідэя стварэньня міжкантынэнтальнага плэй-оф турніру з удзелам шасьці каманд, каб вызначыць апошнія два месцы на чэмпіянат<ref name=fifa_council>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|загаловак=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=05.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|дата копіі=06.2017}}</ref>. Шэсьць камандаў у плэй-оф будуць складацца з адной каманды ад кожнай канфэдэрацыі, за выняткам [[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]], і адной дадатковай каманды ад канфэдэрацыі краінаў-гаспадароў (КОНКАКАФ). Дзьве каманды будуць разьмеркаваныя паводле рэйтынгу ў адпаведнасьці з сусьветным рэйтынгам і згуляюць зь пераможцамі двух гульняў плэй-оф паміж чатырма нясеянымі камандамі за два месцы на чэмпіянат. Турнір з чатырох гульняў будзе ладзіцца ў адной або некалькіх краінах-гаспадарах, а таксама будзе выкарыстоўвацца ў якасьці праверкі<ref name="slot" />. Ратыфікацыя разьмеркаваньня месцаў таксама ўпершыню надала [[КФА]] гарантаванае месца ў фінальным турніры, то бок гэты чэмпіянат сьвету стаў першым турнірам, у якім усе шэсьць канфэдэрацыяў мелі хаця б адно гарантаванае месца, а таксама першым з 2010 году, калі ўсе канфэдэрацыі маюць каманду, якая кваліфікавалася ў чэмпіянату сьвету<ref name="slot" />. [[Зборная Эрытрэі па футболе|Зборная Эрытрэі]] зьнялася з кваліфікацыі перад пачаткам адборачных матчаў праз боязь, што гульцы будуць шукаць палітычнага прытулку, калі ім дазволяць выехаць за мяжу<ref>{{спасылка|спасылка=http://dehai.org/dehai/dehai-news/494254|загаловак=Eritrea Pull Out Of 2026 World Cup Qualifier|выдавецтва=Dehai News|копія=https://web.archive.org/web/20231109141912/http://dehai.org/dehai/dehai-news/494254|дата копіі=11.2023}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2023/nov/13/eritrea-withdrew-from-2026-world-cup-qualifying-over-fears-players-will-flee|загаловак=Eritrea withdrew from 2026 World Cup qualifying 'over fears players will flee'|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=14.11.2023|копія=https://web.archive.org/web/20231113160357/https://www.theguardian.com/football/2023/nov/13/eritrea-withdrew-from-2026-world-cup-qualifying-over-fears-players-will-flee|дата копіі=11.2023}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/eritrea-withdraw-fifa-world-cup-qualifiers|загаловак=Eritrea withdraw from FIFA World Cup qualifiers|выдавецтва=FIFA|копія=https://web.archive.org/web/20231113083754/https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/eritrea-withdraw-fifa-world-cup-qualifiers|дата копіі=11.2023}}</ref>. [[Зборная Рэспублікі Конга па футболе|Зборная Рэспублікі Конга]], якая трапіла ў тую ж групу, што і Эрытрэя, была дыскваліфікаваная 6 лютага 2025 году праз умяшальніцтва ўраду ў справы мясцовай футбольнай фэдэрацыі<ref>{{артыкул|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/49a18836a3532246/original/Circular-1922_Suspension-of-the-Congolese-Football-Association-FECOFOOT.pdf|загаловак=Suspension of the Congolese Football Association (FECOFOOT) from 6 February 2025 until further notice|выданьне=FIFA Circular|нумар=1922|год=06.02.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250211201642/https://digitalhub.fifa.com/m/49a18836a3532246/original/Circular-1922_Suspension-of-the-Congolese-Football-Association-FECOFOOT.pdf|дата копіі=02.2025}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/sports/soccer/fifa-suspends-congo-republic-pakistan-2025-02-07/#:~:text=Feb%207%20(Reuters)%20%2D%20FIFA,governing%20body%20said%20on%20Thursday.|загаловак=FIFA suspends Congo Republic and Pakistan|выдавец=Reuters|дата публікацыі=07.02.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250208122018/https://www.reuters.com/sports/soccer/fifa-suspends-congo-republic-pakistan-2025-02-07|дата копіі=02.2025}}</ref>. КАФ спачатку ўвогуле скасавала ўсе астатнія матчы зборнай Рэспублікі Конга, аднак пазьней [[Зборная Танзаніі па футболе|зборным Танзаніі]] і [[Зборная Замбіі па футболе|Замбіі]] залічылі тэхнічныя перамогі зь лікам 3:0<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/qualifiers/caf/scores-fixtures|загаловак=Scores & Fixtures|выдавецтва=FIFA|копія=https://web.archive.org/web/20231128140036/https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/qualifiers/caf/scores-fixtures|дата копіі=11.2023}}</ref>. === Па адборы === З 42 камандаў, якія кваліфікаваліся на сёньня, 26 таксама бралі ўдзел у папярэднім турніры. Папярэдні гаспадар турніру [[Зборная Катару па футболе|зборная Катару]] першы раз трапіла на чэмпіянат сьвету праз адборачную сетку<ref>{{спасылка|спасылка=https://global.espn.com/football/story/_/id/46597037/qatar-saudi-arabia-qualify-2026-fifa-world-cup|загаловак=Qatar and Saudi Arabia qualify for 2026 World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=10.2025}}</ref>. [[Зборная Калюмбіі па футболе|Зборныя Калюмбіі]]<ref name="Colombia-Paraguay">{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/colombia-paraguay-uruguay-qualify|загаловак=Uruguay, Colombia and Paraguay qualify as Messi equals Cristiano|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=09.2025}}</ref>, [[Зборная Эгіпту па футболе|Эгіпту]] і [[Зборная Панамы па футболе|Панамы]] вярнуліся на турнір пасьля свайго апошняга ўдзелу ў 2018 годзе. [[Зборная Альжыру па футболе|Зборныя Альжыру]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/algeria-qualify|загаловак=Algeria seal World Cup return|выдавецтва=FIFA}}</ref> і [[Зборная Кот д’Івуару па футболе|Кот д’Івуару]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/cote-divoire-qualify|загаловак=Côte d’Ivoire clinch return to world stage|выдавецтва=FIFA}}</ref> чакалі на вяртаньне з свайго апошняга ўдзелу ў 2014 годзе. [[Зборная Новай Зэляндыі па футболе|Зборныя Новай Зэляндыі]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/new-zealand-qualify-world-cup|загаловак=Second-half blitz sends New Zealand to the World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025}}</ref>, [[Зборная Парагваю па футболе|Парагваю]]<ref name="Colombia-Paraguay"/> і [[Зборная Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе|ПАР]] апошні раз бралі ўдзел у чэмпіянаце сьвету 2010 году. [[Зборная Аўстрыі па футболе|Зборныя Аўстрыі]], [[Зборная Нарвэгіі па футболе|Нарвэгіі]]<ref>{{навіна|спасылка=https://www.foxsports.com/stories/soccer/norway-qualifies-2026-world-cup-sends-italy-dreaded-playoff|загаловак=Norway Qualifies for 2026 World Cup and Sends Italy To Dreaded Playoff|выдавец=Fox Sports|дата публікацыі=16.11.2025}}</ref>, [[Зборная Шатляндыі па футболе|Шатляндыі]] і [[Зборная Гаіці па футболе|Гаіці]]<ref name="Curacao">{{навіна|аўтар=Wilson, Jonathan|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2025/nov/19/curacao-complete-fairytale-with-battling-draw-in-jamaica-to-qualify-for-world-cup|загаловак=Curaçao complete fairytale with battling draw in Jamaica to qualify for World Cup|выдавец=The Guardian}}</ref> апошнім разам спаборнічалі ў сусьветным першынстве яшчэ ў XX стагодзьдзі. [[Зборная Каба-Вэрдэ па футболе|Зборныя Каба-Вэрдэ]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/cabo-verde-qualify|загаловак=Cabo Verde seal historic World Cup qualification|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=13.10.2025}}</ref>, [[Зборная Кюрасао па футболе|Кюрасао]]<ref name="Curacao"/>, [[Зборная Ярданіі па футболе|Ярданіі]] і [[Зборная Ўзбэкістану па футболе|Ўзбэкістану]]<ref>{{навіна|аўтар=Millar, Colin|спасылка=https://www.nytimes.com/athletic/6229851/2025/06/05/uzbekistan-world-cup-qualification-2026/|загаловак=Uzbekistan, Jordan qualify for World Cup for first time|выдавец=The New York Times|дата публікацыі=05.06.2025}}</ref> наагул дэбютуюць на чэмпіянатах сьвету. Упершыню сем арабскіх краінаў будуць змагацца на чэмпіянаце сьвету<ref>{{навіна|аўтар=Amin, Ahmed|спасылка=https://scoopempire.com/arabs-in-world-cup/|загаловак=For the First Time, Seven Arab Countries Qualify for the World Cup 2026|выдавец=Scoop Empire|дата публікацыі=16.10.2025}}</ref>. Кваліфікаваныя каманды, адсартаваныя паводле сваіх канфэдэрацыяў: {{Слупок-пачатак}} {{Слупок-новы}} '''АФК''': * {{Футбол|Аўстралія|няма}} * {{Футбол|Ірак|няма}} * {{Футбол|Іран|няма}} * {{Футбол|Катар|няма}} * {{Футбол|Рэспубліка Карэя|няма}} * {{Футбол|Саудаўская Арабія|няма}} * {{Футбол|Узбэкістан|няма}} * {{Футбол|Японія|няма}} * {{Футбол|Ярданія|няма}} {{Слупок-новы}} '''КАФ''': * {{Футбол|Альжыр|няма}} * {{Футбол|Гана|няма}} * {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга|няма}} * {{Футбол|Каба-Вэрдэ|няма}} * {{Футбол|Кот д’Івуар|няма}} * {{Футбол|Марока|няма}} * {{Футбол|ПАР|няма}} * {{Футбол|Сэнэгал|няма}} * {{Футбол|Туніс|няма}} * {{Футбол|Эгіпет|няма}} {{Слупок-новы}} '''КОМНЭБОЛ''': * {{Футбол|Аргентына|няма}} * {{Футбол|Бразылія|няма}} * {{Футбол|Калюмбія|няма}} * {{Футбол|Парагвай|няма}} * {{Футбол|Уругвай|няма}} * {{Футбол|Эквадор|няма}} {{Слупок-новы}} '''КОНКАКАФ''': * {{Футбол|Канада|няма}} * {{Футбол|Кюрасао|няма}} * {{Футбол|Гаіці|няма}} * {{Футбол|Мэксыка|няма}} * {{Футбол|Панама|няма}} * {{Футбол|ЗША|няма}} '''КФА''': * {{Футбол|Новая Зэляндыя|няма}} {{Слупок-новы}} '''УЭФА''': * {{Футбол|Ангельшчына|няма}} * {{Футбол|Аўстрыя|няма}} * {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна|няма}} * {{Футбол|Бэльгія|няма}} * {{Футбол|Гішпанія|няма}} * {{Футбол|Нарвэгія|няма}} * {{Футбол|Нідэрлянды|няма}} * {{Футбол|Нямеччына|няма}} * {{Футбол|Партугалія|няма}} * {{Футбол|Турэччына|няма}} * {{Футбол|Францыя|няма}} * {{Футбол|Харватыя|няма}} * {{Футбол|Чэхія|няма}} * {{Футбол|Шатляндыя|няма}} * {{Футбол|Швайцарыя|няма}} * {{Футбол|Швэцыя|няма}} {{Слупок-канец}} == Склады камандаў == {{Асноўны артыкул|Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году (склады)}} Перад падачай канчатковага складу на турнір каманды за месяц да пачатку павінны былі назваць папярэдні сьпіс з 35–55 гульцоў. Канчатковыя склады павінны быць зацьверджаныя да 2 чэрвеня. Калі гулец атрымлівае траўму або цяжка захварэе і ня можа браць удзел у турніры, яго можна замяніць іншым гульцом з папярэдняга сьпісу не пазьней чым за 24 гадзіны да першага матчу каманды. Аднак траўмаванага або хворага брамніка дазваляецца замяніць іншым брамнікам з папярэдняга сьпісу ў любы момант турніру<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/squad-lists-number-date|загаловак=When are World Cup squads named, and how many players will feature?|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=05.2026}}</ref>. == Групавы этап == Стадыёны ўжо былі разьмеркаваныя паміж групамі яшчэ да фінальнага лёсаваньня. Па лёсаваньні пары былі разьмеркаваны па пэўных матчах, і быў зацверджаны час пачатку гульняў<ref>{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/23aa99b288fe8a0d/original/FWC26-Match-Schedule-Q-A.pdf|загаловак=FIFA World Cup 26 match schedule Q&A|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=02.2024|копія=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/23aa99b288fe8a0d/original/FWC26-Match-Schedule-Q-A.pdf|дата копіі=02.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/scores-fixtures?country=CA&wtw-filter=ALL|загаловак=Scores & Fixtures|выдавецтва=FIFA}}</ref>. === Група A === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=MEX |каманда2=KOR |каманда3=CZE |каманда4=RSA <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=11 чэрвеня 2026 |перамогі_MEX=1 |нічыі_MEX=0 |паразы_MEX=0 |мз_MEX=2 |мп_MEX=0 |перамогі_RSA=0 |нічыі_RSA=0 |паразы_RSA=1 |мз_RSA=0 |мп_RSA=2 |перамогі_KOR=0 |нічыі_KOR=0 |паразы_KOR=0 |мз_KOR=0 |мп_KOR=0 |перамогі_CZE=0 |нічыі_CZE=0 |паразы_CZE=0 |мз_CZE=0 |мп_CZE=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_MEX={{Футбол|Мэксыка}} |назва_RSA={{Футбол|ПАР}} |назва_KOR={{Футбол|Рэспубліка Карэя}} |назва_CZE={{Футбол|Чэхія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 11 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Мэксыка|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 2:0 |каманда2 = {{Футбол|ПАР}} |галы1 = [[Хуліян Кіньёнэс|Кіньёнэс]] {{Гол|9}}<br>[[Рауль Хімэнэс|Р. Хімэнэс]] {{Гол|67}} |галы2 = |стадыён = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]] |гледачы = |судзьдзя = [[Вілтан Сампаю]] (Бразылія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 12 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Рэспубліка Карэя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Чэхія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = |судзьдзя = [[Амін Амар]] (Эгіпет) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 19:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Чэхія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|ПАР}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 19 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Мэксыка|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Рэспубліка Карэя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Чэхія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Мэксыка}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|ПАР|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Рэспубліка Карэя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 Справаздача] |смі = }} === Група B === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=CAN |каманда2=BIH |каманда3=QAT |каманда4=SUI <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=12 чэрвеня 2026 |перамогі_CAN=0 |нічыі_CAN=0 |паразы_CAN=0 |мз_CAN=0 |мп_CAN=0 |перамогі_BIH=0 |нічыі_BIH=0 |паразы_BIH=0 |мз_BIH=0 |мп_BIH=0 |перамогі_QAT=0 |нічыі_QAT=0 |паразы_QAT=0 |мз_QAT=0 |мп_QAT=0 |перамогі_SUI=0 |нічыі_SUI=0 |паразы_SUI=0 |мз_SUI=0 |мп_SUI=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_CAN={{Футбол|Канада}} |назва_BIH={{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}} |назва_QAT={{Футбол|Катар}} |назва_SUI={{Футбол|Швайцарыя}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 12 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Канада|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 13 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Катар|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Швайцарыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Швайцарыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 19 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Канада|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Катар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Швайцарыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Канада}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Катар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 Справаздача] |смі = }} === Група C === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=BRA |каманда2=MAR |каманда3=HAI |каманда4=SCO <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=14 чэрвеня 2026 |перамогі_BRA=0 |нічыі_BRA=0 |паразы_BRA=0 |мз_BRA=0 |мп_BRA=0 |перамогі_MAR=0 |нічыі_MAR=0 |паразы_MAR=0 |мз_MAR=0 |мп_MAR=0 |перамогі_HAI=0 |нічыі_HAI=0 |паразы_HAI=0 |мз_HAI=0 |мп_HAI=0 |перамогі_SCO=0 |нічыі_SCO=0 |паразы_SCO=0 |мз_SCO=0 |мп_SCO=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_BRA={{Футбол|Бразылія}} |назва_MAR={{Футбол|Марока}} |назва_HAI={{Футбол|Гаіці}} |назва_SCO={{Футбол|Шатляндыя}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бразылія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Марока}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гаіці|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Шатляндыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Шатляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Марока}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 03:30 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бразылія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гаіці}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Шатляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Бразылія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Марока|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гаіці}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 Справаздача] |смі = }} === Група D === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=USA |каманда2=PAR |каманда3=AUS |каманда4=TUR <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=13 чэрвеня 2026 |перамогі_USA=0 |нічыі_USA=0 |паразы_USA=0 |мз_USA=0 |мп_USA=0 |перамогі_PAR=0 |нічыі_PAR=0 |паразы_PAR=0 |мз_PAR=0 |мп_PAR=0 |перамогі_AUS=0 |нічыі_AUS=0 |паразы_AUS=0 |мз_AUS=0 |мп_AUS=0 |перамогі_TUR=0 |нічыі_TUR=0 |паразы_TUR=0 |мз_TUR=0 |мп_TUR=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_USA={{Футбол|ЗША}} |назва_PAR={{Футбол|Парагвай}} |назва_AUS={{Футбол|Аўстралія}} |назва_TUR={{Футбол|Турэччына}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 13 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|ЗША|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Парагвай}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аўстралія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Турэччына}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 19 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|ЗША|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстралія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Турэччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Парагвай}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Турэччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|ЗША}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Парагвай|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстралія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 Справаздача] |смі = }} === Група E === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=GER |каманда2=CUW |каманда3=CIV |каманда4=ECU <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=14 чэрвеня 2026 |перамогі_GER=0 |нічыі_GER=0 |паразы_GER=0 |мз_GER=0 |мп_GER=0 |перамогі_CUW=0 |нічыі_CUW=0 |паразы_CUW=0 |мз_CUW=0 |мп_CUW=0 |перамогі_CIV=0 |нічыі_CIV=0 |паразы_CIV=0 |мз_CIV=0 |мп_CIV=0 |перамогі_ECU=0 |нічыі_ECU=0 |паразы_ECU=0 |мз_ECU=0 |мп_ECU=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_GER={{Футбол|Нямеччына}} |назва_CUW={{Футбол|Кюрасао}} |назва_CIV={{Футбол|Кот д’Івуар}} |назва_ECU={{Футбол|Эквадор}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нямеччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Кюрасао}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021464 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Кот д’Івуар|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Эквадор}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нямеччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Кот д’Івуар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Эквадор|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Кюрасао}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Кюрасао|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Кот д’Івуар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Эквадор|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Нямеччына}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 Справаздача] |смі = }} === Група F === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=NED |каманда2=JPN |каманда3=SWE |каманда4=TUN <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=14 чэрвеня 2026 |перамогі_NED=0 |нічыі_NED=0 |паразы_NED=0 |мз_NED=0 |мп_NED=0 |перамогі_JPN=0 |нічыі_JPN=0 |паразы_JPN=0 |мз_JPN=0 |мп_JPN=0 |перамогі_SWE=0 |нічыі_SWE=0 |паразы_SWE=0 |мз_SWE=0 |мп_SWE=0 |перамогі_TUN=0 |нічыі_TUN=0 |паразы_TUN=0 |мз_TUN=0 |мп_TUN=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_NED={{Футбол|Нідэрлянды}} |назва_JPN={{Футбол|Японія}} |назва_SWE={{Футбол|Швэцыя}} |назва_TUN={{Футбол|Туніс}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нідэрлянды|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Японія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Швэцыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Туніс}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нідэрлянды|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Швэцыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 07:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Туніс|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Японія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Японія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Швэцыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Туніс|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Нідэрлянды}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 Справаздача] |смі = }} === Група G === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=BEL |каманда2=EGY |каманда3=IRN |каманда4=NZL <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=15 чэрвеня 2026 |перамогі_BEL=0 |нічыі_BEL=0 |паразы_BEL=0 |мз_BEL=0 |мп_BEL=0 |перамогі_EGY=0 |нічыі_EGY=0 |паразы_EGY=0 |мз_EGY=0 |мп_EGY=0 |перамогі_IRN=0 |нічыі_IRN=0 |паразы_IRN=0 |мз_IRN=0 |мп_IRN=0 |перамогі_NZL=0 |нічыі_NZL=0 |паразы_NZL=0 |мз_NZL=0 |мп_NZL=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_BEL={{Футбол|Бэльгія}} |назва_EGY={{Футбол|Эгіпет}} |назва_IRN={{Футбол|Іран}} |назва_NZL={{Футбол|Новая Зэляндыя}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бэльгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Эгіпет}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 16 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Іран|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Новая Зэляндыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бэльгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Іран}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Новая Зэляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Эгіпет}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Эгіпет|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Іран}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Новая Зэляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Бэльгія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 Справаздача] |смі = }} === Група H === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=ESP |каманда2=CPV |каманда3=KSA |каманда4=URU <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=15 чэрвеня 2026 |перамогі_ESP=0 |нічыі_ESP=0 |паразы_ESP=0 |мз_ESP=0 |мп_ESP=0 |перамогі_CPV=0 |нічыі_CPV=0 |паразы_CPV=0 |мз_CPV=0 |мп_CPV=0 |перамогі_KSA=0 |нічыі_KSA=0 |паразы_KSA=0 |мз_KSA=0 |мп_KSA=0 |перамогі_URU=0 |нічыі_URU=0 |паразы_URU=0 |мз_URU=0 |мп_URU=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ESP={{Футбол|Гішпанія}} |назва_CPV={{Футбол|Каба-Вэрдэ}} |назва_KSA={{Футбол|Саудаўская Арабія}} |назва_URU={{Футбол|Уругвай}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 19:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гішпанія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Каба-Вэрдэ}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 16 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Саудаўская Арабія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Уругвай}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 19:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гішпанія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Саудаўская Арабія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Уругвай|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Каба-Вэрдэ}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Каба-Вэрдэ|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Саудаўская Арабія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Уругвай|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гішпанія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 Справаздача] |смі = }} === Група I === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=FRA |каманда2=SEN |каманда3=IRQ |каманда4=NOR <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=16 чэрвеня 2026 |перамогі_FRA=0 |нічыі_FRA=0 |паразы_FRA=0 |мз_FRA=0 |мп_FRA=0 |перамогі_SEN=0 |нічыі_SEN=0 |паразы_SEN=0 |мз_SEN=0 |мп_SEN=0 |перамогі_IRQ=0 |нічыі_IRQ=0 |паразы_IRQ=0 |мз_IRQ=0 |мп_IRQ=0 |перамогі_NOR=0 |нічыі_NOR=0 |паразы_NOR=0 |мз_NOR=0 |мп_NOR=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_FRA={{Футбол|Францыя}} |назва_SEN={{Футбол|Сэнэгал}} |назва_IRQ={{Футбол|Ірак}} |назва_NOR={{Футбол|Нарвэгія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 16 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Францыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Сэнэгал}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ірак|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Нарвэгія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 00:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Францыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Ірак}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нарвэгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Сэнэгал}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нарвэгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Францыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Сэнэгал|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Ірак}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 Справаздача] |смі = }} === Група J === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=ARG |каманда2=ALG |каманда3=AUT |каманда4=JOR <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=17 чэрвеня 2026 |перамогі_ARG=0 |нічыі_ARG=0 |паразы_ARG=0 |мз_ARG=0 |мп_ARG=0 |перамогі_ALG=0 |нічыі_ALG=0 |паразы_ALG=0 |мз_ALG=0 |мп_ALG=0 |перамогі_AUT=0 |нічыі_AUT=0 |паразы_AUT=0 |мз_AUT=0 |мп_AUT=0 |перамогі_JOR=0 |нічыі_JOR=0 |паразы_JOR=0 |мз_JOR=0 |мп_JOR=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ARG={{Футбол|Аргентына}} |назва_ALG={{Футбол|Альжыр}} |назва_AUT={{Футбол|Аўстрыя}} |назва_JOR={{Футбол|Ярданія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аргентына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Альжыр}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 08:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аўстрыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Ярданія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аргентына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстрыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ярданія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Альжыр}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Альжыр|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстрыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ярданія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аргентына}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 Справаздача] |смі = }} === Група K === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=POR |каманда2=COD |каманда3=UZB |каманда4=COL <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=17 чэрвеня 2026 |перамогі_POR=0 |нічыі_POR=0 |паразы_POR=0 |мз_POR=0 |мп_POR=0 |перамогі_COD=0 |нічыі_COD=0 |паразы_COD=0 |мз_COD=0 |мп_COD=0 |перамогі_UZB=0 |нічыі_UZB=0 |паразы_UZB=0 |мз_UZB=0 |мп_UZB=0 |перамогі_COL=0 |нічыі_COL=0 |паразы_COL=0 |мз_COL=0 |мп_COL=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_POR={{Футбол|Партугалія}} |назва_COD={{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}} |назва_UZB={{Футбол|Узбэкістан}} |назва_COL={{Футбол|Калюмбія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Партугалія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Узбэкістан|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Калюмбія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Партугалія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Узбэкістан}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Калюмбія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 02:30 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Калюмбія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Партугалія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі Гардэнз]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 02:30 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Узбэкістан}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 Справаздача] |смі = }} === Група L === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=ENG |каманда2=CRO |каманда3=GHA |каманда4=PAN <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=17 чэрвеня 2026 |перамогі_ENG=0 |нічыі_ENG=0 |паразы_ENG=0 |мз_ENG=0 |мп_ENG=0 |перамогі_CRO=0 |нічыі_CRO=0 |паразы_CRO=0 |мз_CRO=0 |мп_CRO=0 |перамогі_GHA=0 |нічыі_GHA=0 |паразы_GHA=0 |мз_GHA=0 |мп_GHA=0 |перамогі_PAN=0 |нічыі_PAN=0 |паразы_PAN=0 |мз_PAN=0 |мп_PAN=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ENG={{Футбол|Ангельшчына}} |назва_CRO={{Футбол|Харватыя}} |назва_GHA={{Футбол|Гана}} |назва_PAN={{Футбол|Панама}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ангельшчына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Харватыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гана|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Панама}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ангельшчына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гана}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Панама|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Харватыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 00:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Панама|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Ангельшчына}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 00:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Харватыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гана}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 Справаздача] |смі = }} == Маркетынг == === Брэндаваньне === Афіцыйная эмблема і брэндавая ідэнтычнасьць былі высунутыя для публікі 17 траўня 2023 году ў [[абсэрваторыі Грыфіта]] ў [[Лос-Анджэлес]]е. Базавая форма эмблемы складаецца з вэртыкальна «складзеных» лічбаў 26 з выявай [[Кубак сьвету ФІФА (прыз)|Кубка сьвету ФІФА]] на пярэднім пляне. Пры гэтым упершыню ў гісторыі трафэй быў выяўлены на эмблеме чэмпіянату сьвету як фатаграфія, а не стылізаванае графічнае адлюстраваньне. Дызайн быў распрацаваны гэтак, каб яго можна было адаптаваць да рознага кшталту тла<ref>{{спасылка|аўтар=Cook, Glenn|спасылка=https://news.sportslogos.net/2023/05/17/fifa-unveils-visual-identity-for-2026-world-cup-in-north-america/soccer/|загаловак=FIFA Unveils Logo For 2026 World Cup in North America|выдавецтва=SportsLogos.Net News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230518041252/https://news.sportslogos.net/2023/05/17/fifa-unveils-visual-identity-for-2026-world-cup-in-north-america/soccer/|дата копіі=05.2023}}</ref><ref name=":0" >{{спасылка|аўтар=Cook, Glenn|спасылка=https://news.sportslogos.net/2023/05/18/is-that-it-reaction-to-2026-world-cup-logo-swift-overwhelmingly-negative/soccer/|загаловак='Is That It?': Reaction to 2026 World Cup Logo Swift, Overwhelmingly Negative|выдавецтва=SportsLogos.Net News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230518200435/https://news.sportslogos.net/2023/05/18/is-that-it-reaction-to-2026-world-cup-logo-swift-overwhelmingly-negative/soccer/|дата копіі=05.2023}}</ref>. [[Файл:2026 FIFA WC countdown clock Paseo de la Reforma.jpg|значак|Гадзіньнік адліку часу да пачатку чэмпіянату, усталяваны ў [[Мэксыка|Мэксыцы]].]] Наступнага дня ФІФА прадставіла варыянты эмблемы для кожнага гораду-гаспадара. Гэтак яны ўтрымліваюць каляровыя мадыфікацыі і элемэнты, якія адлюстроўваюць мясцовы ляндшафт або культуру. Да прыкладу, у эмблеме, распрацавай для Лос-Анджэлесу, былі стылізаваныя сонца і хвалі, а ў эмблеме [[Мантэрэй|Мантэрэю]] зьмешчаная выява гары [[Сэра-дэ-ля-Сыльля]], а ў эмблеме [[Таронта]] выяўленыя гарадзкі краявід і [[Сі-Эн Таўэр]]<ref>{{спасылка|аўтар=Cook, Glenn|спасылка=https://news.sportslogos.net/2023/05/19/fifa-host-cities-roll-out-specific-branding-for-2026-world-cup/soccer/|загаловак=FIFA, Host Cities Roll Out Specific Branding for 2026 World Cup|выдавецтва=SportsLogos.Net News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20231125024742/https://news.sportslogos.net/2023/05/19/fifa-host-cities-roll-out-specific-branding-for-2026-world-cup/soccer/|дата копіі=11.2023}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.com/unprecedented-host-city-brands-launched-to-bring-fifa-world-cup-26-tm|загаловак=Unprecedented Host City brands launched to bring FIFA World Cup 26 destinations to life|выдавецтва=www.fifa.com|копія=https://web.archive.org/web/20231125024745/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.com/unprecedented-host-city-brands-launched-to-bring-fifa-world-cup-26-tm|дата копіі=11.2023}}</ref>. Рэакцыя на эмблему па ейнай прэзэнтацыі была пераважна нэгатыўная, бо многія палічылі, што дызайн выглядае няскончаным і непрадуманым у параўнаньні з эмблемамі мінулых чэмпіянатаў сьвету. Дзеля параўнаньня, гулец [[Зборная ЗША па футболе|зборнай ЗША]] [[Хэсус Фэрэйра]] назваў эмблему «прыгожай»<ref>{{спасылка|аўтар=Shah, Parshva|спасылка=https://www.goal.com/en-us/news/it-s-beautiful-usmnt-striker-jesus-ferreira-disagrees-with-people-who-hate-fifa-s-world-cup-2026-logo/blt5889b73a50f9d6bc|загаловак='It's beautiful' – USMNT striker Jesus Ferreira disagrees with people who hate FIFA's World Cup 2026 logo|выдавецтва=Goal.com|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230518232153/https://www.goal.com/en-us/news/it-s-beautiful-usmnt-striker-jesus-ferreira-disagrees-with-people-who-hate-fifa-s-world-cup-2026-logo/blt5889b73a50f9d6bc|дата копіі=05.2023}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Borg, Simon|спасылка=https://www.sportingnews.com/ca/soccer/news/fifa-world-cup-2026-logo-reveal-usa-mexico-canada/x2dpsllp98zqaj2bkxwsdqhi|загаловак=Fans rip FIFA World Cup 2026 logo after official reveal for men's tournament in USA, Mexico and Canada|выдавецтва=Sporting News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230519060838/https://www.sportingnews.com/ca/soccer/news/fifa-world-cup-2026-logo-reveal-usa-mexico-canada/x2dpsllp98zqaj2bkxwsdqhi|дата копіі=05.2023}}</ref><ref name=":0" />. [[Файл:Coca Cola 2026 FIFA World Cup.jpg|значак|зьлева|Самаход з брэндаваньнем, зробленым да чэмпіянату сьвету.]] У сакавіку і красавіку 2025 году ФІФА прадставіла набор з 16 афіцыйных постэраў, якія выяўляюць кожнае места-гаспадара чэмпіянату сьвету 2026 году. Постэры, створаныя мясцовымі мастакамі, былі прызначаныя для таго, каб адлюстраваць асаблівую ідэнтычнасьць і спадчыну кожнага гораду<ref>{{спасылка|спасылка=https://inside.fifa.com/organisation/news/unique-local-spirit-official-world-cup-26-host-city-posters|загаловак=Unique local spirit highlighted in Official FIFA World Cup 26 Host City Posters|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.footyheadlines.com/2025/04/the-2026-wc-posters.html|загаловак=The 2026 World Cup Posters Revealed|выдавецтва=footyheadlines.com/|дата публікацыі=04.2025}}</ref>. 3 сакавіка 2026 году быў высунуты агульны афіцыйны постэр турніру. Упершыню тры мастакі аб’ядналі свае навычкі і мастацкія стылі дзеля стварэньня афіцыйнага постэра. Пры гэтым кожны зь іх паходзіў з адной з краінаў-гаспадароў<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/official-posters|загаловак=Official Tournament Poster|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2026}}</ref>. === Тэлевізійныя правы === 12 лютага 2015 году ФІФА падоўжыла кантракты на вяшчальныя правы ў ЗША і Канадзе для кампаніі [[Fox Sports]], [[NBCUniversal]] і [[Bell Media]] на чэмпіянат сьвету 2026 году, не прымаючы іншых заявак. Паводле ''[[The New York Times]]'', гэтае падаўжэньне разглядалася як кампэнсацыя за перанос [[чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|чэмпіянату сьвету 2022 году]] на лістапад–сьнежань замест традыцыйнага графіку чэрвень–ліпень, бо гэта стварыла значныя канфлікты з буйнымі прафэсійнымі лігамі, якія звычайна маюць міжсэзоньне ў час мундыялю<ref>{{спасылка|аўтар=Deitsch, Richard|спасылка=https://www.si.com/planet-futbol/2015/02/12/fifa-fox-usa-tv-rights-world-cup-2026-telemundo|загаловак=FIFA grants Fox, Telemundo U.S. TV rights for World Cup through 2026|дата публікацыі=02.2015|копія=https://web.archive.org/web/20200408163522/https://www.si.com/planet-futbol/2015/02/12/fifa-fox-usa-tv-rights-world-cup-2026-telemundo|дата копіі=04.2020}}</ref><ref>{{навіна|аўтар=Sandomir, Richard|спасылка=https://www.nytimes.com/2015/02/27/sports/soccer/why-fifa-made-deal-with-fox-for-2026-cup.html|загаловак=Why FIFA Made Deal With Fox for 2026 Cup|выдавец=The New York Times|дата публікацыі=02.2015|копія=https://web.archive.org/web/20200408163525/https://www.nytimes.com/2015/02/27/sports/soccer/why-fifa-made-deal-with-fox-for-2026-cup.html|дата копіі=04.2020}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.theglobeandmail.com/sports/soccer/fifa-extending-tv-deals-through-2026-world-cup-with-ctv-tsn-and-rds/article22965136/|загаловак=FIFA extending TV deals through 2026 World Cup with CTV, TSN and RDS|выдавец=The Globe and Mail|дата публікацыі=02.2015|копія=https://web.archive.org/web/20160410181248/http://www.theglobeandmail.com/sports/soccer/fifa-extending-tv-deals-through-2026-world-cup-with-ctv-tsn-and-rds/article22965136/|дата копіі=04.2016}}</ref>. Fútbol de Primera атрымала правы на гішпанамоўнае радыёвяшчаньне ў ЗША і [[Пуэрта-Рыка]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/af2cdbbd380d70c/original/FWC26-Media-Rights-Licensees-Overview.pdf|загаловак=FIFA World Cup 26 Media Partners|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025}}</ref>. Міжнародны вяшчальны цэнтар будзе разьмешчаны ў канфэрэнц-цэнтры [[Кей-Бэйлі-Гатчынсан]] у [[Далас]]е<ref>{{спасылка|аўтар=Rosenbaum, Steven|спасылка=https://www.cbsnews.com/texas/news/dallas-texas-2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-media-hub/|загаловак=Dallas approves $15 million spending to serve as media hub for the 2026 FIFA World Cup|выдавецтва=CBS News|дата публікацыі=12.2024|копія=https://web.archive.org/web/20241212105138/https://www.cbsnews.com/texas/news/dallas-texas-2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-media-hub/|дата копіі=12.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fox4news.com/news/2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-will-be-dallas|загаловак=2026 FIFA World Cup International Broadcast Center will be in Dallas|выдавецтва=FOX News|дата публікацыі=12.2024|копія=https://web.archive.org/web/20241211232758/https://www.fox4news.com/news/2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-will-be-dallas|дата копіі=12.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://inside.fifa.com/organisation/news/world-cup-26-international-broadcast-centre-dallas|загаловак=FIFA World Cup 26™ International Broadcast Centre to be hosted in Dallas|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250318125506/https://inside.fifa.com/organisation/news/world-cup-26-international-broadcast-centre-dallas|дата копіі=03.2025}}</ref>. 8 студзеня 2026 году ФІФА склала ўгоду, паводле якой [[TikTok]] стаў «пераважнай плятформай» для відэакантэнту чэмпіянату сьвету. У межах дамовы вяшчальнікі могуць трансьляваць часткі матчаў у адмысловым разьдзеле ў дадатку TikTok<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/47552269/fifa-tiktok-video-content-partner-2026-world-cup|загаловак=FIFA picks TikTok as video content partner at 2026 World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=01.2026}}</ref>. Пазьней, 17 сакавіка, ФІФА ўхваліла аналягічнае пагадненьне з [[YouTube]], якое дазваляе вяшчальнікам трансьляваць выбраныя матчы цалкам на сваіх каналах, а таксама трансьляваць першыя 10 хвілінаў кожнага матчу, каб заахвоціць маладую аўдыторыю глядзець далей на традыцыйных каналах<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48231331/youtube-fifa-agree-live-broadcast-deal-world-cup|загаловак=YouTube, FIFA agree to live broadcast deal for World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=03.2026}}</ref>. Пазьней было пацьверджана, што YouTube пашырыў гэтую дамову разам зь ФІФА і [[CazéTV]], каб дармова трансьляваць усе матчы турніру ў [[Бразылія|Бразыліі]]<ref>{{спасылка|аўтар=Filho, Adalberto Leister|спасылка=https://maquinadoesporte.com.br/midia/apos-parceria-com-youtube-fifa-confirma-exclusividade-digital-de-cazetv-para-copa-2026/|загаловак=Após parceria com YouTube, Fifa confirma exclusividade digital da CazéTV no Brasil para Copa 2026|выдавецтва=Máquina do Esporte|дата публікацыі=03.2026}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Laloni, Marco|спасылка=https://www.mktesportivo.com/2026/03/em-parceria-com-a-cazetv-youtube-lanca-o-filme-publicitario-a-agente-do-hexa/|загаловак=YouTube e CazéTV lançam o filme publicitário “A Agente do Hexa”|выдавецтва=MKT Esportivo|дата публікацыі=03.2026}}</ref>. === Квіткі === Кошты квіткоў на чэмпіянат сьвету 2026 году першапачаткова былі ад 60 даляраў за матчы групавога этапу да {{Лік|6730}} даляраў за фінал, што было значна больш за цэны на квіткі папярэдняга [[чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|чэмпіянату сьвету 2022 году]]. Аднак у верасьні 2025 году ФІФА пацьвердзіла, што ўпершыню будзе выкарыстоўваць дынамічнае цэнаўтварэньне, паводле мадэлі, ужытай на [[клюбны чэмпіянат сьвету па футболе 2025 году|клюбным чэмпіянаце сьвету 2025 году]]<ref name=":1" >{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46147005/2026-world-cup-tickets-fifa-dynamic-pricing-prices|загаловак=FIFA to use dynamic pricing for World Cup tickets|выдавецтва=ESPN.com|дата публікацыі=09.2025}}</ref>. Месцы ў гасьцінных зонах сталі дасяжныя ў красавіку 2025 году праз афіцыйнага білетнага партнэра ФІФА<ref>{{спасылка|спасылка=https://inside.fifa.com/tournament-organisation/commercial/news/limited-initial-release-of-fifa-world-cup-26-tm-hospitality-packages-for|загаловак=Limited initial release of FIFA World Cup 26 hospitality packages for matches in United States launched|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=05.2025|копія=http://web.archive.org/web/20250714204258/https://inside.fifa.com/tournament-organisation/commercial/news/limited-initial-release-of-fifa-world-cup-26-tm-hospitality-packages-for|дата копіі=07.2025}}</ref>. Першая фаза лёсаваньня квіткоў прайшла 10—19 верасьня 2025 году і была абмежаваная трымальнікамі картаў [[Visa]]. Другая фаза ладзілася 27—31 кастрычніка, а трэцяя пачалася пасьля фінальнага лёсаваньня камандаў 5 сьнежня. Продаж быў абмежаваны чатырма квіткамі на чалавека на матч, і аніхто ня можа набыць больш за 40 квіткоў на ўвесь турнір. Афіцыйная плятформа перапродажу квіткоў ФІФА запрацавала 2 кастрычніка 2026 году<ref name=":1" /><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/resale-ticket-exchange-marketplace|загаловак=FIFA Resale/Exchange Marketplace|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=09.2025}}</ref>. Заключная фаза «апошняй хвіліны» продажаў адкрылася 22 красавіка 2026 году, прыкладна за 50 дзён да пачатку турніру. Квіткі на ўсе 104 матчы прадаваліся згодна з прынцыпам «хто першы — таго і месца». На той момант было прададзена больш за пяць мільёнаў квіткоў з чаканых больш як шасьці мільёнаў, а дадатковыя квіткі павінны былі выпускацца паэтапна да самага фіналу, у залежнасьці ад наяўнасьці<ref>{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/sports/soccer/world-cup-last-minute-ticket-sales-phase-re-opens-50-days-kick-off-2026-04-22/|загаловак=World Cup last-minute ticket sales phase re-opens 50 days from kick-off|выдавец=Reuters|дата публікацыі=04.2026}}</ref>. Усе гарады ЗША, якія ладзяць у сябе чэмпіянат сьвету, ухвалілі законы, паводле якіх продаж квіткоў на падзеі мундыялю вызваляецца ад дзяржаўных і мясцовых падаткаў з продажаў<ref>{{навіна|аўтар=Wilson, Jonathan|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2026/apr/02/world-cup-countries-face-extra-costs-fifa-tax-deal-us-government|загаловак=More than half of World Cup countries face extra costs as Fifa fails to agree US tax deal|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=04.2026}}</ref><ref>{{навіна|аўтар=Gray, Page|спасылка=https://itep.org/fifa-2026-world-cup-tickets-sales-tax-exemption/|загаловак=Not-So-Free Kick: How the 2026 FIFA World Cup Will Cost Cities Millions|выдавец=Institute on Taxation and Economic Policy|дата публікацыі=12.2025}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ Афіцыйны сайт]. {{Чэмпіянаты сьвету па футболе}} [[Катэгорыя:Чэмпіянаты сьвету па футболе|2026]] jnleku6si7qpbk08s9jyq7p0xri8f23 2673638 2673600 2026-06-12T06:47:25Z Dymitr 10914 /* Група A */ абнаўленьне зьвестак 2673638 wikitext text/x-wiki {{Актуальнае спаборніцтва|Футбол}} {{Чэмпіянат сьвету па футболе |год = 2026 |месца = [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], [[Канада]], [[Мэксыка]] |назва = |лягатып = 2026 FIFA World Cup emblem.svg |памер = |подпіс = |час = 11 чэрвеня — 19 ліпеня 2026 году |удзельнікаў = |удзельнікаўфінал = 48 |фінал = [[Мэтлайф-стэдыюм]],<br />[[Іст-Ратэрфард]] |чэмпіён = |2 месца = |3 месца = |4 месца = |гульняў = |галоў = |гледачоў = |бамбардзір = |год папярэдняга = 2022 |год наступнага = 2030 }} '''Чэмпіяна́т сьве́ту па футбо́ле 2026 году''' — 23-і чэмпіянат сьвету па футболе, фінальны турнір якога ладзіцца ў 2026 годзе ў [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]], [[Канада|Канадзе]] і [[Мэксыка|Мэксыцы]]. Турнір будзе згуляны з 11 чэрвеня па 19 ліпеня 2026 году, а яго сумесна прымуць 16 гарадоў з трох паўночнаамэрыканскіх краінаў. Фінальны матч будзе ладзіцца ў ЗША. Турнір стане першым, гаспадарамі якога будуць адразу тры краіны<ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44464913|загаловак=World Cup 2026: Canada, US & Mexico joint bid wins right to host tournament|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20210114150230/https://www.bbc.com/sport/football/44464913|дата копіі=01.2021}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Carlise, Jeff|спасылка=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|загаловак=U.S., neighbors launch 2026 World Cup bid|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=04.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|дата копіі=04.2017}}</ref>. Таксама гэты турнір ёсьць першым, у якім возьмуць удзел 48 зборных, то бок колькасьць удзельнікаў павялічыцца з 32. Гэта таксама першы з [[чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянату сьвету 2002 году]] турнір, які арганізоўваюць больш чым адная краіна. Мэксыка ўжо ладзіла турніры ў 1970 і 1986 гадах, то бок яна ёсьць першай краінай, якая тройчы рабіла чэмпіянат сьвету, пры гэтым ЗША раней былі арганізатарамі чэмпіянату сьвету 1994 году. Канада ж упершыню ёсьць гаспадыняй таго кшталту турніру. Па папярэднім чэмпіянаце сьвету 2022 году ў Катары, які гуляўся ў лістападзе і сьнежні, гэтае спаборніцтва вернецца да свайго традыцыйнага летняга раскладу. Зборныя [[Зборная ЗША па футболе|ЗША]], [[Зборная Канады па футболе|Канады]] і [[Зборная Мэксыкі па футболе|Мэксыкі]], як прадстаўнікі краінаў-гаспадароў турніру, аўтаматычна кваліфікаваліся на спаборніцтва. Зборныя [[Зборная Каба-Вэрдэ па футболе|Каба-Вэрдэ]], [[Зборная Кюрасао па футболе|Кюрасао]], [[Зборная Ўзбэкістану па футболе|Узбэкістану]] і [[Зборная Ярданіі па футболе|Ярданіі]] дэбютуюць на чэмпіянатах сьвету. Дзейным чэмпіёнам да пачатку турніру ёсьць [[Зборная Аргентыны па футболе|зборная Аргентыны]], якая ў 2022 годзе здабыла свой трэці тытул у гісторыі. == Выбары гаспадароў == У час з 2013 па 2017 гады [[рада ФІФА]] стала абмяркоўвала абмежаваньні ў ратацыі правядзеньня чэмпіянатаў у залежнасьці ад кантынэнтальных канфэдэрацыяў. Спачатку было ўсталявана, што заяўкі на арганізацыю чэмпіянату ня будуць прымацца ад краінаў, якія не ўваходзяць у склад канфэдэрацыяў, што ладзілі два папярэднія турніры. Гэтае правіла было часова зьмененае, каб забараніць падаваць заяўкі на правядзеньне наступнага турніру толькі краінам, якія ўваходзяць у склад канфэдэрацыі, што ладзіла папярэдні чэмпіянат сьвету<ref>{{навіна|спасылка=https://www.fifa.com/worldcup/news/y=2015/m=5/news=current-allocation-of-fifa-world-cuptm-confederation-slots-maintained-2610611.html|загаловак=Current allocation of FIFA World Cup confederation slots maintained|выдавец=FIFA|дата публікацыі=05.2015|копія=https://web.archive.org/web/20150530211217/http://www.fifa.com/worldcup/news/y%3D2015/m%3D5/news%3Dcurrent-allocation-of-fifa-world-cuptm-confederation-slots-maintained-2610611.html|дата копіі=05.2015}}</ref>, пасьля чаго правіла было вернутае да папярэдняй рэдакцыі двух чэмпіянатаў сьвету. Рада ФІФА зрабіла выключэньне, якое патэнцыйна дае права на арганізацыю чэмпіянату асацыяцыям-сябрам канфэдэрацыі перадапошняй краіны-гаспадара чэмпіянату сьвету ў выпадку, калі аніводная з атрыманых заявак не адпавядае строгім тэхнічным і фінансавым патрабаваньням<ref name="fifacouncil">{{навіна|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2016/m=10/news=fifa-council-discusses-vision-for-the-future-of-football-2843681.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|загаловак=FIFA Council discusses vision for the future of football|выдавец=FIFA|дата публікацыі=10.2016|копія=https://web.archive.org/web/20161017181207/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2016/m%3D10/news%3Dfifa-council-discusses-vision-for-the-future-of-football-2843681.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|дата копіі=10.2016}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=http://www.cbc.ca/sports/soccer/world-cup-expanded-1.3804717|загаловак=FIFA blocks Europe from hosting 2026 World Cup, lifting Canada's chances|выдавец=Canadian Broadcasting Corporation|дата публікацыі=10.2016|копія=https://web.archive.org/web/20161014191406/http://www.cbc.ca/sports/soccer/world-cup-expanded-1.3804717|дата копіі=10.2016}}</ref>. У сакавіку 2017 году прэзыдэнт ФІФА [[Джаньні Інфантына]] пацьвердзіў, што Эўропа ([[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]]) і Азія ([[АФК]]) былі выкрасьлены з заяўкі па выбары [[Расея|Расеі]] і [[Катар]]у ў 2018 і 2022 гадах адпаведна<ref>{{навіна|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2017/mar/09/donald-trump-travel-ban-could-prevent-united-states-hosting-football-world-cup|загаловак=Trump travel ban could prevent United States hosting World Cup|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=03.2017|копія=https://web.archive.org/web/20211114173744/https://www.theguardian.com/football/2017/mar/09/donald-trump-travel-ban-could-prevent-united-states-hosting-football-world-cup|дата копіі=11.2021}}</ref>. Такім чынам, чэмпіянат сьвету 2026 году можа быць аддадзены адной з чатырох іншых канфэдэрацыяў, як то [[КОНКАКАФ]] (Паўночная Амэрыка; апошні раз ладзіла турнір у 1994 годзе), [[КАФ]] (Афрыка; апошні раз вылучала гаспадара турніру ў 2010 годзе), [[КОНМЭБОЛ]] (Паўднёвая Амэрыка; апошні раз арганізоўвала першынство ў 2014 годзе) або [[КФА]] (Акіянія, дзе аніколі раней не гулялі матчы чэмпіянатаў сьвету), або, магчыма, УЭФА ў выпадку, калі аніводная заяўка ад гэтых чатырох канфэдэрацыяў ня будзе адпавядаць патрабаваньням. Сумеснае ладжаньне чэмпіянату сьвету, якое было забароненае ФІФА па [[чэмпіянат сьвету па футболе 2002 году|чэмпіянаце сьвету 2002 году]], было ўхваленае для чэмпіянату сьвету 2026 году, але і не абмяжоўвалася канкрэтнай колькасьцю, а разглядалася ў кожным канкрэтным выпадку. Таксама ў 2026 годзе генэральны сакратарыят ФІФА, па кансультацыі з Камітэтам па спаборніцтвах, меў права выключаць з турніру заяўнікаў, якія не адпавядалі мінімальным тэхнічным патрабаваньням для правядзеньня спаборніцтваў<ref name="fifacouncil"/>. ЗША, Канада і Мэксыка публічна разглядалі мажлівасьць высунуць заяўку на правядзеньне турніру асобна, але сумесная заяўка была абвешчаная 10 красавіка 2017 году<ref>{{артыкул|спасылка=https://www.si.com/planet-futbol/2017/04/10/2026-world-cup-usa-mexico-canada-host-bid|загаловак=USA, Mexico, Canada announce bid to host '26 WC|выданьне=Sports Illustrated|год=04.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170411054626/https://www.si.com/planet-futbol/2017/04/10/2026-world-cup-usa-mexico-canada-host-bid|дата копіі=04.2017}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Carlise, Jeff|спасылка=http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|загаловак=U.S., Mexico and Canada officially launch bid to co-host 2026 World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=04.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170411140749/http://www.espn.co.uk/football/fifa-world-cup/story/3100808/usmexico-and-canada-officially-launch-bid-to-co-host-2026-world-cup|дата копіі=04.2017}}</ref>. У сакавіку 2022 году прэзыдэнт мэксыканскай [[Ліга МХ|Лігі МХ]] Мікель Арыёля заявіў, што ўдзел Мэксыкі ў якасьці суарганізатара мог быць пад пагрозай, калі б ліга і фэдэрацыя не адрэагавалі хутка на забурэньні заўзятараў клюбаў «[[Керэтара Сант’яга-дэ-Керэтара|Керэтара]]» і «[[Атляс Гвадаляхара|Атлясу]]», у выніку якіх 26 гледачоў атрымалі раненьні і 14 былі арыштаваныя. Арыёля сказаў, што ФІФА была «шакаваная» інцыдэнтам, але Інфантына быў задаволены тым, як прадстаўнікі лігі разьвязалі праблему<ref>{{навіна|аўтар=Garcia, Arriana|спасылка=https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4612705/mexico-violence-almost-cost-world-cup-2026-hosting-duties-liga-mx-president|загаловак=Mexico violence almost cost World Cup 2026 hosting duties - Liga MX president|выдавец=ESPN|дата публікацыі=03.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220317194809/https://www.espn.com/soccer/fifa-world-cup/story/4612705/mexico-violence-almost-cost-world-cup-2026-hosting-duties-liga-mx-president|дата копіі=03.2022}}</ref>. === Галасаваньне === [[Файл:2026 world cup bid election.png|значак|400пкс|Вынікі галасаваньня: {| |- !Мелі дазвол галасаваць !! Ня мелі дазволу галасаваць |- |{{легенда|#867650|Галасавалі за ЗША/Канаду/Мэксыку}}||{{легенда|#FFBD41|ЗША, Канада, Мэксыка}} |- |{{легенда|#2770AB|Галасавалі за Марока}}||{{легенда|#55208D|Марока}} |- |{{легенда|#008E2A|Галасавалі супраць усіх}}||{{легенда|#000000|Адхіленыя ФІФА}} |- |{{легенда|#B32A2F|Устрымаліся ад галасаваньня}}||{{легенда|#C1C1C1|Ня сябра ФІФА}} |} ]] Галасаваньне адбылося 13 чэрвеня 2018 году падчас 68-га кангрэса ФІФА ў [[Масква|Маскве]]. У ім узялі ўдзел 203 прадстаўнікоў, якія мелі права голасу<ref>{{спасылка|аўтар=Graham, Bryan Armen|спасылка=https://www.theguardian.com/football/live/2018/jun/13/world-cup-2026-vote-fifa-nations-choose-between-north-america-and-morocco-live|загаловак=North America to host 2026 World Cup after winning vote over Morocco – as it happened|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180718045428/https://www.theguardian.com/football/live/2018/jun/13/world-cup-2026-vote-fifa-nations-choose-between-north-america-and-morocco-live|дата копіі=07.2018}}</ref>. Аб’яднаная заяўка паўночнаамэрыканскіх дзяржаваў перамагла, атрымаўшы 134 галасы, у той час як заяўка [[Марока]] была падтрыманая 65-ю галасамі. [[Іран]] прагаласаваў за аніводны варыянт, а [[Куба]], [[Славенія]] і [[Гішпанія]] ўстрымаліся ад галасаваньня. Гана была дыскваліфікавана ФІФА праз карупцыйны скандалу і таму ня мела права галасаваць<ref>{{навіна|аўтар=Gyamera-Antwi, Evans|спасылка=http://www.goal.com/en-gh/news/ghana-kosovo-excluded-from-fifa-congress-ahead-of-2026-world-cup-/zhbmtfxdo6fe1i4r07wrr39b9|загаловак=Ghana & Kosovo excluded from Fifa Congress ahead of 2026 World Cup vote|выдавец=Goal.com|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20231021220157/https://www.goal.com/en-gh/news/ghana-kosovo-excluded-from-fifa-congress-ahead-of-2026-world-cup-/zhbmtfxdo6fe1i4r07wrr39b9|дата копіі=10.2023}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.myjoyonline.com/news/2018/June-7th/breaking-news-president-akufo-addo-dissolves-gfa.php|загаловак=Breaking News: President Akufo-Addo dissolves GFA|выдавец=myjoyonline.com|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180612162226/https://www.myjoyonline.com/news/2018/June-7th/breaking-news-president-akufo-addo-dissolves-gfa.php|дата копіі=06.2018}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.com/news/world-africa-44414780|загаловак=Fifa bans Ghana football head Kwesi Nyantakyi over 'cash gift'|выдавец=BBC News|дата публікацыі=06.2018|копія=https://web.archive.org/web/20180609011624/https://www.bbc.com/news/world-africa-44414780|дата копіі=06.2018}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|загаловак=FIFA Congress confirms next steps of the bidding process for the 2026 FIFA World Cup - FIFA.com|дата публікацыі=05.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170515003503/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top|дата копіі=05.2017}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.abc.net.au/news/2015-06-10/fifa-world-cup-2026-bidding-postponed/6536834|загаловак=Scandal-plagued FIFA postpones 2026 World Cup bidding|выдавец=ABC News|дата публікацыі=06.2015|копія=https://web.archive.org/web/20240416202847/https://www.abc.net.au/news/2015-06-10/fifa-world-cup-2026-bidding-postponed/6536834|дата копіі=04.2024}}</ref>. {| class="wikitable" style="margin: 0 auto;text-align: center" |- !rowspan="2"|Краіна !colspan="2"|Галасы |- !1-ы раўнд |- style="background:#90ee90" |align=left|'''ЗША, Канада, Мэксыка''' |'''134''' |- |align=left|Марока |65 |- |align=left|Аніводная заяўка |1 |- |align=left|Устрымаліся |3 |- !align=left|Агульная колькасьць !200 |- !align=left|Патрабаваная колькасьць !101 |} == Удзельнікі == === Кваліфікацыя === [[Файл:2026 world cup qualification map.svg|значак|зьлева| {| |- |{{легенда|#0000ff|Кваліфікаваныя каманды}} |- |{{легенда|#2ad4ff|Каманды з мажлівасьцю да кваліфікацыі}} |- |{{легенда|#ffcc00|Некваліфікаваныя каманды}} |- |{{легенда|#000000|Выключаныя каманды}} |- |{{легенда|#cccccc|Ня сябры ФІФА}} |}]] Складальнікі агульнай заяўкі паўночнаамэрыканскіх краінаў меркавалі, што ўсе тры краіны-гаспадары аўтаматычна трапяць на чэмпіянат<ref>{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|загаловак=United 2026 bid book|выдавецтва=united2026.com|копія=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf|дата копіі=09.2021}}</ref>. 31 жніўня 2022 году прэзыдэнт ФІФА Джаньні Інфантына пацьвердзіў, што шэсьць каманд [[КОНКАКАФ]] кваліфікуюцца на чэмпіянат сьвету, пры гэтым [[Зборная ЗША па футболе|зборныя ЗША]], [[Зборная Канады па футболе|Канады]] і [[Зборная Мэксыкі па футболе|Мэксыкі]] аўтаматычна кваліфікуюцца ў якасьці гаспадароў<ref>{{спасылка|спасылка=https://espndeportes.espn.com/futbol/guatemala/nota/_/id/10856065/presidente-fifa-gianni-infantino-plazas-concacaf-mundial-2026|загаловак=Presidente de la FIFA confirma cantidad de plazas de Concacaf para el Mundial de 2026|выдавецтва=ESPN Deportes|дата публікацыі=08.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220922004259/https://espndeportes.espn.com/futbol/guatemala/nota/_/id/10856065/presidente-fifa-gianni-infantino-plazas-concacaf-mundial-2026|дата копіі=09.2022}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.crhoy.com/deportes/infantino-anuncia-cuantos-cupos-tendra-la-concacaf-para-el-mundial-de-2026/|загаловак=Infantino anuncia cuántos cupos tendrá la Concacaf para el Mundial de 2026|выдавецтва=CRHoy.com|дата публікацыі=08.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220831205624/https://www.crhoy.com/deportes/infantino-anuncia-cuantos-cupos-tendra-la-concacaf-para-el-mundial-de-2026/|дата копіі=08.2022}}</ref>. Гэта было пацьверджанае Радай ФІФА 14 лютага 2023 году<ref>{{навіна|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football|загаловак=FIFA Council highlights record breaking revenue in football|выдавец=FIFA|дата публікацыі=02.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230214163245/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/fifa-council/media-releases/fifa-council-highlights-record-breaking-revenue-in-football|дата копіі=02.2023}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/fifa-confirms-us-mexico-canada-automatically-26-world-cup-2023-02-15/|загаловак=FIFA confirms U.S., Mexico, Canada automatically in '26 World Cup|выдавец=Reuters|дата публікацыі=02.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230215070258/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/fifa-confirms-us-mexico-canada-automatically-26-world-cup-2023-02-15/|дата копіі=02.2023}}</ref>. Беспасярэдне перад 67-м Кангрэсам ФІФА Рада ФІФА зацьвердзіла разьмеркаваньне месцаў на паседжаньні ў [[Манама|Манаме]]<ref name=slot>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/media-releases/bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254|загаловак=Bureau of the Council recommends slot allocation for the 2026 FIFA World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2017|копія=https://web.archive.org/web/20220619161123/https://www.fifa.com/about-fifa/organisation/media-releases/bureau-of-the-council-recommends-slot-allocation-for-the-2026-fifa-wor-2878254|дата копіі=06.2022}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.bbc.com/sport/football/39448474|загаловак=World Cup 2026: Fifa reveals allocation for 48-team tournament|выдавецтва=BBC|дата публікацыі=03.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170330224520/http://www.bbc.com/sport/football/39448474|дата копіі=03.2017}}</ref>. Была высунутая і ўхваленая ідэя стварэньня міжкантынэнтальнага плэй-оф турніру з удзелам шасьці каманд, каб вызначыць апошнія два месцы на чэмпіянат<ref name=fifa_council>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|загаловак=FIFA Council prepares Congress, takes key decisions for the future of the FIFA World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=05.2017|копія=https://web.archive.org/web/20170618072825/http://www.fifa.com/about-fifa/news/y%3D2017/m%3D5/news%3Dfifa-council-prepares-congress-takes-key-decisions-for-the-future-of-t-2883353.html|дата копіі=06.2017}}</ref>. Шэсьць камандаў у плэй-оф будуць складацца з адной каманды ад кожнай канфэдэрацыі, за выняткам [[Зьвяз эўрапейскіх футбольных асацыяцыяў|УЭФА]], і адной дадатковай каманды ад канфэдэрацыі краінаў-гаспадароў (КОНКАКАФ). Дзьве каманды будуць разьмеркаваныя паводле рэйтынгу ў адпаведнасьці з сусьветным рэйтынгам і згуляюць зь пераможцамі двух гульняў плэй-оф паміж чатырма нясеянымі камандамі за два месцы на чэмпіянат. Турнір з чатырох гульняў будзе ладзіцца ў адной або некалькіх краінах-гаспадарах, а таксама будзе выкарыстоўвацца ў якасьці праверкі<ref name="slot" />. Ратыфікацыя разьмеркаваньня месцаў таксама ўпершыню надала [[КФА]] гарантаванае месца ў фінальным турніры, то бок гэты чэмпіянат сьвету стаў першым турнірам, у якім усе шэсьць канфэдэрацыяў мелі хаця б адно гарантаванае месца, а таксама першым з 2010 году, калі ўсе канфэдэрацыі маюць каманду, якая кваліфікавалася ў чэмпіянату сьвету<ref name="slot" />. [[Зборная Эрытрэі па футболе|Зборная Эрытрэі]] зьнялася з кваліфікацыі перад пачаткам адборачных матчаў праз боязь, што гульцы будуць шукаць палітычнага прытулку, калі ім дазволяць выехаць за мяжу<ref>{{спасылка|спасылка=http://dehai.org/dehai/dehai-news/494254|загаловак=Eritrea Pull Out Of 2026 World Cup Qualifier|выдавецтва=Dehai News|копія=https://web.archive.org/web/20231109141912/http://dehai.org/dehai/dehai-news/494254|дата копіі=11.2023}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2023/nov/13/eritrea-withdrew-from-2026-world-cup-qualifying-over-fears-players-will-flee|загаловак=Eritrea withdrew from 2026 World Cup qualifying 'over fears players will flee'|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=14.11.2023|копія=https://web.archive.org/web/20231113160357/https://www.theguardian.com/football/2023/nov/13/eritrea-withdrew-from-2026-world-cup-qualifying-over-fears-players-will-flee|дата копіі=11.2023}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/eritrea-withdraw-fifa-world-cup-qualifiers|загаловак=Eritrea withdraw from FIFA World Cup qualifiers|выдавецтва=FIFA|копія=https://web.archive.org/web/20231113083754/https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/eritrea-withdraw-fifa-world-cup-qualifiers|дата копіі=11.2023}}</ref>. [[Зборная Рэспублікі Конга па футболе|Зборная Рэспублікі Конга]], якая трапіла ў тую ж групу, што і Эрытрэя, была дыскваліфікаваная 6 лютага 2025 году праз умяшальніцтва ўраду ў справы мясцовай футбольнай фэдэрацыі<ref>{{артыкул|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/49a18836a3532246/original/Circular-1922_Suspension-of-the-Congolese-Football-Association-FECOFOOT.pdf|загаловак=Suspension of the Congolese Football Association (FECOFOOT) from 6 February 2025 until further notice|выданьне=FIFA Circular|нумар=1922|год=06.02.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250211201642/https://digitalhub.fifa.com/m/49a18836a3532246/original/Circular-1922_Suspension-of-the-Congolese-Football-Association-FECOFOOT.pdf|дата копіі=02.2025}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/sports/soccer/fifa-suspends-congo-republic-pakistan-2025-02-07/#:~:text=Feb%207%20(Reuters)%20%2D%20FIFA,governing%20body%20said%20on%20Thursday.|загаловак=FIFA suspends Congo Republic and Pakistan|выдавец=Reuters|дата публікацыі=07.02.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250208122018/https://www.reuters.com/sports/soccer/fifa-suspends-congo-republic-pakistan-2025-02-07|дата копіі=02.2025}}</ref>. КАФ спачатку ўвогуле скасавала ўсе астатнія матчы зборнай Рэспублікі Конга, аднак пазьней [[Зборная Танзаніі па футболе|зборным Танзаніі]] і [[Зборная Замбіі па футболе|Замбіі]] залічылі тэхнічныя перамогі зь лікам 3:0<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/qualifiers/caf/scores-fixtures|загаловак=Scores & Fixtures|выдавецтва=FIFA|копія=https://web.archive.org/web/20231128140036/https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/qualifiers/caf/scores-fixtures|дата копіі=11.2023}}</ref>. === Па адборы === З 42 камандаў, якія кваліфікаваліся на сёньня, 26 таксама бралі ўдзел у папярэднім турніры. Папярэдні гаспадар турніру [[Зборная Катару па футболе|зборная Катару]] першы раз трапіла на чэмпіянат сьвету праз адборачную сетку<ref>{{спасылка|спасылка=https://global.espn.com/football/story/_/id/46597037/qatar-saudi-arabia-qualify-2026-fifa-world-cup|загаловак=Qatar and Saudi Arabia qualify for 2026 World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=10.2025}}</ref>. [[Зборная Калюмбіі па футболе|Зборныя Калюмбіі]]<ref name="Colombia-Paraguay">{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/colombia-paraguay-uruguay-qualify|загаловак=Uruguay, Colombia and Paraguay qualify as Messi equals Cristiano|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=09.2025}}</ref>, [[Зборная Эгіпту па футболе|Эгіпту]] і [[Зборная Панамы па футболе|Панамы]] вярнуліся на турнір пасьля свайго апошняга ўдзелу ў 2018 годзе. [[Зборная Альжыру па футболе|Зборныя Альжыру]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/algeria-qualify|загаловак=Algeria seal World Cup return|выдавецтва=FIFA}}</ref> і [[Зборная Кот д’Івуару па футболе|Кот д’Івуару]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/cote-divoire-qualify|загаловак=Côte d’Ivoire clinch return to world stage|выдавецтва=FIFA}}</ref> чакалі на вяртаньне з свайго апошняга ўдзелу ў 2014 годзе. [[Зборная Новай Зэляндыі па футболе|Зборныя Новай Зэляндыі]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/new-zealand-qualify-world-cup|загаловак=Second-half blitz sends New Zealand to the World Cup|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025}}</ref>, [[Зборная Парагваю па футболе|Парагваю]]<ref name="Colombia-Paraguay"/> і [[Зборная Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе|ПАР]] апошні раз бралі ўдзел у чэмпіянаце сьвету 2010 году. [[Зборная Аўстрыі па футболе|Зборныя Аўстрыі]], [[Зборная Нарвэгіі па футболе|Нарвэгіі]]<ref>{{навіна|спасылка=https://www.foxsports.com/stories/soccer/norway-qualifies-2026-world-cup-sends-italy-dreaded-playoff|загаловак=Norway Qualifies for 2026 World Cup and Sends Italy To Dreaded Playoff|выдавец=Fox Sports|дата публікацыі=16.11.2025}}</ref>, [[Зборная Шатляндыі па футболе|Шатляндыі]] і [[Зборная Гаіці па футболе|Гаіці]]<ref name="Curacao">{{навіна|аўтар=Wilson, Jonathan|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2025/nov/19/curacao-complete-fairytale-with-battling-draw-in-jamaica-to-qualify-for-world-cup|загаловак=Curaçao complete fairytale with battling draw in Jamaica to qualify for World Cup|выдавец=The Guardian}}</ref> апошнім разам спаборнічалі ў сусьветным першынстве яшчэ ў XX стагодзьдзі. [[Зборная Каба-Вэрдэ па футболе|Зборныя Каба-Вэрдэ]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/cabo-verde-qualify|загаловак=Cabo Verde seal historic World Cup qualification|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=13.10.2025}}</ref>, [[Зборная Кюрасао па футболе|Кюрасао]]<ref name="Curacao"/>, [[Зборная Ярданіі па футболе|Ярданіі]] і [[Зборная Ўзбэкістану па футболе|Ўзбэкістану]]<ref>{{навіна|аўтар=Millar, Colin|спасылка=https://www.nytimes.com/athletic/6229851/2025/06/05/uzbekistan-world-cup-qualification-2026/|загаловак=Uzbekistan, Jordan qualify for World Cup for first time|выдавец=The New York Times|дата публікацыі=05.06.2025}}</ref> наагул дэбютуюць на чэмпіянатах сьвету. Упершыню сем арабскіх краінаў будуць змагацца на чэмпіянаце сьвету<ref>{{навіна|аўтар=Amin, Ahmed|спасылка=https://scoopempire.com/arabs-in-world-cup/|загаловак=For the First Time, Seven Arab Countries Qualify for the World Cup 2026|выдавец=Scoop Empire|дата публікацыі=16.10.2025}}</ref>. Кваліфікаваныя каманды, адсартаваныя паводле сваіх канфэдэрацыяў: {{Слупок-пачатак}} {{Слупок-новы}} '''АФК''': * {{Футбол|Аўстралія|няма}} * {{Футбол|Ірак|няма}} * {{Футбол|Іран|няма}} * {{Футбол|Катар|няма}} * {{Футбол|Рэспубліка Карэя|няма}} * {{Футбол|Саудаўская Арабія|няма}} * {{Футбол|Узбэкістан|няма}} * {{Футбол|Японія|няма}} * {{Футбол|Ярданія|няма}} {{Слупок-новы}} '''КАФ''': * {{Футбол|Альжыр|няма}} * {{Футбол|Гана|няма}} * {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга|няма}} * {{Футбол|Каба-Вэрдэ|няма}} * {{Футбол|Кот д’Івуар|няма}} * {{Футбол|Марока|няма}} * {{Футбол|ПАР|няма}} * {{Футбол|Сэнэгал|няма}} * {{Футбол|Туніс|няма}} * {{Футбол|Эгіпет|няма}} {{Слупок-новы}} '''КОМНЭБОЛ''': * {{Футбол|Аргентына|няма}} * {{Футбол|Бразылія|няма}} * {{Футбол|Калюмбія|няма}} * {{Футбол|Парагвай|няма}} * {{Футбол|Уругвай|няма}} * {{Футбол|Эквадор|няма}} {{Слупок-новы}} '''КОНКАКАФ''': * {{Футбол|Канада|няма}} * {{Футбол|Кюрасао|няма}} * {{Футбол|Гаіці|няма}} * {{Футбол|Мэксыка|няма}} * {{Футбол|Панама|няма}} * {{Футбол|ЗША|няма}} '''КФА''': * {{Футбол|Новая Зэляндыя|няма}} {{Слупок-новы}} '''УЭФА''': * {{Футбол|Ангельшчына|няма}} * {{Футбол|Аўстрыя|няма}} * {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна|няма}} * {{Футбол|Бэльгія|няма}} * {{Футбол|Гішпанія|няма}} * {{Футбол|Нарвэгія|няма}} * {{Футбол|Нідэрлянды|няма}} * {{Футбол|Нямеччына|няма}} * {{Футбол|Партугалія|няма}} * {{Футбол|Турэччына|няма}} * {{Футбол|Францыя|няма}} * {{Футбол|Харватыя|няма}} * {{Футбол|Чэхія|няма}} * {{Футбол|Шатляндыя|няма}} * {{Футбол|Швайцарыя|няма}} * {{Футбол|Швэцыя|няма}} {{Слупок-канец}} == Склады камандаў == {{Асноўны артыкул|Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году (склады)}} Перад падачай канчатковага складу на турнір каманды за месяц да пачатку павінны былі назваць папярэдні сьпіс з 35–55 гульцоў. Канчатковыя склады павінны быць зацьверджаныя да 2 чэрвеня. Калі гулец атрымлівае траўму або цяжка захварэе і ня можа браць удзел у турніры, яго можна замяніць іншым гульцом з папярэдняга сьпісу не пазьней чым за 24 гадзіны да першага матчу каманды. Аднак траўмаванага або хворага брамніка дазваляецца замяніць іншым брамнікам з папярэдняга сьпісу ў любы момант турніру<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/squad-lists-number-date|загаловак=When are World Cup squads named, and how many players will feature?|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=05.2026}}</ref>. == Групавы этап == Стадыёны ўжо былі разьмеркаваныя паміж групамі яшчэ да фінальнага лёсаваньня. Па лёсаваньні пары былі разьмеркаваны па пэўных матчах, і быў зацверджаны час пачатку гульняў<ref>{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/23aa99b288fe8a0d/original/FWC26-Match-Schedule-Q-A.pdf|загаловак=FIFA World Cup 26 match schedule Q&A|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=02.2024|копія=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/23aa99b288fe8a0d/original/FWC26-Match-Schedule-Q-A.pdf|дата копіі=02.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/scores-fixtures?country=CA&wtw-filter=ALL|загаловак=Scores & Fixtures|выдавецтва=FIFA}}</ref>. === Група A === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=MEX |каманда2=KOR |каманда3=CZE |каманда4=RSA <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=11 чэрвеня 2026 |перамогі_MEX=1 |нічыі_MEX=0 |паразы_MEX=0 |мз_MEX=2 |мп_MEX=0 |перамогі_RSA=0 |нічыі_RSA=0 |паразы_RSA=1 |мз_RSA=0 |мп_RSA=2 |перамогі_KOR=1 |нічыі_KOR=0 |паразы_KOR=0 |мз_KOR=2 |мп_KOR=1 |перамогі_CZE=0 |нічыі_CZE=0 |паразы_CZE=1 |мз_CZE=1 |мп_CZE=2 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_MEX={{Футбол|Мэксыка}} |назва_RSA={{Футбол|ПАР}} |назва_KOR={{Футбол|Рэспубліка Карэя}} |назва_CZE={{Футбол|Чэхія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 11 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Мэксыка|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 2:0 |каманда2 = {{Футбол|ПАР}} |галы1 = [[Хуліян Кіньёнэс|Кіньёнэс]] {{Гол|9}}<br>[[Рауль Хімэнэс|Р. Хімэнэс]] {{Гол|67}} |галы2 = |стадыён = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]] |гледачы = 80824 |судзьдзя = [[Вілтан Сампаю]] (Бразылія) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 12 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Рэспубліка Карэя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = 2:1 |каманда2 = {{Футбол|Чэхія}} |галы1 = [[Хван Ін Бом]] {{Гол|67}}<br>[[О Хён Гю]] {{Гол|80}} |галы2 = [[Ладзіслаў Крэйчы (1999)|Крэйчы]] {{Гол|59}} |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = 44985 |судзьдзя = [[Амін Амар]] (Эгіпет) |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 19:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Чэхія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|ПАР}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 19 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Мэксыка|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Рэспубліка Карэя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Чэхія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Мэксыка}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|ПАР|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Рэспубліка Карэя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 Справаздача] |смі = }} === Група B === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=CAN |каманда2=BIH |каманда3=QAT |каманда4=SUI <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=12 чэрвеня 2026 |перамогі_CAN=0 |нічыі_CAN=0 |паразы_CAN=0 |мз_CAN=0 |мп_CAN=0 |перамогі_BIH=0 |нічыі_BIH=0 |паразы_BIH=0 |мз_BIH=0 |мп_BIH=0 |перамогі_QAT=0 |нічыі_QAT=0 |паразы_QAT=0 |мз_QAT=0 |мп_QAT=0 |перамогі_SUI=0 |нічыі_SUI=0 |паразы_SUI=0 |мз_SUI=0 |мп_SUI=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_CAN={{Футбол|Канада}} |назва_BIH={{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}} |назва_QAT={{Футбол|Катар}} |назва_SUI={{Футбол|Швайцарыя}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 12 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Канада|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 13 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Катар|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Швайцарыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Швайцарыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 19 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Канада|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Катар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Швайцарыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Канада}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Босьнія і Герцагавіна|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Катар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 Справаздача] |смі = }} === Група C === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=BRA |каманда2=MAR |каманда3=HAI |каманда4=SCO <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=14 чэрвеня 2026 |перамогі_BRA=0 |нічыі_BRA=0 |паразы_BRA=0 |мз_BRA=0 |мп_BRA=0 |перамогі_MAR=0 |нічыі_MAR=0 |паразы_MAR=0 |мз_MAR=0 |мп_MAR=0 |перамогі_HAI=0 |нічыі_HAI=0 |паразы_HAI=0 |мз_HAI=0 |мп_HAI=0 |перамогі_SCO=0 |нічыі_SCO=0 |паразы_SCO=0 |мз_SCO=0 |мп_SCO=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_BRA={{Футбол|Бразылія}} |назва_MAR={{Футбол|Марока}} |назва_HAI={{Футбол|Гаіці}} |назва_SCO={{Футбол|Шатляндыя}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бразылія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Марока}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гаіці|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Шатляндыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Шатляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Марока}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 03:30 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бразылія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гаіці}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Шатляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Бразылія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Марока|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гаіці}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 Справаздача] |смі = }} === Група D === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=USA |каманда2=PAR |каманда3=AUS |каманда4=TUR <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=13 чэрвеня 2026 |перамогі_USA=0 |нічыі_USA=0 |паразы_USA=0 |мз_USA=0 |мп_USA=0 |перамогі_PAR=0 |нічыі_PAR=0 |паразы_PAR=0 |мз_PAR=0 |мп_PAR=0 |перамогі_AUS=0 |нічыі_AUS=0 |паразы_AUS=0 |мз_AUS=0 |мп_AUS=0 |перамогі_TUR=0 |нічыі_TUR=0 |паразы_TUR=0 |мз_TUR=0 |мп_TUR=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_USA={{Футбол|ЗША}} |назва_PAR={{Футбол|Парагвай}} |назва_AUS={{Футбол|Аўстралія}} |назва_TUR={{Футбол|Турэччына}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 13 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|ЗША|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Парагвай}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аўстралія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Турэччына}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 19 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|ЗША|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстралія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Турэччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Парагвай}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Турэччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|ЗША}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Парагвай|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстралія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 Справаздача] |смі = }} === Група E === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=GER |каманда2=CUW |каманда3=CIV |каманда4=ECU <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=14 чэрвеня 2026 |перамогі_GER=0 |нічыі_GER=0 |паразы_GER=0 |мз_GER=0 |мп_GER=0 |перамогі_CUW=0 |нічыі_CUW=0 |паразы_CUW=0 |мз_CUW=0 |мп_CUW=0 |перамогі_CIV=0 |нічыі_CIV=0 |паразы_CIV=0 |мз_CIV=0 |мп_CIV=0 |перамогі_ECU=0 |нічыі_ECU=0 |паразы_ECU=0 |мз_ECU=0 |мп_ECU=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_GER={{Футбол|Нямеччына}} |назва_CUW={{Футбол|Кюрасао}} |назва_CIV={{Футбол|Кот д’Івуар}} |назва_ECU={{Футбол|Эквадор}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нямеччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Кюрасао}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021464 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Кот д’Івуар|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Эквадор}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нямеччына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Кот д’Івуар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Эквадор|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Кюрасао}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Кюрасао|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Кот д’Івуар}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 25 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Эквадор|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Нямеччына}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 Справаздача] |смі = }} === Група F === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=NED |каманда2=JPN |каманда3=SWE |каманда4=TUN <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=14 чэрвеня 2026 |перамогі_NED=0 |нічыі_NED=0 |паразы_NED=0 |мз_NED=0 |мп_NED=0 |перамогі_JPN=0 |нічыі_JPN=0 |паразы_JPN=0 |мз_JPN=0 |мп_JPN=0 |перамогі_SWE=0 |нічыі_SWE=0 |паразы_SWE=0 |мз_SWE=0 |мп_SWE=0 |перамогі_TUN=0 |нічыі_TUN=0 |паразы_TUN=0 |мз_TUN=0 |мп_TUN=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_NED={{Футбол|Нідэрлянды}} |назва_JPN={{Футбол|Японія}} |назва_SWE={{Футбол|Швэцыя}} |назва_TUN={{Футбол|Туніс}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 14 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нідэрлянды|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Японія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Швэцыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Туніс}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 20 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нідэрлянды|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Швэцыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 07:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Туніс|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Японія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эстадыё BBVA]], [[Гвадалюпэ]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Японія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Швэцыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Туніс|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Нідэрлянды}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 Справаздача] |смі = }} === Група G === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=BEL |каманда2=EGY |каманда3=IRN |каманда4=NZL <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=15 чэрвеня 2026 |перамогі_BEL=0 |нічыі_BEL=0 |паразы_BEL=0 |мз_BEL=0 |мп_BEL=0 |перамогі_EGY=0 |нічыі_EGY=0 |паразы_EGY=0 |мз_EGY=0 |мп_EGY=0 |перамогі_IRN=0 |нічыі_IRN=0 |паразы_IRN=0 |мз_IRN=0 |мп_IRN=0 |перамогі_NZL=0 |нічыі_NZL=0 |паразы_NZL=0 |мз_NZL=0 |мп_NZL=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_BEL={{Футбол|Бэльгія}} |назва_EGY={{Футбол|Эгіпет}} |назва_IRN={{Футбол|Іран}} |назва_NZL={{Футбол|Новая Зэляндыя}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бэльгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Эгіпет}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 16 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Іран|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Новая Зэляндыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Бэльгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Іран}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Соў-Фай Стэдыюм]], [[Інгелўуд (Каліфорнія)|Інгелўуд]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Новая Зэляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Эгіпет}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Эгіпет|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Іран}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Люмэн Філд]], [[Сіетл]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Новая Зэляндыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Бэльгія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Бі-Сі Плэйс]], [[Ванкувэр]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 Справаздача] |смі = }} === Група H === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=ESP |каманда2=CPV |каманда3=KSA |каманда4=URU <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=15 чэрвеня 2026 |перамогі_ESP=0 |нічыі_ESP=0 |паразы_ESP=0 |мз_ESP=0 |мп_ESP=0 |перамогі_CPV=0 |нічыі_CPV=0 |паразы_CPV=0 |мз_CPV=0 |мп_CPV=0 |перамогі_KSA=0 |нічыі_KSA=0 |паразы_KSA=0 |мз_KSA=0 |мп_KSA=0 |перамогі_URU=0 |нічыі_URU=0 |паразы_URU=0 |мз_URU=0 |мп_URU=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ESP={{Футбол|Гішпанія}} |назва_CPV={{Футбол|Каба-Вэрдэ}} |назва_KSA={{Футбол|Саудаўская Арабія}} |назва_URU={{Футбол|Уругвай}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 15 чэрвеня 2026 |час = 19:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гішпанія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Каба-Вэрдэ}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 16 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Саудаўская Арабія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Уругвай}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 21 чэрвеня 2026 |час = 19:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гішпанія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Саудаўская Арабія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Уругвай|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Каба-Вэрдэ}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі-Гардэнз]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Каба-Вэрдэ|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Саудаўская Арабія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 27 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Уругвай|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гішпанія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 Справаздача] |смі = }} === Група I === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=FRA |каманда2=SEN |каманда3=IRQ |каманда4=NOR <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=16 чэрвеня 2026 |перамогі_FRA=0 |нічыі_FRA=0 |паразы_FRA=0 |мз_FRA=0 |мп_FRA=0 |перамогі_SEN=0 |нічыі_SEN=0 |паразы_SEN=0 |мз_SEN=0 |мп_SEN=0 |перамогі_IRQ=0 |нічыі_IRQ=0 |паразы_IRQ=0 |мз_IRQ=0 |мп_IRQ=0 |перамогі_NOR=0 |нічыі_NOR=0 |паразы_NOR=0 |мз_NOR=0 |мп_NOR=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_FRA={{Футбол|Францыя}} |назва_SEN={{Футбол|Сэнэгал}} |назва_IRQ={{Футбол|Ірак}} |назва_NOR={{Футбол|Нарвэгія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 16 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Францыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Сэнэгал}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 01:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ірак|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Нарвэгія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 00:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Францыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Ірак}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 03:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нарвэгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Сэнэгал}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Нарвэгія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Францыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 26 чэрвеня 2026 |час = 22:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Сэнэгал|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Ірак}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 Справаздача] |смі = }} === Група J === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=ARG |каманда2=ALG |каманда3=AUT |каманда4=JOR <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=17 чэрвеня 2026 |перамогі_ARG=0 |нічыі_ARG=0 |паразы_ARG=0 |мз_ARG=0 |мп_ARG=0 |перамогі_ALG=0 |нічыі_ALG=0 |паразы_ALG=0 |мз_ALG=0 |мп_ALG=0 |перамогі_AUT=0 |нічыі_AUT=0 |паразы_AUT=0 |мз_AUT=0 |мп_AUT=0 |перамогі_JOR=0 |нічыі_JOR=0 |паразы_JOR=0 |мз_JOR=0 |мп_JOR=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ARG={{Футбол|Аргентына}} |назва_ALG={{Футбол|Альжыр}} |назва_AUT={{Футбол|Аўстрыя}} |назва_JOR={{Футбол|Ярданія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 04:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аргентына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Альжыр}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 08:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аўстрыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Ярданія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 22 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Аргентына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстрыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 06:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ярданія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Альжыр}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Левайс Стэдыюм]], [[Санта-Клара (Каліфорнія)|Санта-Клара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Альжыр|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аўстрыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Эраўгэд Стэдыюм]], [[Канзас-Сіці (Мізуры)|Канзас-Сіці]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ярданія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Аргентына}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 Справаздача] |смі = }} === Група K === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=POR |каманда2=COD |каманда3=UZB |каманда4=COL <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=17 чэрвеня 2026 |перамогі_POR=0 |нічыі_POR=0 |паразы_POR=0 |мз_POR=0 |мп_POR=0 |перамогі_COD=0 |нічыі_COD=0 |паразы_COD=0 |мз_COD=0 |мп_COD=0 |перамогі_UZB=0 |нічыі_UZB=0 |паразы_UZB=0 |мз_UZB=0 |мп_UZB=0 |перамогі_COL=0 |нічыі_COL=0 |паразы_COL=0 |мз_COL=0 |мп_COL=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_POR={{Футбол|Партугалія}} |назва_COD={{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}} |назва_UZB={{Футбол|Узбэкістан}} |назва_COL={{Футбол|Калюмбія}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Партугалія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Узбэкістан|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Калюмбія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Ацтэка]], [[Мэхіка]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 20:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Партугалія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Узбэкістан}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[NRG Стэдыюм]], [[Г’юстан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 05:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Калюмбія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Акрон (стадыён)|Акрон]], [[Сапопан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 02:30 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Калюмбія|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Партугалія}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Гард-Рок Стэдыюм]], [[Маямі Гардэнз]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 02:30 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Узбэкістан}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэрсэдэс-Бэнц Стэдыюм]], [[Атланта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 Справаздача] |смі = }} === Група L === <onlyinclude>{{#invoke:Спартовая табліца|main|стыль=ВНП |крыніца=[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/standings ФІФА] <!--Месцы камандаў.--> |каманда1=ENG |каманда2=CRO |каманда3=GHA |каманда4=PAN <!--Вынікі камандаў.--> |абнаўленьне=будучыня |дата_пачатку=17 чэрвеня 2026 |перамогі_ENG=0 |нічыі_ENG=0 |паразы_ENG=0 |мз_ENG=0 |мп_ENG=0 |перамогі_CRO=0 |нічыі_CRO=0 |паразы_CRO=0 |мз_CRO=0 |мп_CRO=0 |перамогі_GHA=0 |нічыі_GHA=0 |паразы_GHA=0 |мз_GHA=0 |мп_GHA=0 |перамогі_PAN=0 |нічыі_PAN=0 |паразы_PAN=0 |мз_PAN=0 |мп_PAN=0 <!--Вызначэньне камандаў (спасылкі ў табліцы)--> |назва_ENG={{Футбол|Ангельшчына}} |назва_CRO={{Футбол|Харватыя}} |назва_GHA={{Футбол|Гана}} |назва_PAN={{Футбол|Панама}} <!--Настройкі і правілы табліцы--> |ліміт_паказу=5 |правілы_клясыфікацыі=1) Пункты; 2) Розьніца мячоў у асабістых матчах; 3) Загнаныя мячы ў асабістых матчах; 4) Розьніца мячоў агулам; 5) Загнаныя мячы агулам; 6) Ацэнка фэйр-плэй; 5) Рэйтынг ФІФА. }}</onlyinclude> {{Справаздача пра матч |дата = 17 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ангельшчына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Харватыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[AT&T Стэдыюм]], [[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 18 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Гана|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Панама}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 23 чэрвеня 2026 |час = 23:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Ангельшчына|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гана}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Джылет Стэдыюм]], [[Фоксбара]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 24 чэрвеня 2026 |час = 02:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Панама|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Харватыя}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[БМО Філд]], [[Таронта]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 Справаздача] |смі = }} ---- {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 00:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Панама|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Ангельшчына}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Мэтлайф Стэдыюм]], [[Іст-Ратэрфард]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 Справаздача] |смі = }} {{Справаздача пра матч |дата = 28 чэрвеня 2026 |час = 00:00 ([[UTC+3]]) |каманда1 = {{Футбол|Харватыя|разьмяшчэньне выявы=справа}} |лік = : |каманда2 = {{Футбол|Гана}} |галы1 = |галы2 = |стадыён = [[Лінкальн Файнэншыял Філд]], [[Філадэлфія]] |гледачы = |судзьдзя = |пратакол = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 Справаздача] |смі = }} == Маркетынг == === Брэндаваньне === Афіцыйная эмблема і брэндавая ідэнтычнасьць былі высунутыя для публікі 17 траўня 2023 году ў [[абсэрваторыі Грыфіта]] ў [[Лос-Анджэлес]]е. Базавая форма эмблемы складаецца з вэртыкальна «складзеных» лічбаў 26 з выявай [[Кубак сьвету ФІФА (прыз)|Кубка сьвету ФІФА]] на пярэднім пляне. Пры гэтым упершыню ў гісторыі трафэй быў выяўлены на эмблеме чэмпіянату сьвету як фатаграфія, а не стылізаванае графічнае адлюстраваньне. Дызайн быў распрацаваны гэтак, каб яго можна было адаптаваць да рознага кшталту тла<ref>{{спасылка|аўтар=Cook, Glenn|спасылка=https://news.sportslogos.net/2023/05/17/fifa-unveils-visual-identity-for-2026-world-cup-in-north-america/soccer/|загаловак=FIFA Unveils Logo For 2026 World Cup in North America|выдавецтва=SportsLogos.Net News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230518041252/https://news.sportslogos.net/2023/05/17/fifa-unveils-visual-identity-for-2026-world-cup-in-north-america/soccer/|дата копіі=05.2023}}</ref><ref name=":0" >{{спасылка|аўтар=Cook, Glenn|спасылка=https://news.sportslogos.net/2023/05/18/is-that-it-reaction-to-2026-world-cup-logo-swift-overwhelmingly-negative/soccer/|загаловак='Is That It?': Reaction to 2026 World Cup Logo Swift, Overwhelmingly Negative|выдавецтва=SportsLogos.Net News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230518200435/https://news.sportslogos.net/2023/05/18/is-that-it-reaction-to-2026-world-cup-logo-swift-overwhelmingly-negative/soccer/|дата копіі=05.2023}}</ref>. [[Файл:2026 FIFA WC countdown clock Paseo de la Reforma.jpg|значак|Гадзіньнік адліку часу да пачатку чэмпіянату, усталяваны ў [[Мэксыка|Мэксыцы]].]] Наступнага дня ФІФА прадставіла варыянты эмблемы для кожнага гораду-гаспадара. Гэтак яны ўтрымліваюць каляровыя мадыфікацыі і элемэнты, якія адлюстроўваюць мясцовы ляндшафт або культуру. Да прыкладу, у эмблеме, распрацавай для Лос-Анджэлесу, былі стылізаваныя сонца і хвалі, а ў эмблеме [[Мантэрэй|Мантэрэю]] зьмешчаная выява гары [[Сэра-дэ-ля-Сыльля]], а ў эмблеме [[Таронта]] выяўленыя гарадзкі краявід і [[Сі-Эн Таўэр]]<ref>{{спасылка|аўтар=Cook, Glenn|спасылка=https://news.sportslogos.net/2023/05/19/fifa-host-cities-roll-out-specific-branding-for-2026-world-cup/soccer/|загаловак=FIFA, Host Cities Roll Out Specific Branding for 2026 World Cup|выдавецтва=SportsLogos.Net News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20231125024742/https://news.sportslogos.net/2023/05/19/fifa-host-cities-roll-out-specific-branding-for-2026-world-cup/soccer/|дата копіі=11.2023}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.com/unprecedented-host-city-brands-launched-to-bring-fifa-world-cup-26-tm|загаловак=Unprecedented Host City brands launched to bring FIFA World Cup 26 destinations to life|выдавецтва=www.fifa.com|копія=https://web.archive.org/web/20231125024745/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/origin1904-p.cxm.fifa.com/unprecedented-host-city-brands-launched-to-bring-fifa-world-cup-26-tm|дата копіі=11.2023}}</ref>. Рэакцыя на эмблему па ейнай прэзэнтацыі была пераважна нэгатыўная, бо многія палічылі, што дызайн выглядае няскончаным і непрадуманым у параўнаньні з эмблемамі мінулых чэмпіянатаў сьвету. Дзеля параўнаньня, гулец [[Зборная ЗША па футболе|зборнай ЗША]] [[Хэсус Фэрэйра]] назваў эмблему «прыгожай»<ref>{{спасылка|аўтар=Shah, Parshva|спасылка=https://www.goal.com/en-us/news/it-s-beautiful-usmnt-striker-jesus-ferreira-disagrees-with-people-who-hate-fifa-s-world-cup-2026-logo/blt5889b73a50f9d6bc|загаловак='It's beautiful' – USMNT striker Jesus Ferreira disagrees with people who hate FIFA's World Cup 2026 logo|выдавецтва=Goal.com|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230518232153/https://www.goal.com/en-us/news/it-s-beautiful-usmnt-striker-jesus-ferreira-disagrees-with-people-who-hate-fifa-s-world-cup-2026-logo/blt5889b73a50f9d6bc|дата копіі=05.2023}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Borg, Simon|спасылка=https://www.sportingnews.com/ca/soccer/news/fifa-world-cup-2026-logo-reveal-usa-mexico-canada/x2dpsllp98zqaj2bkxwsdqhi|загаловак=Fans rip FIFA World Cup 2026 logo after official reveal for men's tournament in USA, Mexico and Canada|выдавецтва=Sporting News|дата публікацыі=05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230519060838/https://www.sportingnews.com/ca/soccer/news/fifa-world-cup-2026-logo-reveal-usa-mexico-canada/x2dpsllp98zqaj2bkxwsdqhi|дата копіі=05.2023}}</ref><ref name=":0" />. [[Файл:Coca Cola 2026 FIFA World Cup.jpg|значак|зьлева|Самаход з брэндаваньнем, зробленым да чэмпіянату сьвету.]] У сакавіку і красавіку 2025 году ФІФА прадставіла набор з 16 афіцыйных постэраў, якія выяўляюць кожнае места-гаспадара чэмпіянату сьвету 2026 году. Постэры, створаныя мясцовымі мастакамі, былі прызначаныя для таго, каб адлюстраваць асаблівую ідэнтычнасьць і спадчыну кожнага гораду<ref>{{спасылка|спасылка=https://inside.fifa.com/organisation/news/unique-local-spirit-official-world-cup-26-host-city-posters|загаловак=Unique local spirit highlighted in Official FIFA World Cup 26 Host City Posters|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.footyheadlines.com/2025/04/the-2026-wc-posters.html|загаловак=The 2026 World Cup Posters Revealed|выдавецтва=footyheadlines.com/|дата публікацыі=04.2025}}</ref>. 3 сакавіка 2026 году быў высунуты агульны афіцыйны постэр турніру. Упершыню тры мастакі аб’ядналі свае навычкі і мастацкія стылі дзеля стварэньня афіцыйнага постэра. Пры гэтым кожны зь іх паходзіў з адной з краінаў-гаспадароў<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/official-posters|загаловак=Official Tournament Poster|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2026}}</ref>. === Тэлевізійныя правы === 12 лютага 2015 году ФІФА падоўжыла кантракты на вяшчальныя правы ў ЗША і Канадзе для кампаніі [[Fox Sports]], [[NBCUniversal]] і [[Bell Media]] на чэмпіянат сьвету 2026 году, не прымаючы іншых заявак. Паводле ''[[The New York Times]]'', гэтае падаўжэньне разглядалася як кампэнсацыя за перанос [[чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|чэмпіянату сьвету 2022 году]] на лістапад–сьнежань замест традыцыйнага графіку чэрвень–ліпень, бо гэта стварыла значныя канфлікты з буйнымі прафэсійнымі лігамі, якія звычайна маюць міжсэзоньне ў час мундыялю<ref>{{спасылка|аўтар=Deitsch, Richard|спасылка=https://www.si.com/planet-futbol/2015/02/12/fifa-fox-usa-tv-rights-world-cup-2026-telemundo|загаловак=FIFA grants Fox, Telemundo U.S. TV rights for World Cup through 2026|дата публікацыі=02.2015|копія=https://web.archive.org/web/20200408163522/https://www.si.com/planet-futbol/2015/02/12/fifa-fox-usa-tv-rights-world-cup-2026-telemundo|дата копіі=04.2020}}</ref><ref>{{навіна|аўтар=Sandomir, Richard|спасылка=https://www.nytimes.com/2015/02/27/sports/soccer/why-fifa-made-deal-with-fox-for-2026-cup.html|загаловак=Why FIFA Made Deal With Fox for 2026 Cup|выдавец=The New York Times|дата публікацыі=02.2015|копія=https://web.archive.org/web/20200408163525/https://www.nytimes.com/2015/02/27/sports/soccer/why-fifa-made-deal-with-fox-for-2026-cup.html|дата копіі=04.2020}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.theglobeandmail.com/sports/soccer/fifa-extending-tv-deals-through-2026-world-cup-with-ctv-tsn-and-rds/article22965136/|загаловак=FIFA extending TV deals through 2026 World Cup with CTV, TSN and RDS|выдавец=The Globe and Mail|дата публікацыі=02.2015|копія=https://web.archive.org/web/20160410181248/http://www.theglobeandmail.com/sports/soccer/fifa-extending-tv-deals-through-2026-world-cup-with-ctv-tsn-and-rds/article22965136/|дата копіі=04.2016}}</ref>. Fútbol de Primera атрымала правы на гішпанамоўнае радыёвяшчаньне ў ЗША і [[Пуэрта-Рыка]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/af2cdbbd380d70c/original/FWC26-Media-Rights-Licensees-Overview.pdf|загаловак=FIFA World Cup 26 Media Partners|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025}}</ref>. Міжнародны вяшчальны цэнтар будзе разьмешчаны ў канфэрэнц-цэнтры [[Кей-Бэйлі-Гатчынсан]] у [[Далас]]е<ref>{{спасылка|аўтар=Rosenbaum, Steven|спасылка=https://www.cbsnews.com/texas/news/dallas-texas-2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-media-hub/|загаловак=Dallas approves $15 million spending to serve as media hub for the 2026 FIFA World Cup|выдавецтва=CBS News|дата публікацыі=12.2024|копія=https://web.archive.org/web/20241212105138/https://www.cbsnews.com/texas/news/dallas-texas-2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-media-hub/|дата копіі=12.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fox4news.com/news/2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-will-be-dallas|загаловак=2026 FIFA World Cup International Broadcast Center will be in Dallas|выдавецтва=FOX News|дата публікацыі=12.2024|копія=https://web.archive.org/web/20241211232758/https://www.fox4news.com/news/2026-fifa-world-cup-international-broadcast-center-will-be-dallas|дата копіі=12.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://inside.fifa.com/organisation/news/world-cup-26-international-broadcast-centre-dallas|загаловак=FIFA World Cup 26™ International Broadcast Centre to be hosted in Dallas|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250318125506/https://inside.fifa.com/organisation/news/world-cup-26-international-broadcast-centre-dallas|дата копіі=03.2025}}</ref>. 8 студзеня 2026 году ФІФА склала ўгоду, паводле якой [[TikTok]] стаў «пераважнай плятформай» для відэакантэнту чэмпіянату сьвету. У межах дамовы вяшчальнікі могуць трансьляваць часткі матчаў у адмысловым разьдзеле ў дадатку TikTok<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/47552269/fifa-tiktok-video-content-partner-2026-world-cup|загаловак=FIFA picks TikTok as video content partner at 2026 World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=01.2026}}</ref>. Пазьней, 17 сакавіка, ФІФА ўхваліла аналягічнае пагадненьне з [[YouTube]], якое дазваляе вяшчальнікам трансьляваць выбраныя матчы цалкам на сваіх каналах, а таксама трансьляваць першыя 10 хвілінаў кожнага матчу, каб заахвоціць маладую аўдыторыю глядзець далей на традыцыйных каналах<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/48231331/youtube-fifa-agree-live-broadcast-deal-world-cup|загаловак=YouTube, FIFA agree to live broadcast deal for World Cup|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=03.2026}}</ref>. Пазьней было пацьверджана, што YouTube пашырыў гэтую дамову разам зь ФІФА і [[CazéTV]], каб дармова трансьляваць усе матчы турніру ў [[Бразылія|Бразыліі]]<ref>{{спасылка|аўтар=Filho, Adalberto Leister|спасылка=https://maquinadoesporte.com.br/midia/apos-parceria-com-youtube-fifa-confirma-exclusividade-digital-de-cazetv-para-copa-2026/|загаловак=Após parceria com YouTube, Fifa confirma exclusividade digital da CazéTV no Brasil para Copa 2026|выдавецтва=Máquina do Esporte|дата публікацыі=03.2026}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Laloni, Marco|спасылка=https://www.mktesportivo.com/2026/03/em-parceria-com-a-cazetv-youtube-lanca-o-filme-publicitario-a-agente-do-hexa/|загаловак=YouTube e CazéTV lançam o filme publicitário “A Agente do Hexa”|выдавецтва=MKT Esportivo|дата публікацыі=03.2026}}</ref>. === Квіткі === Кошты квіткоў на чэмпіянат сьвету 2026 году першапачаткова былі ад 60 даляраў за матчы групавога этапу да {{Лік|6730}} даляраў за фінал, што было значна больш за цэны на квіткі папярэдняга [[чэмпіянат сьвету па футболе 2022 году|чэмпіянату сьвету 2022 году]]. Аднак у верасьні 2025 году ФІФА пацьвердзіла, што ўпершыню будзе выкарыстоўваць дынамічнае цэнаўтварэньне, паводле мадэлі, ужытай на [[клюбны чэмпіянат сьвету па футболе 2025 году|клюбным чэмпіянаце сьвету 2025 году]]<ref name=":1" >{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46147005/2026-world-cup-tickets-fifa-dynamic-pricing-prices|загаловак=FIFA to use dynamic pricing for World Cup tickets|выдавецтва=ESPN.com|дата публікацыі=09.2025}}</ref>. Месцы ў гасьцінных зонах сталі дасяжныя ў красавіку 2025 году праз афіцыйнага білетнага партнэра ФІФА<ref>{{спасылка|спасылка=https://inside.fifa.com/tournament-organisation/commercial/news/limited-initial-release-of-fifa-world-cup-26-tm-hospitality-packages-for|загаловак=Limited initial release of FIFA World Cup 26 hospitality packages for matches in United States launched|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=05.2025|копія=http://web.archive.org/web/20250714204258/https://inside.fifa.com/tournament-organisation/commercial/news/limited-initial-release-of-fifa-world-cup-26-tm-hospitality-packages-for|дата копіі=07.2025}}</ref>. Першая фаза лёсаваньня квіткоў прайшла 10—19 верасьня 2025 году і была абмежаваная трымальнікамі картаў [[Visa]]. Другая фаза ладзілася 27—31 кастрычніка, а трэцяя пачалася пасьля фінальнага лёсаваньня камандаў 5 сьнежня. Продаж быў абмежаваны чатырма квіткамі на чалавека на матч, і аніхто ня можа набыць больш за 40 квіткоў на ўвесь турнір. Афіцыйная плятформа перапродажу квіткоў ФІФА запрацавала 2 кастрычніка 2026 году<ref name=":1" /><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/resale-ticket-exchange-marketplace|загаловак=FIFA Resale/Exchange Marketplace|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=09.2025}}</ref>. Заключная фаза «апошняй хвіліны» продажаў адкрылася 22 красавіка 2026 году, прыкладна за 50 дзён да пачатку турніру. Квіткі на ўсе 104 матчы прадаваліся згодна з прынцыпам «хто першы — таго і месца». На той момант было прададзена больш за пяць мільёнаў квіткоў з чаканых больш як шасьці мільёнаў, а дадатковыя квіткі павінны былі выпускацца паэтапна да самага фіналу, у залежнасьці ад наяўнасьці<ref>{{навіна|спасылка=https://www.reuters.com/sports/soccer/world-cup-last-minute-ticket-sales-phase-re-opens-50-days-kick-off-2026-04-22/|загаловак=World Cup last-minute ticket sales phase re-opens 50 days from kick-off|выдавец=Reuters|дата публікацыі=04.2026}}</ref>. Усе гарады ЗША, якія ладзяць у сябе чэмпіянат сьвету, ухвалілі законы, паводле якіх продаж квіткоў на падзеі мундыялю вызваляецца ад дзяржаўных і мясцовых падаткаў з продажаў<ref>{{навіна|аўтар=Wilson, Jonathan|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2026/apr/02/world-cup-countries-face-extra-costs-fifa-tax-deal-us-government|загаловак=More than half of World Cup countries face extra costs as Fifa fails to agree US tax deal|выдавец=The Guardian|дата публікацыі=04.2026}}</ref><ref>{{навіна|аўтар=Gray, Page|спасылка=https://itep.org/fifa-2026-world-cup-tickets-sales-tax-exemption/|загаловак=Not-So-Free Kick: How the 2026 FIFA World Cup Will Cost Cities Millions|выдавец=Institute on Taxation and Economic Policy|дата публікацыі=12.2025}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы|2}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.fifa.com/worldcup/fifaworldcup2026/ Афіцыйны сайт]. {{Чэмпіянаты сьвету па футболе}} [[Катэгорыя:Чэмпіянаты сьвету па футболе|2026]] g1cnad801vjf0koobsqhzwwag7lg48v 0 301857 2673599 2673479 2026-06-11T21:50:25Z ~2026-33279-29 98092 2673599 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Chevrolet AK-Series» | выява = [[Файл:TM 9-2800, truck tractor, 1 1-2-ton, 4x2 (G-617).png|300пкс]] | вытворца = «[[Chevrolet]]/[[GMC]]» | гады = 1941-1947 | падобныя = '''AK-Series Pickup Truck (1941-1947):'''<br/>[[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 ½-Ton Pickup (11C)]]/[[Ford Six and Eight|1942-1947 Ford V8 ½-Ton Pickup]]<br/>[[Willys Americar|1941 Willys Americar Pickup Truck]]/[[Willys Americar|1942 Willys Americar Pickup Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge Pickup Truck]]<br>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-Series Pickup Truck]]<br>[[International K & KB series|International Harvester K-1 Pickup Truck]]<br/>'''Light Delivery Chassis With Cab (1941-1947):'''<br/> [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 ½-Ton Chassis with Cab (11C)]]/[[Ford Six and Eight|1942-1947 Ford V8 ½-Ton Chassis With Cab]]<br/>[[Willys Americar|1941 Willys Americar ½-Ton Chassis With Cab]]/[[Willys Americar|1942 Willys Americar ½-Ton Chassis With Cab]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge ½-Ton Chassis With Cab]]<br>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-5 ½-Ton Chassis With Cab]]<br>[[International K & KB series|International Harvester K-1 ½-Ton Chassis With Cab]]<br/>'''3-Quarter Ton Single Rear Wheel Chassis With Cab (1941-1947):'''<br/> [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 3-Quarter Ton Single Rear Wheel Chassis With Cab]]/[[Ford Six and Eight|1942-1947 Ford V8 3-Quarter Ton Single Rear Wheel Chassis With Cab]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge 3-Quarter Ton Single Rear Wheel Chassis With Cab]]<br>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon 3-Quarter Ton Single Rear Wheel Chassis With Cab]]<br>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-15 3-Quarter Ton Single Rear Wheel Chassis With Cab]]<br>[[International K & KB series|International Harvester K-3 3-Quarter Ton Single Rear Wheel Chassis With Cab]]<br/>'''AK-Series Express Pickup Truck (1941-1947):'''<br/> [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton Express Pickup]]/[[Ford Six and Eight|1942-1947 Ford V8 1½-Ton Express Pickup]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge Express Pickup Truck]]<br>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-Series Express Pickup Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo D-19 Speed Wagon Pickup Truck]]<br>[[International K & KB series|International Harvester K-2/K-3 Express Pickup Truck]]<br/>'''AK-Series Panel Truck (1941-1947):'''<br/>[[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 ½-Ton Panel Truck (11C)]]/[[Ford Six and Eight|1942-1947 Ford V8 1½-Ton Panel Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge Panel Truck]]<br>[[International K & KB series|International Harvester K-1 Panel Truck]]<br/> '''Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Single Axle Chassis Truck]]/[[Ford Six and Eight|1942-1947 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Chassis Truck]]<br>'''Heavy Duty Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1941-1947):'''<br/> [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]/[[Ford Six and Eight|1942-1947 Ford V8 1½-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge WF-32 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-16 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br>'''Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/> [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Chassis Truck]]/[[Ford Six and Eight|1942-1947 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/> [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]]/[[Ford Six and Eight|1942-1947 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Speed Wagon 19B Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>'''Heavy Duty Dual Rear Wheel Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/> [[1941 Ford#1941|1941 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]/[[Ford Six and Eight|1942-1947 Ford V8 1½-Ton Conventional Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[REO Speed Wagon|1941-1947 Reo Model 25 Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge WF-32 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker M-Series|1941-1947 Studebaker M-16 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-6/K-7/K-8 Conventional Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Single Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Ford Six and Eight|1941-1947 Ford COE Single Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Single Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Chassis Truck]] <br>'''COE Tandem Axle Chassis Truck (1941-1947):'''<br/>[[Ford Six and Eight|1941-1947 Ford COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Chassis Truck]]<br>'''COE Single Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/>[[Ford Six and Eight|1941-1947 Ford COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Single Axle Semi-Tractor Truck]] <br>'''COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck (1941-1947):'''<br/>[[Ford Six and Eight|1941-1947 Ford COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge T-, V-, W-Series|1941-1947 Dodge COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br>[[International K & KB series|1941-1947 International Harvester K-5/K-6/K-7/K-8 COE Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] | папярэднік = [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet Trucks]] | наступнік = [[Chevrolet Advance Design|1947-1953 Chevrolet Advance Design]] }} [[Chevrolet AK Series]] — гэта лінейка пікапаў, якія прадаваліся пад брэндам [[Chevrolet]] і выпускаліся з 1941 па 1947 год. У іх выкарыстоўвалася платформа GM A, якую выкарыстоўвала і [[Chevrolet Deluxe]]. Серыя AK таксама прадавалася ў крамах [[GMC]]. Асноўным візуальным адрозненнем было тое, што ў Chevrolet былі вертыкальныя рашоткі радыятара, а ў GMC — гарызантальныя, Паўтонная серыя AK даступная ў выглядзе пікапа (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, [[International Harvester|International Harvester Auto Wagon Pickup Truck]], [[Chevrolet Superior|1924 Chevrolet Utility Express Pickup Truck]], [[Chevrolet Superior|1925 Chevrolet Utility Express Pickup Truck]], [[Chevrolet Superior|1926 Chevrolet Utility Express Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AA Capitol|1927 Chevrolet Capitol Closed Cab Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AB National|1928 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AC International|1929 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AD Universal|1930 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AE Independence|1931 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series BA Confederate|1932 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series CA Eagle / Master|1933 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1934 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1935 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1936 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], і [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]]) і грузавіка з кузавам (пасля-Turners horse-drawn bakers van, 1904 Cadillac Model A 6 1/2hp Two-seater/Delivery Van, [[Packard|1925 Packard 333 Panel Truck]], [[Durant Motors|1926 Star Panel Truck]], [[Pontiac|1927 Pontiac Deluxe Panel Delivery]], [[Chevrolet Series AB National|1928 Chevrolet panel delivery]], [[Chevrolet Series AC International|1929 Chevrolet International AC panel delivery]], [[Chevrolet Series AD Universal|1930 Chevrolet Panel Truck]], [[Chevrolet Series AE Independence|1931 Chevrolet Panel Truck]], [[Chevrolet Series BA Confederate|1932 Chevrolet Panel Truck]], [[Chevrolet Series CA Eagle / Master|1933 Chevrolet Panel Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1934 Chevrolet Panel Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1935 Chevrolet Panel Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1936 Chevrolet Panel Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet Panel Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 Chevrolet Panel Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet Panel Truck]], і [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet Panel Truck]]). Мадэлі GMC 1941–1945 гадоў прадаваліся як серыя C і сталі серыяй E у мадэльных гадах 1946 і 1947 гадоў (серыя CC/серыя EC для мадэляў са звычайнай кабінай які ўключае ў сябе medium and heavy-duty dual rear wheel single-axle rigid truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Fageol|1927 Fageol Flyer Model 130 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Rigid Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[REO Speed Wagon|1928-1929 REO Speedwagon 3-Ton 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Rigid Chassis Truck]], [[Chevrolet|1930-1932 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet|1933 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1934 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1935 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1936 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis single axle rigid truck]], і [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]]), medium and heavy-duty dual rear wheel tandem-axle rigid truck (пасля-[[Hendrickson Motor Truck Company|1926 Hendrickson Model SW Closed Cab Tandem Axle Chassis Rigid Truck]], [[Fageol|1927-1929 Fageol 2-Door All-Steel Enclosed Cab Tandem-Axle Rigid Truck]], [[GMC|1930-1933 GMC Model 795 2-Door Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Rigid Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1934 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1935 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1936 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], і [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]]), medium and heavy-duty dual rear wheel single-axle semi-tractor truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Fageol|1927 Fageol Flyer Model 130 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[REO Speed Wagon|1928-1929 REO Speedwagon 3-Ton 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Chevrolet|1930-1932 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet|1933 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1934 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1935 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1936 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis single axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]]), і medium and heavy-duty dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck (пасля-[[Hendrickson Motor Truck Company|1926 Hendrickson Model SW Closed Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Fageol|1927-1929 Fageol 2-Door All-Steel Enclosed Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault TT|Renault TTD6 Tracteur 6 15 tonnes]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1935 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1936 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]]) і серыя CF/серыя EF для мадэляў з кабінай COE які ўключае ў сябе medium and heavy-duty dual rear wheel single-axle rigid truck (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, FWD Model B Chassis Truck, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], і [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]]), medium and heavy-duty dual rear wheel tandem-axle rigid truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], і [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]]), medium and heavy-duty dual rear wheel single-axle semi-tractor truck (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Ballast Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]]), і medium and heavy-duty dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck (пасля-[[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]])). [[Катэгорыя:Аўтамабілі Chevrolet|AK-Series]] [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі 1940-х гадоў]] [[Катэгорыя:Аўтамабілі, прадстаўленыя ў 1941 годзе]] ptvao2r50i2a98xo63mz70l8hoq9m89 0 302541 2673520 2673484 2026-06-11T16:38:26Z ~2026-34417-84 98253 /* */ 2673520 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Chevrolet Advance Design/GMC New Design» | выява = [[Файл:1948 Chevrolet One-Ton Pickup Petersen Automotive Museum.jpg|300пкс]] | вытворца = «[[Chevrolet]]/[[GMC]]» | гады = 1947-1955 | падобныя = '''Advance Design 3100 Pickup Truck (1947-1953):'''<br/> [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Pickup Truck (1948—1950)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Pickup Truck (1951)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-1 Pickup (1952)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Pickup Truck (1953)]]<br/>[[Willys Jeep Truck|1947-1953 Willys Jeep Pickup Truck]]<br/>[[Studebaker 2R/3R|1948-1953 Studebaker 2R5 Pickup Truck]]<br/>[[Dodge B Series|Dodge B-1-B-108 Pickup Truck (1948-1950)]]/[[Dodge B Series|Dodge B-1-B-108 Pickup Truck (1951-1953)]]<br/>[[International Harvester L-Series|International Harvester L-100 Pickup Truck]]/[[International Harvester R-Series|1953 International Harvester R-100 Pickup Truck]]<br/>'''Advance Design 3100 Pickup Truck (1954):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-100 Pickup Truck (1954)]]<br/>[[Willys Jeep Truck|1954 Willys Jeep Pickup Truck]]<br/>[[Studebaker 2R/3R|1954 Studebaker 2R5 Pickup Truck]]<br/>[[Dodge C Series|1954 Dodge C-1 Pilot House Cab Pickup Truck]]<br/>[[International Harvester R-Series|1954 International Harvester R-100 Pickup Truck]]<br/>'''Advance Design 3200 Pickup Truck (1947-1953):'''<br/> [[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-2 Pickup Truck (1948—1950)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-2 Pickup Truck (1951)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-2 Pickup Truck (1952)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 Pickup Truck (1953)]]<br/>[[Willys Jeep Truck|1947-1953 Willys Jeep 1-Ton Pickup Truck]]<br/>[[Studebaker 2R/3R|1948-1953 Studebaker 2R15 Pickup Truck]]<br/>[[Dodge B Series|Dodge B-2 Pickup Truck (1948-1950)]]/[[Dodge B Series|Dodge B-2 Pickup Truck (1951-1953)]]<br/>[[International Harvester L-Series|International Harvester L-120 Pickup Truck]]/[[International Harvester R-Series|1953 International Harvester R-120 Pickup Truck]]<br/>'''Advance Design 3200 Pickup Truck (1954):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 Pickup Truck (1954)]]<br/>[[Willys Jeep Truck|1954 Willys Jeep 1-Ton Pickup Truck]]<br/>[[Studebaker 2R/3R|1954 Studebaker 2R15 Pickup Truck]]<br/>[[Dodge C Series|1954 Dodge C-2 Pilot House Cab Pickup Truck]]<br/>[[International Harvester R-Series|1954 International Harvester R-120 Pickup Truck]]<br/> '''Advance Design 3600 Single Rear Wheel Chassis Cab (1947-1953):'''<br/>[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-2 Single Rear Wheel Chassis Cab Truck (1948—1950)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-2 Single Rear Wheel Chassis Cab Truck (1951)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-2 Single Rear Wheel Chassis Cab (1952)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 Single Rear Wheel Chassis Cab (1953)]]<br/>[[Willys Jeep Truck|1947-1953 Willys Jeep 1-Ton Single Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[Studebaker 2R/3R|1948-1953 Studebaker 2R15 Single Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[Dodge B Series|Dodge B-2 Single Rear Wheel Chassis Cab (1948-1950)]]/[[Dodge B Series|Dodge B-2 Single Rear Wheel Chassis Cab (1951-1953)]]<br/>[[International Harvester L-Series|International Harvester L-120 Single Rear Wheel Chassis Cab]]/[[International Harvester R-Series|1953 International Harvester R-120 Single Rear Wheel Chassis Cab]]<br/> '''Advance Design 3600 Single Rear Wheel Chassis Cab (1954):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 Single Rear Wheel Chassis Cab Truck (1954)]]<br/>[[Willys Jeep Truck|1954 Willys Jeep Truck Single Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[Studebaker 2R/3R|1954 Studebaker 2R15 Single Rear Wheel Chassis Cab Truck]]<br/>[[Dodge C Series|1954 Dodge C-2 Pilot House Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester R-Series|1954 International Harvester R-120 Single Rear Wheel Chassis Cab Truck]]<br/>'''Advance Design 3600 Dual Rear Wheel Chassis Cab (1947-1953):'''<br/>[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-3 Dual Rear Wheel Chassis Cab Truck (1948—1950)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-3 Dual Rear Wheel Chassis Cab Truck (1951)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-3 Dual Rear Wheel Chassis Cab (1952)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 Dual Rear Wheel Chassis Cab (1953)]]<br/>[[Willys Jeep Truck|1947-1953 Willys Jeep 1-Ton Dual Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[Studebaker 2R/3R|1948-1953 Studebaker 2R15 Dual Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[Dodge B Series|Dodge B-2 Dual Rear Wheel Chassis Cab (1948-1950)]]/[[Dodge B Series|Dodge B-2 Dual Rear Wheel Chassis Cab (1951-1953)]]<br/>[[International Harvester L-Series|International Harvester L-120 Dual Rear Wheel Chassis Cab]]/[[International Harvester R-Series|1953 International Harvester R-120 Dual Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>'''Advance Design 3600 Dual Rear Wheel Chassis Cab (1954):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-250 Dual Rear Wheel Chassis Cab Truck (1954)]]<br/>[[Willys Jeep Truck|1954 Willys Jeep Truck Dual Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[Studebaker 2R/3R|1954 Studebaker 2R15 Dual Rear Wheel Chassis Cab Truck]]<br/>[[Dodge C Series|1954 Dodge C-2 Pilot House Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester R-Series|1954 International Harvester R-120 Dual Rear Wheel Chassis Cab Truck]]<br/> '''Advance Design 3800 Single Rear Wheel Chassis Cab (1947-1953):'''<br/>[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-3 Single Rear Wheel Chassis Cab Truck (1948—1950)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-3 Single Rear Wheel Chassis Cab Truck (1951)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-3 Single Rear Wheel Chassis Cab (1952)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Single Rear Wheel Chassis Cab (1953)]]<br/>[[Willys Jeep Truck|1947-1953 Willys Jeep Truck Single Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[Studebaker 2R/3R|1948-1953 Studebaker R15 Single Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[Dodge B Series|Dodge B-3 Single Rear Wheel Chassis Cab (1948-1950)]]/[[Dodge B Series|Dodge B-3 Single Rear Wheel Chassis Cab (1951-1953)]]<br/>[[International Harvester L-Series|International Harvester L-130 Single Rear Wheel Chassis Cab]]/[[International Harvester R-Series|1953 International Harvester R-130 Single Rear Wheel Chassis Cab]]<br/> '''Advance Design 3800 Single Rear Wheel Chassis Cab (1954):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Single Rear Wheel Chassis Cab Truck (1954)]]<br/>[[Willys Jeep Truck|1954 Willys Jeep Truck Single Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[Studebaker 2R/3R|1954 Studebaker 2R15 Single Rear Wheel Chassis Cab Truck]]<br/>[[Dodge C Series|1954 Dodge C-3 Pilot House Cab Single Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester R-Series|1954 International Harvester R-130 Single Rear Wheel Chassis Cab Truck]]<br/>'''Advance Design 3800 Dual Rear Wheel Chassis Cab (1947-1953):'''<br/>[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 Dual Rear Wheel Chassis Cab Truck (1948—1950)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 Dual Rear Wheel Chassis Cab Truck (1951)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 Dual Rear Wheel Chassis Cab (1952)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dual Rear Wheel Chassis Cab (1953)]]<br/>[[Willys Jeep Truck|1947-1953 Willys Jeep Truck Dual Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[Studebaker 2R/3R|1948-1953 Studebaker 2R15 Dual Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[Dodge B Series|Dodge B1-D Dual Rear Wheel Chassis Cab (1948-1950)]]/[[Dodge B Series|Dodge B3GA Dual Rear Wheel Chassis Cab (1951-1953)]]<br/>[[International Harvester L-Series|International Harvester L-130 Dual Rear Wheel Chassis Cab]]/[[International Harvester R-Series|1953 International Harvester R-130 Dual Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>'''Advance Design 3800 Dual Rear Wheel Chassis Cab (1954):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dual Rear Wheel Chassis Cab Truck (1954)]]<br/>[[Willys Jeep Truck|1954 Willys Jeep Truck Dual Rear Wheel Chassis Cab]]<br/>[[Studebaker 2R/3R|1954 Studebaker R15 Dual Rear Wheel Chassis Cab Truck]]<br/>[[Dodge C Series|1954 Dodge C-3-D Pilot House Cab Dual Rear Wheel Chassis Truck]]<br/>[[International Harvester R-Series|1954 International Harvester R-130 Dual Rear Wheel Chassis Cab Truck]]<br/> '''Advance Design 3800 Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1947-1953):'''<br/>[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 School Bus Chassis (1948—1950)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1951)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-4 Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1952)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1953)]]<br/>[[Willys Jeep Truck|1947-1953 Willys Jeep Truck Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Studebaker 2R/3R|1948-1953 Studebaker 2R15 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Dodge B Series|Dodge B1-D Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1948-1950)]]/[[Dodge B Series|Dodge B3GA Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1951-1953)]]<br/>[[International Harvester L-Series|International Harvester L-130 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]/[[International Harvester R-Series|1953 International Harvester R-130 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>'''Advance Design 3800 Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1954):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-350 Dual Rear Wheel School Bus Chassis (1954)]]<br/>[[Willys Jeep Truck|1954 Willys Jeep Truck Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Studebaker 2R/3R|1954 Studebaker R15 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[Dodge C Series|1954 Dodge C-3-D Pilot House Cab Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>[[International Harvester R-Series|1954 International Harvester R-130 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]<br/>'''Advance Design COE Tandem-Axle Rigid Truck (1947-1953):'''<br/>[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford COE Tandem-Axle Rigid Truck (1948-1950)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford COE Tandem-Axle Rigid Truck (1951)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford COE Tandem-Axle Rigid Truck (1952)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford COE Tandem-Axle Rigid Truck (1953)]]<br/>[[Dodge B Series|1948-1950 Dodge COE Tandem-Axle Rigid Truck]]/[[Dodge B Series|1951-1953 Dodge COE Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/>[[International Harvester L-Series|International Harvester L-150/L-160/L-170/L-180 COE Tandem-Axle Rigid Truck]]/[[International Harvester R-Series|1953 International Harvester R-150/R-160/R-170/R-180 COE Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/> '''Advance Design COE Tandem-Axle Rigid Truck (1954):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford COE Tandem-Axle Rigid Truck (1954)]]<br/>[[Dodge C Series|1954 Dodge COE Pilot House Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/>[[International Harvester R-Series|1954 International Harvester R-150/R-160/R-170/R-180 COE Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/> '''Advance Design COE Single-Axle Rigid Truck (1947-1953):'''<br/>[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford COE Single-Axle Rigid Truck (1948-1950)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford COE Single-Axle Rigid Truck (1951)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford COE Single-Axle Rigid Truck (1952)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford COE Single-Axle Rigid Truck (1953)]]<br/>[[Dodge B Series|1948-1950 Dodge COE Single-Axle Rigid Truck]]/[[Dodge B Series|1951-1953 Dodge COE Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[International Harvester L-Series|International Harvester L-150/L-160/L-170/L-180 COE Single-Axle Rigid Truck]]/[[International Harvester R-Series|1953 International Harvester R-150/R-160/R-170/R-180 COE Single-Axle Rigid Truck]] <br/> '''Advance Design COE Single-Axle Rigid Truck (1954):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford COE Single-Axle Rigid Truck (1954)]]<br/>[[Dodge C Series|1954 Dodge COE Pilot House Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[International Harvester R-Series|1954 International Harvester R-150/R-160/R-170/R-180 COE Single-Axle Rigid Truck]]<br/>'''Advance Design COE Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1947-1953):'''<br/>[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford COE Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1948-1950)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford COE Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1951)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford COE Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1952)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford COE Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1953)]]<br/>[[Dodge B Series|1948-1950 Dodge COE Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]/[[Dodge B Series|1951-1953 Dodge COE Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester L-Series|International Harvester L-150/L-160/L-170/L-180 COE Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]/[[International Harvester R-Series|1953 International Harvester R-150/R-160/R-170/R-180 COE Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]] <br/> '''Advance Design COE Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1954):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford COE Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1954)]]<br/>[[Dodge C Series|1954 Dodge COE Pilot House Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester R-Series|1954 International Harvester R-150/R-160/R-170/R-180 COE Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/> '''Advance Design COE Single-Axle Semi-Tractor Truck (1947-1953):'''<br/>[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford COE Single-Axle Semi-Tractor Truck (1948-1950)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford COE Single-Axle Semi-Tractor Truck (1951)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford COE Single-Axle Semi-Tractor Truck (1952)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford COE Single-Axle Semi-Tractor Truck (1953)]]<br/>[[Dodge B Series|1948-1950 Dodge COE Single-Axle Semi-Tractor Truck]]/[[Dodge B Series|1951-1953 Dodge COE Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester L-Series|International Harvester L-150/L-160/L-170/L-180 COE Single-Axle Semi-Tractor Truck]]/[[International Harvester R-Series|1953 International Harvester R-150/R-160/R-170/R-180 COE Single-Axle Semi-Tractor Truck]] <br/> '''Advance Design COE Single-Axle Semi-Tractor Truck (1954):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford COE Single-Axle Semi-Tractor Truck (1954)]]<br/>[[Dodge C Series|1954 Dodge COE Pilot House Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester R-Series|1954 International Harvester R-150/R-160/R-170/R-180 COE Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/> '''Advance Design Conventional Cab Medium and Heavy-Duty Single-Axle Rigid Truck (1947-1953):'''<br/>[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-5/F-6/F-7/F-8 Conventional Cab Single-Axle Rigid Truck (1948-1950)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-5/F-6/F-7/F-8 Conventional Cab Single-Axle Rigid Truck (1951)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-5/F-6/F-7/F-8 Conventional Cab Single-Axle Rigid Truck (1952)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-500/F-600/F-700/F-800/F-900/F-1000 Conventional Cab Single-Axle Rigid Truck (1953)]]<br/>[[Dodge B Series|1948-1950 Dodge Job-Rated Conventional Cab Single-Axle Rigid Truck]]/[[Dodge B Series|1951-1953 Dodge Job-Rated Conventional Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Studebaker 2R/3R|1948-1953 Studebaker 2R16 Conventional Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Nash Haul Thrift|1947-1953 Nash Haul Thrift Single-Axle Rigid Truck]]<br/> [[REO Speed Wagon|1948-1950 Reo Model 23 Single Axle Rigid Truck]]/[[Diamond T|1951-1953 Diamond T Model 323 Single-Axle Rigid Truck]] <br/>[[International Harvester L-Series|International Harvester L-150/L-160/L-170/L-180 Conventional Cab Single-Axle Rigid Truck]]/[[International Harvester R-Series|1953 International Harvester R-150/R-160/R-170/R-180 Conventional Cab Single-Axle Rigid Truck]] <br/> '''Advance Design Conventional Cab Medium and Heavy-Duty Single-Axle Rigid Truck (1954):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-500/F-600/F-700/F-800/F-900/F-1000 Conventional Cab Single-Axle Rigid Truck (1954)]]<br/>[[Studebaker 2R/3R|1954 Studebaker 2R16 Conventional Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Nash Haul Thrift|1954 Nash Haul Thrift Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Dodge C Series|1954 Dodge Job-Rated Pilot House Conventional Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Diamond T|1954 Diamond T Model 323 Single Axle Rigid Truck]]<br/>[[International Harvester R-Series|1954 International Harvester R-150/R-160/R-170/R-180 Conventional Cab Single-Axle Rigid Truck]]<br/> '''Advance Design Conventional Cab Medium and Heavy-Duty Tandem-Axle Rigid Truck (1947-1953):'''<br/>[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-5/F-6/F-7/F-8 Conventional Cab Tandem-Axle Rigid Truck (1948-1950)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-5/F-6/F-7/F-8 Conventional Cab Tandem-Axle Rigid Truck (1951)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-5/F-6/F-7/F-8 Conventional Cab Tandem-Axle Rigid Truck (1952)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-500/F-600/F-700/F-800/F-900/F-1000 Conventional Cab Tandem-Axle Rigid Truck (1953)]]<br/>[[Dodge B Series|1948-1950 Dodge Job-Rated Conventional Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]/[[Dodge B Series|1951-1953 Dodge Job-Rated Conventional Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/> [[REO Speed Wagon|1948-1950 Reo Model 50 Tandem Axle Rigid Truck]]/[[Diamond T|1951-1953 Diamond T Model 353 Tandem-Axle Rigid Truck]] <br/>[[Studebaker 2R/3R|1948-1953 Studebaker 2R16 Conventional Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Nash Haul Thrift|1954 Nash Haul Thrift Single-Axle Rigid Truck]]<br/>[[International Harvester L-Series|International Harvester L-150/L-160/L-170/L-180 Conventional Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]/[[International Harvester R-Series|1953 International Harvester R-150/R-160/R-170/R-180 Conventional Cab Tandem-Axle Rigid Truck]] <br/> '''Advance Design Conventional Cab Medium and Heavy-Duty Tandem-Axle Rigid Truck (1954):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-500/F-600/F-700/F-800/F-900/F-1000 Conventional Cab Tandem-Axle Rigid Truck (1954)]]<br/>[[Studebaker 2R/3R|1954 Studebaker 2R16 Conventional Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/>[[Dodge C Series|1954 Dodge Job-Rated Pilot House Conventional Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/>[[REO Gold Comet|1954 Reo 226 Tandem Axle Rigid Truck]]<br/>[[International Harvester R-Series|1954 International Harvester R-150/R-160/R-170/R-180 Conventional Cab Tandem-Axle Rigid Truck]]<br/>'''Advance Design Conventional Cab Medium and Heavy-Duty Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1947-1953):'''<br/>[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-5/F-6/F-7/F-8 Conventional Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1948-1950)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-5/F-6/F-7/F-8 Conventional Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1951)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-5/F-6/F-7/F-8 Conventional Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1952)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-500/F-600/F-700/F-800/F-900/F-1000 Conventional Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1953)]]<br/>[[Studebaker 2R/3R|1948-1953 Studebaker 2R16 Conventional Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge B Series|1948-1950 Dodge Job-Rated Conventional Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]/[[Dodge B Series|1951-1953 Dodge Job-Rated Conventional Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/> [[REO Speed Wagon|1948-1950 Reo Model 50 Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]/[[Diamond T|1951-1953 Diamond T Model 353 Tandem Axle Semi-Tractor Truck]] <br/>[[International Harvester L-Series|International Harvester L-150/L-160/L-170/L-180 Conventional Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]/[[International Harvester R-Series|1953 International Harvester R-150/R-160/R-170/R-180 Conventional Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]] <br/> '''Advance Design Conventional Cab Medium and Heavy-Duty Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1954):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-500/F-600/F-700/F-800/F-900/F-1000 Conventional Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck (1954)]]<br/>[[Studebaker 2R/3R|1954 Studebaker 2R16 Conventional Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge C Series|1954 Dodge Job-Rated Pilot House Conventional Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/> [[Diamond T|1954 Diamond T Model 353 Tandem Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester R-Series|1954 International Harvester R-150/R-160/R-170/R-180 Conventional Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/> '''Advance Design Conventional Cab Medium and Heavy-Duty Single-Axle Semi-Tractor Truck (1947-1953):'''<br/>[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-5/F-6/F-7/F-8 Conventional Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1948-1950)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-5/F-6/F-7/F-8 Conventional Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1951)]]/[[Ford F-Series#Першае пакаленне (1948–1952)|Ford F-5/F-6/F-7/F-8 Conventional Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1952)]]/[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-500/F-600/F-700/F-800/F-900/F-1000 Conventional Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1953)]]<br/>[[Dodge B Series|1948-1950 Dodge Job-Rated Conventional Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]/[[Dodge B Series|1951-1953 Dodge Job-Rated Conventional Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Studebaker 2R/3R|1948-1953 Studebaker 2R16 Conventional Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]] <br/>[[REO Speed Wagon|1948-1950 Reo Model 23 Single Axle Semi-Tractor Truck]]/[[Diamond T|1951-1953 Diamond T Model 520 Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Nash Haul Thrift|1947-1953 Nash Haul Thrift Single-Axle Semi-Tractor Truck]] <br/>[[International Harvester L-Series|International Harvester L-150/L-160/L-170/L-180 Conventional Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]/[[International Harvester R-Series|1953 International Harvester R-150/R-160/R-170/R-180 Conventional Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]] <br/> '''Advance Design Conventional Cab Medium and Heavy-Duty Single-Axle Semi-Tractor Truck (1954):'''<br/>[[Ford F-Series#Другое пакаленне (1953–1956)|Ford F-500/F-600/F-700/F-800/F-900/F-1000 Conventional Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck (1954)]]<br/>[[Studebaker 2R/3R|1954 Studebaker 2R16 Conventional Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Dodge C Series|1954 Dodge Job-Rated Pilot House Conventional Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Diamond T|1954 Diamond T Model 520 Single Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[International Harvester R-Series|1954 International Harvester R-150/R-160/R-170/R-180 Conventional Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Nash Haul Thrift|1954 Nash Haul Thrift Single-Axle Semi-Tractor Truck]] | папярэднік = [[Chevrolet AK Series]] | наступнік = [[Chevrolet Task Force|1955-1956 Chevrolet Task Force]] }} '''Chevrolet Advance-Design''' — гэта серыя лёгкіх (3100-кароткая платформа (пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, [[International Harvester|International Harvester Auto Wagon Pickup Truck]], [[Chevrolet Superior|1924 Chevrolet Utility Express Pickup Truck]], [[Chevrolet Superior|1925 Chevrolet Utility Express Pickup Truck]], [[Chevrolet Superior|1926 Chevrolet Utility Express Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AA Capitol|1927 Chevrolet Capitol Closed Cab Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AB National|1928 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AC International|1929 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AD Universal|1930 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AE Independence|1931 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series BA Confederate|1932 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series CA Eagle / Master|1933 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1934 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1935 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1936 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet Closed Cab Short-Bed Pickup Truck]], і [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Short-Bed Pickup Truck]]) і 3200-доўгая платформа; пасля-Hansen Light Duty Express Wagon, [[International Harvester|International Harvester Auto Wagon Pickup Truck]], [[Chevrolet Superior|1924 Chevrolet Utility Express Pickup Truck]], [[Chevrolet Superior|1925 Chevrolet Utility Express Pickup Truck]], [[Chevrolet Superior|1926 Chevrolet Utility Express Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AA Capitol|1927 Chevrolet Capitol Closed Cab Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AB National|1928 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AC International|1929 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AD Universal|1930 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series AE Independence|1931 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series BA Confederate|1932 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Series CA Eagle / Master|1933 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1934 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1935 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1936 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet Closed Cab Long-Bed Pickup Truck]], і [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Long-Bed Pickup Truck]]) і сярэдніх грузавікоў (3600 Dual Rear Wheel Chassis Cab (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Fageol|1927 Fageol Flyer Model 130 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Rigid Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[REO Speed Wagon|1928-1929 REO Speedwagon 3-Ton 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Rigid Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Chevrolet|1930-1932 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet|1933 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1934 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1935 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1936 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 Chevrolet Master Utility 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet Heavy-Duty Dual Rear Wheel Chassis With Cab]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet Heavy-Duty Dual Rear Wheel Chassis With Cab]], і [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty Dual Rear Wheel Chassis With Cab]]), Advance Design Medium and Heavy Duty Conventional Cab Single Axle Semi Tractor Trucks (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Mack Senior|1912-1915 Mack Senior All-Steel Windshield Open Cab Single Axle Semi-Tractor Truck with doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Single Axle Semi-Tractor Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Fageol|1927 Fageol Flyer Model 130 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[REO Speed Wagon|1928-1929 REO Speedwagon 3-Ton 2-Door All-Steel Enclosed Cab Dual Rear Wheel Single Axle Semi-Tractor Truck]], [[Chevrolet|1930-1932 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet|1933 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1934 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1935 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1936 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis single axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet 2-Ton Conventional 2-door regular cab dual rear wheel single axle semi-tractor truck]]), Advance Design Medium and Heavy Duty Conventional Cab Tandem-Axle Semi Tractor Trucks (пасля-[[Hendrickson Motor Truck Company|1926 Hendrickson Model SW Closed Cab Tandem Axle Semi-Tractor Truck]], [[Fageol|1927-1929 Fageol 2-Door All-Steel Enclosed Cab Tandem-Axle Semi-Tractor Truck]], [[Renault TT|Renault TTD6 Tracteur 6 15 tonnes]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1935 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1936 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet 2-Ton Conventional 2-door regular cab dual rear wheel tandem-axle semi-tractor truck]]), Advance Design Medium and Heavy Duty Conventional Cab Single Axle Rigid Trucks (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Fageol|1927 Fageol Flyer Model 130 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Rigid Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[REO Speed Wagon|1928-1929 REO Speedwagon 3-Ton 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Dual Rear Wheel Rigid Chassis Truck]], [[Chevrolet|1930-1932 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet|1933 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1934 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1935 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1936 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis single axle rigid truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]], і [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet 2-Ton Conventional 2-door regular cab dual rear wheel single axle chassis rigid truck]]), Advance Design Medium and Heavy Duty Conventional Cab Tandem-Axle Rigid Trucks (пасля-[[Hendrickson Motor Truck Company|1926 Hendrickson Model SW Closed Cab Tandem Axle Chassis Rigid Truck]], [[Fageol|1927-1929 Fageol 2-Door All-Steel Enclosed Cab Tandem-Axle Rigid Truck]], [[GMC|1930-1933 GMC Model 795 2-Door Closed Cab Dual Rear Wheel Tandem Axle Rigid Truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1934 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1935 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1936 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet 2-Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]], і [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet 2-Ton Conventional 2-door regular cab dual rear wheel tandem-axle chassis rigid truck]]), Advance Design Medium-Duty School Bus Chassis (пасля-[[Brockway Motor Truck Company|Brockway T School Bus Chassis (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton School Bus Chassis]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton School Bus Chassis]], [[Fageol|1927 Fageol Flyer Model 130 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]], [[REO Speed Wagon|1928-1929 REO Speedwagon 3-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]], [[Chevrolet|1930-1932 Chevrolet 2-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]], [[Chevrolet|1933 Chevrolet 2-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1934 Chevrolet 2-Ton School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1935 Chevrolet 2-Ton School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1936 Chevrolet 2-Ton School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet 2-Ton School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 Chevrolet 2-Ton School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet 2-Ton School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet 2-Ton School Bus Chassis]], і [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty Conventional School Bus Chassis]]), Advance Design COE Single Axle Rigid Chassis Trucks (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, FWD Model B Chassis Truck, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Steam Lorry]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]], і [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle rigid chassis truck]]), Advance Design COE Tandem Axle Rigid Chassis Trucks (пасля-[[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Tandem-Axle Steam Lorry]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]], і [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab tandem-axle rigid chassis truck]]), Advance Design COE Single Axle Semi-Tractor Trucks (пасля-Horse Drawn Case #1 Portable Steam Engine with a tow hitch attached on the back, Garrett and Sons 4CD Traction Engine, [[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Single-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab single-axle semi-tractor truck]]), Advance Design COE Tandem Axle Semi-Tractor Trucks (пасля-[[Sentinel Waggon Works|1926-1927 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1928-1929 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1930-1933 Sentinel Waggon DG4 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Sentinel Waggon Works|1934-1936 Sentinel S4 Tandem-Axle Fifth Wheel Tractor]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet Montpelier COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1938 GMC F-Series COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]], і [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty COE 2-door regular cab tandem-axle semi-tractor truck]]), 3800 Dual Rear Wheel School Bus Chassis (пасля-[[Brockway Motor Truck Company|Brockway T School Bus Chassis (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton School Bus Chassis]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton School Bus Chassis]], [[Fageol|1927 Fageol Flyer Model 130 Dual Rear Wheel School Bus Chassis]], [[REO Speed Wagon|1928-1929 REO Speedwagon 3-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]], [[Chevrolet|1930-1932 Chevrolet 1.5-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]], [[Chevrolet|1933 Chevrolet 1.5-Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1934 Chevrolet 1.5 Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1935 Chevrolet 1.5 Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1936 Chevrolet 1.5 Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1937 Chevrolet 1.5 Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master|1938 Chevrolet 1.5 Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1939 Chevrolet 1.5 Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]], [[Chevrolet Master#Грузавікі і аўтобусы|1940 Chevrolet 1.5 Ton Dual Rear Wheel School Bus Chassis]], і [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty Dual Rear Wheel School Bus Chassis]]), і 3800 Dual Rear Wheel Chassis Cab (пасля-Hansen Horse Drawn Winona Freight Wagon, [[Packard|1905-1919 Packard 3-Ton Truck Chassis with Enclosed Cab and Doors]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|Brockway T 2-Door Regular Cab Chassis Truck (1920-1924)]], [[Brockway Motor Truck Company|1925 Brockway Model K2 1/2 to 3 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Brockway Motor Truck Company|1926 Brockway Model R 3 1/2 - 4 Ton 2-Door Standard Closed Cab Chassis Truck]], [[Fageol|1927 Fageol Flyer Model 130 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Rigid Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[REO Speed Wagon|1928-1929 REO Speedwagon 3-Ton 2-Door All-Steel Enclosed Cab Single-Axle Rigid Dual Rear Wheel Chassis Truck]], [[Chevrolet|1930-1932 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet|1933 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master|1934 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master|1935 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master|1936 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master|1937 Chevrolet 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master|1938 Chevrolet Master Utility 1½ Ton 2-door standard enclosed cab dual rear wheel chassis truck]], [[Chevrolet Master|1939 Chevrolet Heavy-Duty Dual Rear Wheel Chassis With Cab]], [[Chevrolet Master|1940 Chevrolet Heavy-Duty Dual Rear Wheel Chassis With Cab]], і [[Chevrolet AK Series|1941-1947 Chevrolet Heavy-Duty Dual Rear Wheel Chassis With Cab]])) кампаніі [[Chevrolet]], іх першы буйны перапрацаваны дызайн пасля Другой сусветнай вайны. Яго аналагам у [[GMC]] быў '''GMC New Design'''. Ён рэкламаваўся як больш буйны, мацнейшы і больш элегантны дызайн у параўнанні з ранейшай [[Chevrolet AK Series|Серыя AK]]. Упершыню даступныя 28 чэрвеня 1947 года, гэтыя грузавікі прадаваліся з рознымі нязначнымі зменамі на працягу многіх гадоў да 25 сакавіка 1955 года, калі грузавікі [[Chevrolet Task-Force|Серыя Task Force]] замянілі мадэль Advance-Design. [[Катэгорыя:Аўтамабілі Chevrolet|Advance Design]] [[Катэгорыя:Грузавыя аўтамабілі]] 88bfgkeeo3h4q2jl7vsomo60i39elrs 0 302699 2673518 2673223 2026-06-11T16:37:17Z ~2026-34417-84 98253 2673518 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль | назва = «Citroën C4 і C6» | выява = [[Файл:Citroën C.6 de Saint-Python.JPG|300пкс]] | вытворца = «[[Citroën]]» | гады = 1928–1932 | папярэднік = [[Citroën Type A]]<br>[[Citroën Type B10|Citroën Type B14]] | наступнік = [[Citroën Traction Avant]]<br>[[Citroën U23|Citroën Type 23]] (commercial models) | падобныя = '''C4 F Berline Luxe:'''<br/>[[Mathis Type QM|Mathis Type QM 4-Door Berline]]<br />[[Berliet|1930-1931 Berliet Type VIL Berline]]<br/>[[Renault Monasix|Renault Monasix Berline]]<br/>'''C4 F Familiale:'''<br/>[[Mathis Type QM|Mathis Type QM Familiale 6 glaces]]<br />[[Fiat 514|Fiat 514 4-Door Berline]]<br/>[[Renault Monasix|Renault KZ4 Limousine]]<br/>'''C4 F Camionette:'''<br/>[[Fiat 514|Fiat 514 Camioncino]]<br/>[[Renault Monasix|Renault Monasix Camionette]]<br/>'''C4 F Fourgonnette:'''<br/>[[Fiat 514|Fiat 514 Fourgonnette]]<br/>[[Renault Monasix|Renault Monasix Fourgonnette]]<br/>'''C4 F Dual Rear Wheel Châssis Cabine:'''<br/>[[Renault Monasix|Renault Type SZ 15 hp Dual Rear Wheel Châssis Cabine]]<br/>[[Polski Fiat 621|Fiat 621 Closed Cab Chassis Truck]]<br/>'''C4 F Dual Rear Wheel Single-Axle Semi-Tractor Truck:'''<br/>[[Renault Monasix|Renault Type SZ 15 hp Dual Rear Wheel Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Polski Fiat 621|Fiat 621 Closed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>'''C6 F Berline Luxe (1929-1931):'''<br/>[[Panhard & Levassor 12CV|1929-1931 Panhard & Levassor Type X63 Berline]]<br/>[[Hotchkiss|1929-1931 Hotchkiss AM2 Berline]]<br/>[[Avions Voisin|1930-1931 Avions Voisin C14 Berline]]<br/>'''C6 Limousine (1929-1931):'''<br/>[[Talbot|1929-1931 Talbot M67 limousine familiale]]<br/>[[Peugeot Type 183|Peugeot 183 12 Six limousine]]<br/>[[Renault Type KZ|1930-1932 Renault Type KZ 5 Limousine]]<br/>'''C6 Dual Rear Wheel Châssis Cabine (1929-1931):'''<br/>[[Renault Monasix|Renault Type SZ 15 hp Dual Rear Wheel Châssis Cabine]]<br/>[[Polski Fiat 621|Fiat 621 Closed Cab Chassis Truck]]<br/>'''C6 Dual Rear Wheel Single-Axle Semi-Tractor (1929-1931):'''<br/>[[Renault Monasix|Renault Type SZ 15 hp Dual Rear Wheel Single-Axle Semi-Tractor Truck]]<br/>[[Polski Fiat 621|Fiat 621 Closed Cab Single-Axle Semi-Tractor Truck]] }} Мадэлі '''Citroën C4 і C6''' былі распрацаваны для замены сямейных аўтамабіляў [[Citroën Type A]] 10 к.с. і Citroën Type B. Казалі, што стыль гэтых дзвюх мадэляў быў моцна натхнёны амерыканскімі аналагамі таго ж перыяду, аднак у Францыі новую мадэль лічылі менавіта новай. Традыцыйныя стылі рашотак радыятара папярэдніх мадэляў Citroën былі адкінуты, і была выкарыстана больш гладкая, плоская рашотка. Існавала мноства варыянтаў тыпаў кузава, у тым ліку асабліва папулярная камерцыйная лінейка. Гэтыя шыльды пазней выкарыстоўваліся для Citroën C4 і Citroën C6 у 21 стагоддзі, хоць і класіфікаваліся ў іншы клас. У залежнасці ад якасці мясцовага грамадскага транспарту, Citroen AC4 & AC6 Berline Luxe, Familiale 6 glaces, Coach Coupé, і Doctor’s Coupé таксама можа быць хутчэй і значна зручней, чым выкарыстанне Citroën C6 Série G Bus, Alcyon Racing Bicycle, і Metropolitan Railway A Class 4-4-0T Enclosed Cab Locomotive Carrying Bluebell Railway Carriages No. 387, Аўтамабілі Дастаўка седана і купэ таксама выпускаліся пад індэксам Type AC4 на аснове гэтых аўтамабіляў, але ў рэшце рэшт былі заменены грузавікамі [[Citroën U23|Citroën Type 23]]. [[Катэгорыя:Аўтамабілі Citroën|C4 і C6]] skqooiuti35dq9xvka31crsecnxjyx5 0 302711 2673614 2672342 2026-06-11T23:49:52Z InternetArchiveBot 67502 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2673614 wikitext text/x-wiki {{пісьменьнік}} '''Дар’я Вашкевіч''' (1985, Менск) — беларуская і расейская перакладчыца і празаік. == Жыцьцяпіс == Нарадзілася ў 1985 годзе ў Менску<ref name="unicat">{{Cite web|url=http://unicat.nlb.by/opac/pls/dict.prn_ref?tu=r&tq=v0&name_view=va_aall&a001=BY-SEK-ar8853125&strq=l_siz=20|title=Вашкевіч, Дар'я Аляксандраўна (пісьменніца ; нар. 1985)|website=unicat.nlb.by|access-date=2026-02-09}} </ref>. Вучылася гуманітарным клясе менскай гімназіі № 2, вывучала [[пераклад]] як асобную дысцыпліну<ref name="coral">{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=0LLkEUvsMNQ|title=Дар’я Вашкевіч. Як брытанка Караліна загаманіла па-беларуску|last=Translators & Interpreters of Belarus|date=2018-06-12|access-date=2026-02-09}} </ref>. Бацька спрыяў зацікаўленасьці перакладам, у старэйшых клясах прапаноўваў перакладаць юрыдычныя артыкулы з ангельскай мовы і дасылаў спасылкі на літаратурныя конкурсы<ref name="coral"/><ref name="lim">[[Літаратура і мастацтва]] № [https://web.archive.org/web/20240315040352/https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LIM.zip/2013-43.pdf 43 (4741), 1 лістапада 2013]. — С. 1-2.</ref>. У 2009 годзе скончыла [[Факультэт міжнародных адносін БДУ|факультэт міжнародных адносін]] [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта]] па спецыяльнасці «Міжнароднае права» (2003—2009)<ref name="coral"/>. У 2011 годзе атрымала стыпендыю на навучанне ва [[Унівэрсытэт Уорыка|ўнівэрсытэце Ўорыка]], дзе ў 2012 годзе скончыла магістратуру па спэцыяльнасьці «Літаратурная творчасьць» («Creative Writing»). Падчас навучаньня ў магістратуры наведвала сэмінары па мастацкім перакладзе, а таксама па напісаньні літаратуры для дзяцей і падлеткаў<ref name="coral"/>. Працуе як перакладчыца-фрылянсэр. Станам на 2014—2018 гады, таксама кантрактная перакладчыца (вусны і пісьмовыя пераклады) у прадстаўніцтве ААН (ПРААН) у Беларусі<ref name="coral"/>. Апроч літаратурнай і перакладчыцкай дзейнасьці, мае досьвед ігры ў тэатры. == Творчасьць == === Проза === Піша прозу і дзіцячую літаратуру на беларускай і рейскай мовах. Апавяданьне «Про тюльпаны, шоколад и чужие ноги» апублікавана ў расейскай анталёгіі «Новые писатели» (2010)<ref>Новые писатели / Составитель: Г. Аросев. — М.: ПРОЗАиК, 2010. — ISBN 978-5-91631-090-0 — 608 с.</ref>. З апавяданьнем «Соня» была адной зь пераможцаў першага Міжнароднага літаратурнага конкурсу «Мост дружбы» (2013)<ref name="most">[https://посткомсг.рф/files/pdf/Almanach-Most-Druzhby-1.pdf Литературный альманах = Літаратурны альманах. Вып. 1.] — Минск : Издательский дом «Звязда», 2013. — 344 с. — С. 237—241</ref>. У 2014 годзе ў выдавецтве «[[Галіяфы]]» выйшла яе кніга «Баваўняная дзяўчынка», казка для чытачоў любога ўзросту. Асноўная ідэя твору, што самае галоўнае ў жыцьці — кагосьці любіць. Кніга ілюстравана [[Алена Медзякова|Аленай Медзяковай]].<ref>''Дар’я Дашкевіч''. Баваўняная дзяўчынка. — Менск: Галіяфы, 2014. — 16 с.: іл. — ISBN 978-985-7021-52-9</ref> === Пераклад === Перакладае з ангельскай, гішпанскай, шведзкай і польскай на беларускую і расейску мовы<ref name="coral"/>. Сярод апублікаваных перакладаў на беларускую: * [[Фрэдрык Ліндстрам]] — «Апошні дзень лета»<ref name="coral"/> са шведскай («Тэксты» № 6, 2008). * [[Улін Стыг]] — «Бетон» са швэдзкай («Сучаснае шведскае апавяданне», 2009)<ref name="coral"/>. * [[Сьцюарт Маклін]] — «Мука» (разьдзел з кнігі «Vinyl Café Unplugged»)<ref name="coral"/> з ангельскай. * [[Чарлз Джонсан]] — «Усё пад кантролем»<ref name="coral"/> ([[Макулатура (часопіс)|«Макулатура]]» № 3, 2012). * [[Ніл Гейман]] — «Караліна»<ref name="coral"/> з англійскай (Мн.: Зьміцер Колас, 2016) * [[Хуліа Картасар]] — «Згублены дом»<ref name="coral"/> з гішпанскай. * [[Станіслаў Манюшка]] — лібрэта опэры «Verbum Nobile» (2012)<ref name="coral"/> з польскай. Актыўна ўдзельнічала ў праекце ''Books From Belarus'' для папулярызацыі беларускай літаратуры на міжнародных кніжных кірмашах (у тым ліку ў Франкфурце) і продажу правоў на пераклады беларускіх аўтараў<ref name="coral"/>. З 2010-х да студзеня 2026 году пераклала на рейскую для расейскага выдавецтва «Попурры» творы для дзяцей і пра выхаваньне дзяцей шэрагу аўтараў, у тым ліку Марціна Садомкі, Сюзанны Ізерн, Петра Барцікава, Малгажаты Мазурэк, Агнешкі Вайдыла, Тома Рэдлінга і Росіа Банілья<ref name="labir">{{Cite web|url=http://www.labirint.ru/authors/194345/|title=Дарья Вашкевич|website=Labirint.RU|access-date=2026-02-09}}</ref>. ==== «Караліна» ==== Пераклад дзіцячага трылеру Ніла Гэймана «Караліна» пачала ў 2013 годзе. Паводле сюжэту, дзевяцігадовая дзяўчынка знайшла ў новым доме дзьверы ў іншы сьвет, дзе сустрэла «іншых» бацькоў з гузікамі замест вачэй<ref name="coral"/>. У сваім перакладзе Дар’я Вашкевіч перадала імя галоўнай гераіні Coraline як Караліна, а каб захаваць сюжэтную лінію з памылковым называньнем гераіні суседзямі (яны блыталі Coraline з Caroline) у беларускім тэксьце ўжыла імя Каталіна. Вершы з кнігі пераклала [[Ганна Янкута]], цытаты з «[[Рамэа і Джульета|Рамэа і Джульеты]]» [[Шэксьпір]]у даюцца ў перакладзе [[Кандрат Крапіва|Кандрата Крапівы]]. Кніга выдадзена ў 2016 годзе ў выдавецтве [[Зьміцер Колас|Зьмітра Коласа]] дзякуючы краўдфандынгавай кампаніі, якую дапамагаў арганізоўваць муж. Ілюстрацыі, створаныя Аленай Медзяковай, былі ўзгоднены асабіста зь Нілам Гэйманам<ref name="coral"/>. == Прызнаньне == * Адна зь пераможцаў і фіналістаў [[Конкурс маладога літаратара|Конкурсу маладога літаратара]] ў 2009<ref name="niva">{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/25411|title=Конкурс імя Шэрмана: вынікі|website=Наша Ніва|date=2009-04-12|access-date=2026-02-09}}</ref>, 2010, 2011 (дыплём I-й ступені) гадах * Пераможца міжнароднага конкурсу «Слова.doc» (2009). * Ляўрэатка I Міжнароднага літаратурнага конкурсу маладых літаратараў Саюзнай дзяржавы «Мост дружбы» (2013) з апавяданнем «Соня»{{r|most}}. * Ляўрэатка прэміі «[[Эксьлібрыс (прэмія)|Эксьлібрыс]]» імя Янкі Маўра з кнігай «Баваўняная дзяўчынка» (2013). * Намінантка на прэмію «[[Дэбют (літаратурная прэмія)|Дэбют]]» (2013) з кнігай «Баваўняная дзяўчынка». * Пераможца літаратурнага конкурсу «A-LOVak» у намінацыі «Лепшы пераклад» (2014)<ref name="alovak">{{Cite web|url=https://budzma.org/news/konkurs-a-lovak-yak-ankyeta.html|title=Будзьма беларусамі! » Літаратурны конкурс A-LOVak як анкета|website=budzma.org|access-date=2026-02-09}}</ref> з «Усё пад кантролем» Чарлза Джонсана. == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Вашкевіч, Дар’я}} [[Катэгорыя:Перакладчыкі з гішпанскай мовы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі з польскай мовы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі з ангельскай мовы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі на беларускую мову]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі на расейскую мову]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі з швэдзкай мовы]] 1yye2ox1e1tveglmi3z4rylf5545746 0 302721 2673538 2673471 2026-06-11T18:19:09Z Dymitr 10914 выпраўленьне спасылак 2673538 wikitext text/x-wiki У гэтым артыкуле знаходзяцца склады, заяўленыя на [[чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году]] фэдэрацыямі адпаведных краінаў. Звычайна ў нацыянальных камандах розная колькасьць гульцоў. На афіцыйныя спаборніцтвы гэтая колькасьць абмяжоўваецца. Толькі гульцы, улучаныя ў заяўку, маюць права браць удзел у турніры<ref name="regulations" >{{спасылка|спасылка=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf|загаловак=Regulations – FIFA World Cup 26|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.2026|копія=https://web.archive.org/web/20260406043226/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf|дата копіі=04.2026}}</ref>. Папярэдні сьпіс з 35–55 гульцоў ад кожнай зборнай трэба было надаць у [[ФІФА]] да 11 траўня 2026 году, то бок за месяц да адкрыцьця турніру. ФІФА не публікаваў гэтыя сьпісы. З гэтага папярэдняга сьпісу канчатковы сьпіс зь мінімум 23 і максымум 26 гульцоў (прынамсі тры зь іх мусяць быць брамнікамі) кожная зборная павінна была падаць у ФІФА да 1 чэрвеня, за дзесяць дзён да адкрыцьця турніру<ref>{{спасылка|аўтар=Calixto, Miguel|спасылка=https://www.beinsports.com/en-us/soccer/fifa-world-cup-2026/articles/world-cup-2026-when-are-final-squad-lists-submitted-2026-04-02|загаловак=World Cup 2026 squad deadlines: key dates, rules and final roster submission|выдавецтва=BeIN Sports|дата публікацыі=04.2026|копія=https://web.archive.org/web/20260406053601/https://www.beinsports.com/en-us/soccer/fifa-world-cup-2026/articles/world-cup-2026-when-are-final-squad-lists-submitted-2026-04-02|дата копіі=04.2026}}</ref>. Сьпісы былі апублікаваныя ФІФА ўжо на наступны дзень<ref>{{спасылка|спасылка=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/pdf/SquadLists-English.pdf|загаловак=FIFA World Cup 2026: Squad List|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=06.2026|копія=https://web.archive.org/web/20260602035422/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/pdf/SquadLists-English.pdf|дата копіі=06.2026}}</ref>. Калі футбаліст з заяўленага складу атрымлівае траўму або захварэе да першага матчу сваёй каманды, яго можна замяніць у любы момант за 24 гадзіны перад першым матчам каманды. Камандны лекар і галоўны мэдычны афіцэр ФІФА павінныя пацьвердзіць, што траўма або хвароба сапраўды перашкаджае ўдзелу ў турніры. Замена можа быць зробленая гульцом, які не абавязкова быў у папярэднім сьпісе<ref name="regulations"/>. Пазыцыя кожнага гульца падаецца паводле афіцыйнага сьпісу ФІФА. Клюб пазначаецца той камандай, за якую гулец апошні раз гуляў у афіцыйным матчы перад турнірам. {| class="wikitable" style="text-align:left;" width="80%" |- ! width="12%" | [[#Група A|Група A]] ! width="12%" | [[#Група B|Група B]] ! width="12%" | [[#Група C|Група C]] ! width="12%" | [[#Група D|Група D]] |- |{{Футбол|Чэхія}}<br>{{Футбол|Мэксыка}}<br>{{Футбол|ПАР}}<br>{{Футбол|Рэспубліка Карэя}} |{{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}}<br>{{Футбол|Канада}}<br>{{Футбол|Катар}}<br>{{Футбол|Швайцарыя}} |{{Футбол|Бразылія}}<br>{{Футбол|Гаіці}}<br>{{Футбол|Марока}}<br>{{Футбол|Шатляндыя}} |{{Футбол|Аўстралія}}<br>{{Футбол|Парагвай}}<br>{{Футбол|Турэччына}}<br>{{Футбол|ЗША}} |- ! width="12%" | [[#Група E|Група E]] ! width="12%" | [[#Група F|Група F]] ! width="12%" | [[#Група G|Група G]] ! width="12%" | [[#Група H|Група H]] |- |{{Футбол|Кюрасао}}<br>{{Футбол|Эквадор}}<br>{{Футбол|Нямеччына}}<br>{{Футбол|Кот д’Івуар}} |{{Футбол|Японія}}<br>{{Футбол|Нідэрлянды}}<br>{{Футбол|Швэцыя}}<br>{{Футбол|Туніс}} |{{Футбол|Бэльгія}}<br>{{Футбол|Эгіпет}}<br>{{Футбол|Іран}}<br>{{Футбол|Новая Зэляндыя}} |{{Футбол|Каба-Вэрдэ}}<br>{{Футбол|Саудаўская Арабія}}<br>{{Футбол|Гішпанія}}<br>{{Футбол|Уругвай}} |- ! width="12%" | [[#Група I|Група I]] ! width="12%" | [[#Група J|Група J]] ! width="12%" | [[#Група K|Група K]] ! width="12%" | [[#Група L|Група L]] |- |{{Футбол|Францыя}}<br>{{Футбол|Ірак}}<br>{{Футбол|Нарвэгія}}<br>{{Футбол|Сэнэгал}} |{{Футбол|Альжыр}}<br>{{Футбол|Аргентына}}<br>{{Футбол|Аўстрыя}}<br>{{Футбол|Ярданія}} |{{Футбол|Калюмбія}}<br>{{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга|назва=ДР Конга}}<br>{{Футбол|Партугалія}}<br>{{Футбол|Узбэкістан}} |{{Футбол|Харватыя}}<br>{{Футбол|Ангельшчына}}<br>{{Футбол|Гана}}<br>{{Футбол|Панама}} |} == Група A == ==={{Футбол|Чэхія}}=== Галоўны трэнэр: [[Міраслаў Коўбэк]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Мацей Коварж]]||17.05.2000||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[ПСВ Эйндговэн|ПСВ]] |- |16||[[Індржых Станэк]]||27.04.1996||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Славія Прага|Славія]] |- |23||[[Лукаш Горнічак]]||13.07.2002||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Брага (футбольны клюб)|Брага]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Давід Зіма]]||8.11.2000||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Славія Прага|Славія]] |- |3||[[Томаш Голеш]]||31.03.1993||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Славія Прага|Славія]] |- |4||[[Робін Гранач]]||29.01.2000||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гофэнгайм]] |- |5||[[Уладзімер Цоўфал]]||22.08.1992||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гофэнгайм]] |- |6||[[Шцепан Халаўпэк]]||8.03.2003||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Славія Прага|Славія]] |- |7||[[Ладзіслаў Крэйчы (1999)|Ладзіслаў Крэйчы]]||20.04.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз]] |- |14||[[Давід Юрасэк]]||7.08.2000||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Славія Прага|Славія]] |- |20||[[Яраслаў Зэлены]]||20.08.1992||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Спарта Прага|Спарта]] |- |21||[[Давід Доўдзера]]||31.05.1998||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Славія Прага|Славія]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |8||[[Уладзімер Дарыда]]||8.08.1990||10.04.2001|{{Сьцяг|Чэхія}} [[Градэц Кралавэ (футбольны клюб)|Градэц Кралавэ]] |- |12||[[Лукаш Чэрв]]||10.04.2001||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Вікторыя Пльзень]] |- |17||[[Лукаш Провад]]||23.10.1996||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Славія Прага|Славія]] |- |18||[[Міхал Садзілек]]||31.05.1999||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Славія Прага|Славія]] |- |22||[[Томаш Соўчак]]||27.02.1995||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ўэст Гэм Юнайтэд]] |- |24||[[Аляксандар Сойка]]||2.04.2003||10.04.2001|{{Сьцяг|Чэхія}} [[Вікторыя Пльзень]] |- |25||[[Гуга Сухарак]]||7.06.2008||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Спарта Прага|Спарта]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |9||[[Адам Гложак]]||25.07.2002||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гофэнгайм]] |- |10||[[Патрык Шык]]||24.01.1996||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баер Левэркузэн|Баер]] |- |11||[[Ян Кухта]]||8.01.1997||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Спарта Прага|Спарта]] |- |13||[[Моймір Хыціл]]||29.04.1999||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Славія Прага|Славія]] |- |15||[[Павал Шулц]]||29.12.2000||{{Сьцяг|Францыя}} [[Алімпік Ліён]] |- |19||[[Томаш Хоры]]||26.01.1995||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Славія Прага|Славія]] |- |26||[[Дэніс Вішынскі]]||21.03.2003||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Вікторыя Пльзень]] |} ==={{Футбол|Мэксыка}}=== Галоўны трэнэр: [[Хавіер Агірэ]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Рауль Ранхэль]]||25.02.2000||{{Сьцяг|Мэксыка}} [[Гвадаляхара (футбольны клюб)|Гвадаляхара]] |- |12||[[Карляс Асэвэда Лёпэс|Карляс Асэвэда]]||19.04.1996||{{Сьцяг|Мэксыка}} [[Сантас Лягуна Тарэон|Сантас Лягуна]] |- |13||[[Гільерма Ачоа]]||13.07.1985||{{Сьцяг|Кіпр}} [[АЭЛ Лімасол|АЭЛ]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Хорхэ Эдуарда Санчэс Рамас|Хорхэ Санчэс]]||10.12.1997||{{Сьцяг|Грэцыя}} [[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]] |- |3||[[Сэсар Монтэс]]||24.02.1997||{{Сьцяг|Расея}} [[Лякаматыў Масква|Лякаматыў]] |- |4||[[Эдсан Альварэс]]||24.10.1997||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]] |- |5||[[Хаан Васкес]]||22.10.1998||{{Сьцяг|Італія}} [[Джэноа Генуя|Джэноа]] |- |15||[[Ісраэль Рэес]]||23.05.2000||{{Сьцяг|Мэксыка}} [[Амэрыка Мэхіка|Амэрыка]] |- |20||[[Матэо Чавэс]]||12.05.2004||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[АЗ Алькмаар|Алькмаар]] |- |23||[[Хэсус Гальярда]]||15.08.1994||{{Сьцяг|Мэксыка}} [[Дэпартыва Талюка|Талюка]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |6||[[Эрык Ліра]]||8.05.2000||{{Сьцяг|Мэксыка}} [[Крус Асуль Мэхіка|Крус Асуль]] |- |7||[[Люіс Рома]]||5.06.1995||{{Сьцяг|Мэксыка}} [[Гвадаляхара (футбольны клюб)|Гвадаляхара]] |- |8||[[Альвара Фідальга]]||9.04.1997||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]] |- |17||[[Арбэлін Пінэда]]||24.03.1996||{{Сьцяг|Грэцыя}} [[АЕК Атэны|АЕК]] |- |18||[[Абэд Варгас]]||5.08.2005||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]] |- |19||[[Хільбэрта Рафаэль Мора|Хільбэрта Мора]]||14.10.2008||{{Сьцяг|Мэксыка}} [[Тыхуана (футбольны клюб)|Тыхуана]] |- |24||[[Люіс Хэрарда Чавэс|Люіс Чавэс]]||15.01.1996||{{Сьцяг|Расея}} [[Дынама Масква (футбольны клюб)|Дынама Масква]] |- |26||[[Браян Гут’ерэс]]||17.06.2003||{{Сьцяг|Мэксыка}} [[Гвадаляхара (футбольны клюб)|Гвадаляхара]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |9||[[Рауль Хімэнэс]]||5.05.1991||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Фулгэм (футбольны клюб)|Фулгэм]] |- |10||[[Алексіс Вэга Рохас|Алексіс Вэга]]||25.11.1997||{{Сьцяг|Мэксыка}} [[Дэпартыва Талюка|Талюка]] |- |11||[[Сант’яга Тамас Хімэнэс|Сант’яга Хімэнэс]]||18.04.2001||{{Сьцяг|Італія}} [[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]] |- |14||[[Арманда Гансалес Альба|Арманда Гансалес]]||20.04.2003||{{Сьцяг|Мэксыка}} [[Гвадаляхара (футбольны клюб)|Гвадаляхара]] |- |16||[[Хуліян Кіньёнэс]]||24.03.1997||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Кадысія Хубар|Аль-Кадысія]] |- |21||[[Сэсар Уэрта]]||3.12.2000||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехт]] |- |22||[[Гільерма Мартынэс Аяля|Гільерма Мартынэс]]||15.03.1995||{{Сьцяг|Мэксыка}} [[УНАМ Мэхіка|УНАМ]] |- |25||[[Рабэрта Альварада]]||7.09.1998||{{Сьцяг|Мэксыка}} [[Гвадаляхара (футбольны клюб)|Гвадаляхара]] |} ==={{Футбол|ПАР}}=== Галоўны трэнэр: {{Сьцяг|Бэльгія}} [[Юго Броос]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Ронўэн Ўільямз]]||21.01.1992||{{Сьцяг|ПАР}} [[Мамэладзі Сандаўнз]] |- |16||[[Сыфа Чэйн]]||14.12.1996||{{Сьцяг|ПАР}} [[Арланда Пайрэтс]] |- |22||[[Рыкарда Гос]]||2.04.1994||{{Сьцяг|ПАР}} [[Сывэлеле Блюмфантэйн|Сывэлеле]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Табанг Матулудзі]]||14.01.1999||{{Сьцяг|ПАР}} [[Палакванэ Сіці]] |- |3||[[Хулумані Ндаманэ]]||5.02.2004||{{Сьцяг|ПАР}} [[Мамэладзі Сандаўнз]] |- |6||[[Обры Мадыба]]||22.07.1995||{{Сьцяг|ПАР}} [[Мамэладзі Сандаўнз]] |- |14||[[Мбэкезэлі Мбаказі]]||19.09.2005||{{Сьцяг|ЗША}} [[Чыкага Файр]] |- |18||[[Самукеле Кабіні]]||15.03.2004||{{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Мольдэ (футбольны клюб)|Мольдэ]] |- |19||[[Нкасынаці Сыбісі]]||22.09.1995||{{Сьцяг|ПАР}} [[Арланда Пайрэтс]] |- |20||[[Хуліса Мудаў]]||26.04.1995||{{Сьцяг|ПАР}} [[Мамэладзі Сандаўнз]] |- |21||[[Імэ Окан]]||20.02.2004||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Гановэр-96 (футбольны клюб)|Гановэр-96]] |- |24||[[Алвэту Маханья]]||30.04.2004||{{Сьцяг|ЗША}} [[Філадэлфія Юніян]] |- |26||[[Брэдлі Крос]]||30.01.2001||{{Сьцяг|ПАР}} [[Кайзэр Чыфс Яганэсбург|Кайзэр Чыфс]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |4||[[Тэбога Макаэна (1997)|Тэбога Макаэна]]||24.01.1997||{{Сьцяг|ПАР}} [[Мамэладзі Сандаўнз]] |- |5||[[Талентэ Мбата]]||6.03.2000||{{Сьцяг|ПАР}} [[Арланда Пайрэтс]] |- |11||[[Тэмба Званэ]]||3.08.1989||{{Сьцяг|ПАР}} [[Мамэладзі Сандаўнз]] |- |13||[[Сфэфэлё Сытгал]]||3.03.1999||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Тандэла (футбольны клюб)|Тандэла]] |- |23||[[Джэйдэн Адамз]]||5.05.2001||{{Сьцяг|ПАР}} [[Мамэладзі Сандаўнз]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |7||[[Осўін Аполіс]]||25.08.2001||{{Сьцяг|ПАР}} [[Арланда Пайрэтс]] |- |8||[[Чэпанг Марэмі]]||2.10.2000||{{Сьцяг|ПАР}} [[Арланда Пайрэтс]] |- |9||[[Лайл Фостэр]]||3.09.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Бэрнлі (футбольны клюб)|Бэрнлі]] |- |10||[[Рэлебагіл Мафакенг]]||23.10.2004||{{Сьцяг|ПАР}} [[Арланда Пайрэтс]] |- |12||[[Тапэлё Масэка]]||11.11.2003||{{Сьцяг|Кіпр}} [[АЭЛ Лімасол|АЭЛ]] |- |15||[[Ікраам Рэйнэрз]]||19.12.1995||{{Сьцяг|ПАР}} [[Мамэладзі Сандаўнз]] |- |17||[[Эвідэнс Макгопа]]||5.06.2000||{{Сьцяг|ПАР}} [[Арланда Пайрэтс]] |- |25||[[Камагелё Сэбэлебэле]]||21.07.2002||{{Сьцяг|ПАР}} [[Арланда Пайрэтс]] |} ==={{Футбол|Рэспубліка Карэя}}=== Галоўны трэнэр: [[Хон Мён Бо]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Кім Сын Гю]]||30.09.1990||{{Сьцяг|Японія}} [[Токіё (футбольны клюб)|Токіё]] |- |12||[[Сон Бом Гын]]||15.10.1997||{{Сьцяг|Рэспубліка Карэя}} [[Чонбук Хёндэ Мотарз Чанджу|Чонбук Хёндэ Мотарз]] |- |21||[[Чо Хён У]]||25.09.1991||{{Сьцяг|Рэспубліка Карэя}} [[Ульсан Хёндэ]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Лі Хан Бом]]||17.06.2002||{{Сьцяг|Данія}} [[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]] |- |4||[[Кім Мін Джэ (футбаліст)|Кім Мін Джэ]]||15.11.1996||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |- |5||[[Кім Тэ Хён]]||17.09.2000||{{Сьцяг|Японія}} [[Касіма Антлерз]] |- |13||[[Лі Тэ Сок]]||28.07.2002||{{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Аўстрыя Вена]] |- |14||[[Чо Ві Джэ]]||25.08.2001||{{Сьцяг|Рэспубліка Карэя}} [[Чонбук Хёндэ Мотарз Чанджу|Чонбук Хёндэ Мотарз]] |- |15||[[Кім Мун Хван]]||1.08.1995||{{Сьцяг|Рэспубліка Карэя}} [[Тэджон Хана Сіцізэн]] |- |16||[[Пак Джын Соп (1995)|Пак Джын Соп]]||23.10.1995||{{Сьцяг|Кітай}} [[Чжэцзян Прафэшнл Ханчжоў|Чжэцзян Прафэшнл]] |- |22||[[Соль Ён У]]||5.12.1998||{{Сьцяг|Сэрбія}} [[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]] |- |23||[[Енс Каштрап]]||29.07.2003||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Барусія Мёнхэнглядбах]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |3||[[Лі Кі Хёк]]||7.07.2000||{{Сьцяг|Рэспубліка Карэя}} [[Канвон (футбольны клюб)|Канвон]] |- |6||[[Хван Ін Бом]]||20.09.1996||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]] |- |8||[[Пэк Сын Хо]]||17.03.1997||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Бірмінггэм Сіці]] |- |10||[[Лі Джэ Сон]]||10.08.1992||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]] |- |11||[[Хван Хі Чхан]]||26.01.1996||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз]] |- |17||[[Пэ Чун Хо]]||21.08.2003||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Сток Сіці]] |- |19||[[Лі Ган Ін]]||19.02.2001||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |- |20||[[Ян Хён Чун]]||25.05.2002||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Сэлтык Глазга|Сэлтык]] |- |24||[[Кім Джын Гю (1997)|Кім Джын Гю]]||24.02.1997||{{Сьцяг|Рэспубліка Карэя}} [[Чонбук Хёндэ Мотарз Чанджу|Чонбук Хёндэ Мотарз]] |- |25||[[Ом Джы Сон]]||9.05.2002||{{Сьцяг|Ўэйлз}} [[Сўонсі Сіці]] |- |26||[[Лі Дон Гён]]||20.09.1997||{{Сьцяг|Рэспубліка Карэя}} [[Ульсан Хёндэ]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |7||[[Сон Хын Мін]]||8.07.1992||{{Сьцяг|ЗША}} [[Лос-Анджэлес (футбольны клюб)|Лос-Анджэлес]] |- |9||[[Чо Гю Сон]]||25.01.1998||{{Сьцяг|Данія}} [[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]] |- |18||[[О Хён Гю]]||12.04.2001||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]] |} == Група B == ==={{Футбол|Босьнія і Герцагавіна}}=== Галоўны трэнэр: [[Сяргей Барбараз]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Нікала Васіль]]||2.12.1995||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Санкт-Паўлі Гамбург|Санкт-Паўлі]] |- |12||[[Младэн Юркас]]||7.10.2007||{{Сьцяг|Босьнія і Герцагавіна}} [[Борац Баня-Лука|Борац]] |- |22||[[Марцін Зломісьліч]]||16.08.1998||{{Сьцяг|Харватыя}} [[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Ніхад Муякіч]]||15.04.1998||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Газыянтэп (футбольны клюб)|Газыянтэп]] |- |3||[[Дэніс Хаджыкадуніч]]||9.07.1998||{{Сьцяг|Італія}} [[Сампдорыя Генуя|Сампдорыя]] |- |4||[[Тарык Мухарэмавіч]]||28.02.2003||{{Сьцяг|Італія}} [[Сасуолё (футбольны клюб)|Сасуолё]] |- |5||[[Сэад Калашынац]]||20.06.1993||{{Сьцяг|Італія}} [[Аталянта Бэргама|Аталянта]] |- |7||[[Амар Дэдыч]]||18.08.2002||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]] |- |18||[[Нікала Каціч]]||10.10.1996||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Шальке-04 Гельзэнкірхэн|Шальке-04]] |- |21||[[Сьцяпан Радэліч]]||5.09.1997||{{Сьцяг|Харватыя}} [[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]] |- |24||[[Нідал Чэлік]]||17.07.2006||{{Сьцяг|Францыя}} [[Лянс (футбольны клюб)|Лянс]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |6||[[Бэньямін Тагіравіч]]||3.03.2003||{{Сьцяг|Данія}} [[Брэнбю Капэнгаген|Брэнбю]] |- |8||[[Армін Гігавіч]]||6.04.2002||{{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Янг Бойз Бэрн|Янг Бойз]] |- |13||[[Іван Башыч]]||30.04.2002||{{Сьцяг|Казахстан}} [[Астана (футбольны клюб)|Астана]] |- |14||[[Іван Шуніч]]||9.10.1996||{{Сьцяг|Кіпр}} [[Пафас (футбольны клюб)|Пафас]] |- |15||[[Амар Мэміч]]||20.01.2001||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Вікторыя Пльзень]] |- |16||[[Амір Гаджыягмэтавіч]]||8.03.1997||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Гал Сіці]] |- |17||[[Джэніс Бурніч]]||22.05.1998||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Карльсруэ (футбольны клюб)|Карльсруэ]] |- |26||[[Эрмін Магміч]]||14.03.2005||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Слован Лібэрац]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |9||[[Самэд Баждар]]||31.01.2004||{{Сьцяг|Польшча}} [[Ягелёнія Беласток|Ягелёнія]] |- |10||[[Эрмэдын Дэміравіч]]||25.03.1998||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]] |- |11||[[Эдзін Джэка]]||17.03.1986||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Шальке-04 Гельзэнкірхэн|Шальке-04]] |- |19||[[Керым Алайбэгавіч]]||21.09.2007||{{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Рэд Бул Зальцбург|Рэд Бул]] |- |20||[[Эсьмір Байрактаравіч]]||10.03.2005||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[ПСВ Эйндговэн|ПСВ]] |- |23||[[Гарыс Табакавіч]]||20.06.1994||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Барусія Мёнхэнглядбах]] |- |25||[[Ёва Лукіч]]||28.11.1998||{{Сьцяг|Румынія}} [[Унівэрсытаця Клуж]] |} ==={{Футбол|Канада}}=== Галоўны трэнэр: {{Сьцяг|ЗША}} [[Джэсі Марш]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Дэйн Сэнт-Клэр]]||9.05.1997||{{Сьцяг|ЗША}} [[Інтэр Маямі]] |- |16||[[Максім Крэпо]]||11.05.1994||{{Сьцяг|ЗША}} [[Арланда Сіці]] |- |18||[[Оўэн Гудман]]||27.11.2003||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Барнсьлі (футбольны клюб)|Барнсьлі]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Алістэр Джонстан]]||8.10.1998||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Сэлтык Глазга|Сэлтык]] |- |3||[[Алфі Джонз]]||7.10.1997||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Мідлзбра (футбольны клюб)|Мідлзбра]] |- |4||[[Люк дэ Фужроль]]||12.10.2005||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Дэндэр Дэндэрлееў|Дэндэр]] |- |5||[[Джоэл Ўотэрман]]||24.01.1996||{{Сьцяг|ЗША}} [[Чыкага Файр]] |- |13||[[Дэрэк Карнэліюс]]||25.11.1997||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]] |- |15||[[Мойс Бамбіто]]||30.03.2000||{{Сьцяг|Францыя}} [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]] |- |19||[[Альфонса Дэйвіс]]||2.11.2000||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |- |22||[[Рычы Ларэя]]||7.01.1995||{{Сьцяг|Канада}} [[Таронта (футбольны клюб)|Таронта]] |- |23||[[Ніка Сыгур]]||9.09.2003||{{Сьцяг|Харватыя}} [[Хайдук Спліт|Хайдук]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |6||[[Мат’ё Шуаньер]]||7.02.1999||{{Сьцяг|ЗША}} [[Лос-Анджэлес (футбольны клюб)|Лос-Анджэлес]] |- |7||[[Стывэн Эўштакію]]||21.12.1996||{{Сьцяг|ЗША}} [[Лос-Анджэлес (футбольны клюб)|Лос-Анджэлес]] |- |8||[[Ісмаэль Жардан Канэ|Ісмаэль Канэ]]||16.06.2002||{{Сьцяг|Італія}} [[Сасуолё (футбольны клюб)|Сасуолё]] |- |11||[[Ліям Мілар]]||27.09.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Гал Сіці]] |- |14||[[Джэйкаб Шафэлбург]]||26.11.1999||{{Сьцяг|ЗША}} [[Лос-Анджэлес (футбольны клюб)|Лос-Анджэлес]] |- |21||[[Джонатан Асорыё]]||12.06.1992||{{Сьцяг|Канада}} [[Таронта (футбольны клюб)|Таронта]] |- |25||[[Натан Саліба]]||7.02.2004||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Андэрлехт Брусэль|Андэрлехт]] |- |26||[[Джэйдэн Нэлсан]]||7.02.2002||{{Сьцяг|ЗША}} [[Остын (футбольны клюб)|Остын]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |9||[[Кайл Ларын]]||17.04.1995||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Саўтгэмптан (футбольны клюб)|Саўтгэмптан]] |- |10||[[Джонатан Крыстыян Дэйвід|Джонатан Дэйвід]]||14.01.2000||{{Сьцяг|Італія}} [[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]] |- |12||[[Тані Алувасэі]]||15.05.2000||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]] |- |17||[[Тэйджан Б’юкенэн]]||8.02.1999||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]] |- |20||[[Алі Агмэд]]||10.10.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Норыдж Сіці]] |- |24||[[Проміс Дэйвід]]||3.07.2001||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Юніён Сэн-Жыль|Юніён]] |} ==={{Футбол|Катар}}=== Галоўны трэнэр: {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Хулен Ляпэтэгі]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Магмуд Абунада]]||5.02.2000||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Раян (футбольны клюб)|Аль-Раян]] |- |21||[[Саляг Закарыя]]||24.04.1999||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Дугаіль Доха|Аль-Дугаіль]] |- |22||[[Мэшааль Баршам]]||14.02.1998||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Сад Доха|Аль-Сад]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Ро-Ро]]||6.08.1990||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Сад Доха|Аль-Сад]] |- |3||[[Лукас Мэндэс]]||3.07.1990||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Вакра (футбольны клюб)|Аль-Вакра]] |- |4||[[Іса Ляй]]||22.12.1997||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Арабі Доха|Аль-Арабі]] |- |5||[[Джасэм Габэр]]||20.02.2002||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Раян (футбольны клюб)|Аль-Раян]] |- |13||[[Аюб аль-Уі]]||11.03.2005||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Гарафа Доха|Аль-Гарафа]] |- |14||[[Гамам Агмэд]]||25.08.1999||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Культураль Леанэса Леон|Культураль Леанэса]] |- |16||[[Буалем Хухі]]||9.07.1990||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Сад Доха|Аль-Сад]] |- |18||[[Султан аль-Браке]]||7.04.1996||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Дугаіль Доха|Аль-Дугаіль]] |- |25||[[Аль-Гашмі аль-Гусайн]]||15.08.2003||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Арабі Доха|Аль-Арабі]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |6||[[Абдулазіз Гатэм]]||1.01.1990||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Раян (футбольны клюб)|Аль-Раян]] |- |12||[[Карым Будыяф]]||16.09.1990||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Дугаіль Доха|Аль-Дугаіль]] |- |17||[[Агмэд аль-Ганэгі]]||22.09.2000||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Гарафа Доха|Аль-Гарафа]] |- |20||[[Агмэд Фатэгі]]||25.01.1993||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Арабі Доха|Аль-Арабі]] |- |23||[[Асым Мадыбо]]||22.10.1996||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Вакра (футбольны клюб)|Аль-Вакра]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |7||[[Агмэд Аляаэльдын]]||31.01.1993||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Раян (футбольны клюб)|Аль-Раян]] |- |8||[[Эдмілсан Жуніяр]]||19.08.1994||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Дугаіль Доха|Аль-Дугаіль]] |- |9||[[Магамэд Мунтары]]||20.12.1993||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Гарафа Доха|Аль-Гарафа]] |- |10||[[Гасан аль-Гайдас]]||11.12.1990||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Сад Доха|Аль-Сад]] |- |11||[[Акрам Афіф]]||18.11.1996||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Сад Доха|Аль-Сад]] |- |15||[[Юсуф Абдурысаг]]||6.08.1999||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Вакра (футбольны клюб)|Аль-Вакра]] |- |19||[[Альмаэз Алі]]||19.08.1996||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Дугаіль Доха|Аль-Дугаіль]] |- |24||[[Тагсін Джамшыд]]||16.06.2006||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Дугаіль Доха|Аль-Дугаіль]] |- |26||[[Магамэд Манаі]]||25.10.2002||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Шамаль (футбольны клюб)|Аль-Шамаль]] |} ==={{Футбол|Швайцарыя}}=== Галоўны трэнэр: [[Мурат Якін]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Грэгар Кобэль]]||6.12.1997||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Барусія Дортмунд]] |- |12||[[Івон Мваго]]||6.06.1994||{{Сьцяг|Францыя}} [[Ляр’ен (футбольны клюб)|Ляр’ен]] |- |21||[[Марвін Келер]]||3.07.2002||{{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Янг Бойз Бэрн|Янг Бойз]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Міра Мугайм]]||24.03.1998||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Гамбург (футбольны клюб)|Гамбург]] |- |3||[[Сыльван Відмэр]]||5.03.1993||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]] |- |4||[[Ніка Эльвэдзі]]||30.09.1996||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Барусія Мёнхэнглядбах]] |- |5||[[Мануэль Аканджы]]||19.07.1995||{{Сьцяг|Італія}} [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] |- |13||[[Рыкарда Іван Радрыгес Арая|Рыкарда Радрыгес]]||25.08.1992||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]] |- |18||[[Эрай Джэмэрт]]||4.02.1998||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Валенсія (футбольны клюб)|Валенсія]] |- |24||[[Арэль Амэнда]]||31.07.2003||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Айнтрахт Франкфурт]] |- |25||[[Люка Хакес]]||2.06.2003||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |6||[[Дэніс Закарыя]]||20.11.1996||{{Сьцяг|Францыя}} [[Манака (футбольны клюб)|Манака]] |- |8||[[Рэма Фройлер]]||15.04.1992||{{Сьцяг|Італія}} [[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]] |- |9||[[Жаан Манзамбі]]||14.10.2005||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]] |- |10||[[Граніт Джака]]||27.09.1992||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Сандэрлэнд (футбольны клюб)|Сандэрлэнд]] |- |14||[[Ардон Яшары]]||30.07.2002||{{Сьцяг|Італія}} [[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]] |- |15||[[Джыбрыль Соў]]||6.02.1997||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільля]] |- |20||[[Мішэль Эбішэр]]||6.01.1997||{{Сьцяг|Італія}} [[Піза (футбольны клюб)|Піза]] |- |22||[[Фабіян Рыдэр]]||16.02.2002||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Аўгсбург (футбольны клюб)|Аўгсбург]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |7||[[Брээль Эмбалё]]||14.02.1997||{{Сьцяг|Францыя}} [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]] |- |11||[[Дан Ндой]]||25.10.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Нотынггэм Форэст]] |- |16||[[Крыстыян Фаснахт]]||11.11.1993||{{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Янг Бойз Бэрн|Янг Бойз]] |- |17||[[Рубэн Варгас]]||5.08.1998||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільля]] |- |19||[[Ноа Акафор]]||24.05.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лідс Юнайтэд]] |- |23||[[Зэкі Амдуні]]||4.12.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Бэрнлі (футбольны клюб)|Бэрнлі]] |- |26||[[Сэдрык Ітэн]]||27.12.1996||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фартуна Дусэльдорф|Фартуна]] |} == Група C == ==={{Футбол|Бразылія}}=== Галоўны трэнэр: {{Сьцяг|Італія}} [[Карлё Анчэлёцьці]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Алісан Бэкер|Алісан]]||2.10.1992||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]] |- |12||[[Вэвэртан Пэрэйра да Сылва|Вэвэртан]]||13.12.1987||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Грэмію Порту-Алегры|Грэмію]] |- |23||[[Эдэрсан Мараэс|Эдэрсан]]||17.08.1993||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Эдэрсан Жузэ дус Сантус Лаўрэнсу да Сылва|Эдэрсан Сылва]]||7.07.1999||{{Сьцяг|Італія}} [[Аталянта Бэргама|Аталянта]] |- |3||[[Габрыел Магальяйнс]]||19.12.1997||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |- |4||[[Маркас Аоас Карэа|Маркіньюс]]||14.05.1994||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |- |6||[[Алекс Сандру]]||26.01.1991||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Фламэнгу Рыю-дэ-Жанэйру|Фламэнгу]] |- |13||[[Данілу Луіс да Сылва|Данілу Луіс]]||15.07.1991||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Фламэнгу Рыю-дэ-Жанэйру|Фламэнгу]] |- |14||[[Глэйсан Брэмэр|Брэмэр]]||18.03.1997||{{Сьцяг|Італія}} [[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]] |- |15||[[Леў Пэрэйра]]||31.01.1996||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Фламэнгу Рыю-дэ-Жанэйру|Фламэнгу]] |- |16||[[Дуглас Сантус дэ Мэлу|Дуглас Сантус]]||22.03.1994||{{Сьцяг|Расея}} [[Зэніт Санкт-Пецярбург|Зэніт]] |- |24||[[Ражэр Ібаньес]]||23.11.1998||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Аглі Джыда|Аль-Аглі]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |5||[[Казэміру]]||23.02.1992||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Юнайтэд]] |- |8||[[Бруну Гімарайнс]]||16.11.1997||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ньюкасл Юнайтэд]] |- |17||[[Фабію Энрыке Таварэс|Фабіньню]]||23.10.1993||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Ітыгад Джыда|Аль-Ітыгад]] |- |18||[[Данілу дус Сантус дэ Алівэйра|Данілу]]||29.04.2001||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Батафогу Рыю-дэ-Жанэйру|Батафогу]] |- |20||[[Лукас Пакета]]||27.08.1997||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Фламэнгу Рыю-дэ-Жанэйру|Фламэнгу]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |7||[[Вінісіюс Жуніяр]]||12.07.2000||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Мадрыд]] |- |9||[[Матэўс Куньня]]||27.05.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Юнайтэд]] |- |10||[[Нэймар]]||5.02.1992||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Сантус (футбольны клюб)|Сантус]] |- |11||[[Рафаэл Дыяс Бэлолі|Рафіньня]]||14.12.1996||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |- |19||[[Эндрык Фэліпэ|Эндрык]]||21.07.2006||{{Сьцяг|Францыя}} [[Алімпік Ліён]] |- |21||[[Луіс Энрыке Андрэ Роса да Сылва|Луіс Энрыке]]||2.01.2001||{{Сьцяг|Расея}} [[Зэніт Санкт-Пецярбург|Зэніт]] |- |22||[[Габрыел Мартынэльлі]]||18.06.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |- |25||[[Ігар Т’ягу]]||26.06.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Брэнтфард (футбольны клюб)|Брэнтфард]] |- |26||[[Раян Вітар Сымплісію Роша|Раян]]||3.08.2006||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Борнмут (футбольны клюб)|Борнмут]] |} ==={{Футбол|Гаіці}}=== Галоўны трэнэр: {{Сьцяг|Францыя}} [[Сэбаст’ен Мінье]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Джоні Плясыд]]||29.01.1988||{{Сьцяг|Францыя}} [[Бастыя (футбольны клюб)|Бастыя]] |- |12||[[Аляксандар П’ер]]||25.02.2001||{{Сьцяг|Францыя}} [[Сашо Манбэльяр|Сашо]] |- |23||[[Жазуэ Дзювэржэ]]||27.04.2000||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Космас Кобленц]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Карлен Аркюс]]||28.06.1996||{{Сьцяг|Францыя}} [[Анжэ (футбольны клюб)|Анжэ]] |- |3||[[Кеето Тэрмансі]]||29.03.2006||{{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Янг Бойз Бэрн|Янг Бойз]] |- |4||[[Рыкарда Адэ]]||21.05.1990||{{Сьцяг|Эквадор}} [[ЛДУ Кіта|ЛДУ]] |- |5||[[Анэс Дэлькруа]]||28.02.1999||{{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Люгана (футбольны клюб)|Люгана]] |- |8||[[Мартэн Экспэр’янс]]||9.03.1999||{{Сьцяг|Францыя}} [[Нансі (футбольны клюб)|Нансі]] |- |13||[[Дзюк Лякруа]]||14.10.1993||{{Сьцяг|ЗША}} [[Сўітчбэкс Каларада-Спрынгс|Сўітчбэкс]] |- |22||[[Жан-Кевэн Дзювэрн]]||12.07.1997||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Гент (футбольны клюб)|Гент]] |- |24||[[Вільген Паген]]||24.08.2001||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Зюльтэ-Варэгем (футбольны клюб)|Зюльтэ-Варэгем]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |6||[[Карл Сэнтэ]]||9.08.2002||{{Сьцяг|ЗША}} [[Лякаматыў Эль-Паса|Лякаматыў]] |- |10||[[Жан-Рыкнэр Бэльгард]]||27.06.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз]] |- |14||[[Левэртон П’ер]]||9.03.1998||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Візэла (футбольны клюб)|Візэла]] |- |17||[[Данлі Жан-Жак]]||20.05.2000||{{Сьцяг|ЗША}} [[Філадэлфія Юніян]] |- |25||[[Дамінік Сымон]]||29.07.2000||{{Сьцяг|Славаччына}} [[Татран Прашаў (футбольны клюб)|Татран Прашаў]] |- |26||[[Вудэнскі П’ер]]||30.12.2004||{{Сьцяг|Гаіці}} [[Віялет Порт-о-Прэнс|Віялет]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |7||[[Дэрык Эт’ен]]||25.11.1996||{{Сьцяг|Канада}} [[Таронта (футбольны клюб)|Таронта]] |- |9||[[Дзюкан Назон]]||7.04.1994||{{Сьцяг|Іран}} [[Эстэглал Тэгеран|Эстэглал]] |- |11||[[Люсіюс Дыдсан]]||11.02.2001||{{Сьцяг|ЗША}} [[Далас (футбольны клюб)|Далас]] |- |15||[[Рубэн Правіданс]]||7.07.2001||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Альмэрэ Сіці]] |- |16||[[Лені Жазэф]]||12.10.2000||{{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Фэрэнцвараш Будапэшт|Фэрэнцвараш]] |- |18||[[Вільсон Ізыдор]]||27.08.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Сандэрлэнд (футбольны клюб)|Сандэрлэнд]] |- |19||[[Ясін Фарцюнэ]]||30.01.1999||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Візэла (футбольны клюб)|Візэла]] |- |20||[[Францьдзі П’еро]]||29.03.1995||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Рызэспор Рызэ|Рызэспор]] |- |21||[[Жазуэ Казымір]]||24.09.2001||{{Сьцяг|Францыя}} [[Асэр (футбольны клюб)|Асэр]] |} ==={{Футбол|Марока}}=== Галоўны трэнэр: [[Магамэд Уагбі]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Ясін Буну]]||5.04.1991||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Гіляль Рыяд|Аль-Гіляль]] |- |12||[[Мунір Магамэдзі]]||10.05.1989||{{Сьцяг|Марока}} [[Бэркан (футбольны клюб)|Бэркан]] |- |22||[[Агмэд Рэда Таньяўці|Агмэд Таньяўці]]||5.04.1996||{{Сьцяг|Марока}} [[ФАР Рабат|ФАР]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Ашраф Гакімі]]||4.11.1998||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |- |3||[[Нусаір Мазраўі]]||14.11.1997||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Юнайтэд]] |- |5||[[Наеф Агерд]]||30.03.1996||{{Сьцяг|Францыя}} [[Алімпік Марсэль]] |- |13||[[Закарыя Эль-Уадзі]]||31.12.2001||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Генк (футбольны клюб)|Генк]] |- |14||[[Іса Дыёп]]||9.01.1997||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Фулгэм (футбольны клюб)|Фулгэм]] |- |18||[[Шадзі Рыяд]]||17.06.2003||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]] |- |19||[[Юсэф Бэлямары]]||20.09.1998||{{Сьцяг|Эгіпет}} [[Аль-Аглі Каір|Аль-Аглі]] |- |25||[[Рэдуан Галяль]]||5.03.2003||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Мэхэлен (футбольны клюб)|Мэхэлен]] |- |26||[[Анас Саляг-Эдын]]||18.01.2002||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[ПСВ Эйндговэн|ПСВ]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |4||[[Сафіян Амрабат]]||21.08.1996||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]] |- |6||[[Аюб Буадзі]]||2.10.2007||{{Сьцяг|Францыя}} [[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]] |- |7||[[Шэмсдын Тальбі]]||9.05.2005||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Сандэрлэнд (футбольны клюб)|Сандэрлэнд]] |- |8||[[Азэдын Унаі]]||19.04.2000||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Жырона (футбольны клюб)|Жырона]] |- |11||[[Ісмаэль Сайбары]]||28.01.2001||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[ПСВ Эйндговэн|ПСВ]] |- |15||[[Самір Эль-Мурабэт]]||6.10.2005||{{Сьцяг|Францыя}} [[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]] |- |16||[[Жэсім Ясін]]||22.11.2005||{{Сьцяг|Францыя}} [[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]] |- |23||[[Біляль Эль-Ханус]]||10.05.2004||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]] |- |24||[[Ніль Эль-Айнаўі]]||2.07.2001||{{Сьцяг|Італія}} [[Рома Рым|Рома]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |9||[[Суфіян Рагімі]]||2.06.1996||{{Сьцяг|ААЭ}} [[Аль-Айн (футбольны клюб)|Аль-Айн]] |- |10||[[Браім Дыяс]]||3.08.1999||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Мадрыд]] |- |17||[[Абдэ Эзальзулі]]||17.12.2001||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]] |- |20||[[Аюб Эль-Каабі]]||25.06.1993||{{Сьцяг|Грэцыя}} [[Алімпіякос Пірэй|Алімпіякос]] |- |21||[[Аюб Амаімуні]]||30.11.2004||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Айнтрахт Франкфурт]] |} ==={{Футбол|Шатляндыя}}=== Галоўны трэнэр: [[Стыў Кларк]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Ангус Ган]]||22.01.1996||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Нотынггэм Форэст]] |- |12||[[Ліям Келі (1996)|Ліям Келі]]||23.01.1996||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]] |- |21||[[Крэйг Гордан]]||31.12.1982||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Гартс Эдынбург|Гартс]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Ааран Гікі]]||10.06.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Брэнтфард (футбольны клюб)|Брэнтфард]] |- |3||[[Эндру Робэртсан]]||11.03.1994||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]] |- |5||[[Грант Гэнлі]]||20.11.1991||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Гібэрніян Эдынбург|Гібэрніян]] |- |6||[[Кіран Тырні]]||5.06.1997||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Сэлтык Глазга|Сэлтык]] |- |13||[[Джэк Гэндры]]||7.05.1995||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Ітыфак Дамам|Аль-Ітыфак]] |- |15||[[Джон Сутар]]||25.09.1996||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]] |- |16||[[Домінік Гаем]]||20.12.1995||{{Сьцяг|Ўэйлз}} [[Рэксэм (футбольны клюб)|Рэксэм]] |- |22||[[Натан Патэрсан]]||16.10.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Эвэртан Лівэрпул|Эвэртан]] |- |24||[[Энтані Ралстан]]||16.11.1998||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Сэлтык Глазга|Сэлтык]] |- |26||[[Скот Макена]]||12.11.1996||{{Сьцяг|Харватыя}} [[Дынама Заграб]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |4||[[Скот Мактомінэй]]||8.12.1996||{{Сьцяг|Італія}} [[Напалі Нэапаль|Напалі]] |- |7||[[Джон Макгін]]||18.10.1994||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]] |- |8||[[Тайлер Флэтчэр]]||19.03.2007||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Юнайтэд]] |- |11||[[Раян Крысьці]]||22.02.1995||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Борнмут (футбольны клюб)|Борнмут]] |- |19||[[Льюіс Фэрг’юсан]]||24.08.1999||{{Сьцяг|Італія}} [[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]] |- |23||[[Кені Маклін]]||8.01.1992||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Норыдж Сіці]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |9||[[Ліндан Дайкс]]||7.10.1995||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Чарлтан Атлетык Лёндан|Чарлтан Атлетык]] |- |10||[[Чэ Адамз]]||13.07.1996||{{Сьцяг|Італія}} [[Тарына Турын|Тарына]] |- |14||[[Рос Ст’юарт (1996)|Рос Ст’юарт]]||11.07.1996||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Саўтгэмптан (футбольны клюб)|Саўтгэмптан]] |- |17||[[Бэн Гэнан-Доўк]]||11.11.2005||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Борнмут (футбольны клюб)|Борнмут]] |- |18||[[Джордж Гэрст (футбаліст)|Джордж Гэрст]]||15.02.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Іпсўіч Таўн]] |- |20||[[Лоўрэнс Шэнклэнд]]||10.08.1995||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Гартс Эдынбург|Гартс]] |- |25||[[Фіндлі Кэртыс]]||9.06.2006||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Кілмарнок (футбольны клюб)|Кілмарнок]] |} == Група D == ==={{Футбол|Аўстралія}}=== Галоўны трэнэр: [[Тоні Попавіч]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Мэт’ю Раян]]||8.04.1992||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Левантэ Валенсія|Левантэ]] |- |12||[[Пол Іцца]]||6.01.1995||{{Сьцяг|Данія}} [[Ранэрс (футбольны клюб)|Ранэрс]] |- |18||[[Патрык Біч]]||6.08.2003||{{Сьцяг|Аўстралія}} [[Мэльбурн Сіці]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Мілаш Дэгенэк]]||28.04.1994||{{Сьцяг|Кіпр}} [[АПОЭЛ Нікасія|АПОЭЛ]] |- |3||[[Алесандра Чыркаці]]||10.10.2003||{{Сьцяг|Італія}} [[Парма (футбольны клюб)|Парма]] |- |4||[[Джэйкаб Італьяна]]||30.07.2001||{{Сьцяг|Аўстрыя}} [[ГАК Грац|ГАК]] |- |5||[[Джордан Бос]]||29.10.2002||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]] |- |6||[[Джэйсан Джэрыя]]||10.05.1993||{{Сьцяг|Японія}} [[Альбірэкс Нійгата]] |- |15||[[Кай Труін]]||18.05.2001||{{Сьцяг|ЗША}} [[Нью-Ёрк Сіці]] |- |16||[[Азіз Бэгіч]]||16.12.1990||{{Сьцяг|Аўстралія}} [[Мэльбурн Сіці]] |- |19||[[Гары Сутар]]||22.10.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лэстэр Сіці]] |- |21||[[Кэмэран Бэрджэс]]||21.10.1995||{{Сьцяг|Ўэйлз}} [[Сўонсі Сіці]] |- |25||[[Лукас Гэрынгтан]]||5.09.2007||{{Сьцяг|ЗША}} [[Каларада Рэпідс]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |8||[[Конар Мэткалф]]||5.11.1999||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Санкт-Паўлі Гамбург|Санкт-Паўлі]] |- |13||[[Эйдэн О’Ніл]]||4.07.1998||{{Сьцяг|ЗША}} [[Нью-Ёрк Сіці]] |- |14||[[Кэмэран Дэўлін]]||7.06.1998||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Гартс Эдынбург|Гартс]] |- |22||[[Джэксан Ірвін]]||7.03.1993||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Санкт-Паўлі Гамбург|Санкт-Паўлі]] |- |24||[[Пол Окан-Энстлер]]||24.01.2005||{{Сьцяг|Аўстралія}} [[Сыднэй (футбольны клюб)|Сыднэй]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |7||[[Мэт’ю Лекі]]||4.02.1991||{{Сьцяг|Аўстралія}} [[Мэльбурн Сіці]] |- |9||[[Магамэд Турэ]]||26.03.2004||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Норыдж Сіці]] |- |10||[[Айдын Хрустыч]]||5.07.1996||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Гэраклес Альмэлё|Гэраклес]] |- |11||[[Авэр Мабіл]]||15.09.1995||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Кастэльён Кастэльён-дэ-ля-Пляна|Кастэльён]] |- |17||[[Нэстары Іранкунда]]||9.02.2006||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ўотфард (футбольны клюб)|Ўотфард]] |- |20||[[Крыстыян Вальпата]]||15.11.2003||{{Сьцяг|Італія}} [[Сасуолё (футбольны клюб)|Сасуолё]] |- |23||[[Нішан Вэлупілай]]||7.05.2001||{{Сьцяг|Аўстралія}} [[Мэльбурн Віктары]] |- |26||[[Тэтэ Енгі]]||28.11.2000||{{Сьцяг|Японія}} [[Маціда Зэлвія]] |} ==={{Футбол|Парагвай}}=== Галоўны трэнэр: {{Сьцяг|Аргентына}} [[Густава Альфара]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Гатыта Фэрнандэс]]||29.03.1988||{{Сьцяг|Парагвай}} [[Сэра Партэньнё Асунсьён|Сэра Партэньнё]] |- |12||[[Арлянда Хіль]]||11.06.2000||{{Сьцяг|Аргентына}} [[Сан-Лярэнса Буэнас-Айрэс|Сан-Лярэнса]] |- |22||[[Гастон Альвэйра]]||21.04.1993||{{Сьцяг|Парагвай}} [[Алімпія Асунсьён|Алімпія]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Густава Вэляскес]]||17.04.1991||{{Сьцяг|Парагвай}} [[Сэра Партэньнё Асунсьён|Сэра Партэньнё]] |- |3||[[Амар Альдэрэтэ]]||26.12.1996||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Сандэрлэнд (футбольны клюб)|Сандэрлэнд]] |- |4||[[Хуан Хасэ Касэрэс]]||1.06.2000||{{Сьцяг|Расея}} [[Дынама Масква (футбольны клюб)|Дынама Масква]] |- |5||[[Фабіян Бальбуэна]]||23.08.1991||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Грэмію Порту-Алегры|Грэмію]] |- |6||[[Хуніяр Алёнса]]||9.02.1993||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Атлетыку Мінэйру Бэлу-Арызонці|Атлетыку Мінэйру]] |- |13||[[Хасэ Канале]]||20.07.1996||{{Сьцяг|Аргентына}} [[Лянус (футбольны клюб)|Лянус]] |- |15||[[Густава Гомэс]]||6.05.1993||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Палмэйрас Сан-Паўлу|Палмэйрас]] |- |26||[[Александра Майдана]]||26.07.2005||{{Сьцяг|Аргентына}} [[Тальерэс Кордава|Тальерэс]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |7||[[Рамон Соса]]||31.08.1999||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Палмэйрас Сан-Паўлу|Палмэйрас]] |- |8||[[Дыега Аляксандар Гомэс Амарыльля|Дыега Гомэс]]||27.03.2003||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Брайтан энд Гоўв]] |- |10||[[Мігель Альмірон]]||10.02.1994||{{Сьцяг|ЗША}} [[Атланта Юнайтэд]] |- |11||[[Маўрысію Магальяйнс Праду|Маўрысію]]||22.06.2001||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Палмэйрас Сан-Паўлу|Палмэйрас]] |- |14||[[Андрэс Кубас]]||11.05.1996||{{Сьцяг|Канада}} [[Ванкувэр Ўайткэпс]] |- |16||[[Даміян Бабадыльля]]||11.07.2001||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Сан-Паўлу (футбольны клюб)|Сан-Паўлу]] |- |20||[[Браян Ахэда]]||27.06.2000||{{Сьцяг|ЗША}} [[Арланда Сіці]] |- |23||[[Матыяс Галярса Фонда|Матыяс Галярса]]||11.02.2002||{{Сьцяг|ЗША}} [[Атланта Юнайтэд]] |- |24||[[Густава Кабальера]]||21.09.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Портсмут (футбольны клюб)|Портсмут]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |9||[[Антоніё Санабрыя]]||4.03.1996||{{Сьцяг|Італія}} [[Крэманэзэ Крэмона|Крэманэзэ]] |- |17||[[Алехандра Рамэра Гамара|Каку]]||11.01.1995||{{Сьцяг|ААЭ}} [[Аль-Айн (футбольны клюб)|Аль-Айн]] |- |18||[[Алекс Арсэ]]||16.06.1995||{{Сьцяг|Аргентына}} [[Індэпэнд’ентэ Рывадавія Мэндоса|Індэпэнд’ентэ-Рывадавія]] |- |19||[[Хуліё Сэсар Энсыса Эсьпіналя|Хуліё Энсыса]]||23.01.2004||{{Сьцяг|Францыя}} [[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]] |- |21||[[Габрыель Аваляс]]||12.10.1990||{{Сьцяг|Аргентына}} [[Індэпэнд’ентэ Авэльянэда|Індэпэнд’ентэ]] |- |25||[[Ісыдра Піта]]||14.08.1999||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Рэд Бул Брагантыну Браганса-Паўліста|Рэд Бул Брагантыну]] |} ==={{Футбол|Турэччына}}=== Галоўны трэнэр: {{Сьцяг|Італія}} [[Вінчэнца Мантэльля]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Мэрт Гюнок]]||1.03.1989||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]] |- |12||[[Алтай Баіндыр]]||14.04.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Юнайтэд]] |- |23||[[Угурджан Чакыр]]||5.04.1996||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Зэкі Чэлік]]||17.02.1997||{{Сьцяг|Італія}} [[Рома Рым|Рома]] |- |3||[[Мэрых Дэмірал]]||5.03.1998||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Аглі Джыда|Аль-Аглі]] |- |4||[[Чаглар Сёюнджу]]||23.05.1996||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]] |- |13||[[Эрэн Элмалы]]||7.07.2000||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]] |- |14||[[Абдзюлкерым Бардакджы]]||7.09.1994||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]] |- |15||[[Азан Кабак]]||25.03.2000||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гофэнгайм]] |- |18||[[Мэрт Мюлдур]]||3.04.1999||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]] |- |20||[[Фэрдзі Кадыяглу]]||7.10.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Брайтан энд Гоўв]] |- |25||[[Самэт Акайдын]]||13.03.1994||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Рызэспор Рызэ|Рызэспор]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |5||[[Саліх Эзджан]]||11.01.1998||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Барусія Дортмунд]] |- |6||[[Аркун Кёкчу]]||29.12.2000||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]] |- |10||[[Хакан Чалганоглу]]||8.02.1994||{{Сьцяг|Італія}} [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] |- |16||[[Ісмаіл Юксэк]]||26.01.1999||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]] |- |22||[[Каан Айхан]]||10.11.1994||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |7||[[Керэм Акцюркаглу]]||21.10.1998||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]] |- |8||[[Арда Гюлер]]||25.02.2005||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Мадрыд]] |- |9||[[Дэніз Гюль]]||2.07.2004||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (футбольны клюб)|Порту]] |- |11||[[Кенан Ілдыз]]||4.05.2005||{{Сьцяг|Італія}} [[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]] |- |17||[[Ірфан Кахвэджы]]||15.07.1995||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Касымпаша Стамбул|Касымпаша]] |- |19||[[Юнус Акгюн]]||7.07.2000||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]] |- |21||[[Барыш Ілмаз]]||23.05.2000||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]] |- |24||[[Агуз Айдын]]||27.10.2000||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]] |- |26||[[Джан Узун]]||11.11.2005||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Айнтрахт Франкфурт]] |} ==={{Футбол|ЗША}}=== Галоўны трэнэр: {{Сьцяг|Аргентына}} [[Маўрысіё Пачэтына]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Мэт Тэрнэр]]||24.06.1994||{{Сьцяг|ЗША}} [[Нью-Інглэнд Рэвалюшн Фоксбара|Нью-Інглэнд Рэвалюшн]] |- |24||[[Мэт Фрыз]]||2.09.1998||{{Сьцяг|ЗША}} [[Нью-Ёрк Сіці]] |- |25||[[Крыс Брэйдзі]]||3.03.2004||{{Сьцяг|ЗША}} [[Чыкага Файр]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Сэржыньнё Дэст]]||3.11.2000||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[ПСВ Эйндговэн|ПСВ]] |- |3||[[Крыс Джэфры Рычардс|Крыс Рычардс]]||28.03.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]] |- |5||[[Энтані Робінсан (футбаліст)|Энтані Робінсан]]||8.08.1997||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Фулгэм (футбольны клюб)|Фулгэм]] |- |6||[[Остан Трасьці]]||12.08.1998||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Сэлтык Глазга|Сэлтык]] |- |12||[[Майлз Робінсан]]||14.03.1997||{{Сьцяг|ЗША}} [[Цынцынаці (футбольны клюб)|Цынцынаці]] |- |13||[[Тым Рым]]||5.10.1987||{{Сьцяг|ЗША}} [[Шарлот (футбольны клюб)|Шарлот]] |- |16||[[Алекс Фрымэн]]||9.08.2004||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]] |- |18||[[Максімілян Арфстэн]]||19.04.2001||{{Сьцяг|ЗША}} [[Каламбус Кру]] |- |22||[[Марк Макензі (1999)|Марк Макензі]]||25.02.1999||{{Сьцяг|Францыя}} [[Тулюза (футбольны клюб)|Тулюза]] |- |23||[[Джо Скалі]]||31.12.2002||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Барусія Мёнхэнглядбах]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |4||[[Тайлер Адамз]]||14.02.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Борнмут (футбольны клюб)|Борнмут]] |- |7||[[Джаваньні Рэйна]]||13.11.2002||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Барусія Мёнхэнглядбах]] |- |8||[[Ўэстан Макені]]||28.08.1998||{{Сьцяг|Італія}} [[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]] |- |14||[[Сэбастыян Бэргалтэр]]||10.05.2001||{{Сьцяг|Канада}} [[Ванкувэр Ўайткэпс]] |- |15||[[Крыстыян Ролдан]]||3.06.1995||{{Сьцяг|ЗША}} [[Сіетл Саўндэрз]] |- |17||[[Малік Тыльман]]||28.05.2002||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баер Левэркузэн|Баер]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |9||[[Рыкарда Пэпі]]||9.01.2003||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[ПСВ Эйндговэн|ПСВ]] |- |10||[[Крыстыян Пулішыч]]||18.09.1998||{{Сьцяг|Італія}} [[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]] |- |11||[[Брэндэн Эрансан]]||22.10.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лідс Юнайтэд]] |- |19||[[Гаджы Райт]]||27.03.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ковэнтры Сіці]] |- |20||[[Фоларын Балоган]]||3.07.2001||{{Сьцяг|Францыя}} [[Манака (футбольны клюб)|Манака]] |- |21||[[Тымаці Ўэа]]||22.02.2000||{{Сьцяг|Францыя}} [[Алімпік Марсэль]] |- |26||[[Алехандра Сэндэхас]]||7.02.1998||{{Сьцяг|Мэксыка}} [[Амэрыка Мэхіка|Амэрыка]] |} == Група E == ==={{Футбол|Кюрасао}}=== Галоўны трэнэр: {{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Дык Адвакаат]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Элёй Роом]]||6.02.1989||{{Сьцяг|ЗША}} [[Маямі (футбольны клюб)|Маямі]] |- |25||[[Тайрык Бодак]]||15.05.2002||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Тэльстар Вэльзэн-Зёйд|Тэльстар]] |- |26||[[Трэвар Доорнбюс]]||6.07.1999||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[ВВВ-Вэнлё (футбольны клюб)|ВВВ-Вэнлё]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Шурандзі Самба]]||19.08.2001||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Спарта Ратэрдам|Спарта]] |- |3||[[Юрыен Гаары]]||23.12.1993||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Абга (футбольны клюб)|Абга]] |- |4||[[Рошан ван Ээйма]]||9.06.1998||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[РКК Ваальвэйк]] |- |5||[[Шэрэль Фляранус]]||23.08.1998||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Зволе (футбольны клюб)|Зволе]] |- |18||[[Арманда Абіспа]]||5.03.1999||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[ПСВ Эйндговэн|ПСВ]] |- |20||[[Ёшуа Брэнэт]]||20.03.1994||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Кайсэрыспор Кайсэры|Кайсэрыспор]] |- |23||[[Рышэдлі Базур]]||12.10.1996||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Коньяспор Конья|Коньяспор]] |- |24||[[Дэвэран Фанвіль]]||16.05.2003||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[НЭК Нэймэген|НЭК]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |6||[[Годфрыд Румэрату]]||19.08.1999||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[РКК Ваальвэйк]] |- |7||[[Жуніньнё Бакуна]]||7.08.1997||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Валендам (футбольны клюб)|Валендам]] |- |8||[[Лівана Камэнэнсія]]||3.02.2004||{{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Цюрых (футбольны клюб)|Цюрых]] |- |10||[[Леандра Бакуна]]||21.08.1991||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Ыйдыр (футбольны клюб)|Ыйдыр]] |- |15||[[Ар’яні Марта]]||4.09.2003||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ротэргэм Юнайтэд]] |- |21||[[Тагіт Чонг]]||4.12.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Шэфілд Юнайтэд]] |- |22||[[Кевін Фэліда]]||11.11.1999||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Дэн Босх Гертагенбас|Дэн Босх]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |9||[[Юрген Лякадыя]]||7.11.1993||{{Сьцяг|ЗША}} [[Маямі (футбольны клюб)|Маямі]] |- |11||[[Ерэмі Антанісэ]]||29.03.2002||{{Сьцяг|Грэцыя}} [[Кіфісія (футбольны клюб)|Кіфісія]] |- |12||[[Сонт’е Гансэн]]||18.05.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Мідлзбра (футбольны клюб)|Мідлзбра]] |- |13||[[Тайрэс Носьлін]]||11.09.2002||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Тэльстар Вэльзэн-Зёйд|Тэльстар]] |- |14||[[Кенджы Гарэ]]||29.09.1994||{{Сьцяг|Ізраіль}} [[Макабі Хайфа]] |- |16||[[Ерл Маргарыта]]||10.04.2000||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Ваасьлянд Бэвэрэн|Бэвэрэн]] |- |17||[[Брандлі Кувас]]||19.09.1992||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Валендам (футбольны клюб)|Валендам]] |- |19||[[Герван Кастанээр]]||9.06.1996||{{Сьцяг|Малайзія}} [[Трэнгану Куала Нэрус|Трэнгану]] |} ==={{Футбол|Эквадор}}=== Галоўны трэнэр: {{Сьцяг|Аргентына}} [[Сэбастыян Бэкасэсэ]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Эрнан Галіндэс]]||30.03.1987||{{Сьцяг|Аргентына}} [[Уракан Буэнас-Айрэс|Уракан]] |- |12||[[Майсэс Рамірэс]]||9.09.2000||{{Сьцяг|Грэцыя}} [[Кіфісія (футбольны клюб)|Кіфісія]] |- |22||[[Гансалё Вальле]]||28.02.1996||{{Сьцяг|Эквадор}} [[ЛДУ Кіта|ЛДУ]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Фэлікс Эдуарда Торэс|Фэлікс Торэс]]||11.01.1997||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Інтэрнасьёнал Порту-Алегры|Інтэрнасьёнал]] |- |3||[[П’ера Інкап’е]]||9.01.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |- |4||[[Хаэль Ардоньес]]||21.04.2004||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Бруге (футбольны клюб)|Бруге]] |- |6||[[Віліян Пача]]||16.10.2001||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |- |7||[[Пэрвіс Эступіньян]]||21.01.1998||{{Сьцяг|Італія}} [[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]] |- |17||[[Анхэлё Прэсіяда]]||18.02.1998||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Атлетыку Мінэйру Бэлу-Арызонці|Атлетыку Мінэйру]] |- |25||[[Джэксан Пароса]]||4.08.2000||{{Сьцяг|Мэксыка}} [[Тыхуана (футбольны клюб)|Тыхуана]] |- |26||[[Яймар Мэдына]]||5.11.2004||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Генк (футбольны клюб)|Генк]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |5||[[Хордзі Альсывар]]||5.08.1999||{{Сьцяг|Эквадор}} [[Індэпэнд’ентэ дэль Вальле Сангалькі|Індэпэнд’ентэ дэль Вальле]] |- |8||[[Антані Валенсія]]||21.07.2003||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Антвэрпэн (футбольны клюб)|Антвэрпэн]] |- |10||[[Кендры Паэс]]||4.05.2007||{{Сьцяг|Аргентына}} [[Рывэр Плэйт Буэнас-Айрэс|Рывэр Плэйт]] |- |14||[[Алян Мінда]]||14.05.2003||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Атлетыку Мінэйру Бэлу-Арызонці|Атлетыку Мінэйру]] |- |15||[[Пэдра Вітэ]]||9.03.2002||{{Сьцяг|Мэксыка}} [[УНАМ Мэхіка|УНАМ]] |- |18||[[Дэніль Кастыльлё]]||24.03.2004||{{Сьцяг|Данія}} [[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]] |- |21||[[Алян Стывэн Франка|Алян Франка]]||21.08.1998||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Атлетыку Мінэйру Бэлу-Арызонці|Атлетыку Мінэйру]] |- |23||[[Майсэс Кайсэда]]||2.11.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |9||[[Джон Ебоа]]||23.06.2000||{{Сьцяг|Італія}} [[Вэнэцыя (футбольны клюб)|Вэнэцыя]] |- |11||[[Кевін Хасэ Радрыгес|Кевін Радрыгес]]||4.03.2000||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Юніён Сэн-Жыль|Юніён]] |- |13||[[Энэр Валенсія]]||4.11.1989||{{Сьцяг|Мэксыка}} [[Пачука (футбольны клюб)|Пачука]] |- |16||[[Хордзі Кайсэда]]||18.11.1997||{{Сьцяг|Аргентына}} [[Уракан Буэнас-Айрэс|Уракан]] |- |19||[[Гансалё Плята]]||1.11.2000||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Фламэнгу Рыю-дэ-Жанэйру|Фламэнгу]] |- |20||[[Нільсан Ангулё]]||19.06.2003||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Сандэрлэнд (футбольны клюб)|Сандэрлэнд]] |- |24||[[Хэрэмі Арэвалё]]||19.03.2005||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]] |} ==={{Футбол|Нямеччына}}=== Галоўны трэнэр: [[Юліян Нагельсман]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Мануэль Ноер]]||27.03.1986||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |- |12||[[Олівэр Баўман]]||2.06.1990||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гофэнгайм]] |- |21||[[Аляксандар Нюбэль]]||30.09.1996||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Антоніё Рудыгер]]||3.03.1993||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Мадрыд]] |- |3||[[Вальдэмар Антон]]||20.07.1996||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Барусія Дортмунд]] |- |4||[[Ёнатан Та]]||11.02.1996||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |- |6||[[Ёзуа Кіміх]]||8.02.1995||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |- |15||[[Ніка Шлётэрбэк]]||1.12.1999||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Барусія Дортмунд]] |- |18||[[Натаніел Браўн]]||16.06.2003||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Айнтрахт Франкфурт]] |- |22||[[Давід Раўм]]||22.04.1998||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]] |- |24||[[Малік Тшаў]]||8.08.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ньюкасл Юнайтэд]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |5||[[Аляксандар Паўлавіч]]||3.05.2004||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |- |8||[[Леан Гарэцка]]||6.02.1995||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |- |9||[[Джэймі Левэлінг]]||26.02.2001||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]] |- |10||[[Джамал Мусіяла]]||26.02.2003||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |- |13||[[Паскаль Грос]]||15.06.1991||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Брайтан энд Гоўв]] |- |16||[[Анджэлё Штылер]]||4.04.2001||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]] |- |17||[[Флёрыян Вірц]]||3.05.2003||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]] |- |19||[[Лерой Санэ]]||11.01.1996||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]] |- |20||[[Надым Аміры]]||27.10.1996||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]] |- |23||[[Фэлікс Нмэча]]||10.10.2000||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Барусія Дортмунд]] |- |25||[[Асан Уэдрааго]]||9.05.2006||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |7||[[Кай Гавэрц]]||11.06.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |- |11||[[Нік Вольтэмадэ]]||14.02.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ньюкасл Юнайтэд]] |- |14||[[Максімілян Баер]]||17.10.2002||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Барусія Дортмунд]] |- |26||[[Дэніз Ундаў]]||19.07.1996||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Штутгарт (футбольны клюб)|Штутгарт]] |} ==={{Футбол|Кот д’Івуар}}=== Галоўны трэнэр: [[Эмэрс Фаэ]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Яг’я Фафана]]||21.08.2000||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Рызэспор Рызэ|Рызэспор]] |- |16||[[Маамэд Канэ (2002)|Маамэд Канэ]]||7.03.2002||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Шарлеруа (футбольны клюб)|Шарлеруа]] |- |23||[[Альбан Ляфон]]||23.01.1999||{{Сьцяг|Грэцыя}} [[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Усман Дыямандэ]]||4.12.2003||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон|Спортынг]] |- |3||[[Гісьлен Канан]]||27.12.1995||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Жыл Вісэнці Барсэлуш|Жыл Вісэнці]] |- |5||[[Вільфрэд Сынго]]||25.12.2000||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]] |- |7||[[Адылён Касуну]]||4.01.2001||{{Сьцяг|Італія}} [[Аталянта Бэргама|Аталянта]] |- |13||[[Крыстафэр Апэры]]||29.04.1997||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Істанбул Башакшэхір]] |- |17||[[Геля Дуэ]]||17.10.2002||{{Сьцяг|Францыя}} [[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]] |- |20||[[Эманюэль Агбаду]]||17.06.1997||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]] |- |21||[[Эван Н’Дыка]]||20.08.1999||{{Сьцяг|Італія}} [[Рома Рым|Рома]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |4||[[Жан-Мікаэль Сэры]]||19.07.1991||{{Сьцяг|Славенія}} [[Марыбор (футбольны клюб)|Марыбор]] |- |6||[[Сэко Фафана]]||7.05.1995||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (футбольны клюб)|Порту]] |- |8||[[Франк Кесье]]||19.12.1996||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Аглі Джыда|Аль-Аглі]] |- |18||[[Ібраім Сангарэ]]||2.12.1997||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Нотынггэм Форэст]] |- |25||[[Парфэ Гіягон]]||22.02.2001||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Шарлеруа (футбольны клюб)|Шарлеруа]] |- |26||[[Крыст Інао]]||6.04.2006||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Трабзанспор Трабзон|Трабзанспор]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |9||[[Анж-Яан Бані]]||25.10.2003||{{Сьцяг|Італія}} [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] |- |10||[[Сымон Адынгра]]||1.01.2002||{{Сьцяг|Францыя}} [[Манака (футбольны клюб)|Манака]] |- |11||[[Ян Дыямандэ]]||14.11.2006||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]] |- |12||[[Элі Ваі]]||2.01.2003||{{Сьцяг|Францыя}} [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]] |- |14||[[Умар Дыякітэ]]||20.12.2003||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Сэркль Бруге|Сэркль]] |- |15||[[Амад Дыяльлё]]||11.07.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Юнайтэд]] |- |19||[[Нікаля Пэпэ]]||29.05.1995||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]] |- |22||[[Эван Гесан]]||1.07.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]] |- |24||[[Базумана Турэ]]||2.03.2006||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гофэнгайм]] |} == Група F == ==={{Футбол|Японія}}=== Галоўны трэнэр: [[Хадзімэ Марыясу]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Дзіян Судзукі]]||21.08.2002||{{Сьцяг|Італія}} [[Парма (футбольны клюб)|Парма]] |- |12||[[Кейсуке Осака]]||28.07.1999||{{Сьцяг|Японія}} [[Санфрэччэ Хірасіма]] |- |23||[[Тамокі Хаякава]]||3.03.1999||{{Сьцяг|Японія}} [[Касіма Антлерз]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Юкінары Сугавара]]||28.06.2000||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Вэрдэр Брэмэн|Вэрдэр]] |- |3||[[Сёга Танігуці]]||15.07.1991||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Сынт-Тройдэн (футбольны клюб)|Сынт-Тройдэн]] |- |4||[[Ко Ітакура]]||27.01.1997||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Аякс Амстэрдам|Аякс]] |- |5||[[Юта Нагатома]]||12.09.1986||{{Сьцяг|Японія}} [[Токіё (футбольны клюб)|Токіё]] |- |16||[[Цуёсі Ватанабэ]]||5.02.1997||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]] |- |20||[[Аюму Сэко]]||7.06.2000||{{Сьцяг|Францыя}} [[Гаўр (футбольны клюб)|Гаўр]] |- |21||[[Хірокі Іта]]||12.05.1999||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |- |22||[[Такехіра Таміясу]]||5.11.1998||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Аякс Амстэрдам|Аякс]] |- |25||[[Юнасуке Судзукі]]||12.07.2003||{{Сьцяг|Данія}} [[Капэнгаген (футбольны клюб)|Капэнгаген]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |6||[[Ватару Энда]]||9.02.1993||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]] |- |7||[[Ао Танака]]||10.09.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лідс Юнайтэд]] |- |8||[[Такефуса Кубо]]||4.06.2001||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]] |- |10||[[Рыцу Доан]]||16.06.1998||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Айнтрахт Франкфурт]] |- |11||[[Дайдзэн Маэда]]||20.10.1997||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Сэлтык Глазга|Сэлтык]] |- |13||[[Кейто Накамура]]||28.07.2000||{{Сьцяг|Францыя}} [[Рэймс (футбольны клюб)|Рэймс]] |- |14||[[Дзюнья Іта]]||9.03.1993||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Генк (футбольны клюб)|Генк]] |- |15||[[Даіці Камада]]||5.08.1996||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]] |- |17||[[Юіта Судзукі]]||25.10.2001||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]] |- |24||[[Кайсю Сано]]||30.12.2000||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |9||[[Кейсуке Гота]]||3.06.2005||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Сынт-Тройдэн (футбольны клюб)|Сынт-Тройдэн]] |- |18||[[Аясэ Ўэда]]||28.08.1998||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]] |- |19||[[Кокі Агава]]||8.08.1997||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[НЭК Нэймэген|НЭК]] |- |26||[[Кента Сіягаі]]||26.03.2005||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Вольфсбург (футбольны клюб)|Вольфсбург]] |} ==={{Футбол|Нідэрлянды}}=== Галоўны трэнэр: [[Рональд Куман]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Барт Вэрбруген]]||18.08.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Брайтан энд Гоўв]] |- |13||[[Робін Руфс]]||17.01.2003||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Сандэрлэнд (футбольны клюб)|Сандэрлэнд]] |- |23||[[Марк Флекен]]||13.06.1993||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баер Левэркузэн|Баер]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Лютсарэль Геэртройда]]||18.07.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Сандэрлэнд (футбольны клюб)|Сандэрлэнд]] |- |4||[[Вірджыл ван Дэйк]]||8.07.1991||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]] |- |5||[[Натан Аке]]||18.02.1995||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |6||[[Ян-Паўль ван Гэке]]||8.06.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Брайтан энд Гоўв]] |- |12||[[Матс Віфэр]]||16.11.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Брайтан энд Гоўв]] |- |15||[[Мікі ван дэ Вэн]]||19.04.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Тотэнгэм Готспур]] |- |22||[[Дэнзэль Думфрыс]]||18.04.1996||{{Сьцяг|Італія}} [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] |- |25||[[Ёрэль Гата]]||7.03.2006||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |3||[[Мартэн дэ Роон]]||29.03.1991||{{Сьцяг|Італія}} [[Аталянта Бэргама|Аталянта]] |- |7||[[Джастын Клёйвэрт]]||5.05.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Борнмут (футбольны клюб)|Борнмут]] |- |8||[[Раян Гравэнбэрх]]||16.05.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]] |- |14||[[Тыджані Рээйндэрс]]||29.07.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |16||[[Гуўс Тыль]]||22.12.1997||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[ПСВ Эйндговэн|ПСВ]] |- |20||[[Тэн Коопмэйнэрс]]||28.02.1998||{{Сьцяг|Італія}} [[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]] |- |21||[[Фрэнкі дэ Ёнг]]||12.05.1997||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |- |26||[[Кінтэн Тымбэр]]||17.06.2001||{{Сьцяг|Францыя}} [[Алімпік Марсэль]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |9||[[Ваўт Вэггорст]]||7.08.1992||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Аякс Амстэрдам|Аякс]] |- |10||[[Мэмфіс Дэпай]]||13.02.1994||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Карынтыянс Сан-Паўлу|Карынтыянс]] |- |11||[[Кодзі Гакпа]]||7.05.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]] |- |17||[[Ноа Лянг]]||17.06.1999||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]] |- |18||[[Доніель Мален]]||19.01.1999||{{Сьцяг|Італія}} [[Рома Рым|Рома]] |- |19||[[Браян Бробэй]]||1.02.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Сандэрлэнд (футбольны клюб)|Сандэрлэнд]] |- |24||[[Крысэнсіё Сумэрвіль]]||30.10.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ўэст Гэм Юнайтэд]] |} ==={{Футбол|Швэцыя}}=== Галоўны трэнэр: {{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Грэм Потэр]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Якаб Відэль-Зэтэрстрэм]]||11.07.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Дэрбі Каўнці]] |- |12||[[Віктар Югансан]]||14.09.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Сток Сіці]] |- |23||[[Крыстафэр Нордфэльт]]||23.06.1989||{{Сьцяг|Швэцыя}} [[АІК Стакгольм|АІК]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Густаф Лягерб’ельке]]||10.04.2000||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Брага (футбольны клюб)|Брага]] |- |3||[[Віктар Ліндэлёф]]||17.07.1994||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]] |- |4||[[Ісак Гіен]]||13.01.1999||{{Сьцяг|Італія}} [[Аталянта Бэргама|Аталянта]] |- |5||[[Габрыель Гудмундсан]]||29.04.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лідс Юнайтэд]] |- |6||[[Гэрман Югансан]]||16.10.1997||{{Сьцяг|ЗША}} [[Далас (футбольны клюб)|Далас]] |- |8||[[Даніель Свэнсан (футбаліст)|Даніель Свэнсан]]||12.02.2002||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Барусія Дортмунд]] |- |14||[[Яльмар Экдаль]]||21.10.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Бэрнлі (футбольны клюб)|Бэрнлі]] |- |15||[[Карл Старфэльт]]||1.06.1995||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Сэльта Віга|Сэльта]] |- |20||[[Эрык Сьміт (футбаліст)|Эрык Сьміт]]||8.01.1997||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Санкт-Паўлі Гамбург|Санкт-Паўлі]] |- |21||[[Аляксандар Бэрнгардсан]]||8.09.1998||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Гольштайн Кіль|Гольштайн]] |- |24||[[Эліят Струд]]||22.06.2002||{{Сьцяг|Швэцыя}} [[М’ельбю Гэлевік|М’ельбю]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |7||[[Люкас Бэргваль]]||2.02.2006||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Тотэнгэм Готспур]] |- |10||[[Бэньямін Нюгрэн]]||8.07.2001||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Сэлтык Глазга|Сэлтык]] |- |13||[[Кен Сэма]]||30.09.1993||{{Сьцяг|Кіпр}} [[Пафас (футбольны клюб)|Пафас]] |- |16||[[Еспэр Чэльстрэм]]||21.06.1995||{{Сьцяг|Італія}} [[Удынэзэ Ўдынэ|Удынэзэ]] |- |18||[[Ясін Аяры]]||6.10.2003||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Брайтан энд Гоўв]] |- |19||[[Матыяс Сванбэрг]]||5.01.1999||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Вольфсбург (футбольны клюб)|Вольфсбург]] |- |22||[[Бэсфарт Зэнэлі]]||21.11.2002||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Юніён Сэн-Жыль|Юніён]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |9||[[Аляксандар Ісак]]||21.09.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]] |- |11||[[Энтані Элянга]]||27.04.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ньюкасл Юнайтэд]] |- |17||[[Віктар Д’ёкерэш]]||4.06.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |- |25||[[Густаф Нільсан]]||23.05.1997||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Бруге (футбольны клюб)|Бруге]] |- |26||[[Тага Алі]]||1.07.1998||{{Сьцяг|Швэцыя}} [[Мальмё (футбольны клюб)|Мальмё]] |} ==={{Футбол|Туніс}}=== Галоўны трэнэр: [[Сабры Лямушы]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Мугіб Шамах]]||25.08.2001||{{Сьцяг|Туніс}} [[Клюб Афрыкен Туніс|Клюб Афрыкен]] |- |16||[[Аймэн Дагмэн]]||28.01.1997||{{Сьцяг|Туніс}} [[Сфаксьен Сфакс|Сфаксьен]] |- |22||[[Сабры Бэн Гэсэн]]||13.06.1996||{{Сьцяг|Туніс}} [[Этуаль дзю Сагэль Сус|Этуаль дзю Сагэль]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Алі Абдзі]]||20.12.1993||{{Сьцяг|Францыя}} [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]] |- |3||[[Мантасар Тальбі]]||26.05.1998||{{Сьцяг|Францыя}} [[Ляр’ен (футбольны клюб)|Ляр’ен]] |- |4||[[Амар Рэкік]]||20.12.2001||{{Сьцяг|Славенія}} [[Марыбор (футбольны клюб)|Марыбор]] |- |5||[[Адэм Арус]]||17.07.2004||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Касымпаша Стамбул|Касымпаша]] |- |6||[[Дылан Брон]]||19.06.1995||{{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Сэрвэт Жэнэва|Сэрвэт]] |- |12||[[Муртаза Бэн Уанэс]]||2.07.1994||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Касымпаша Стамбул|Касымпаша]] |- |20||[[Ян Валеры]]||22.02.1999||{{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Янг Бойз Бэрн|Янг Бойз]] |- |21||[[Магамэд Амін Бэн Гаміда]]||15.12.1995||{{Сьцяг|Туніс}} [[Эспэранс Туніс|Эспэранс]] |- |23||[[Мутаз Нэфаці]]||4.09.2004||{{Сьцяг|Швэцыя}} [[Нарчэпінг (футбольны клюб)|Нарчэпінг]] |- |24||[[Раэд Шыхаўі]]||9.06.2004||{{Сьцяг|Туніс}} [[Манастыр (футбольны клюб)|Манастыр]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |10||[[Ганібал Мэжбры]]||21.01.2003||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Бэрнлі (футбольны клюб)|Бэрнлі]] |- |11||[[Ісмаэль Гарбі]]||10.04.2004||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Аўгсбург (футбольны клюб)|Аўгсбург]] |- |13||[[Рані Хэдыра]]||27.01.1994||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Уніён Бэрлін|Уніён]] |- |14||[[Халіл Аяры]]||2.02.2005||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |- |15||[[Гадж Магмуд]]||24.04.2000||{{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Люгана (футбольны клюб)|Люгана]] |- |17||[[Эльес Схіры]]||10.05.1995||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Айнтрахт Франкфурт]] |- |25||[[Аніс Бэн Сьліман]]||16.03.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Норыдж Сіці]] |- |26||[[Сэбастыян Тунэкці]]||13.07.2002||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Сэлтык Глазга|Сэлтык]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |7||[[Эліяс Ашуры]]||10.02.1999||{{Сьцяг|Данія}} [[Капэнгаген (футбольны клюб)|Капэнгаген]] |- |8||[[Эліяс Саад]]||27.12.1999||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Гановэр-96 (футбольны клюб)|Гановэр-96]] |- |9||[[Газэм Мастуры]]||18.06.1997||{{Сьцяг|Расея}} [[Дынама Махачкала]] |- |18||[[Раян Элюмі]]||17.09.2007||{{Сьцяг|Канада}} [[Ванкувэр Ўайткэпс]] |- |19||[[Фірас Шаўат]]||8.05.1996||{{Сьцяг|Туніс}} [[Клюб Афрыкен Туніс|Клюб Афрыкен]] |} == Група G == ==={{Футбол|Бэльгія}}=== Галоўны трэнэр: {{Сьцяг|Францыя}} [[Рудзі Гарсія]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Тыбо Куртуа]]||11.05.1992||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Мадрыд]] |- |12||[[Зэнэ Лямэнс]]||7.07.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Юнайтэд]] |- |13||[[Міке Пэндэрс]]||31.07.2005||{{Сьцяг|Францыя}} [[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Зэна Дэбаст]]||24.10.2003||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон|Спортынг]] |- |3||[[Арцюр Тэат]]||25.05.2000||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Айнтрахт Франкфурт]] |- |4||[[Брандан Мэхэле]]||28.01.1993||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Бруге (футбольны клюб)|Бруге]] |- |5||[[Максім дэ Кёйпэр]]||22.12.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Брайтан энд Гоўв Альбіён|Брайтан энд Гоўв]] |- |15||[[Тама Мэнье]]||12.09.1991||{{Сьцяг|Францыя}} [[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]] |- |16||[[Коні дэ Вінтэр]]||12.06.2002||{{Сьцяг|Італія}} [[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]] |- |18||[[Жаакін Сэйс]]||28.03.2005||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Бруге (футбольны клюб)|Бруге]] |- |21||[[Тымаці Кастань]]||5.12.1995||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Фулгэм (футбольны клюб)|Фулгэм]] |- |25||[[Натан Нгой]]||10.06.2003||{{Сьцяг|Францыя}} [[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |6||[[Аксэль Вітсэль]]||12.01.1989||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Жырона (футбольны клюб)|Жырона]] |- |7||[[Кевін дэ Бройнэ]]||28.06.1991||{{Сьцяг|Італія}} [[Напалі Нэапаль|Напалі]] |- |8||[[Юры Тылеманс]]||7.05.1997||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]] |- |19||[[Дыёгу Марэйра]]||6.08.2004||{{Сьцяг|Францыя}} [[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]] |- |20||[[Ганс Ванакен]]||24.08.1992||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Бруге (футбольны клюб)|Бруге]] |- |22||[[Алексіс Салемакерс]]||27.06.1999||{{Сьцяг|Італія}} [[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]] |- |23||[[Нікаля Раскан]]||23.02.2001||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]] |- |24||[[Амаду Анана]]||16.08.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |9||[[Рамэлю Люкаку]]||13.05.1993||{{Сьцяг|Італія}} [[Напалі Нэапаль|Напалі]] |- |10||[[Леандра Трасар]]||4.12.1994||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |- |11||[[Жэрэмі Дакю]]||27.05.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |14||[[Дадзі Люкебакіё]]||24.09.1997||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]] |- |17||[[Шарль дэ Кетэлярэ]]||10.03.2001||{{Сьцяг|Італія}} [[Аталянта Бэргама|Аталянта]] |- |26||[[Матыяс Фэрнандэс-Парда]]||3.02.2005||{{Сьцяг|Францыя}} [[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]] |} ==={{Футбол|Эгіпет}}=== Галоўны трэнэр: [[Гасам Гасан]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Магамэд Эль-Шэнаві]]||18.12.1988||{{Сьцяг|Эгіпет}} [[Аль-Аглі Каір|Аль-Аглі]] |- |16||[[Эль-Магдзі Саліман]]||8.06.1987||{{Сьцяг|Эгіпет}} [[Замалек Гіза|Замалек]] |- |23||[[Мастафа Шабаір]]||15.05.2000||{{Сьцяг|Эгіпет}} [[Аль-Аглі Каір|Аль-Аглі]] |- |26||[[Магамэд Аляа]]||1.01.1999||{{Сьцяг|Эгіпет}} [[Эль-Гуна (футбольны клюб)|Эль-Гуна]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Ясэр Ібрагім]]||10.02.1993||{{Сьцяг|Эгіпет}} [[Аль-Аглі Каір|Аль-Аглі]] |- |3||[[Магамэд Гані]]||2.02.1996||{{Сьцяг|Эгіпет}} [[Аль-Аглі Каір|Аль-Аглі]] |- |4||[[Гасам Абдэльмагід]]||30.04.2001||{{Сьцяг|Эгіпет}} [[Замалек Гіза|Замалек]] |- |5||[[Рамі Рабія]]||20.05.1993||{{Сьцяг|ААЭ}} [[Аль-Айн (футбольны клюб)|Аль-Айн]] |- |6||[[Магамэд Абдэльманэм]]||1.02.1999||{{Сьцяг|Францыя}} [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]] |- |13||[[Агмэд Абу Эль-Фатуг]]||22.03.1998||{{Сьцяг|Эгіпет}} [[Замалек Гіза|Замалек]] |- |15||[[Карым Гафэз]]||12.03.1996||{{Сьцяг|Эгіпет}} [[Пірамідс Каір|Пірамідс]] |- |24||[[Тарэк Аляа]]||5.01.2002||{{Сьцяг|Эгіпет}} [[ЗЭД Гіза|ЗЭД]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |8||[[Эмам Ашур]]||20.02.1998||{{Сьцяг|Эгіпет}} [[Аль-Аглі Каір|Аль-Аглі]] |- |11||[[Мастафа Зыку]]||27.04.1997||{{Сьцяг|Эгіпет}} [[Пірамідс Каір|Пірамідс]] |- |14||[[Гамдзі Фатгі]]||29.09.1994||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Вакра (футбольны клюб)|Аль-Вакра]] |- |17||[[Маганад Ляшын]]||29.05.1996||{{Сьцяг|Эгіпет}} [[Пірамідс Каір|Пірамідс]] |- |18||[[Набіль Эмад]]||6.04.1996||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Наджма Ўнайза|Аль-Наджма]] |- |19||[[Марван Атыя]]||1.08.1998||{{Сьцяг|Эгіпет}} [[Аль-Аглі Каір|Аль-Аглі]] |- |21||[[Магмуд Сабэр]]||30.07.2001||{{Сьцяг|Эгіпет}} [[ЗЭД Гіза|ЗЭД]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |7||[[Трэзэге (футбаліст)|Трэзэге]]||1.10.1994||{{Сьцяг|Эгіпет}} [[Аль-Аглі Каір|Аль-Аглі]] |- |9||[[Гамза Абдэлькарым]]||1.01.2008||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна-2]] |- |10||[[Магамэд Саляг]]||15.06.1992||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]] |- |12||[[Гайсэм Гасан]]||8.02.2002||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Авіеда]] |- |20||[[Ібрагім Адэль]]||23.04.2001||{{Сьцяг|Данія}} [[Норшэлян Фарум|Норшэлян]] |- |22||[[Амар Мармуш]]||7.02.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |25||[[Агмэд Саед|Зыза]]||10.01.1996||{{Сьцяг|Эгіпет}} [[Аль-Аглі Каір|Аль-Аглі]] |} ==={{Футбол|Іран}}=== Галоўны трэнэр: [[Амір Галеной]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Алірэза Бэйранванд]]||21.09.1992||{{Сьцяг|Іран}} [[Трактар Сазі Тэбрыз|Трактар]] |- |12||[[Паям Ніязманд]]||6.04.1995||{{Сьцяг|Іран}} [[Пэрсэпаліс Тэгеран|Пэрсэпаліс]] |- |22||[[Сэед Гасэйн Гасэйні|Гасэйн Гасэйні]]||30.06.1992||{{Сьцяг|Іран}} [[Сэпаган Ісфаган|Сэпаган]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Салег Гардані]]||26.12.1998||{{Сьцяг|Іран}} [[Эстэглал Тэгеран|Эстэглал]] |- |3||[[Эгсан Гаджсафі]]||25.02.1990||{{Сьцяг|Іран}} [[Сэпаган Ісфаган|Сэпаган]] |- |4||[[Шаджа Халілзадэ]]||14.05.1989||{{Сьцяг|Іран}} [[Трактар Сазі Тэбрыз|Трактар]] |- |5||[[Міляд Магамадзі]]||29.09.1993||{{Сьцяг|Іран}} [[Пэрсэпаліс Тэгеран|Пэрсэпаліс]] |- |13||[[Гасэйн Канаанізадэган]]||23.03.1994||{{Сьцяг|Іран}} [[Пэрсэпаліс Тэгеран|Пэрсэпаліс]] |- |17||[[Арыя Юсэфі]]||22.04.2002||{{Сьцяг|Іран}} [[Сэпаган Ісфаган|Сэпаган]] |- |19||[[Алі Нэмаці]]||8.02.1996||{{Сьцяг|Іран}} [[Фулад Агваз|Фулад]] |- |23||[[Рамін Рэзаэян]]||21.03.1990||{{Сьцяг|Іран}} [[Фулад Агваз|Фулад]] |- |25||[[Даніял Эйры]]||26.10.2003||{{Сьцяг|Іран}} [[Малаван Бэндэр-Энзалі|Малаван]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |6||[[Саід Эзаталягі]]||1.10.1996||{{Сьцяг|ААЭ}} [[Шабаб Аль-Аглі Дубай|Шабаб Аль-Аглі]] |- |7||[[Алірэза Джаганбахш]]||11.08.1993||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Дэндэр Дэндэрлееў|Дэндэр]] |- |8||[[Магамад Магэбі]]||20.12.1998||{{Сьцяг|Расея}} [[Растоў Растоў-на-Доне|Растоў]] |- |14||[[Саман Гадос]]||6.09.1993||{{Сьцяг|ААЭ}} [[Кальба (футбольны клюб)|Кальба]] |- |15||[[Рузбэг Чэшмі]]||24.07.1993||{{Сьцяг|Іран}} [[Эстэглал Тэгеран|Эстэглал]] |- |16||[[Мэгдзі Тарабі]]||10.09.1994||{{Сьцяг|Іран}} [[Трактар Сазі Тэбрыз|Трактар]] |- |21||[[Магамад Гарбані]]||7.10.2001||{{Сьцяг|ААЭ}} [[Аль-Вагда Абу Дабі|Аль-Вагда]] |- |26||[[Амірмагамад Разагінія]]||11.04.2006||{{Сьцяг|Іран}} [[Эстэглал Тэгеран|Эстэглал]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |9||[[Мэгдзі Тарэмі]]||18.07.1992||{{Сьцяг|Грэцыя}} [[Алімпіякос Пірэй|Алімпіякос]] |- |10||[[Мэгдзі Гаедзі]]||5.12.1998||{{Сьцяг|ААЭ}} [[Аль-Наср Дубай|Аль-Наср]] |- |11||[[Алі Аліпур]]||11.11.1995||{{Сьцяг|Іран}} [[Пэрсэпаліс Тэгеран|Пэрсэпаліс]] |- |18||[[Аміргасэйн Гасэйнзадэ]]||30.10.2000||{{Сьцяг|Іран}} [[Трактар Сазі Тэбрыз|Трактар]] |- |20||[[Шагрыяр Маганлу]]||21.12.1994||{{Сьцяг|ААЭ}} [[Кальба (футбольны клюб)|Кальба]] |- |24||[[Дэніс Экерт]]||9.01.1997||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Стандард Льеж|Стандард]] |} ==={{Футбол|Новая Зэляндыя}}=== Галоўны трэнэр: {{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Дарэн Бэйзьлі]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Макс Крокам]]||12.08.1993||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Мілўол Лёндан|Мілўол]] |- |12||[[Алекс Полсэн]]||4.07.2002||{{Сьцяг|Польшча}} [[Лехія Гданьск|Лехія]] |- |22||[[Майкл Ваўд]]||16.01.1999||{{Сьцяг|Новая Зэляндыя}} [[Оклэнд (футбольны клюб)|Оклэнд]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Тым Пэйн]]||10.01.1994||{{Сьцяг|Новая Зэляндыя}} [[Вэлінгтан Фэнікс]] |- |3||[[Фрэнсіс дэ Ўрыс]]||28.11.1994||{{Сьцяг|Новая Зэляндыя}} [[Оклэнд (футбольны клюб)|Оклэнд]] |- |4||[[Тайлер Біндан]]||27.01.2005||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Шэфілд Юнайтэд]] |- |5||[[Майкл Боксал]]||18.08.1988||{{Сьцяг|ЗША}} [[Мінэсота Юнайтэд Сэнт-Пол|Мінэсота Юнайтэд]] |- |13||[[Лібэрата Какачэ]]||27.09.2000||{{Сьцяг|Ўэйлз}} [[Рэксэм (футбольны клюб)|Рэксэм]] |- |15||[[Нанда Пэйнакер]]||25.02.1999||{{Сьцяг|Новая Зэляндыя}} [[Оклэнд (футбольны клюб)|Оклэнд]] |- |16||[[Фін Сэрман]]||23.09.2003||{{Сьцяг|ЗША}} [[Портлэнд Тымбэрз]] |- |24||[[Кэлан Эліят]]||7.07.1999||{{Сьцяг|Новая Зэляндыя}} [[Оклэнд (футбольны клюб)|Оклэнд]] |- |26||[[Томі Сьміт (1990)|Томі Сьміт]]||31.03.1990||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Брэйнтры Таўн]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |6||[[Джо Бэл (футбаліст)|Джо Бэл]]||27.04.1999||{{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Вікінг Ставангер|Вікінг]] |- |7||[[Мэт’ю Гарбэт]]||13.04.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Пітэрбара Юнайтэд]] |- |8||[[Марка Стамэніч]]||19.02.2002||{{Сьцяг|Ўэйлз}} [[Сўонсі Сіці]] |- |10||[[Сарпрыт Сынгг]]||20.02.1999||{{Сьцяг|Новая Зэляндыя}} [[Вэлінгтан Фэнікс]] |- |11||[[Элайджа Джаст]]||1.05.2000||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Матэрўэл (футбольны клюб)|Матэрўэл]] |- |14||[[Алекс Руфэр]]||12.06.1996||{{Сьцяг|Новая Зэляндыя}} [[Вэлінгтан Фэнікс]] |- |19||[[Бэн Олд]]||13.08.2002||{{Сьцяг|Францыя}} [[Сэнт-Эт’ен (футбольны клюб)|Сэнт-Эт’ен]] |- |20||[[Калам Макоўэт]]||30.04.1999||{{Сьцяг|Данія}} [[Сылькебарг (футбольны клюб)|Сылькебарг]] |- |23||[[Раян Томас (футбаліст)|Раян Томас]]||20.12.1994||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Зволе (футбольны клюб)|Зволе]] |- |25||[[Лаклан Бэйліс]]||24.07.2002||{{Сьцяг|Аўстралія}} [[Ньюкасл Джэтс]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |9||[[Крыс Ўуд]]||7.12.1991||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Нотынггэм Форэст]] |- |17||[[Коста Барбарусэс]]||19.02.1990||{{Сьцяг|Аўстралія}} [[Ўэстэрн Сыднэй Ўандэрэрз]] |- |18||[[Бэн Ўэйн]]||11.06.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Порт Вэйл Сток-он-Трэнт|Порт Вэйл]] |- |21||[[Джэс Рэндал]]||19.08.2002||{{Сьцяг|Новая Зэляндыя}} [[Оклэнд (футбольны клюб)|Оклэнд]] |} == Група H == ==={{Футбол|Каба-Вэрдэ}}=== Галоўны трэнэр: [[Бубішта]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Вазыньня]]||3.06.1986||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Шавіш (футбольны клюб)|Шавіш]] |- |12||[[Марсію Роза]]||23.02.1997||{{Сьцяг|Баўгарыя}} [[Мантана (футбольны клюб)|Мантана]] |- |23||[[Карлуш-Жаакім душ Сантуш]]||24.08.2000||{{Сьцяг|ЗША}} [[Сан-Дыега (футбольны клюб)|Сан-Дыега]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Стопіра]]||20.05.1988||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Тарэнсі Торыш-Вэдраш|Тарэнсі]] |- |3||[[Дыні Баржэс]]||17.01.1995||{{Сьцяг|ААЭ}} [[Аль-Батаэг (футбольны клюб)|Аль-Батаэг]] |- |4||[[Рабэрту Лопіш]]||17.06.1992||{{Сьцяг|Ірляндыя}} [[Шэмрак Ровэрз Дублін|Шэмрак Ровэрз]] |- |5||[[Логан Кошта]]||1.04.2001||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]] |- |13||[[Сыдні Кабрал]]||18.09.2002||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]] |- |22||[[Стывэн Марэйра]]||13.08.1994||{{Сьцяг|ЗША}} [[Каламбус Кру]] |- |24||[[Вагнэр Піна]]||3.11.2002||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Трабзанспор Трабзон|Трабзанспор]] |- |25||[[Келвін Пірыш]]||5.06.2000||{{Сьцяг|Фінляндыя}} [[СІК Сэйняёкі|СІК]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |6||[[Кевін Піна]]||27.01.1997||{{Сьцяг|Расея}} [[Краснадар (футбольны клюб)|Краснадар]] |- |7||[[Жувані Кабрал]]||14.06.1998||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Эштрэла Амадора|Эштрэла]] |- |8||[[Жуан Паўлу Фэрнандыш|Жуан Паўлу]]||26.05.1998||{{Сьцяг|Румынія}} [[Сьцяўа Бухарэст|ФКСБ]] |- |10||[[Жаміру Мантэйру]]||23.11.1993||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Зволе (футбольны клюб)|Зволе]] |- |11||[[Гары Радрыгіш]]||27.11.1990||{{Сьцяг|Кіпр}} [[Апалён Лімасол|Апалён]] |- |14||[[Дэрой Дуарці]]||4.07.1999||{{Сьцяг|Баўгарыя}} [[Лудагорац Разград|Лудагорац]] |- |15||[[Ларас Дуарці]]||28.02.1997||{{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Акадэмія Пушкаша Фэльчут|Акадэмія Пушкаша]] |- |16||[[Янік Сэмэду]]||29.12.1995||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Фарэнсі Фару|Фарэнсі]] |- |17||[[Вільлі Сэмэду]]||27.04.1994||{{Сьцяг|Кіпр}} [[Амонія Нікасія|Амонія]] |- |18||[[Тэлму Арканжу]]||21.06.2001||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Віторыя Гімарайнш]] |- |21||[[Нуну Да Кошта]]||10.02.1991||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Істанбул Башакшэхір]] |- |26||[[Элію Варэла]]||3.05.2002||{{Сьцяг|Ізраіль}} [[Макабі Тэль-Авіў]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |9||[[Жылсан Бэншымол]]||29.12.2001||{{Сьцяг|Расея}} [[Акрон Тальяці|Акрон]] |- |19||[[Дайлан Ліўрамэнту]]||4.05.2001||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Каза Пія Лісабон|Каза Пія]] |- |20||[[Раян Мэндыш]]||8.01.1990||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Ыйдыр (футбольны клюб)|Ыйдыр]] |} ==={{Футбол|Саудаўская Арабія}}=== Галоўны трэнэр: {{Сьцяг|Грэцыя}} [[Ёргас Доніс]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Наваф аль-Акідзі]]||10.05.2000||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Наср Рыяд|Аль-Наср]] |- |21||[[Магамэд аль-Увайс]]||10.10.1991||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Уля (футбольны клюб)|Аль-Уля]] |- |22||[[Агмэд аль-Касар]]||8.05.1991||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Кадысія Хубар|Аль-Кадысія]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Алі Маджрашы]]||2.10.1999||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Аглі Джыда|Аль-Аглі]] |- |3||[[Алі Ляджамі]]||24.04.1996||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Гіляль Рыяд|Аль-Гіляль]] |- |4||[[Абдулела аль-Амры]]||15.01.1997||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Наср Рыяд|Аль-Наср]] |- |5||[[Гасан Тамбакці]]||9.02.1999||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Гіляль Рыяд|Аль-Гіляль]] |- |12||[[Сауд Абдульгамід]]||18.07.1999||{{Сьцяг|Францыя}} [[Лянс (футбольны клюб)|Лянс]] |- |13||[[Наваф Бушаль]]||16.09.1999||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Наср Рыяд|Аль-Наср]] |- |14||[[Гасан Кадэш]]||26.09.1992||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Ітыгад Джыда|Аль-Ітыгад]] |- |24||[[Матэб аль-Гарбі]]||20.02.2000||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Гіляль Рыяд|Аль-Гіляль]] |- |25||[[Джэгад Такры]]||21.07.2001||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Кадысія Хубар|Аль-Кадысія]] |- |26||[[Магамэд Абу аль-Шамат]]||11.08.2002||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Кадысія Хубар|Аль-Кадысія]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |6||[[Насэр аль-Даўсары]]||19.12.1998||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Гіляль Рыяд|Аль-Гіляль]] |- |7||[[Мусаб аль-Джувайр]]||20.06.2003||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Кадысія Хубар|Аль-Кадысія]] |- |15||[[Абдула аль-Хайбары]]||16.08.1996||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Наср Рыяд|Аль-Наср]] |- |16||[[Зіяд аль-Джагані]]||11.11.2001||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Аглі Джыда|Аль-Аглі]] |- |18||[[Аляа аль-Гэджы]]||3.12.1995||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Нэом Табук|Нэом]] |- |23||[[Магамэд Кано]]||22.09.1994||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Гіляль Рыяд|Аль-Гіляль]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |8||[[Айман Яг’я]]||14.05.2001||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Наср Рыяд|Аль-Наср]] |- |9||[[Фірас аль-Бурайкан]]||14.05.2000||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Аглі Джыда|Аль-Аглі]] |- |10||[[Салем аль-Даўсары]]||19.08.1991||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Гіляль Рыяд|Аль-Гіляль]] |- |11||[[Салег аль-Шэгры]]||1.11.1993||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Ітыгад Джыда|Аль-Ітыгад]] |- |17||[[Халід аль-Ганам]]||8.11.2000||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Ітыфак Дамам|Аль-Ітыфак]] |- |19||[[Абдула аль-Гамдан]]||13.09.1999||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Наср Рыяд|Аль-Наср]] |- |20||[[Султан Мандаш]]||17.10.1994||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Гіляль Рыяд|Аль-Гіляль]] |} ==={{Футбол|Гішпанія}}=== Галоўны трэнэр: [[Люіс дэ ля Фуэнтэ]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Давід Рая]]||15.09.1995||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |- |13||[[Жаан Гарсія]]||4.05.2001||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |- |23||[[Унаі Сымон]]||11.06.1997||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Атлетык Більбао|Атлетык]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Марк Пубіль]]||20.06.2003||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]] |- |3||[[Алекс Грымальда]]||20.09.1995||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баер Левэркузэн|Баер]] |- |4||[[Эрык Гарсія]]||9.01.2001||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |- |5||[[Маркас Льярэнтэ]]||30.01.1995||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]] |- |12||[[Пэдра Пора]]||13.09.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Тотэнгэм Готспур]] |- |14||[[Эмэрык Ляпорт]]||27.05.1994||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Атлетык Більбао|Атлетык]] |- |22||[[Паў Кубарсі]]||22.01.2007||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |- |24||[[Марк Кукурэльля]]||22.07.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |6||[[Мікель Мэрына]]||22.06.1996||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |- |8||[[Фабіян Руіс]]||3.04.1996||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |- |9||[[Паблё Мартын Паэс Гавіра|Гаві]]||5.08.2004||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |- |15||[[Алекс Баэна]]||20.07.2001||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]] |- |16||[[Радрыга Эрнандэс|Родры]]||22.06.1996||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |18||[[Мартын Субімэндзі]]||2.02.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |- |20||[[Пэдры]]||25.11.2002||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |7||[[Фэран Торэс]]||29.02.2000||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |- |10||[[Дані Ольма]]||7.05.1998||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |- |11||[[Ерэмі Піна]]||20.10.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]] |- |17||[[Ніка Ўільямз]]||12.07.2002||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Атлетык Більбао|Атлетык]] |- |19||[[Лямін Ямаль]]||13.07.2007||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |- |21||[[Мікель Аярсабаль]]||21.04.1997||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]] |- |25||[[Віктар Муньяс]]||13.07.2003||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Асасуна Памплёна|Асасуна]] |- |26||[[Борха Іглесіяс]]||17.01.1993||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Сэльта Віга|Сэльта]] |} ==={{Футбол|Уругвай}}=== Галоўны трэнэр: {{Сьцяг|Аргентына}} [[Марсэлё Б’ельса]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Сэрхіё Рачэт]]||23.03.1993||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Інтэрнасьёнал Порту-Алегры|Інтэрнасьёнал]] |- |12||[[Сант’яга Мэле]]||6.09.1997||{{Сьцяг|Мэксыка}} [[Мантэрэй (футбольны клюб)|Мантэрэй]] |- |23||[[Фэрнанда Мусьлера]]||16.06.1986||{{Сьцяг|Аргентына}} [[Эстудыянтэс Ля-Плята|Эстудыянтэс]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Хасэ Марыя Хімэнэс]]||20.01.1995||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]] |- |3||[[Сэбастыян Касэрэс]]||18.08.1999||{{Сьцяг|Мэксыка}} [[Амэрыка Мэхіка|Амэрыка]] |- |4||[[Рональд Арауха]]||7.03.1999||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |- |13||[[Гільерма Варэля]]||24.03.1993||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Фламэнгу Рыю-дэ-Жанэйру|Фламэнгу]] |- |16||[[Матыяс Алівэра]]||31.10.1997||{{Сьцяг|Італія}} [[Напалі Нэапаль|Напалі]] |- |17||[[Матыяс Віньня]]||9.11.1997||{{Сьцяг|Аргентына}} [[Рывэр Плэйт Буэнас-Айрэс|Рывэр Плэйт]] |- |24||[[Сант’яга Буэна]]||9.11.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |5||[[Мануэль Угартэ Рыбэйра|Мануэль Угартэ]]||11.04.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Юнайтэд]] |- |6||[[Радрыга Бэнтанкур]]||25.06.1997||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Тотэнгэм Готспур]] |- |7||[[Нікаляс дэ ля Крус]]||1.06.1997||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Фламэнгу Рыю-дэ-Жанэйру|Фламэнгу]] |- |8||[[Фэдэрыка Вальвэрдэ]]||22.07.1998||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Мадрыд]] |- |10||[[Джорджыян Дэ Араскаэта]]||1.06.1994||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Фламэнгу Рыю-дэ-Жанэйру|Фламэнгу]] |- |14||[[Агустын Канобіё]]||1.10.1998||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Флумінэнсі Рыю-дэ-Жанэйру|Флумінэнсі]] |- |15||[[Эміліяна Мартынэс Таранса|Эміліяна Мартынэс]]||17.08.1999||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Палмэйрас Сан-Паўлу|Палмэйрас]] |- |20||[[Максіміляна Арауха]]||15.02.2000||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон|Спортынг]] |- |22||[[Хаакін Пікерэс]]||24.08.1998||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Палмэйрас Сан-Паўлу|Палмэйрас]] |- |25||[[Хуан Мануэль Санабрыя]]||29.03.2000||{{Сьцяг|ЗША}} [[Рэал Солт-Лэйк-Сіці|Рэал Солт-Лэйк]] |- |26||[[Радрыга Салясар]]||12.08.1999||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Брага (футбольны клюб)|Брага]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |9||[[Дарвін Нуньес]]||24.06.1999||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Гіляль Рыяд|Аль-Гіляль]] |- |11||[[Факунда Пэлістры]]||20.12.2001||{{Сьцяг|Грэцыя}} [[Панатынаікос Атэны|Панатынаікос]] |- |18||[[Браян Радрыгес Брава|Браян Радрыгес]]||20.05.2000||{{Сьцяг|Мэксыка}} [[Амэрыка Мэхіка|Амэрыка]] |- |19||[[Радрыга Агірэ]]||1.10.1994||{{Сьцяг|Мэксыка}} [[Тыгрэс УАНЛ Мантэрэй|Тыгрэс УАНЛ]] |- |21||[[Фэдэрыка Віньяс]]||30.06.1998||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Авіеда]] |} == Група I == ==={{Футбол|Францыя}}=== Галоўны трэнэр: [[Дыд’е Дэшам]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Брыс Самба]]||25.04.1994||{{Сьцяг|Францыя}} [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]] |- |16||[[Майк Мэньян]]||3.07.1995||{{Сьцяг|Італія}} [[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]] |- |23||[[Рабэн Рысэ]]||2.12.2004||{{Сьцяг|Францыя}} [[Лянс (футбольны клюб)|Лянс]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Малё Гюсто]]||19.05.2003||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]] |- |3||[[Люка Дынь]]||20.07.1993||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]] |- |4||[[Даё Юпамэкано]]||27.10.1998||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |- |5||[[Жуль Кундэ]]||12.11.1998||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |- |15||[[Ібраіма Канатэ]]||25.05.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]] |- |17||[[Вільям Саліба]]||24.03.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |- |19||[[Тэо Эрнандэс]]||6.10.1997||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Гіляль Рыяд|Аль-Гіляль]] |- |21||[[Люкас Эрнандэс]]||14.02.1996||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |- |26||[[Максанс Лякруа]]||6.04.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |6||[[Куадыё Канэ]]||17.05.2001||{{Сьцяг|Італія}} [[Рома Рым|Рома]] |- |8||[[Арэльен Чуамэні]]||27.01.2000||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Мадрыд]] |- |13||[[Н’Галё Кантэ]]||29.03.1991||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]] |- |14||[[Адрыян Раб’ё]]||3.04.1995||{{Сьцяг|Італія}} [[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]] |- |18||[[Варэн Заір-Эмры]]||8.03.2006||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |- |24||[[Раян Шэркі]]||17.08.2003||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |25||[[Магнэ Акліюш]]||25.02.2002||{{Сьцяг|Францыя}} [[Манака (футбольны клюб)|Манака]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |7||[[Усман Дэмбэле]]||15.05.1997||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |- |9||[[Маркюс Цюрам]]||6.08.1997||{{Сьцяг|Італія}} [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] |- |10||[[Кіліян Мбапэ]]||20.12.1998||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Мадрыд]] |- |11||[[Майкл Алісэ]]||12.12.2001||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |- |12||[[Брадлі Баркаля]]||2.09.2002||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |- |20||[[Дэзырэ Дуэ]]||3.06.2005||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |- |22||[[Жан-Філіп Матэта]]||28.06.1997||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]] |} ==={{Футбол|Ірак}}=== Галоўны трэнэр: {{Сьцяг|Аўстралія}} [[Грэм Арналд]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Фагад Таліб]]||21.10.1994||{{Сьцяг|Ірак}} [[Аль-Таляба Багдад|Аль-Таляба]] |- |12||[[Джаляль Гасан]]||18.05.1991||{{Сьцяг|Ірак}} [[Аль-Завраа Ўтафія|Аль-Завраа]] |- |22||[[Агмэд Базыль]]||19.08.1996||{{Сьцяг|Ірак}} [[Аль-Шорта Багдад|Аль-Шорта]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Рэбін Суляка]]||12.04.1992||{{Сьцяг|Тайлянд}} [[Порт Бангкок|Порт]] |- |3||[[Гусэйн Алі (2002)|Гусэйн Алі]]||1.03.2002||{{Сьцяг|Польшча}} [[Погань Шчэцін|Погань]] |- |4||[[Заід Тагсін]]||29.01.2001||{{Сьцяг|Узбэкістан}} [[Пахтакор Ташкент|Пахтакор]] |- |5||[[Акам Гашым]]||16.08.1998||{{Сьцяг|Ірак}} [[Аль-Завраа Ўтафія|Аль-Завраа]] |- |6||[[Манаф Юніс]]||16.11.1996||{{Сьцяг|Ірак}} [[Аль-Шорта Багдад|Аль-Шорта]] |- |15||[[Агмэд Макнзі]]||24.09.2001||{{Сьцяг|Ірак}} [[Аль-Карма (футбольны клюб)|Аль-Карма]] |- |23||[[Мэрчас Даскі]]||7.12.1999||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Вікторыя Пльзень]] |- |25||[[Мустафа Саадун]]||25.05.2001||{{Сьцяг|Ірак}} [[Аль-Шорта Багдад|Аль-Шорта]] |- |26||[[Франс Путрас]]||14.07.1993||{{Сьцяг|Інданэзія}} [[Пэрсыб Бандунг|Пэрсыб]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |7||[[Юсэф Амін]]||21.08.2003||{{Сьцяг|Кіпр}} [[АЕК Лярнака|АЕК]] |- |8||[[Ібрагім Баеш]]||1.05.2000||{{Сьцяг|ААЭ}} [[Аль-Дафра Мадынат-Заед|Аль-Дафра]] |- |14||[[Зыдан Ікбаль]]||27.04.2003||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхт]] |- |16||[[Амір аль-Амары]]||27.07.1997||{{Сьцяг|Польшча}} [[Краковія Кракаў|Краковія]] |- |19||[[Кевін Якаб]]||10.10.2000||{{Сьцяг|Данія}} [[Оргус (футбольны клюб)|Оргус]] |- |20||[[Аймар Шэр]]||20.12.2002||{{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Сарпсборг 08 (футбольны клюб)|Сарпсборг 08]] |- |24||[[Заід Ісмаіл]]||3.01.2002||{{Сьцяг|Ірак}} [[Аль-Таляба Багдад|Аль-Таляба]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |9||[[Алі аль-Гамадзі]]||1.03.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лутан Таўн]] |- |10||[[Маганад Алі]]||20.06.2000||{{Сьцяг|ААЭ}} [[Дыба Дыба-аль-Фуджэйра|Дыба]] |- |11||[[Агмэд Касэм]]||12.07.2003||{{Сьцяг|ЗША}} [[Нэшвіл (футбольны клюб)|Нэшвіл]] |- |13||[[Алі Юсыф]]||19.01.1996||{{Сьцяг|Ірак}} [[Аль-Таляба Багдад|Аль-Таляба]] |- |17||[[Алі Джасім]]||20.01.2004||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Наджма Ўнайза|Аль-Наджма]] |- |18||[[Аймэн Гусэйн]]||22.03.1996||{{Сьцяг|Ірак}} [[Аль-Карма (футбольны клюб)|Аль-Карма]] |- |21||[[Марка Фарджы]]||16.03.2004||{{Сьцяг|Італія}} [[Вэнэцыя (футбольны клюб)|Вэнэцыя]] |} ==={{Футбол|Нарвэгія}}=== Галоўны трэнэр: [[Столе Сальбакен]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Ёр’ян Нюлян]]||10.09.1990||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Сэвільля (футбольны клюб)|Сэвільля]] |- |12||[[Санэр Тангвік]]||29.11.2002||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Гамбург (футбольны клюб)|Гамбург]] |- |13||[[Эгіль Сэльвік]]||30.07.1997||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ўотфард (футбольны клюб)|Ўотфард]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |3||[[Крыстафэр Аер]]||17.04.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Брэнтфард (футбольны клюб)|Брэнтфард]] |- |4||[[Лео Эстыгар]]||28.11.1999||{{Сьцяг|Італія}} [[Джэноа Генуя|Джэноа]] |- |5||[[Давід Вольфэ]]||23.04.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз]] |- |15||[[Фрэдрык Андрэ Б’ёркан]]||21.08.1998||{{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Будэ-Глімт (футбольны клюб)|Будэ-Глімт]] |- |16||[[Маркус Пэдэрсэн]]||16.07.2000||{{Сьцяг|Італія}} [[Тарына Турын|Тарына]] |- |17||[[Турб’ёрн Гэгем]]||12.01.1999||{{Сьцяг|Італія}} [[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]] |- |24||[[Сондрэ Лянгас]]||2.02.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Дэрбі Каўнці]] |- |25||[[Гэнрык Фальшэнэр]]||8.05.2003||{{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Вікінг Ставангер|Вікінг]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |2||[[Мортэн Торсьбю]]||5.05.1996||{{Сьцяг|Італія}} [[Крэманэзэ Крэмона|Крэманэзэ]] |- |6||[[Патрык Бэрг]]||24.11.1997||{{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Будэ-Глімт (футбольны клюб)|Будэ-Глімт]] |- |8||[[Санэр Бэрге]]||14.02.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Фулгэм (футбольны клюб)|Фулгэм]] |- |10||[[Мартын Ёдэгар]]||17.12.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |- |14||[[Фрэдрык Аўрснэс]]||10.12.1995||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]] |- |18||[[Крыстыян Торствэт]]||13.03.1999||{{Сьцяг|Італія}} [[Сасуолё (футбольны клюб)|Сасуолё]] |- |19||[[Тэлё Осгар]]||2.05.2002||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Рэйнджарз Глазга|Рэйнджарз]] |- |21||[[Андрэас Шэльдэруп]]||1.06.2004||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]] |- |22||[[Оскар Боб]]||12.07.2003||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Фулгэм (футбольны клюб)|Фулгэм]] |- |23||[[Енс Пэтэр Гаўге]]||12.10.1999||{{Сьцяг|Нарвэгія}} [[Будэ-Глімт (футбольны клюб)|Будэ-Глімт]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |7||[[Аляксандар Сёрлят]]||5.12.1995||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]] |- |9||[[Эрлінг Голян]]||21.07.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |11||[[Ёрген Стран Лярсэн]]||6.02.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]] |- |20||[[Антоніё Нуса]]||17.04.2005||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]] |- |26||[[Юліян Руэрсан]]||17.11.1997||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Барусія Дортмунд]] |} ==={{Футбол|Сэнэгал}}=== Галоўны трэнэр: [[Пап Тыяў]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Еван Дыюф]]||16.11.1999||{{Сьцяг|Францыя}} [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]] |- |16||[[Эдуар Мэндзі]]||1.03.1992||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Аглі Джыда|Аль-Аглі]] |- |23||[[Мары Дыяў]]||22.06.1993||{{Сьцяг|Францыя}} [[Гаўр (футбольны клюб)|Гаўр]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Мамаду Сар]]||29.08.2005||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]] |- |3||[[Каліду Кулібалі]]||20.06.1991||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Гіляль Рыяд|Аль-Гіляль]] |- |4||[[Абдуляй Сэк (1992)|Абдуляй Сэк]]||4.06.1992||{{Сьцяг|Ізраіль}} [[Макабі Хайфа]] |- |14||[[Ісмаіль Якабс]]||17.08.1999||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]] |- |15||[[Крэпэн Дыята]]||25.02.1999||{{Сьцяг|Францыя}} [[Манака (футбольны клюб)|Манака]] |- |19||[[Муса Ніякатэ]]||8.03.1996||{{Сьцяг|Францыя}} [[Алімпік Ліён]] |- |24||[[Антуан Мэндзі]]||27.05.2004||{{Сьцяг|Францыя}} [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]] |- |25||[[Эль-Гаджы Малік Дыюф|Эль-Гаджы Дыюф]]||29.12.2004||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ўэст Гэм Юнайтэд]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |5||[[Ідрыса Гей]]||26.09.1989||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Эвэртан Лівэрпул|Эвэртан]] |- |6||[[Патэ Сыс]]||16.03.1994||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]] |- |8||[[Лямін Камара]]||1.01.2004||{{Сьцяг|Францыя}} [[Манака (футбольны клюб)|Манака]] |- |17||[[Пап Матар Сар]]||14.09.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Тотэнгэм Готспур]] |- |21||[[Абіб Дыяра]]||3.01.2004||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Сандэрлэнд (футбольны клюб)|Сандэрлэнд]] |- |22||[[Бара Сапако Ндыяй]]||31.12.2007||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |- |26||[[Пап Гей]]||24.01.1999||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |7||[[Асан Дыяо]]||7.09.2005||{{Сьцяг|Італія}} [[Кома (футбольны клюб)|Кома]] |- |9||[[Бамба Д’енг]]||23.03.2000||{{Сьцяг|Францыя}} [[Ляр’ен (футбольны клюб)|Ляр’ен]] |- |10||[[Садыё Манэ]]||10.04.1992||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Наср Рыяд|Аль-Наср]] |- |11||[[Нікаляс Джэксан]]||20.06.2001||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |- |12||[[Шэрыф Ндыяй]]||23.01.1996||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Самсунспор Самсун|Самсунспор]] |- |13||[[Іліман Ндыяй]]||6.03.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Эвэртан Лівэрпул|Эвэртан]] |- |18||[[Ісмаіля Сар]]||25.02.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]] |- |20||[[Ібраім Мбай]]||24.01.2008||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |} == Група J == ==={{Футбол|Альжыр}}=== Галоўны трэнэр: {{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Уладзімер Пэткавіч]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Мэльвін Мастыль]]||19.02.2000||{{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Стад Ньён]] |- |16||[[Усман Бэнбот]]||11.10.1994||{{Сьцяг|Альжыр}} [[УСМ Альжыр]] |- |23||[[Люка Зыдан]]||13.05.1998||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Гранада (футбольны клюб)|Гранада]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Айса Мандзі]]||22.10.1991||{{Сьцяг|Францыя}} [[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]] |- |3||[[Ашрэф Абада]]||15.06.1999||{{Сьцяг|Альжыр}} [[УСМ Альжыр]] |- |4||[[Магамэд Тугай]]||22.01.2000||{{Сьцяг|Туніс}} [[Эспэранс Туніс|Эспэранс]] |- |5||[[Зынэдын Бэляід]]||20.03.1999||{{Сьцяг|Альжыр}} [[Кабілія Тызі-Ўзу|Кабілія]] |- |13||[[Жаўэн Гаджам]]||26.03.2003||{{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Янг Бойз Бэрн|Янг Бойз]] |- |15||[[Раян Аіт-Нуры]]||6.06.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |17||[[Рафік Бэльгалі]]||7.06.2002||{{Сьцяг|Італія}} [[Эляс Вэрона|Вэрона]] |- |21||[[Рамі Бэнсэбаіні]]||16.04.1995||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Барусія Дортмунд]] |- |26||[[Самір Шэргі]]||6.02.1999||{{Сьцяг|Францыя}} [[Парыж (футбольны клюб)|Парыж]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |6||[[Раміз Зэрукі]]||26.05.1998||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Твэнтэ Энсхэдэ|Твэнтэ]] |- |8||[[Усэм Аўар]]||30.06.1998||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Ітыгад Джыда|Аль-Ітыгад]] |- |10||[[Фарэс Шайбі]]||28.11.2002||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Айнтрахт Франкфурт]] |- |14||[[Гішам Будаўі]]||23.09.1999||{{Сьцяг|Францыя}} [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]] |- |19||[[Набіль Бэнталеб]]||24.11.1994||{{Сьцяг|Францыя}} [[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]] |- |22||[[Ібрагім Маза]]||24.11.2005||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баер Левэркузэн|Баер]] |- |24||[[Ясін Тытраўі]]||26.08.2003||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Шарлеруа (футбольны клюб)|Шарлеруа]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |7||[[Рыяд Магрэз]]||21.02.1991||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Аглі Джыда|Аль-Аглі]] |- |9||[[Амін Гуіры]]||16.02.2000||{{Сьцяг|Францыя}} [[Алімпік Марсэль]] |- |11||[[Аніс Гадж Муса]]||11.02.2002||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]] |- |12||[[Надыр Бэнбуалі]]||17.04.2000||{{Сьцяг|Вугоршчына}} [[Д’ёр (футбольны клюб)|Д’ёр]] |- |18||[[Магамэд Эль-Амін Амура|Магамэд Амура]]||9.05.2000||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Вольфсбург (футбольны клюб)|Вольфсбург]] |- |20||[[Адыль Бульбіна]]||2.05.2003||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Дугаіль Доха|Аль-Дугаіль]] |- |25||[[Фарэс Геджэміс]]||6.09.2002||{{Сьцяг|Італія}} [[Фразынонэ (футбольны клюб)|Фразынонэ]] |} ==={{Футбол|Аргентына}}=== Галоўны трэнэр: [[Ліянэль Скалёні]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Хуан Муса]]||6.05.1994||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]] |- |12||[[Хэроніма Рульлі]]||20.05.1992||{{Сьцяг|Францыя}} [[Алімпік Марсэль]] |- |23||[[Эміліяна Мартынэс]]||2.09.1992||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |3||[[Нікаляс Тальяфіка]]||31.08.1992||{{Сьцяг|Францыя}} [[Алімпік Ліён]] |- |4||[[Гансалё Мантыель]]||1.01.1997||{{Сьцяг|Аргентына}} [[Рывэр Плэйт Буэнас-Айрэс|Рывэр Плэйт]] |- |6||[[Лісандра Мартынэс]]||18.01.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Юнайтэд]] |- |13||[[Крыстыян Габрыель Рамэра|Крыстыян Рамэра]]||27.04.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Тотэнгэм Готспур]] |- |19||[[Нікаляс Атамэндзі]]||12.02.1988||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]] |- |25||[[Факунда Мэдына]]||28.05.1999||{{Сьцяг|Францыя}} [[Алімпік Марсэль]] |- |26||[[Наўэль Маліна]]||6.04.1998||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |5||[[Леандра Парэдэс]]||29.06.1994||{{Сьцяг|Аргентына}} [[Бока Хуніёрс Буэнас-Айрэс|Бока Хуніёрс]] |- |7||[[Радрыга Дэ Паўль]]||24.05.1994||{{Сьцяг|ЗША}} [[Інтэр Маямі]] |- |8||[[Валентын Барка]]||23.07.2004||{{Сьцяг|Францыя}} [[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]] |- |11||[[Джавані Лё Сэльса]]||9.04.1996||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]] |- |14||[[Эксэк’ель Палясіяс]]||5.10.1998||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баер Левэркузэн|Баер]] |- |15||[[Нікаляс Іван Гансалес|Нікаляс Гансалес]]||6.04.1998||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]] |- |20||[[Алексіс Мак Алістэр]]||24.12.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лівэрпул (футбольны клюб)|Лівэрпул]] |- |24||[[Энса Фэрнандэс]]||17.01.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |9||[[Хуліян Альварэс]]||31.01.2000||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]] |- |10||[[Ліянэль Мэсі]]||24.06.1987||{{Сьцяг|ЗША}} [[Інтэр Маямі]] |- |16||[[Тыяга Альмада]]||26.04.2001||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]] |- |17||[[Джуліяна Сымэонэ]]||18.12.2002||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Атлетыка Мадрыд|Атлетыка]] |- |18||[[Ніка Пас]]||8.09.2004||{{Сьцяг|Італія}} [[Кома (футбольны клюб)|Кома]] |- |21||[[Хасэ Мануэль Альбэрта Лёпэс|Хасэ Мануэль Лёпэс]]||6.12.2000||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Палмэйрас Сан-Паўлу|Палмэйрас]] |- |22||[[Ляўтара Мартынэс]]||22.08.1997||{{Сьцяг|Італія}} [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] |} ==={{Футбол|Аўстрыя}}=== Галоўны трэнэр: {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Ральф Рангнік]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Аляксандар Шлягер]]||1.02.1996||{{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Рэд Бул Зальцбург]] |- |12||[[Флёрыян Вігеле]]||21.03.2001||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Вікторыя Пльзень]] |- |13||[[Патрык Пэнц]]||2.01.1997||{{Сьцяг|Данія}} [[Брэнбю Капэнгаген|Брэнбю]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Давід Афэнгрубэр]]||19.03.2001||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Эльчэ (футбольны клюб)|Эльчэ]] |- |3||[[Кевін Данза]]||19.09.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Тотэнгэм Готспур]] |- |5||[[Штэфан Пош]]||14.05.1997||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]] |- |8||[[Давід Аляба]]||24.06.1992||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Мадрыд]] |- |15||[[Філіп Лінгарт]]||11.07.1996||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]] |- |16||[[Філіп Мвэнэ]]||29.01.1994||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Майнц (футбольны клюб)|Майнц]] |- |23||[[Марка Фрыдль]]||16.03.1998||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Вэрдэр Брэмэн|Вэрдэр]] |- |25||[[Міхаэль Свобада]]||15.10.1998||{{Сьцяг|Італія}} [[Вэнэцыя (футбольны клюб)|Вэнэцыя]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |4||[[Ксавэр Шлягер]]||28.09.1997||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]] |- |6||[[Нікаляс Зайвальд]]||4.05.2001||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]] |- |9||[[Марсэль Забіцэр]]||17.03.1994||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Барусія Дортмунд]] |- |10||[[Флёрыян Грыліч]]||7.08.1995||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Брага (футбольны клюб)|Брага]] |- |17||[[Кэрні Чуквуэмэка]]||20.10.2003||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Барусія Дортмунд]] |- |18||[[Рамана Шмід]]||27.01.2000||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Вэрдэр Брэмэн|Вэрдэр]] |- |20||[[Конрад Ляймэр]]||27.05.1997||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |- |22||[[Аляксандар Прас]]||26.05.2001||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гофэнгайм]] |- |24||[[Паўль Ванэр]]||23.12.2005||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[ПСВ Эйндговэн|ПСВ]] |- |26||[[Алесандра Шопф]]||7.02.1994||{{Сьцяг|Аўстрыя}} [[Вольфсбэрг (футбольны клюб)|Вольфсбэрг]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |7||[[Марка Арнаутавіч]]||19.04.1989||{{Сьцяг|Сэрбія}} [[Црвена Зьвезда Бялград|Црвена Зьвезда]] |- |11||[[Міхаэль Грэгарыч]]||18.04.1994||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Аўгсбург (футбольны клюб)|Аўгсбург]] |- |14||[[Саша Калайджыч]]||7.07.1997||{{Сьцяг|Аўстрыя}} [[ЛАСК Лінц|ЛАСК]] |- |21||[[Патрык Вімэр]]||30.05.2001||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Вольфсбург (футбольны клюб)|Вольфсбург]] |} ==={{Футбол|Ярданія}}=== Галоўны трэнэр: {{Сьцяг|Марока}} [[Джамаль Сэлямі]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Языд Абуляйля]]||8.01.1993||{{Сьцяг|Ярданія}} [[Аль-Гусэйн Ірбід|Аль-Гусэйн]] |- |12||[[Нур Бані Атыя]]||25.01.1993||{{Сьцяг|Ярданія}} [[Аль-Файсалі Аман|Аль-Файсалі]] |- |22||[[Абдала аль-Фахуры]]||22.01.2000||{{Сьцяг|Ярданія}} [[Аль-Вэгдат Аман|Аль-Вэгдат]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Магамад Абу Гашыш]]||9.05.1995||{{Сьцяг|Ірак}} [[Аль-Карма (футбольны клюб)|Аль-Карма]] |- |3||[[Абдала Насыб]]||25.02.1994||{{Сьцяг|Ірак}} [[Аль-Завраа Ўтафія|Аль-Завраа]] |- |4||[[Гусам Абу Дагаб]]||13.05.2000||{{Сьцяг|Ярданія}} [[Аль-Файсалі Аман|Аль-Файсалі]] |- |5||[[Язан аль-Араб]]||31.01.1996||{{Сьцяг|Рэспубліка Карэя}} [[Сэул (футбольны клюб)|Сэул]] |- |16||[[Магамад Абуальнадзі]]||8.02.2001||{{Сьцяг|Малайзія}} [[Сэлангар Шаг-Алам|Сэлангар]] |- |17||[[Салім Абаід]]||17.01.1992||{{Сьцяг|Ярданія}} [[Аль-Гусэйн Ірбід|Аль-Гусэйн]] |- |18||[[Магамад Тага]]||13.07.2005||{{Сьцяг|Ярданія}} [[Аль-Гусэйн Ірбід|Аль-Гусэйн]] |- |19||[[Саэд аль-Расан]]||1.02.1997||{{Сьцяг|Ярданія}} [[Аль-Гусэйн Ірбід|Аль-Гусэйн]] |- |23||[[Ігсан Гадад]]||5.02.1994||{{Сьцяг|Ярданія}} [[Аль-Гусэйн Ірбід|Аль-Гусэйн]] |- |26||[[Анас Бадаві]]||13.09.1997||{{Сьцяг|Ярданія}} [[Аль-Файсалі Аман|Аль-Файсалі]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |6||[[Амэр Джамус]]||3.07.2002||{{Сьцяг|Ірак}} [[Аль-Завраа Ўтафія|Аль-Завраа]] |- |8||[[Нур аль-Равабдэ]]||24.02.1997||{{Сьцяг|Малайзія}} [[Сэлангар Шаг-Алам|Сэлангар]] |- |14||[[Раджаі Аед]]||25.07.1993||{{Сьцяг|Ярданія}} [[Аль-Гусэйн Ірбід|Аль-Гусэйн]] |- |15||[[Ібрагім Садэг]]||27.04.2000||{{Сьцяг|Ірак}} [[Аль-Карма (футбольны клюб)|Аль-Карма]] |- |20||[[Маганад Абу Тага]]||2.02.2003||{{Сьцяг|Ірак}} [[Аль-Кува Багдад|Аль-Кува]] |- |21||[[Нізар аль-Рашдан]]||23.03.1999||{{Сьцяг|Катар}} [[Катар Спортс Доха|Катар Спортс]] |- |25||[[Магамад аль-Давуд]]||12.04.1992||{{Сьцяг|Ярданія}} [[Аль-Вэгдат Аман|Аль-Вэгдат]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |7||[[Магамад Абу Зурэйк]]||30.12.1997||{{Сьцяг|Марока}} [[Раджа Касаблянка|Раджа]] |- |9||[[Алі Альван]]||26.03.2000||{{Сьцяг|Катар}} [[Аль-Сайлія Доха|Аль-Сайлія]] |- |10||[[Муса аль-Таамары]]||10.06.1997||{{Сьцяг|Францыя}} [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]] |- |11||[[Адэг аль-Фахуры]]||22.11.2005||{{Сьцяг|Эгіпет}} [[Пірамідс Каір|Пірамідс]] |- |13||[[Магмуд аль-Мардзі]]||6.10.1993||{{Сьцяг|Ярданія}} [[Аль-Гусэйн Ірбід|Аль-Гусэйн]] |- |24||[[Алі аль-Азайзэ]]||13.04.2004||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Шабаб Рыяд|Аль-Шабаб]] |} == Група K == ==={{Футбол|Калюмбія}}=== Галоўны трэнэр: {{Сьцяг|Аргентына}} [[Нэстар Лярэнса]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Давід Асьпіна]]||31.08.1988||{{Сьцяг|Калюмбія}} [[Атлетыка Насьяналь Мэдэін|Атлетыка Насьяналь]] |- |12||[[Камілё Варгас]]||9.03.1989||{{Сьцяг|Мэксыка}} [[Атляс Гвадаляхара|Атляс]] |- |24||[[Альвара Давід Мантэра|Альвара Мантэра]]||29.03.1995||{{Сьцяг|Аргентына}} [[Вэлес Сарсьфільд Буэнас-Айрэс|Вэлес Сарсьфільд]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Даніель Муньяс Мэхія|Даніель Муньяс]]||26.05.1996||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]] |- |3||[[Джон Люкумі]]||26.06.1998||{{Сьцяг|Італія}} [[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]] |- |4||[[Сант’яга Арыяс]]||13.01.1992||{{Сьцяг|Аргентына}} [[Індэпэнд’ентэ Авэльянэда|Індэпэнд’ентэ]] |- |13||[[Еры Міна]]||23.09.1994||{{Сьцяг|Італія}} [[Кальяры (футбольны клюб)|Кальяры]] |- |14||[[Густава Пуэрта]]||23.07.2003||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Расінг Сантандэр|Расінг]] |- |17||[[Хоан Мохіка]]||21.08.1992||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Мальёрка Пальма|Мальёрка]] |- |18||[[Вілер Дыта]]||23.01.1998||{{Сьцяг|Мэксыка}} [[Крус Асуль Мэхіка|Крус Асуль]] |- |22||[[Дэйвэр Мачада]]||2.09.1993||{{Сьцяг|Францыя}} [[Нант (футбольны клюб)|Нант]] |- |23||[[Давінсан Санчэс]]||12.06.1996||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Галатасарай Стамбул|Галатасарай]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |5||[[Кевін Кастаньнё]]||29.09.2000||{{Сьцяг|Аргентына}} [[Рывэр Плэйт Буэнас-Айрэс|Рывэр Плэйт]] |- |6||[[Рычард Рыяс]]||2.06.2000||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]] |- |8||[[Хорхэ Караскаль]]||25.05.1998||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Фламэнгу Рыю-дэ-Жанэйру|Фламэнгу]] |- |10||[[Хамэс Радрыгес]]||12.07.1991||{{Сьцяг|ЗША}} [[Мінэсота Юнайтэд Сэнт-Пол|Мінэсота Юнайтэд]] |- |11||[[Джон Арыяс]]||21.09.1997||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Палмэйрас Сан-Паўлу|Палмэйрас]] |- |15||[[Хуан Партыльлё]]||12.09.1998||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Атлетыку Паранаэнсі Курытыба|Атлетыку Паранаэнсі]] |- |16||[[Джэфэрсан Лерма]]||25.10.1994||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]] |- |20||[[Хуан Кінтэра]]||18.01.1993||{{Сьцяг|Аргентына}} [[Рывэр Плэйт Буэнас-Айрэс|Рывэр Плэйт]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |7||[[Люіс Фэрнанда Дыяс|Люіс Дыяс]]||13.01.1997||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |- |9||[[Джон Кордаба]]||11.05.1993||{{Сьцяг|Расея}} [[Краснадар (футбольны клюб)|Краснадар]] |- |19||[[Куча Эрнандэс]]||20.04.1999||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]] |- |21||[[Хамінтан Кампас]]||24.05.2000||{{Сьцяг|Аргентына}} [[Расарыё Сэнтраль]] |- |25||[[Люіс Хавіер Суарэс|Люіс Суарэс]]||2.12.1997||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон|Спортынг]] |- |26||[[Карляс Андрэс Гомэс|Андрэс Гомэс]]||12.09.2002||{{Сьцяг|Бразылія}} [[Вашку да Гама Рыю-дэ-Жанэйру|Вашку да Гама]] |} ==={{Футбол|Дэмакратычная Рэспубліка Конга}}=== Галоўны трэнэр: {{Сьцяг|Францыя}} [[Сэбаст’ен Дэсабр]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Ліянэль Мпасі]]||1.08.1994||{{Сьцяг|Францыя}} [[Гаўр (футбольны клюб)|Гаўр]] |- |16||[[Тымаці Фаюлю]]||24.07.1999||{{Сьцяг|Армэнія}} [[Ноа Ерэван|Ноа]] |- |21||[[Мат’ё Эпалё]]||15.01.2005||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Стандард Льеж|Стандард]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Ааран Ўан-Бісака]]||26.11.1997||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ўэст Гэм Юнайтэд]] |- |3||[[Стыў Капюадзі]]||30.04.1998||{{Сьцяг|Польшча}} [[Відзэў Лодзь|Відзэў]] |- |4||[[Аксэл Туанзэбэ]]||14.11.1997||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Бэрнлі (футбольны клюб)|Бэрнлі]] |- |5||[[Дылян Бацюбінсыка]]||15.02.1996||{{Сьцяг|Грэцыя}} [[АЭЛ Лярыса|Лярыса]] |- |12||[[Жарыс Каембэ]]||8.08.1994||{{Сьцяг|Бэльгія}} [[Генк (футбольны клюб)|Генк]] |- |22||[[Шансэль Мбэмба]]||8.08.1994||{{Сьцяг|Францыя}} [[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]] |- |24||[[Жэдэон Калюлю]]||29.08.1997||{{Сьцяг|Кіпр}} [[Арыс Лімасол|Арыс]] |- |26||[[Арцюр Масюакю]]||7.11.1993||{{Сьцяг|Францыя}} [[Лянс (футбольны клюб)|Лянс]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |6||[[Нгаляель Мюкаю]]||3.11.2004||{{Сьцяг|Францыя}} [[Ліль (футбольны клюб)|Ліль]] |- |7||[[Натанаэль Мбюкю]]||16.03.2002||{{Сьцяг|Францыя}} [[Манпэлье (футбольны клюб)|Манпэлье]] |- |8||[[Самюэль Мутусамі]]||12.08.1996||{{Сьцяг|Грэцыя}} [[Атромітас Атэны|Атромітас]] |- |10||[[Тэо Банганда]]||20.11.1995||{{Сьцяг|Расея}} [[Спартак Масква (футбольны клюб)|Спартак]] |- |14||[[Ноа Садыкі]]||17.12.2004||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Сандэрлэнд (футбольны клюб)|Сандэрлэнд]] |- |15||[[Ааран Чыбола]]||2.01.1995||{{Сьцяг|Шатляндыя}} [[Кілмарнок (футбольны клюб)|Кілмарнок]] |- |18||[[Шарль Пікель]]||15.05.1997||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Эспанёл Барсэлёна|Эспанёл]] |- |25||[[Эдо Каембэ]]||3.06.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ўотфард (футбольны клюб)|Ўотфард]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |9||[[Брыян Сыпэнга]]||11.03.1998||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Кастэльён Кастэльён-дэ-ля-Пляна|Кастэльён]] |- |11||[[Гаэль Какюта]]||21.06.1991||{{Сьцяг|Грэцыя}} [[АЭЛ Лярыса|Лярыса]] |- |13||[[Мэсшак Элія]]||6.08.1997||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Аланьяспор Аланья|Аланьяспор]] |- |17||[[Сэдрык Бакамбю]]||11.04.1991||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Бэтыс Сэвільля|Бэтыс]] |- |19||[[Фістон Маель]]||24.06.1994||{{Сьцяг|Эгіпет}} [[Пірамідс Каір|Пірамідс]] |- |20||[[Яан Віса]]||3.09.1996||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ньюкасл Юнайтэд]] |- |23||[[Сымон Банза]]||13.08.1996||{{Сьцяг|ААЭ}} [[Аль-Джазыра Абу Дабі|Аль-Джазыра]] |} ==={{Футбол|Партугалія}}=== Галоўны трэнэр: {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рабэрта Мартынэс]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Дыёгу Кошта]]||19.09.1999||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Порту (футбольны клюб)|Порту]] |- |12||[[Жузэ Са]]||17.01.1993||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ўулвэргэмптан Ўандэрэрз]] |- |22||[[Руй Данташ Сылва|Руй Сылва]]||7.02.1994||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон|Спортынг]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Нэлсан Сэмэду]]||16.11.1993||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]] |- |3||[[Рубэн Дыяш]]||14.05.1997||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |4||[[Тамаш Араужу]]||16.05.2002||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Бэнфіка Лісабон|Бэнфіка]] |- |5||[[Дыёгу Далот]]||18.03.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Юнайтэд]] |- |13||[[Рэнату Вэйга]]||29.07.2003||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]] |- |14||[[Гансалу Інасію]]||25.08.2001||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон|Спортынг]] |- |20||[[Жуан Кансэлу]]||27.05.1994||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |- |24||[[Саму Кошта]]||27.11.2000||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Мальёрка Пальма|Мальёрка]] |- |25||[[Нуну Алешандры Таварыш Мэндыш|Нуну Мэндыш]]||19.06.2002||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |6||[[Матэўш Нуніш]]||27.08.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |8||[[Бруну Фэрнандыш]]||8.09.1994||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Юнайтэд]] |- |10||[[Бэрнарду Сылва]]||10.08.1994||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |15||[[Жуан Нэвіш]]||27.09.2004||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |- |21||[[Рубэн Нэвіш]]||13.03.1997||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Гіляль Рыяд|Аль-Гіляль]] |- |23||[[Вітар Фэрэйра|Вітыньня]]||13.02.2000||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |7||[[Крыштыяну Раналду]]||5.02.1985||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Наср Рыяд|Аль-Наср]] |- |9||[[Гансалу Рамуш]]||20.06.2001||{{Сьцяг|Францыя}} [[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]] |- |11||[[Жуан Фэлікс]]||10.11.1999||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Наср Рыяд|Аль-Наср]] |- |16||[[Франсішку Трынкан]]||29.12.1999||{{Сьцяг|Партугалія}} [[Спортынг Лісабон|Спортынг]] |- |17||[[Рафаэл Леан]]||10.06.1999||{{Сьцяг|Італія}} [[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]] |- |18||[[Пэдру Нэту]]||9.03.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]] |- |19||[[Гансалу Гедыш]]||29.11.1996||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]] |- |26||[[Франсішку Кансэйсан]]||14.12.2002||{{Сьцяг|Італія}} [[Ювэнтус Турын|Ювэнтус]] |} ==={{Футбол|Узбэкістан}}=== Галоўны трэнэр: {{Сьцяг|Італія}} [[Фабіё Канавара]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Уткір Юсупаў]]||4.01.1991||{{Сьцяг|Узбэкістан}} [[Наўбахор Наманган|Наўбахор]] |- |12||[[Абдувахід Нэматаў]]||20.03.2001||{{Сьцяг|Узбэкістан}} [[Насаф Каршы|Насаф]] |- |16||[[Батыралі Эргашаў]]||23.06.1995||{{Сьцяг|Узбэкістан}} [[Нэфтчы Фэргана|Нэфтчы]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Абдукадыр Хусанаў]]||29.02.2004||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |3||[[Хажыакбар Аліжонаў]]||19.04.1997||{{Сьцяг|Узбэкістан}} [[Пахтакор Ташкент|Пахтакор]] |- |4||[[Фарух Сайфіеў]]||17.01.1991||{{Сьцяг|Узбэкістан}} [[Нэфтчы Фэргана|Нэфтчы]] |- |5||[[Рустам Ашурматаў]]||7.07.1996||{{Сьцяг|Іран}} [[Эстэглал Тэгеран|Эстэглал]] |- |13||[[Шэрзод Насрулаеў]]||23.07.1998||{{Сьцяг|Узбэкістан}} [[Насаф Каршы|Насаф]] |- |15||[[Умар Эшмуродаў]]||30.11.1992||{{Сьцяг|Узбэкістан}} [[Насаф Каршы|Насаф]] |- |18||[[Абдула Абдулаеў]]||1.09.1997||{{Сьцяг|ААЭ}} [[Дыба Дыба-аль-Фуджэйра|Дыба]] |- |24||[[Бэхруз Карымаў]]||7.08.2007||{{Сьцяг|Узбэкістан}} [[Сурхан Тэрмэз|Сурхан]] |- |25||[[Авазбэк Улмасаліеў]]||27.03.2000||{{Сьцяг|Узбэкістан}} [[АГМК Алмалык|АГМК]] |- |26||[[Жахангір Урозаў]]||18.01.2004||{{Сьцяг|Узбэкістан}} [[Дынама Самарканд|Дынама]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |6||[[Акмаль Мазгавой]]||2.04.1999||{{Сьцяг|Узбэкістан}} [[Пахтакор Ташкент|Пахтакор]] |- |7||[[Атабэк Шукураў]]||22.06.1996||{{Сьцяг|ААЭ}} [[Баніяс Абу Дабі|Баніяс]] |- |8||[[Жамшыд Іскандэраў]]||16.10.1993||{{Сьцяг|Узбэкістан}} [[Нэфтчы Фэргана|Нэфтчы]] |- |9||[[Адылжон Хамрабэкаў]]||13.02.1996||{{Сьцяг|Іран}} [[Трактар Сазі Тэбрыз|Трактар]] |- |10||[[Жалалідын Машарыпаў]]||1.09.1993||{{Сьцяг|Іран}} [[Эстэглал Тэгеран|Эстэглал]] |- |11||[[Астон Урунаў]]||19.12.2000||{{Сьцяг|Іран}} [[Пэрсэпаліс Тэгеран|Пэрсэпаліс]] |- |17||[[Дастанбэк Хамдамаў]]||24.07.1996||{{Сьцяг|Узбэкістан}} [[Пахтакор Ташкент|Пахтакор]] |- |19||[[Азіз Ганіеў]]||22.02.1998||{{Сьцяг|ААЭ}} [[Аль-Батаэг (футбольны клюб)|Аль-Батаэг]] |- |22||[[Абасбэк Файзулаеў]]||3.10.2003||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Істанбул Башакшэхір]] |- |23||[[Шэрзод Эсанаў]]||1.02.2003||{{Сьцяг|Узбэкістан}} [[Бухара (футбольны клюб)|Бухара]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |14||[[Эльдор Шамуродаў]]||29.06.1995||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Істанбул Башакшэхір]] |- |20||[[Азізбэк Амонаў]]||30.10.1997||{{Сьцяг|Узбэкістан}} [[Дынама Самарканд|Дынама]] |- |21||[[Ігар Сяргееў (футбаліст)|Ігар Сяргееў]]||30.04.1993||{{Сьцяг|Іран}} [[Пэрсэпаліс Тэгеран|Пэрсэпаліс]] |} == Група L == ==={{Футбол|Харватыя}}=== Галоўны трэнэр: [[Златка Даліч]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Домінік Лівакавіч]]||9.01.1995||{{Сьцяг|Харватыя}} [[Дынама Заграб|Дынама]] |- |12||[[Івар Пандур]]||25.03.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Гал Сіці]] |- |23||[[Домінік Котарскі]]||10.02.2000||{{Сьцяг|Данія}} [[Капэнгаген (футбольны клюб)|Капэнгаген]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Ёсіп Станішыч]]||2.04.2000||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |- |3||[[Марын Понграчыч]]||11.09.1997||{{Сьцяг|Італія}} [[Фіярэнтына Флярэнцыя|Фіярэнтына]] |- |4||[[Ёшка Гвардыёл]]||23.01.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |5||[[Дуе Чалета-Цар]]||17.09.1996||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]] |- |6||[[Ёсіп Шутала]]||28.02.2000||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[Аякс Амстэрдам|Аякс]] |- |18||[[Крыстыян Якіч]]||14.05.1997||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Аўгсбург (футбольны клюб)|Аўгсбург]] |- |22||[[Лука Вушкавіч]]||24.02.2007||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Гамбург (футбольны клюб)|Гамбург]] |- |25||[[Марцін Эрліч]]||24.01.1998||{{Сьцяг|Данія}} [[Міт’юлян Гэрнінг|Міт’юлян]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |7||[[Нікала Мора]]||12.03.1998||{{Сьцяг|Італія}} [[Балёньня (футбольны клюб)|Балёньня]] |- |8||[[Матэо Ковачыч]]||6.05.1994||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |10||[[Лука Модрыч]]||9.09.1985||{{Сьцяг|Італія}} [[Мілян (футбольны клюб)|Мілян]] |- |13||[[Нікала Ўлашыч]]||4.10.1997||{{Сьцяг|Італія}} [[Тарына Турын|Тарына]] |- |15||[[Марыё Пашаліч]]||9.02.1995||{{Сьцяг|Італія}} [[Аталянта Бэргама|Аталянта]] |- |16||[[Марцін Батурына]]||16.02.2003||{{Сьцяг|Італія}} [[Кома (футбольны клюб)|Кома]] |- |17||[[Пэтар Сучыч]]||25.10.2003||{{Сьцяг|Італія}} [[Інтэрнацыянале Мілян|Інтэрнацыянале]] |- |19||[[Тоні Фрук]]||9.03.2001||{{Сьцяг|Харватыя}} [[Рыека (футбольны клюб)|Рыека]] |- |21||[[Лука Сучыч]]||8.09.2002||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Сасьедад Сан-Сэбастыян|Рэал Сасьедад]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |9||[[Андрэй Крамарыч]]||19.06.1991||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Гофэнгайм (футбольны клюб)|Гофэнгайм]] |- |11||[[Антэ Будзімір]]||22.07.1991||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Асасуна Памплёна|Асасуна]] |- |14||[[Іван Пэрышыч]]||2.02.1989||{{Сьцяг|Нідэрлянды}} [[ПСВ Эйндговэн|ПСВ]] |- |20||[[Ігар Матанавіч]]||31.03.2003||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]] |- |24||[[Марка Пашаліч]]||14.09.2000||{{Сьцяг|ЗША}} [[Арланда Сіці]] |- |26||[[Пэтар Муса]]||4.03.1998||{{Сьцяг|ЗША}} [[Далас (футбольны клюб)|Далас]] |} ==={{Футбол|Ангельшчына}}=== Галоўны трэнэр: {{Сьцяг|Нямеччына}} [[Томас Тухэль]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Джордан Пікфард]]||7.03.1994||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Эвэртан Лівэрпул|Эвэртан]] |- |13||[[Дын Гэндэрсан]]||12.03.1997||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Крыстал Пэлас Лёндан|Крыстал Пэлас]] |- |23||[[Джэймз Трафард]]||10.10.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Эзры Конса]]||23.10.1997||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]] |- |3||[[Ніка О’Райлі]]||21.03.2005||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |5||[[Джон Стоўнз]]||28.05.1994||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |6||[[Марк Геі]]||13.07.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |12||[[Тына Ліўрамэнта]]||12.11.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ньюкасл Юнайтэд]] |- |15||[[Дэн Бэрн]]||9.05.1992||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ньюкасл Юнайтэд]] |- |24||[[Рыс Джэймз]]||8.12.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]] |- |25||[[Джэд Спэнс]]||9.08.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Тотэнгэм Готспур]] |- |26||[[Джарэл Куанса]]||29.01.2003||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баер Левэркузэн|Баер]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |4||[[Дэклан Райс]]||14.01.1999||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |- |8||[[Эліят Андэрсан]]||6.11.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Нотынггэм Форэст]] |- |10||[[Джуд Бэлінггэм]]||29.06.2003||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Мадрыд]] |- |14||[[Джордан Гэндэрсан]]||17.06.1990||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Брэнтфард (футбольны клюб)|Брэнтфард]] |- |16||[[Кобі Мэйну]]||19.04.2005||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Юнайтэд]] |- |17||[[Морган Роджэрз]]||26.07.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]] |- |21||[[Эбэрэчы Эзэ]]||29.06.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |7||[[Букаё Сака]]||5.09.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |- |9||[[Гары Кейн]]||28.07.1993||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Баварыя Мюнхэн|Баварыя]] |- |11||[[Маркус Рашфард]]||31.10.1997||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Барсэлёна (футбольны клюб)|Барсэлёна]] |- |18||[[Энтані Гордан]]||24.02.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ньюкасл Юнайтэд]] |- |19||[[Олі Ўоткінз]]||30.12.1995||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Астан Віла Бірмінггэм|Астан Віла]] |- |20||[[Ноні Мадуэке]]||10.03.2002||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Арсэнал Лёндан|Арсэнал]] |- |22||[[Айвэн Тоўні]]||16.03.1996||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Аглі Джыда|Аль-Аглі]] |} ==={{Футбол|Гана}}=== Галоўны трэнэр: {{Сьцяг|Партугалія}} [[Карлуш Кейрош]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Лоўрэнс Аці-Зыджы]]||29.11.1996||{{Сьцяг|Швайцарыя}} [[Санкт-Гален (футбольны клюб)|Санкт-Гален]] |- |12||[[Джозэф Ананг]]||8.06.2000||{{Сьцяг|Ірляндыя}} [[Сэнт-Патрыкс Атлетык Дублін|Сэнт-Патрыкс Атлетык]] |- |16||[[Бэнджамін Асарэ]]||13.07.1992||{{Сьцяг|Гана}} [[Гартс оф Оўк Акра|Гартс оф Оўк]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Аліду Сэйду]]||4.06.2000||{{Сьцяг|Францыя}} [[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]] |- |4||[[Джонас Аджэтэй]]||13.12.2003||{{Сьцяг|Нямеччына}} [[Вольфсбург (футбольны клюб)|Вольфсбург]] |- |6||[[Абдул Мумін]]||6.06.1998||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Раё Вальекана Мадрыд|Раё Вальекана]] |- |14||[[Гідэон Мэнса]]||18.07.1998||{{Сьцяг|Францыя}} [[Асэр (футбольны клюб)|Асэр]] |- |17||[[Баба Рагман]]||2.07.1994||{{Сьцяг|Грэцыя}} [[ПАОК Тэсалёнікі|ПАОК]] |- |18||[[Джэром Апоку]]||14.10.1998||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Істанбул Башакшэхір]] |- |21||[[Коджа Апонг]]||4.06.2004||{{Сьцяг|Францыя}} [[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]] |- |23||[[Дэрык Люкасэн]]||3.07.1995||{{Сьцяг|Кіпр}} [[Пафас (футбольны клюб)|Пафас]] |- |26||[[Марвэн Сэная]]||28.01.2001||{{Сьцяг|Францыя}} [[Асэр (футбольны клюб)|Асэр]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |3||[[Калеб Ірэнк’і]]||15.01.2006||{{Сьцяг|Данія}} [[Норшэлян Фарум|Норшэлян]] |- |5||[[Томас Партэй]]||13.06.1993||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Вільярэал (футбольны клюб)|Вільярэал]] |- |8||[[Квасі Сыба]]||24.06.1998||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Рэал Авіеда]] |- |11||[[Антуан Сэмэньё]]||7.01.2000||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Манчэстэр Сіці]] |- |15||[[Эліша Авусу]]||7.11.1997||{{Сьцяг|Францыя}} [[Асэр (футбольны клюб)|Асэр]] |- |20||[[Агустын Баачы]]||3.11.2000||{{Сьцяг|Францыя}} [[Сэнт-Эт’ен (футбольны клюб)|Сэнт-Эт’ен]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |7||[[Абдул Ісагаку]]||8.03.2004||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лэстэр Сіці]] |- |9||[[Джордан Аю]]||11.09.1991||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Лэстэр Сіці]] |- |10||[[Брэндан Томас-Асантэ]]||29.12.1998||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Ковэнтры Сіці]] |- |13||[[Крыстафэр Баа]]||14.12.2004||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Кадысія Хубар|Аль-Кадысія]] |- |19||[[Іньякі Ўільямз]]||15.06.1994||{{Сьцяг|Гішпанія}} [[Атлетык Більбао|Атлетык]] |- |22||[[Камалдын Сулемана]]||15.02.2002||{{Сьцяг|Італія}} [[Аталянта Бэргама|Аталянта]] |- |24||[[Эрнэст Нуама]]||1.11.2003||{{Сьцяг|Францыя}} [[Алімпік Ліён]] |- |25||[[Прынс Кўабэна Аду]]||23.09.2003||{{Сьцяг|Чэхія}} [[Вікторыя Пльзень]] |} ==={{Футбол|Панама}}=== Галоўны трэнэр: {{Сьцяг|Гішпанія}} [[Томас Крыстыянсэн]] {|class="wikitable" !№ !Імя !Дата нараджэньня !Клюб |- !colspan=4|Брамнікі |- |1||[[Люіс Мэхія]]||16.03.1991||{{Сьцяг|Уругвай}} [[Насьяналь Мантэвідэо|Насьяналь]] |- |12||[[Сэсар Самудыё]]||23.02.1994||{{Сьцяг|Гандурас}} [[Маратон Сан-Пэдра-Суля|Маратон]] |- |22||[[Арлянда Маскера]]||25.12.1994||{{Сьцяг|Саудаўская Арабія}} [[Аль-Файга Аль-Маджмаа|Аль-Файга]] |- !colspan=4|Абаронцы |- |2||[[Сэсар Блэкман]]||2.04.1998||{{Сьцяг|Славаччына}} [[Слован Браціслава|Слован]] |- |3||[[Хасэ Кордаба]]||3.06.2001||{{Сьцяг|Ангельшчына}} [[Норыдж Сіці]] |- |4||[[Фідэль Эскабар]]||9.01.1995||{{Сьцяг|Коста-Рыка}} [[Сапрыса Сан-Хасэ|Сапрыса]] |- |5||[[Эдгарда Фарыньня]]||19.10.2001||{{Сьцяг|Расея}} [[Пары Ніжні Ноўгарад|Пары]] |- |13||[[Джавані Рамас]]||26.01.1997||{{Сьцяг|Вэнэсуэла}} [[Акадэмія Пуэрта-Кабэльлё|Акадэмія]] |- |14||[[Карляс Арвэй]]||3.02.2000||{{Сьцяг|ЗША}} [[Мінэсота Юнайтэд Сэнт-Пол|Мінэсота Юнайтэд]] |- |15||[[Эрык Дэйвіс]]||31.03.1991||{{Сьцяг|Панама}} [[Пляса Амадор Панама|Пляса Амадор]] |- |16||[[Андрэс Андрадэ Сэдэньнё|Андрэс Андрадэ]]||16.10.1998||{{Сьцяг|Аўстрыя}} [[ЛАСК Лінц|ЛАСК]] |- |23||[[Мікаэль Мурыльлё]]||11.02.1996||{{Сьцяг|Турэччына}} [[Бэшыкташ Стамбул|Бэшыкташ]] |- |25||[[Родэрык Мілер]]||3.04.1992||{{Сьцяг|Азэрбайджан}} [[Туран Тавуз|Туран]] |- |26||[[Хорхэ Абдыель Гут’ерэс]]||1.09.1998||{{Сьцяг|Вэнэсуэла}} [[Дэпартыва Ля-Гуайра]] |- !colspan=4|Паўабаронцы |- |6||[[Крыстыян Хэсус Мартынэс|Крыстыян Мартынэс]]||6.02.1997||{{Сьцяг|Ізраіль}} [[Гапаэль Іроні Кір’ят-Шмана|Гапаэль Іроні]] |- |7||[[Хасэ Люіс Радрыгес]]||19.06.1998||{{Сьцяг|Мэксыка}} [[Хуарэс (футбольны клюб)|Хуарэс]] |- |8||[[Адальбэрта Караскільля]]||28.11.1998||{{Сьцяг|Мэксыка}} [[УНАМ Мэхіка|УНАМ]] |- |10||[[Ісмаэль Дыяс]]||12.05.1997||{{Сьцяг|Мэксыка}} [[Леон (футбольны клюб)|Леон]] |- |11||[[Эдгар Ёэль Барсэнас]]||23.10.1993||{{Сьцяг|Мэксыка}} [[Масатлян (футбольны клюб)|Масатлян]] |- |19||[[Альбэрта Кінтэра]]||18.12.1987||{{Сьцяг|Панама}} [[Пляса Амадор Панама|Пляса Амадор]] |- |20||[[Анібаль Гадой]]||10.02.1990||{{Сьцяг|ЗША}} [[Сан-Дыега (футбольны клюб)|Сан-Дыега]] |- |21||[[Сэсар Яніс]]||28.01.1996||{{Сьцяг|Чылі}} [[Кабрэсаль Эль-Сальвадор|Кабрэсаль]] |- !colspan=4|Нападнікі |- |9||[[Тамас Радрыгес]]||9.03.1999||{{Сьцяг|Коста-Рыка}} [[Сапрыса Сан-Хасэ|Сапрыса]] |- |17||[[Хасэ Фахарда]]||18.08.1993||{{Сьцяг|Эквадор}} [[Унівэрсыдад Католіка Кіта|Унівэрсыдад Католіка]] |- |18||[[Сэсіліё Ватэрман]]||13.04.1991||{{Сьцяг|Чылі}} [[Дэпортэс Кансэпсьён|Дэпортэс]] |- |24||[[Асарыяс Ляндоньнё]]||21.06.2001||{{Сьцяг|Эквадор}} [[Унівэрсыдад Католіка Кіта|Унівэрсыдад Католіка]] |} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Афіцыйны сайт] {{Чэмпіянаты сьвету па футболе (склады)}} [[Катэгорыя:Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году|Склады]] 4jsbvbomz2gsjs9rc6pccmebxsr7i2g 0 302729 2673613 2672671 2026-06-11T23:38:11Z ~2026-34489-34 98266 2673613 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль |назва = «Porsche 911 (996)» |выява = [[Файл:Porsche 911 (996) Carrera (8098316526).jpg|300пкс]] |вытворца = [[Porsche]] |гады = July 17, 1997–2004 (2005 and 2006 for 911 Turbo S, GT2 and GT3 models only) |папярэднік = [[Porsche 911 (993)]] |кляса = Sports Car |дызайнэр = |commons = |падобныя = [[Ferrari 360]] }} [[Катэгорыя:Аўтамабілі Porsche|911 (996)]] 7i5d9vtqlr8eweln53abg0flh8x88e3 2673615 2673613 2026-06-11T23:53:24Z ~2026-34489-34 98266 /* */ 2673615 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль |назва = «Porsche 911 (996)» |выява = [[Файл:Porsche 911 (996) Carrera (8098316526).jpg|300пкс]] |вытворца = [[Porsche]] |гады = July 17, 1997–2004 (2005 and 2006 for 911 Turbo S, GT2 and GT3 models only) |папярэднік = [[Porsche 911 (993)]] |кляса = Sports Car |дызайнэр = |commons = |падобныя = [[Ferrari 360]]<br/>[[BMW M3|BMW M3 (E46)]]<br/>[[Mercedes-AMG CLK-Клас]] }} [[Катэгорыя:Аўтамабілі Porsche|911 (996)]] 1at9c42lgb35a6814izh69o9so384y5 2673616 2673615 2026-06-12T00:04:58Z ~2026-34489-34 98266 /* */ 2673616 wikitext text/x-wiki {{Аўтамабіль |назва = «Porsche 911 (996)» |выява = [[Файл:Porsche 911 (996) Carrera (8098316526).jpg|300пкс]] |вытворца = [[Porsche]] |гады = July 17, 1997–2004 (2005 and 2006 for 911 Turbo S, GT2 and GT3 models only) |папярэднік = [[Porsche 911 (993)]] |кляса = Sports Car |дызайнэр = |commons = |падобныя = [[Ferrari 360]]<br/>[[BMW M3|BMW M3 (E46)]]<br/>[[Mercedes-AMG CLK-Клас]] }} '''Porsche 996''' — гэта пятае пакаленне спартыўнага аўтамабіля мадэлі [[Porsche 911|911]], які выпускаўся нямецкім аўтавытворцам [[Porsche]] з 1997 па 2006 год. У 2004 годзе яго замяніў 997, але высокапрадукцыйныя варыянты Turbo S, GT2 і GT3 заставаліся ў вытворчасці да 2006 года. 996 меў мала агульнага са сваім папярэднікам, з першай цалкам новай платформай шасі з часоў арыгінальнага 911 і новым рухавіком з вадзяным астуджэннем. Тэхнічна гэта было сур'ёзным змяненнем, поўным адрывам ад арыгінальнага аўтамабіля, за выключэннем агульнай кампаноўкі. [[Катэгорыя:Аўтамабілі Porsche|911 (996)]] s42lc4d558vuooj7y9m15weof3g6483 10 302733 2673536 2672688 2026-06-11T18:14:55Z Dymitr 10914 выпраўленьне спасылак 2673536 wikitext text/x-wiki {{Склад зборнай па футболе |1 = {{{1|}}} |назва = Швайцарыя на ЧС-2026 |колер фону = #D81E05 |колер тэксту = white |сьцяг = Швайцарыі |краіна = Швайцарыі |турнір = Чэмпіянат сьвету 2026 году |турнір_спасылка = Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году |н1 = [[Грэгар Кобэль|Кобэль]] |н2 = [[Міра Мугайм|Мугайм]] |н3 = [[Сыльван Відмэр|Відмэр]] |н4 = [[Ніка Эльвэдзі|Эльвэдзі]] |н5 = [[Мануэль Аканджы|Аканджы]] |н6 = [[Дэніс Закарыя|Закарыя]] |н7 = [[Брээль Эмбалё|Эмбалё]] |н8 = [[Рэма Фройлер|Фройлер]] |н9 = [[Жаан Манзамбі|Манзамбі]] |н10 = [[Граніт Джака|Джака]] |н11 = [[Дан Ндой|Ндой]] |н12 = [[Івон Мваго|Мваго]] |н13 = [[Рыкарда Іван Радрыгес Арая|Радрыгес]] |н14 = [[Ардон Яшары|Яшары]] |н15 = [[Джыбрыль Соў|Соў]] |н16 = [[Крыстыян Фаснахт|Фаснахт]] |н17 = [[Рубэн Варгас|Варгас]] |н18 = [[Эрай Джэмэрт|Джэмэрт]] |н19 = [[Ноа Акафор|Акафор]] |н20 = [[Мішэль Эбішэр|Эбішэр]] |н21 = [[Марвін Келер|Келер]] |н22 = [[Фабіян Рыдэр|Рыдэр]] |н23 = [[Зэкі Амдуні|Амдуні]] |н24 = [[Арэль Амэнда|Амэнда]] |н25 = [[Люка Хакес|Хакес]] |н26 = [[Сэдрык Ітэн|Ітэн]] |трэнэр = [[Мурат Якін|Якін]] }}<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Склады зборных ЧС-2026|Швайцарыя]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Склады зборнай Швайцарыі па футболе|Сьвет-2026]] </noinclude> dqczzndcm29vskh38u6jy5gs2w1tsr6 10 302735 2673570 2672731 2026-06-11T20:30:41Z Dymitr 10914 выпраўленьне спасылак 2673570 wikitext text/x-wiki {{Склад зборнай па футболе |1 = {{{1|}}} |назва = Гаіці на ЧС-2026 |колер фону = #00209F |колер тэксту = white |краіна = Гаіці |сьцяг = Гаіці |турнір = Чэмпіянат сьвету 2026 году |турнір_спасылка = Чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году |н1 = [[Джоні Плясыд|Плясыд]] |н2 = [[Карлен Аркюс|Аркюс]] |н3 = [[Кеето Тэрмансі|Тэрмансі]] |н4 = [[Рыкарда Адэ|Адэ]] |н5 = [[Анэс Дэлькруа|Дэлькруа]] |н6 = [[Карл Сэнтэ|Сэнтэ]] |н7 = [[Дэрык Эт’ен|Эт’ен]] |н8 = [[Мартэн Экспэр’янс|Экспэр’янс]] |н9 = [[Дзюкан Назон|Назон]] |н10 = [[Жан-Рыкнэр Бэльгард|Бэльгард]] |н11 = [[Люсіюс Дыдсан|Дыдсан]] |н12 = [[Аляксандар П’ер|А. П’ер]] |н13 = [[Дзюк Лякруа|Лякруа]] |н14 = [[Левэртон П’ер|Л. П’ер]] |н15 = [[Рубэн Правіданс|Правіданс]] |н16 = [[Лені Жазэф|Жазэф]] |н17 = [[Данлі Жан-Жак|Жан-Жак]] |н18 = [[Вільсон Ізыдор|Ізыдор]] |н19 = [[Ясін Фарцюнэ|Фарцюнэ]] |н20 = [[Францьдзі П’еро|П’еро]] |н21 = [[Жазуэ Казымір|Казымір]] |н22 = [[Жан-Кевэн Дзювэрн|Дзювэрн]] |н23 = [[Жазуэ Дзювэржэ|Дзювэржэ]] |н24 = [[Вільген Паген|Паген]] |н25 = [[Дамінік Сымон|Сымон]] |н26 = [[Вудэнскі П’ер|В. П’ер]] |трэнэр = [[Сэбаст’ен Мінье|Мінье]] }}<noinclude>[[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Склады зборных ЧС-2026|Гаіці]] [[Катэгорыя:Вікіпэдыя:Шаблёны:Склады зборнай Гаіці па футболе|Сьвет-2026]] </noinclude> 3teir8ofdq4n03w3qir096j8eczyoh5 0 302806 2673493 2026-06-11T12:31:54Z Jim 415 Створаная старонка са зьместам „{{Населены пункт/Беларусь |Назва = Бабі Лес |Лацінка = Babi Lies |Статус = Вёска |Назва ў родным склоне = Бабінага Леса |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата...“ 2673493 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Бабі Лес |Лацінка = Babi Lies |Статус = Вёска |Назва ў родным склоне = Бабінага Леса |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкі]] |Сельсавет = [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскі сельсавет]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 47 |Год падліку колькасьці = 2019 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = +375 1776 |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 202135<ref>[https://belpost.by/Uznatpochtovyykod28indek?search=%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B9%20%D0%9B%D0%B5%D1%81 Белпошта]{{Ref-ru}}</ref>. |СААТА = |Выява = Babi_Lies_(03).jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 09 |Шырата сэкундаў = 29 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 11 |Даўгата сэкундаў = 19 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Ба́бі Лес'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 434</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскага сельсавету]] [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. Да 1982 года вёска ўваходзіла ў склад [[Юр’еўскі сельсавет|Юр’еўскага сельсавета]]<ref>Рашэньні выканкаму Менскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 25 студзеня і 8 лютага 1982 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзыдыюма Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1982, № 10 (1708).</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Жодзінскі сельсавет}} {{Смалявіцкі раён}} [[Катэгорыя:Жодзінскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну]] cjatadnod3khnxmlv4qusjftp8f8ixk 2673555 2673493 2026-06-11T19:42:03Z Ліцьвін 847 артаграфія 2673555 wikitext text/x-wiki {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Бабі Лес |Лацінка = Babi Lies |Статус = Вёска |Назва ў родным склоне = Бабінага Леса |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкі]] |Сельсавет = [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскі сельсавет]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 47 |Год падліку колькасьці = 2019 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = +375 1776 |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 202135<ref>[https://belpost.by/Uznatpochtovyykod28indek?search=%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B9%20%D0%9B%D0%B5%D1%81 Белпошта]{{Ref-ru}}</ref>. |СААТА = |Выява = Babi_Lies_(03).jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 09 |Шырата сэкундаў = 29 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 11 |Даўгата сэкундаў = 19 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Ба́бі Лес'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 434</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскага сельсавету]] [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. Да 1982 году вёска ўваходзіла ў склад [[Юр’еўскі сельсавет|Юр’еўскага сельсавету]]<ref>Рашэньні выканкаму Менскага абласнога Савета народных дэпутатаў ад 25 студзеня і 8 лютага 1982 г. // Збор законаў Беларускай ССР, указаў Прэзыдыюма Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1982, № 10 (1708).</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Жодзінскі сельсавет}} {{Смалявіцкі раён}} [[Катэгорыя:Жодзінскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну]] skw9cy7ds7bzv1uzs9s7lxrla2edk4k 0 302807 2673495 2026-06-11T12:59:14Z Jim 415 Створаная старонка са зьместам „{{Літаратурны твор |Назва = «Мёртвыя душы» |Выява = Dead Souls (novel) Nikolai Gogol 1842 title page.jpg |Памер = |Подпіс выявы = Вокладка першага выдання рамана Н. В. Гогаля ""Прыгоды Чычыкава, або мёртвыя душы." Паэма Н. Гогаля. М., 1842. |Жан...“ 2673495 wikitext text/x-wiki {{Літаратурны твор |Назва = «Мёртвыя душы» |Выява = Dead Souls (novel) Nikolai Gogol 1842 title page.jpg |Памер = |Подпіс выявы = Вокладка першага выдання рамана Н. В. Гогаля ""Прыгоды Чычыкава, або мёртвыя душы." Паэма Н. Гогаля. М., 1842. |Жанр = празаічная паэма |Аўтар = [[Мікалай Гогаль]] |Мова арыгіналу = [[Расейская мова|расейская]] |Напісаны = [[1835]] |Публікацыя = [[1842]] |Электронная вэрсія = }} «''Мёртвыя душы''» ([[Расейская мова|рас]].: «Мёртвые ду́ши», поўная назва — «Прыгоды Чычыкава, або Мёртвыя душы») — твор Мікалая Васілевіча Гогаля, жанр якога сам аўтар пазначыў як «паэма». Пісаць гэты твор Гогаль пачаў у 1835 годзе як трохтомнік. Першы том быў выдадзены ў 1842 годзе. Амаль цалкам гатовы другі том быў страчаны, але захавалася некалькі частак у чарнавіках. Трэці том не быў пачаты, пра яго засталіся толькі асобныя звесткі, якія былі апублікаваны неўзабаве пасля смерці аўтара ў [[1852]] годзе. Твор апісвае падарожжы і прыгоды Паўла Іванавіча Чычыкава і людзей, з якімі ён сустракаецца. Гэтыя людзі тыпізуюць [[Расейская імпэрыя|расейскую]] сярэднюю арыстакратыю [[XIX стагодзьдзе|19 стагодзьдзя]]. У Расейскай імпэрыі, да вызваленьня прыгонных у [[1861]] годзе, землеўладальнікі мелі права валодаць [[Прыгон|прыгоннымі]] [[Сялянства|сялянамі]]. Прыгонныя ў большасці выпадкаў лічыліся [[Уласнасьць|ўласнасьцю]] землеўладальніка, які мог купляць, прадаваць або закладваць іх, як любую іншую рухомую [[Маёмасьць|маёмасьць]]. Для падліку прыгонных (і людзей у цэлым) выкарыстоўваўся класыфікатар «душа»: напрыклад, «шэсць душ прыгонных». Сюжэт рамана абапіраецца на «мёртвыя душы» (г.зн. «мёртвых прыгонных»), якія дагэтуль улічваюцца ў рэестрах маёмасьці. Зь іншага боку, назва адсылае да «мёртвых душ» пэрсанажаў Гогаля, кожны зь якіх прадстаўляе розныя аспекты "''пошлосці''" (расейски назоўнік, які перакладаецца як «банальнасць, вульгарнасць», маральна-духоўны, з адценьнямі прэтэнцыёзнасці сярэдняга класа, фальшывай значнасьці і філістэрства). На [[беларуская мова|беларускую мову]] твор пераклаў [[Павал Місько|Павал Місько]]. askcy614mlurw0yfv49urg4qo6ni3jo 2673500 2673495 2026-06-11T13:53:10Z Jim 415 дапаўненьне 2673500 wikitext text/x-wiki {{Літаратурны твор |Назва = «Мёртвыя душы» |Выява = Dead Souls (novel) Nikolai Gogol 1842 title page.jpg |Памер = |Подпіс выявы = Вокладка першага выдання рамана Н. В. Гогаля ""Прыгоды Чычыкава, або мёртвыя душы." Паэма Н. Гогаля. М., 1842. |Жанр = празаічная паэма |Аўтар = [[Мікалай Гогаль]] |Мова арыгіналу = [[Расейская мова|расейская]] |Напісаны = [[1835]] |Публікацыя = [[1842]] |Электронная вэрсія = }} «''Мёртвыя душы''» ([[Расейская мова|рас]].: «Мёртвые ду́ши», поўная назва — «Прыгоды Чычыкава, або Мёртвыя душы») — твор Мікалая Васілевіча Гогаля, жанр якога сам аўтар пазначыў як «паэма». Пісаць гэты твор Гогаль пачаў у 1835 годзе як трохтомнік. Першы том быў выдадзены ў 1842 годзе. Амаль цалкам гатовы другі том быў страчаны, але захавалася некалькі частак у чарнавіках. Трэці том не быў пачаты, пра яго засталіся толькі асобныя звесткі, якія былі апублікаваны неўзабаве пасля смерці аўтара ў [[1852]] годзе. Твор апісвае падарожжы і прыгоды Паўла Іванавіча Чычыкава і людзей, з якімі ён сустракаецца. Гэтыя людзі тыпізуюць [[Расейская імпэрыя|расейскую]] сярэднюю арыстакратыю [[XIX стагодзьдзе|19 стагодзьдзя]]. У Расейскай імпэрыі, да вызваленьня прыгонных у [[1861]] годзе, землеўладальнікі мелі права валодаць [[Прыгон|прыгоннымі]] [[Сялянства|сялянамі]]. Прыгонныя ў большасці выпадкаў лічыліся [[Уласнасьць|ўласнасьцю]] землеўладальніка, які мог купляць, прадаваць або закладваць іх, як любую іншую рухомую [[Маёмасьць|маёмасьць]]. Для падліку прыгонных (і людзей у цэлым) выкарыстоўваўся класыфікатар «душа»: напрыклад, «шэсць душ прыгонных». Сюжэт рамана абапіраецца на «мёртвыя душы» (г.зн. «мёртвых прыгонных»), якія дагэтуль улічваюцца ў рэестрах маёмасьці. Зь іншага боку, назва адсылае да «мёртвых душ» пэрсанажаў Гогаля, кожны зь якіх прадстаўляе розныя аспекты "''пошлосці''" (расейски назоўнік, які перакладаецца як «банальнасць, вульгарнасць», маральна-духоўны, з адценьнямі прэтэнцыёзнасці сярэдняга класа, фальшывай значнасьці і філістэрства). На [[беларуская мова|беларускую мову]] твор пераклаў [[Павал Місько|Павал Місько]]. [[Катэгорыя:Раманы на расейскай мове]] 3i4c94pf3brkzlt72o5bdxkfol5ika2 0 302808 2673498 2026-06-11T13:32:24Z Jim 415 Створаная старонка са зьместам „{{Іншыя значэньні|Барсукі}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Барсукі |Лацінка = Barsuki |Статус = Вёска |Назва ў родным склоне = Барсукоў |Герб = |Сьцяг = |Гімн...“ 2673498 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Барсукі}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Барсукі |Лацінка = Barsuki |Статус = Вёска |Назва ў родным склоне = Барсукоў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкі]] |Сельсавет = [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскі сельсавет]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 1 144 |Год падліку колькасьці = 2013 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = +375 1776 |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 222168<ref>[https://belpost.by/Uznatpochtovyykod28indek?search=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%83%D0%BA%D0%B8 Белпошта]{{Ref-ru}}</ref>. |СААТА = |Выява = Agrogorodok Barsuki.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 05 |Шырата сэкундаў = 00 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 16 |Даўгата сэкундаў = 13 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Барсукі́'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 434</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскага сельсавету]] [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. З [[5 сакавіка]] [[2008]] года мае статус "[[Аграгарадок|аграгарадок]]" <ref name=":0">{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=d908n0015278&q_id=6125636|title=Решение Смолевичского районного Совета депутатов от 5 марта 2008 года № 66 «О преобразовании некоторых сельских населенных пунктов в агрогородки»}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Жодзінскі сельсавет}} {{Смалявіцкі раён}} [[Катэгорыя:Жодзінскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну]] n8bu88ivw9x2xfqzvhvjbddggrtvtdx 2673554 2673498 2026-06-11T19:41:07Z Ліцьвін 847 артаграфія, стыль 2673554 wikitext text/x-wiki {{Іншыя значэньні|Барсукі}} {{Населены пункт/Беларусь |Назва = Барсукі |Лацінка = Barsuki |Статус = Вёска |Назва ў родным склоне = Барсукоў |Герб = |Сьцяг = |Гімн = |Дата заснаваньня = |Першыя згадкі = |Статус з = |Магдэбурскае права = |Былая назва = |Мясцовая назва = |Вобласьць = [[Менская вобласьць|Менская]] |Раён = [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкі]] |Сельсавет = [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскі сельсавет]] |Гарадзкі савет = |Старшыня гарвыканкаму = |Пасада кіраўніка = |Кіраўнік = |Плошча = |Крыніца плошчы = |Вышыня = |Унутраны падзел = |Колькасьць насельніцтва = 1 144 |Год падліку колькасьці = 2013 |Крыніца колькасьці насельніцтва = |Тэндэнцыя колькасьці насельніцтва = |Нацыянальны склад насельніцтва = |Год падліку нацыянальнага складу = |Колькасьць двароў = |Год падліку колькасьці двароў = |Тэлефонны код = +375 1776 |Крыніца колькасьці двароў = |Паштовы індэкс = 222168<ref>[https://belpost.by/Uznatpochtovyykod28indek?search=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%83%D0%BA%D0%B8 Белпошта]{{Ref-ru}}</ref>. |СААТА = |Выява = Agrogorodok Barsuki.jpg |Апісаньне выявы = |Шырата градусаў = 54 |Шырата хвілінаў = 05 |Шырата сэкундаў = 00 |Даўгата градусаў = 28 |Даўгата хвілінаў = 16 |Даўгата сэкундаў = 13 |Пазыцыя подпісу на мапе = |Водступ подпісу на мапе = |Commons = |Сайт = }} '''Барсукі́'''<ref>{{Літаратура/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Менская вобласьць}} С. 434</ref> — [[вёска]] ў [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Жодзінскі сельсавет|Жодзінскага сельсавету]] [[Смалявіцкі раён|Смалявіцкага раёну]] [[Менская вобласьць|Менскай вобласьці]]. З 5 сакавіка 2008 году мае статус «[[Аграгарадок|аграгарадок]]»<ref name=":0">{{Cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=d908n0015278&q_id=6125636|title=Решение Смолевичского районного Совета депутатов от 5 марта 2008 года № 66 «О преобразовании некоторых сельских населенных пунктов в агрогородки»}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Жодзінскі сельсавет}} {{Смалявіцкі раён}} [[Катэгорыя:Жодзінскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Смалявіцкага раёну]] jaqfz5alzepox8qdm97qeoizeyu3wxd 0 302809 2673532 2026-06-11T18:03:26Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Lyle_Foster?oldid=1358375886 2673532 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Лайл Фостэр''' ({{мова-en|Lyle Foster}}; {{Н}} 3 верасьня 2000 году) — паўднёваафрыканскі футбаліст, нападнік ангельскага клюбу «[[Бэрнлі (футбольны клюб)|Бэрнлі]]» і нацыянальнай [[Зборная Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі па футболе|зборнай ПАР]]. == Кар’ера == Пачаў кар’еру ў клюбе «[[Арланда Пайрэтс]]» у сэзоне 2017—2018 гадоў<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.orlandopiratesfc.com/news/pirates-promote-17-year-old-foster/|загаловак=Pirates promote 17-year old Foster – Orlando Pirates FC|выдавецтва=www.orlandopiratesfc.com|дата публікацыі=07.09.2017}}</ref>. Гулец быў улучаны ў сьпіс з 60 найбольш пэрспэктыўных маладых футбалістаў сьвету паводле брытанскай газэты ''[[The Guardian]]''<ref>{{спасылка|спасылка=https://citizen.co.za/phakaaathi/south-africa-soccer-phakaaathi-phakaaathi/1684117/pirates-youngster-named-among-worlds-best-talent/|загаловак=Pirates youngster named among world's best young talents|выдавецтва=The Citizen (Zambia)|дата публікацыі=10.10.2017}}</ref>. У студзені 2019 году ўзгодніў дамову з клюбам «[[Манака (футбольны клюб)|Манака]]», але фактычна быў у арэндзе ў бэльгійскім клюбе «[[Сэркль Бруге|Сэркль]]»<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.asmonaco.com/en/panzo-and-foster-join-cercle-brugge/|загаловак=Panzo and Foster join Cercle Brugge|выдавецтва=AS Monaco|дата публікацыі=30.08.2019|копія=https://web.archive.org/web/20230922122550/https://www.asmonaco.com/en/panzo-and-foster-join-cercle-brugge/|дата копіі=22.09.2023}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.cerclebrugge.be/nl/news/jonathan-panzo-en-lyle-foster-naar-cercle-brugge|загаловак=Jonathan Panzo en Lyle Foster naar Cercle Brugge!|выдавецтва=Cercle Brugge|дата публікацыі=30.08.2019}}</ref>. 13 жніўня 2020 году Фостэр перайшоў у партугальскі клюб «[[Віторыя Гімарайнш|Віторыя]]» з [[Гімарайнш]]у за 1,2 мільёна эўра<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.vitoriasc.pt/pt/news/index/view/foster-garantido-por-5-epocas|загаловак=Foster garantido por 5 épocas|выдавецтва=Vitória S.C|дата публікацыі=13.08.2020|копія=https://web.archive.org/web/20200815073833/https://www.vitoriasc.pt/pt/news/index/view/foster-garantido-por-5-epocas|дата копіі=15.08.2020}}</ref>. У 2021 годзе ён далучыўся да «[[Вэстэрлё (футбольны клюб)|Вэстэрлё]]» на правах арэнды на адзін сэзон з мажлівасьцю выкупу<ref>{{спасылка|спасылка=https://vitoriasc.pt/2021/08/31/lyle-foster-emprestado-ao-kvc-westerlo/|загаловак=Lyle Foster emprestado ao KVC Westerlo|выдавецтва=Vitória Sport Clube|дата публікацыі=31.08.2021|копія=https://web.archive.org/web/20230201230556/https://vitoriasc.pt/2021/08/31/lyle-foster-emprestado-ao-kvc-westerlo/|дата копіі=01.02.2023}}</ref>. У студзені 2023 году Фостэр падпісаў кантракт на чатыры з паловай гады з ангельскім клюбам «[[Бэрнлі (футбольны клюб)|Бэрнлі]]»<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.burnleyfootballclub.com/content/clarets-capture-foster|загаловак=Clarets-capture-foster|выдавецтва=Burnley}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Transfermarkt}} * {{Soccerway}} * {{Worldfootball}} {{ПАР на ЧС-2026}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Фостэр, Лайл}} [[Катэгорыя:Паўднёваафрыканскія футбалісты]] gmnljfs5g8szzenhstjnbg0jfu0wysv 0 302810 2673533 2026-06-11T18:09:02Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Pavel_Šulc?oldid=1358843141 2673533 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Па́вал Шулц''' ({{мова-cs|Pavel Šulc}}; {{Н}} 29 сьнежня 2000 году) — чэскі футбаліст, атакуючы паўабаронца францускага клюбу «[[Алімпік Ліён|Ліён]]» і нацыянальнай [[зборная Чэхіі па футболе|зборнай Чэхіі]]. == Кар’ера == === Клюбная === Шулц трапіў у склад першай каманды пльзенскай «[[Вікторыя Пльзень|Вікторыі]]» ў студзені 2020 году, але свой першы матч згуляў толькі 17 студзеня 2021 году супраць «[[Пршыбрам (футбольны клюб)|Пршыбраму]]»<ref>{{навіна|спасылка=https://www.idnes.cz/fotbal/prvni-liga/pribram-viktoria-plzen-fortuna-liga-15-kolo.A210115_105221_fotbal_jic|загаловак=Příbram - Plzeň 0:0, další ztráta favorita, hosté nedali gól ani z penalty|выдавец=Mafra|дата публікацыі=17.01.2021}}</ref>.Улетку 2022 году трапіў у арэнду ў склад «[[Ябланэц (футбольны клюб)|Ябланцу]]». Пасьля гэтага хутка замацаваўся ў складзе каманды. Шулц распачаў [[Першая ліга чэмпіянату Чэхіі па футболе 2023—2024 гадоў|сэзон 2023—2024 гадоў]] хет-трыкам у матчы супраць «[[Дынама Чэске-Будзеёвіцы|Дынама]]»<ref>{{навіна|аўтар=Kortus, Pavel|спасылка=https://www.idnes.cz/fotbal/prvni-liga/plzen-budejovice-fotbal-zapotocny-hattrick-koubek-sulc.A230813_185929_budejovice-sport_pkr|загаловак=Nejlepší zápas kariéry, liboval si Šulc. Na penaltu ho poslali spoluhráči|выдавец=Mafra|дата публікацыі=13.08.2023}}</ref><ref>{{навіна|спасылка=https://www.qap.cz/zpravy/zpravy-kraj/sport/clanek/pavel-sulc-zaridil-hattrickem-vitezstvi-viktorky-v-ceskych-budejovicich-129749/post-detail.htm|загаловак=Pavel Šulc zařídil hattrickem vítězství Viktorky v Českých Budějovicích|дата публікацыі=13.08.2023}}</ref>. Футбаліст зрабіў значны ўнёсак у кампанію «Вікторыі» ў [[Ліга канфэрэнцыяў УЭФА 2023—2024 гадоў|Лізе канфэрэнцыяў 2023—2024 гадоў]], дзе клюб упершыню ў гісторыі дасягнуў чвэрцьфіналу эўрапейскага турніру<ref>{{навіна|аўтар=Soukup, Zdeněk|спасылка=https://plzensky.denik.cz/fotbal-prvni-liga/smlouvu-s-dablem-podepsali-pavel-sulc-viktoria-plzen-20240418.html|загаловак=Asi jsme tu smlouvu s ďáblem podepsali jen na 90 minut, usmál se Šulc|выдавец=Vltava Labe Media|дата публікацыі=18.04.2024}}</ref>. 4 жніўня 2025 году Шулц падпісаў чатырохгадовы кантракт зь «[[Алімпік Ліён|Ліёнам]]»<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.ol.fr/fr/actualites/arrivee-de-pavel-sulc-jusqu-en-2029|загаловак=Arrivée de Pavel Šulc jusqu’en 2029|выдавецтва=Olympique Lyonnais|дата публікацыі=04.08.2025}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Čihák, Jiří|спасылка=https://www.idnes.cz/fotbal/zahranici/sulc-uz-patri-lyonu-smlouva-na-ctyri-roky-plzen-muze-dostat-az-ctvrt-miliardy.A250804_204841_fot_zahranici_jic|загаловак=Šulc už patří Lyonu, uvedl se videem z holičství. Smlouvu podepsal na čtyři roky|выдавецтва=Mafra|дата публікацыі=04.08.2025}}</ref>. === Міжнародная === 22 сакавіка 2024 году Шулц дэбютаваў за [[Зборная Чэхіі па футболе|зборную Чэхіі]] ў таварыскім матчы супраць [[Зборная Нарвэгіі па футболе|зборнай Нарвэгіі]]<ref>{{навіна|аўтар=Petr, Tomáš|спасылка=https://www.irozhlas.cz/sport/fotbal/ivan-hasek-trener-reprezentace-reakce-po-priprave_2403271042_mim|загаловак=Máme lavičku, která fandí, chválí Hašek atmosféru v celém týmu. Rozhodování o Euru bude složité|выдавец=Czech Radio|дата публікацыі=27.03.2024}}</ref>. 10 верасьня 2024 году футбаліст загнаў свае першыя галы за чэскую каманду, аформіўшы дубль у пераможным зь лікам 3:2 матчы над [[Зборная Ўкраіны па футболе|зборнай Украінай]] у [[Ліга нацыяў УЭФА|Лізе нацыяў]]. == Дасягненьні == '''«Вікторыя»''': * [[Чэмпіянат Чэхіі па футболе|Чэмпіён Чэхіі]]: 2022 == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Transfermarkt}} * {{Soccerway}} * {{Worldfootball}} {{Навігацыйная група |назоў = Шулц у складзе [[Зборная Чэхіі па футболе|зборнай Чэхіі]] на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]] і [[Чэмпіянат Эўропы па футболе|Эўропы]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Чэхія}}; |Чэхія на ЧЭ-2024 |Чэхія на ЧС-2026 }} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Шулц, Павал}} [[Катэгорыя:Чэскія футбалісты]] mpkynud5ysupmp02ewj163kxjdwpiuh 0 302811 2673537 2026-06-11T18:15:21Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Johan_Manzambi?oldid=1358150164 2673537 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Жаа́н Манзамбі́''' ({{мова-fr|Johan Manzambi}}; {{Н}} 14 кастрычніка 2005 году) — швайцарскі футбаліст, паўабаронца нямецкага клюбу «[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбург]]» і нацыянальнай [[зборная Швайцарыі па футболе|зборнай Швайцарыі]]. == Кар’ера == === Клюбная === Пачынаў у акадэміі клюбу «[[Сэрвэт Жэнэва|Сэрвэт]]» з роднай [[Жэнэва|Жэнэвы]]. У 2023 годзе далучыўся да акадэміі нямецкага «[[Фрайбург (футбольны клюб)|Фрайбургу]]», дзе ўжо праз год прыяднаўся да асноўнай каманды клюбу. 21 жніўня 2024 году дэбютаваў за першую каманду клюбу ў гасьцявым матчы супраць «[[Гайдэнгайм (футбольны клюб)|Гайдэйнгайму]]», які скончыўся паразай ягонай каманды з буйным лікам 3:0<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.tdg.ch/rty-menzambi-2209-255523005312|загаловак=L'espoir genevois Johan Manzambi a fait ses débuts en Bundesliga|выдавецтва=22 September 2024}}</ref>. Сваім першым голам за клюб адзначыўся 12 красавіка 2025 году ў матчы над мёнхэнглядбаскай «[[Барусія Мёнхэнглядбах|Барусіі]]»<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/borussia-monchengladbach-sport-club-freiburg-match-report-highlights-matchday-29-31696|загаловак=Johan Manzambi's late strike seals crucial Freiburg win over Borussia Mönchengladbach|выдавецтва=Bundesliga|дата публікацыі=12.04.2025}}</ref>. Па сэзоне [[Ліга Эўропы УЭФА 2025—2026 гадоў|Лігі Эўропы 2025—2026 гадоў]] быў названы найлепшым маладым гульцом спаборніцтваў<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/02a5-20ada4766290-fa2dd9da0b35-1000--johan-manzambi-named-2025-26-uefa-europa-league-revelatio/|загаловак=Johan Manzambi named 2025/26 UEFA Europa League Revelation of the Season|выдавецтва=UEFA|дата публікацыі=21.05.2026}}</ref>. === Міжнародная === 10 чэрвеня 2025 году правёў свой першы гол за [[Зборная Швайцарыі па футболе|зборную Швайцарыі]] ў таварыскім матчы супраць [[Зборная ЗША па футболе|зборнай ЗША]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/734220/switzerland-united-states|загаловак=United States 0–4 Switzerland|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=10.06.2025}}</ref>. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Transfermarkt}} * {{Soccerway}} * {{Worldfootball}} {{Швайцарыя на ЧС-2026}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Манзамбі, Жаан}} [[Катэгорыя:Швайцарскія футбалісты]] ngp0pwvsesescs5s6nyznw4vhuedf2h 3 302813 2673553 2026-06-11T19:40:22Z Ліцьвін 847 Вітаем 2673553 wikitext text/x-wiki {{Вітаем}} fbn7wwakni74vxuz1x9rcjfgbiynfll 10 302814 2673568 2026-06-11T20:25:49Z Dymitr 10914 пачатак 2673568 wikitext text/x-wiki #перанакіраваньне [[Шаблён:Цяперашні абраны артыкул/2022-06]] tblq7odqccdftgkv0vrkuo6qjzmsbvx 0 302815 2673571 2026-06-11T20:31:05Z Dymitr 10914 пачатак 2673571 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Дзюка́н Назо́н''' ({{мова-fr|Duckens Nazon}}; {{Н}} 7 красавіка 1994 году) — гаіцянскі футбаліст, нападнік іранскага клюбу «[[Эстэглал Тэгеран|Эстэглал]]» і нацыянальнай [[зборная Гаіці па футболе|зборнай Гаіці]]. Сваю кар’еру пачынаў у роднай [[Францыя|Францыі]], а пасьля некаторы час быў у розных ангельскіх клюбах. У складзе баўгарскага [[ЦСКА Сафія|ЦСКА]] ў [[Першая прафэсійная ліга чэмпіянату Баўгарыі па футболе 2022—2023 гадоў|сэзоне 2022—2023 гадоў]] стаў другім бамбардзірам мясцовага чэмпіянату, маючы на сваім рахунку 18 галоў. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Transfermarkt}} * {{Soccerway}} * {{Worldfootball}} {{Навігацыйная група |назоў = Назон у складзе [[Зборная Гаіці па футболе|зборнай Гаіці]] на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]] і [[Кубак Амэрыкі па футболе|Кубках Амэрыкі]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Гаіці}}; |Гаіці на КА-2016 |Гаіці на ЧС-2026 }} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Назон, Дзюкан}} [[Катэгорыя:Гаіцянскія футбалісты]] 4nb61tj7fel9c78xkhyowtttzqiq01f 14 302816 2673572 2026-06-11T20:35:10Z Dymitr 10914 [[Вікіпэдыя:Катэгорыя|катэгорыя]] 2673572 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Гаіцянскі футбол|Футбалісты]] [[Катэгорыя:Гаіцянскія спартоўцы|Футбалісты]] [[Катэгорыя:Футбалісты паводле краінаў]] a5ahjx0c99hx2afmoswfeprbb6vl1dd 0 302817 2673582 2026-06-11T21:06:21Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Jordan_Bos?oldid=1358295323 2673582 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Джо́рдан Бос''' ({{мова-en|Jordan Bos}}; {{Н}} 29 кастрычніка 2002 году) — аўстралійскі футбаліст, левы абаронца нідэрляндзкага клюбу «[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]» і нацыянальнай [[зборная Аўстраліі па футболе|зборнай Аўстраліі]]. == Кар’ера == === Клюбная === У верасьні 2021 году Бос падпісаў свой першы прафэсійны кантракт з «[[Мэльбурн Сіці]]» на тэрмін трох гадоў<ref>{{спасылка|спасылка=https://melbournecityfc.com.au/news/re-signed-jordan-bos-extends-contract|загаловак=Re-signed: Jordan Bos extends contract|выдавецтва=Melbourne City|дата публікацыі=30.09.2021|копія=https://web.archive.org/web/20230329155246/https://melbournecityfc.com.au/news/re-signed-jordan-bos-extends-contract|дата копіі=29.03.2023}}</ref>. 27 лістапада 2021 году дэбютаваў за асноўную каманду, выйшаўшы на замену ў матчы супраць «[[Адэлаіда Юнайтэд]]»<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.ultimatealeague.com/player/?player_id=1462&season=2021-22|загаловак=Jordan Bos (Defender, Melbourne City): 2021–22 season|выдавецтва=Ultimate A-League|копія=https://web.archive.org/web/20240115001943/https://www.ultimatealeague.com/player/?player_id=1462&season=2021-22|дата копіі=15.01.2024}}</ref>. 6 красавіка 2022 году адзначыўся першым голам у прафэсійным спорце, адкрыўшы лік у пераможным зь лікам 4:0 матчы над «[[Сыднэй (футбольны клюб)|Сыднэем]]»<ref>{{спасылка|спасылка=https://melbournecityfc.com.au/news/match-report-city-4-0-sydney|загаловак=Match Report: City 4-0 Sydney|выдавецтва=Melbourne City|дата публікацыі=06.04.2022|копія=https://web.archive.org/web/20240115001919/https://melbournecityfc.com.au/news/match-report-city-4-0-sydney|дата копіі=15.01.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.ultimatealeague.com/player/?player_id=1462&season=2021-22|загаловак=Jordan Bos (Defender, Melbourne City): 2022–23 season|выдавецтва=Ultimate A-League|копія=https://web.archive.org/web/20240115001943/https://www.ultimatealeague.com/player/?player_id=1462&season=2021-22|дата копіі=15.01.2024}}</ref>. 16 траўня 2023 году было абвешчана, што Бос далучыцца да бэльгійскага клюбу «[[Вэстэрлё (футбольны клюб)|Вэстэрлё]]» па заканчэньні сэзону 2022—2023 гадоў, узгодніўшы з новым клюбам чатырохгадовы кантракт<ref>{{спасылка|аўтар=Herck, Glen Van|спасылка=https://kvcwesterlo.be/2023/05/15/welkom-jordan/|загаловак=Welkom Jordan!|выдавецтва=KVC Westerlo|дата публікацыі=16.05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20240115002025/https://kvcwesterlo.be/2023/05/15/welkom-jordan/|дата копіі=15.01.2024}}</ref><ref name=":0" >{{спасылка|спасылка=https://www.theguardian.com/football/2023/may/16/jordan-bos-breaks-a-league-men-transfer-record-with-move-to-belgian-club|загаловак=Jordan Bos breaks A-League Men transfer record with move to Belgian club|выдавецтва=The Guardian|дата публікацыі=16.05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20240115002733/https://www.theguardian.com/football/2023/may/16/jordan-bos-breaks-a-league-men-transfer-record-with-move-to-belgian-club|дата копіі=15.01.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://sport.optus.com.au/news/australian-football/os57778/jordan-bos-tranfer-westerlo-melbourne-city-socceroos|загаловак=Record-breaking Jordan Bos transfer a 'fantastic deal' for everyone as pay cheque 'advice' seals Belgium move|выдавецтва=Optus Sport|дата публікацыі=17.05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20240115002723/https://sport.optus.com.au/news/australian-football/os57778/jordan-bos-tranfer-westerlo-melbourne-city-socceroos|дата копіі=15.01.2024}}</ref>. Паводле зьвестак, гэты трансфэр стаў самым дарагім у гісторыі аўстралійскай лігі<ref name=":0"/><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.espn.com.au/football/story/_/id/37674906/melbourne-city-jordan-bos-sets-australian-transfer-record|загаловак=Bos move: City star sets A-League transfer record|выдавецтва=ESPN|дата публікацыі=15.05.2023|копія=https://web.archive.org/web/20240115002657/https://www.espn.com.au/football/story/_/id/37674906/melbourne-city-jordan-bos-sets-australian-transfer-record|дата копіі=15.01.2024}}</ref>. 25 ліпеня 2025 году Бос далучыўся да нідэрляндзкага «[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорду]]», падпісаўшы чатырохгадовы кантракт<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.vi.nl/nieuws/feyenoord-haalt-australische-concurrent-voor-gijs-smal|загаловак=Feyenoord haalt Australische concurrent voor Gijs Smal|дата публікацыі=25.07.2025}}</ref>. У кастрычніку 2025 году быў прызнаны найлепшым гульцом [[Эрэдывізія|Эрэдывізіі]] за верасень<ref>{{спасылка|спасылка=https://eredivisie.eu/news/jordan-bos-named-player-of-the-month-for-september/|загаловак=Jordan Bos named Player of the Month for September|дата публікацыі=04.10.2025}}</ref>, такім чынам, ён стаў першым аўстралійцам, які атрымаў гэтую ўзнагароду. === Міжнародная === Бос дэбютаваў за [[Зборная Аўстраліі па футболе|зборную Аўстраліі]] 28 сакавіка 2023 году ў таварыскім матчы супраць [[Зборная Эквадору па футболе|зборнай Эквадору]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.socceroos.com.au/news/bos-fulfils-childhood-dream-after-socceroos-debut|загаловак=Bos fulfils childhood dream after Socceroos debut|дата публікацыі=05.04.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230703031626/https://www.socceroos.com.au/news/bos-fulfils-childhood-dream-after-socceroos-debut|дата копіі=03.07.2023}}</ref>. 13 студзеня 2024 году загнаў першы гол у кашулі нацыянальнай каманды, адкрыўшы лік у пераможным матчы супраць [[зборная Індыі па футболе|зборнай Індыі]] на [[Кубак Азіі па футболе 2023 году|Кубку Азіі 2023 году]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.thehindu.com/sport/football/australia-swat-aside-india-to-launch-asian-cup-title-bid/article67738073.ece|загаловак=Australia swat aside India to launch Asian Cup title bid|выдавецтва=The Hindu|дата публікацыі=13.01.2024|копія=https://web.archive.org/web/20240115002622/https://www.thehindu.com/sport/football/australia-swat-aside-india-to-launch-asian-cup-title-bid/article67738073.ece|дата копіі=15.01.2024}}</ref>. == Дасягненьні == '''«Мэльбурн Сіці»''': * [[Чэмпіянат Аўстраліі па футболе|Чэмпіён Аўстраліі]]: 2022, 2023 == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Transfermarkt}} * {{Soccerway}} * {{Worldfootball}} {{Навігацыйная група |назоў = Бос у складзе [[Зборная Аўстраліі па футболе|зборнай Аўстраліі]] на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]] і [[Кубак Азіі па футболе|Кубках Азіі]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Аўстралія}}; |Аўстралія на АФК КА-2023 |Аўстралія на ЧС-2026 }} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Бос, Джордан}} [[Катэгорыя:Аўстралійскія футбалісты]] mmnjj20qw53s2g49koo8q8aick7g27p 0 302818 2673583 2026-06-11T21:15:54Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Julio_Enciso_(footballer,_born_2004)?oldid=1358848917 2673583 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст |Імя = Хуліё Энсыса }} '''Ху́ліё Сэ́сар Энсы́са Эсьпі́наля''' ({{мова-es|Julio César Enciso Espínola}}; {{Н}} 23 студзеня 2004 году) — парагвайскі футбаліст, атакуючы паўабаронца францускага клюбу «[[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбург]]» і нацыянальнай [[зборная Парагваю па футболе|зборнай Парагваю]]. == Кар’ера == === Клюбная === Навучаўся ў акадэміі футбольнага клюбу «[[Лібэртад Асунсьён|Лібэртад]]», у складзе якога дэбютаваў у прафэсійным футболе. 17 чэрвеня 2022 году Энсыса прыяднаўся да ангельскага клюбу «[[Брайтан энд Гоўв Альбіён]]», за што альбіёнцы выдаткавалі блізу 9,5 мільёнаў фунтаў стэрлінгаў<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.brightonandhovealbion.com/news/2647985/julio-enciso-signs-for-albion|загаловак=Julio Enciso signs for Albion|выдавецтва=Brighton & Hove Albion F.C.|дата публікацыі=17.06.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220619100429/https://www.brightonandhovealbion.com/news/2647985/julio-enciso-signs-for-albion|дата копіі=19.06.2022}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.nytimes.com/athletic/3490107/2022/06/13/brighton-complete-signing-of-paraguay-international-julio-enciso/|загаловак=Brighton complete signing of Paraguay international Julio Enciso|выдавецтва=The Athletic|дата публікацыі=17.06.2022}}</ref>. Спачатку пачаў выступы ў кубкавых матчах, а ў [[Прэм’ер-Ліга|Прэм’ер-лізе]] дэбютаваў 29 кастрычніка, выйшаўшы на замену на 65-й хвіліне замест [[Адам Лалана|Адама Лаланы]] ў хатнім матчы супраць «[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]»<ref>{{навіна|спасылка=https://www.premierleague.com/match/75044|загаловак=Brighton v Chelsea 2022/23|выдавец=Premier League Sport|дата публікацыі=29.10.2022}}</ref>. 4 красавіка 2023 году правёў першы гол за клюб у гасьцявым пераможным зь лікам 2:0 матчы супраць «[[Борнмут (футбольны клюб)|Борнмуту]]»<ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.com/sport/football/62776440|загаловак=Bournemouth 0–2 Brighton & Hove Albion: Evan Ferguson flick boosts Seagulls’ top-four hopes|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=04.04.2023}}</ref>. Амаль праз два тыдні ён зноў адзначыўся ў гасьцявым пераможным матчы над «Чэлсі», дапамогшы «Альбіёну» ўпершыню ў гісторыі здабыць перамогу на [[Стэмфард Брыдж (стадыён)|Стэмфард Брыдж]]<ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.com/sport/football/65217807|загаловак=Enciso stunner gives Brighton victory at Chelsea|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=15.04.2023}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.skysports.com/football/news/12309/12855741/chelsea-1-2-brighton-julio-enciso-fires-superb-winner-to-boost-seagulls-european-dreams-with-historic-win-at-stamford-bridge|загаловак=Chelsea 1–2 Brighton: Julio Enciso fires superb winner to boost Seagulls’ European dreams with historic win at Stamford Bridge|выдавецтва=Sky Sports|дата публікацыі=15.04.2023}}</ref>. 23 студзеня 2025 году Энсыса перайшоў у іншы клюб Прэм’ер-лігі, «[[Іпсўіч Таўн]]», дзе выступаў на правах арэнды да канца [[Прэм’ер-Ліга 2024—2025 гадоў|сэзону 2024—2025 гадоў]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.itfc.co.uk/news/2025/january/23/julio-enciso-joins-ipswich-town-on-loan/|загаловак=JULIO ENCISO JOINS IPSWICH TOWN ON LOAN|выдавецтва=Ipswich Town F.C.|дата публікацыі=23.01.2025}}</ref>. 1 верасьня 2025 году Энсыса далучыўся да францускага «[[Страсбург (футбольны клюб)|Страсбургу]]», паводле дамовы вартасьцю ў 17 мільёнаў фунтаў стэрлінгаў, пры гэтым «Брайтан» захаваў пункт аб атрыманьні адсотку ад наступнага продажу. === Міжнародная === Упершыню згуляў у складзе [[Зборная Парагваю па футболе|зборнай Парагваю]] 14 чэрвеня 2021 году ў матчы [[Кубак Амэрыкі па футболе 2021 году|Кубка Амэрыкі 2021 году]] супраць [[Зборная Балівіі па футболе|зборнай Балівіі]]. == Дасягненьні == '''«Лібэртад»''': * [[Чэмпіянат Парагваю па футболе|Чэмпіён Парагваю]]: 2021(а), 2022(а) == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Transfermarkt}} * {{Soccerway}} * {{Worldfootball}} {{Навігацыйная група |назоў = Энсыса ў складзе [[Зборная Парагваю па футболе|зборнай Парагваю]] на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]] і [[Кубак Амэрыкі па футболе|Кубках Амэрыкі]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Парагвай}}; |Парагвай на КА-2021 |Парагвай на КА-2024 |Парагвай на ЧС-2026 }} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Энсыса, Хуліё}} [[Катэгорыя:Парагвайскія футбалісты]] [[Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 году]] i0hyhmiq73jceyzjutx3qgs3xm24u54 0 302819 2673591 2026-06-11T21:21:30Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Yan_Diomande?oldid=1358389081 2673591 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Ян Дыямандэ́''' ({{мова-fr|Yan Diomande}}; {{Н}} 14 лістапада 2006 году) — івуарыйскі футбаліст, нападнік нямецкага клюбу «[[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]]» і нацыянальнай [[зборная Кот д’Івуару па футболе|зборнай Кот д’Івуару]]. == Кар’ера == === Клюбная === У веку 15 гадоў трапіў у [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]]. У 2025 годзе кароткі час бараніў колеры гішпанскага «[[Леганэс (футбольны клюб)|Леганэсу]]»<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.cdleganes.com/noticias/el-cd-leganes-incorpora-al-atacante-costamarfileno-yan-diomande-de-18-anos-de-edad|загаловак=El C.D. Leganés incorpora al atacante costamarfileño Yan Diomande, de 18 años de edad|выдавецтва=CD Leganés|дата публікацыі=27.11.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://dmeacademy.com/yan-diomande-former-dme-star-makes-it-to-the-pros/|загаловак=Yan Diomande Former DME Star Makes it To The Pro’s|выдавецтва=DME Academy|дата публікацыі=17.12.2024}}</ref>, але ўлетку таго ж году трапіў у «[[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]]». Нямецкі клюб выклаў за гульца 20 мільёнаў эўра<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.cdleganes.com/en/news/yan-diomande-transferred-to-rb-leipzig|загаловак=Yan Diomande transferred to RB Leipzig|выдавецтва=CD Leganés|дата публікацыі=16.07.2025}}</ref>. 25 кастрычніка пацэліў свой першы гол у [[Бундэсьліга|Бундэсьлізе]] ў гасьцявым матчы супраць «[[Аўгсбург (футбольны клюб)|Аўгсбургу]]»<ref>{{спасылка|спасылка=https://rbleipzig.com/en/news/review-bundesliga-fc-augsburg-vs-rb-leipzig-25th-october-2025|загаловак=An (almost) perfect day for RBL|выдавецтва=RB Leipzig|дата публікацыі=26.10.2025}}</ref>. 6 сьнежня аформіў першы хет-трык у пераможным зь лікам 6:0 матчы супраць франкфурцкага «[[Айнтрахт Франкфурт|Айнтрахту]]». === Міжнародная === У 2025 годзе дэбютаваў у складзе [[зборная Кот д’Івуару па футболе|зборнай Кот д’Івуару]]. У кастрычніку адзначыўся двума першымі галамі ў складзе каманды ў матчах адбору да [[чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году|чэмпіянату сьвету 2026 году]]. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Transfermarkt}} * {{Soccerway}} * {{Worldfootball}} {{Навігацыйная група |назоў = Дыямандэ ў складзе [[Зборная Кот д’Івуару па футболе|зборнай Кот д’Івуару]] на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]] і [[Кубак афрыканскіх нацыяў|Кубках афрыканскіх нацыяў]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Кот д’Івуар}}; |Кот-д’Івуар на КАН-2025 |Кот-д’Івуар на ЧС-2026 }} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Дыямандэ, Ян}} [[Катэгорыя:Івуарыйскія футбалісты]] 2sgiebe7rwcyr9qq64iq6q816r2wa0k 2673592 2673591 2026-06-11T21:22:31Z Dymitr 10914 стыль 2673592 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Ян Дыямандэ́''' ({{мова-fr|Yan Diomandé}}; {{Н}} 14 лістапада 2006 году) — івуарыйскі футбаліст, нападнік нямецкага клюбу «[[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]]» і нацыянальнай [[зборная Кот д’Івуару па футболе|зборнай Кот д’Івуару]]. == Кар’ера == === Клюбная === У веку 15 гадоў трапіў у [[Злучаныя Штаты Амэрыкі|ЗША]]. У 2025 годзе кароткі час бараніў колеры гішпанскага «[[Леганэс (футбольны клюб)|Леганэсу]]»<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.cdleganes.com/noticias/el-cd-leganes-incorpora-al-atacante-costamarfileno-yan-diomande-de-18-anos-de-edad|загаловак=El C.D. Leganés incorpora al atacante costamarfileño Yan Diomande, de 18 años de edad|выдавецтва=CD Leganés|дата публікацыі=27.11.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://dmeacademy.com/yan-diomande-former-dme-star-makes-it-to-the-pros/|загаловак=Yan Diomande Former DME Star Makes it To The Pro’s|выдавецтва=DME Academy|дата публікацыі=17.12.2024}}</ref>, але ўлетку таго ж году трапіў у «[[РБ Ляйпцыг (футбольны клюб)|РБ Ляйпцыг]]». Нямецкі клюб выклаў за гульца 20 мільёнаў эўра<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.cdleganes.com/en/news/yan-diomande-transferred-to-rb-leipzig|загаловак=Yan Diomande transferred to RB Leipzig|выдавецтва=CD Leganés|дата публікацыі=16.07.2025}}</ref>. 25 кастрычніка пацэліў свой першы гол у [[Бундэсьліга|Бундэсьлізе]] ў гасьцявым матчы супраць «[[Аўгсбург (футбольны клюб)|Аўгсбургу]]»<ref>{{спасылка|спасылка=https://rbleipzig.com/en/news/review-bundesliga-fc-augsburg-vs-rb-leipzig-25th-october-2025|загаловак=An (almost) perfect day for RBL|выдавецтва=RB Leipzig|дата публікацыі=26.10.2025}}</ref>. 6 сьнежня аформіў першы хет-трык у пераможным зь лікам 6:0 матчы супраць франкфурцкага «[[Айнтрахт Франкфурт|Айнтрахту]]». === Міжнародная === У 2025 годзе дэбютаваў у складзе [[зборная Кот д’Івуару па футболе|зборнай Кот д’Івуару]]. У кастрычніку адзначыўся двума першымі галамі ў складзе каманды ў матчах адбору да [[чэмпіянат сьвету па футболе 2026 году|чэмпіянату сьвету 2026 году]]. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Transfermarkt}} * {{Soccerway}} * {{Worldfootball}} {{Навігацыйная група |назоў = Дыямандэ ў складзе [[Зборная Кот д’Івуару па футболе|зборнай Кот д’Івуару]] на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]] і [[Кубак афрыканскіх нацыяў|Кубках афрыканскіх нацыяў]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Кот д’Івуар}}; |Кот-д’Івуар на КАН-2025 |Кот-д’Івуар на ЧС-2026 }} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Дыямандэ, Ян}} [[Катэгорыя:Івуарыйскія футбалісты]] 4l4jqpw5c67blopwjm8frtbvl9cd9bm 0 302820 2673596 2026-06-11T21:27:57Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Ayase_Ueda?oldid=1357048970 2673596 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Аясэ Ўэда''' ({{мова-jp|上田 綺世}}; {{Н}} 28 жніўня 1998 году) — японскі футбаліст, нападнік нідэрляндзкага клюбу «[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]» і нацыянальнай [[зборная Японіі па футболе|зборнай Японіі]]. == Кар’ера == === Клюбная === [[Файл:AyaseUedaFrontPriorMatchCercleVsOHV (cropped).jpg|значак|зьлева|Уэда ў складзе «[[Сэркль Бруге|Сэрклю]]» ў 2022 годзе.]] Дэбютаваў у складзе клюбу «[[Касіма Антлерз]]» у ліпені 2019 году. Ужо хутка ён ня толькі замацаваўся ў складзе каманды, але і стаў адным з самых важных гульцоў каманды. 1 ліпеня 2022 году Ўэда падпісаў чатырохгадовы кантракт з бэльгійскім клюбам «[[Сэркль Бруге|Сэркль]]», разьлічаны да чэрвеня 2026 году<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.antlers.co.jp/news/release/88562|загаловак=上田選手のサークル・ブルージュKSV完全移籍合意|выдавецтва=Kashima Antlers|копія=https://web.archive.org/web/20220701010054/https://www.antlers.co.jp/news/release/88562|дата копіі=01.07.2022}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.cerclebrugge.be/nl/news/princiepsakkoord-ayase-ueda-naar-cercle-brugge|загаловак=Princiepsakkoord: Ayase Ueda naar Cercle Brugge|выдавецтва=Cercle Brugge|копія=https://web.archive.org/web/20220920173113/https://www.cerclebrugge.be/nl/news/princiepsakkoord-ayase-ueda-naar-cercle-brugge|дата копіі=20.09.2022}}</ref>. Дэбютаваў у Эўропе ў матчы [[Чэмпіянат Бэльгіі па футболе|чэмпіянату Бэльгіі]] супраць «[[Вэстэрлё (футбольны клюб)|Вэстэрлё]]». 3 жніўня 2023 году японец склаў пяцігадовы кантракт з чэмпіёнам Нідэрляндаў клюбам «[[Фэеноорд Ратэрдам|Фэеноорд]]», які заплаціў за пераход 8 мільёнаў эўра. Футбаліст атрымаў дзявяты нумар<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.vi.nl/nieuws/feyenoord-haalt-japanse-smaakmaker-ueda-binnen-1|загаловак=Feyenoord haalt Japanse smaakmaker Ueda binnen|дата публікацыі=03.08.2023}}</ref>. Уэда дэбютаваў за новы клюб у матчы чэмпіянату супраць «[[Фартуна Сытард|Фартуны]]», а свой першы гол правёў 3 верасьня ў пераможным зь лікам 5:1 матчы супраць «[[Утрэхт (футбольны клюб)|Утрэхту]]». У дэбютным сэзоне яго часьцей выкарыстоўвалі як джокера. 6 сьнежня 2025 году аформіў покер у пераможным зь лікам 6:1 матчы супраць «[[Зволе (футбольны клюб)|Зволе]]», давёўшы лік сваіх галоў да 18-ці у 15-ці матчах, зрабіўшы найлепшую сэрыю ў [[Эрэдывізія|Эрэдывізіі]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.nu.nl/voetbal/6378575/feyenoord-dendert-mede-door-vier-doelpunten-ueda-over-pec-heen-in-de-kuip.html|загаловак=Feyenoord heeft zaterdag mede door vier goals van Ayase Ueda met grote cijfers gewonnen van PEC Zwolle. De Rotterdammers wonnen het Eredivisie-duel met 6-1 in De Kuip|выдавецтва=nu.nl|дата публікацыі=06.12.2025}}</ref>. === Міжнародная === Быў выкліканы ў склад [[Зборная Японіі па футболе|зборнай Японіі]] яшчэ ў 2019 годзе, калі быў улучаны ў заяўку каманды на [[Кубак Амэрыкі па футболе 2019 году|Кубак Амэрыкі]], куды была запрошаная японская каманды. 17 чэрвеня 2019 году дэбютаваў у матчы супраць [[Зборная Чылі па футболе|зборнай Чылі]], выйшаўшы ў стартавым складзе<ref>{{спасылка|спасылка=http://estadisticas.conmebol.com/html/v3/index.html?channel=deportes.futbol.copaamerica.462516&lang=es_LA|загаловак=Japan v Chile game report|выдавецтва=CONMEBOL|дата публікацыі=17.06.2019}}</ref>. == Дасягненьні == '''«Фэеноорд»''': * Уладальнік [[Кубак Нідэрляндаў па футболе|Кубка Нідэрляндаў]]: 2024 * Уладальнік [[Супэркубак Нідэрляндаў па футболе|Супэркубка Нідэрляндаў]]: 2024 == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Transfermarkt}} * {{Soccerway}} * {{Worldfootball}} {{Навігацыйная група |назоў = Уэда ў складзе [[Зборная Японіі па футболе|зборнай Японіі]] на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]], [[Кубак Азіі па футболе|Кубках Азіі]] і [[Кубак Амэрыкі па футболе|Кубках Амэрыкі]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Японія}}; |Японія на КА-2019 |Японія на ЧС-2022 |Японія на АФК КА-2023 |Японія на ЧС-2026 }} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Уэда, Аясэ}} [[Катэгорыя:Японскія футбалісты]] [[Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 году]] fypxz5moqzkqyz06fyyjgw619u4qfor 0 302821 2673639 2026-06-12T06:51:55Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Ali_Abdi_(footballer)?oldid=1358964768 2673639 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Алі́ Абдзі́''' ({{мова-ar|علي العابدي}}; {{Н}} 20 сьнежня 1993 году) — туніскі футбаліст, левы абаронца францускага клюбу «[[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]» і нацыянальнай [[зборная Тунісу па футболе|зборнай Тунісу]]. == Кар’ера == === Клюбная === Пачынаў у Туніскай прафэсійнай лізе 1 у складзе клюбу «[[Кайруан (футбольны клюб)|Кайруан]]». Пасьля доўгі час бараніў колеры вядучых клюбаў краіны, як то «[[Эспэранс Туніс|Эспэранс]]» і «[[Афрыкен Туніс|Афрыкен]]». 24 чэрвеня 2019 году Абдзі перайшоў у складу францускага клюбу «[[Парыж (футбольны клюб)|Парыж]]» з другога францускага дывізіёну<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Transferts-ali-abdi-club-africain-au-paris-fc/1033461|загаловак=Transferts: Ali Abdi (Club Africain) au Paris FC - Foot - Transferts|выдавецтва=L’Équipe}}</ref>. 21 ліпеня 2021 году падпісаў двухгадовы кантракт з «[[Кан (футбольны клюб)|Канам]]»<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.smcaen.fr/2021-2022/actualites/groupe-pro/ali-abdi-nouveau-joueur-du-stade-malherbe-caen|загаловак=Ali Abdi nouveau joueur du Stade Malherbe Caen|выдавецтва=Caen|дата публікацыі=21.07.2021}}</ref>. 2 верасьня 2024 году тунісец склаў угоду з клюбам [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Лігі 1]] «[[Ніцца (футбольны клюб)|Ніццай]]», якая выклала за гульца 500 тысяч эўра<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.foot-national.com/ligue-2/caen-ali-abdi-s-engage-a-nice-off-886214|загаловак=Caen: Ali Abdi s’engage à Nice (off)|выдавецтва=Foot National|дата публікацыі=02.09.2024}}</ref>. Пераход быў аформлены па-за межамі звычайнага трансфэрнага вакна дзякуючы правілу асаблівага вынятку, дазволенаму прафэсійнай футбольнай лігай Францыі<ref>{{спасылка|спасылка=https://sports.yahoo.com/official-ali-abdi-completes-ogc-070400322.html#:~:text=Tunisia%20international%20Ali%20Abdi%20(30,on%20a%20%E2%80%9Cjoker%E2%80%9D%20transfer.|загаловак=Official — Ali Abdi completes OGC Nice following Jordan Lotomba exit|выдавецтва=Yahoo Sports|дата публікацыі=03.09.2024}}</ref>. === Міжнародная === Дэбютаваў у складзе [[Зборная Тунісу па футболе|зборнай Тунісу]] ў матчы супраць [[зборная Лібіі па футболе|зборнай Лібіі]], які адбыўся 25 сакавіка 2021 году. == Дасягненьні == '''«Афрыкен»''': * Уладальнік [[Кубак Тунісу па футболе|Кубка Тунісу]]: 2017, 2018 == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Transfermarkt}} * {{Soccerway}} * {{Worldfootball}} {{Навігацыйная група |назоў = Абдзі ў складзе [[Зборная Тунісу па футболе|зборнай Тунісу]] на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]] і [[Кубак афрыканскіх нацыяў|Кубках афрыканскіх нацыяў]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Туніс}}; |Туніс на КАН-2021 |Туніс на ЧС-2022 |Туніс на КАН-2023 |Туніс на КАН-2025 |Туніс на ЧС-2026 }} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Абдзі, Алі}} [[Катэгорыя:Туніскія футбалісты]] 9u7h498nnr8jxr6iww2247md5falsch 2673640 2673639 2026-06-12T06:56:03Z Dymitr 10914 выпраўленьне спасылак 2673640 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Алі́ Абдзі́''' ({{мова-ar|علي العابدي}}; {{Н}} 20 сьнежня 1993 году) — туніскі футбаліст, левы абаронца францускага клюбу «[[Ніцца (футбольны клюб)|Ніцца]]» і нацыянальнай [[зборная Тунісу па футболе|зборнай Тунісу]]. == Кар’ера == === Клюбная === Пачынаў у Туніскай прафэсійнай лізе 1 у складзе клюбу «[[Кайруан (футбольны клюб)|Кайруан]]». Пасьля доўгі час бараніў колеры вядучых клюбаў краіны, як то «[[Эспэранс Туніс|Эспэранс]]» і «[[Клюб Афрыкен Туніс|Клюб Афрыкен]]». 24 чэрвеня 2019 году Абдзі перайшоў у складу францускага клюбу «[[Парыж (футбольны клюб)|Парыж]]» з другога францускага дывізіёну<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.lequipe.fr/Football/Actualites/Transferts-ali-abdi-club-africain-au-paris-fc/1033461|загаловак=Transferts: Ali Abdi (Club Africain) au Paris FC - Foot - Transferts|выдавецтва=L’Équipe}}</ref>. 21 ліпеня 2021 году падпісаў двухгадовы кантракт з «[[Кан (футбольны клюб)|Канам]]»<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.smcaen.fr/2021-2022/actualites/groupe-pro/ali-abdi-nouveau-joueur-du-stade-malherbe-caen|загаловак=Ali Abdi nouveau joueur du Stade Malherbe Caen|выдавецтва=Caen|дата публікацыі=21.07.2021}}</ref>. 2 верасьня 2024 году тунісец склаў угоду з клюбам [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Лігі 1]] «[[Ніцца (футбольны клюб)|Ніццай]]», якая выклала за гульца 500 тысяч эўра<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.foot-national.com/ligue-2/caen-ali-abdi-s-engage-a-nice-off-886214|загаловак=Caen: Ali Abdi s’engage à Nice (off)|выдавецтва=Foot National|дата публікацыі=02.09.2024}}</ref>. Пераход быў аформлены па-за межамі звычайнага трансфэрнага вакна дзякуючы правілу асаблівага вынятку, дазволенаму прафэсійнай футбольнай лігай Францыі<ref>{{спасылка|спасылка=https://sports.yahoo.com/official-ali-abdi-completes-ogc-070400322.html#:~:text=Tunisia%20international%20Ali%20Abdi%20(30,on%20a%20%E2%80%9Cjoker%E2%80%9D%20transfer.|загаловак=Official — Ali Abdi completes OGC Nice following Jordan Lotomba exit|выдавецтва=Yahoo Sports|дата публікацыі=03.09.2024}}</ref>. === Міжнародная === Дэбютаваў у складзе [[Зборная Тунісу па футболе|зборнай Тунісу]] ў матчы супраць [[зборная Лібіі па футболе|зборнай Лібіі]], які адбыўся 25 сакавіка 2021 году. == Дасягненьні == '''«Клюб Афрыкен»''': * Уладальнік [[Кубак Тунісу па футболе|Кубка Тунісу]]: 2017, 2018 == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Transfermarkt}} * {{Soccerway}} * {{Worldfootball}} {{Навігацыйная група |назоў = Абдзі ў складзе [[Зборная Тунісу па футболе|зборнай Тунісу]] на [[Чэмпіянат сьвету па футболе|чэмпіянатах сьвету]] і [[Кубак афрыканскіх нацыяў|Кубках афрыканскіх нацыяў]] |стыль_назова = background-color: {{Колер|Туніс}}; |Туніс на КАН-2021 |Туніс на ЧС-2022 |Туніс на КАН-2023 |Туніс на КАН-2025 |Туніс на ЧС-2026 }} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Абдзі, Алі}} [[Катэгорыя:Туніскія футбалісты]] 02oj6szehqg9w76tle2ozgfca165axy 0 302822 2673641 2026-06-12T07:03:31Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Chris_Wood_(footballer,_born_1991)?oldid=1358230933 2673641 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Крыс Ўуд''' ({{мова-en|Chris Wood}}; {{Н}} 7 сьнежня 1991 году) — новазэляндзкі футбаліст, нападнік ангельскага клюбу «[[Нотынггэм Форэст]]» і нацыянальнай [[зборная Новай Зэляндыі па футболе|зборнай Новай Зэляндыі]]. Уважаецца за аднаго з найлепшых футбалістаў у гісторыі [[Новая Зэляндыя|Новай Зэляндыі]]<ref>{{спасылка|аўтар=Russell, Alexia|спасылка=https://newsroom.co.nz/2025/02/07/chris-wood-could-be-nzs-best-footballer-ever/|загаловак=Chris Wood could be NZ’s best footballer, ever|дата публікацыі=06.02.2025}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.rnz.co.nz/news/sport/533637/is-chris-wood-nz-football-s-greatest-of-all-time|загаловак=Is Chris Wood NZ football’s greatest of all time?|выдавецтва=RNZ|дата публікацыі=13.11.2024}}</ref><ref>{{спасылка|аўтар=Roach, Andrew|спасылка=https://www.colossusbets.com/blog/the-best-new-zealand-players-in-premier-league-history/|загаловак=The best New Zealand players in Premier League history|дата публікацыі=08.05.2022}}</ref>, Ўуд ёсьць адным з усяго шасьці новазэляндцаў, якія калі-небудзь гулялі ў камандах ангельскай [[Прэм’ер-Ліга|Прэм’ер-лігі]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.nzherald.co.nz/sport/football/english-premier-league/the-six-kiwis-to-have-played-in-the-premier-league/EZOL7MZBK772G7K7MCG2TEMH4A/|загаловак=The six Kiwis to have played in the EPL|выдавецтва=NZ Herald|дата публікацыі=21.08.2017}}</ref>. == Кар’ера == === Клюбная === [[Файл:Chris wood Leeds 2016.jpg|значак|зьлева|Ўуд у складзе «[[Лідс Юнайтэд]]» у 2016 годзе.]] Пасьля пачатку кар’еры на радзіме ў 2009 годзе далучыўся да ангельскага клюбу «[[Ўэст Бромўіч Альбіён]]». Потым бавіў час у арэндзе ў шасьці клюбах, перш чым у 2013 годзе далучыцца да «[[Лэстэр Сіці]]». Па арэндзе ў «[[Іпсўіч Таўн]]» у 2015 годзе ён падпісаў кантракт з клюбам [[Чэмпіянат футбольнай лігі Ангельшчыны|Чэмпіянішыпу]] «[[Лідс Юнайтэд]]», дзе стаў найлепшым бамбардзірам [[Чэмпіянат футбольнай лігі Ангельшчыны 2016—2017 гадоў|сэзону 2016—2017 гадоў]] з 27 галамі. Затым Ўуд далучыўся да «[[Бэрнлі (футбольны клюб)|Бэрнлі]]» за рэкордную для клюбу суму і стаў адным з бамбардзірам лігі, загнуўшы 49 галоў у 144 матчах Прэм’ер-лігі за чатыры з паловай сэзоны. У студзені 2022 году прыяднаўся да «[[Ньюкасл Юнайтэд]]» за 25 мільёнаў фунтаў стэрлінгаў, стаўшы найдаражэйшым гульцом з [[Акіянія|Акіяніі]] ў гісторыі<ref>{{навіна|спасылка=https://www.skysports.com/football/news/11678/12514215/newcastle-transfer-news-chris-wood-signs-from-burnley-in-25m-deal-to-become-second-january-arrival|загаловак=Newcastle transfer news: Chris Wood signs from Burnley in £25m deal to become second January arrival|дата публікацыі=13.01.2022}}</ref>. Па пераходзе ў «[[Нотынггэм Форэст]]» у 2023 годзе Ўуд стаў найлепшым бамбардзірам клюбу ў Прэм’ер-лізе, пераўзышоўшы даўні рэкорд [[Браян Рой|Браяна Роя]] ў 24 галы<ref>{{навіна|спасылка=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cd64gq5lvpxo|загаловак=Chris Wood becomes Forest's all-time leading Premier League scorer|выдавец=BBC Sport|дата публікацыі=20.01.2025}}</ref>. У [[Прэм’ер-Ліга 2024—2025 гадоў|сэзоне 2024—2025 гадоў]] ён ужо да сярэдзіны студзеня паўтарыў свой найлепшы бамбардзірскі вынік, пацэліўшы 14 галоў у 22 матчах<ref>{{навіна|спасылка=https://www.friendsoffootballnz.com/2025/01/20/watch-all-whites-chris-wood-scores-again-to-match-his-all-time-best-season/|загаловак=Chris Wood matches his all-time best Premier League goal tally|выдавец=Friends of Football NZ|дата публікацыі=20.01.2025}}</ref>. Пазьней завяршыў кампанію з 20 галамі ў Прэм’ер-лізе, што было асабістым рэкордам нападнікам<ref>{{навіна|спасылка=https://www.friendsoffootballnz.com/2025/05/12/watch-diving-header-gives-all-whites-chris-wood-20th-his-goal-of-the-season/|загаловак=Chris Wood reaches 20 Premier League goals for the season|выдавец=Friends of Football NZ|дата публікацыі=12.05.2025}}</ref>. === Міжнародная === 3 чэрвеня 2009 году дэбютаваў у таварыскім матчы супраць [[зборная Танзаніі па футболе|зборнай Танзаніі]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2009/m=6/news=kiwis-taste-defeat-africa-1066153.html|загаловак=Kiwis taste defeat in Africa|выдавецтва=FIFA|дата публікацыі=03.06.2009|копія=https://web.archive.org/web/20151120001421/http://www.fifa.com/confederationscup/news/y=2009/m=6/news=kiwis-taste-defeat-africa-1066153.html|дата копіі=20.11.2015}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.fifa.com/confederationscup/archive/southafrica2009/teams/team=43978/players.html|загаловак=FIFA Confederations Cup South Africa 2009: Teams: New Zealand Squad List|выдавецтва=FIFA|копія=https://web.archive.org/web/20151120003021/http://www.fifa.com/confederationscup/archive/southafrica2009/teams/team=43978/players.html|дата копіі=20.11.2015}}</ref>. == Дасягненьні == '''Новая Зэляндыя''': * Уладальнік [[Кубак нацыяў КФА|Кубка нацыяў КФА]]: 2016 == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Transfermarkt}} * {{Soccerway}} * {{Worldfootball}} {{Новая Зэляндыя на ЧС-2026}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Ўуд, Крыс}} [[Катэгорыя:Новазэляндзкія футбалісты]] [[Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 году]] [[Катэгорыя:Футбалісты і футбалісткі на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 году]] 8hv0f9ir5whre78irwslplk4dow6285 0 302823 2673642 2026-06-12T07:10:03Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Musa_Al-Taamari?oldid=1357607789 2673642 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Муса аль-Таамары''' ({{мова-ar|موسى التعمري}}; {{Н}} 10 чэрвеня 1997 году) — ярданскі футбаліст, нападнік францускага клюбу «[[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]]» і нацыянальнай [[зборная Ярданіі па футболе|зборнай Ярданіі]]. == Кар’ера == Пачынаў з футболам на радзіме. У траўні 2018 году ўзгодніў кантракт з кіпрскім клюбам [[АПОЭЛ Нікасія|АПОЭЛ]], які выклаў за гульца 400 тысяч эўра<ref>{{спасылка|спасылка=http://www.apoelfc.com.cy/nqcontent.cfm?a_id=18601&tt=graphic&lang=l1|загаловак=APOEL FC Official Website - Συμφωνία με Shabab Al-Ordon Club για Μusa Al-Taamari|копія=https://web.archive.org/web/20201209030837/http://www.apoelfc.com.cy/nqcontent.cfm?a_id=18601&tt=graphic&lang=l1|дата копіі=09.12.2020}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=http://kooora.com/?n=706848&o=n3124802|загаловак=Al-Taamari going to APOEL|дата публікацыі=09.07.2019|копія=https://web.archive.org/web/20190411231651/http://www.kooora.com/?n=706848|дата копіі=11.04.2019}}</ref>. У 2020 годзе далучыўся да бэльгійскага клюбу «[[Аўд-Гэвэрлі Лёвэн|Аўд-Гэвэрлі]]». А ў траўні 2023 году стаў футбалістам «[[Манпэлье (футбольны клюб)|Манпэлье]]», але пры гэтым былі чуткі аб цікавасьці да гульца з боку гішпанскага «[[Левантэ Валенсія|Левантэ]]», ангельскага «[[Блэкбэрн Ровэрз]]» і турэцкага «[[Фэнэрбахчэ Стамбул|Фэнэрбахчэ]]». 3 лютага 2025 году аль-Таамары перайшоў у «[[Рэн (футбольны клюб)|Рэн]]», падпісаўшы кантракт да 2028 году<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.staderennais.com/actualites/mercato/mousa-al-tamari-rouge-et-noir-jusquen-2028|загаловак=Mousa Al-Tamari, Rouge et Noir jusqu’en 2028|выдавецтва=Stade Rennais|дата публікацыі=03.02.2025}}</ref>. == Дасягненьні == '''«Шабаб аль-Ардон»''': * Уладальнік [[Супэркубак Ярданіі па футболе|Супэркубка Ярданіі]]: 2016 '''«Аль-Джазыра»''': * Уладальнік [[Кубак Ярданіі па футболе|Кубка Ярданіі]]: 2018 '''АПОЭЛ''': * Уладальнік [[Кубак Кіпру па футболе|Кубка Кіпру]]: 2019 * Уладальнік [[Супэркубак Кіпру па футболе|Супэркубка Кіпру]]: 2019 == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Transfermarkt}} * {{Soccerway}} * {{Worldfootball}} {{Ярданія на ЧС-2026}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Аль-Таамары, Муса}} [[Катэгорыя:Ярданскія футбалісты]] gfi3kh7hf5k4ujlvpo541cil54ea0u5 14 302824 2673643 2026-06-12T07:10:47Z Dymitr 10914 [[Вікіпэдыя:Катэгорыя|катэгорыя]] 2673643 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Ярданскі футбол|Футбалісты]] [[Катэгорыя:Ярданскія спартоўцы|Футбалісты]] [[Катэгорыя:Футбалісты паводле краінаў]] 7kgytvy0t3g2w28pxicwouz4tswzr1w 0 302825 2673645 2026-06-12T07:37:29Z Margulis5 97922 Margulis5 перанёс старонку [[Это Минск, детка]] у [[This Minsk Media]]: Абнаўленьне зьвестак: змянілася назва ў праекта 2673645 wikitext text/x-wiki #перанакіраваньне [[This Minsk Media]] l92eve4dxqj3e5aviesj9fcwtli46sv 14 302826 2673659 2026-06-12T10:10:00Z Taravyvan Adijene 1924 Створаная старонка са зьместам „{{Болей|Эстакада}} [[Катэгорыя:Дарожная інфраструктура]] [[Катэгорыя:Масты паводле канструкцыі]]“ 2673659 wikitext text/x-wiki {{Болей|Эстакада}} [[Катэгорыя:Дарожная інфраструктура]] [[Катэгорыя:Масты паводле канструкцыі]] dxfcujtz6zr0ma3ssjyef1fjakdxn18 0 302827 2673665 2026-06-12T11:08:16Z Dymitr 10914 крыніца — https://en.wikipedia.org/wiki/Abdukodir_Khusanov?oldid=1358626131 2673665 wikitext text/x-wiki {{Футбаліст}} '''Абдукады́р Хуса́наў''' ({{мова-uz|Abduqodir Xusanov}}; {{Н}} 29 лютага 2004 году) — узбэцкі футбаліст, цэнтральны абаронца ангельскага клюбу «[[Манчэстэр Сіці]]» і нацыянальнай [[зборная Ўзбэкістану па футболе|зборнай Узбэкістану]]. == Кар’ера == === Клюбная === [[Файл:Lens - Torino FC (02-08-2023) 58.jpg|значак|зьлева|Хусанаў у кашулі «[[Лянс (футбольны клюб)|Лянсу]]».]] На радзіме займаўся футболам у акадэміі клюбу «[[Бунядкор Ташкент|Бунядкор]]». У сакавіку 2022 году трапіў у менскі «[[Энэргетык-БДУ Менск|Энэргетык-БДУ]]». 19 сакавіка дэбютаваў за клюб у матчы супраць «[[Віцебск (футбольны клюб)|Віцебску]]», выйшаўшы ў стартавым складзе і згуляўшы ўвесь матч цалкам<ref>{{спасылка|спасылка=https://football.by/news/162299.html|загаловак=Высшая лига, 1 тур. "Энергетик-БГУ" выиграл у "Витебска"|копія=https://web.archive.org/web/20220326204326/https://football.by/news/162299.html|дата копіі=26.03.2022}}</ref>. 2 траўня Хусанаў загнаў свой першы гол у матчы супраць «[[Нёман Горадня|Нёману]]» і аддаў дзьве галявыя перадачы. У жніўні яго ўлучылі ў сьпіс найбольш пэрспэктыўных маладых футбалістаў сьвету паводле Міжнароднага цэнтру спартовых дасьледаваньняў<ref>{{спасылка|спасылка=http://energetikbgu.by/2022/08/30/%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%80-%D1%85%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2-%D0%B2-%D1%81%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%B5-%D1%81%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%85-%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%81/|загаловак=Абдукодир Хусанов в списке самых перспективных игроков мира!|выдавецтва=energetikbgu.by|дата публікацыі=30.08.2022|копія=https://web.archive.org/web/20220909095831/http://energetikbgu.by/2022/08/30/%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%80-%D1%85%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2-%D0%B2-%D1%81%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%B5-%D1%81%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%85-%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%81/|дата копіі=09.09.2022}}</ref>. Паводле вынікаў сэзону ягоны клюб стаў віцэ-чэмпіёнам Беларусі<ref>{{спасылка|спасылка=http://energetikbgu.by/2022/11/13/%D1%83-%D0%BD%D0%B0%D1%81-%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B1%D1%80%D0%BE/|загаловак=У нас серебро!|выдавецтва=energetikbgu.by|дата публікацыі=13.11.2022|копія=https://web.archive.org/web/20230323070435/http://energetikbgu.by/2022/11/13/%d1%83-%d0%bd%d0%b0%d1%81-%d1%81%d0%b5%d1%80%d0%b5%d0%b1%d1%80%d0%be/|дата копіі=23.03.2023}}</ref>, а сам ён трапіў у сымбалічную зборную чэмпіянату<ref>{{спасылка|спасылка=https://football.by/news/169448|загаловак=Четверо из "Энергетика-БГУ", трое из БАТЭ, двое — чемпионы страны. Символическая сборная высшей лиги|выдавецтва=football.by|дата публікацыі=15.11.2022|копія=https://web.archive.org/web/20221115132213/https://football.by/news/169448|дата копіі=15.11.2022}}</ref>. Пазьней каманду пазбавілі мэдалёў праз дамоўленыя матчы. У сьнежні 2022 году «Энэргетык-БДУ» паведаміў, што Хусанаў застанецца ў клюбе<ref>{{спасылка|спасылка=https://football.by/news/170298|загаловак=На сегодня наряд: уборка снега — тридцать человек! "Энергетик-БГУ" начал подготовку к сезону|выдавецтва=football.by|дата публікацыі=08.12.2022|копія=https://web.archive.org/web/20221209182155/https://football.by/news/170298|дата копіі=09.12.2022}}</ref>. Сваю першую гульню новага сэзону згуляў 2 красавіка 2023 году супраць [[БАТЭ Барысаў|БАТЭ]]. Трапіў у сымбалічную зборную 2-га туру чэмпіянату Беларусі<ref>{{спасылка|спасылка=https://football.by/news/173440|загаловак=Морозов, Хусанов и Калачев в сборной 2-го тура высшей лиги по версии Football.by|выдавецтва=football.by|дата публікацыі=03.04.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230404120758/https://football.by/news/173440|дата копіі=04.04.2023}}</ref>. Хутка яго ўлучылі ў сьпіс найбольш пэрспэктыўных футбалістаў да 20 гадоў, дзе ён апынуўся на 15-м радку ў катэгорыі цэнтральных абаронцаў<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.football-observatory.com/IMG/sites/b5wp/2022/wp419/en/|загаловак=World ranking of the 200 most promising youngsters|выдавецтва=football-observatory.com|дата публікацыі=26.04.2023|копія=https://web.archive.org/web/20230426181853/https://football-observatory.com/IMG/sites/b5wp/2022/wp419/en/|дата копіі=26.04.2023}}</ref>. 24 ліпеня 2023 году Хусанаў падпісаў чатырохгадовы кантракт з францускім клюбам «[[Лянс (футбольны клюб)|Лянс]]»<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.rclens.fr/fr/news/mercato-rclens-arrivee-abdukodir-khusanov-20230724|загаловак=Abdukodir Khusanov, talent brut venu d’Asie|выдавец=rclens.fr|копія=https://web.archive.org/web/20230724152516/https://www.rclens.fr/fr/news/mercato-rclens-arrivee-abdukodir-khusanov-20230724|дата копіі=24.07.2023}}</ref>. 16 верасьня ён дэбютаваў у матчы з «[[Мэц (футбольны клюб)|Мэцам]]», стаўшы першым узбэкам, які калі-небудзь гуляў у [[Ліга 1 чэмпіянату Францыі па футболе|Лізе 1]]<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.rclens.fr/fr/match/saison-2023-2024-championnat-ligue1-uber-eats-journee-5-lens-metz|загаловак=Saison 2023–2024 championnat|выдавецтва=RC Lens}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.lequipe.fr/Football/Article/Comment-abdukodir-khusanov-l-inconnu-d-ouzbekistan-seduit-lens/1424039|загаловак=Comment Abdukodir Khusanov, l’inconnu d’Ouzbékistan, séduit Lens|выдавецтва=L’Equipe}}</ref>. Свой апошні матч за «Лянс» згуляў 22 сьнежня 2024 году ў сустрэчы [[Кубак Францыі па футболе|Кубка Францыі]] супраць «[[Пары Сэн-Жэрмэн Парыж|Пары Сэн-Жэрмэн]]». 20 студзеня 2025 году Хусанаў стаў першым узбэкам, які падпісаў кантракт з клюбам [[Прэм’ер-Ліга|Прэм’ер-лігі]], далучыўшыся да «[[Манчэстэр Сіці]]» паводле на тэрмін у чатыры з паловай гады. Сума ўгоды склала 40 млн эўра<ref>{{спасылка|спасылка=https://sports.yahoo.com/man-city-sign-uzbekistan-defender-182630820.html#:~:text=Manchester%20City%20on%20Monday%20announced,year%20deal%20at%20the%20Etihad.|загаловак=Man City sign Uzbekistan defender Khusanov from Lens|выдавецтва=Yahoo Sports|дата публікацыі=20.01.2025}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.mancity.com/news/mens/abdukodir-khusanov-signing-manchester-city-63872982|загаловак=City complete signing of Uzbek defender Khusanov|выдавецтва=Manchester City F.C.|дата публікацыі=20.01.2025}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://apnews.com/article/khusanov-man-city-b8c4b97fa830b2aeb2b53552364ee17a|загаловак=Man City signs 20-year-old Khusanov for $41.5 million to kick off expected January spending spree|выдавецтва=AP News|дата публікацыі=20.01.2025|копія=https://web.archive.org/web/20250125185239/https://apnews.com/article/khusanov-man-city-b8c4b97fa830b2aeb2b53552364ee17a|дата копіі=25.01.2025}}</ref>. Ужо 25 студзеня футбаліст задэбютаваў у матчы супраць «[[Чэлсі Лёндан|Чэлсі]]»<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.premierleague.com/news/3960097|загаловак=Khusanov makes Uzbekistan the Premier League's 126th nation|выдавецтва=Premier League|дата публікацыі=24.01.2025|копія=https://web.archive.org/web/20240410071352/https://www.premierleague.com/news/3960097|дата копіі=10.04.2024}}</ref><ref>{{спасылка|спасылка=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c5yve69gmr9o|загаловак=Man City 3–1 Chelsea: Premier League champions recover from Abdukodir Khusanov’s nightmare start|выдавецтва=BBC Sport|дата публікацыі=25.01.2025}}</ref>. Праз год, у студзені 2026 году, галоўны трэнэр «Сіці» [[Пэп Гвардыёля|Гвардыёля]] адзначыў задаволенасьць прагрэсам Хусанава, назваўшы яго топавым набыцьцём<ref>{{спасылка|аўтар=Leigh, Neil|спасылка=https://www.mancity.com/news/mens/pep-guardiola-on-abdukodir-khusanov-newcastle-v-manchester-city-pre-match-embargo-63903834|загаловак=Guardiola delighted with 'top signing' Khusanov’s City progress|выдавецтва=Manchester City FC|дата публікацыі=12.01.2026}}</ref>. === Міжнародная === У чэрвені 2023 году Хусанаў атрымаў выклік у [[Зборная Ўзбэкістану па футболе|зборную Ўзбэкістану]] дзеля ўдзелу ў Кубку нацыяў ЦАФА. 11 чэрвеня ён дэбютаваў у матчы супраць [[Зборная Аману па футболе|зборнай Аману]], замяніўшы партнэра па камандзе на 83-й хвіліне сустрэчы<ref>{{спасылка|спасылка=https://www.national-football-teams.com/matches/report/36882/Uzbekistan_Oman.html|загаловак=Uzbekistan vs. Oman|выдавецтва=National Football Teams|дата публікацыі=11.06.2023}}</ref>. == Дасягненьні == '''«Манчэстэр Сіці»''': * Уладальнік [[Кубак Ангельшчыны па футболе|Кубка Ангельшчыны]]: 2026 * Уладальнік [[Кубак футбольнай лігі Ангельшчыны|Кубка футбольнай лігі]]: 2026 == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Вонкавыя спасылкі == * {{Transfermarkt}} * {{Soccerway}} * {{Worldfootball}} {{Узбэкістан на ЧС-2026}} {{САРТЫРОЎКА_ПА_ЗМОЎЧВАНЬНІ:Хусанаў, Абдукадыр}} [[Катэгорыя:Узбэцкія футбалісты]] orjh2hzw6ad9s1pxicj6ec285jfd5zd 14 302828 2673666 2026-06-12T11:15:17Z Dymitr 10914 [[Вікіпэдыя:Катэгорыя|катэгорыя]] 2673666 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Узбэцкія футбол|Футбалісты]] [[Катэгорыя:Узбэцкіяя спартоўцы|Футбалісты]] [[Катэгорыя:Футбалісты паводле краінаў]] 2kd19ux3mfryajl7ppyd4wlnevyqkd3